maṯṯa

maṯṯa

¹ fǝđǝlǝŋǝđia iđi đǝyesu masiya iđia gǝḏawuḏ na iđia gibrayim. ² ibrayim galǝŋo isag na isag galǝŋo yagub na yagub galǝŋo yawuḏa na lorlden. ³ na đamar galǝŋǝṯu yawuḏa faris na sara na faris galǝŋo asrun na asrun galǝŋo aram. ⁴ na aram galǝŋo aminaḏab na aminaḏab galǝŋo nasun na nasun galǝŋo salmun. ⁵ na rayab galǝŋǝṯu salmun buas na rawuđ galǝŋǝṯu buas ubiḏ na ubiḏ galǝŋo yassi. ⁶ na yassi galǝŋo ḏawuḏ igi gaɽ elǝŋ. na wasen uriyya galǝŋǝṯu ḏawuḏ suliman. ⁷ na suliman galǝŋo rawabawum na rawabawum galǝŋo abiyya na abiyya galǝŋo asa. ⁸ na asa galǝŋo yawusafaṯ na yawusafaṯ galǝŋo yuram na yuram galǝŋo ussiyya. ⁹ na ussiyya galǝŋo yuđam na yuđam galǝŋo awas na awas galǝŋo asgiyya. ¹⁰ na asgiyya galǝŋo manassa na manassa galǝŋo amun na amun galǝŋo yusiya. ¹¹ na yusiya galǝŋo yakuniya na lorlden liga leđa lamameinu alo ibabil. ¹² ndǝ leđa lamameinu đǝge alo ibabil yakuniya galǝŋo salṯil na salṯil galǝŋo sarabbabil. ¹³ na sarabbabil galǝŋo abiwuḏ na abiwuḏ galǝŋo aliagim na aliagim galǝŋo asur ¹⁴ na asur galǝŋo saḏug na saḏug galǝŋo akim na akim galǝŋo aliuḏ ¹⁵ na aliuḏ galǝŋo aliasǝr na aliasǝr galǝŋo maṯṯan na maṯṯan galǝŋo yagub. ¹⁶ na yagub galǝŋo yusǝf ebaŋgen gǝmiriam igi galǝŋo yesu igi gënǝjǝnu al masiya. ¹⁷ nṯia iliga librayim orn iliga lǝḏawuḏ đǝlǝŋǝđia đaɽo ređ na marldwan, na iliga lǝḏawuḏ orn iliga leđa lamameini alo ibabil đǝlǝŋǝđia đaɽo ređ na marldwan, na iliga leđa lamameinu alo ibabil orn iliga lal masiya đǝlǝŋǝđia đaɽo red na marldwan. ¹⁸ đǝlǝŋǝnia đal masiya đaɽo ṯia. ndǝ lǝŋgen gǝbernia miriam yusǝf gamǝma liga lënǝŋulu lamǝlu lǝldǝgandra, gënǝŋu gafiđǝnu gwonḏaico usilaga gatǝɽe. ¹⁹ ebaŋgen igi gǝbernia yusǝf guđǝrwaṯo eŋen na gero gwonaṯa miriam gǝlǝŋini ṯa giđu mǝnna nṯia gwonaṯa gamaneđa ŋamǝɽa. ²⁰ gënǝŋu gafo gerṯo ŋen iŋi eŋaṯǝɽa orn mǝlaiyǝka nḏǝmeṯa nano iŋuriđ nḏǝmeiṯi ṯa, yusǝf, iđia gǝḏawuḏ, ŋerṯe agiđǝñalo agǝmaṯa wasalo eɽa gǝlaɽǝŋa ŋen ŋanṯa miriam gwonḏaico usilaga gatǝɽe. ²¹ gënǝŋu giđ aŋǝlǝŋe ŋere ŋaɽorra na agiđi ŋamënǝci yesu ŋen ŋanṯa gënǝŋu giđ aŋëbǝri leđa ǝllëɽǝŋu eŋen eŋen ŋeicia. ²² ŋen ŋaɽo ṯia ṯa ŋen elǝŋ rǝmwa ralwaɽo nabiga aŋǝɽiñađeini. nabi gaṯa ṯa ²³ đeṯam ŋere iŋi ŋaijǝba eđa gaɽorra kwai kwai ŋiđ aŋwonḏaiee na ŋiđ aŋǝlǝŋe iđia na iđia giđ aŋënǝjǝni imanuwil. irǝŋ ganǝnu ṯia, rǝmwa lǝgafǝrlda. ²⁴ ndǝ yusǝf gatwođo iŋuriđ nǝŋiđi ŋen ŋarno mǝlaiyǝka đǝlwaɽǝṯǝma nǝŋǝmamaṯe wasen egeɽa gǝlëɽǝŋu, ²⁵ orn lafo laber ldǝgandra liga gamǝlu galǝŋa ŋere ŋaɽorra. na gënǝŋu nǝŋǝmënǝci yesu.

¹ ndǝ yesu gǝlǝŋeinu alo ibeṯlam alo yuḏiya iliga iruḏus gaɽ elǝŋ nǝlǝŋ ini naliŋeṯo ŋen nǝsi nalo yǝnǝŋ nwaldaŋ kaiñ endele neṯo alo yursalim, ² naṯa, gënǝŋu gwëtu ŋga igi gǝlǝŋǝnu gaɽ elǝŋ gal yawuḏ? ŋen ŋanṯa ñagaseicu đopa đǝlëɽǝŋu đǝtođo ndele na ñageṯo ṯa ñamukwuđiñǝṯialo. ³ ndǝ elǝŋ iruḏus gano ŋen iŋi nǝŋgǝrđe kaiñ na leđa pređ lalo yursalim cum. ⁴ orn gënǝŋu nǝŋǝlundǝđaici ldǝɽo nǝlǝŋ pređ nǝkana na leđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun lisrayil nǝŋǝleɽǝđe ṯa, al masiya giđ aŋǝlǝŋeini ŋga? ⁵ lënǝŋulu ldǝmeiṯi ṯa, irnuŋ gǝbernia beṯlam alo yuḏiya, ŋen ŋanṯa ŋen ŋǝwërđǝnu nabiya, ⁶ ya beṯlam alo yuḏiya, agero agǝta agamiñaṯo nǝlǝŋ pređ nalo yuḏiya kwai kwai. ŋen ŋanṯa elǝŋ giđ aŋotwođe eŋa igi giđ aŋarǝmoṯe leđa ǝllëɽǝñi lisrayil. ⁷ orn iruḏus neŋundǝđi nǝlǝŋ ŋoɽoma ini neṯo nwaldaŋ nǝŋǝleɽǝđe ṯa aŋǝlǝŋeṯe liga đurri ildi đopa đǝtođau ⁸ nǝŋǝlǝđwaṯe alo ibeṯlam, nǝŋǝleiṯi ṯa, mbǝr ñekeɽǝđe ŋen đurri ŋǝŋere, orn ndǝ ñagafiđu, elar ñaiñǝlwaɽǝṯi ṯa igënǝñi yela yuđiñǝṯialo. ⁹ ndǝ nǝlǝŋ nano ŋen ŋelǝŋ nǝtwođe nabǝla, na đopa iđi nǝseicu ndǝ đatwođo nḏǝlafǝṯi nëiñua orn nḏela nḏǝđuri eɽa eđǝpe igi ŋere ŋafau. ¹⁰ ndǝ naseieu đopa nǝlǝŋ nǝŋǝreṯe nano kaiñ. ¹¹ orn nënṯi egeɽa nǝseici ŋere iŋi lafo lǝŋgenga gǝbernia miriam. na nënǝŋulu nukwuđiñǝṯialo nǝgagiđi sanḏug esen nǝmanaice aḏaǝb na ŋela ŋǝmwađa gaiñǝla kaiñ ŋǝbernia lubana na waŋge gǝbernia murra, laŋge ildi lwaiña iliano kaiñ. ¹² orn nǝlǝŋ nǝlwaɽǝnṯi iŋuriđ ṯa anerṯe noɽǝbaṯa iruḏus nano nṯia nǝtwođe nemiñe eđađ đarto, noɽǝbaṯe tǝŋgen. ¹³ ndǝ nǝlǝŋ nabǝɽo, mǝlaiyǝka đǝrǝmwa nḏeṯa yusǝf nano iŋuriđ nḏǝmeiṯi ṯa, twođo, ŋame ŋere na lǝŋgen ñaɽe taltal alo imasr, ñaɽaŋa tu orn igiđi endǝlwaɽǝṯi, ŋen ŋanṯa iruḏus giđ aŋǝpwaiñe ŋere ṯa aŋǝɽiñe. ¹⁴ yusǝf nǝŋǝtwođe ulǝŋgi nǝŋame ŋere na lǝŋgen ldabǝṯa alo imasr ¹⁵ na lënǝŋulu laɽaŋa tu ŋen iruḏus gamǝlu gabaiya. ŋen iŋi ŋaɽo ṯia, ṯa ŋen elǝŋ rǝmwa ralwaɽo nabiya aŋǝɽiñǝđeini ndǝ raṯa, igundǝđu iđia gǝlëɽǝñi alo imasr. ¹⁶ ndǝ iruḏus nǝŋǝseici ṯa nǝlǝŋ ini neṯo nwaldaŋ niđǝma ŋađǝna nǝŋǝciṯano kaiñ, nǝŋǝđwaṯe askari neɽiñe ñere pređ ñaɽorra alo ibeṯlam na alo ibeṯlam ṯwaiñ iñi ñerṯo nṯǝli niɽijan na ñǝrra ñamǝlu ñaberṯia nṯǝli niɽijan, ŋen ŋarno liga ildi gënǝŋu gërrǝŋeinu eŋen ŋǝnǝlǝŋ. ¹⁷ nṯia ŋen ŋǝɽiñǝđeinu iŋi nabi irǝmiya gwalwaɽo ndǝ gaṯa, ¹⁸ ole ganǝnu alo yarrama gǝđara na gǝđwana kaiñ. fǝrayil ṯaŋaro ŋen ŋanṯa ñere ñǝlëɽǝŋu, nǝŋǝneđe gǝbǝɽiniano ŋen ŋanṯa ñere ñero đǝge. ¹⁹ ndǝ iruḏus gaiyo mǝlaiyǝka đelǝŋ rǝmwa nḏeṯa yusǝf nano iŋuriđ alo imasr. ²⁰ nḏǝmeiṯi ṯa, twođo ŋame ŋere na lǝŋgen ñoɽǝbaṯe alo israyil, ŋen ŋanṯa leđa laiyo ildi lonaṯa laɽiña ŋere. ²¹ orn gënǝŋu nǝŋǝtwođe ŋame ŋere na lǝŋgen ldoɽǝbaṯe alo israyil. ²² ndǝ gano ṯa arkilawus garraṯo eŋǝlǝŋe ŋeṯen iruḏus nǝŋǝɽeṯe elǝŋ galo yuḏiya, nǝŋiđǝñiṯalo ṯa goɽǝbaṯa alo yakǝl nǝgabǝṯa alo ijalil ndǝ gërrǝŋeinu ṯia iŋuriđ. ²³ gënǝŋu gabǝɽo nǝŋfeṯe alo yǝnǝŋ ibernia nasiraṯ, ṯa ŋen aŋǝɽiñađeini iŋi anbiya yalwaɽo ṯa, gënǝŋu giđ aŋënǝcǝni nasiriya.

¹ iliga lakǝl yuanna al mamuḏan geṯo ṯaŋǝɽwatiṯu leđa eđǝñwa alo yuḏiya ² nǝŋaṯa, ŋgiṯr ŋen eŋalo ŋeicia ñoɽǝbaṯe rǝmwa nano ŋen ŋanṯa ŋǝlǝŋe ŋelo ŋafo ṯwaiñ. ³ fǝyuanna igi nabi isaiya gwalwaɽo eŋen ŋǝlëɽǝŋu ndǝ gaṯa, ole geđa gǝnǝŋ gwaɽwata pǝlelo eđǝñwa nǝŋaṯa, ṯoɽaṯr đađ đelǝŋ, iđr rađ rǝlëɽǝŋu ruđǝrwaṯo. ⁴ yuanna gëɽǝnu erena nano igi giđǝnu walaga gǝđëuri nǝŋëndǝni đǝrnađano egweya, ṯaŋaso yama na lai leđǝñwa. ⁵ leđa lalo yursalim na lalo pređ iyuḏiya na lalo pređ đǝbarlda ṯwaiñ đǝbernia urḏun lënǝŋulu lamiño ldǝmeṯa nano ⁶ na gënǝŋu gananaieǝlo mamuḏiya iđǝbarlda đurḏun ndǝ lamiño ŋen eŋen ŋeieia. ⁷ orn ndǝ gaseicu leđa lwaiña lal farisiyin na lǝsaḏḏugiyin leṯo ṯa alneini mamuḏiya gënǝŋu gwalwaɽǝṯǝlo ṯa, ya ñere ñimwa yeicia, esegi gabǝɽǝnde nano ṯa ñalaldǝñiṯi đeiciano iđi điđ ađela? ⁸ miñr ŋen iŋi ŋǝbërrǝŋeiđia ṯa ñagaṯađo ŋen ŋeicia na ñagoɽǝbaṯo rǝmwa nano, ⁹ na ñerṯe ñagwaɽwataiđia ṯa ñagerṯo eṯalo ibrayim, ŋen ŋanṯa igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa rǝmwa raɽǝwađaṯa ratuđia ŋwandra iŋi aŋǝɽeṯe ñere ñibrayim. ¹⁰ điñǝđi eǝgwëndua yëni ṯa aiyǝređe nuɽi. nuɽi pređ ini naber niđ anǝlǝŋe liđia laŋǝra niđ anǝriđǝni na niđ anǝwujǝni isia. ¹¹ đeṯam igǝndǝnaicia mamuḏiya ŋawaŋa, ŋen ŋanṯa ñagaṯađo ŋen ŋeicia eŋalo na ñagoɽǝbaṯo rǝmwa nano. orn eđa igi geṯo ñi nḏurṯu gënǝŋu gerṯo ŋabǝɽa gamiñaṯǝñi. igero igarǝjađaṯa eŋen ṯa yape nḏǝbina nǝrǝmanǝŋ nǝlëɽǝŋu. gënǝŋu giđ aŋǝndǝnaice mamuḏiya usilaga gatǝɽe na isiya. ¹² ŋwata ŋǝlëɽǝŋu ŋafo eđaŋ đǝlëɽǝŋu na gënǝŋu giđ aŋǝmǝndađe ubwaɽano gǝlëɽǝŋu đǝge na giđ aŋǝrarreiđi ŋwana imuđǝn gǝlëɽǝŋu, orn giđ aŋǝwaṯe isia iđaba isi eđa gaber gaɽǝwađaṯa gaɽiñaṯa. ¹³ orn yesu nǝŋǝtwođe alo ijalil nǝŋeṯa yuanna nano alo yǝđǝbarlda đurḏun ṯa yuanna aŋǝmanaice mamuḏiya. ¹⁴ yuanna nǝŋaṯa ganeđa, nǝŋaṯa, đeṯam gǝbanṯa fǝŋa agaiñǝnaica mamuḏiya. ŋen ŋanṯau ageṯǝñi nano? ¹⁵ yesu nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, ŋgiṯu ŋen aŋfeṯe ṯia điñǝđi ŋen ŋanṯa ŋen ŋafo ŋope ṯa lǝgëbǝđia ŋen pređ iŋi ŋuđǝrwaṯo. orn nǝŋǝmeđǝño. ¹⁶ na ndǝ gǝneinu mamuḏiya orn yesu nǝŋǝmiñe eŋau taltal, na ltuŋga landǝđiano na gënǝŋu nǝŋǝseici usila gǝrǝmwa girǝwuṯǝma nano garno bǝldugur. ¹⁷ na ole nǝŋela elo nǝŋaṯa, fǝŋu igi iđia gǝlëɽǝñi gubwamya, igaŋërṯǝma nano kaiñ.

