margus

1

1 fǝŋen iŋi ŋaŋǝra iyesu masiya igi gaɽ iđia gǝrǝmwa. 2 ŋen iŋi ŋatwođo garno ŋǝwërđǝnu egađam gǝnabi isaiya igi gërrǝŋaiđu ŋen ŋǝrǝmwa ṯa, seiđu igađwaṯa eđa ŋa nëiñua gerṯo ŋen ŋǝlëɽǝñi igi giđ aŋaṯoɽaṯe đađ ŋa nëiñua. 3 ole geđa gǝnǝŋ gwaɽwata pǝlelo eđǝñwa nǝŋaṯa, ṯoɽaṯr đađ đelǝŋ. iđr rađ rǝlëɽǝŋu ruđǝrwaṯo. 4 fǝyuanna al mamuḏan igi gafo eđǝñwa gwaɽwatiṯia leđa ṯa alǝŋgiṯi ŋen eŋen ŋeicia alnaneini mamuḏiya ndǝ lǝŋgǝđeinu ŋen eŋen ŋeieia, ldoɽǝbaṯe rǝmwa nano. 5 na leđa lalo pređ iyuḏiya na lalo yursalim lamiño ldǝmeṯa nano na gënǝŋu gananaicǝlo mamuḏiya iđǝbarlda đǝbernia urḏun ndǝ lamiño ŋen eŋen ŋeicia. 6 yuanna gëɽǝnu erena nano igi giđǝnu walaga gǝđëuri nǝŋëndǝni đǝrnađano egweya, ṯaŋaso yama na lai leđǝñwa. 7 gënǝŋu gaṯa, eđa igi goɽraṯiñi giđ aŋǝñela nḏurṯu, na igero igarǝjađaṯa eŋen ṯa igamamiñeicia nḏǝbina erǝmanǝŋ rǝlëɽǝŋu. 8 igënǝñi iganaicǝnde mamuḏiya ŋawaŋa orn gënǝŋu giđ aŋǝndǝnaiee mamuḏiya usilaga gatǝɽe. 9 iliga lakǝl yesu nǝŋǝtwođe alo inasiraṯ alo ijalil nǝŋela na yuanna nǝŋǝmanaice mamuḏiya iđǝbarlda đǝbernia urḏun. 10 na ndǝ nǝŋǝmiñe eŋau nǝŋǝseici ltuŋga landǝđiano na usila gatǝɽe girǝwuṯǝma nano garno bǝldugur. 11 na ole geṯo elo nǝŋaṯa, agaɽ iđia gǝlëɽǝñi gubwaniya, igaŋǝrṯiaŋa nano kaiñ. 12 orn usila nǝŋǝmamaṯe eđǝñwa, 13 na gënǝŋu gafo eđǝñwa đwalađa đeđǝñwa ñoman eređia marldwan na seṯan nimirnḏeiei. na mǝlaiyǝka niyamarǝmoṯe. 14 ndǝ liga laŋgaṯo ildi yuanna gafo gëndǝnau, orn yesu nǝgabǝṯa alo ijalil nǝŋërrǝŋaice leđa ŋen ŋaŋǝra ŋǝrǝmwa, 15 nǝŋaṯa, liga ildi lëɽǝnu leṯo đǝge, na ŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa ŋafo ṯwaiñ. ŋgiṯr ŋen eŋalo ŋeicia ñoɽǝbaṯe rǝmwa nano ñëndi ŋen ŋaŋǝra ŋǝrǝmwa. 16 ndǝ yesu gafo gǝbǝrlda đǝbarlda nano đoɽra đǝbernia al bar ijalil nǝŋǝseici siman na anḏǝrawus orǝba gǝsiman lëuwǝṯa yar igal bar ŋen ŋanṯa lǝbekendia lǝmme. 17 yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, elar ñaiñǝteṯe na igiđi yǝndiđi ṯa ñagiđi ñëndi leđa ŋen. 18 na lënǝŋulu laŋgiṯu yar esen taltal ldǝmateṯe. 19 ndǝ gaburgwađaṯo nëiñua aten gënǝŋu nǝŋǝseici yagub, iđia gǝsabdi na orǝba gǝlëɽǝŋu gǝbernia yuanna ildi lafo iđǝpundr đǝŋau laṯoɽaṯa yar esen. 20 na gënǝŋu nǝŋǝlundǝđi. orn taltal lënǝŋulu ldǝŋgiṯi sabdi eṯen lafo iđǝpundr leđala ildi liṯǝlo ŋǝmëɽria ldamiñe ldǝmateṯe. 21 na gënǝŋu ldabǝla alo ikafranawum na iloman lǝđǝmiñǝ-niano nǝŋënṯi imajma nǝŋërrǝŋaice leđa ŋen. 22 leđa ldirǝwano kaiñ ŋen ŋanṯa gënǝŋu gërrǝŋaicǝlo ŋen garno eđa gerṯo ŋǝlǝŋe na gerṯa garno leđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal gamm. 23 na eđa gëni gǝnǝŋ imajma igi gerṯo usila nano geicia. 24 na gënǝŋu nǝŋarǝjaice ole kaiñ nǝŋaṯa, agageande eđa, yesu galo inasiraṯ? ageṯo ṯa ŋǝndamǝndađe? igaliŋeṯo agaɽ esegi, ya eđa gatǝɽe gǝrǝmwa. 25 yesu gagariñaṯo usila geicia nǝŋaṯa, bwaiño ŋǝma, ŋamamiñe nano. 26 usila geicia nǝŋauwǝṯi maji nǝŋǝrǝjaice ole kaiñ nǝŋǝmamiñe nano. 27 na leđa pređ ldirǝwano ldǝɽwataiđe, ldaṯa, ŋen ŋanṯau? wandigi ŋen iŋi ŋǝmaijǝn? ŋen ŋanṯa gënǝŋu gwaɽwatiṯia nusila neicia ŋǝlǝŋeŋa na nënǝŋulu ṯanǝmanaṯo. 28 na ŋen iŋi ŋamiño alo pređ isi yafo alo yakǝl ṯwaiñ ijalil. 29 orn yesu nǝŋamiñe imajma ldënṯi eɽa gǝsiman na ganḏǝrawus yagubga na yuannaga. 30 na unin siman gaɽǝbwa gwuma, gubwa piđ aŋǝno na lënǝŋulu ldǝlwaɽǝṯi yesu eŋen ŋǝlëɽǝŋu. 31 gëŋǝŋu nǝŋǝmeṯa nano nǝŋǝmëndi đaŋ nǝŋǝmatuđi. na taltal đǝmwa nḏǝmamiñe nano na wuji nǝŋǝtwođe ṯaŋǝlđuɽǝđǝnṯu. 32 na erregano ëđǝñina yǝbenṯia leđa leṯo yesu nano leđala pređ ildi lwuma na ildi lerṯo nusila nano neicia, 33 ldǝrraiđe leđala pređ lirnuŋ gakǝl goɽra eɽa nano. 34 yesu nǝŋeiđi leđa lwaiña ildi lwuma lerṯo đǝmwa ɽetǝɽeteo nǝŋǝmiñe nusila neicia leđa nano lwaiña. gënǝŋu nǝŋerṯe gaŋgiṯia nusila neicia naɽwate ŋen ŋanṯa naliŋeṯǝma. 35 ulaldiṯano ram bǝrni bǝrnia ŋǝrǝm ŋafo ŋwaiña gënǝŋu nǝŋǝtwođe nǝŋǝmiñe nǝgabǝṯa eđǝñwa alǝsoŋ nǝŋǝṯurṯi rǝmwa tu. 36 orn siman na leđa lafǝlda ṯalbapwaiño yesu, 37 na ldǝmafiđi ldǝmeiṯi ṯa, leđa pređ laŋapwaiña. 38 orn gënǝŋu nǝŋǝleiṯi ṯa, aɽr alo yarto irnuŋ gafo ṯwaiñ ṯa yërrǝŋaice leđa ŋen tu cum. fǝŋen iŋi igamiñǝṯu ṯa yiđi ṯia. 39 na gënǝŋu nǝŋërrǝŋaice leđa ŋen imajma alo pređ ijalil nǝŋǝmiñe nusila leđa nano neieia. 40 orn eđa gǝnǝŋ gagǝro nǝŋǝmeṯa nano nǝŋǝmeɽǝđe kaiñ nǝŋwođiñiṯi ndria nalo ŋu nëiñua nǝŋaṯa, ndǝ agameđǝño agaɽǝwađaṯa ŋaiñetǝɽe. 41 yesu nǝŋǝmagiaṯc ŋǝbaiya nano nǝŋwale đaŋ nǝŋǝmabǝre nǝŋaṯa, igameđǝño, tǝɽeṯo. 42 na ŋǝɽaiñ nǝŋǝmaŋgaṯe nano taltal nǝŋatǝɽeṯe. 43 yesu nǝŋǝmanaice ŋen ŋwonḏǝṯo nǝŋǝmađwaṯe taltal nǝŋǝmeiṯi ṯa, 44 gerṯa agwalwaɽǝṯia eđa gǝnǝŋ ŋen iŋi kwai kwai, orn mbu ŋaŋaice kana aŋǝno ilaɽǝŋa. orn ŋiđi đǝɽǝđǝnia garno musa gwaɽwatau pǝnde, ṯa ŋërrǝŋaice leđa ŋen ṯa ageiđinu. 45 orn maji nǝgabǝla ṯaŋǝɽwato ŋen ŋǝyesu nǝŋiđi ŋen ŋǝlǝŋinu alo ywaiña kaiñ ṯa yesu aŋerṯe gaɽǝwađaṯa gǝbenṯia irnuŋ gǝnǝŋ leđa nëiñua, orn ṯaŋfeṯe eđǝñwa. na leđa ldǝmeṯa nano lalo pređ.

2

1 ndǝ ñoman ñaŋgaṯo ñǝmaṯan yesu nǝŋoɽǝbaṯe alo ikafranawum na ŋen ŋǝnǝnu ṯa gënǝŋu gafo egeɽa gǝlëɽǝŋu. 2 orn leđa lwaiña kaiñ ldǝrraiđe ldunḏeini eɽalo, alo niyerṯe lauɽaŋa. na gënǝŋu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ŋen ŋǝrǝmwa. 3 na leđa leṯo ildi marldwan iŋulu lapo eđa gǝnǝŋ al aŋgǝremya igi gaijǝba aŋǝnoiya, 4 orn lënǝŋulu lero laɽǝwađaṯia lameṯa nano ŋen ŋanṯa leđa lwaiña, orn ldaŋǝrđe uruba eđǝpe ldiđi đǝɽi lduwirwi maji al aŋgǝremya. 5 ndǝ yesu gaseicu đonaṯa eđen gënǝŋu gwalwaɽǝṯu maji gaijǝba aŋǝnoiya ṯa, oraiñ ŋen ŋǝlaɽǝŋa ŋeicia ŋǝŋgeinu đǝge. 6 orn leđa lǝmaṯan eleđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun lafo ṯalɽaŋo tu, ldukuɽǝbǝjǝđǝṯia eŋen eŋaṯǝɽa eŋen, 7 ldaṯa, ŋen ŋanṯau eđa igi gwalwaɽo ṯia? gënǝŋu gwaɽwata ŋen ŋǝrǝmwa ŋeicia. esegi gaɽǝwađaṯa gǝŋgeicia ŋen ŋeicia illi rǝmwa runto? 8 orn yesu nǝŋaliŋeṯe usilaga gǝlëɽǝŋu ṯa lënǝŋulu lukuɽǝbijǝđǝṯia eŋen eŋaṯǝɽa nǝŋǝleiṯi ṯa, ñaguku-ɽǝbijǝđǝṯia eŋen eŋaṯǝɽa eđa? 9 ŋen ŋǝwande ŋaŋǝra ṯa igabaṯa, ŋen ŋǝlaɽǝŋa ŋeicia ŋǝŋgeinu đǝge, walla ṯa igabaṯa, twođo ŋape al aŋgǝrem elaɽǝŋa ŋerlde. 10 orn ṯa ñaliŋeṯe iđia gǝleđa gerṯo ŋǝlǝŋe alo ŋen ŋanṯa aŋgeiei ŋen ŋeieia, gënǝŋu gwalwaɽǝṯu maji gwuma ṯa, 11 igaŋǝlwaɽǝṯia ṯa, twođo, ŋape al aŋgǝrem elaɽǝŋa ŋoɽǝbaṯe egeɽa. 12 na maji nǝŋǝtwođe nǝŋape al aŋgǝrem elëɽǝŋu nǝŋǝmiñe leđa nëiñua pređ na lënǝŋulu pređ ldirǝwano ldǝnaice rǝmwa đame ldaṯa, ñagero ñagǝseicia waŋge gǝnǝŋ garno ṯia kwai kwai. 13 yesu nǝŋǝmiñe tǝŋ nǝgabǝṯa đǝbarlda nano đoɽra. na leđa lwaiña kaiñ ldǝmeṯa nano na gënǝŋu nǝŋǝlërrǝŋaice ŋen. 14 liga gǝbǝrlda gënǝŋu gaseicu lawi igi gaɽ iđia galfi igi gaɽaŋa alo iṯulba nǝŋǝmeiṯi ṯa, teṯǝñi. na lawi nǝŋǝtwođe nǝŋǝmateṯe. 15 lomanaŋ yesu gafo gasa egeɽa gǝlawi na leđa lwaiña ildi lamama ṯulba na ildi leicia laso yesu ŋǝla na ṯalǝmisya ilëɽǝŋu, ŋen ŋanṯa lwaiña ṯia ṯalmateṯo. 16 orn leđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun na al farisiyin ldǝmaseici lasa leđala ildi latǝmeicia ṯulba na ildi leicia ldǝlwaɽǝṯi ṯalǝmis ilëɽǝŋu ldaṯa, ŋen ŋanṯau gënǝŋu lasa leđala ildi latǝmeicia ṯulba na leđala leicia? 17 ycsu nǝŋǝne nǝŋǝleiṯi ṯa, gerṯa leđa lëpi ildi lonaṯa al akim orn leđa lwuma. igero igeṯo ṯa yurundǝđi leđa ildi luđǝrwaṯo eŋen orn leđa leicia. 18 na ṯalǝmis iyuanna na al farisiyin lafo laɽaŋa ŋorwaṯaŋa. nṯia leđa leṯo yesu nano ldǝmeɽǝđe ldaṯa, ŋen ŋanṯau ṯalǝmis iyuanna na ṯalǝmis igal farisiyin yaɽaŋa ŋorwaṯaŋa orn ṯalǝmis ilaɽǝŋa yaber yëbǝđia ṯia? 19 yesu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, leđa ildi laɽ rappa leđa igi gamǝđia lënǝŋulu laɽǝwađaṯa laɽaŋa ŋorwaṯaŋa liga lafǝlda? nda, laber laɽǝwađaṯa laɽaŋa ŋorwaṯaŋa ea ndǝ lđalafo igi gamǝđia. 20 orn liga liđ alela ndǝ eđa gamǝđia giđ aŋǝlomiñǝni. iliga lakǝl lënǝŋulu liđ alɽaŋe ŋorwaṯaŋa. 21 eđa gero gǝnǝŋ gǝma erena gǝtefr gǝmaijǝn aŋǝbuɽaṯe egǝren gaicwaro, ŋen ŋanṯa erena gǝmaijǝn giđ aŋgeređece orǝba alo yoɽra. 22 nṯia cum eđa gero gǝnǝŋ garaica ŋuɽu iŋi ŋiđǝnu maijǝn igërrua gaicwaro ŋen ŋanṯa ërrua giđ aŋǝndǝđiano na ŋuɽu na ërrua liđ alamǝndëđǝni ndǝm. orn ŋuɽu iŋi ŋiđǝnu maijǝn ŋarǝjeinu igërrua gǝmaijǝn. 23 na iloman lǝđǝmiñǝniano yesu gafo gǝberlda ini na ṯalǝmis ilëɽǝŋu nemǝndiñe ŋwala ŋen yabǝrlda. 24 orn al farisiyin nimeiṯi ṯa, seicu. ŋen ŋanṯau yënǝŋulu yëbǝđia ŋen iŋi ŋëđǝñinu iloman lǝđǝmiñǝniano? 25 gënǝŋu nǝŋǝleiṯi ṯa, ñagero ñagǝbëgǝria ŋen iŋi ḏawuḏ giđu? ndǝ gënǝŋu na leđa ildi lafǝlda lero laŋge na laicoiña 26 gënǝŋu gënṯu egeɽa gǝrǝmwa liga abiađar gaɽ elǝŋ goɽra gǝkana nǝŋase aicǝba igi gëɽǝnu rǝmwa nëiñua, nǝŋǝnaice leđa lafǝlda ṯa alase cum. na ŋen ŋëđǝñinu ṯa leđa lasa aicǝba igi illi al kana. 27 na yesu nǝŋǝleiṯi tǝŋ ṯa, loman lǝđǝmiñǝniano liđǝnu ŋen ŋanṯa leđa na gerṯa leđa liđǝnu ŋen ŋanṯa loman lǝđǝmiñǝniano. 28 ŋen ŋafǝṯia iđia gǝleđa gaɽ elǝŋ gǝloman lǝđǝmiñǝniano cum.

3

1 na yesu nǝŋënṯi imajma tǝŋ na maji gafo gǝnǝŋ đaŋ đǝlëɽǝŋu đaiyaŋǝno. 2 na leđa ldǝmarǝmoṯe ṯa alǝseici ndǝ gabakeiđia maji iloman lǝđǝmiñǝniano ṯa almǝsǝki. 3 gënǝŋu nǝŋeiṯi majiigi đaŋ đaiyaŋǝno ṯa, ṯuru iligano. 4 nǝŋeɽǝđe leđa nǝŋaṯa ṯa, ŋen ŋaŋǝra ndǝ eđa gëbǝđia ŋen ŋaŋǝra walla ŋen ŋeicia iloman lǝđǝmiñǝniano? ŋen ŋaŋǝra ndǝ eđa gëbǝri đamǝṯia walla gaɽiña đamǝṯia? orn ṯalǝbwaiño ŋǝma. 5 nǝŋǝlnwane pređ nǝŋǝciṯano nǝŋwane ŋen ŋanṯa nare enen nabɽwaŋǝno, nǝŋeiṯi maji ṯa, alwe đaŋ. gënǝŋu nǝŋwale đaŋ nḏamǝṯe. 6 orn al farisiyin ldamiñe taltal leđala liruḏusiyin ṯalɽwataiđo ldǝmage ṯa almaɽiñe ṯau. 7 yesu ldǝŋgaṯe alo yakǝl ṯalǝmisya ilëɽǝŋu ldabǝṯa alo iđǝbarlda nano na leđa lwaiña lalo ijalil na lalo yuḏiya 8 na lalo yursalim na lalo yaḏumiya na lalo yǝnǝŋ yafo urḏun nëiñua na lalo isur na lalo isiḏa, lënǝŋulu ldǝmeṯa nano ndǝ lano ŋen gënǝŋu giđu. 9 gënǝŋu gwalwaɽǝṯu ṯalǝmis ṯa almëɽǝṯi đǝpundri đǝŋau ŋen ŋanṯa ŋu ṯa leđa alerṯe lamaṯǝrnaiđia. 10 ŋen ŋanṯa geiđu leđa lwaiña, nṯia leđa pređ ildi lwuma ldǝmaṯǝrnaiđe ṯa almapǝrre. 11 ndǝ nusila neicia naseieema nǝmukwuđiñǝṯi alo narǝjaice ole naṯa, agaɽ iđia gǝrǝmwa. 12 na gënǝŋu nǝŋǝlǝbǝɽia nano đonḏǝṯađa ṯa anerṯe amiđi gǝlǝŋinu. 13 rn gënǝŋu nǝgabǝṯa naiyǝn nǝŋundǝđi leđa ildi gǝlwonaṯa, na lënǝŋulu ldǝmeṯa nano. 14 na gënǝŋu nǝŋoṯe leđa ređ ldǝmiñe liɽijan ṯa alfeṯǝlda na ṯa aŋǝlđwaṯe alërrǝŋaice leđa ŋen ŋǝlëɽǝŋu, 15 na ṯa aŋǝlnaiee ŋǝlǝŋe ṯa almiñe nusila neicia leđa nano. 16 gënǝŋu goṯo leđa ređ ldǝmiñe liɽijan. fǝŋulu siman igi gënǝŋu gënǝcǝma irǝŋ gwomǝn, buṯrus, 17 na yagub iđia gǝsabdi na yuanna orǝba gǝyagub ildi gënǝŋu gënǝcǝlo irǝŋ gwomǝn, buwanarjis, ŋen iŋi ŋǝnǝnu leđa ildi larno rǝmwa rëpǝniano, 18 na anḏarawus, na filibus, na barđulamawus, na maṯṯa na ṯoma na yagub iđia galfi, na ṯaḏḏawus, na siman al ganawiya 19 na yausa iskariyuṯi igi ganaiđo yesu. na lënǝŋulu ldabǝṯa eɽa gǝyesu. 20 orn leđa ldarraiđe lwaiña kaiñ na liga lero ṯa yesu na ṯalǝmis alase. 21 ndǝ lǝŋgen na lorǝba lano ŋen iŋi, lënǝŋulu ldela ṯa almame ŋen ŋanṯa leđa ṯalaṯa gënǝŋu gaɽ ëɽi. 22 leđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun ildi leṯo alo yursalim ldaṯa ṯa gënǝŋu gerṯo balsabul nano na ṯa gënǝŋu gamiño nusila neicia leđa nano ŋabǝɽaŋa ŋelǝŋ gǝnusila neicia. 23 gënǝŋu nǝŋǝlundǝđi nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi eŋen ŋǝwujǝnu nǝŋaṯa, ŋen ŋanṯau seṯan yamiña seṯan? 24 ndǝ leđa lǝŋǝlǝŋe lageađaiđo eŋen ŋǝlǝŋe ŋiđ aŋǝmǝndëđǝni. 25 ndǝ leđa legeɽa lageađaiđo eŋen, eɽa gaber gaɽǝwađaṯa gađurwa. 26 na ndǝ seṯan yatwodo yageo seṯan yënǝŋu egeađaiđo eŋen na yaber yaɽǝwađaṯa yađurwa, nṯia yiđ aiyǝmǝndëđǝni. 27 orn eđa gero gǝnǝŋ gaɽǝwađaṯa gǝbenṯia eɽa gǝmaji gwonḏǝṯo ṯa aŋǝlaldǝbǝje laŋge ǝllëɽǝŋu, illi ndǝ gakaso maji gwonḏǝṯo ananoŋ. orn giđ aŋǝlaldǝbǝje laŋge legeɽa gǝlëɽǝŋu. 28 đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, ŋen pređ ŋeicia na ŋen pređ ŋǝlwaɽǝnu ŋagea rǝmwa ŋiđ aŋgǝđeini eleđa ildi liđu, 29 orn eđa igi gǝbaṯa ŋen ŋusila gatǝɽe ŋeicia, gënǝŋu gaber giđ aŋgǝđeini ŋen iŋi kwai kwai. gënǝŋu giđu ŋen ŋeicia iŋi ŋafo bǝɽǝbǝte. 30 yesu gwalwaɽo ṯia ŋen ŋanṯa leđa laṯa, gënǝŋu gerṯo usila nano geicia. 31 orn lǝŋgen yesu na lorǝba ldela ldǝṯuri ndëuwǝr ldǝđwaṯe eđa ṯa almundǝđi. 32 leđa lwaiña ṯalɽaŋo ldamađiṯia na lënǝŋulu ldǝmalwaɽǝṯi ṯa, seieu lǝŋgalo na lorldalo laṯurwa ndëuwǝr, laŋwonaṯa. 33 gënǝŋu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, esegi gaɽ ǝnna na esandǝldi laɽo lorldaiñ? 34 nǝŋǝnwane leđa ildi lađiṯǝma nǝŋaṯa, fǝnna na lorldaiñ. 35 leđa pređ ildi lëbǝđia ŋen rǝmwa ronaṯa lënǝŋulu laɽo lorldaiñ na lǝŋgaiñ.

4

1 na yesu nǝŋërrǝŋaice leđa ŋen đǝbarlda nano đoɽra tǝŋ na leđa lwaiña larraiđǝma nano na gënǝŋu nǝŋënṯi iđǝpundr đǝŋau iđi đafo nǝŋau nǝŋǝɽaŋe alo. na leđa pređ lafo nëṯǝndi. 2 nǝŋǝlërrǝŋaice ŋen ŋwaiña ŋenŋa ŋǝwujǝnu nǝŋǝleiṯi ṯa, 3 nǝr, eđa gǝnǝŋ gabǝla ŋen ŋanṯa aŋabǝđe ŋwoređa. 4 ndǝ gabǝđǝlo ŋǝmaṯan nǝŋǝreinialo eđađ na ndǝfia neṯo nǝloṯe. 5 ŋǝmaṯan nǝŋǝreinialo eŋwandra đuđa đǝtefr nǝŋobǝđe taltal ŋen ŋanṯa đuđa đǝtefr. 6 orn ndǝ ëđǝñina yatwođe nǝŋuɽǝni nǝŋamuđiṯi aŋǝno ŋen ŋanṯa urldia gero. 7 ŋǝmaṯan nǝŋǝreinialo iri orn ri ndratođe ndrǝlëndi nǝŋerṯe ŋǝlǝŋa. 8 na ŋǝmaṯan nǝŋǝreini alo yaŋǝra nǝŋobǝđe nǝŋalǝŋe liđia lwaiña. ŋǝmaṯan ŋalǝŋo liđia eređia giɽijin na ŋǝmaṯan ŋalǝŋo liđia eređia đenǝŋ nalo eređia gunto na ŋǝmaṯan ŋalǝŋo liđia eređia ređ. 9 na gënǝŋu nǝŋaṯa, eđa gerṯo nënǝñia ṯa aŋǝliyene, ŋgiṯǝma aŋǝne. 10 ndǝ gënǝŋu gafo alǝsoŋ leđa ildi ṯalmateṯo na ṯalǝmis ređ nemiñe eɽijan ldǝmeɽǝđe eŋen ŋǝwujǝnu. 11 gënǝŋu nǝŋǝleiṯi ṯa, ŋen ŋaneinǝnde ṯa ñaliŋeṯe ŋamǝɽa ŋǝŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa. orn leđa ildi lafo ndëuwǝr ŋen pređ ŋǝneinǝlo ŋenŋa ŋǝwujǝnu 12 ṯa alǝseici đeṯam orn alerṯe lǝseica na ṯa alne orn alerṯe laliŋeṯa, ṯa alerṯe laŋgiṯia ŋen eŋen ŋeicia aloɽǝbaṯe rǝmwa nano alǝŋgǝđeini ŋen eŋen ŋeicia. 13 orn nǝŋǝleiṯi ṯa, ñagaijǝba ŋen iŋi ŋǝwujǝnu? ŋen ŋanṯau ñagiđi ñaliŋeṯe ŋen ŋwomǝn ŋǝwujǝnu? 14 eđa igi gabǝđa ŋwoređa gënǝŋu garno eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋǝrǝmwa. 15 ŋwoređa iŋi ŋareinu alo eđađ ŋarno leđa ildi lano ŋen orn seṯan nǝyela taltal nelmaṯe ŋen iŋi ŋënǝjǝnu enare enen. 16 nṯia cum ŋwoređa iŋi ŋareinu alo eŋwandra ŋarno leđa ildi lano ŋen ldëndi đaŋǝrađa nano. 17 orn lero urldia nǝŋëndi ŋen liga lobǝlano na ndǝ laneinu ŋen ŋinia walla ŋen ŋubwa ŋen ŋanṯa ŋen ŋǝrǝmwa lënǝŋulu laŋgiṯia ŋen taltal. 18 ŋwoređa iŋi ŋareinu alo iri ŋarno leđa ildi lano ŋen ŋǝrǝmwa orn đǝgǝrđia đalo isi, 19 na đonaṯa đǝlaŋge lwaiña na đonaṯa đǝŋen ŋarto ldëndi ŋen ŋǝrǝmwa na ŋen ŋaber ŋalǝŋa liđia. 20 ŋwoređa iŋi ŋǝreinu alo yaŋǝra ŋarno leđa ildi lano ŋen ldëndi ldǝmame lidia lwaiña eŋen ŋǝrǝmwa. eđa gǝnǝŋ gǝmama leđa eređia giɽijin na eđa gǝnǝŋ gǝmama leđa eređia đenǝŋ nalo eređia gunto na eđa gǝnǝŋ gǝmama leđa eređia ređ. 21 gënǝŋu nǝŋǝleiṯi ṯa, lamba lënǝjǝnu egeɽa ṯa alađëṯëɽǝbwaṯe lǝmbolua nano walla alëɽǝni igal aŋgǝrem? gerṯa lǝbëɽǝni pǝlelo? 22 laŋge pređ ildi lalǝbijǝnu liđ alǝlǝŋini na laŋge pređ ildi lǝtërnu liđ alërrǝŋeini. 23 ndǝ eđa gerṯo nënǝñia ṯa aŋǝliyene, ŋgiṯǝma aŋǝne. 24 nǝŋǝleiṯi tǝŋ ṯa, rǝmoṯr ŋen ñagǝnna. ñagiđi ñaneini laŋge lakilinu ŋen ŋarno ñagakilia laŋge na ñagiđi ñaneini laŋge ildi laɽǝjeinu egworǝb. 25 ŋen ŋanṯa eđa gerṯo laŋge gënǝŋu giđ aŋǝlneini lǝmǝn tǝŋ orn eđa gero laŋge, waŋge gǝtefr gǝlëɽǝŋu giđ aŋǝmeini. 26 ŋen ŋǝŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa ŋarno ṯia. eđa gǝnǝŋ gawađa ŋwana iđuđa. 27 na ulǝŋgi na ëđǝñina gënǝŋu ṯaŋandro ṯaŋǝɽatodo iŋuriđ. orn ŋwana nǝŋaraice nǝŋobǝđe orn eđa nǝŋaijǝbeṯe ṯa ŋen ŋafo ṯau. 28 đuđa đëbǝđia liđia bǝɽan, ananoŋ ŋwana ŋǝbëɽia nǝmuđi, orn ŋëbǝri đaba orn aŋǝɽisi. 29 ndǝ ŋwana ŋore eđa nǝŋǝme irtia taltal ŋen ŋanṯa liga leṯo lǝđwanḏa. 30 na gënǝŋu nǝŋaṯa tǝŋ, ŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa ŋarno wande? lǝgǝbërrǝŋaiđiar ŋen ŋǝlëɽǝŋu ŋenŋa ŋǝwande ŋǝwujǝnu? 31 ŋënǝŋu ŋarno ŋǝlwa ŋǝkarḏal iŋi ŋǝrresi kaiñ ŋamiñaṯo ŋǝlwa pređ ndǝ ŋawađǝnu. 32 orn ndǝ ŋawađǝnu nǝŋobǝđe nǝŋǝɽeṯe uɽi goɽra gamiñaṯo nuɽi pređ ini nobǝđa iṯǝli gunto orn naiye nǝŋerṯe reṯia roɽra ṯa ndǝfia nelo naɽǝwađaṯa naɽaŋa igusil gǝlëɽǝŋu. 33 gënǝŋu gërrǝŋaicu leđa ŋen ŋǝrǝmwa ŋenŋa ŋǝwujǝnu ŋarno ṯia, iŋi laɽǝwađaṯa lǝnna. 34 gwaɽwatiṯǝlo ŋen ŋǝrǝmwa pređ ŋenŋa ŋǝwujǝnu ikǝrǝŋ orn gërrǝŋaieu ṯalǝmis ilëɽǝŋu ŋen iŋi alǝsoŋ. 35 na loman lakǝl erregano yesu nǝŋǝlwaɽǝṯi ṯalǝmis ṯa, aɽr aluɽǝđr eđǝbarlda đoɽra. 36 orn ldaŋgiṯi leđa. gënǝŋu gafo iđǝpundr mǝldin na yënǝŋulu niyënṯi ldabǝla. na upundri ywomǝn yafǝlda. 37 orn đǝbera nḏatwođe iđǝbarlda na ŋawa nǝŋëupwi đǝpundri nǝŋënṯi na đǝpundri đafo đunḏǝjeini ŋawano. 38 na yesu gandro alo yǝnḏurṯu iđǝpundr nǝŋëndeini erenaga. ṯalǝmis nǝyǝmatuđi iŋuriđ niyaṯa, ya eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen agaṯa ŋen ŋëpi ndǝ ñagabaiya? 39 gënǝŋu nǝŋǝtwođe iŋuriđ nǝŋgariñaṯe đǝbera nǝŋǝlwaɽǝṯi ŋawa ṯa, uɽǝṯu ŋabwaiñe ŋǝma. orn đǝbera nḏuɽǝṯi na alo ṯaiyǝbwaiño ŋǝma. 40 orn nǝŋeiṯi ṯalǝmis ṯa, ñagiđǝñalo kaiñ eđa ? ñagero đonaṯa mǝldin ? 41 yënǝŋulu yafo yiđǝñalo kaiñ ṯaiɽwataiđo ṯa, esegi igi ? ŋen ŋanṯa đǝbera na ŋawa ŋǝđǝbarlda lǝnna ŋen ŋǝlëɽǝŋu.

5

1 lënǝŋulu lduɽǝđi eđǝbarlda đoɽra ldabǝṯe alo ijaḏariyin. 2 ndǝ lamiño iđǝpundr taltal maji gǝnǝŋ igi gerṯo usila nano geicia geṯo alo erel ldopǝđaiđe yesuga. 3 maji igi gafo alo erel. eđa gero gǝnǝŋ gaɽǝwađaṯa gamakasa mǝldin uridga eum, 4 ŋen ŋanṯa ñoman ñwaiña leđa lakasǝma uriđaga raŋ na rǝmanǝña orn nǝŋǝđe uriđano igi gakasǝniya raŋ nǝŋgere uriđa igi gakasǝniya rǝmanǝña. na eđa gero gǝnǝŋ gerṯo ŋabǝɽa ŋwaiña ṯa gamalǝŋǝđeicia. 5 na jaica jaica ëđǝñëđǝñin na ulǝŋgǝlǝŋ gënǝŋu gafo naiyǝn erel ṯaŋarǝjaico ole kaiñ ṯaŋgǝlnu aŋǝno ŋwandraŋa bǝɽan. 6 ndǝ gaseicu yesu nwaldaŋ maji nǝŋobǝđe nǝŋǝmuđiñǝṯi alo, 7 nǝŋǝrǝjaice ole kaiñ nǝŋaṯa, agagiañi eđa, yesu iđia gǝrǝmwa irri roɽra ramiñaṯo laŋge pređ? igaŋeɽǝđia rǝmwa nëiñua ṯa ŋerṯe agaiñǝnaica ŋen ŋubwa. 8 gwalwaɽo ṯia ŋen ŋanṯa yesu gafo galwaɽǝṯǝma ṯa, usila geicia, miño maji nano. 9 na yesu nǝŋeɽǝđe maji nǝŋaṯa, agǝbernia esegi? maji nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen ṯa, igǝbernia aj jes ŋen ŋanṯa ñagwaiña. 10 orn nǝŋeɽǝđe yesu kaiñ ṯa aŋerṯe gamiña nusila neicia alo yakǝl. 11 na lṯrua lafo lwaiña lǝsa aiyǝn nano 12 na nusila neicia neɽǝđe yesu, naṯa, đwaṯǝnde lṯrua nano. ŋgiṯǝnde ñǝlënṯi nano. 13 yesu gaŋgiṯǝlo aniđi ṯia taltal. na nusila neicia namiño maji nano nënṯi lṯrua nano na lṯrua ildi lwaiña kaiñ larno alǝf eɽijan ldobǝđe naiyǝn ldërǝnṯi eŋau ŋǝđǝbarlda na ŋawa nǝŋǝlɽiñe. 14 orn leđa ildi lǝsi lṯrua ldobǝđe ldǝlwaɽǝṯi leđa lirnuŋ goɽra na lalo pređ ṯwaiñ ŋen iŋi. leđa lwaiña ldela ṯa alǝseici ŋen iŋi ŋiđǝnu. 15 lënǝŋulu ldeṯa yesu nano ldǝseici maji igi gafo gerṯo nusila nano neicia nwaiña gaɽaŋalo gëpi gëɽǝnu erena nano, na lënǝŋulu ldiđǝñiṯalo kaiñ. 16 leđa lwomǝn ildi laseicu ŋen iŋi ŋiđǝnu ldǝlwaɽǝṯi ŋen iŋi ŋiđǝnṯu maji gerṯo nusila nano neicia na ŋen ŋǝlṯrua. 17 orn leđa ldeɽǝđe yesu kaiñ ṯa aŋǝmiñe alo esen. 18 ŋen yesu gënṯu iđǝpundr maji igi gafo gerṯo nusila nano neicia nǝŋǝmeɽǝđe kaiñ ṯa aldǝgǝɽe. 19 orn yesu ganeđo nǝŋǝmeiṯi ṯa, oɽǝbaṯo egeɽa gǝlaɽǝŋa na eleđa ǝllaɽǝŋa ŋǝlǝlwaɽǝṯi ŋen iŋi rǝmwa riđǝṯiaŋa na ṯa ragiaṯaŋa ŋǝbaiya nano. 20 na maji nǝgabǝla nǝŋǝlwaɽǝṯi leđa lalo yal asǝr almuḏun ŋen yesu giṯǝma na lënǝŋulu pređ ldirǝwano. 21 ndǝ yesu nǝŋuɽǝdi eđǝbarlda đoɽra iđǝpundr đǝŋau leđa lwaiña larraiđǝma nano tǝŋ. na gënǝŋu gafo đǝbarlda nano. 22 orn maji geṯo gǝnǝŋ igi gaɽ elǝŋ gǝmajma gǝbernia yairus. ndǝ maji gaseicu yesu nǝŋǝmwođiñǝṯi erǝmanǝŋ 23 nǝŋǝmekeɽǝđe kaiñ nǝŋaṯa, ŋere ŋǝlëɽǝñi ŋarǝbwa ŋabaiya. elaŋ ṯa ŋamëɽi raŋ nano ṯa aŋǝpiṯi na ṯa aŋamǝṯe. 24 orn yesu ldabǝla majiga na leđa lwaiña labǝɽǝlda ṯalmupiđu nano. 25 wuji gafo gǝnǝŋ girǝwa ŋǝfǝni jaica, gafo iđǝbǝɽia nṯǝli ređ nemiñe niɽijan. 26 gënǝŋu gananeinu ŋen ŋwaiña ŋubwa igal akim ywaiña na gananaicǝlo laŋge pređ ǝllëɽǝŋu, nǝŋerṯe giyamǝjađia, orn gwuma kaiñ gamiñaṯo liga lananoŋ. 27 gënǝŋu nǝŋǝne ŋen ŋǝyesu nǝŋǝmeṯa nḏurṯu leđala nǝŋǝbǝre erena gǝlëɽǝŋu. 28 ŋen ŋanṯa gënǝŋu gaṯa egare, ndǝ igǝbǝro erena gǝlëɽǝŋu igiđi yeiđini. 29 orn taltal ŋǝfǝni nǝŋuɽǝṯi na wuji nǝŋǝliŋeṯe egaŋǝno ṯa geiđinu. 30 na yesu galǝŋinnano ṯa ŋabǝɽa ŋamiñǝma nano ŋǝđeiđia nǝŋǝređialo eleđa nǝŋaṯa, esegi gǝbǝraṯiñi erena? 31 ṯalǝmis ilëɽǝŋu niyǝmuɽǝbiṯi eŋen niyaṯa, agaseicia leđa lwaiña lađiṯiaŋa na ṯalŋaṯǝrnaiđo na ŋen ŋanṯau agaṯa esegi gǝbǝrǝŋa? 32 orn gënǝŋu ṯaŋǝnwanǝđo ṯa aŋǝseici esegi giđu ŋen iŋi. 33 orn wuji nǝŋiđǝñiṯalo ṯaŋgǝđiaŋǝno ŋen ŋanṯa ŋen ŋiđǝnṯǝma, nǝŋela nǝŋǝmwođǝñiṯi nǝŋǝmalwaɽǝṯi ŋen pređ ŋǝđeṯam. 34 yesu nǝŋǝmeiṯi ṯa, wuji đonaṯa đǝlaɽǝŋa đeiđiaŋa. mbu đaŋǝrađa nano. 35 ŋen yesu gwaɽwato mǝldin leđa leṯo lǝmaṯan egeɽa gelǝŋ gǝmajma ldaṯa, ŋere ŋǝlaɽǝŋa ŋaiyo. ŋen ŋanṯau agaicwari eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen mǝldin? 36 yesu nǝŋerṯe gǝlnaṯa, nǝŋeiṯi elǝŋ gǝmajma ṯa, ŋerṯe agiđǝñalo orn ëndu ŋen. 37 na yesu gero gaŋgiṯa leđa labǝlǝlđa, illi buṯrus na yagub na yuanna, orǝba gǝyagub. 38 orn ldarǝmaṯe eɽa gelǝŋ gǝmajma na gënǝŋu ṯaŋǝseicu leđa lamulađe nano ṯalirǝwa ŋwal isi, ṯalaro pǝlelo. 39 nǝŋënṯi nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ṯa, ñagarǝjaico ole na ñagabara eđa? ŋere ŋero ŋabaiya, orn ŋandro. 40 leđa ldǝmađamǝce eŋen, orn gënǝŋu nǝŋǝlǝmiñeici ndëuwǝr pređ nǝŋǝmame eṯen na lǝŋgen lǝŋere na leđa ildi lafǝlda ldënṯi alo isi ŋere ŋandrau. 41 orn nǝŋëndi ŋere đaŋ nǝŋǝmeiṯi ṯa, ṯaliđa gumi, ŋen iŋi ŋanǝnu, ŋere, twođo. 42 orn ŋere iŋi ŋerṯo nṯǝli ređ nǝmiñe niɽijan nǝŋǝtwođe ṯaŋerldo. na taltal leđa ldirǝwano kaiñ. 43 yesu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi đonḏǝṯađa ṯa alerṯe lalwaɽǝṯia eđa gǝnǝŋ ŋen iŋi kwai kwai, nǝŋǝleiṯi ṯa alnaice ŋere lalasǝni.