¹ orn usila gatǝɽe nǝŋǝmamaṯe yesu eđǝñwa ṯa seṯan aiyǝminḏeiei. ² gënǝŋu gero gasa kwai kwai ëđǝñëđǝñin na ulǝŋgǝlǝŋ ñoman eređia marldwan, orn nǝŋǝcoiñǝte. ³ orn seṯan niyela niyǝmalwaɽǝṯi ṯa, ndǝ agaɽ iđia gǝrǝmwa lwaɽǝṯu ŋwandra iŋi ṯa aŋǝɽeṯe aicǝba. ⁴ orn gënǝŋu nǝŋuɽǝbiṯi eŋen ṯa, ŋen ŋǝwërđǝnu ṯa leđa laber lamǝṯia aicǝbaga ikǝrǝŋ orn ŋenŋa pređ ŋǝrǝmwa. ⁵ orn seṯan niyǝmamǝṯe alo yursalim niyǝmëɽi nal ekǝl eđǝpe, ⁶ niyǝmeiṯi ṯa, ndǝ agaɽ iđia gǝrǝmwa iɽu bǝɽan, ŋen ŋanṯa ŋen ŋǝwërđǝnu ṯa, rǝmwa riđ arǝlwaɽǝṯi mǝlaiyǝka ilëɽǝŋu eŋen ŋǝlaɽǝŋa ṯa aiŋarǝmoṯe na yënǝŋulu yiđ aiyǝŋëndeici elo raŋra eren ṯa ŋerṯe agëpwa rǝmanǝñara alo eŋwandra. ⁷ yesu nǝŋuɽǝbiṯi eŋen ṯa, ŋen ŋǝwërđǝnu tǝŋ ṯa, ñerṯe ñagabirnḏeicia elǝŋ rǝmwa erralo. ⁸ orn seṯan niyǝmaiyabǝṯe naiyǝn niyǝmaŋaice ŋǝlǝŋe pređ ŋalo na ŋaɽrwa eŋen. ⁹ niyǝmeiṯi ṯa, igiđ eŋanaice laŋge ildi pređ ndǝ agaiñukwuđǝñiṯia alo. ¹⁰ orn yesu nǝŋuɽǝbiṯi eŋen ṯa, seṯan mbu, ŋen ŋanṯa ŋen ŋǝwërđǝnu ṯa, ukwuđiñǝṯr elǝŋ alo igi gaɽ rǝmwa erralo na đuɽǝđǝnṯǝmar gunto. ¹¹ orn seṯan niyǝmaŋgiṯi na mǝlaiyǝka niyǝmeṯa nano niyǝmamice. ¹² ndǝ yesu gano ṯa yuanna gëndǝnu isijǝn gënǝŋu gabǝṯa alo ijalil. ¹³ orn nǝŋǝtwođe alo inasiraṯ nǝŋaɽe nǝŋǝɽaŋe alo ikafranawum isi yafo al bar nano isabulun na alo inafṯali, ¹⁴ ṯa ŋen aŋǝɽiñǝđeini iŋi ŋwalwaɽǝnu nabiya isaiya ndǝ gaṯa, ¹⁵ alo isabulun na alo inafṯali isi yafo eđađ iđi đabǝṯa al bar, urḏun nëiñua, na alo ijalil eleđa lwaiña ŋǝɽwa, ¹⁶ leđa ildi lafo iŋǝrǝm orn laseicu arrerre goɽra, na arrerre nǝŋǝwađialo eleđa ildi lafo laɽaŋa alo eŋǝɽaiñ na igusil gǝŋǝɽaiñ. ¹⁷ na iliga ildi na iliga lǝnëiñua yesu ṯaŋǝɽwatǝṯu leđa nǝŋaṯa, ŋgiṯr ŋen eŋalo ŋeicia ñoɽǝbaṯe rǝmwa nano ŋen ŋanṯa ŋǝlǝŋe ŋelo ŋafo ṯwaiñ. ¹⁸ ndǝ yesu gafo gǝberlda đǝbarlda nano đoɽra đǝbernia al bar ijalil nǝŋǝseici lorǝba liɽijan, fǝsiman igi gǝbernia buṯrus na orǝba gǝlëɽǝŋu anḏǝrawus ildi lafo lëuwǝṯu yar igal bar, ŋen ŋanṯa lǝbekendia lǝmme. ¹⁹ nǝŋǝleiṯi ṯa, elar ñaiñǝteṯe na igiđi yǝndiđi ṯa ñagiđi ñëndi leđa ŋen. ²⁰ na lënǝŋulu laŋgiṯu yar esen taltal ldǝmateṯe. ²¹ ndǝ gǝburgwađaṯo nëiñua aten nǝŋǝseici lorǝba tǝŋ liɽijan, fǝyagub igi gaɽ iđia gǝsabdi na orǝba gǝlëɽǝŋu gǝbernia yuanna ildi lafo iđǝpundr đǝŋau eṯenga, sabdi laṯoɽaṯa yar esen. na gënǝŋu nǝŋǝlundǝđi. ²² orn lënǝŋulu laŋgiṯu đǝpundri na eṯen ldǝmateṯe. ²³ na yesu gakaldaico alo pređ ijalil nǝŋërrǝŋaice leđa ŋen imajma nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi eŋen ŋaŋǝra ŋǝŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa nǝŋeiđi leđa iđǝmwa pređ. ²⁴ na ŋen ŋǝlëɽǝŋu ŋamiño alo pređ isuria na leđa ldǝmamaṯe leđa pređ ildi lwuma dǝmwa ɽetǝɽeteo na ildi aŋǝno yǝlǝsa na ildi lerṯo nusila nano neicia na ildi laijǝba aŋǝnoiya na gënǝŋu nǝŋǝleiđi pređ. ²⁵ leđa lwaiña kaiñ talmaiyǝteṯo alo lalo ijalil na lalo yal asǝr almuḏun, na lalo yursalim na lalo yuḏiya na lalo iđǝbarlda nëiñua đǝbernia urḏun.

¹ ndǝ gǝseicu leđa ildi lwaiña yesu gabǝṯa naiyǝn na ndǝ gaɽaŋo alo ṯalǝmis ilëɽǝŋu niyǝmeṯa nano. ² orn nǝŋǝlërrǝŋaicia ŋen nǝŋaṯa, ³ leđa laŋǝra nano ildi lata enare ŋen ŋanṯa ŋǝlǝŋe ŋelo ŋaŋen. ⁴ leđa laŋǝra nano ildi lwana ŋen ŋanṯa liđ alǝbǝɽiniano. ⁵ leđa laŋǝra nano ildi lǝđǝrnaṯaralo ŋen ŋanṯa liđ alerṯe alo pređ. ⁶ leđa laŋǝra nano ildi lonaṯa ŋen ŋuđǝrwaṯo kaiñ garno leđa laicoiña na aŋal garrǝlo, ŋen ŋanṯa liđ alǝbicini. ⁷ leđa laŋǝra nano ildi lubwa ŋǝbaiyaŋa ŋen ŋanṯa lënǝŋulu liđ algieini ŋǝbaiya nano. ⁸ leđa laŋǝra nano ildi ltǝɽe eŋaṯǝɽa, ŋen ŋanṯa liđ alǝseici rǝmwa. ⁹ leđa laŋǝra nano ildi lǝbëɽǝđia leđa eŋen, ŋen ŋanṯa lënǝŋulu liđ alënǝcǝni liđia ɽrǝmwa. ¹⁰ leđa laŋǝra nano ildi laneinu ŋen ŋubwa ŋen ŋanṯa lonaṯa ŋen ŋuđǝrwaṯo, ŋen ŋanṯa ŋǝlǝŋe ŋelo ŋaŋen. ¹¹ ñaŋ ñagaŋǝra nano ndǝ leđa laneđǝnde na lanaicǝnde ŋen ŋubwa, na ndǝ laɽwata ŋen ŋwaiña ŋeicia lǝgeande ŋen ŋanṯa ñi. ¹² ŋǝreṯr nano ŋen ŋanṯa đǝpǝɽa eđalo egeɽa gǝrǝmwa elo đoɽra kaiñ. ŋen ŋanṯa leđa lananaico anbiya ŋen ŋubwa ṯia cum isi yafo ananoŋ. ¹³ ñagaɽo ŋǝrraɽa ŋalo, orn ndǝ đanaṯa đǝŋǝrraɽa ađerṯe ŋiđ aŋǝneicǝni ŋope ṯau? ŋero ŋeniano kwai kwai illi ŋen ŋanṯa aŋǝwujǝni na leđa aɽrǝldađaṯe alo. ¹⁴ ñagaɽ arrerre galo. irnuŋ goɽra igi gafo naiyǝn gaber gaɽǝwađaṯa galǝbijǝnu. ¹⁵ eđa gero gǝnǝŋ gëɽu isia ilamba na gađëṯëɽǝbwaṯa lǝmbolua nano orn gǝbëɽi pǝlelo ṯa aŋǝwađialo ŋen ŋanṯa leđa pređ ildi lafo egeɽa. ¹⁶ ŋgiṯr arrerre egalo aŋǝwađialo leđa nëiñua ṯa lënǝŋulu alǝseici ŋen eŋalo ŋaŋǝra alnaice eṯalo ŋaɽrwa igi gafo elo. ¹⁷ ñerṯe ñagǝbaṯa ṯa igeṯo ṯa emǝndađe ŋen ŋal ganun na ŋen ŋal anbiya. igero igeṯo ṯa emǝndađe orn ṯa eɽiñađaṯe ŋen iŋi. ¹⁸ đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa liga alo na elo yamǝlu yǝmǝndëđǝni ŋwëɽiña ŋero ŋǝnǝŋ ŋǝtefr ŋal ganun ŋiđ aŋǝmǝndëđǝni illi ndǝ ŋen pređ ŋǝɽiñađeinu. ¹⁹ eđa igi gagera ŋen ŋǝtefr ŋal ganun walla gǝbërrǝŋaicia leđa ŋen ṯa algere ŋen, gënǝŋu giđ aŋënǝjǝni eđa gǝta gamiñaṯa leđa pređ eŋǝlǝŋe ŋelo. orn eđa igi gëbǝđia ŋen ŋal ganun na gǝbërrǝŋaicia leđa ŋen ṯa aliđi ŋen iŋi gënǝŋu giđ aŋënǝjǝni eđa goɽra eŋǝlǝŋe ŋelo. ²⁰ igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa ndǝ ŋen eŋalo ŋero ŋuđǝrwaṯo ŋamiñaṯa lorǝba lǝleđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun na lal farisiyin, ñagaber ñagǝbenṯia eŋǝlǝŋe ŋelo. ²¹ ñagano ṯa ŋen ŋwǝlwaɽǝnṯu leđa pǝnde ṯa, ñerṯe ñagaɽi-ñǝđia. eđa gaɽiñǝđia gaɽǝwađaṯa gakǝmǝni. ²² igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa leđa pređ ildi leicǝṯu lorǝbano lënǝŋulu laɽǝwađaṯa lakǝmǝni. leđa pređ ildi lađamǝca lorǝba eŋen laɽǝwađata lakǝmǝni inǝlǝŋ ini nararraiđia. leđa ildi lǝbeiṯi lorǝba ṯa laɽo niɽǝṯiano lënǝŋulu laɽǝwađaṯa lǝbënǝjǝni alo eŋen ŋubwa kaiñ. ²³ nṯia nđǝ aganaiđia đǝnaicia đǝlaɽǝŋa nađuna orn agǝlǝŋǝđeini ṯa oralo gerṯo ŋen ŋǝŋagea, ŋgiṯu đǝnaicia đǝlaɽǝŋa ađuna nano, ²⁴ orn ŋaɽe ñabëɽǝđi oraloga eŋen orn ŋela ŋanaiđia đǝnaicia đǝlaɽǝŋa. ²⁵ ndǝ ñagabǝṯa nǝsǝria leđala ildi lǝsǝkǝnde, ndǝ ñagafo eđađ mǝldin nḏeicr ŋen ṯa ñaṯoɽaṯe ŋen ṯa leđa ildi lasakǝnde laber liđ alǝndǝnaice elǝŋ na ṯa elǝŋ gaber giđ aŋǝndǝnaice askari na ṯa askari yaber yiđ aiyǝndënǝce isijǝn. ²⁶ igǝndǝlwaɽǝṯia đeṯam ṯa ñagaber ñagiđi ñamiñe isijǝn illi ndǝ ñaganaiđo gǝrus pređ, mǝlin đero đǝṯëni. ²⁷ ñagano ŋen ŋwǝlwaɽǝnu ṯa, ñerṯe ñagaɽaŋa lijila ɽrto. ²⁸ igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa leđa pređ ildi lǝseicia liji ɽrlda orn ldǝnaṯa enare lënǝŋulu laɽaŋalda eŋaṯǝɽa. ²⁹ ndǝ isi ilaɽǝŋa yǝnđaŋ đǝŋaieǝba yaŋiđia agëbǝđia ŋen ŋeicia miño ŋëuwǝṯi alo. ŋen ŋanṯa ŋen ŋaŋǝra ṯa waŋge gǝnǝŋ gaŋǝno ilaɽǝŋa aŋǝwujǝni na ṯa aŋǝno pređ yaber yiđ aiyǝwujǝni alo eŋen ŋubwa kaiñ. ³⁰ na ndǝ đaŋ đǝlaɽǝŋa đǝŋaicǝba đaŋiđia agëbǝđia ŋen ŋeicia tabaṯo alo ŋëuwǝṯi, ŋen ŋanṯa ŋen ŋaŋǝra ṯa waŋge gǝnǝŋ gaŋǝno ilaɽǝŋa aŋǝwujǝni na ṯa aŋǝno pređ ilaɽǝŋa yaber yiđ aiyënṯi alo eŋen ŋubwa kaiñ. ³¹ ŋen ŋwǝlwaɽǝnu ṯa, ndǝ eđa ganeđo wasen ŋgiṯǝma aŋǝmanaice ađam. ³² igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa eđa igi ganeđo wasen, illi eŋen ŋǝŋǝlaiñ gënǝŋu gëbǝđia wuji gaɽ alaiñ, na eđa igi gǝmama wuji igi ganeđǝnu gënǝŋu gaɽ alaiñ. ³³ na ñagano cum ṯa ŋen ŋǝlwaɽǝnṯu leđa pǝnde ṯa, ñerṯe ñagagera ŋen iŋi ñagëɽu orn iđr ŋen ñagëɽǝṯu elǝŋ rǝmwa. ³⁴ igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, ñerṯe ñagalǝfia kwai kwai eloga ŋen ŋanṯa elo yaɽo kursi irǝmwa, ³⁵ walla aloga ŋen ŋanṯa alo yaɽo waŋge gǝrǝmanǝña rǝlëɽǝŋu, walla ursalimga ŋen ŋanṯa ursalim yaɽ irnuŋ goɽra gelǝŋ goɽra. ³⁶ na ñerṯe ñagalǝfia ŋǝɽwaŋa ŋen ŋanṯa ñagaber ñagaɽǝwađaṯa ñagëbǝđia đǝri đǝnǝŋ đabǝjo walla đǝmǝnu. ³⁷ ndǝ ñagǝbaṯa, a, ŋgiṯr ŋen eŋalo aŋǝɽeṯe a, na ndǝ ñagǝbaṯa ndo, ŋgiṯr ŋen eŋalo aŋǝɽeṯe ndo. ŋen ŋamiñaṯa ŋen iŋi ŋeṯo eŋen ŋeicia. ³⁸ ñagano ṯa ŋen ŋwǝlwaɽǝnu ṯa, ndǝ eđa gamiñeiei eđa gwomǝn isi, ŋgiṯǝmar aŋǝmiñeini isi cum na ndǝ eđa gamiñeici eđa gwomǝn lǝŋađ ŋgiṯǝmar aŋǝmiñeini lǝŋađ cum. ³⁹ orn igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa ñerṯe ñaŋgiṯi eđa gǝnǝŋ eñaŋ aŋǝtwađe ŋen ŋeicia orn ndǝ eđa gaŋabuɽua egerel gǝnḏaŋ đǝŋaicǝba riṯǝma erel gwomǝn cum. ⁴⁰ ndǝ eđa gwonaṯa ñagabǝṯa nǝsǝria ṯa aŋabaṯe erena gǝnano ŋgiṯǝma aŋape erena gwomǝn cum. ⁴¹ ndǝ eđa gaŋëndi ṯa ñaɽǝldǝga mil yento, mbǝr ldǝga mil eɽijan. ⁴² naicr leđa laŋge ildi leɽǝđǝnde na ñerṯe ñaganeđa leđa ildi lonaṯa ñagǝlnaice laŋge amǝcu. ⁴³ ñaŋ ñagano ŋen ŋǝlwaɽǝnu ṯa, bwiṯr leđala ildi laɽ ëuwǝr isalo na neđr leđa ildi lǝndagea. ⁴⁴ orn igǝndǝlwaɽǝṯia, bwiṯr leđala ildi lǝndagea na eɽǝđr rǝmwa eŋen ŋǝleđa ildi lǝndǝnaica ŋen ŋubwa, ⁴⁵ ṯa ñaɽeṯe liđia leṯalo igi gafo elo ŋen ŋanṯa gënǝŋu gëbǝđia ëđǝñina aiyǝtwođe eleđa leicia na eleđa laŋǝra cum na rëbǝđia rǝmwa rađǝne eleđa luđǝrwaṯo eŋen na eleđa lǝɽiano eŋen cum. ⁴⁶ ndǝ ñagubwa leđala ildi lubwandiya, đǝpǝɽa eđalo đaɽo ṯau? gerṯa leđa ildi latǝmeicia ṯulba lëbǝđia ṯia cum. ⁴⁷ ndǝ ñaganana lorldalanda ëiñua ikǝrǝŋ, wandigi ñagëbǝđia ñagamiñaṯo leđa pređ ? ⁴⁸ ŋen ŋafǝṯia ɽeṯr ñagaɽiñađeinu ŋen ŋarno eṯalo gelo gaɽiñađeinu.