6

1 yesu nǝŋgaṯe alo yakǝl ldabǝla tǝŋgen ṯalǝmisya ilëɽǝŋu. 2 na iloman lǝđǝmiñǝniano yesu gërrǝŋaicu leđa ŋen imajma. leđa lwaiña ildi lanaṯǝma ldirǝwano kaiñ ldaṯa, gënǝŋu gamo ŋen iŋi ŋga? ŋen ŋanṯau gerṯo đaliŋeṯa ŋen nǝsi đwaiña ṯia? na gënǝŋu ṯaŋiđu aŋwara cum raŋra rǝlëɽǝŋu. 3 gerṯa fǝŋu igi geicǝđa, iđia gǝmiriam na orǝba gǝyagub na gǝyusi na gǝyauđa na gǝsiman? na gerṯa lorlden ɽrlda ñagafǝlda? orn lënǝŋulu ldǝmaneđe. 4 yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, nabi gananeini đame alo pređ illi tǝŋgen na eleđa ildi laɽo ŋǝđurǝba na egeɽa gǝlëɽǝŋu. 5 na gënǝŋu gero gaɽǝwađaṯia gëbǝđia aŋwara yǝnǝŋ alo yakǝl kwai kwai, illi nǝŋëɽi leđa raŋ nano lǝmaṯan ildi lwuma nǝŋǝleiđi. 6 orn nǝŋirǝwano ŋen ŋanṯa lënǝŋulu lero lǝbendia ŋen ŋǝlëɽǝŋu. na gënǝŋu nǝŋakaldaice alo ywaiña nǝŋërrǝŋaice leđa ŋen. 7 orn nǝŋundǝđi ṯalǝmis ređ nemiñe eɽijan nǝŋǝlǝđwaṯe eɽijan, eɽijan, nǝŋǝlnaice ŋǝlǝŋe ṯa aiyǝmiñe nusila neicia leđa nano. 8 nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ṯa alerṯe lǝrrapa laŋge ŋen ŋanṯa eđađ, walla aicǝba walla ërrua walla gǝrus igërrua, illi lǝfra. 9 orn nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ṯa alëɽǝni nḏǝbina erǝmanǝña na ṯa alëɽǝni erena nano gunto ikǝrǝŋ, gerṯa niɽijan. 10 nǝŋǝleiṯi ṯa, ndǝ ñagabenṯia eɽa gǝnǝŋ ɽaŋǝrau orn nǝñaumiñe ndǝ ñagaŋgaṯo alo yakǝl. 11 na alo pređ ndǝ leđa laber lǝndaŋǝnṯi walla laber lǝndǝnaṯa ndǝ ñagamiña alo yakǝl esen ñapweini abǝɽǝtua rǝmanǝña eralo ṯa ŋen iŋi aŋǝɽeṯe đamǝđaṯa đageo leđa ildei. 12 na yënǝŋulu nemiñe niyërrǝŋaice leđa ŋen ṯa alǝŋgiṯi ŋen eŋen ŋeicia aloɽǝbaṯe rǝmwa nano, 13 nemiñe nusila neicia leđa nano lwaiña nicwađaṯe leđa ŋela nǝŋǝɽwa ildi lwuma, niyǝleiđi. 14 orn elǝŋ iruḏus nǝŋǝne ŋen iŋi ŋen ŋanṯa irǝŋ gǝyesu gǝlǝŋinu kaiñ. leđa lǝmaṯan laṯa, fǝyuanna al mamuḏan gatuđinu eŋǝɽaiñ nṯia ŋabǝɽa ŋwaiña ŋëbǝđia ŋǝmëɽria iŋu. 15 leđa lǝmaṯan ldaṯa, filiya, na lǝmaṯan ldaṯa, gënǝŋu gaɽo nabi yarno al anbiya yǝpǝnde. 16 orn ndǝ iruḏus gano nǝŋaṯa, fǝyuanna igi igaṯǝbaṯǝma nda alo, gënǝŋu gatuđinu eŋǝɽaiñ. 17 ŋen ŋanṯa iruḏus gafo gađwaṯo askari ṯa aiyëndi yuanna niyǝmëɽi isijǝn eŋen ŋiruḏiya igi gaɽo wasen filibus orǝba giruḏus. iruḏus gafo gamo wuji igi 18 na yuanna nǝŋemeiṯi ṯa, ŋen ŋëđǝñinu ṯa ñagaldǝgaɽaŋa wujiga goralo. 19 na iruḏiya nǝŋǝciṯi yuanna ano kaiñ ṯaŋwonaṯo gamaɽiña, orn gero gaɽǝwađaṯa 20 ŋen ŋanṯa iruḏus giđǝño yuanna ŋen ŋanṯa galiŋeṯo ṯa gënǝŋu gaɽ eđa guđǝrwaṯo eŋen na gatǝɽe ṯǝŋǝmarǝmoṯo. ndǝ iruḏus gano ŋen ŋǝyuanna ŋen nǝŋǝmawađe egare, orn nǝŋǝmanaṯe đaŋǝrađa nano. 21 orn liga leṯo đǝge iliga lǝđǝlǝŋǝnia điruḏus ndǝ giđu amǝđia nǝŋundǝđi nǝlǝŋ na nǝlǝŋ naskari na leđa loɽra lalo ijalil. 22 ŋere ŋiruḏiya nǝŋënṯi ṯaŋiđu tiɽau na iruḏus na leđa laɽaŋalda ldaŋǝreṯe nano. orn elǝŋ nǝŋeiṯi ŋere ṯa, eɽǝđiñi waŋge agwonaṯa na igiđi eŋanaice. 23 nǝŋëɽǝṯi ŋere ŋen đalǝfiađa ṯa, waŋge agaiñeɽǝđe igiđ eŋanaice, na ndǝ agwonaṯa igiđi eŋakarnǝđiṯi ŋǝlǝŋe ŋǝlëɽǝñi ŋen ŋëpi cum. 24 orn ŋere nǝŋǝmiñe nǝŋeɽǝđe lǝŋgen nǝŋaṯa, wandigi igiđ emeɽǝđe? lǝŋgen nǝŋaṯa, eɽǝđǝma nda lǝyuanna al mamuḏan. 25 na ŋere nǝŋeṯa elǝŋ nano taltal ŋëɽǝđiaŋǝno nǝŋǝmeɽǝđe nǝŋaṯa, igwonaṯa agaiñǝnaice taltal nda lǝyuanna al mamuḏan igǝsinia. 26 na elǝŋ nǝŋirǝwano kaiñ ŋen ŋanṯa đalǝfia đǝlëɽǝŋu na ŋen ŋanṯa leđa lasǝlda, orn gero gwonaṯa ganeđa ŋen ŋǝŋere. 27 orn elǝŋ nǝŋǝđwaṯe askari isi yarǝmoṯwa eɽa nǝŋǝlwaɽǝṯi ṯa aiyapa nda. orn askari niyabǝla niyaṯǝbaṯe yuanna nda alo isijǝn, 28 niyape nda ǝllëɽǝŋu igǝsinia niyanaice ŋere. na ŋere nǝŋǝnaice lǝŋgen. 29 ndǝ ṯalǝmis isi iyuanna yano ŋen iŋi niyape aŋǝno ilëɽǝŋu niyuri eđel. 30 orn ṯalǝmis isi gwađwaṯǝlo ṯa yërrǝŋaiđia ŋen niyǝrraiđe yesu nano niyǝmalwaɽǝṯe ŋen pređ yiđu na yërrǝŋaiđu. 31 gënǝŋu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ṯa aɽr alo yǝnǝŋ alǝsoŋ ñamiñǝniano aten. ŋen ŋanṯa leđa pređ ṯalderldeṯo nano na liga lero cum ta alǝwase. 32 ldënṯi idǝpundr đǝŋau ldabǝṯa alo yǝnǝŋ eđǝñwa alǝsoŋ. 33 orn leđa lwaiña ldǝlseici labǝṯa alo yakǝl ldǝlaliŋeṯe ntia ldamiñe irnuŋ pređ ṯaltaweinu tu cum rǝmanǝñaralo, ldǝbwarđaṯe nëiñua. 34 ndǝ yesu gamiño iđǝpundr nǝŋǝseici leđa lwaiña kaiñ nǝŋǝlgiaṯe ŋǝbaiya nano ŋen ŋanṯa larno yanala isi eđa gero gǝlǝsia. na gënǝŋu nǝŋǝlërrǝŋaice ŋen ŋwaiña. 35 na erregano ṯalǝmis niyǝmeṯa nano niyaṯa, ulǝŋgi gaɽo na lǝgafr eđǝñwa. 36 đwaṯo leđa alɽe irnuŋ na neɽa ini nafo ṯwaiñ ṯa aliliđi lalasǝni. 37 gënǝŋu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, naicǝrldo laŋge ñaganǝñaŋ ṯa aldǝse. na yënǝŋulu niyǝmeiṯi ṯa, ñagabǝla ñiliđi ragif irri rerṯo gǝrus yarno jǝnei eređia giɽijan ṯa ñanaice leđa aldǝse? 38 gënǝŋu nǝŋǝleiṯi ṯa, ñagerṯo ragif mǝnau? mbǝr ñalnwane. orn niyabǝla niyǝpwaiñe ŋen niyela niyǝmeiṯi ṯa, ñagerṯo ragif đenǝŋ na lǝmme liɽijan. 39 yesu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ṯa ailwaɽǝṯi leđa alɽaŋe alo eŋǝɽo eŋǝɽo eŋaiña. 40 na leđa laɽaŋalo eŋǝɽo ŋǝleđa eređia ređ na ŋǝleđa eređia đenǝŋ. 41 na gënǝŋu gamo ragif đenǝŋ na lǝmme liɽijan nǝŋǝnwanǝđe elo nǝŋǝlǝbuŋṯi, nǝŋǝlgere nǝŋǝlnaice ṯalǝmis ṯa aiyǝlnanaice leđa, nǝŋalkarnǝđǝṯi lǝmme cum. 42 leđa pređ ldase ldǝbeṯe. 43 na ṯalǝmis niyǝrraiđe ŋǝsa ŋǝṯënu ŋǝteta na laŋge lteta lǝlǝmme cum, niyunḏǝjaice ŋumǝra ređ nǝŋǝmiñe niɽijan. 44 leđa ildi laso ragif laɽo alǝf đenǝŋ laɽorra. 45 orn gënǝŋu nǝŋǝlwaɽǝṯi ṯalǝmis ilëɽǝŋu ṯa aiyënṯi iđǝpundr đǝŋau aiyuɽǝđe eđǝbarlda đoɽra ŋu nëiñua aiyabǝṯa alo ibeṯsaiḏa, nǝŋǝđwaṯe leđa pređ eum. 46 orn gamiño eleđa nǝgabǝṯa naiyǝn ṯa aŋǝṯurṯi rǝmwa. 47 ndǝ ulǝŋgi gaɽo đǝpundri đafo igal bar iligano, 48 na yesu gafo alǝsoŋ nëṯǝndi. na gënǝŋu nǝŋǝlǝseici ṯa yaicwaro kaiñ ŋen ŋanṯa đǝbera đura đwonaṯa đǝkoɽǝbaice đǝpundri nḏurṯu. orn ulaldiṯano bǝrni bǝrnia gënǝŋu ṯaŋerldo nǝŋau nǝŋǝleṯa nano, na gwonaṯa galǝmiñaṯa. 49 yënǝŋulu yaseicǝma ṯaŋerldo nǝŋau niyaṯa enare, fusila, 50 niyarǝjaice ole, ŋen ŋanṯa yënǝŋulu pređ yaseicǝma niyiđǝñiṯalo. orn gënǝŋu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi nǝŋaṯa, ëɽǝnr. đǝñano, fiñi. ñerṯe ñagiđǝñalo. 51 orn gënǝŋu nǝŋǝleṯa nano nǝŋënṯi iđǝpundr đǝŋau na đǝbera nḏerṯe. na yënǝŋulu niyirwano kaiñ, 52 ŋen ŋanṯa laijǝba ŋen ŋǝragif na nare enen nabɽwaŋǝno. 53 ndǝ luɽǝđu eđǝbarlda đoɽra ldarǝmaṯe alo ijannisaraṯ ldeṯa ëṯǝndi nano alo yakǝl. 54 ndǝ lamiño iđǝpundr leđa ldaliŋeṯe yesu taltal. 55 na lënǝŋulu ldobǝđe alo pređ ldǝmamaṯe leđa pređ lwuma al aŋgǝremya alo pređ lano ṯa gënǝŋu gafau. 56 ndǝ gënǝŋu gënṯu irnuŋ gǝta walla irnuŋ goɽra walla eneɽa eđǝñwa leđa ldëɽi leđa lwuma alo leđa laurarraiđia ldǝmeɽǝđe ṯa alpǝrre erena gǝlëɽǝŋu gaɽo đurṯu. na leđa pređ ildi lapǝrrǝrna ldeiđini.

7

1 orn al farisiyin na leđa lǝmaṯan ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun ildi leṯo alo yursalim ldeṯa yesu nano, 2 ldǝseici ṯa ṯalǝmis yǝmaṯan ilëɽǝŋu laso raŋra irri rataŋa rero rwasǝni. 3 ŋen ŋanṯa al farisiyin na al yawuḏ pređ larǝmoṯwa ŋen ŋǝleđa loɽra lderṯe lasa illi ndǝ lwasǝnu raŋ pređ eñobǝɽo ananoŋ. 4 na lënǝŋulu laber lasa laŋge lnǝsuk illi ndǝ lwasǝni ananoŋ. na lënǝŋulu larǝmoṯwa ŋen ŋwaiña ŋarno ṯia cum iŋi eṯenanda lǝlwaɽǝṯǝlo ṯa aliđi. lënǝŋulu lwasa al finjan na ŋǝmbolua na ŋǝmbolua ŋiđǝnu ipeiniya isatrtr na al aŋgǝrem. 5 na al farisiyin na leđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun ldǝmeɽǝđe ldaṯa, ŋen ŋanṯau ṯa ṯalǝmis ilaɽǝŋa lagera ŋen ŋǝdaṯanda, orn yasa raŋra rataŋa. 6 gënǝŋu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, ya leđa ñaŋgi ñagerṯo ŋen ŋiɽijan, isaiya gwalwaɽo ŋen ŋǝrǝmwa đeṯam ndǝ gwalwaɽo eŋen cŋalo nǝŋaṯa, leđa ildi laiñǝnanaicia đame ëiñuaga orn nare enen nafo nwaldaŋ. 7 lënǝŋulu laiñǝbuŋṯi mǝɽǝmǝɽeñ, ldërrǝŋaiđe ŋen ŋǝleđa orn ldaṯa ṯa fǝŋen ŋǝrǝmwa. 8 ñaganeđo al ganun irǝmwa orn ñagarǝmoṯwa ŋen ŋeṯalanda. 9 na gënǝŋu nǝŋǝleiṯi cum ṯa, đeṯam ñagađama ŋen ŋǝrǝmwa ṯa ñëndi ŋen alo ŋeṯalanda. 10 ŋen ŋanṯa musa gaṯa, đǝñiṯr eṯalo na lǝŋgalo, na eđa igi gwaɽwata ŋen ŋeṯen ŋeicia walla lǝŋgen cum ŋgiṯǝma aŋǝɽiñǝni. 11 orn ñagwaɽwata ṯa, ndǝ eđa gwalwaɽǝṯa eṯen na lǝŋgen ṯa igafo igaɽǝwađaṯa igǝndamica orn iganaico rǝmwa laŋge ǝllëɽǝñi, 12 ñagaber ñagamaŋgiṯi aŋamǝđaṯe eṯen na lǝŋgen tǝŋ. 13 ñagagera ŋen rǝmwa ralwaɽo ŋenŋa eŋalo iŋi eṯalanda lanaieǝnde, na ñagëbǝđia ŋen ŋwaiña ŋarno ṯia. 14 gënǝŋu nǝŋundǝđi leđa lwaiña ṯa almarraiđe nano tǝŋ, nǝŋǝleiṯi ṯa, naṯiñr ñaŋ pređ, ñaliŋeṯe ŋen iŋi. 15 waŋge gero gǝnǝŋ igi eđa gasa gaɽǝwađaṯa gamiđia gataŋa orn ŋen iŋi eđa gwaɽwata na gëbǝđia ŋamiđia gataŋa. 16 ndǝ eđa gerṯo nënǝñia ṯa aŋǝliyene, ŋgiṯǝma aŋǝne. 17 ndǝ ṯalǝmis labǝɽo yesu ŋǝla eɽa gǝlëɽǝŋu alǝsoŋ, leđa lero, yënǝŋulu nemeɽǝđe eŋen iŋei ŋǝwujǝnu. 18 gënǝŋu nǝŋǝleiṯi ṯa, ñaŋ cum, ñagaijǝba đaliŋeṯa mǝldin? ñagaijǝba ṯa laŋge ildi eđa galǝsa laber laɽǝwađaṯa lamiđia gataŋa? 19 ŋen ŋanṯa laber labenṯia eŋaṯǝɽa ŋǝlëɽǝŋu orn labǝṯa egare ldamiñe iđurṯu. nṯia gënǝŋu gwalwaɽo ṯa ŋǝsa pređ ŋaŋǝra ṯa leđa aldǝse. 20 nǝŋaṯa, fǝŋen iŋi eđa gwaɽwata na gëbǝđia iŋi ŋamiđia gataŋa. 21 ŋen ŋanṯa ŋen ŋeicia ŋamiña eŋaṯǝɽa ŋǝleđa egwaŋano. fǝđaɽaŋa lijila ɽrǝto ildi lamameinu eneɽa, na đaɽaŋa ñereña ñamǝlu ñamameini eneɽa, na ŋoɽoma na đǝɽiñǝđia 22 na đonaṯa đǝlaŋge lǝleđa lwomǝn, na ŋen ŋataŋa na ŋađǝna na đonaṯa đaŋǝno na đeiciano đagea leđa na đabwaiđia ŋenia na đinia enare na đaneđa rǝmwa. 23 ŋen iŋi pređ ŋamiña egeđa nǝŋamiđi gataŋa. 24 yesu nǝŋǝmiñe alo yakǝl na gabǝṯa alo isur na alo isiḏa. orn nǝŋënṯi egeɽa na gero gwonaṯa leđa ǝllǝŋeṯe ŋen ṯia, orn gero gaɽǝwađaṯia galǝbijǝni. 25 na wuji gǝnǝŋ igi ŋere ŋǝlëɽǝŋu ŋerṯo usila nano geicia nǝŋǝne ŋen yesu giđu na gwaɽwata nǝŋela nǝŋǝmwođǝñiṯi erǝmanǝŋ. 26 wuji igi gǝyunaniyin galo yǝnǝŋ ibernia finigiya suriya, na gënǝŋu nǝŋǝmeɽǝđe ṯa aŋǝmiñe usila geicia ŋere nano. 27 yesu nǝŋǝmeiṯi ṯa, ŋgiṯu ñere aiñabeṯe ananoŋ ŋen ŋanṯa gerṯa ŋen ŋaŋǝra ndǝ eđa gamama ŋǝsa ŋǝñere orn aŋauwujǝṯi ñina. 28 orn wuji nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, đeṯam, ya elǝŋ, orn cum ñina iñi ñafo iṯarǝbesa ñasa aicǝba gǝñere igi gǝbǝrtiṯia alo. 29 yesu nǝŋǝmeiṯi ṯa, usila geicia gamiño ŋere nano đǝge ŋen ŋanṯa ŋen iŋi agwalwaɽo. 30 wuji nǝŋǝđaŋe nǝŋǝfiđi ŋere ŋandra nal aŋgǝrem, na usila geicia gafo gamiño ŋere nano. 31 orn yesu nǝŋoɽǝbǝđe alo isur nǝŋamiñe alo isiḏa nǝŋǝmiñe alo yal asǝr almuḏun iligano nǝgabǝṯa đǝbarlda nano đoɽra đǝbernia al bar ijalil. 32 na leđa leṯǝma nano eđaga gǝnǝŋ igi gaɽ uɽǝl gaijǝba điñ. na lënǝŋulu ldekeɽǝđe yesu kaiñ ṯa aŋǝmëɽi đaŋ nano. 33 yesu nǝŋǝmamaṯe alǝsoŋ nǝŋǝmënǝci ñoman inënǝŋ. nǝŋǝṯabǝđe nǝŋǝmabǝre đaŋǝla, 34 neŋǝđaŋaide elo nǝŋërǝniano nǝŋaṯa, iffǝda, na ŋen iŋi ŋǝnǝnu, ɽeṯo agabǝrǝdu. 35 na nënǝñia nǝlëɽǝŋu nabǝrǝđi orn đaŋǝla đëbǝrnu na eda ṯaŋǝɽwato ŋope. 36 yesu nǝŋǝlwaɽǝṯi leđa đwonḏǝṯađa ṯa alerṯe lalwaɽǝṯia eđa gǝnǝŋ ŋen iŋi orn nde lalwaɽǝṯu leda ṯia kaiñ lënǝŋulu ldalǝŋǝjǝđi ŋenŋa alo yoɽra kaiñ. 37 lënǝŋulu ldirǝwano kaiñ ldaṯa, gënǝŋu giđu ŋen pređ ŋope. gënǝŋu gëbǝđia leđa laɽo nđul ṯa alne na curn leđa ildi laijǝba laɽwata ṯa alɽwate.