¹ rǝmoṯr ŋen ṯa ñagaber ñagëbǝđia ŋen eŋalo ŋuđǝrwaṯo leđa nëiñua ṯa lënǝŋulu alǝndǝseici. ndǝ ñagëbǝđia ṯia eṯalo igi gafo elo gaber giđ aŋǝndapǝɽe. ² ndǝ ñagananaicia leđa laŋge ildi laɽo lǝbai ñerṯe ñagǝberṯa eđa gǝnǝŋ ñaŋ nëiñua igi gabare ŋǝmëŋi garno leđa ildi lerṯo ŋen ŋiɽijan lëbǝđia ṯia imajma na nǝsuk ṯa leđa aldǝnanaice đame. đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa lënǝŋulu laneinu đǝpǝɽa eđen đǝge. ³ ndǝ ñagananaicia leđa laŋge ildi laɽo lǝbai ñerṯe ñagaŋgiṯia raŋ eralo raŋǝbur ṯa raliŋeṯo ŋen ŋǝraŋ raŋaicǝba ṯa rëbǝdia ṯau, ⁴ ṯa ŋen iŋi aŋfeṯe eŋamǝɽa, na eṯalo igi gǝseicia ŋen eŋamǝɽa gënǝŋu giđ aŋǝndapǝɽe. ⁵ ndǝ ñagaṯurṯia rǝmwa, ñerṯe ñagabarna leđa ildi lerṯo ŋen ŋiɽijan, ŋen ŋanṯa lënǝŋulu labwaiña ŋen ṯa laṯurwa imajma na erađ ndǝ lǝbeɽǝđia rǝmwa ṯa leđa aldǝseici. đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa lënǝŋulu laneinu đǝpǝɽa eđen đǝge. ⁶ orn ndǝ ñagaṯurṯia rǝmwa ënṯr eneɽa enalo ñaldanḏeini ñeɽǝđe eṯalo eŋamǝɽa. na eṯalo igi gǝseicia ŋen eŋamǝɽa gënǝŋu giđ aŋǝndapǝɽe. ⁷ ndǝ ñagaṯurṯia rǝmwa ñerṯe ñagwaɽwata ëiñua mǝɽǝmǝɽeñ, garno leđa ildi laijǝba rǝmwa, ŋen ŋanṯa lënǝŋulu lǝbaṯa ṯa liđ alnǝne ŋen ŋanṯa ŋen eŋen ŋwaiña. ⁸ ñerṯe ñagǝlarnṯia ŋen ŋanṯa eṯalo galiŋeṯo laŋge ildi laɽo đeṯam eñaŋ liga ñagumǝlu ñagameɽǝđia. ⁹ ṯurṯr rǝmwa ṯia, papa egaiñ ŋaŋgi agafo elo, ŋgiṯu irǝŋ gǝlaɽǝŋa aŋǝđǝñini eŋatǝɽeṯe. ¹⁰ ŋgiṯu ŋǝlǝŋe ŋǝlaɽǝŋa aŋeṯa alo, ŋgiṯu ŋen ŋǝlaɽǝŋa aŋiđǝni alo ŋen ŋarno ŋǝbǝđǝni elo. ¹¹ naicǝnde aicǝba diñǝđi gǝloman. ¹² ŋgǝđeicǝnde ŋen ŋeicia eŋaiñ ŋen ŋarno ñagaŋgǝđeicia leđa ŋen eŋen ŋeicia iŋi lënǝŋulu lǝndiṯia lageande. ¹³ ŋerṯe andënicia iđirǝnḏeicia orn ëbǝrǝnde egeđa geicia, ŋen ŋanṯa ŋǝlǝŋe ŋǝlaɽǝŋa na ŋabǝɽa ŋǝlaɽǝŋa na ŋaɽrwa ŋǝlaɽǝŋa bǝɽǝbǝte. amin. ¹⁴ ndǝ ñagaŋgǝđeieia leđa ŋen eŋen ŋeicia eṯalo igi gafo elc giđ aŋǝndǝŋgǝđeici ŋen eŋalo ŋeicia, ¹⁵ orn ndǝ ñagaber ñagaŋgǝđeicia leđa ŋen eŋen ŋeicia eṯalo gaber giđ aŋǝndǝ-ŋgǝđeici ŋen eŋalo ŋeieia eum. ¹⁶ ndǝ ñagaɽaŋa ŋorwaṯaŋa ñerṯe ñagëbǝđia isiano irǝwano ŋen ŋarno leđa ildi lerṯo ŋen ŋiɽijan, ŋen ŋanṯa lënǝŋulu lirǝwia isiano esen ṯa leđa aldǝlǝŋeṯe ṯa laɽaŋa ŋorwaṯaŋa. đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa lënǝŋulu laneinu đǝpǝɽa eđen đǝge. ¹⁷ orn ñaŋ ndǝ ñagaɽaŋa ŋorwaṯaŋa ñaicwëđǝni nǝŋǝɽwa ñwasǝni isiano ṯa leđa alerṯe lǝndǝlǝŋeṯa ṯa ñagaɽaŋa ŋorwaṯaŋa, ¹⁸ illi eṯalo aŋǝndǝlǝŋeṯe eŋamǝɽa. na eṯalo igi gǝseicia eŋamǝɽa gënǝŋu giđ aŋǝndǝpǝɽe. ¹⁹ ñerṯe ñagararreiđia laŋge alo ŋen ŋanṯa ntam enalo alo isi noɽǝlea na đwaiya ldomǝndađa, na alo isi ndom nǝbenṯia ŋabǝɽa nalaldǝbǝja. ²⁰ orn rarreiđr laŋge egeɽa gǝrǝmwa elo, alo isi noɽǝlea na đwaiya laber ldomǝndađa na alo isi ndom naber nabenṯia ŋabǝɽa nalaldǝbǝja. ²¹ ŋen ŋanṯa alo isi laŋge eldalo lafau nare enalo niđ anofeṯe cum. ²² lamba laŋǝno fisi. ndǝ isi esalo yaŋǝra aŋǝno pređ esalo yaɽ arrerre cum. ²³ orn ndǝ isi yeicia aŋǝno pređ esalo yaɽo ŋǝrǝmia. ndǝ arrerre igi gafo eñaŋ gaɽo ŋǝrǝmia, ŋǝrǝmia iŋi ŋwaiña kaiñ. ²⁴ eđa gero gǝnǝŋ gaɽǝwađaṯa gǝđuɽǝđǝnṯia nǝlǝŋ niɽijan, ŋen ŋanṯa gënǝŋu giđ aŋǝneđe elǝŋ gǝnǝŋ na giđ aŋubwiṯi elǝŋga gwomǝn, walla gënǝŋu giđ aŋǝnaice elǝŋ gǝnǝŋ etam gǝlëɽǝŋu na giđ aŋǝđame elǝŋ gwomǝn. ñagaber ñagaɽǝwađaṯa ñagǝđuɽǝđǝnṯia rǝmwa na laŋge lalo cum. ²⁵ ŋen ŋafǝṯia igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, ñerṯe ñagagǝrđe eŋen ŋǝđamǝṯia eđalo ṯa ñagiđi ñase wande walla ṯa ñagiđi ñǝṯi wande, walla eŋen ŋaŋǝno esalo ṯa ñagiđi ñëɽǝni wande nano. đamǝṯia đero đamiñaṯa ŋǝsa na aŋǝno yero yamiñaṯa ndrena? ²⁶ ldǝŋǝđeindr eŋen ŋǝndǝfia nelo. nënǝŋulu naber nawađa na naber nwanḏa na nero umuđǝni orn eṯalo igi gafo elo gǝlamǝca. gerṯa ñagerṯo ŋeniano ŋwaiña ŋamiñaṯo ndǝfia? ²⁷ esegi eñaŋ gaɽǝwađaṯa gabaɽǝjaicia đamǝṯia đǝlëɽǝŋu đagǝrđiađa? ²⁸ na ñagagǝrđa eŋen ŋǝndrena eđa? ldǝŋǝđeinr ŋǝŋgeiña ṯa ŋobǝđa ṯau. ²⁹ ŋënǝŋulu ŋero ŋǝmëɽria na ŋaber ŋawaṯa ndrena. orn igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa suliman igi gerṯo ŋaɽrwa ŋwaiña kaiñ gero gaŋǝra ŋaiyo garno ŋǝŋgeiña. ³⁰ ndǝ rǝrnwa rarǝmoṯwa ŋaiña ṯia iŋi ŋafo eđǝñwa điñǝđi na ŋiđ aŋǝweicǝni isia ulaldiṯano rënǝŋu raber riđ arǝndrǝmoṯe kaiñ ṯa ñerṯe ndrena, ya leđa ñaŋgi ñagerṯo đonaṯa đǝtefr? ³¹ nṯia ñerṯe ñagagǝrđa ṯa ñaṯa, ñagasa wande? walla ñagǝṯia wande? walla ñagëɽǝni wande nano? ³² leđa pređ ildi laijǝba rǝmwa labapwaiña laŋge ildi pređ, orn eṯalo igi gafo elo galiŋeṯo ṯa laŋge ildi pređ laɽo đeṯam eñaŋ. ³³ orn bapwaiñr ŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa ananoŋ na đuđǝrwaṯa eŋen đǝlëɽǝŋu na ñagiđi ñaneini laŋge ildi pređ cum. ³⁴ ŋen ŋafǝṯia ñerṯe ñagagǝrđe eŋen ŋeṯeɽe, ŋen ŋanṯa eṯeɽe giđ aŋgagǝrđe bǝɽan. ŋen ŋeieia ŋǝloman ŋwaiña ŋen ŋanṯa loman ildei.

¹ ñerṯe ñagǝbinḏeicia leda na ñagaber ñagiđi ñinḏeini. ² ñagiđi ñakǝmǝni ŋenŋa iŋi ñagakǝmiya leđa na ñagiđi ñaneini laŋge lakilinu ŋen ŋarno ñagakilia laŋge. ³ ŋen ŋanṯau agǝseicia lelia isi yoralo na agaber agǝseicia lwađe isi ilaɽǝŋa? ⁴ ŋen ŋanṯau agwalwaɽǝṯa oralo ṯa, ŋgiṯǝñi eŋamaṯe lelia isi? seicu lwađe lafo isi ilaɽǝŋa. ⁵ ya eđa ŋaŋgi agerṯo ŋen ŋiɽijan, meinu lwađe isi ilaɽǝŋa ananoŋ orn agiđi ŋǝseiđi ŋope ṯa ŋamiñeici oralo lelia isi ilëɽǝŋu. ⁶ ñerṯe ñaganaicia ñina ŋen ŋatǝɽe na ñerṯe ñagëuwǝṯi ŋwandra iŋi ŋwaiña iliano ŋǝbernia lulu lṯrua nëiñua, ŋen ŋanṯa lënǝŋulu alerṯe ɽrađaṯalo na alerṯe ɽređialo ṯa alandǝse. ⁷ eɽǝđr waŋge na waŋge giđ aŋǝndǝneini, pwaiñr waŋge na ñagiđi ñafiđi waŋge. pur ëuwǝr na yiđ aindǝgagiđǝnṯi. ⁸ ŋen ŋanṯa leđa pređ ildi lǝbekeɽǝđia laŋge liđ aldǝneini na lënǝŋulu ildi labapwaiña laŋge liđ aldǝfiđi na lënǝŋulu ildi lǝpwa ëuwǝr yiđ ailǝgagiđǝnṯi. ⁹ esegi eñaŋ gaɽo đaṯa na iđia gameɽǝđe aieǝba orn eṯen giđ aŋǝmanaice lwandra? ¹⁰ na ndǝ iđia gameɽǝđe ome eṯen giđ aŋǝmanaice rǝmwa reicia? ¹¹ ndǝ ñaŋ ñaŋgi ñageicia ñagaliŋeṯo ñagananaicia ñere eñalo laŋge laŋǝra eṯalo igi gafo elo gamiñaṯǝnde giđ aŋǝnaiee leđa usila gatǝɽe ildi labeɽǝđia. ¹² nanaicr leđa ŋen pređ garno ŋen agwonaṯa leđa lǝndǝnanaica. fal ganun yal anbiya. ¹³ ënṯr igëuwǝr isi yimuđwano, ŋen ŋanṯa đađ đoɽra đǝbǝrano iđi đabǝṯa iđǝmǝndëđǝnia na leđa lwaiña laberlda eđađ iđi. ¹⁴ orn đađ đata đǝmuđwano iđi đabǝṯa đamǝṯia na leđa lǝtefr lafiđa. ¹⁵ rǝmojǝđr anbiya isi eŋaɽǝwen isi yǝndeṯa nano yarno al kǝraiñ isi yaicoiña, yëɽǝnu erna nano eyaŋala. ¹⁶ ñagiđi ñǝllǝŋeṯe iliđia elden ŋen ŋanṯa leđa laber lamama ŋǝbǝđa eŋoɽe na laber lamama ŋǝtoma eŋorrǝŋwa. ¹⁷ nṯia nuɽi pređ naŋǝra nalǝŋa liđia laŋǝra na nuɽi pređ neicia nalǝŋa liđia leicia. ¹⁸ uɽi gaŋǝra gaber gaɽǝwađaṯa galǝŋa liđia leicia na uɽi geicia gaber gaɽǝwađaṯa galǝŋa liđia laŋǝra. ¹⁹ nuɽi pređ ini naber nǝlǝŋa liđia laŋǝra niđ anǝriđǝni na niđ anǝwujǝni isia. ²⁰ nṯia ñagiđi ñalliŋeṯe iliđia elden. ²¹ leđa ildi laiñǝlwaɽǝṯi ṯa, ya elǝŋ, ya elǝŋ, gerṯa lënǝŋulu pređ liđ alënṯi eŋǝlǝŋe ŋelo, orn eđa giđ aŋënṯi igi gëbǝđia ŋen ŋǝpapa gǝlëɽǝñi igi gafo elo. ²² na iliga lakǝl leđa lwaina liđi ṯaliñeiṯa ya elǝŋ, ya elǝŋ, gerṯa ñagwaɽwato irǝŋga gǝlaɽǝŋa, na gerṯa ñagamiñu nusila leđa nano neicia irǝŋga gǝlaɽǝŋa, na gerṯa ñagiđu aŋwara irǝŋga gǝlaɽǝŋa? ²³ orn igiđi elǝlwaɽeṯi ṯa, igero igǝndalǝŋeṯa kwai kwai. ŋgaṯǝñr nano ya leđa ildi lagera ŋen. ²⁴ leđa pređ ildi lǝnna ŋen iŋi ŋǝlëɽǝñi orn gëbǝđia ŋen iŋi, lënǝŋulu larno eđa igi gwađo eɽa nǝŋwandr. ²⁵ na rǝmwa rađǝne na ŋawa nǝŋobǝđe iđǝbarlda nǝŋabwaicalo na debra đura, ldǝbuɽi eɽa gakǝl orn eɽa nǝŋerṯe gǝbǝɽia ŋen ŋanṯa ađuna yafo nǝŋwandr. ²⁶ leda pred ildi lǝnna ŋen ŋǝlëɽǝñi orn laber lëbǝđia lënǝŋulu larno eđa gaɽ iɽǝṯiano igi gwađo eɽa gǝlëɽǝŋu nebe. ²⁷ na rǝmwa rađǝne na ŋawa nǝŋobǝđe iđǝbarlđa nǝŋabwaicalo na đǝbera đura, ldǝbuɽi eɽa. na eɽa nǝŋiɽi taltal nǝŋǝmǝndëđǝni đǝge. ²⁸ ndǝ yesu gabǝɽǝnḏeṯo ŋen iŋi leđa ildi lwaiña lirǝwano kaiñ ŋen ŋanṯa đërrǝŋaiđia đǝlëɽǝŋu, ²⁹ ŋen ŋanṯa gënǝŋu gërrǝŋaicǝlo ŋen garno eđa gerṯo ŋǝlǝŋe na gerṯa garno leđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun.

¹ ndǝ yesu girǝwa naiyǝn leđa lwaiña ṯalmaiyǝteṯo alo. ² na eđa gǝnǝŋ gagǝro nǝŋǝmeṯa nano nǝŋǝmiɽǝṯi alo nǝŋaṯa, ya elǝŋ ndǝ agameđǝño agaɽǝwađaṯa ŋaiñatǝɽe. ³ yesu nǝŋwale đaŋ nǝŋǝmabǝre nǝŋaṯa, igameđǝño tǝɽeṯo. na ŋǝɽaiñ nǝŋǝmaŋgaṯe nano taltal. ⁴ yesu nǝŋǝmeiṯi ṯa ŋerṯe agwalwa-ɽǝṯia eđa gǝnǝŋ. orn mbu ŋaŋaici kana aŋǝno ilaɽǝŋa orn ŋiđi đǝɽǝđǝnia garno musa gwaɽwatau pǝnde, ŋen ŋanṯa đamǝđaṯa eleđa. ⁵ ndǝ yesu nǝŋënṯi alo ikafranawum elǝŋ gǝnǝŋ gaskari geṯǝma nano nǝŋǝmekeɽǝđe ⁶ nǝŋaṯa, ya elǝŋ ebai gǝlëɽǝñi gandra egeɽa gaijǝba aŋǝnoiya, gafo eŋen ŋubwa kaiñ. ⁷ yesu nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, igiđi yela emeiđi. ⁸ elǝŋ gaskari nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen ṯa, ya elǝŋ igero igarǝjađaṯa eŋen ṯa agǝbenṯia egeɽa gǝlëɽǝñi. orn lwaɽo na ebai giđ aŋeiđini. ⁹ ŋen ŋanṯa igënǝñi iganeinu ŋǝlǝŋe na igerṯo askari. ndǝ igwalwaɽǝṯa yabǝla yǝnǝŋ yabǝla na ndǝ igwalwaɽǝṯa aiyela yǝnǝŋ aiyela. na ndǝ igwalwaɽǝṯi ebai gǝlëɽǝñi ṯa aŋiđi ṯia, gënǝŋu gëbǝđia. ¹⁰ ndǝ yesu gano ŋen iŋi nǝŋirǝwano, nǝŋǝređialo nǝŋǝnwane leđa ildi lǝmaiyateṯa alo nǝŋǝleiṯi ṯa, đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa igero igafiđia đonaṯa đarnṯia alo pređ yisrayil. ¹¹ igǝndǝlwaɽǝṯia leđa lwaiña liđ alela alo endalǝŋgwa na alo endele na alo eđeɽǝđalo na liđ alase ibrayimga na isagga na yagubga eŋǝlǝŋe ŋelo. ¹² orn liđia lǝŋǝlǝŋe liđ almiñe ndëuwǝr alënṯi iŋǝrǝm. na đara na đǝsaṯa eŋađ liđ alfeṯe. ¹³ yesu nǝŋǝlwaɽǝṯi elǝŋ gaskari ṯa, mbu, agiđi ŋaneini ŋen garno agëndu. na ebai gǝlëɽǝŋu geiđinu iliga lakǝl đurri. ¹⁴ orn yesu gënṯu eɽa gǝbuṯrus nǝŋǝseici unin buṯrus gaɽǝbwa gandra gwuma, gubwa piđ aŋǝno. ¹⁵ gënǝŋu nǝŋǝmabǝre đaŋ na đǝmwa nḏǝmamiñe nano. na wuji nǝŋǝtwođe taltal ṯaŋǝmađuɽǝđǝnṯu. ¹⁶ na erregano ëđǝñina yǝbenṯia leđa leṯo yesu nano leđala ildi lerṯo nusila nano neicia. gënǝŋu nǝŋǝmiñe nusila neicia ŋenŋa ŋǝnǝŋ nǝŋeiđi leđa lwuma. ¹⁷ ndǝ giđu ṯia gaɽiñađaṯo ŋen iŋi nabi isaiya gwalwaɽo ṯa, gënǝŋu gamiñǝndr đǝmwa nano. ¹⁸ ndǝ gaseicu leđa lwaiña ŋu nano yesu nǝŋǝlwaɽǝṯi ṯalǝmis ṯa, aluɽǝđr iđǝbarlda. ¹⁹ na eđa gǝnǝŋ eleđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun geṯǝma nano nǝŋǝmǝlwaɽǝṯi ṯa, eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen igiđi eŋateṯe alo pređ isi agǝwerldeṯa. ²⁰ yesu nǝŋǝmeiṯi ṯa, nḏǝloŋ nerṯo rtia na ndǝfia nelo nerṯo alo noɽaŋa, orn iđia gǝleđa gero alo ṯa gauwëɽi nda. ²¹ eđa gwomǝn igi gateṯo yesu nǝŋǝmeiṯi ṯa, ya elǝŋ ŋgiṯǝñi yaɽe yuri papa gǝlëɽǝñi ananoŋ. ²² orn yesu nǝŋǝmeiṯi ṯa, teṯǝñi, ŋaŋgiṯi leđa laiyo aluri leđa elden ildi laiyo. ²³ ndǝ yesu gënṯu iđǝpundr đǝŋau ṯalǝmis ilëɽǝŋu niyënṯǝlda. ²⁴ orn đǝbera đatwođo iđǝbarlda ṯa ŋawa ṯaŋakaborṯo elo nǝŋënṯi iđǝpǝndr. orn gënǝŋu gandro. ²⁵ ṯalǝmis niyǝmeṯa nano nǝŋǝmatudi iŋuriđ niyǝmeiṯi ṯa, ya clǝŋ ëbǝrǝnde ŋen ŋanṯa ñagamǝndëđǝnia. ²⁶ gënǝŋu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ṯa, ñagiđiñalo eđa, ñaŋ ñaŋgi ñagerṯo đonaṯa đǝtefr? nǝŋǝtwođe nǝŋgariñaṯe đǝbera na ŋawa na taltal lduɽǝṯi. ²⁷ orn leđa ldirǝwano kaiñ ldaṯa, eđa igi garno wande? ŋen ŋanṯa đǝbera na al bar lanaṯǝma. ²⁸ ndǝ yesu nǝŋarǝmaṯe ëṯǝnde gwomǝn, alo ijaḏariyin leđa liɽijan ldamiñe alo erel ildi lerṯo nusila nano neicia ldopǝđaiđe yesu ŋǝla. lënǝŋulu lwaiña ŋabǝɽa na lagea leđa, nṯia eda gero gǝnǝŋ gaɽǝwađaṯa gaberlda eđađ đakǝl. ²⁹ lënǝŋuln ldarǝjaice ole ldaṯa, iđia gǝrǝmwa agageande eđa? ageṯo ëli ṯa ŋǝndǝnaice ŋen ŋubwa ndǝ liga lëɽǝnu lamǝlu leṯo? ³⁰ lṯrua lafo lwaiña lǝsa nwaldaŋ. ³¹ na nnsila neicia nǝmeɽǝđe kaiñ naṯa, ndǝ agandamiña, đwaṯǝnde ilṯrua. ³² gënǝŋu nǝŋǝleiṯi ṯa, mber. orn nusila neicia namiñe leđa nano nënṯi ilṯrna na iṯrua pređ ldobǝđe naiyǝn ldërǝnṯi eŋau ŋǝđǝbarlda na ŋawa nǝŋǝlɽiñe. ³³ na leđa ildi lǝsi lṯrua ldobǝđe ldënṯi irnuŋ goɽra ldǝɽwatiṯi leđa ŋen pređ eŋen ŋǝleđa ildi lafo lerṯo nusila nano neicia. ³⁴ leđa pređ lirnuŋ gakǝl goɽra ldamiñe ṯa alopǝđaiđe yesu ŋǝla na ndǝ laseicǝma ldǝmeɽǝđe ṯa aŋgaṯe alo esen.

¹ yesu nǝŋënṯi iđǝpundr nǝŋuɽǝđe iđǝbarlda nǝŋeṯa alo ilëɽǝŋu. ² na leđa leṯǝma nano ldape eđa gǝnǝŋ nal aŋgǝrem igi gaijǝba aŋǝnoiya, na ndǝ yesu gaseieu đonaṯa eđen gënǝŋu gwalwaɽǝṯa maji gwuma ṯa, oraiñ ëɽǝnu đǝñano, ŋen ŋǝlaɽǝŋa ŋeieia ŋǝŋgeinu đǝge. ³ leđa lǝmaṯan eleđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun laɽwataiđo ṯa, eđa igi gwaɽwata ŋen ŋǝrǝmwa ŋeicia. ⁴ orn yesu galiŋeṯo ŋaṯǝɽa eŋen nǝŋǝleɽǝđe nǝŋaṯa, ñagaɽwata ŋen ŋeicia eŋaṯǝɽa eđa? ⁵ ŋen ŋǝwande ŋaŋǝra ṯa igabaṯa, ŋen ŋǝlaɽǝŋa ŋeicia ŋaŋgeinu đǝge walla ṯa igǝbaṯa, twođo ŋerlde? ⁶ orn ṯa ñaliŋeṯe iđia gǝleđa gerṯo ŋǝlǝŋe alo ŋen ŋanṯa aŋgeici ŋen ŋeicia, gwalwaɽǝṯu maji gwuma ṯa, igaŋǝlwaɽǝṯia, twođo ŋape al aŋgǝrem ŋoɽǝbaṯe egeɽa. ⁷ maji nǝŋǝtwođe nǝŋoɽǝbaṯe egcɽa gǝlëɽǝŋu. ⁸ nđǝ lcđa laseicu ŋen iŋi ldirǝwano kaiñ ldunḏǝjeini ŋǝđaiñǝŋa ldǝnaice rǝmwa ŋaɽrwa irri ranaico leđa ŋǝlǝŋe ŋwaiña ṯia. ⁹ orn yesu nǝŋǝtwođe nǝŋǝmiñe alo yakǝl nǝŋaɽe nǝŋǝseici eđa gǝnǝŋ gǝbernia maṯṯa gaɽaŋa alo yǝṯulba nǝŋǝmeiṯi ṯa, teṯǝñi. maṯṯa nǝŋǝtwođe nǝŋǝmateṯe. ¹⁰ ndǝ yesu gafo gǝsa egeɽa gǝnǝŋ lcđa lwaiña ilđi latǝmeicia ṯulba na leđa leicia ldela lđase yesu ŋǝla na ṯalǝmisya ilëɽǝŋu. ¹¹ ndǝ al farisiyin yaseicu ŋen ṯia niyǝlwaɽǝṯi ṯalǝmis ilëɽǝŋu niyaṯa, ŋen ŋafo ṯau eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen egalo lasa leđala ildi latǝmeicia ṯulba na leđala leicia? ¹² ycsu nǝŋǝne nǝŋǝleiṯi ṯa, gerṯa leđa lëpi ildi lonaṯa al akim orn leđa lwuma. ¹³ mbǝr ñërrǝŋeini ŋen iŋi ṯa, igwonaṯa ŋǝbaiyaŋǝno na gerṯa đǝɽǝđǝnia. igero igeṯo ṯa yurundǝđi leđa ildi luđǝrwaṯo eŋen orn leđa leicia. ¹⁴ orn ṯalǝmis yǝyuanna niyeṯa yesu nano niyǝmeɽǝđe ṯa ŋen ŋanṯau nanda na ṯalǝmis igal farisiyin ñagaɽaŋa ŋorwaṯaŋa ñoman ñwaiña orn ṯalǝmis ilaɽǝŋa yaber yëbǝđia ṯia? ¹⁵ yesu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen ṯa, leđa ildi laɽ rappa leđa igi gamǝđia laɽǝwađaṯa lwana liga lafo eđaga igi gamǝđia? orn liga liđ alela ndǝ eđa gamǝđia giđ aŋǝlomiñǝni. iliga lakǝl lënǝŋulu bđ alɽaŋe ŋorwaṯaŋa. ¹⁶ eđa gero gǝnǝŋ gama erena gǝtefr gǝmaijǝn aŋǝbuɽaṯe egǝren gaicwaro, ŋcn ŋanṯa erena gǝmaijǝn giđ aŋgeređece orǝba alo yoɽra. ¹⁷ nṯia cum leđa laber laraiea ŋuɽu iŋi ŋiđǝnu maijǝn igërrua gaicwaro, ŋen ŋanṯa ërrua giđ aŋǝndǝđiano na ŋuɽu ŋiđ aŋirǝwuṯalo na ërrua giđ aŋǝmǝndëđǝni. orn ŋuɽu iŋi ŋiđǝnu maijǝn ŋarǝjeinu igërrua gǝmaijǝn nṯia laɽaŋa ŋope ndǝm. ¹⁸ ndǝ yesu gafo gwalwaɽǝṯi leđa ŋen iŋi, elǝŋ gǝnǝŋ nǝŋwođiñiṯi ndria nalo yesu nëiñua nǝŋǝmeiṯi ṯa, ŋere ŋǝlëɽǝñi ŋaɽǝbwa ŋaiyo điñǝđi. orn elaŋ ŋǝrnëɽi đaŋ nano na gënǝŋu giđ aŋamǝṯe. ¹⁹ yesu nǝŋǝtwođe ldǝmateṯe ṯalǝmisya ilëɽǝŋu. ²⁰ wuji gǝnǝŋ igi girǝwa ŋǝfǝni jaica, gafo iđǝbǝɽia nṯǝli ređ nǝmiñe niɽijan geṯo yesu nḏurṯu nǝŋǝbǝre erena gǝlëɽǝŋu gaɽo đurṯu ŋen ŋanṯa gaṯa egare, ²¹ ndǝ igǝbǝra erena gǝlëɽǝŋu gaɽo đurṯu ikǝrǝŋ igiđi yeiđini. ²² yesu nǝŋǝređialo nǝŋǝseici wuji nǝŋǝmeiṯi ṯa, wuji ëɽǝnu đǝñano, đonaṯa đǝlaɽǝŋa đeiđiaŋa. na wuji nǝŋeiđini iliga ildi đurri. ²³ ndǝ yesu garǝmaṯo eɽa gelǝŋ nǝŋǝseici leđa labare ŋǝmëŋi na leđa lwaiña ṯalaro, ²⁴ nǝŋǝleiṯi ṯa ŋgaṯr. ŋere ŋero ŋǝbaiya orn ŋandro. orn leđa ldǝmađamǝce eŋen. ²⁵ ndǝ leđa lǝŋgeinu yesu nǝŋënṯi egeɽa nǝŋëndi ŋere đaŋ na ŋere nǝŋǝtuđini eŋǝɽaiñ. ²⁶ na ŋen iŋi ŋwǝlwaɽǝnu alo yakǝl pređ. ²⁷ ŋen yesu gatwođo na gabǝla leđa liɽijan ildi laŋǝlisi ṯalmaiyǝteṯo alo ldǝrǝjaice ole ldaṯa, iđia gǝḏawuḏ giaṯǝnde ŋabaiya nano. ²⁸ ndǝ yesu gënṯu egeɽa gǝnǝŋ leđa ilđi ldǝmeṯa nano, na yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, ñagëndu ŋen ṯa igaɽǝwađaṯa igëbǝđia ṯia? lënǝŋulu ldaṯa, a, ya elǝŋ. ²⁹ orn yesu nǝŋǝbǝre isi esen nǝŋaṯa, ŋgiṯu ŋen aŋǝɽeṯe garno đonaṯa eđalo. ³⁰ orn isi niyabǝrđi. orn yesu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi đwonḏǝṯa đa nǝŋaṯa rǝmoṯr ŋen ṯa ñerṯe ñagwalwaɽǝṯia leđa ŋen iŋi. ³¹ orn ldabǝla ldǝmiđi gǝlǝŋinu kaiñ alo yakǝl pređ. ³² ndǝ leđa ildi labǝɽo eđa gǝnǝŋ gamamǝnṯǝma igi gerṯo usila nano geicia gaijǝbima gwaɽwata. ³³ ndǝ usila geicia gamiñǝnu maji nano igi gafo gaijǝba gwaɽwata maji ṯaŋǝɽwato na leđa ldirǝwano kaiñ ldaṯa, waŋge gero gǝseiđǝnu alo israyil garno ṯia kwai kwai. ³⁴ orn al farisiyin niyaṯa, gënǝŋu gamiña nusila neicia elǝŋga gǝnusila neicia. ³⁵ yesu gakaldaico irnuŋ pređ nǝŋërrǝŋaiđe ŋen eneɽa ini al yawuđ yaurarraiđia nǝbernia majma, nǝŋërrǝŋaice leđa ŋen ŋaŋǝra ŋǝŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa nǝŋeiđi leđa iđǝmwa pređ. ³⁶ ndǝ ṯaŋǝseicu leđa lwaiña ldǝmaɽǝṯe ŋǝbaiyaŋǝno ŋen ŋanṯa ŋen ŋalerldeṯa nano jaica jaica na eđa gero gǝlamǝđaṯa. lënǝŋulu larno yaŋala isi eđa gero gǝlǝsia. ³⁷ orn nǝŋǝlwaɽǝṯi ṯalǝmis ilëɽǝŋu ṯa, ŋwana ŋwaiña kaiñ orn leđa lwanḏa ltefr. ³⁸ ŋen ŋafǝṯia eɽǝđr elǝŋ gerṯo ŋwana ṯa aŋǝđwaṯe leđa alɽe alwanḏe ŋwana ŋǝlëɽǝŋu.