8

1 iliga lakǝl leđa ldǝfeṯe lwaiña tǝŋ na laŋge lderṯe aldǝse. orn yesu nǝŋundǝđi ṯalǝrnis ilëɽǝŋu nǝŋǝleiṯi ṯa, 2 igagiaṯa leđa ŋǝbaiya nano ŋen ŋanṯa lǝgafǝrlda diñǝđi ñoman ñiɽijin na lënǝŋulu lero lalasǝni. 3 nde igǝlǝđwaṯa ṯa alađaŋe laicoiña lënǝŋulu liđ aɽređe eŋǝɽwa alirǝtǝṯi eđad na lǝmaṯan iŋulu leṯo nwaldaŋ. 4 ṯalǝmis ilëɽǝŋu niyǝmuɽǝbiṯi eŋen niyaṯa, lǝgafr eđǝñwa na ñagamama ragif ŋga irri rwaiña ṯa leda ildi alǝbeṯe? 5 gënǝŋu nǝŋǝleɽǝđe nǝŋaṯa, ñagerṯo ragif mǝnau? yënǝŋuln niyaṯa, ñagerṯo ragif đenǝŋ ndrǝmiñe riɽijan. 6 na gënǝŋu nǝŋǝlwaɽǝṯi leđa ṯa alɽaŋe alo nḏuđa. orn nǝŋǝme ragif đenǝŋ ndrǝmiñe riɽijan nǝŋǝlǝbuŋṯi nǝŋǝlgere nǝŋǝlnaiee ṯalǝmis ṯa ailnanaiee leđa na yënǝŋuln nenanaice leđa. 7 na yënǝŋulu yerṯo lǝmme lǝmaṯan cum. na gënǝŋu nǝŋǝlǝbuŋṯi nǝŋǝlwaɽǝṯi ṯalǝmis ṯa ailnanaice leđa cum. 8 na leđa laso ldǝbeṯe, na ṯalǝmis yararreidu ŋǝsa ŋǝṯënu ŋǝteta nǝŋunḏǝjaice none đenǝŋ nǝmiñe niɽijan. 9 na leđa ildi laso lwaiña larno alǝf marldwan. orn gënǝŋu nǝŋǝlǝdwaṯe. 10 orn ldënṯi iđǝpundr đǝŋau ṯalǝmisya ldabǝṯa alo idalmanuđa 11 al farisiyin yeṯo yesu nano ṯaimukuɽǝbiṯu eŋen. yënǝŋulu yinḏeieǝma niyǝmeɽǝđe ŋamǝla ŋelo 12 Usila gǝlëɽǝŋu nǝŋarǝjǝnelo egaŋǝno na gënǝŋu nǝŋaṯa, ŋen ŋanṯau leđa lǝliga ildi lonaṯa ŋamǝla? đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, leđa lǝliga ildi laber liđ alneini ŋamǝla. 13 nǝŋǝlomiñe nǝŋënṯi iđǝpund đǝŋau tǝŋ nǝŋuɽǝđi iđǝbarlda đoɽra. 14 na ṯalǝmis niyaijǝbeinu eŋen ṯa aiyape aicǝba, na yero lalasǝni iđǝpundr illi ragif runto. 15 na yesu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ṯa, rǝmojǝđr uđǝɽi gal farisiyin na uđǝɽi giruḏus. 16 na yënǝŋulu ṯaiɽwataiđo ṯa ŋen ŋanṯau yero yapa aicǝba. 17 yesu nǝŋaliŋeṯe ṯia nǝŋǝleiṯi ṯa, ŋen ŋanṯau ñagwaɽwataiđia ṯa ñagero aicǝba? ñagamǝlu ñagǝseiđia na ñagamǝlu ñagaliŋeṯa ŋen? nare enalo nabɽwaŋǝno mǝldin ? 18 ñagerṯo isi, orn ñagaber ñagaseiđia? ñagerṯo nënǝñia, orn ñagaber ñagǝnna? ñagaber ñagǝlëldǝŋǝ-đeinia eŋen? 19 ndǝ igagero ragif đenǝŋ ŋen ŋanṯa leđa alǝf đenǝŋ ñagwunḏǝjaico ŋumǝra mǝnau ndǝ ñagararreiđu ŋǝsa ŋǝṯënu ŋǝteta? yënǝŋulu niyǝmeiṯi ṯa, ŋumǝra ređ nǝŋǝmme ŋeɽijan. 20 orn yesu nǝŋaṯa tǝŋ, ndǝ igagero ragif đenǝŋ ndrǝmiñe riɽijan ŋen ŋanṯa leđa alǝf marldwan ñagunḏǝjaico none mǝnau ndǝ ñagararreiđu ŋǝsa ŋǝṯënu ŋǝteta? yënǝŋulu niyǝmeiṯi ṯa none đenǝŋ nǝmiñe niɽijan. 21 na gënǝŋu nǝŋǝleɽǝđe ṯa, ñagaijǝba mǝldin? 22 orn ldarǝmaṯe alo ibeṯsaiḏa. na leđa leṯo yesu nano majiga igi gaŋǝlisi na lënǝŋulu ldǝmekeɽǝđe ṯa aŋǝmabǝre. 23 yesu nǝŋëndi maji gaŋǝlisi eđaŋ nǝŋǝmamiñi irnuŋ nǝŋǝmamaṯe eŋaiña nǝŋǝmaṯabǝṯe isi nǝŋǝmëɽi raŋ nano nǝŋǝmeɽǝđe nǝŋaṯa, agǝseicia wagǝnǝŋ? 24 orn maji nǝŋǝseiđi nǝŋaṯa, igaseicia leđa lǝbǝrldia. lënǝŋulu larno nuɽi. 25 orn yesu nǝŋǝmëɽi raŋ isiano tǝŋ na maji nǝŋǝseiđi ŋope. gënǝŋu geiđinu ṯaŋǝseiđu ŋope nwaldaŋ. 26 yesu nǝŋǝmađwaṯe eɽa gǝlëɽǝŋu nǝŋaṯa, gerṯa agǝlwaɽǝṯa eđa gǝnǝŋ ŋen iŋi irnuŋ. 27 yesu na ṯalǝmis ilëɽǝŋu ldabǝṯa irnuŋ galo ibernia gaisariya filibus na liga lafo eđađ gënǝŋu nǝŋeɽǝđe ṯalǝmis nǝŋaṯa, leđa lǝbaṯa ṯa igaɽ esegi? 28 yënǝŋulu niyǝmuɽǝbiṯi eŋen niyaṯa, leđa lǝmaṯan lǝbaṯa ṯa agaɽo yuanna al mamuḏan, na leđa lǝmaṯan lǝbaṯa ṯa agaɽ iliya, na lǝmaṯan lǝbaṯa ṯa agaɽo nabi yǝnǝŋ. 29 orn gënǝŋu nǝŋǝleɽǝđe nǝŋaṯa, ñaganǝñaŋ ñagǝbaṯa ṯa igaɽ esegi? buṯrus nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, agaɽ al masiya. 30 na yesu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi đwonḏǝṯađa ṯa alerṯe lǝlwaɽǝṯia eđa gǝnǝŋ ŋen iŋi ŋǝlëɽǝŋu. 31 orn nǝŋǝlërrǝŋaice ṯa ŋen đeṯam iđia gǝleđa giđ aŋǝnaneini ŋen ŋwaiña ŋubwa ŋeicia, aŋǝniđǝm eleđa loɽra na enǝlǝŋ nǝkana na eleđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun, aŋǝɽiñǝni, orn aŋǝtuđini eŋǝɽaiñ ndǝ ñoman ñaɽo ñiɽijin. 32 na gënǝŋu gwaɽwato ŋen iŋi đurri. buṯrus nǝŋǝmabǝleđeṯe alǝsoŋ nǝŋǝmagariñaṯe. 33 orn yesu nǝŋǝređialo nǝŋǝnwane ṯalǝmis ilëɽǝŋu nǝŋgariñaṯe buṯrus, nǝŋaṯa, ŋgaṯo ñi nano seṯan ŋen ŋanṯa agaber agǝlëldǝŋǝđeinia eŋen rǝmwa ronaṯa, orn eŋen leđa lwonaṯa. 34 orn nǝŋundǝđi leđa na ṯalǝmis ilëɽǝŋu nǝŋǝleiṯi ṯa, ndǝ eđa gǝnǝŋ gwonaṯa gaiñǝteṯa ŋgiṯǝma aŋǝneđe etam gǝlëɽǝŋu aŋarrǝpe đuɽi đǝlëɽǝŋu aŋaiñǝteṯe. 35 ŋen ŋanṯa eđa igi garǝmoṯwa đamǝṯia đǝlëɽǝŋu gënǝŋu giđ aŋwoṯwe laŋge pređ na đamǝṯia eum, na eđa igi gabaiya ŋen ŋanṯa ñi na ŋen ŋaŋǝra ŋǝrǝmwa, gënǝŋu giđ aŋamǝṯe đeṯam. 36 đaɽǝjaica đwuŋga ndǝ eđa ganeini laŋge pređ lalo orn gwoṯwa đamǝṯia đǝlëɽǝŋu? 37 walla eđa giđ aŋanaiđe wande gaɽ ilia ṯa aŋamǝṯe? 38 ŋen ŋanṯa ndǝ eđa eleđa lǝliga ildi lǝɽiano eŋen na leicia ganeđǝñi na leđa ǝllëɽǝñi, nṯia eum iđia gǝleđa giđ aŋǝmaneđe ndǝ geṯo ŋaɽrwaŋa ŋeṯen mǝlaiyǝkaya ilëɽǝŋu yetǝɽe.