¹ yesu nǝŋundǝđaice ṯalǝmis ilëɽǝŋu ldǝɽo nǝŋǝlnaice ŋǝlǝŋe ṯa aiyǝmiñe nusila neieia leda nano pređ na ṯa aiyǝkeiđi leđa pređ lwuma. ² na ndrǝŋ nǝleđa lǝđweinu ređ ldǝmiñe liɽijan naɽo ṯia, siman igi gënǝcǝnu buṯrus, na anḏǝrawus, orǝba gǝlëɽǝŋu, na yagub igi gaɽ iđia gǝsabdi, na yuanna orǝba gǝyagub, ³ na filibus na barđulamawus, na ṯoma na maṯṯa igi gafo gatǝmeicia ṯulba, na yagub igi gaɽ iđia galfi na ṯaḏḏawus, ⁴ na siman al ganawiya na yausa iskariyuṯi igi ganaiđo yesu. ⁵ yesu nǝŋǝđwaṯe leđa ildi ređ ldǝmiñe liɽijan nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ṯa, ñerṯe ñagǝma đađ đǝnǝŋ đabǝṯa alo eleđa gerṯa laɽo al yawuḏ na ñerṯe ñagǝbenṯia irnuŋ gǝnǝŋ gasamariyin. ⁶ orn mbǝr eyaŋala ywaṯo eleđa lisrayil. ⁷ liga ñagǝbakaldaica lwaɽǝṯr leđa ṯa, ŋǝlǝŋe ŋelo ŋafo ṯwaiñ. ⁸ akeiđr leđa lwuma. tuđr leđa laiyo. tǝɽer leđa lagǝro. miñr nusila leđa nano neicia. ñagananeinu ŋen mǝɽǝmǝɽeñ nṯia naicr leđa ŋen mǝɽǝmǝɽeñ. ⁹ ñerṯe ñagapa gǝrus igërrua, ¹⁰ walla ërrua ŋen ŋanṯa eđađ walla ndrena niɽijan, illi erena gunto, walla nḏǝbina nǝrǝmanǝña walla ŋǝfra. ŋen ŋaŋǝra ṯa eđa gëbǝđia ŋǝmëɽria aŋǝmicini. ¹¹ ndǝ ñagǝbenṯia irnuŋ gǝnǝŋ eɽǝđr leđa esegi garǝjađaṯo eŋen ñaɽaŋe egeɽa gǝlëɽǝŋu orn ñaɽe. ¹² nđǝ ñagǝbenṯia egeɽa eɽǝđr leđa. ¹³ ndǝ leđa legeɽa larǝjađaṯo eŋen, ŋgiṯr đëuṯaralo eđalo ađǝfeṯe eleđa ildi. orn ndǝ leđa lero larǝjađaṯa eŋen ŋgiṯr đëuṯaralo eđalo ađǝndoɽǝbaṯe nano. ¹⁴ ndǝ eđa gǝnǝŋ gero gǝndaŋǝnṯi na ganeđo gǝnna ŋen eŋalo ndǝ ñagamiña eɽa gǝlëɽǝŋu walla irnuŋ ñapweini abǝɽǝtua rǝmanǝña eralo. ¹⁵ đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa iloman lakǝl rǝmwa rid arawakǝme alo, đakǝme ŋen ŋanṯa irnuŋ gakǝl điđ ađoɽreṯe đamiñaṯo đakǝme đalo isǝđum na đalo igamura. ¹⁶ igǝndǝđwaṯe ñagarno yaŋala isi yafo iligano igal kǝraiñ. ŋen ŋafǝṯia lǝŋeṯr ŋen nǝsi garno imwa yeieia na ɽaŋr ŋađǝna ŋero garno bǝldugur. ¹⁷ rǝmojǝđr eleđa ŋen ŋanṯa lënǝŋulu liđ alǝndǝnaice nǝlǝŋ ini nararraiđia ṯa anandakǝme na liđ alǝndëupwi imajma esen, ¹⁸ na ñagiđi ñamameini nǝlǝŋ nëiñua noɽra ŋen ŋanṯa ñi ṯa ñaɽeṯe đamǝđaṯe đǝlëɽǝñi iŋulu na eleđa lǝŋǝlǝŋe ɽetǝɽeteo. ¹⁹ ndǝ leđa lǝndǝnaiđia ñerṯe ñagagǝrđe ṯa ñagalwaɽa ṯau, ŋen ŋanṯa iliga lakǝl đurri ñagiđi ñërrǝŋeini ŋen ṯa ñaɽwate. ²⁰ gerṯa fǝñaŋ ñaŋgi ñagwaɽwata orn fusila geṯalo igi gwaɽwata eñaŋ. ²¹ orǝba giđ aŋǝnaiđe orǝba ṯa aŋǝɽiñǝni na đata giđ aŋǝnaiđe ŋere ŋǝlëɽǝŋu na ñere ñiđi aiñǝtwođe ñagea lǝŋgen na eṯen na aiñǝlɽiñe. ²² ñagiđi ñaniđǝni eleđa pređ ŋen ŋanṯa irǝŋ gǝlëɽǝñi. orn eđa igi ṯaŋaɽiñaṯo ŋen iŋi ŋubwa liga gamǝlu gabaiya gënǝŋu giđ aŋëbǝrni. ²³ ndǝ leđa lǝndǝnaiea ŋen ŋubwa irnuŋ gǝnǝŋ, obǝđaṯr irnuŋ gwomǝn. đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa ñagaber ñagiđi ñërǝnṯi irnuŋ pređ gisrayil liga iđia gǝleđa giđ aŋǝwela. ²⁴ eđa gërrǝŋeinu ŋen gero goɽra neđa gabërrǝŋaiđia ŋen, na ebai gero goɽra nelǝŋ gǝlëɽǝŋu. ²⁵ fǝŋen ŋwaiña ndǝ eđa gërrǝŋeinu ŋen nǝŋarneṯe eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen na ndǝ ebai nǝŋarneṯe elǝŋ gǝlëɽǝŋu. ndǝ leđa lënǝeu eđa gerṯo eɽa balsabul, lënǝŋulu liđ alǝđamǝce leđa eŋen ildi legeɽa gǝlëɽǝŋu kaiñ gamiñaṯo ŋen iŋi. ²⁶ ñerṯe ñagiđiña leđa. laŋge pređ lǝtërnu liđ alërrǝŋeini na laŋge pređ lalǝbijǝnu liđ alǝlǝŋini. ²⁷ ŋen iŋi igwalwaɽǝṯǝnde iŋǝrǝm lwaɽr egarrerre, na ŋen iŋi ñagǝnna ŋoɽoma lwaɽr pǝlelo. ²⁸ ñerṯe ñagiđǝña leđa ildi laɽiña aŋǝno orn laber laɽǝwađaṯa laɽiña nusila. điñiṯǝmar igi gaɽǝwađaṯa gamǝndađa nusila na aŋǝno cum alo eŋen ŋubwa kaiñ. ²⁹ gerṯa uɽir giliđǝnu giɽijan ŋen ŋanṯa gǝrus yarno ṯarifa? orn ndǝ uɽir gǝnǝŋ gǝbiɽǝṯi alo, đeṯam eṯalo galiŋeṯo. ³⁰ orn ñaŋ, iria enoŋǝɽwa eŋalo yumađeinu. ³¹ nṯia ñerṯe ñagiđǝñalo. ñagerṯo ŋeniano ŋwaiña ŋamiñaṯo uɽir gwaiña. ³² leđa pređ ildi lǝbaṯa ṯa ǝllëɽǝñi leđa nëiñua, igiđ elwaɽe ṯa lënǝŋulu ǝllëɽǝñi cum papa gǝlëɽǝñi nëiñua igi gafo elo. ³³ orn leđa pređ ildi labǝlaiciñi leđa nëiñua, igënǝñi cum igiđ elabǝlaice papa gǝlëɽǝñi nëiñua igi gafo elo. ³⁴ ñerṯe ñagǝbaṯa ṯa igeṯo ṯa enaice leđa đǝbëɽǝđia eŋen. igero igeṯo ṯa eme đǝbëɽǝđia eŋen orn ṯa eme đoperre. ³⁵ igeṯo ṯa yiđi maji gagea eṯen na ŋere ŋagea lǝŋgen na una gaɽebwa gagea unin gaɽǝbwa, ³⁶ na leđa legeɽa geđa gǝnǝŋ liđ almagea. ³⁷ eđa igi gubwa eṯenga na lǝŋgenga gamiñaṯo gubwaiñiya, gënǝŋu gaber garajađaṯa eŋen ṯa aŋaiñǝteṯe. na eđa igi gubwa ñereña gamiñaṯo gubwaiñiya, gënǝŋu gaber garajađaṯa eŋen ṯa aŋaiñǝteṯe. ³⁸ eđa igi gaber garrapa đuɽi đǝlëɽǝŋu aŋaiñǝteṯe gënǝŋu gaber garǝjađaṯa eŋen ṯa aŋaiñǝteṯe. ³⁹ eđa igi garǝmoṯwa đamǝṯia đǝlëɽǝŋu gënǝŋu giđ aŋwoṯwe laŋge pređ na đamǝṯia eum, na eđa igi gabaiya ŋen ŋanṯa ñi gënǝŋu giđ aŋamǝṯe đeṯam. ⁴⁰ eđa gaŋǝnṯǝnde gënǝŋu gaŋǝnṯiñi, na eđa igi gaŋǝnṯiñi gënǝŋu gaŋǝnṯu rǝmwa irri rađwaṯiñi. ⁴¹ eđa igi gaŋǝnṯu nabi ŋen ŋanṯa yaɽo nabi, gënǝŋu giđ aŋǝneini đǝpǝɽa đǝnabi, na eđa igi gaŋǝnṯu eđa guđǝrwaṯo eŋen ŋen ŋanṯa gënǝŋu guđǝrwaṯo eŋen gënǝŋu giđ aŋǝneini đǝpǝɽa đeđa guđǝrwaṯo eŋen. ⁴² eđa igi ganaicia maji gǝnǝŋ eleđa ildi lǝrresi ŋawa ŋamǝle ŋetefr ṯa aŋǝṯi ŋen ŋanṯa maji gaiñǝteṯa, đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa đeṯam gënǝŋu giđ aŋapǝɽǝni.

¹ ndǝ yesu gërrǝŋaico ṯalǝmis ilëɽǝŋu ŋen iŋi đǝge, isi ređ nemiñe eɽijan, gënǝŋu gamiño alo yakǝl ṯa aŋërrǝŋaiđe na aŋǝɽwate ŋen ŋǝrǝmwa irnuŋ egen. ² orn yuanna al mamuḏan igi gafo isijǝn gano ŋen iŋi al masiya giđu, nǝŋǝmađweiṯi nano ṯalǝmis ilëɽǝŋu, ³ ṯa aiyǝmeɽǝđe, agaɽ eđa igi ŋen ŋǝwërđǝnu ṯa giđ aŋela walla ñagaṯurṯi eđa garto? ⁴ yesu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, mbǝr ñǝlwaɽǝṯi yuanna ŋen ŋǝlaŋge ildi ñagǝseicǝlo na ñaganǝlo. ⁵ leđa ildi laŋǝlisi liđǝnu lǝseiđia na leđa ilđi laɽo lebǝco liđǝnu lǝbǝrlda, na leđa lagǝro liđǝnu ltǝɽe, na leđa laɽ nđul liđǝnu lǝnna, na leđa laiyo latuđǝnu na ŋen ŋaŋǝra ŋërrǝŋeinu eleđa laɽo lǝbai aŋǝno. ⁶ na eđa gaŋǝra nano igi gero gǝfiđia wagǝnǝŋ eŋen ŋǝlëɽǝñi igi gamiđia gabëɽǝŋeinia. ⁷ ndǝ leđa ildi labǝɽo yesu nǝŋǝlwaɽǝṯi leđa larraiđo eŋen ŋǝyuanna ṯa, ñagabǝɽo eđǝñwa eđa? ṯa ñaseici pǝɽwapǝɽwa iđi đǝbera đǝtësia? ⁸ orn ñagabǝɽo eđa? ṯa ñaseici eđa gëɽǝnu ndrena nano nǝmutiaŋǝno? leđa ilđi lëɽǝnu ndrena nano naŋǝra kaiñ lënǝŋulu lafo eneɽa nǝnǝlǝŋ noɽra. ⁹ orn ñagabǝɽo eđa? ṯa ñaseiei nabi? a, igǝnđǝlwaɽǝṯia đeṯam ñagaseicu eđa goɽra gamiñaṯo nabi. ¹⁰ fǝŋu iŋi ŋen ŋǝwërđǝnu ŋen ŋanṯaŋu, seiđu, igwađwaṯa eđa ŋa nëiñua gerṯo ŋen ŋǝlëɽǝñi igi giđ aŋatoɽaṯe đađ ŋa nëiñua. ¹¹ đeṯam igǝnđǝlwaɽǝṯia ṯa, eleđa ildi lǝlǝŋǝnu iliji ɽrlda eđa gero gǝnǝŋ goɽra gamiñaṯo yuanna al mamuḏan. orn eđa igi gǝta gamiñaṯo leđa pređ eŋǝlǝŋe ŋelo gënǝŋu goɽra gamiñaṯǝma. ¹² iliga lǝyuanna al mamuḏan na mǝlđin điñǝđi ŋǝlǝŋe ŋelo ŋananeinu ŋen ŋubwa na leđa lwaiña ŋabǝɽa lǝbendia. ¹³ ŋen yuanna gamǝlu geṯo anbiya pređ na al ganun lwaɽwato eŋen iŋi ŋamǝlu ŋeṯo. ¹⁴ na ndǝ ñagaɽǝwađaṯa ñagǝbaŋǝnṯi ŋen iŋi yuanna gaɽ iliya igi ŋen ŋǝwërđǝnu ram ṯa giđ aŋela. ¹⁵ ŋgiṯr leđa ildi lerṯo nënǝñia alne ŋen iŋi. ¹⁶ leđa ilđi lafo điñǝđi larno wanđe? lënǝŋulu larno ñere iñi ñaɽaŋa nǝsuk ṯaiñurndǝđu ṯaiñǝɽwataiđo ṯa, ¹⁷ ñagëriṯǝnde ŋǝmëŋi orn nǝñerṯe ñagëriṯia, ñagalǝŋǝṯǝnde đeieianođa orn nǝñerṯe ñagabara. ¹⁸ ŋen ŋanṯa yuanna geṯo nǝŋerṯe gǝsa aieǝba walla gǝṯia ŋawa ŋinǝb na leđa lǝbaṯa ṯa gënǝŋu gerṯo usila nano geicia. ¹⁹ orn iđia gǝleđa geṯo nǝŋase nǝŋǝṯi na leđa labaṯa, seier eđa gamiñeđǝñano igi gǝṯia ŋawa ŋinǝb igi laɽo rappa leđala ildi latǝmeicia ṯulba na leđala leica. daliŋeṯa ŋen nǝsi đërrǝŋeinu ṯa đaɽo đeṯam ŋǝmëɽriaŋa ŋǝlëɽǝŋu. ²⁰ orn gënǝŋu nǝŋgariñaṯe irnuŋ goɽra igi giđau aŋwara ywaiña, ŋen ŋanṯa leđa ildi lafau lero laŋgiṯia ŋen eŋen ŋeicia na lero loɽǝbaṯa rǝmwa nano. nǝŋaṯa, ²¹ ya alo ikurisin, agiđi ŋaneini ŋen ŋubwa. ya alo ibeṯsaiḏa, agiđi ŋaneini ŋen ŋubwa. gǝbanṯa aŋwara yoɽra isi yiđǝnu eñaŋ yafo yiđǝnu alo isur na alo isiḏa ṯa leđa lalo yakǝl laŋgiṯu ŋen eŋen ŋeicia ram ldǝɽaŋe igubwan lëɽǝnu suwal nano ldoɽǝbaṯe rǝmwa nano. ²² orn igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa iloman ildi rǝmwa riđ arawakǝme alo, đakǝme eđalo điđ ađoɽreṯe đamiñaṯa đakǝme đalo isur na đalo isiḏa. ²³ na aganǝŋa ya alo ikafranawum agwonaṯa agabeini elo? agiđi aŋirǝweicǝni alo eleđa ildi laiyo. ŋen ŋanṯa gǝbanṯa aŋwara yoɽra isi yiđǝnu iŋa yafo yiđǝnu alo isǝḏum ṯa leđa lalo isǝḏum lafo điñǝđi mǝldin. ²⁴ orn igaŋǝlwaɽǝṯia ṯa iloman ildi rǝmwa riđ arawakǝme alo đakǝme đǝlaɽǝŋa điđ ađoɽreṯe đamiñaṯa đakǝme đalo isǝḏum. ²⁵ iliga ildi yesu nǝŋaṯa, papa igaŋërṯiaŋa nano ŋaŋgi agaɽ elǝŋ gelo na galo ŋen ŋanṯa agalǝbǝjaico leđa ŋen iŋi ildi laliŋeṯo ŋen nǝsi na ildi lwaiña ŋaṯǝɽa orn agërrǝŋaicu ñere ŋen. ²⁶ đeṯam papa agiđu ṯia ŋen ŋanṯa ŋen ṯia ŋiđiaŋa agaŋǝra nano. ²⁷ na yesu nǝŋeiṯi ṯalǝmis ṯa, papa gǝlëɽǝñi ganaicǝñi laŋge pređ na eđa gero galiŋeṯo iđia illi đaṯa, na eđa gero galiŋeṯo đaṯa illi iđia na eđa igi iđia gwonaṯa gamërrǝŋaicia. ²⁸ eṯar ñi nano ñaŋ pređ ñaŋgi ñagaicwaro na ñagerṯo ŋen nano ŋinia, na igiđ endǝnaice đǝmiñǝniano. ²⁹ meinr ŋen nano ŋǝlëɽǝñi ñërrǝŋeini ŋen iñi ŋen ŋanṯa igǝđǝrnaṯaralo na igǝta egare na ñagiđi ñafiđi đǝmiñǝniano ŋen ŋanṯa nusila enalo. ³⁰ ŋen ŋanṯa ŋen ŋǝlëɽǝñi ŋǝndiđia ñagaŋǝra nano na đinia đǝlëɽǝñi đëbia.

¹ iliga lakǝl yesu nǝŋǝmiñe ini iloman lǝđǝmiñǝniano. na ṯalǝmis ilëɽǝŋu niyǝcoiñǝṯe nemǝndiñe ŋwala ṯailumuraicu elo ṯailaso. ² al farisiyin yaseicu ŋen iŋi niyeiṯi yesu ṯa, seicu ṯalǝmis ilaɽǝŋa yëbǝđia ŋen iŋi ŋëđǝñinu iloman lǝđǝmiñǝniano. ³ yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, ñagero ñagǝbëgǝri ŋen iŋi đawuđ giđu nđǝ gënǝŋu na leđa ildi lafǝlda laicoiña? ⁴ gënǝŋu gënṯu egeɽa gǝrǝmwa nǝŋǝme aicǝba igi gëɽǝnu rǝmwa nëiñua nǝŋǝse. na ŋen ŋëđǝñinu ṯa gënǝŋu walla leđa lafǝlda alǝse, illi al kana. ⁵ walla ñagero ñagǝbëgǝri igal ganun ṯa iloman lǝđǝmiñǝniano al kana yagera ŋen ŋǝloman lǝđǝmiñǝniano ndǝ yëbǝđia ŋǝmëɽria ŋal ekǝl, orn yënǝŋulu yero mǝnna? ⁶ igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa waŋge gëni gamiñaṯo al ekǝl. ⁷ gǝbanṯa ñagaliŋeṯo ŋen iŋi rǝmwa ralwaɽo ṯa, igwonaṯa ŋǝbaiyaŋǝno na gerṯa đǝɽǝđǝnia ṯa ñagero ñagǝsǝkia leđa lero mǝnna. ⁸ ŋen ŋanṯa iđia gǝleđa gaɽ elǝŋ gǝloman lǝđǝmiñǝniano. ⁹ orn yesu nǝŋǝmiñe alo yakǝl nǝŋënṯi imajma esen. ¹⁰ na maji gëni gǝnǝŋ đaŋ đǝlëɽǝŋu đaiyaŋǝno na leđa ldeɽǝđe yesu lđaṯa, ŋen ŋaŋǝra ṯa eđa gabakeiđia iloman lǝđǝmiñǝniano ? leɽǝđǝma ṯia ṯa alaɽǝwađaṯe lamasǝki. ¹¹ yesu nǝŋǝleiṯi ṯa esegi eñaŋ ndǝ gerṯo đaŋala iđi điɽǝṯu ilǝbu iloman lǝđǝmiñǝniano nǝŋerṯe gabǝla aŋëndi aŋabǝee? ¹² maji gerṯo ŋeniano ŋwaiña gamiñaṯo yaŋala ywaiña. nṯia ŋen ŋaŋǝra ndǝ eđa gëbǝđia ŋen ŋaŋǝra iloman lǝđǝmiñǝniano. ¹³ orn yesu nǝŋeiṯi maji ṯa, alwe đaŋ. gënǝŋu nǝŋwale đaŋ na đaŋ nḏamǝṯe đarno orǝba. ¹⁴ orn al farisiyin niyamiñe niǝɽwataiđe niemage ṯa aiyǝɽiñe yesu ṯau. ¹⁵ yesu galiŋeṯo ŋen iŋi nǝŋgaṯe alo yakǝl. leđa lwaiña ṯalmaiyǝteṯo alo na gënǝŋu nǝŋǝleiđi pređ. ¹⁶ yesu nǝŋǝlǝbǝɽe nano ṯa alerṯe lamiđia galǝŋinu, ¹⁷ ṯa ŋen iŋi ŋwalwaɽǝnu nabiya isaiya aŋǝɽiñađeini. gënǝŋu gaṯa, ¹⁸ seicr eđa gaiñǝđuɽǝđǝnṯia igi igëɽǝma, fiđia gǝlëɽǝñi gubwaniya igi usila gǝlëɽǝñi gaŋǝra nano iŋu. igiđi yamauwëɽi usila gǝlëɽǝñi, na gënǝŋu giđ aŋǝlwaɽǝṯi leđa lalo pređ ṯa liđ alakǝmǝni. ¹⁹ gënǝŋu gaber giđ alukuɽǝbijǝđǝṯi leđala eŋen na gaber giđ aŋǝrǝjaice ole. na eđa gero gǝnǝŋ giđ aŋǝne ole gǝlëɽǝŋu erađ. ²⁰ gënǝŋu gaber giđ aŋgere pǝɽwapǝɽwa iđi đëndijǝđǝnu na gaber giđ aŋǝɽiñe aurua igi gabǝṯwa đubwano liga ŋen ŋuđǝrwaṯo ŋamǝlu ŋađama ŋen ŋǝɽiano. ²¹ na leđa pređ lalo liđ alṯurṯi ŋen igirǝŋ gǝlëɽǝŋu. ²² orn leđa lamaṯo yesu maji nano igi gerṯo usila nano geicia, gaŋǝlisi na gaijǝba gwaɽwata na yesu nǝŋǝmeiđi na maji gaijǝba gwaɽwata gwaɽwata na gaseiđia. ²³ leđa pređ lđirǝwano ldaṯa, eđa igi gaɽ iđia gǝḏawuḏ? ²⁴ al farisiyin niyane niyaṯa, eđa igi gaber gamiña nusila neicia leđa nano illi ŋabǝɽaŋa ŋǝbalsabul igi gaɽ elǝŋ gǝnusila neieia. ²⁵ yesu galiŋeṯo ŋen eŋaṯǝɽa eŋen nǝŋǝleiṯi ṯa, ŋǝlǝŋe pređ iŋi leđa lǝŋǝlǝŋe lageađaiđo niđ aŋǝmǝndëđǝni na ndǝ leđa lirnuŋ goɽra walla legeɽa igi lǝgeađaiđo eŋen irnuŋ goɽra walla eɽa gaber gađurwa. ²⁶ na ndǝ seṯan yamiña seṯan yënǝŋu egeađaiđo eŋen ŋǝlǝŋe ŋǝlëɽǝŋu niđ aŋfeṯe ṯau? ²⁷ ndǝ igamiña nusila neicia leđa nano ŋabǝɽaŋa ŋǝbalsabul ñere eñalo ñamiña nusila neicia ŋabǝɽaŋa ŋesegi? ŋen ŋafǝṯia ñënǝŋulu ñiđ aiñǝndinḏeici. ²⁸ orn ndǝ igamiña nusila neicia leđa nano usilaga gǝrǝmwa đeṯam ŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa ŋeṯǝnđe nano đǝge. ²⁹ fǝṯau eđa gaɽǝwađaṯa gǝbenṯia egeɽa gǝmaji gwonḏǝṯo aŋaldǝbǝje laŋge ǝllëɽǝŋu illi ndǝ gakaso maji gwonḏǝṯo ananoŋ? orn giđ aŋaldǝbǝje laŋge legeɽa gǝlëɽǝŋu. ³⁰ eđa gǝnǝŋ gaber ñagǝldǝfialda eŋen, gënǝŋu gagiaiñi orn eđa igi gaber ñagararreiđia laŋge gënǝŋu galaldǝđia laŋge alo. ³¹ ŋen ŋafǝṯia igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, ŋen pređ ŋeieia na ŋen pređ ŋǝlwaɽǝnu ŋagea rǝmwa ŋiđ aŋgǝđeini eleđa ilđi liđu, orn leđa ilđi lǝbaṯa ŋen ŋusila gatǝɽe ŋeicia lënǝŋulu laber liđ alǝŋgǝđeini ŋen iŋi kwai kwai. ³² leđa pređ ilđi lǝbaṯa lagea iđia gǝleđa liđ alǝŋgǝđeini ŋen iŋi ŋeicia orn leđa ildi lǝbaṯa lagea usila gatǝɽe lënǝŋulu laber liđ alǝŋgǝđeini ŋen iŋi kwai kwai alo isi walla alo isi yiđ aiyfeṯe. ³³ iđr uɽi ṯa gaŋǝra na liđia ṯa laŋǝra, walla iđr uɽi ṯa geicia na liđia ṯa leicia. ŋen ŋanṯa uɽi gǝlǝŋinu iliđia ǝllëɽǝŋu. ³⁴ ya ñere ñimwa yeicia ñaŋ ñaŋgi ñageicia ñagaɽǝwađaṯa ñagwalwaɽa ŋen ŋaŋǝra ṯau? ŋcn ŋanṯa ëiñua ywaɽwata ŋen iŋi ŋamiña eŋaṯǝɽa. ³⁵ eđa gaŋǝra gamiña laŋge laŋǝra eŋen ŋǝlëɽǝŋu ŋaŋǝra na eđa geicia gamiña laŋge leicia eŋen ŋǝlëɽǝŋu ŋeicia. ³⁶ igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa iloman ildi rǝmwa riđ arawakǝme alo leđa pređ liđ alokoɽǝbaica ŋen pređ ŋǝpiano lënǝŋulu lwalwaɽo. ³⁷ ŋen ŋanṯa ñagiđi ñëbǝrni ŋenŋa iŋi ñagwalwaɽo na ñagiđi ñakǝmǝni ŋenŋa iŋi ñagwalwaɽo. ³⁸ leđa lǝmaṯan lǝleđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun na lal farisiyin ldeɽǝđe yesu lđaṯa, ya eđa gabërrǝŋaiđia ŋen ñagwonaṯa ñagaseicia agëbǝđia ŋamǝla. ³⁹ yesu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen ṯa, leđa lǝliga ildi leicia na lǝɽiano eŋen, lënǝŋulu lapwaiña ŋamǝla orn laber liđ alneini ŋamǝla illi ŋamǝla ŋǝyunan. ⁴⁰ ŋen ŋanṯa garno yunan gafo egara gome goɽra ñoman ñiɽijin, ëđǝñin na ulǝŋgi, nṯia cum iđia gǝleđa giđ aŋfeṯe iđuđa ñoman ñiɽijin ëđǝñin na ulǝŋgi. ⁴¹ leđa lalo ininawa liđ altwođe iliga ildi rǝmwa riđ arawakǝme alo leđala lǝliga ilđi na liđ aldakǝme, ŋen ŋanṯa lënǝŋulu lano ŋen ŋǝyunan ldǝŋgiṯi ŋen eŋen ŋeicia ldoɽǝbaṯe rǝmwa nano. na scicr eđa gëni gamiñaṯo yunan. ⁴² elǝŋ gaɽǝbwa galo yǝnǝŋ eđǝɽǝđalo liđ altwođe iliga ildi rǝmwa riđ arawakǝme alo leđala lǝliga ildi na giđ aŋǝlakǝme ŋen ŋanṯa gënǝŋu geṯo ltuŋga đǝrti ṯa aŋǝne đaliŋeṯa ŋen nǝsi đǝsuliman. na seicr eđa gëni gamiñaṯo suliman. ⁴³ ndǝ usila geicia gamiña eđa nano gabakaldica alo yero ŋawano gabapwaiña đǝmiñǝniano, orn gaber gafiđia. ⁴⁴ orn nǝŋaṯa, igiđi yoɽǝbaṯe egeɽa gǝlëɽǝñi igi igamiñau. orn nǝŋela nǝŋǝfiđi eɽa gamǝndëđǝniau na gaṯuɽeinu ŋope na eđa gero gafau. ⁴⁵ orn nǝgabǝla nǝŋǝma nusila nomǝn neicia đenǝŋ nǝmiñe nǝɽijan ini neicia kaiñ namiñaṯǝma na nënṯi pređ ṯanoɽaŋo na iliga lǝnḏurṯu maji gwuma kaiñ gamiñaṯo iliga lananoŋ. ŋen ŋiđ aŋfeṯe ṯia cum eleđa leicia lǝliga ilđi. ⁴⁶ ŋen yesu gwaɽwatiṯi leđa larraiđo mǝldin, lǝŋgen na lorǝba laṯurǝwa ndëuwǝr lwonaṯa lamǝlwaɽǝṯia. ⁴⁷ eđa gǝnǝŋ gwalwaɽǝṯǝma ṯa, seicu lǝŋgalo na lorldalo laṯurǝwa ndëuwǝr lonaṯa lǝŋǝlwaɽǝṯia. ⁴⁸ yesu nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, esegi gaɽo ǝnna na esandǝldi laɽo lorldaiñ? ⁴⁹ nǝŋwale đaŋ nǝŋwurǝjaice ṯalǝmis ilëɽǝŋu, nǝŋaṯa, fǝnna na lorldaiñ. ⁵⁰ ŋen ŋanṯa lǝŋgaiñ na lorldaiñ fǝŋulu ildi lëbǝđia ŋen ŋǝpapa gǝlëɽǝñi igi gafo elo.