9

1 yesu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ṯa, đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, lǝmaṯan eleđa lǝđiñǝđi laber liđ alaiye ŋen lamǝlu laseicia ŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa ŋeṯo ŋabǝɽaŋa. 2 ndǝ ñoman ñaŋgaṯo đenǝŋ ldamiñe lunto yesu nǝŋǝme buṯrus na yagub na yuanna ldabǝṯǝlda naiyǝn ywala alǝsoŋ. na gënǝŋu nǝŋǝređe aŋǝno erto ŋulu nëiñua 3 na ndrena nǝlëɽǝŋu nawađialo kaiñ nǝbǝjeṯe kaiñ. eđa gero gǝnǝŋ galo igi gwasa ndrena gaɽǝwadaṯa gëbǝđia erena gabǝjo garno ṯia kwai kwai. 4 na iliya na musa ldǝlamiñiṯi ldǝɽwate yesu ŋǝla. 5 na buṯrus nǝŋeiṯi yesu ṯa, ya elǝŋ igi gǝbërrǝŋaidia ŋen, ŋen ŋaŋǝra ñagafo ëli. agwonaṯa ṯa nanda ñaguraṯa ŋutu ŋiɽijin, ǝlnǝŋ ŋen ŋanṯa ŋa na ǝlnǝŋ ŋen ŋanṯa musa na ǝlnǝŋ ŋen ŋanṯa iliya? 6 gënǝŋu gaṯa ṯia ŋen ŋanṯa gaijǝba gwalwaɽa ṯau ndǝ gaseieu ŋen iŋi, ŋen ŋanṯa lënǝŋulu liđǝñalo kaiñ. 7 na ibwoɽua nileṯa nano na ole nǝŋela isbwoɽua nǝŋaṯa, fǝŋu igi iđia gǝlëɽǝñi gubwaniya. naṯǝmar. 8 orn ṯalǝmis niyǝnwanǝđe neseici eđa gero illi yesu gunto. 9 ndǝ lirǝwa naiyǝn gënǝŋu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ṯa ñerṯe ñagwalwa-ɽǝṯia leda ŋen iŋi kwai kwai, illi ndǝ idia gǝleda gatuđinu eŋǝɽaiñ. 10 yënǝŋulu ldëndi ŋen iŋi ṯaiɽwataiđo ṯa đatođa eŋǝɽaiñ đaɽo wande? 11 niyǝmeɽǝde niyaṯa, ŋen ŋanṯau leda ildi lǝbërrǝŋaidia ŋen ŋal ganun lǝbaṯa ṯa, ŋen deṯam iliya gid aŋela ananoŋ ? 12 gënǝŋu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, deṯam iliya geṯo ananoŋ na gid aŋaṯoɽaṯe ŋen pred. na ŋen ŋanṯau ŋen ŋǝwërđǝnu ŋoɽra kaiñ eŋen ŋiđia gǝleđa, ṯa ŋen đeṯam gënǝŋu aŋǝneini ŋen ŋwaiña ŋubwa ŋeicia aŋǝđamǝjǝni eŋen? 13 orn igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa iliya geṯo đǝge na leđa liṯǝma ŋen lonaṯa garno ŋen ŋǝwërđǝnu iŋu. 14 ndǝ lopǝdaiđo ṯalǝmisya yǝṯënu ldǝseiei leđa lwaiña lađiṯǝlo na leđa ildi lǝbërrǝŋaidia ŋen ŋal ganun ldukuɽǝbijǝđǝṯǝlda eŋen. 15 orn ndǝ laseicu yesu leđa pređ ldirǝwano ldobǝđe ldǝmeṯa nano ldǝmane ëiñua. 16 gënǝŋu nǝŋǝlcɽǝde nǝŋaṯa, ñagukuɽǝbijǝdǝṯia eŋen ŋǝwande? 17 na eđa gǝnǝŋ nǝŋǝmuɽǝ-biṯi eŋen nǝŋaṯa, ya eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen, igamǝṯiaŋa iđia gǝlëɽǝñi gaɽorra igi gerṯo usila nano geicia gaijǝbima gwaɽwata. 18 ndǝ usila geicia gëndǝma nǝŋǝmaiyafǝde. gënǝŋu ṯaŋabǝeo opwaiña ëiñua ṯaŋasaṯo eŋađ nǝŋwonḏǝṯe ëiñua. igeɽǝđo ṯalǝmis ilaɽǝŋa ṯa aiyǝmamiñi usila nano geicia orn niyerṯe yaɽǝwađaṯa. 19 yesu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, ya leđa ñaŋgi ñagero ñagǝbendia ŋen. ñoman ñaɽo mǝnau lǝgaɽaŋr? ñoman ñaɽo mǝnau igwalarano eŋen eŋalo ? meiṯiñi umi ëli. 20 na lënǝŋulu ldǝmamaṯe nano. usila geicia nǝŋǝseici yesu nǝŋafǝđe umiga na umi nǝŋiɽǝṯi alo ṯaŋǝṯǝraɽo alo ṯaŋabǝṯo opwaiña ëiñua. 21 yesu nǝŋeɽǝđe eṯen nǝŋaṯa, liga laɽo ṯau umi gerṯo usila nano geicia ? na eṯen nǝŋaṯa, ndǝ gata na điñǝđi mǝldin. 22 na ñoman ñǝmǝn usila geicia gauwǝṯǝma isia walla eŋau ṯa aŋǝmaɽiñe. orn ndǝ agaɽǝwađaṯa agëbǝđia wagǝnǝŋ giaṯǝnde ŋǝbaiya nano ŋǝndamǝđaṯe. 23 yesu nǝŋǝmeiṯi ṯa, agaṯau ndǝ igaɽǝwađaṯa? eđa igi gëndu ŋen gaɽǝwađaṯa gëbǝđia laŋge pređ. 24 na eṯen gumi ṯaŋǝrǝjaico ole nǝŋaṯa, igënđu ŋen. amǝđaṯiñi ṯa yëndi ŋen ŋǝlaɽǝŋa ŋope. 25 ndǝ yesu gaseicu leđa lamalaldiñaṯa nano gënǝŋu gagariñaṯe usila geicia nǝŋaṯa, usila geicia igi agiđu umi gaɽ uɽǝl na gaijǝba gwaɽwata, igaŋǝlwaɽǝṯia ṯa, miñǝma nano ŋerṯe agiđi ŋamoɽǝbaṯe nano tǝŋ. 26 na usila geicia nǝŋǝrǝjaice ole nǝŋǝmaiyafǝđe kaiñ nǝŋǝmamiñe nano. na umi nǝŋarneṯe eđa gaiyo na leđa lwaiña ldaṯa ṯa đeṯam gaiyo. 27 orn yesu nǝŋǝmëndi eđaŋ nǝŋǝmatuđi. na gënǝŋu nǝŋǝtwođe. 28 ndǝ yesu gađaŋo ṯalǝmis niyǝmeṯa nano alǝsoŋ nemeɽǝđe niyaṯa, ŋen ŋanṯau ñagero ñagaɽǝwađaṯia ñagamiña usila geicia? 29 gënǝŋu nǝŋǝleiṯi ṯa, ñagaber ñagaɽǝwađaṯa ñagamiña nusila neicia narno ṯia illi ndǝ ñagaṯurṯia rǝmwa na ñagaɽaŋa ŋorwaṯaŋa. 30 orn lënǝŋulu ldaŋgaṯe alo yakǝl ldamiñe alo ijalil na yesu gero gwonaṯa ṯa leđa laliŋeṯo ṯia, 31 ŋen ŋanṯa gafo gǝbërrǝŋaicia ṯalǝmis ilëɽǝŋu ŋen. nǝŋǝleiṯi ṯa, iđia gǝleđa giđ aŋǝneiđǝni eraŋ rǝleđa. lënǝŋulu liđ almaɽiñe na ndǝ gaɽiñǝnu gënǝŋu giđ aŋǝtwođe eŋǝɽaiñ ndǝ ñoman ñaɽo ñiɽijin. 32 na yënǝŋulu yaijǝba ŋen iŋi niyiđǝñiṯalo ṯa aimeɽǝđe tǝŋ. 33 orn ldarǝmaṯe alo ikafranawum. ndǝ lënṯu egeɽa yesu nǝŋeleɽǝđe nǝŋaṯa, ñagukuɽǝbijǝđǝṯia eŋen ŋǝwande eđađ? 34 orn yënǝŋulu nebwaiñe ŋǝma ŋen ŋanṯa ndǝ yafo eđađ yënǝŋulu yukuɽǝbijǝđǝṯu eŋen ṯa esegi iŋulu goɽra gamiñaṯa lorǝba. 35 gënǝŋu nǝŋǝɽaŋe alo nǝŋundǝđeini ṯalǝmis nano ređ nemiñe eɽijan nǝŋǝleiṯi ṯa, ndǝ eđa gwonaṯa gǝɽia nđa eleđa ŋen đeṯam gënǝŋu aŋǝɽeṯe leđa pređ nḏurṯu na aŋǝđuɽǝđǝnṯi leđa pređ. 36 nǝŋǝme ŋere ŋǝta nǝŋëɽi iŋulu iligano nǝŋape ŋere eraŋ nǝŋëɽǝni nano, nǝŋǝleiṯi ṯa, 37 eđa igi gaŋǝnṯu ŋere ŋarno ṯia gënǝŋu gaŋǝnṯiñi, na eđa gaŋǝnṯiñi gerṯa gaŋǝnṯiñi ikǝrǝŋ orn gaŋǝnṯǝma igi gwađwaṯiñi. 38 yuanna nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, ya eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen ñagaseicu eđa gǝnǝŋ igi gamiña nusila neicia leđa nano irǝŋga gǝlaɽǝŋa. gënǝŋu gaber gǝndǝteṯar na ŋen ŋafǝṯia ñagalwaɽǝṯǝma ṯa aŋerṯe gëbǝđia ṯia. 39 yesu nǝŋaṯa, ñerṯe ñagamađǝrna ŋen ŋanṯa eđa igi gëbǝđia aŋwara irǝŋga gǝlëɽǝñi gënǝŋu gaber gaɽǝwađaṯa gwalwaɽa ŋen ŋaiñagea taltal. 40 eđa igi gaber gageandr gënǝŋu lǝgaldǝfiarlda. 41 eđa igi gubwandriya gǝndǝnaicia ŋawa mǝɽǝmǝɽeñ ṯa ñǝṯi igirǝŋ gǝlëɽǝñi ŋen ŋanṯa ñagal masiya, đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa đeṯam gënǝŋu giđ aŋapǝɽǝni. 42 orn eđa igi gëbǝđia ŋere ŋǝnǝŋ iŋi ŋëndu ŋen ŋǝlëɽǝñi ṯa ŋaŋgiṯia ŋen aŋënṯi eŋen ŋǝɽiano, ŋen ŋaŋǝra ndǝ gënǝŋu aŋakaseini lwandra egǝtam loɽra kaiñ larno ala aŋǝwujǝni igal bar. 43 ndǝ đaŋ đeđa gǝnǝŋ eñaŋ đaŋiđia ṯa agëbǝđia ŋen ŋeicia ṯabaṯo alo. ndǝ agabenṯia eđamǝṯia đaŋđa đunto ŋen iŋi ŋaŋǝra ŋamiñaṯo ŋen ṯa agǝbenṯia alo eŋen ŋubwa kaiñ raŋra rldǝm alo yisia isi yaber ebaiyǝṯe. 44 alo luđa ildi lasa leđa laber labaiya na isia yaber ebaiyǝṯe. 45 ndǝ đǝmanǝña đǝlaɽǝŋa đaŋiđia agëbǝđia ŋen ŋeicia ṯabaṯo alo. ndǝ agǝbenṯia eđamǝṯia agaɽ ebǝco ŋen iŋi ŋaŋǝra ŋamiñaṯo ŋen ṯa agawujǝni alo eŋen ŋubwa kaiñ rǝmanǝñara rldǝm, 46 alo luđa ildi lasa leđa laber labaiya na isia yaber ebaiyǝṯe. 47 ndǝ isi yǝlaɽǝŋa yaŋiđia agëbǝđia ŋen ŋeieia miñeicu alo. ndǝ agǝbenṯia eŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa isiya yunto, ŋen iŋi ŋaŋǝra ŋamiñaṯo ŋen ṯa agǝwujǝni alo eŋen ŋubwa kaiñ isiya iɽǝm, 48 alo luđa ildi lasa leđa laber labaiya na isia yaber ebaiyǝṯe. 49 ŋen ŋanṯa leđa pređ liđ aliđǝni ltǝɽe isiya ŋen ŋarno eđe yiđǝnu ŋǝrraɽaŋa yetǝɽe. 50 ŋǝrraɽa ŋaŋǝra orn ndǝ đanaṯa đǝŋǝrraɽa đero ŋiđ aŋǝneicǝni ŋope ṯau? erṯr ŋen eñaŋ garno ŋǝrraɽa, ñëkëɽi ŋen lorldalala pređ.

10

1 yesu nǝŋǝmiñe alo yakǝl na gabǝṯa alo yuḏiya na alo isi yafo đǝbarlda nëiñua đǝbernia urḏun. na leđa lwaiña lararraiđo ŋu nano tǝŋ na gënǝŋu nǝŋǝlërrǝŋaice ŋen garno gëbǝđia jaica jaica. 2 na leđa lǝmaṯan ldǝminḏeici ldǝmeɽǝđe ldaṯa, ŋen ŋal ganun ŋaṯa ṯa maji gaɽǝwadaṯa ganeđa wasen? 3 gënǝŋu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, musa geiṯǝnde ṯau ? 4 lënǝŋulu ldaṯa, musa gaŋgiṯu eđa gǝnǝŋ ṯa aŋǝneđe wasen aŋǝmanaice ađam ṯa ŋen aŋǝlǝŋini ganeđǝma nǝsǝria. 5 yesu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, gënǝŋu gǝwërđǝṯǝnde ŋen iŋi ŋen ŋanṯa galiŋeṯo nare enalo nabɽwaŋǝno. 6 orn ananoŋ ndǝ rǝmwa riđu laŋge pređ rënǝŋu riđu leđa laɽorra na ɽrlda. 7 ŋen ŋafǝṯia maji gaɽorra gid aŋgiṯi eṯen na lǝŋgen ldakaseiđǝni wasenga 8 na lënǝŋulu liɽijan liđ alɽeṯe aŋǝno yento. nṯia gerṯa lënǝŋulu laɽo liɽijan mǝldin orn laɽ aŋǝno yento. 9 ñerṯe ñagaŋgiṯia eđa gǝnǝŋ aŋarnǝđe leđa ildi rǝmwa rakasaiđǝlo. 10 ndǝ lađaŋo ṯalǝmis nemeɽǝđe eŋen iŋi. 11 na gënǝŋu nǝŋǝleiṯi ṯa eđa ganeđo wasen nǝŋǝme wuji gwomǝn gënǝŋu giṯi wasen ŋen ŋeicia. 12 na wuji gaɽǝbwa igi ganeđo ebaŋgen nǝŋǝmǝni egeđa gwomǝn gënǝŋu gaɽ alaiñ. 13 leđa lamamǝṯu ñere eñen ṯa gënǝŋu aŋǝlapǝrre, orn ṯalǝmis negariñaṯe leđa. 14 ndǝ yesu gaseicu ṯia nǝŋǝciṯano nǝŋǝleiṯi ṯa, ŋgiṯr ñere aiñeṯa nano. ñerṯe ñagǝlǝtriṯia ŋen ŋanṯa leđa larno ṯia liđ alënṯi eŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa. 15 đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, eđa gǝnǝŋ igi gaber gabaŋǝnṯia ŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa ŋen ŋarno ŋere ŋǝta gënǝŋu gaber giđ aŋënṯi. 16 nǝŋǝlape eraŋ nǝŋǝlëɽǝni nano, nǝŋǝlëɽi raŋ nano nǝŋǝlǝbuŋṯi. 17 ndǝ yesu gënṯu eđađ maji gǝnǝŋ gobǝđo nǝŋǝmeṯa nano nǝŋwođiñǝṯe ndria nalo, nǝŋǝmeɽǝđe nǝŋaṯa, ya eđa gaŋǝra gǝbërrǝŋaiđia ŋen, igëbǝđia ṯau ṯa yaneini đamǝṯia đǝbǝɽǝbǝte? 18 yesu nǝŋǝmeiṯi ṯa, agënǝciñi igaŋǝra eđa? eđa gero gǝnǝŋ gaŋǝra illi rǝmwa runto. 19 agaliŋeṯo al ganun. ŋerṯe agaɽiñǝđia, ŋerṯe agaɽaŋa wujiga garto, ŋerṯe agalaldǝbǝca, ŋerṯe agaɽǝwen, ŋerṯe agasa leđa na điñǝṯu eṯalo na lǝŋgalo. 20 na maji nǝŋǝmeiṯi ṯa, ya eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen, igarǝmoṯo ŋen iŋi pređ liga ildi igaɽ ëđǝm na điñǝđi mǝldm. 21 yesu nǝŋǝmanwane nǝŋǝmaiyubwiṯi nǝŋǝmeiṯi ṯa, agafo pwa eŋen ŋǝnǝŋ. mbu ŋiliđi laŋge pređ ǝllaɽǝŋa orn ŋǝnanaice leđa al gǝrus ildi laɽo lǝbai na agiđi ŋerṯe laŋge lwaiña elo. na elaŋ ŋaiñǝteṯe. 22 orn maji nǝŋirǝwano na gabǝla ṯaŋwano ŋen ŋanṯa gerṯo laŋge lwaiña. 23 yesu nǝŋǝnwanǝđe nǝŋeiṯi ṯalǝmis ilëɽǝŋu ṯa, ŋen ŋabɽwaŋǝno ṯa leđa ildi lerṯo laŋge lwaiña alënṯi eŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa. 24 na ṯalǝmis niyirǝwano ndǝ yano ŋen iŋi. yesu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi tǝŋ nǝŋaṯa, lorldaiñ ŋen ŋabɽwaŋǝno ṯa leđa alënṯi eŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa. 25 ndǝ đëuri đǝbenṯia iđǝɽi đal ibri ŋen iŋi ŋabapeđ ŋamiñaṯo ŋen ṯa eđa igi gerṯo laŋge lwaiña gǝbenṯia eŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa. 26 yënǝŋulu niyirǝwano kaiñ ṯaiɽwataiđo niyaṯa, ndǝ ŋen ŋafo ṯia esegi gaɽǝwađaṯa gëbǝrni? 27 yesu nǝŋǝlǝseici nǝŋaṯa, leđa laber laɽǝwađaṯa lëbǝrni bǝɽan orn rǝmwa raɽǝwađaṯa rǝlëbǝri ŋen ŋanṯa rǝmwa raɽǝwađaṯa rëbǝđia ŋen pređ. 28 buṯrus nǝŋǝmeiṯi ṯa, seicu, nanda ñagaŋgiṯu neɽa enaiñ ñagaŋateṯa. 29 yesu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ṯa, deṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, leđa pređ ildi laŋgiṯu neɽa enen walla lorldenanda walla lǝŋgenanda walla eṯenanda walla wasenanda walla ñere walla ni ŋen ŋanṯa ñi na ŋen ŋanṯa ŋen ŋaŋǝra ŋǝrǝmwa, 30 lënǝŋulu liđ alneini điñǝđi laŋge ildi pređ lwaiña kaiñ, neɽa na lorǝba na lǝŋgenanda na eṯenanda na ñere na ni na ŋen ŋubwa cum na iliga ildi liđ alela, lënǝŋulu liđ alneini đamǝṯia đǝbǝɽǝbǝte. 31 leđa lwaiña ildi lnëiñua liđ alɽeṯe lǝnḏurṯu na leđa ildi lǝnḏurṯu liđ alɽeṯe lnëiñua. 32 lënǝŋulu lafo edad idi dabǝṯa alo yursalim na yesu ṯaŋerldo ŋulu nëiñua. na lënǝŋulu ildi ṯalmateṯo ldirǝwano ldiđǝñiṯalo. orn yesu nǝŋǝmaṯe ṯalǝmis alǝsoŋ ređ nemiñe eɽijan tǝŋ nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ŋen pređ iŋi ŋiđ aŋǝmeṯa nano. 33 nǝŋaṯa, seiđr, lǝgabǝṯar alo yursalim na iđia gǝleđa giđ aŋǝneiđǝni enǝlǝŋ nǝkana na eleđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun. lënǝŋulu liđ alwaɽǝṯi ṯa gënǝŋu aŋǝɽiñǝni, na liđ almanaice leđa ildi gerṯa laɽo yawuḏ. 34 lënǝŋulu liđ almađamǝee eŋen, liđ almëupwi kaiñ ltuala na liđ almaɽiñe. orn gënǝŋu giđ aŋǝtwođe eŋǝɽaiñ ndǝ ñoman ñaɽo ñiɽijin. 35 orn yagub na yuanna, lidia lǝsabdi ldeṯa yesu nano ldǝmeiṯi ṯa, ya eda gǝbërrǝŋaiđia ŋen, ñagwonaṯa ṯa ŋǝndiṯi ŋen iŋi ñagaŋeɽǝđia. 36 gënǝŋu nǝŋǝleɽǝđe nǝŋaṯa, ñagwonaṯa wande igǝndiṯia? 37 lënǝŋulu ldǝmeiṯi ṯa, ŋgiṯǝnde laɽaŋa gǝnǝŋ nḏaŋ dǝlaɽǝŋa daŋaieǝba na gǝnǝŋ nḏaŋ dǝlaɽǝŋa đǝŋabur eŋǝlǝŋe ŋǝlaɽǝŋa iŋi ŋerṯo ŋaɽrwa. 38 yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, ñagaijǝba ŋen ñageɽǝđo. ñagaɽǝwađaṯa ñagǝṯia al finjan yarno isi igǝṯia? walla ñagaɽǝwađaṯa ñaganeini mamuḏiya yarno isi iganeini ? 39 lënǝŋulu ldǝmeiṯi ṯa, ñagaɽǝwađaṯa. yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, đeṯam ñagiđi ñëṯi al finjan isi igǝṯia na ñagiđi ñaneini mamuḏiya isi iganeini, 40 orn ŋen ṯa ñagaɽaŋa nḏaŋ đaŋaicǝba na nḏaŋ đǝŋabur gerṯa ŋǝlëɽǝñi ṯa iganaiea leđa orn alo isi yafo ŋen ŋanṯa leđa ildi yëɽǝnṯǝlo. 41 ndǝ ṯalǝmis yǝṯënu red yano ŋen iŋi nǝŋǝeiṯano kaiñ eŋen ŋǝyagub na ŋǝyuanna. 42 yesu nǝŋǝlundǝđi nǝŋǝleiṯi ṯa, ñagaliŋeṯo ṯa leđa ildi laṯa laɽo nǝlǝŋ nǝleđa lalo lënǝŋulu leieuɽǝđieia leđa elo na leđa ildi loɽra lerṯo ŋǝlǝŋe eleđa. 43 ŋen ŋero ŋafǝṯia eñaŋ, orn eđa gwonaṯa gaɽ eđa goɽra eñaŋ ŋen đeṯam gënǝŋu aŋǝndǝduɽǝdǝnṯi, 44 na eda gwonaṯa gaɽnda eñaŋ ŋen đeṯam gënǝŋu aŋǝɽeṯe ebai gǝleđa pređ. 45 ŋen ŋanṯa iđia gǝleđa eum gero geṯo ṯa leđa alǝmǝđuɽǝđǝnṯi orn ṯa aŋǝđuɽǝđǝnṯi leđa na ṯa aŋǝnaiđe đamǝṯia đǝlëɽǝŋu đaɽo đǝpǝɽa ŋen ŋanṯa leđa lwaiña. 46 na lënǝŋulu ldarǝmaṯe alo yariya. orn ndǝ yesu laŋgaṯo alo yariya ṯalǝmisya ilëɽǝŋu na leđala lwaiña eđa gǝnǝŋ igi gaŋǝlisi gafo ṯaŋǝɽaŋo eđađ ṯaŋekeɽǝđo leđa laŋge. gënǝŋu gǝbernia barṯimawus, iđia gǝṯimawus. 47 ndǝ gano ṯa fǝyesu galo inasiraṯ gafo eđađ gënǝŋu nǝŋǝrǝjaice ole nǝŋaṯa, yesu, iđia gǝḏawuḏ, giaṯiñi ŋǝbaiya nano. 48 leđa lwaiña ldǝmagariñaṯe ldǝmeiṯi ṯa aŋǝbwaiñe ŋǝma orn gënǝŋu ṯaŋǝrǝjaico ole kaiñ nǝŋaṯa, iđia gǝḏawuḏ giaṯiñi ŋǝbaiya nano. 49 yesu nǝŋuđǝri nǝŋǝlwaɽǝṯi leđa ṯa, undǝđiamar. lënǝŋulu lundǝđu maji gaŋǝlisi ldǝmeiṯi ṯa, ëɽǝnu đǝñano ŋǝtwođe. gënǝŋu gwundǝ-điaŋa. 50 maji nǝŋauwǝṯi erena alo nǝŋaborṯelo taltal nǝŋabǝṯa yesu nano. 51 yesu nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, wandigi agwonaṯa igaŋiṯia? maji gaŋǝlisi nǝŋǝmeiṯi ṯa, ya elǝŋ igi gǝbërrǝŋaiđia ŋen, ŋgiṯiñi eseiđi. 52 yesu nǝŋǝmeiṯi ṯa, mbu, đonaṯa đǝlaɽǝŋa đeiđiaŋa. orn maji nǝŋǝseiđi ṯaŋǝmateṯo eđađ.