¹ na loman lakǝl yesu gamiño eɽa nǝŋǝɽaŋe alo đǝbarlda nano đoɽra, ² na leđa lwaiña larraiđo ŋu nano. nṯia gënǝŋu nǝŋënṯi iđǝpundr đǝŋau nǝŋǝɽaŋe alo. na leđa pređ laṯurwa nëṯǝndi ³ na gënǝŋu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ŋen ŋwaiña ŋenŋa iŋi ŋǝwujǝnu, nǝŋaṯa eđa gǝnǝŋ gabǝla ŋen ŋanṯa aŋabǝđe ŋwoređa. ⁴ ndǝ gabǝđǝlo ŋǝmaṯan nǝŋǝreinialo eđađ na ndǝfia neṯo nǝloṯe. ⁵ ŋǝmaṯan nǝŋǝreinialo eŋwandra đuđa đǝtefr nǝŋobǝđe taltal ŋen ŋanṯa đuđa đǝtefr. ⁶ orn ndǝ ëđǝñina yatwođo nǝŋuɽǝni nǝŋamuđiṯi aŋǝno ŋen ŋanṯa urldia gero. ⁷ ŋǝmaṯan nǝŋǝreinialo iri orn ri ratwođo ndrǝlëndi. ⁸ ŋǝmaṯan nǝŋǝreinialo alo yaŋǝra nǝŋobǝđe nǝŋǝlǝŋe liđia lwaiña. ŋǝmaṯan ŋalǝŋo liđia eređia ređ, na ŋǝmaṯan ŋalǝŋo liđia eređia đenǝŋ nalo eređia gunto na ŋǝmaṯan ŋalǝŋo liđia eređia giɽijin. ⁹ ŋgiṯr leđa ildi lerṯo nënǝñia alne ŋen iŋi. ¹⁰ ṯalǝmis ilëɽǝŋu yeṯo niyǝmeɽǝđe, ŋen ŋanṯau agwalwaɽǝṯia leđa ŋen ŋǝwujǝnu? ¹¹ gënǝŋu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, ŋen ŋaneinǝnde ṯa ñaliŋeṯe ŋamǝɽa ŋǝŋǝlǝŋe ŋelo, orn ŋero ŋǝlneini. ¹² eđa gerṯo laŋge giđ aŋǝlneini lǝmǝn tǝŋ na giđ aŋǝlerṯe lwaiña, orn eđa gero laŋge, waŋge gǝtefr gǝlëɽǝŋu giđ aŋǝmeini. ¹³ ŋen ŋafǝṯia igǝlǝlwaɽǝṯia ŋen ŋǝwujǝnu ṯa alǝseici orn lero lǝseicia na ṯa alne orn lero lǝnna na laliŋeṯa. ¹⁴ ŋen iŋi isaiya gwalwaɽo ŋǝɽiñađeini iŋulu, iŋi ŋaṯa, đeṯam ñagiđi ñane orn ñagaber ñagiđi ñaliŋeṯe. đeṯam ñagiđi ñaseiđia orn ñagaber ñagiđi ñaseiđia. ¹⁵ ŋen ŋanṯa ŋaṯǝɽa ŋǝleđa ilđi ŋaɽo tǝgǝtǝg, na laɽ ndul na laldanḏeinu isi ṯa alerṯe lǝseiđia isiya na ṯa alerṯe lǝnna nënǝñina na ṯa alerṯe laliŋeṯa eŋaṯǝɽa na ṯa yerṯe igǝleiđia. yesu nǝŋǝlwaɽǝṯi ṯalǝmis mǝldin ṯa ¹⁶ isi isalo yaŋǝra nano ŋen ŋanta yaseiđia na nënǝñia enalo naŋǝra nano ŋen ŋanṯa nǝnna. ¹⁷ đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, anbiya ywaiña na leđa lwaiña ildi luđǝrwaṯo eŋen lafo lwonaṯa laseicia ŋen iŋi ñagaseicia orn lero laseicia na lafo lwonaṯa lǝnna ŋen iŋi ñagǝnna orn lero lǝnna. ¹⁸ nṯia ñaŋ, nǝr ŋen ŋǝwujǝnu ŋeđa igi gabađo ŋwoređa. ¹⁹ ndǝ eđa gǝnǝŋ gano ŋen ŋǝŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa orn gero galiŋeṯa, seṯan yeṯo yǝmama ŋen ŋabǝđǝnu egare. gënǝŋu garno ŋwoređa ŋeđađ. ²⁰ ŋwoređa iŋi ŋǝreinu alo eŋwandra ŋarno eđa igi gano ŋen nǝŋëndi taltal đaŋǝrađa nano. ²¹ gënǝŋu gero urlda nǝŋëndi ŋen liga lobǝlano orn ndǝ ŋen ŋatwođo ŋabɽwaŋǝno orn ganeinu ŋen ŋubwa ŋen ŋanṯa ŋen ŋǝrǝmwa gënǝŋu gaŋgiṯia ŋen taltal. ²² ŋwoređa iŋi ŋǝreinu alo iri ŋarno eđa igi gano ŋen ŋǝrǝmwa orn đǝgǝrđia đalo isi na đonaṯa đǝlaŋge lwaiña ldëndi ŋen na ŋen ŋaber ŋalǝŋa liđia. ²³ ŋwoređa iŋi ŋǝreinu alo yaŋǝra yarno eđa igi gano ŋen ŋǝrǝmwa orn galiŋeṯo. fǝŋu igi gamama liđia lwaiña eŋen ŋǝrǝmwa. eđa gǝnǝŋ gǝmama leđa eređia ređ, na eđa gǝnǝŋ gǝmama leđa eređia đenǝŋ nalo eređia gunto, na eđa gǝnǝŋ gǝmama leđa eređia giɽijin. ²⁴ gënǝŋu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ŋen ŋwomǝn ŋǝwujǝnu nǝŋaṯa, ŋen ŋǝŋǝlǝŋe ŋelo ŋarno maji gǝnǝŋ igi gawađo ŋwana ŋaŋǝra igi gǝlëɽǝŋu. ²⁵ orn ndǝ gënǝŋu gandro, eđa gǝnǝŋ gamagea nǝŋela nǝŋǝwađe ṯoɽwar eŋwana igi nǝgabǝla. ²⁶ nđǝ ŋwana nǝŋobǝđe nǝŋwonḏaice ṯoɽwar đobǝđa cum. ²⁷ na lǝbai lǝmaji ldela ndǝmalwaɽǝṯi ṯa, ya elǝŋ gerṯa agawađo ŋwana ŋaŋǝra igi gǝlaɽǝŋa? orn ṯoɽwar đeṯo ŋga? ²⁸ maji nǝŋǝleiṯi ṯa, eđa gǝnǝŋ igi gageaiñi fǝŋu giđu ŋen iŋi. lǝbai ldǝmeɽǝđe ldaṯa, agwonaṯa ñagabǝla ñalǝcǝđaṯe alo? ²⁹ orn maji nǝŋaṯa, ndo. ŋen ŋanṯa aŋgaica ñagiđi ñalǝcǝđaṯe alo ŋwanaŋa. ³⁰ orn ŋgiṯǝrldo altwođe ndǝm. na iliga lǝđwanḏa igiđ elwaɽǝṯe leđa ildi lwanḏa ṯa, mbǝr ñaicǝđaṯe ṯoɽwar alo ananoŋ ñalakase ñalakëɽi isia orn ñwanḏe ŋwana ñalakëɽaici eđwarra đǝlëɽǝñi. ³¹ gënǝŋu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ŋen ŋwomǝn ŋawujǝnu nǝŋaṯa, ŋǝlǝŋe ŋelo ŋarno ŋǝlwa ŋǝkarḏal iŋi ŋǝrresi kaiñ ŋamiñaṯo lorǝba pređ iŋi maji gǝnǝŋ gakađo ijǝnena. ³² orn ŋǝlwa iŋi nǝŋobǝđe nǝŋǝɽeṯe uɽi goɽra kaiñ na ndǝfia nelo nela naɽaŋe ndreṯe. ³³ orn gënǝŋu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ŋen ŋwomǝn ŋawujǝnu nǝŋaṯa, ŋǝlǝŋe ŋelo ŋarno uđǝɽi igi wuji gamo nǝŋënǝci igaicǝba garno igǝsafiya iɽijan ṯa aŋǝmiñe aicǝbano pređ. ³⁴ yesu gwaɽwatǝṯo leđa ŋen iŋi pređ ŋenŋa ŋawujǝnu, na gero gǝlǝɽwatiṯi ŋen ŋǝnǝŋ illi ŋenŋa ŋawujǝnu. ³⁵ giđu ṯia ṯa ŋen aŋǝɽiñǝđeini iŋi isaiya gwalwaɽo nđǝ gaṯa, igiđ eɽwate ŋen ŋawujǝnu, na igiđ elwaɽe ŋen pǝlelo iŋi ŋalǝbijǝnu liga alo yiđǝnu na điñǝđi mǝldin. ³⁶ yesu nǝŋgaṯe eleđa nǝŋënṯi egeɽa. na ṯalǝmis niyǝmeṯa nano niyǝmeɽǝđe niyaṯa, ŋaicǝnde ŋen ŋǝwujǝnu ŋǝṯoɽwar igi. ³⁷ gënǝŋu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, eđa gawađo ŋwana ŋaŋǝra fǝŋu iđia gǝleđa. ³⁸ gi gaɽ alo. na ŋwana ŋaŋǝra ŋaɽo liđia lǝŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa. ṯoɽwar đaɽo liđia lǝseṯan na fǝseṯan isi yawađa ṯoɽwar. ³⁹ đwanḏa đafo ndǝ liga ildi lamǝndëđǝnu na fǝmǝlaiyǝka isi ywanḏa ⁴⁰ ŋen ŋarno ṯoɽwar đaieǝđeinialo nḏuɽǝni nṯia eum ŋen ŋiđ aŋfeṯe ndǝ liga ildi lamǝndëđǝnu. ⁴¹ iđia gǝleđa giđ aŋǝđwaṯe mǝlaiyǝka ilëɽǝŋu eŋǝlǝŋe ŋǝlëɽǝŋu na yënǝŋulu yiđ aiyǝrreiđe laŋge pređ ildi latuđu ŋen ŋeicia na leđa pređ ildi liđu ŋen ŋeicia. ⁴² na yiđ aiyǝlëuwǝṯi isia na ŋwal na đǝsaṯa eŋađ liđ alfeṯe. ⁴³ orn leđa luđǝrwaṯo eŋen liđ alǝwađialo larno ëđǝñina eŋǝlǝŋe ŋeṯen. ŋgiṯr leđa ilđi lerṯo nënǝñia alne ŋen iŋi. ⁴⁴ ŋen ŋǝŋǝlǝŋe ŋelo ŋarno laŋge lalǝbijǝnu igi lwaiña iliano kaiñ ildi maji gǝnǝŋ gafiđǝlo nǝŋǝlǝbǝce. gënǝŋu gaŋǝra nano nǝŋaɽe nǝŋǝliđi laŋge pređ ǝllëɽǝŋu orn nǝŋǝliđi gi. ⁴⁵ na cum ŋen ŋǝŋǝlǝŋe ŋelo ŋarno eđa gǝnǝŋ igi gabapwaiña ŋwandra ŋǝbernia lulu iŋi ŋwaiña iliano. ⁴⁶ orn nđǝ gafiđu lulu lunto lwaiña iliano kaiñ gënǝŋu nǝŋǝliđi laŋge pređ ǝllëɽǝŋu nǝŋǝliđi lulu. ⁴⁷ na eum ŋen ŋǝŋǝlǝŋe ŋelo ŋarno yar isi yǝwujǝnu iđǝbarlda đoɽra niyëndi lǝmme lwaiña ɽetǝɽeteo. ⁴⁸ ndǝ yar ywunḏeinu leđa ldabǝleđeṯe nëṯǝndi ldǝɽaŋe alo ldǝrarreiđe lǝmme laŋǝra eŋumǝra orn ldëuwǝṯi leicia. ⁴⁹ ŋen ŋiđ aŋfeṯe ṯia nđǝ liga ilđi lamǝndëđǝnu. mǝlaiyǝka yiđ aiyela aiyǝnandǝđe leđa ano leicia eleđa luđǝrwaṯo eŋen, ⁵⁰ niyǝlëuwǝṯi isia. đara na đasaṯa eŋađ liđ alfeṯe tu. ⁵¹ yesu nǝŋeɽǝđe ṯalǝmis nǝŋaṯa, ñagaliŋeṯo ŋen iŋi pređ? yënǝŋulu niyǝmeiṯi ṯa, a. ⁵² gënǝŋu nǝŋǝleiṯi ṯa leđa pređ ilđi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun ildi lërrǝŋeinu ŋen ŋǝŋǝlǝŋe ŋelo larno eđa gerṯo eɽa igi gǝmama laŋge egworǝb lǝmaijǝn na lǝram elaŋge ildi lëɽǝnu alǝsoŋ. ⁵³ orn ndǝ yesu gwaɽwato ŋen iŋi pređ ŋawujǝnu đǝge nǝŋǝmiñe alo yakǝl. ⁵⁴ gënǝŋu nǝŋeṯo tǝŋgen nǝŋërrǝŋaiee leđa ŋen imajma. na leđa ldirǝwano kaiñ ldaṯa, gënǝŋu gamo đaliŋeṯa ŋen nǝsi na aŋwara isi ŋga? ⁵⁵ gerṯa fǝŋu iđia geđa igi geicǝđa? gerṯa lǝŋgen gǝbernia miriam na lorlđen laɽorra lǝbernia yagub na yusǝf na siman na yauđa? ⁵⁶ na gerṯa lorlden ɽrlda pređ ñagafǝlđa? nṯia gamo ŋen iŋi pređ ŋga? ⁵⁷ orn ldǝmaneđe. orn yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, nabi gananeini đame alo pređ illi tǝŋgen na egeɽa gǝlëɽǝŋu. ⁵⁸ na gënǝŋu gero gëbǝđia aŋwara ywaiña alo yakǝl ŋen ŋanṯa leđa lero lǝberṯa đonaṯa.

¹ iliga ilđi iruḏus igi gaɽ elǝŋ nǝŋǝne ŋen iŋi yesu giđu, ² nǝŋǝlwaɽǝṯi leđa ildi liṯǝma ŋǝmëɽria nǝŋaṯa, fǝyuanna al mamuḏan. gënǝŋu gatwođo eŋǝɽaiñ nṯia ŋabǝɽa ŋwaiña ŋëbǝđia ŋǝmëɽria iŋu. ³ iruḏus gafo gëndu yuanna nǝŋǝmakase nǝŋǝmëɽi isijǝn eŋen ŋiruḏiya igi gaɽo wasen filibus orǝba giruḏus, ⁴ ŋen ŋanṯa yuanna gafo gwalwaɽǝṯu iruḏus ṯa, ŋen ŋëđǝñinu ṯa agǝma wuji igi. ⁵ iruḏus gafo gwonaṯa gamaɽiña orn giđǝña leđa ŋen ŋanṯa lënǝŋulu laṯa yuanna gaɽo nabi. ⁶ na lomanaŋ liga lǝđǝlǝŋǝnia điruḏus ŋere ŋiruḏiya ṯaŋiđu tiɽau leđa nëiñua na iruḏus nǝŋǝreṯe nano. ⁷ nǝŋëɽǝṯi ŋen đalǝfiađa ṯa aŋǝnaice wagǝnǝŋ ŋënǝŋu ŋeɽǝđo. ⁸ lǝŋgen nǝŋǝnaice ŋere ŋen orn ŋere nǝŋaṯa, naicǝñi nđa lǝyuanna al mamuḏan igǝsinia. ⁹ orn elǝŋ iruḏus nǝŋirǝwano orn ŋen ŋanṯa đalǝfia na ŋen ŋanṯa leđa ildi lasǝlda gënǝŋu gwalwaɽo ṯa aŋǝneini. ¹⁰ nǝŋǝđwaṯe askari niyaṯǝbaṯe yuanna nđa alo isijǝn, ¹¹ niyape nda ǝllëɽǝŋu igǝsinia niyanaice ŋere na ŋere nǝŋǝnaice lǝŋgen. ¹² ṯalǝmis iyuanna niyaɽe niyape aŋǝno ilëɽǝŋu niyuri. orn niyela niyǝlwaɽǝṯi yesu ŋen iŋi. ¹³ ndǝ yesu gano ŋen iŋi nǝŋënṯi iđǝpundr đǝŋau na gabǝṯa alo yǝnǝŋ alǝsoŋ. nđǝ leđa lano ŋen ṯia ldamiñe irnuŋ egen ṯalmamamo iđurṯu rǝmanǝñaralo. ¹⁴ ndǝ yesu gamiño iđǝpundr nǝŋǝseiei leđa ildi lwaiña nǝŋǝlgiaṯe ŋabaiya nano nǝŋakeiđi leđa ildi lwuma iŋulu. ¹⁵ na erregano ṯalǝmis ilëɽǝŋu niyǝmeṯa nano niyaṯa, lǝgafr eđǝñwa na ulǝŋgi gaɽo. nṯia đwaṯo leđa alɽe irnuŋ aliliđi ŋǝsa. ¹⁶ orn yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, gerṯa ŋen đeṯam ṯa leđa labǝla. naieǝrlđo laŋge ñaganǝñaŋ ṯa alǝse. ¹⁷ na yënǝŋulu niyǝmeiṯi ṯa, ñagerṯo ragif đenǝŋ na lǝmme liɽijan ikǝrǝŋ. ¹⁸ gënǝŋu nǝŋaṯa, apǝṯiñi laŋge ilđi. ¹⁹ nǝŋǝlwaɽǝṯi leđa alɽaŋalo, nǝŋǝme ragif đenǝŋ na lǝmme liɽijan nǝŋǝnwanǝđe elo nǝŋǝlǝbuŋṯi. ndǝ gagerǝlo nǝŋǝlnaice ṯalǝmis na ṯalǝmis nelnanaice leđa. ²⁰ leđa pređ laso ldǝbeṯe orn ṯalǝmis nirǝrreiđi ŋǝsa ŋǝṯënu ŋǝteta nǝŋunḏǝjaice ŋumǝra ređ nǝŋǝmiñe ŋiɽijan. ²¹ leđa laɽorra alǝf đenǝŋ laso na liji ɽrlda na ñere cum. ²² orn yesu nǝŋǝlwaɽǝṯi ṯalǝmis ilëɽǝŋu ṯa aiyënṯi iđǝpundr đǝŋau ṯa aiyuɽǝđe iđǝbarlda đoɽra ŋu nëiñua orn nǝŋǝđwaṯe leđa pređ cum. ²³ ndǝ gađwaṯo leđa gënǝŋu nǝgabǝṯa naiyǝn alǝsoŋ ṯa aŋǝṯurṯi rǝmwa. ndǝ ulǝŋgi gaɽo gënǝŋu gafo tu alǝsoŋ. ²⁴ na đǝpundri đarǝmaṯo nwaldaŋ ëṯǝndi nano na ŋawa ṯaŋǝpu ŋen ŋanṯa đǝbera đwonaṯa đokoɽǝbaica nḏurṯu. ²⁵ orn ulaldiṯano bǝrni bǝrnia yesu nǝŋaleṯa nano. ²⁶ ṯalǝmis niyǝmaseici gǝbǝrlda nǝŋau niyiđǝñiṯalo niyaṯa, fusila, niyarǝ-jaice ole ŋen ŋanṯa yiđiñalo kaiñ. ²⁷ orn yesu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi nǝŋaṯa, ëɽǝnu đǝñano. fiñi. ñerṯe ñagiđiñalo. ²⁸ buṯrus nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, ya elǝŋ ndǝ fǝŋa lwaɽǝṯiñi yerlde nǝŋau eŋeṯa nano. ²⁹ yesu nǝŋaṯa, elaŋ. buṯrus niŋirǝwi iđǝpundr ṯaŋerldo nǝŋau nǝgabǝṯa yesu nano. ³⁰ orn ndǝ gaseicu đǝbera nǝŋiđǝñiṯalo ṯaŋirǝwǝṯu eŋau aten nǝŋarǝjaice ole nǝŋaṯa, ya elǝŋ, ëbǝriñi. ³¹ orn yesu nǝŋwale đaŋ nǝŋamëndi nǝŋǝmeiṯi ṯa, maji, agerṯo đonaṯa đǝtefr, agǝtësǝnu egare eđa? ³² ndǝ lënṯu iđǝpundr đǝbera nḏerṯe. ³³ yënǝŋulu isi yafo iđǝpundr yamakwuđiñǝṯialo niyaṯa, đeṯam agaɽ iđia gǝrǝmwa. ³⁴ ndǝ luɽǝđu iđǝbarlda đoɽra ldarǝmaṯe alo ijannisaraṯ ³⁵ na leđa lalo yakǝl ldǝmaliŋeṯe ldǝđwaṯe leđa alo pređ ṯwaiñ na lënǝŋulu ldǝmeṯa nano leđala pređ ildi lwuma ldǝmeɽǝđe ³⁶ ṯa alpǝrre erena gǝlëɽǝŋu gaɽo đurṯu. na leđa pređ ildi lapǝrra erena ldeiđini.