11

1 ndǝ lënǝŋulu laijomaṯo alo yursalim ldarǝmaṯe alo ibeṯfaji na alo ibeṯani aiyǝn nano ibernia aiyǝn iseṯun, yesu nǝŋǝđwaṯe ṯalǝmis iɽijan 2 nǝŋǝleiṯi ṯa, mbǝr irnuŋ gakǝl nëiñua, na ŋen ñagǝbenṯia ñagiđi ñafiđi ŋǝɽiŋgia ŋata ŋakasǝnu iŋi eđa gero gǝnǝŋ gaborṯo. 3 ñamiña ñaiyela, na ndǝ eđa gǝnǝŋ gǝndeɽǝđia ṯa, ñagëbǝđia ṯia eđa? lwaɽǝṯǝrldo ṯa elǝŋ yesu gwonaṯa orn aŋoɽǝbaice ëli. 4 yënǝŋulu niyabǝla niyǝfiđi ŋǝɽiŋgia ŋakasǝnu ëuwǝr nano eđađ ldǝmiñe. 5 na leđa lǝmaṯan ildi lǝṯurwa alo yakǝl leɽǝđǝlo ldaṯa, ŋen ŋanṯau ñagamiña ŋǝɽiŋgia? 6 yënǝŋulu niyǝlwaɽǝṯi leđa ŋen yesu gwalwaɽǝṯǝlo na leđa ldǝlǝŋgiṯi niyǝmiñe ŋǝɽiŋgia. 7 yënǝŋulu nimamǝṯia yesu ŋǝɽiŋgia niyekëɽi ndrena ŋǝɽiŋgia nano na gënǝŋu nǝŋǝborṯe. 8 na leđa lwaiña ldekelǝce ndrene alo eđađ na lǝmaṯan ldǝgagǝlde nuɽi ldekelǝce eđađ. 9 leđa ildi labǝɽo nëiñua na lënǝŋulu ildi leṯǝma nḏurṯu ṯaɽrajaico ole ldaṯa, usanna, gënǝŋu gabuŋǝnṯu igi geṯo igirǝŋ gelǝŋ rǝmwa. 10 ŋǝlǝŋe ŋabuŋǝnṯu ŋǝpapa egaiñ ḏawuḏ iŋi ŋeṯo. usanna elo. 11 orn yesu nǝŋënṯi alo yursalim nǝŋënṯi igal ekǝl, nǝŋǝnwane laŋge pređ nǝŋǝmiñe ŋen ŋanṯa ulǝŋgi gaɽo ldabǝṯa alo ibeṯani ṯalǝmisya ređ nemiñe eɽijan. 12 na ulaldiṯano ndǝ laŋgaṯo alo ibeṯani yesu nǝŋǝcoiñǝṯe, 13 ṯaŋǝseicu ebǝđa nwaldaŋ igi gerṯo ratai nǝgabǝla ṯa aŋǝpwaiñe liđia. nǝŋeṯa nano nǝŋǝfiđi liđia lero illi raṯai ŋen ŋanṯa gerṯa liga lǝđalǝŋa liđia. 14 ŋen ŋafǝṯia gënǝŋu nǝŋǝlwaɽǝṯi ebǝđa nǝŋaṯa, ŋgiṯu eđa aŋerṯe gǝnǝŋ tǝŋ gasa liđia ǝllaɽǝŋa. na ṯalǝmis yano ŋen iŋi. 15 lënǝŋulu ldeṯa alo yursalim, na yesu nǝŋënṯi igal ekǝl nǝŋǝmiñe leđa pređ ildi lǝbǝliđa laŋge igal ekǝl nǝŋǝđëṯǝɽǝbwaṯa ṯarǝbesa eleđa ildi lǝmǝrldǝđia al gǝrusya orǝba na kursi eleđa ildi lǝbǝliđa bǝldugur. 16 na gënǝŋu gero gaŋgiṯia eđa gǝnǝŋ ṯa gapa wagǝnǝŋ igal ekǝl kwai kwai, 17 nǝŋërrǝŋaice leđa ŋen nǝŋaṯa, ŋen ŋǝwërđǝnu ṯa, eɽa gǝlëɽǝñi giđ aŋënǝjǝni eɽa gǝđǝṯurṯia rǝmwa orn ñagiđu gaɽo alo endom. 18 na nǝlǝŋ nǝkana na leđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun lano ŋen iŋi ldǝpwaiñe đađ ṯa almauɽiñe ŋen ŋanṯa liđǝñǝma ŋen ŋanṯa leđa pređ lirǝwano eŋen ŋǝlëɽǝŋu. 19 na ndǝ ulǝŋgi gaɽo yesu na ṯalǝmis ldamiñe irnuŋ goɽra. 20 na ulaldiṯano ram ndǝ lafo eđađ lënǝŋulu ldǝseici ebǝđa gamuđaŋǝno pređ. 21 buṯrus nǝŋǝlǝŋǝđeini eŋen nǝŋeiṯi yesu ṯa, ya elǝŋ igi gǝbërrǝŋaiđia ŋen, seieu ebǝđa igi agwaro gamuđaŋǝno. 22 yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, erṯr đonaṯa irǝmwa. 23 đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, eđa igi gwalwaɽǝṯa aiyǝn isi ṯa, ŋgeinu ŋǝwujǝni igal bar nǝŋëndi ŋen ṯa ŋen gënǝŋu gwalwaɽo ŋiđ aŋfeṯe, đǝtësǝnia đero egare, ŋen iŋi đeṯam ŋiđ aŋfeṯe ŋen ŋanṯa ŋu. 24 ŋen ŋafǝṯia igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, ŋen pređ ñagǝbeɽǝđia ndǝ ñagaṯurṯia rǝmwa, ëndr ŋen ṯa ñagiđi ñaneini na đeṯam ñagiđi ñaneini. 25 ndǝ ñagaṯurwa ñagaṯurṯia rǝmwa ŋgǝđeicr leđa ŋen eŋen ŋeicia ŋageande ṯa eṯalo igi gafo elo aŋǝndǝŋgǝđeici ŋen eŋalo ŋeieia cum. 26 orn ndǝ ñagaber ñagaŋgǝdeicia leda ŋen eŋen ŋeicia eṯalo igi gafo elo gaber giđ aŋǝndǝŋgǝđeiei ŋen eŋalo ŋeieia cum. 27 orn ldeṯa alo yursalim tǝŋ, na ndǝ yesu ṯaŋǝrldo igal ekǝl nǝlǝŋ nǝkana na leđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun na leđa loɽra ldǝmeṯa nano 28 ldǝmeiṯi ṯa, agëbǝdia ŋen iŋi ŋǝlǝŋeŋa ŋesegi? esegi ganaicǝŋa ŋǝlǝŋe ṯa ŋidi ŋen iŋi? 29 yesu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, igënǝñi eum igǝndeɽǝdia ŋen ŋǝnǝŋ. ndǝ ñagaiñǝlwaɽǝṯia ŋen iŋi igënǝñi eum igiđ endǝlwaɽǝṯi ṯa igëbǝđia ŋen iŋi ŋǝlǝŋeŋa ŋesegi. 30 lwaɽǝṯiñr, rǝmwa rađwaṯo yuanna ṯa aŋǝnanaiđe mamuḏiya walla leđa? 31 lënǝŋulu ṯalɽwataiđo alǝsoŋ ldaṯa, lǝgabaṯrau? ndǝ lǝgabaṯar rǝmwa rađwaṯo yuanna gënǝŋu giđ aŋǝndǝlwaɽǝṯr ṯa, ñagero ñagabendia ŋen ŋǝlëɽǝŋu eđa? 32 orn ndǝ lǝgǝbaṯar leđa lǝđwaṯǝma lǝgiđǝñr leđa. ŋen ŋanṯa leđa pređ lata ṯa đeṯam yuanna gaɽo nabi. 33 lënǝŋulu lđukuɽǝbiṯi yesu eŋen ldaṯa, ñagaijǝba. na yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, igaber igiđ endǝlwaɽǝṯi cum igëbǝđia ŋen iŋi ŋǝlǝŋeŋa ŋesegi.

12

1 na yesu nǝŋǝɽwatiṯi leđa ŋen iŋi ŋǝwujǝnu nǝŋaṯa, maji gǝnǝŋ gawađo gi ginǝb nǝŋuɽiṯi, nǝŋiđi gǝri igi leđa lǝwundaṯa ŋawa ŋǝliđia linǝb, nǝŋwađe alo yafo pǝlelo. orn nǝŋǝnaiee leđa ṯa aɽrǝmoṯe nǝgabǝṯa alo yǝnǝŋ nwalđaŋ. 2 ndǝ liga laɽiñađaiđo maji gwađwaṯo ebai eleđa ṯa lënǝŋulu almanaiee liđia lǝmaṯan lǝgi, 3 orn leđa lđëndi ebai ldǝmëupwi ldǝmađwaṯe rerṯa. 4 orn maji nǝŋǝlǝđweiṯi ebai gwomǝn orn leđa lđǝmëupwi nda rëɽra ldǝmađamǝee eŋen. 5 orn maji nǝŋǝđwaṯe ebai gwomǝn orn leđa ldǝmaɽiñe. ndǝ maji nǝŋǝđwaṯe lǝbai lwaiña leđa lđëupwi lǝmaṯan lđǝɽiñe lǝmaṯan. 6 na maji gerṯo eđa gǝnǝŋ, fiđia gǝlëɽǝŋu gunto. gënǝŋu nǝŋǝlmađweiṯi nḏurṯu nǝŋaṯa egare ṯa, lënǝŋulu liđ aliđǝñiṯi iđia gǝlëɽǝñi. 7 orn leđa ildi larǝmoṯo gi ṯalɽwataiđo ldaṯa, fǝŋu giđ aŋǝrraṯe elaŋge lǝmaji. aɽr almaɽiñr na lǝgiđr alarraṯr elaŋge. 8 na lënǝŋulu ldǝmëndi ldǝmaɽiñe ldǝmauwǝṯi gi ndëuwǝrano. 9 na maji gerṯo gi giđ aŋiđi ṯau? gënǝŋu giđ aŋela, aŋǝɽiñe leđa ildi na giđ aŋǝnaice leđa larto gi. 10 ñagero ñagǝbëgǝria ŋen iŋi ŋǝwërđǝnu egađam gǝrǝmwa? fǝŋen ṯa, lwandra ildi leđa labijǝđia laneđo lënǝŋu laɽo lwandra ildi laɽnda lađuna. 11 lënǝŋu leṯo rǝmwa nano na laɽ aŋwar isi isëndr. 12 na nǝlǝŋanda ṯanonaṯo namëndi ŋen ŋanṯa naliŋeṯo ṯa gwaɽwato ŋen iŋei ŋǝwujǝnu ŋagealo, orn niđǝña leđa. nënǝŋulu nǝmaŋgiṯi nabǝla. 13 orn nënǝŋulu nǝđwaṯe leđa lǝmaṯan lal farisiyin na liruḏu-siyin ṯa alpwaiñe ŋen ŋǝnǝŋ ŋǝlëɽǝŋu laɽǝwađaṯa alǝmowëndi. 14 lënǝŋulu ldǝmeṯa nano ldaṯa, ya eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen ñagaliŋeṯo ṯa agaɽo đeṯam na ṯa agëbǝđia leđa pređ laɽǝwaṯo na agero agëbǝđia eđa goɽra gamiñaṯo lorǝba, orn agǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋǝrǝmwa ŋenŋa ŋǝđeṯam. agaṯau? al ganun yǝbaṯa ṯa ŋen ŋëpi ndǝ ñagananaicia elǝŋ goɽra gǝbernia gaisar ṯulba walla ŋen ŋafo mǝnna? ñagananaiđia walla ñagaber ñagananaiđia ? 15 gënǝŋu nǝŋaliŋeṯe ŋen eŋen ŋiɽijan nǝŋǝleiṯi ṯa, ñagaiñi-nḏeicia eđa? mǝṯiñr gǝrus yarno al kairia ṯa eseici. 16 lënǝŋulu lamo kairia na gënǝŋu nǝŋǝleiṯi ṯa, fǝsura yesegi na ŋen ŋesegi nal kairia? lënǝŋulu ldǝmeiṯi ṯa, ŋǝgaisar. 17 yesu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, naicr gaisar laŋge ildi lǝgaisar na naicr rǝmwa laŋge ildi ɽrǝmwa. na lënǝŋulu ldirǝwano kaiñ eŋen ŋǝlëɽǝŋu. 18 na leđa lǝmaṯan isaḏḏugiyin isi yabaṯa ṯa đatođa đero eŋǝɽaiñ ldǝmeṯa nano ldǝmeɽǝđe, 19 ldaṯa, ya eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen, musa gǝwërđǝṯǝnd ŋen ṯa, ndǝ orǝba geđa gǝnǝŋ gerṯo wasen orn nǝŋaiye ñere ñero eđa igi giđ aŋǝme wasen aŋǝlǝŋǝṯi orǝba ñere. 20 ldaṯa, lorǝba lafo đenǝŋ ldǝmiñe liɽijan. orǝba gǝnëiñua gamo wasen orn nǝŋaiye ñere ñero. 21 na orǝba gwomǝn nǝŋǝrraṯe igwuji orn nǝŋaiye ñere ñero, na orǝba gwomǝn giđu ṯia cum. 22 na lorǝba pređ ldamǝlađe igwuji orn ldaiye ñere ñero. orn nḏurṯu wuji nǝŋaiye cum. 23 iđatođa eŋǝɽaiñ ndǝ lënǝŋulu liđ altwođe wuji giđ aŋǝɽeṯe wasen gesegi? ŋen ŋanṯa lënǝŋulu lafo lamamo pređ. 24 yesu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, gerṯa fǝŋen iŋi ñagafau mǝnna, ṯa ñagaijǝba ŋen ŋađam gǝrǝmwa na ñagaijǝba ṯa rǝmwa rerṯo ŋabǝɽa? 25 ŋen ŋanṯa ndǝ leđa liđ altwođe eŋǝɽaiñ lënǝŋulu laber liđ almamǝđe na laber liđ almamǝni orn lënǝŋulu larno mǝlaiyǝka elo. 26 orn eŋen ŋǝleđa ildi laiyo ṯa lënǝŋulu latuđini eŋǝɽaiñ ñagero ñagǝbëgǝria egađam gǝmusa ṯa ndǝ gënǝŋu gafo uɽi nano igi goɽo isiano orn nǝŋerṯe gamǝndëđǝnia, rǝmwa rǝlwaɽǝṯǝma ṯa, igaɽ rǝmwa ribrayim na igaɽ rǝmwa risag na igaɽ rǝmwa rǝyagub? 27 rǝmwa rero raɽ rǝmwa rǝleđa ildi laiyo orn rǝleđa ildi lamǝṯia. ñagafo mǝnna kaiñ. 28 eđa gǝnǝŋ eleđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun nǝŋǝne yesu na leđa lǝmukuɽǝbiṯia eŋen nǝŋaliŋeṯe ṯa yesu guɽǝbiṯǝlo ŋope nǝŋǝmeɽǝđe nǝŋaṯa, fǝŋen ŋaŋga igal ganun ŋaɽnda elorǝba pređ? 29 yesu nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, fǝŋen iŋi ŋaɽnda ṯa, ya israyil, no, elǝŋ rǝmwa rǝlaɽǝŋa raɽ elǝŋ gunto, 30 bwiṯu elǝŋ rǝmwara rǝlaɽǝŋa araga pređ, na usilaga pređ na ŋabǝɽaŋa pređ na ŋaṯǝɽaŋa pređ. 31 na fǝŋen ŋamo orǝba iđurṯu ṯa, bwiṯu eđaga igi gaɽ ëuwǝr garno etam gǝlaɽǝŋa. ŋen ŋero ŋǝnǝŋ ŋoɽra ŋamiñaṯo ŋen iŋi ŋiɽijan. 32 eđa igi gabërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun nǝŋǝmeiṯi ṯa, ya eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen, agalwaɽo ŋope. agalwaɽo ŋen ŋǝđeṯam ṯa rǝmwa raɽ runto na rǝmwa rero rǝmǝn tǝŋ illi rënǝŋu, 33 na ndǝ eđa gubwamaiya araga pređ na ŋaṯǝɽaŋa pređ na ŋabǝɽaŋa pređ, na ndǝ eđa gubwa eđaga igi gaɽ ëuwǝr garno etam gǝlëɽǝŋu, ŋen iŋi ŋoɽra ŋamiñaṯo đǝnaiđia iđi đuɽǝnu pređ na đǝɽǝđǝnia pređ. 34 ndǝ yesu gaseicu ṯa eđa guɽǝbiṯǝma đaliŋeṯađa nǝŋǝmeiṯi ṯa, agafo ŋǝlǝŋe ṯwaiñ ŋǝrǝmwa. na leđa ldǝmëđǝñiṯi lderṯe lameɽǝđia ŋen tǝŋ. 35 nṯia ndǝ gǝbërrǝŋaicia leđa ŋen igal ekǝl yesu nǝŋaṯa, ŋen ŋanṯau leđa ildi lǝbërrǝŋaidia ŋen ŋal ganun lǝbaṯa ṯa al masiya gaɽ idia gǝḏawuḏ? 36 ḏawuḏ gënǝŋu nǝŋǝlwaɽe usilaga gatǝɽe nǝŋaṯa, elǝŋ rǝmwa nǝŋeiṯi elǝŋ gǝlëɽǝñi ṯa, ɽaŋalo nḏaŋ đaŋaieǝba đǝlëɽǝñi ŋen igamǝlu igǝbëɽi leđa ildi laŋagea rǝmanǝña iđurṯu rǝlaɽǝŋa. 37 ḏawuḏ gënǝŋu gënǝcǝma elǝŋ. ŋen ŋanṯau gaɽ iđia gǝlëɽǝŋu ? na leđa lwaiña lano ŋen ŋǝlëɽǝŋu đaŋǝrađa nano. 38 ndǝ gërrǝŋaieǝlo ŋen yesu geiṯǝlo ṯa, rǝmojǝđr eleđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun ildi labwaiña labǝrlda ndrenna nano nwala ldubwiṯi ŋenŋa ṯa leđa ṯaldǝnano ëiñua nǝsuk, 39 ldubwiṯi aliya yǝleda loɽra imajma na aliya yaŋǝra yaɽnda inamǝđia. 40 lënǝŋulu lasa laŋge lǝliji ildi lṯëdǝnialo na ndǝ laṯurṯia rǝmwa ṯalɽwato ŋen ŋwalano ṯa leda aldǝnaiee đame. lënǝŋulu liđ alakǝmǝni kaiñ. 41 yesu ṯaŋǝɽaŋo alo nëiñua isi leđa lawakëɽi gǝrus igal ekǝl nǝŋǝseici leđa lǝbakëɽia gǝrus. leđa lwaiña ildi lerṯo gǝrus ywaiña labakëɽi gǝrus ywaiña. 42 orn wuji gǝnǝŋ gaɽǝbwa igi gaɽ ebai kaiñ gǝṯëđǝnialo nǝŋela nǝŋëɽi gǝrus itefr yarno mǝlin eɽijan. 43 yesu nǝŋundǝdi ṯalǝmis ilëɽǝŋu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ṯa, đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, wuji igi gaɽ ebai gëɽu gǝrus ywaiña gamiñaṯo leđa pređ ildi lakëɽu gǝrus alo isi. 44 ŋen ŋanṯa lënǝŋulu pređ lakëɽu gǝrus egworǝb igǝrus esen ywaiña, orn wuji igi gero waŋge ganaiđo gǝrus pređ ilëɽǝŋu, isi gaṯa giđ aŋeiyǝse.

13

1 ndǝ yesu gamiño igal ekǝl ṯalǝmis yǝnǝŋ ilëɽǝŋu niyǝmeiṯi ṯa, ya eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen, seicu ŋwandra ŋoɽra kaiñ na neɽa noɽra kaiñ. 2 yesu nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, agǝseicia neɽa ini noɽra? nënǝŋulu pređ niđ anǝmǝndëđǝni na lwandra lnǝŋ laber liđ alṯëni norǝb. 3 liga gënǝŋu gaɽaŋa alo naiyǝn iseṯun ṯaŋǝseicu al ekǝl nwaldaŋ, buṯrus na yagub na yuanna na anḏǝrawus ndǝmeṯa nano alǝsoŋ ldǝmeɽǝđe ldaṯa, 4 lwaɽǝṯǝnde ŋen iŋi ŋiđ aŋfeṯe ndoŋǝɽa? na ŋamǝla ŋiđ aŋǝɽeṯe ṯau iŋi ŋiđ aŋǝndërrǝŋaice ṯa ŋen iŋi ŋeṯo? 5 yesu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, rǝmojǝđr ŋen ṯa eđa gǝnǝŋ aŋerṯe gǝndiđia ŋađǝna. 6 leđa lwaiña liđ alela igirǝŋ gǝlëɽǝñi alwaɽe ṯa laɽ al masiya, na lënǝŋulu liđ aliđi leđa lwaiña ŋađǝna. 7 orn ndǝ ñagiđi ñǝne ṯa đǝbwaiñǝđia đafo ṯwaiñ na nwaldaŋ cum ñerṯe ñagiđǝñalo. ŋen iŋi ŋiđ aŋfeṯe đeṯam orn iliga lakǝl đamǝndađa đǝlaŋge pređ đamǝlu. 8 ŋen ŋanṯa leđa liđ altwođe lagea leđa na ŋǝlǝŋe ŋiđ aŋǝtwođe ŋagea ŋǝlǝŋe. alo ɽetǝɽeteo yiđ aiyǝtësǝni na ŋorwaṯa ŋiđ aŋfeṯe. ndǝ laŋge ildi lafo-ŋen ŋubwa kaiñ ŋiđ aŋǝtwođe. 9 orn rǝmoṯr eŋen eŋalo. leđa liđ alǝndǝnaice nǝlǝŋ ini nararraiđia ṯa anandakǝme. ñagiđi ñëpǝni imajma, na ñagiđi ñaṯurwa nǝlǝŋ nëiñua nǝrra na noɽra ŋen ŋanṯa ñi ṯa ñaɽwate ŋen ŋǝđeṯam ŋulu nëiñua. 10 ŋen đeṯam ṯa ŋen ŋaŋǝra ŋǝrǝmwa aŋërrǝŋeiđǝni eleđa lalo pređ ɽetǝɽeteo ananoŋ. 11 na ndǝ leđa lǝndǝmamaṯa isǝria ldǝndǝnaiđe ṯa ñakǝmǝni ñerṯe ñagagǝrđe ṯa ñagalwaɽa ṯau orn lwaɽr ŋen iŋi ñaganeinu iliga lakǝl ŋen ŋanṯa gerṯa ñaŋ ñaŋgi ñagwalwaɽa orn fusila gatǝɽe. 12 orǝba giđ aŋǝnaiđe orǝba ṯa aŋǝɽiñǝni na đaṯa giđ aŋǝnaiđe ŋere ŋǝlëɽǝŋu na ñere ñiđ aiñǝtwođe ñagea lǝŋgen na eṯen aiñǝlɽiñe. 13 leđa pređ liđ alǝndǝneđe ŋen ŋanṯa irǝŋ gǝlëɽǝñi. orn eđa igi ṯaŋaɽiñaṯo ŋen iŋi ŋubwa liga gamǝlu gabaiya gënǝŋu giđ aŋëbǝrni. 14 ndǝ ñagiđi ñaseici waŋge gataŋa igi gagera ŋen kaiñ gëɽǝnu alo yero yëɽǝnṯu, ŋgiṯr leđa ildi lafo alo yuḏiya alobǝđe naiyǝn. ŋgiṯr leđa lǝbëgǝria ađam igi allǝŋeṯe ŋen iŋi. 15 ndǝ eđa gafo eɽa eđǝpe ŋgiṯǝmar aŋerṯe gǝbenṯia eɽa ndǝ girǝwa ṯa aŋǝme laŋge ǝllëɽǝŋu. 16 na ndǝ eđa gafo igi ŋgiṯǝmar aŋerṯe gađaŋa ṯa aŋǝme erena gǝlëɽǝŋu. 17 liji ɽrlda iliga lakǝl ildi lonḏaico na ildi lađuɽi ñere liđ alneini ŋen ŋubwa. 18 ekeɽǝđr rǝmwa ṯa ŋen iŋi aŋerṯe gǝfia obǝđaiya. 19 ŋen ŋanṯa iliga lakǝl ŋen ŋiđ aŋfeṯe ŋubwa kaiñ. na ŋen ŋero ŋafo ŋubwa ŋarno ṯia liga rǝmwa riđu alo na điñǝđi mǝldin na ŋaber ŋid aŋfeṯe ŋarno ṯia tǝŋ. 20 ndǝ elǝŋ rǝmwa arerṯe raṯǝbaṯa ñoman ñakǝl eđa gero gǝnǝŋ giđ aŋëbǝrni. orn rënǝŋu raṯǝbaṯo ñoman ŋen ŋanṯa leđa ǝllëɽǝŋu ildi roṯǝlo. 21 iliga lakǝl ndǝ eđa gǝnǝŋ gǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, seicr, fǝŋu al masiya ëli walla seier fǝŋu ëlua, ñerṯe ñagǝbendia ŋen ŋǝlëɽǝŋu. 22 leda ildi laɽǝlen liđ altwođe ildi lid alaṯa ṯa laɽ al masiya na anbiya eŋaɽǝwen yiđ aiyǝtwođe na lënǝŋulu liđ aliđi ŋen ŋoɽra na aŋwara ṯa aliđi leđa ŋađǝna, na leđa ildi lwoṯǝnu cum ndǝ laɽǝwadaṯa, 23 orn ñaŋ rǝmojǝđr eŋen. igǝlwaɽǝṯǝnde ŋen pređ ananoŋ. 24 orn iliga lakǝl ndǝ ŋen ŋubwa ŋamǝndëđǝnu ëđǝñina yiđ aiyǝɽeṯe ŋǝrǝmi na ubwa gaber giđ aŋǝwađialo, 25 na ropa riđ arirtǝṯi alo na laŋge lwaiña ŋabǝɽa lelo liđ altësǝni. 26 orn leđa liđ alǝseici iđia gǝleđa geṯo isbwoɽua ŋabǝɽaŋa ŋoɽra na ŋaɽrwaŋa ŋwaiña. 27 orn gënǝŋu giđ aŋǝđwaṯe mǝlaiyǝka ilëɽǝŋu ṯa aiyǝrarreiđi leđa ǝllëɽǝŋu lwoṯǝnu alo endele na eđǝɽǝđalo na ndaloŋgwa na ltuŋga đǝrṯi. 28 ërrǝŋeinr ŋen ŋebǝđa iŋi ŋǝwujǝnu. ndǝ ebǝđa gǝbǝɽia ŋǝđobǝraŋa ñagaliŋeṯa ṯa iṯǝlia gaɽo. 29 nṯia cum ndǝ ñagaseieia laŋge ildi lafo, lǝŋeṯr ṯa iđia gǝleđa gafo ṯwaiñ, đeṯam gafǝnde nano. 30 đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, laŋge ildi pređ liđ alfeṯe ŋen leđa lǝliga ildi lamǝlu labaiya. 31 elo na alo liđ alǝmǝndëdǝni orn ŋen ŋǝlëɽǝñi ŋaber ŋiđ aŋǝmǝndëđǝni kwai kwai. 32 orn eđa gero gǝnǝŋ galiŋeṯo loman lakǝl walla ëđǝñin yakǝl illi đaṯa gunto. mǝlaiyǝka yelo yaijǝba na iđia gaijǝba cum. 33 rǝmoṯr eŋen, ñape sǝnđua ŋen ŋanṯa ñagaijǝba liga ildi lëɽǝnu. 34 ŋen iŋi ŋarno eda gerṯo eɽa nǝŋǝnaice lǝbai ǝllëɽǝŋu ŋǝlǝŋe nǝŋǝlnanaice ŋǝmëɽria, nǝŋǝlwaɽǝṯi eda garǝmoṯwa ëuwǝr ṯa aŋǝrǝmoṯe ŋope nǝŋgiṯi eɽa gǝlëɽǝŋu nǝgabǝṯa nwaldaŋ. 35 ŋen ŋafǝṯia rǝmoṯr eŋen ŋen ŋanṯa ñagaijǝba liga eđa gerṯo eɽa giđ aŋǝwela ndǝ erregano walla ulǝŋgiano, walla ulaldiṯano bǝrni bǝrnia liga ywaṯa yǝbara walla ulaldiṯano. 36 rǝmoṯr eŋen ṯa gënǝŋu aŋerṯe gǝndǝfida ñagandro ndǝ geṯo taltal. 37 igwalwaɽǝṯia leđa pređ ŋen iŋi igwalwaɽǝṯǝnde ṯa, apr sǝndua.

14

1 na đǝsa đafo ṯwaiñ iđi đǝberma al fissa na đǝsa ndǝ leđa lasa aicǝba gaicǝfa, ñoman ñǝṯënu ñiɽijan. na nǝlǝŋ nǝkana na leđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun lapwaiño đađ ṯa aliđi yesu ŋađǝna ṯa almëndi almaɽiñe. 2 orn ldaṯa, gerṯa iliga lǝđǝsa ŋen ŋanṯa aŋgaica leđa liđ altwođe ŋabǝɽaŋa alǝndǝgear. 3 ndǝ yesu gafo alo ibeṯani egeɽa gǝsiman igi gafo gagǝro, ŋen gënǝŋu gasa, wuji gǝnǝŋ gaɽǝbwa geṯo ŋelaŋa elwandr liđǝnu larno ŋaɽa, ŋela ŋamwađa gaiñǝla kaiñ, ŋwaiña iliano kaiñ. wuji nǝŋgere waŋge nǝŋǝmaraice ŋela nenda. 4 leđa lafo lǝmaṯan ldǝciṯano kaiñ ṯalɽwataiđo ldaṯa, gaɽe ŋela ŋagirnia? 5 ŋela ŋaɽǝwađaṯa ŋiliđǝnu al gǝrus ywaiña yamiñaṯo jǝnei eređia giɽijin na al gǝrus yananeinu leđa ildi laɽo lǝbai. na lënǝŋulu ldǝmieiṯano. 6 yesu nǝŋaṯa, ŋgiṯr wuji. ñagamatësia egare eđa? gënǝŋu giṯiñi ŋen ŋaŋǝra kaiñ. 7 ŋen ŋanṯa ñagafo leđala ildi laɽ lǝbai ñagaɽaŋalda jaica jaica na ñagaɽǝwađaṯa ñagǝlamǝđaṯa liga ǝlnǝŋ ñagwonaṯa orn igënǝñi lǝgerr lǝgafiar jaica jaica. 8 gënǝŋu giđu ŋen iŋi gaɽǝwađaṯa gëbǝđia. gënǝŋu gaicwađiñi ananoŋ ŋen ŋanṯa đura. 9 đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, alo pređ ŋen ŋaŋǝra ŋǝrǝmwa ŋwǝlwaɽǝnau ŋen iŋi wuji giđu ŋiđ aŋwalwaɽǝni ṯa leđa almawǝlëldǝŋǝđeini. 10 orn yausa iskariyuṯi eđa gǝnǝŋ iṯalǝmis ređ nemiñe eɽijan nǝgabǝṯa nǝlǝŋ nano nǝkana ṯa aŋǝlnaice yesu. 11 ndǝ nǝlǝŋ nano ŋen ŋǝlëɽǝŋu nënǝŋulu nǝŋǝreṯe nano nëɽi ŋen ṯa anǝmanaice gǝrus. na gënǝŋu nǝŋapwaiñe liga ṯa aŋǝmaunaiđe. 12 na iloman laɽnda lǝđǝsa aicǝba gaicǝfa liga leđa lauɽiña đaŋala iđi đaɽo đǝɽǝđǝma đal fissa ṯalǝmis iyesu nemeɽǝđe niyaṯa, agwonaṯa ñaŋëɽǝṯi đǝsalo đal fissa ŋga? 13 gënǝŋu nǝŋǝđwaṯe ṯalǝmis iɽijan nǝŋǝleiṯi ṯa, mbǝr ñënṯi irnuŋ goɽra na ñagiđi ñopǝđaiđe eđala gǝnǝŋ igi garrǝpa ŋawa iɽia. teṯǝmar, 14 ndǝ gǝbenṯia egeɽa ñaldënṯǝlda ñeiṯi eđa gerṯo eɽa ṯa, eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen gaṯa ṯa alo yaŋga isi losaṯa al fissa ṯalǝmisya ilëɽǝŋu? 15 na gënǝŋu giđ aŋǝndǝŋaici alo yǝnǝŋ yoɽra elo isi yaṯuɽeinu yerṯo laŋge pređ lǝgǝlwonaṯar. ëɽǝṯǝndr đǝsa alo yakǝl. 16 ṯalǝmis ilëɽǝŋu niyabǝla niyënṯi irnuŋ goɽra niyǝfiđi ŋen ŋarno gwalwaɽǝṯǝlo niyëɽi đǝsa alo đal fissa. 17 na ulǝŋgi gënǝŋu ldela ṯalǝmisya ilëɽǝŋu ređ nemiñe eɽijan, 18 na ŋen lafo lasa yesu nǝŋaṯa, đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, eđa gunto eñaŋ igi lǝgasǝlda gënǝŋu giđ aŋaiñǝnaiđe. 19 na yënǝŋulu ṯaiywano kaiñ nemeɽǝđe yǝnenǝŋ yǝnenǝŋ niyaṯa, igaber igiđ eŋanaiđe, gerṯa fǝṯia? na yǝmǝn niyaṯa, igaber igiđ eŋanaiđe, gerṯa fǝṯia? 20 gënǝŋu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, feđa gǝnǝŋ iṯalǝmis ređ nemiñe eɽijan igi ñagǝldǝgënǝcia raŋ ilǝmbolu. 21 iđia gǝleđa gamiña ŋen ŋarno ŋǝwërđǝnu iŋu orn eđa giđ aŋǝneini ŋen ŋubwa igi ganaiđia iđia gǝleđa. gǝbanṯa ŋen ŋaŋǝra ṯa maji gakǝl gero gǝlǝŋǝni. 22 na ŋen lasa yesu gamo aicǝba, nǝŋǝbuŋṯi nǝŋgere nǝŋǝlnaice nǝŋaṯa, mǝr. igi gaɽ aŋǝno ilëɽǝñi. 23 orn nǝŋǝme al finjan nǝŋërṯi rǝmwa nano nǝŋǝlnaice na yënǝŋulu pređ yëṯiau. 24 nǝŋǝleiṯi ṯa, fǝŋǝfǝni iŋi ŋǝbendia đǝrreiđia ŋen alo đǝrǝmwa iŋi ŋiđ aŋirwini ŋen ŋanṯa leđa lwaiña. 25 đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, igaber igǝṯia ŋawa iŋi ŋǝliđia lera tǝŋ ŋen loman lamǝlu ildi igiđ yuṯi tǝŋ eŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa. 26 ndǝ lalǝŋo ŋǝlǝŋa ldamiñe ldabǝṯe naiyǝn iseṯun. 27 yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, ñaŋ pređ ñagiđi ñaiñǝṯađe ŋen ŋanṯa ŋen ŋǝwërđǝnu ṯa, igiđi yëupwi eđa gǝsi yaŋala na yaŋala yiđ ailaldǝđǝm alo. 28 orn ndǝ igatuđinu igiđ endǝbwarǝđaṯe alo ijalil. 29 buṯrus nǝŋǝmeiṯi ṯa, ndǝ leđa pređ laŋaṯađa, orn igënǝñi igaber igiđi eŋaṯađe. 30 yesu nǝŋǝmeiṯi ṯa, đeṯam igaŋwalwaɽǝṯia ṯa, ulǝŋgi igi đurri agiđi ŋaiñabǝlaice ñoman ñiɽijin ŋen đwaṯa đamǝlu đabara ñoman ñiɽijan. 31 buṯrus nǝŋǝmeiṯi đwonḏǝṯađa ṯa, ndǝ lǝgabaiya orn igaber igiđ eŋabǝlaice. na yënǝŋulu pređ niyǝlwaɽe ṯia cum. 32 orn lënǝŋulu ldarǝmaṯe alo ibernia jađsimani na yesu nǝŋǝlwaɽǝṯi ṯalǝmis ṯa, ɽaŋr ëli ŋen igaṯurṯi rǝmwa. 33 nǝŋǝmame buṯrus na yagub na yuanna ṯaŋwano kaiñ nǝŋǝgǝrđe kaiñ, 34 nǝŋǝleiṯi ṯa, usila gǝlëɽǝñi gwana kaiñ ṯa aŋgaiea igabaiya. ɽaŋr ëli, ñape sǝndua. 35 na gënǝŋu nǝgabǝṯa nëiñua aten nǝŋwođǝñiṯi alo nǝŋǝṯurṯi rǝmwa nǝŋeɽǝđe ṯa ndǝ ŋen ŋaŋǝra ŋen ŋǝliga lakǝl aŋgaṯǝma nano. 36 nǝŋaṯa, abba, papa, agaɽǝwađaṯa agëbǝđia ŋen pređ, miñeicǝñi finjan isi eŋen ŋubwa kaiñ, orn ŋgiṯu ŋen aŋiđǝni iŋi agwonaṯa gerṯa ŋen igwonaṯa. 37 orn gënǝŋu nǝŋoɽǝbǝđe nǝŋǝlǝfiđi landro nǝŋeiṯi buṯrus ṯa, siman agandro? agero agaɽǝwađaṯa agapo sǝndua ëđǝñin yento. 38 ape sǝndua ŋaṯurṯi rǝmwa ṯa ŋerṯe agabirnḏeini. đeṯam usila gëɽǝđiaŋǝno orn aŋǝno yëbia. 39 orn nǝŋǝlomiñe tǝŋ nǝŋǝṯurṯu rǝmwa ŋen ŋarno orǝba gǝnëiñua. 40 orn nǝŋoɽǝbǝđe tǝŋ nǝŋǝlfiđi yandro ŋen ŋanṯa isi esen yiniano. na yënǝŋulu yaijǝba yamuɽǝbiṯia eŋen ṯau. 41 gënǝŋu nǝgabǝla nǝŋoɽǝbǝđe tǝŋ nǝŋǝleiṯi ṯa, ñagandra mǝldin ñagǝmiñǝniano ? đǝge liga leṯo. seier, iđia gǝleđa ganeiđǝni eraŋ rǝleđa leieia. 42 twođr aɽr. seicr. gënǝŋu igi gaiñǝnaiđia gafo ṯwaiñ. 43 orn ŋen yesu gwaɽwata mǝldin yausa, eđa gǝnǝŋ iṯalǝmis ređ nemiñe eɽijan, gënǝŋu leṯo leđala lwaiña ildi lerṯo yoperre na ŋǝfra. lënǝŋulu leṯo inǝlǝŋ nǝkana na eleđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun na eleđa loɽra. 44 na eđa igi ganaiđo yesu ganaieo leđa ŋamǝla nǝŋaṯa, gënǝŋu igi igiđ emwëɽwëṯe ëiñua egworǝb, fǝŋu. ëndǝmar, ñamiyeɽe. rǝmoṯǝmar ŋope. 45 na gënǝŋu nǝŋeṯa yesu nano taltal nǝŋaṯa, ya elǝŋ igi gǝbërrǝŋaiđia ŋen nǝŋǝmwëɽwëṯe ëiñua egworǝb. 46 na leđa ldǝmëɽi raŋ nano ldǝmëndi. 47 eđa gǝnǝŋ eleđa ildi laṯurwa nǝŋuɽǝđi đoperre nǝŋubǝɽi ebai gelǝŋ goɽra gǝkana nǝŋǝmaṯeđeṯe ënǝñia alo gǝlëɽǝŋu. 48 na yesu nǝŋeɽǝđe leđa nǝŋaṯa, ñageṯo ṯa ñaiñëndi yoperreya na ŋǝfraŋa garno ñagagea oɽom? 49 lǝgaɽaŋar igal ekǝl ñoman pređ nendërrǝŋaice ŋen na ñagero ñagaiñëndi. orn ŋgiṯu ŋen ŋǝwërđǝnu egađam gǝrǝmwa aŋǝɽiñađeini. 50 na ṯalǝmis pređ nemaṯađe niyobǝđe. 51 orn ëđǝmwa gǝnǝŋ igi gëɽǝnu erena nano gǝmutiaŋǝno ṯaŋǝmaiyǝteṯo alo na leđa ldǝmëndi. 52 na gënǝŋu gaṯađo erena gǝmutiaŋǝno nǝŋǝlëbǝrđǝni nǝŋobǝđe mǝɽǝmǝɽeñ erena geroma nano. 53 leđa ldǝmamaṯe yesu eɽa gelǝŋ goɽra gǝkana na nǝlǝŋ pređ nǝkana na leđa loɽra na leđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun ldǝmarraide nano. 54 buṯrus ṯaŋǝmateṯo nwaldaŋ ldarǝmaṯe eɽa nano gelǝŋ goɽra gǝkana nǝŋënṯi eɽalo. na gënǝŋu ldǝɽaŋe nisia leđala nǝŋane nǝŋubwiṯano. 55 na nǝlǝŋ nǝkana na nǝlǝŋ pređ ini nararraiđia ldǝpwaiñe leđa ṯa alǝsǝki yesu ṯa almaɽiñe orn lero lafiđa ŋen ŋǝnǝŋ 56 ŋen ŋanṯa leđa lwaiña lalwaɽo ŋen ŋǝŋaɽǝwen ŋageama orn ŋen eŋen ŋafo ɽetǝɽeteo. 57 na leđa lǝmaṯan latwođo ldǝlwaɽe ŋen ŋǝŋaɽǝwen ŋageama ldaṯa, 58 nanda ñaganaṯǝma gwalwaɽa ṯa igiđi egere al ekǝl isi yiđǝnu raŋra orn ndǝ ñoman ñaɽo ñiɽijin igiđ ywađe al ekǝl yǝmǝn isi yero yǝbǝđǝni raŋra. 59 orn eum ŋen eŋen ŋafo ɽetǝɽeteo mǝlđin. 60 orn elǝŋ goɽra gǝkana nǝŋǝtwođe iligano nǝŋeɽǝđe yesu nǝŋaṯa, agaber agoɽǝbaica eŋen ŋǝnǝŋ? leđa lamama ŋen iŋi ŋaŋagea eđa? 61 orn yesu ṯaŋǝbwaiño ŋǝma. na elǝŋ goɽra gǝkana nǝŋǝmeɽǝđe tǝŋ nǝŋaṯa, agaɽ al masiya iđia gǝrǝmwa irri rabuŋǝnṯu? 62 yesu nǝŋaṯa, igaɽo ṯia, na ñagiđi ñaseici iđia gǝleđa ṯaŋǝɽaŋalo nḏaŋ đǝŋaicǝba đǝrǝmwa irri rerṯo ŋabǝɽa, aŋela isbwoɽua yelo. 63 elǝŋ goɽra gǝkana nǝŋandǝde erena ano gǝlëɽǝŋu nǝŋaṯa, ŋen ŋanṯau lǝgwonaṯar lǝgǝbǝrṯiar ŋen ŋwomǝn ŋamagea? 64 ñaganaṯǝma gwalwaɽa ole gǝrǝmwa geieia. ñagaṯau? na lënǝŋulu pređ ldǝmakǝme ldaṯa ṯa gënǝŋu aŋǝɽiñǝni. 65 na lǝmaṯan iŋulu ldǝmađaṯǝbǝṯe nano ldǝtëri nda ǝllëɽǝŋu ldǝmarice ŋǝɽǝtǝbiaŋa ldaṯa, lwaɽo esandǝldi laŋëupwa. na leđa ildi laṯurwa ṯaɽrǝmoṯo alo ldǝmëupwi ndređena. 66 ŋen buṯrus gaɽaŋa ndëuwǝr eɽalo ŋere ŋǝnǝŋ iŋi ŋiṯu elǝŋ goɽra gǝkana ŋǝmëɽria nǝŋela, 67 nǝŋǝseici buṯrus ṯaŋano isia nǝŋǝmwanwane nǝŋaṯa, aganǝŋa cum ñagafo yesuga igi geṯo alo inasiraṯ. 68 orn buṯrus nǝŋǝmabǝlaice nǝŋaṯa, igaijǝba ŋen agwalwaɽo. nǝŋamiñaṯe ndëuwǝr aten na đwaṯa nḏare. 69 na ŋere iŋi ŋiđu ŋǝmëɽria nǝŋǝmaseiei tǝŋ nǝŋǝlwaɽǝṯi leđa ildi laṯurwa ṯwaiñ ṯa, maji igi gǝleđa lakǝl. 70 orn buṯrus nǝŋǝmabǝlaice tǝŋ. orn aten leđa ildi laṯurwa ṯwaiñ ldeiṯi buṯrus ṯa, đeṯam agaɽ eđa gǝnǝŋ iŋulu ŋen ŋanṯa đeṯam agalo ijalil. 71 orn gënǝŋu nǝŋǝlware kaiñ ṯa rǝmwa arǝmakǝme ndǝ gwalwaɽa ŋaɽǝwen nǝŋalǝfe nǝŋaṯa, igaijǝba eđa igi ñagwaɽwata eŋen ŋǝlëɽǝŋu. 72 orn đwaṯa ṯađaro tǝŋ na buṯrus nǝŋǝlëldǝŋǝ-đeini eŋen ŋǝyesu ndǝ gwalwaɽǝṯǝma ṯa, agiđi ŋaiñǝbǝlaiee ñoman ñiɽijin ŋen đwaṯa đamǝlu đabara ñoman ñiɽijan. na gënǝŋu gagǝrđo ṯaŋaro kaiñ.

15

1 na ulaldiṯano ram nǝlǝŋ nǝkana, leđala loɽra na leđala ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun, nǝlǝŋna pređ ini nararraiđia ṯalɽwataiđo orn ldakase yesu ldǝmame ldǝmanaiee bilaṯus. 2 na bilaṯus nǝŋǝmeɽǝđe nǝŋaṯa, agaɽ elǝŋ gal yawuḏ? yesu nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, agwalwaɽo đeṯam. 3 na nǝlǝŋ nǝkana nǝmasǝki eŋen ŋwaiña. 4 orn bilaṯus nǝŋǝmeɽǝđe tǝŋ nǝŋaṯa, agaber agoɽǝbaice eŋen ŋǝnǝŋ kwai kwai? seieu ŋen ŋwaiña leđa laŋawasǝkia. 5 orn yesu gero goɽǝbaieia eŋen mǝldin nṯia bilaṯus nǝŋirwano. 6 nṯǝli pređ iliga lǝđǝsa bilaṯus ṯaŋëbǝriṯu leđa eđa gǝnǝŋ igi gëndǝnu isijǝn igi lënǝŋulu lameɽǝđe. 7 na eđa gǝnǝŋ gǝbernia barabas lëndǝnu isijǝn leđala ildi latwođo ŋabǝɽa lagea ŋǝlǝŋe ldǝɽiñǝđe. 8 orn leđa ldabǝla ldeɽǝđe bilaṯus ṯa aŋǝliṯi ŋen ŋarno ŋǝjaiea iliga lǝđǝsa. 9 bilaṯus nǝŋǝleɽǝđe nǝŋaṯa, ñagwonaṯa igǝndëbǝriṯi elǝŋ gal yawuḏ? 10 ŋen ŋanṯa gënǝŋu galiŋeṯo ṯa nǝlǝŋ nǝkana nanaiđǝma ŋen ŋanṯa lǝgiaṯǝma ŋen. 11 orn nǝlǝŋ nǝkana nǝtuđi leđa ṯa almeɽǝđe aŋǝlëbǝriṯi barabas. 12 bilaṯus nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen tǝŋ nǝŋaṯa, igiđi eɽaieau maji igi ñagënǝeǝma elǝŋ gal yawuḏ? 13 na leđa ṯaɽrajaico ole ldaṯa, ɽiñǝma iđuɽi. 14 bilaṯus nǝŋǝleiṯi ṯa, eđa? gënǝŋu giđu wandigi geicia? orn leđa ṯaɽrǝjaieo ole kaiñ ldaṯa, ɽiñǝma iđuɽi. 15 na bilaṯus gwonaṯa gǝliṯia ŋen lonaṯa nǝŋǝlëbǝriṯi barabas, orn nǝŋëupwi yesu ltuala nǝŋǝmanaiđe ṯa aŋǝɽiñǝni iđuɽi. 16 na askari niyamamaṯe eɽa gelǝŋ goɽra niyundǝđi askari yǝṯënu pređ. 17 niyǝmëɽi erena nano gore đore đǝmǝnu nemeđeiđi ri newaṯe niyǝmëɽi nenda, 18 ṯaimanano ëiñua niyaṯa, bǝṯau ya elǝŋ gal yawuḏ. 19 yënǝŋulu ṯaimëupu nda pǝɽwapǝɽwađa nemađaṯabǝṯe nano nemokwođiñiṯi ndria nalo. 20 ndǝ yađamǝcǝma eŋen askari niyǝmamiñeici erena nano gore đore đǝmǝnu niyǝmǝkëɽi ndrena nano nǝlëɽǝŋu. orn niyǝmame ṯa aiyamaɽiñe iđuɽi, 21 nefiđi eđa igi geṯo eđǝñwa gǝbernia siman galo igirǝwaniya, eṯen alaksandarus na rufus, igi gafo eđađ niyǝmëndi ṯa aŋape đuɽi đǝyesu. 22 orn niyǝmamaṯe alo yǝnǝŋ ibernia galgađa, na ŋen iŋi ŋanǝnu ṯa alo yarno bambiña gǝnđa, 23 niyǝmanaice ŋawa ŋinǝb ṯa aŋǝṯi ŋurǝgwuđǝnu waŋgega gǝbernia murra orn gënǝŋu ganeđo. 24 na yënǝŋulu niyǝmëɽi iđuɽi niyǝnḏeici ŋen ṯa aiyǝseiei esegi gama wande nṯia niyakarnǝđe ndrene nǝlëɽǝŋu. 25 na liga ildi larno ëđǝñin đenǝŋ nemiñe marldwan. 26 na ŋen ŋǝđǝskiđia ŋǝwërđǝnu ṯa, fǝŋu gaɽ elǝŋ gal yawuḏ. 27 na yënǝŋulu yaɽiño leđa liɽijan yesu ŋǝla ildi laɽǝndom. gǝnǝŋ gafo nḏaŋ đaŋaicǝba na gǝnǝŋ gafo nḏaŋ đaŋabur. 28 na ŋen ŋǝɽiñađeinu iŋi ŋǝwërđǝnu egađam gǝrǝmwa ṯa, gënǝŋu lëɽǝnu leđala ildi lagero ŋen. 29 na leđa ildi lamiño alo yakǝl lamađamǝcu eŋen ṯaltësu ŋǝɽwa ldaṯa, aganǝŋa ŋaŋgi agaṯa ṯa agagera al ekǝl na agwađa iñoman ñiɽijin, 30 ëbǝrnu bǝɽan ŋirǝwi iđuɽi. 31 nṯia eum nǝlǝŋ nǝkana ṯalɽwataiđo ṯalǝmađamǝeu eŋen leđala ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun ldaṯa, gënǝŋu gëbǝru leđa lwomǝn orn gaber gaɽǝwađaṯa gëbǝrni bǝɽan. 32 ŋgiṯu al masiya igi gaɽ elǝŋ galo israyil aŋirǝwi iđuɽi điñǝđi ṯa ñaseiei ñëndi ŋen ŋǝlëɽǝŋu na leđa ildi lariđinǝlda ndruldi lënǝŋulu ldamađamǝce eŋen cum. 33 na liga ëđǝñina yafo iligano ŋǝrǝm nǝŋëndi alo pređ ëđǝñin yiɽijin. 34 orn garno ëđǝñin yiɽijin yesu nǝŋǝrǝjaice ole nǝŋaṯa, eli eli lama sabagṯani. na ŋen iŋi ŋanǝnu ṯia, ya rǝmwa rǝlëɽǝñi, ya rǝmwa rǝlëɽǝñi, agaŋgiṯiñi eđa? 35 ndǝ lǝmaṯan eleđa ildi laṯurwa alo yakǝl lano, lënǝŋulu ldaṯa, seiđr, gënǝŋu gundǝđu iliya. 36 na eđa gǝnǝŋ nǝŋobǝđe nǝŋënǝci lifa eŋawa ŋinǝb iŋi ŋeɽe nǝŋëɽi lifa nǝpǝɽwapǝɽwa nǝŋëndi ṯa yesu aŋǝṯi, nǝŋaṯa, watr alseicr ndǝ iliya giđ aŋela aŋǝmiruwi. 37 yesu nǝŋǝlwaɽe pǝlelo kaiñ nǝŋaiye. 38 orn erena igëuwǝr yal ekǝl nǝŋandǝđiano pǝlelo nǝŋarǝmaṯe alo. 39 na elǝŋ gaskari igi gaṯurwa yesu nëiñua nǝŋǝseici ṯa gënǝŋu gaiyo ṯia nǝŋaṯa, đeṯam eđa igi gaɽ iđia gǝrǝmwa. 40 na liji ɽrlda lafo ṯalǝseiđu nwaldaŋ. na miriam galo imajḏaliya na saluma na miriam lǝŋgen yagub igi gaɽ ëđǝm na yusi, lafo iŋulu. 41 lënǝŋulu lateṯo yesu ndǝ gafo alo ijalil ṯalmamico. na liji ɽrlda lafo lwaiña tǝŋ ildi leṯǝlda alo yursalim. 42 na ulǝŋgi gaɽo na loman ildi leđa lal yawuḏ laṯoɽaṯau ŋen ŋǝđǝsa. fǝloman ildi lafo ṯwaiñ eloman lǝđǝmiñǝniano. 43 ŋen ŋafǝṯia elǝŋ gǝnǝŋ goɽra gëđǝñinu nǝŋëɽǝni đǝñano nǝgabǝṯa bilaṯus nano nǝŋǝmeɽǝđe aŋǝno iyesu. gënǝŋu gǝbernia yusǝf galo yaramǝṯimaḏiya na gënǝŋu eum ṯaŋǝṯurṯu ŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa. 44 na bilaṯus nǝŋirwano ŋen ŋanṯa gënǝŋu gaiyo taltal nǝŋundǝđi elǝŋ gaskari nǝŋǝmeɽǝđe ndǝ gaiyo đǝge. 45 ndǝ gano ŋen ŋelǝŋ gaskari bilaṯus nǝŋǝnaic yusǝf aŋǝno. 46 yusǝf nǝŋǝliđi erena gǝmutiaŋǝno nǝŋǝmiruwi iđuɽi nǝŋǝmǝndeici erenaga gǝmutiaŋǝno nǝŋǝmëɽi eđel iđi đurǝnu egobwa nǝŋǝṯwađe lwandralo loɽra nǝŋëɽi đel nëiñua. 47 na miriam galo imajḏaliya na miriam igi gaɽo lǝŋgen yusi laseicu alo aŋǝno ilëɽǝŋu yëɽǝnau.

16

1 ndǝ loman laŋgaṯo lǝđǝmiñǝniano, miriam galo imajḏaliya na saluma, na miriam igi gaɽo lǝŋgen yagub lđǝliđi ŋela iŋi ŋǝmwađa gaiñǝla ṯa alela almaicwađe. 2 na iloman lǝnëiñua igusbua lënǝŋulu ldeṯa đel nano liga ëđǝñina yatwođau. 3 orn ṯaɽwataiđo ldaṯa, esegi giđ aŋǝndǝđwađǝṯr lwandra đel nëiñua ? 4 orn ndǝ lanwanǝđo ldǝseici ṯa lwandra ildi loɽra kaiñ lǝŋgeinu đǝge đel nëiñua. 5 orn ldënṯi eđel ldǝseici ëđǝmwa gǝnǝŋ gëɽǝnu erena nano gabǝjo gaɽaŋa alo nḏaŋ đaŋaicǝba, ldirǝwano kaiñ. 6 gënǝŋu nǝŋǝleṯi ṯa, ñerṯe ñagirǝwano. ñagapwaiña yesu galo inasiraṯ igi gaɽiñǝnu iđuɽi. gënǝŋu gatwođo eŋǝɽaiñ. gënǝŋu gero ëli. seicr alo isi leđa lëɽǝmau. 7 orn mbǝr ñalwaɽǝṯi buṯrus na ṯalǝmis yǝṯënu ilëɽǝŋu ṯa gënǝŋu giđ aŋǝndǝbwarǝđaṯe alo ijalil. ñagiđi ñamaseici tu garno gënǝŋu gwalwaɽǝṯǝnde. 8 orn ldamiñe eđel ldobǝđe na ŋađaiña ŋëndǝlo ṯalgǝđiaŋǝno. orn lero lwalwaɽǝṯia eđa gǝnǝŋ ŋen ŋanṯa liđǝñalo. 9 ndǝ yesu gatwođo eŋǝɽaiñ iloman lǝnëiñua igusbua ram, gënǝŋu nǝŋamǝñiṯi miriam galo imajḏaliya ananoŋ, gënǝŋu igi yesu gamiñǝma nusila nano neicia đenǝŋ nǝmiñe niɽijan. 10 orn miriam nǝgabǝla nǝŋǝlwaɽǝṯi leđa ildi lafo lafo yesu ŋǝla ildi lafo ṯalwano ṯalaro. 11 ndǝ lano ṯa gënǝŋu gamǝṯo tǝŋ na ṯa miriam gaseicǝma lënǝŋulu lero lǝbendia ŋen iŋi. 12 orn gënǝŋu gamiñiṯu leđa lwomǝn liɽijan eŋen ŋarto liga lënǝŋulu ṯalerldo labǝṯa cđǝñwa. 13 lënǝŋulu ldabǝla ldǝlwaɽǝṯi leđa lwomǝn, orn ṯalǝmisanda lero lǝbendia ŋen eŋen cum. 14 orn liga ṯalǝmis ređ nemiñe yento yafo yasa gënǝŋu nǝŋǝlǝmiñiṯi nǝŋǝlgariñaṯe ŋen ŋanṯa đonaṯa eđen đafo pwa kaiñ na nare nabɽwaŋǝno ŋen ŋanṯa yero yǝbendia ŋen ŋǝleđa ildi lǝseicǝma ŋen gatwođo eŋǝɽaiñ. 15 na gënǝŋu nǝŋǝleiṯi ṯa, mbǝr alo pređ ñërrǝŋaice leđa pređ ŋen ŋaŋǝra ŋǝrǝmwa. 16 eđa igi gǝbendia ŋen na gǝneinu mamuḏiya gënǝŋu giđ aŋëbǝrni, orn eđa igi gaber gǝbendia ŋen gënǝŋu giđ aŋakǝmǝni. 17 na ŋamǝla iŋi ŋiđ aŋfeṯe leđala ildi lëndu ŋen ŋǝlëɽǝñi. lënǝŋulu liđ almiñe nusila neicia leđa nano irǝŋga gǝlëɽǝñi. lënǝŋulu liđ aɽwate ole gǝmaijǝn ɽetǝɽeteo. 18 lënǝŋulu liđ alarrape imwa yeicia eraŋ eren, na ndǝ lǝṯia ŋǝsia ŋaber ŋiđ aŋǝlɽaice ŋen ŋǝnǝŋ. lënǝŋulu liđ alëɽi raŋ leđa nano ildi lwuma na liđ aleiđini. 19 ŋen ŋafǝṯia ndǝ elǝŋ yesu gwalwaɽǝṯǝlo ŋen iŋi gënǝŋu nǝŋǝbeini elo nǝŋǝɽaŋe alo nḏaŋ đaŋaicǝba đǝrǝmwa. 20 na yënǝŋulu niyabǝla niyërrǝŋaice leđa ŋen ŋǝyesu alo pređ na elǝŋ yesu liđǝlda ŋǝmëɽria nǝŋamǝđaṯe ŋen ŋamǝlaŋa iŋi ŋafǝlda.