¹ orn al farisiyin na leđa ilđi labërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun lđamiñe alo yursalim ldeṯa yesu nano, ldǝmeɽǝđe ² ldaṯa, ŋen ŋanṯau ṯalǝmis ilaɽǝŋa yagera ŋen ŋǝleđa loɽra? yënǝŋulu yaber ywasǝni raŋ ndǝ yasa. ³ gënǝŋu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, ŋen ŋanṯau ñagagera ŋen ŋǝrǝmwa ṯa ñiđi ŋen ŋeṯalanda? ⁴ ŋen ŋanṯa rǝmwa ralwaɽo ṯa, đǝñiṯr eṯalo na lǝŋgalo na eđa igi gwaɽwata ŋen ŋeṯen ŋeieia walla lǝŋgen cum, ŋgiṯǝma aŋǝɽiñǝni. ⁵ orn ñagwaɽwata ṯa, eđa igi gwalwaɽǝṯu eṯen na lǝŋgen ṯa, igafo igaɽǝwađaṯa igǝndamica orn iganaico rǝmwa laŋge ǝllëɽǝñi, ⁶ gerṯa đeṯam ṯa gënǝŋu aŋëđǝñiṯi eṯen na lǝŋgen. nṯia ñagagero ŋen ŋǝrǝmwa ṯa ñiđi ŋen ŋeṯalanđa. ⁷ ya leđa ildi lerṯo ŋen ŋiɽijan, isaiya gwalwaɽo ŋen ŋǝrǝmwa đeṯam ndǝ gaṯa eŋen eŋalo, ⁸ leđa ildi laiñǝnanaicia đame ëiñuaya orn nare enen nafo nwaldaŋ. ⁹ lënǝŋulu laiñǝbuŋṯi mǝɽǝmǝɽeñ, ldërrǝŋaiđe ŋen ŋǝleđa orn ldaṯa ṯa fǝŋen ŋǝrǝmwa. ¹⁰ yesu nǝŋundǝđi leđa lwaiña ṯa aɽrraiđe ŋu nano nǝŋǝleiṯi ṯa, nǝr ñaliŋeṯe ŋen iŋi. ¹¹ gerṯa laŋge ildi lǝbenṯia egeđa ëiñua ilđi lamiđia gataŋa orn laŋge ilđi lamiña egëiñua lamiđia gataŋa. ¹² ṯalǝmis niyǝmeṯa nano niyǝmwalwaɽǝṯi ṯa, agaliŋeṯo ṯa al farisiyin niciṯano kaiñ ŋen yano ŋen iŋi ŋǝlaɽǝŋa? ¹³ gënǝŋu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, nuɽi pređ ini papa galëɽǝñi igi gafo elo gero gǝwërđǝlo nënǝŋulu niđ anukwuɽǝđǝni. ¹⁴ ŋgitǝrldo. yënǝŋulu yaɽo leđa laŋǝlisi ildi labërrǝŋaicia leđa rađ ildi laŋǝlisi cum. ndǝ eđa gǝnǝŋ gaŋǝlisi ganaicia eđa gwomǝn đađ igi gaŋǝlisi cum lënǝŋulu liđ aliɽǝṯi igaba ndǝm. ¹⁵ buṯrus nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen ṯa, aŋaicǝnde ŋen iŋi ŋǝwujǝnu. ¹⁶ yesu nǝŋaṯa, ñaŋ cum ñagaijǝba đaliŋeṯa mǝldin? ¹⁷ ñagai-jǝba ṯa laŋge ilđi lǝbenṯia egëiñua yeđa labǝṯa egare ldamiñe iđurṯu? ¹⁸ orn ŋen iŋi ŋamiña egëiñua yeđa ŋeṯo egare na fǝŋen iŋi ŋëbǝđia eđa gataŋa. ¹⁹ ŋen ŋeicia na đǝɽiñǝđia na đaɽaŋa lijila ɽrǝto lamameinu eneɽa, na đaɽaŋa ñereña ñamǝlu ñamameini eneɽa, na ŋoɽoma na ŋaɽǝwen na đabwaiđia ŋenia, laŋge ildi leṯo egare. ²⁰ fǝlaŋge ildi lëbǝđia eđa gataŋa orn ŋen ṯa eđa gasa raŋra rero rwasǝni ŋaber ŋǝmiđia gataŋa. ²¹ yesu nǝŋǝmiñe alo yakǝl na gabǝṯa alo isur na alo isiḏa. ²² na wuji gǝnǝŋ igi gaɽo gananiya geṯo alo yakǝl nǝŋarǝjaice ole nǝŋaṯa, ya elǝŋ, iđia gǝḏawuḏ giaṯiñi ŋabaiya nano. ŋere ŋǝlëɽǝñi ŋaɽǝbwa ŋerṯo usila nano geicia nǝŋëndǝni kaiñ. ²³ orn yesu nǝŋerṯe gumuɽǝbiṯia ŋen ŋǝnǝŋ. ṯalǝmis ilëɽǝŋu nimeṯa nano nimeiṯi ṯa, đwaṯǝma, ŋen ŋanṯa gënǝŋu garǝjaico ole mǝlđin nanda nḏurṯu. ²⁴ yesu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, igwađweinṯu yaŋala isi ywaṯo yeɽa gisrayil ikǝrǝŋ. ²⁵ wuji nǝŋela nǝŋǝmuđǝñiṯi alo nǝŋaṯa, ya elǝŋ amǝđaṯiñi. ²⁶ yesu nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa gerṯa ŋen ŋaŋǝra ndǝ eđa gamama ŋǝsa ŋǝñere orn aŋëuwujǝṯi ñina. ²⁷ wuji nǝŋǝmeiṯi ṯa, ndo ya elǝŋ, ŋen ŋaŋǝra. ŋen ŋanṯa ñina ñasa aicǝba gǝleđa lerṯǝlo igi gǝbǝrtiṯia alo. ²⁸ orn yesu nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, wuji đonaṯa đǝlaɽǝŋa đoɽra. ŋen ŋiđ aŋfeṯe ŋarno agwonaṯa. na ŋere ŋǝlëɽǝŋu nǝŋeiđini iliga lakǝl đurri. ²⁹ yesu nǝŋǝmiñe alo yakǝl nǝŋerlde đǝbarlda nano đoɽra đǝbernia al bar ijalil. orn gabǝṯa naiyǝn nǝŋǝɽaŋe alo tu. ³⁰ orn leđa lwaiña leṯǝma nano lđǝmame leđa laɽo lebǝco na ildi laijǝba aŋǝnoiya na ildi laŋǝlisi, na ildi laijǝba laɽwata na lwaiña tǝŋ ldakëɽi yesu nëiñua. na yesu nǝŋǝleiđi pređ. ³¹ na leđa pređ ldirǝwano ndǝ laseicu leđa laijǝba laɽwata ṯalaɽwato na leđa laijǝba aŋǝnoiya ldalǝŋeṯe aŋǝnoiya na leđa laɽo lebǝco ṯalerldo na leđa laŋǝlisi ṯalǝseiđu lđananaice rǝmwa risrayil ŋaɽrwa. ³² yesu nǝŋunđǝđi ṯalǝmis ilëɽǝŋu nǝŋǝleiṯi ṯa, igagiaṯa leđa ŋabaiya nano ŋen ŋanṯa lënǝŋulu lǝgafǝrlđa điñǝđi ñoman ñiɽijin na lënǝŋulu lero lalasǝni. igaber igwonaṯa igǝlǝđwaṯa laicoiña ŋen ŋanṯa aŋgaica liđ aɽređe eŋǝɽwa alirǝtǝṯi eđađ. ³³ ṯalǝmis ilëɽǝŋu niyǝmeiṯi ṯa, lǝgafr eđǝñwa na ñamame ragif ŋga irri rwaiña ṯa leđa ildi lwaiña alǝbeṯe? ³⁴ yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, ñagerṯo ragif mǝnau? yënǝŋulu niyaṯa ñagerṯo ragif đenǝŋ ndrǝmiñe riɽijan na lǝmme lǝmaṯan. ³⁵ na gënǝŋu nǝŋǝlwaɽǝṯi leđa ṯa alɽaŋe alo, ³⁶ nǝŋǝme ragif đenǝŋ ndrǝmiñe riɽijan nǝŋǝlǝbuŋṯi nǝŋǝlgere nǝŋǝlaice ṯalǝmis na ṯalǝmis nǝlnanaice leđa. ³⁷ leđa pređ laso ldǝbeṯe. na ṯalǝmis yararreiđu ŋǝsa ŋǝṯënu ŋǝteta nǝŋunḏǝjaice none đenǝŋ nǝmiñe niɽijan ³⁸ na leđa laso laɽorra alǝf marldwan na liji ɽrlda na ñere cum. ³⁹ orn gënǝŋu nǝŋǝđwaṯe leđa nǝŋënṯi iđǝpundr đǝŋau nǝŋǝɽe alo imajḏal.

¹ al farisiyin na as saḏḏugiyin leṯo yesu nano ṯa alminḏeici ldǝmeɽǝđe lđaṯa, aŋaicǝnde ŋamǝla ŋelo. ² gënǝŋu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, ndǝ ulǝŋgi gaɽo ñagabaṯa, rǝmwa arerṯe rađǝne ulǝldiṯu ŋen ŋanṯa ltuŋga labǝṯwa lore. ³ na ulaldiṯano ñagabaṯa, đǝbera điđ ađǝtwođe điñǝđi na rǝmwa rađǝne ŋen ŋanṯa ltuŋga labǝṯwa lore. đeṯam ñagaliŋeṯo ŋen ŋǝltuŋga orn ñagaijǝba ŋen ŋǝliga ildi. ⁴ leđa lǝliga ildi leicia lapwaiña ŋamǝla orn laber liđ alneini ŋamǝla illi ŋamǝla ŋǝyunan. orn gënǝŋu nǝŋǝlomiñe nǝŋǝlǝŋgiṯi. ⁵ ndǝ ṯalǝmis ilëɽǝŋu niyuɽǝđe iđǝbarlda đoɽra niyaijǝbeinu eŋen ṯa aiyape aicǝba. ⁶ yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, rǝmojǝđr iguđǝɽi gal farisiyin na gassaḏḏugiyin. ⁷ yënǝŋulu ṯaiɽwataiđo niyaṯa, lǝgero lǝgapar aicǝba. ⁸ yesu galiŋeṯo ṯia nǝŋǝleiṯi ṯa, ŋen ŋanṯau ñagwaɽwataiđia ṯa ñagero aieǝba ya leđa ñaŋgi ñagerṯo đonaṯa đǝtefr. ⁹ ñagaijǝba ŋen mǝldin? ñagaijǝbeinu eŋen ŋǝragif đenǝŋ irri rabeico leđa alǝf đenǝŋ na ŋumǝra ŋaɽo mǝnau iŋi ñagwunḏǝjaicǝlo? ¹⁰ na ñagaijǝbeinu eŋen ŋǝragif đenǝŋ ndrǝmiñe riɽijan irri rabeieo leđa alǝf marldwan na none naɽo mǝnau iŋi ñagunḏǝjaicǝlo ? ¹¹ ŋen ŋanṯau ñagaijǝba ṯa igero igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa ñarǝmojǝđe ŋen ŋaicǝba? rǝmojǝđr iguđǝɽi gal farisiyin na gassaḏḏugiyin. ¹² orn yënǝŋulu niyaliŋeṯe ṯa gënǝŋu gero gǝndǝlwaɽǝṯia ṯa aiyǝrǝmojǝđe uđǝɽi gaicǝba orn ŋen iŋi al farisiyin na assaḏḏugiyin ṯalërrǝŋaiđo. ¹³ ndǝ yesu nǝŋarǝmaṯe alo ibernia gaisariya filibus gënǝŋu nǝŋeɽǝđe ṯalǝmis ilëɽǝŋu ṯa, leđa lǝbaṯa ṯa iđia gǝleđa gaɽ esegi? ¹⁴ yënǝŋulu nimuɽǝbiṯi eŋen niyaṯa, leđa lǝmaṯan lǝbaṯa ṯa agaɽo yuanna al mamuḏan na lǝmaṯan lǝbaṯa ṯa, agaɽ iliya na lǝmaṯan lǝbaṯa ṯa agaɽo irǝmiya walla nabi yǝnǝŋ. ¹⁵ gënǝŋu nǝŋǝleɽǝđe ṯa, ñaganǝñaŋ ñagǝbaṯa igënǝñi esegi? ¹⁶ siman buṯrus nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, agaɽ al masiya, agaɽ iđia gǝrǝmwa irri ramǝṯia. ¹⁷ yesu nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, agǝbuŋǝnṯu siman bǝnyuna ŋen ŋanṯa leđa ildi lerṯo eđe na ŋǝfǝni lero laŋërrǝŋaicia ŋen iŋi orn papa gǝlëɽǝñi igi gafo elo gërrǝŋaicǝŋa ŋen, ¹⁸ na igaŋwalwaɽǝṯia cum, agano buṯrus na igiđ ywađe kanisa đǝlëɽǝñi ldwandr ildi na ŋabǝɽa ŋǝŋǝɽaiñ ŋaber ŋiđ aŋǝđame. ¹⁹ igiđ eŋanaiee mufṯa eŋǝlǝŋe ŋelo na ŋen iŋi agǝbaṯa ŋëđǝñinu alo ŋiđ aŋëđǝñini elo cum, na ŋen agǝbaṯa ŋero ŋëđǝñini alo aŋerṯe ŋëđǝñini elo eum. ²⁰ orn nǝŋǝlwaɽǝṯi ṯalǝmis ilëɽǝŋu đwonḏǝṯađa ṯa aiyerṯe ywalwaɽǝṯia leđa gënǝŋu gaɽ al masiya. ²¹ iliga ildi nëiñua yesu ṯaŋwalwaɽǝṯu ṯalǝmis ilëɽǝŋu ṯa ŋen đeṯam gënǝŋu gabǝṯa alo yursalim na ṯa leđa loɽra na nǝlǝŋ nǝkana na leđa ildi labërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun liđ almananaiee ŋen ŋwaiña ŋubwa na gënǝŋu aŋǝɽiñǝni na aŋǝtuđini ndǝ ñoman ñaɽo ñiɽijin. ²² buṯrus nǝŋǝmabǝleđeṯe alǝsoŋ nǝŋamagariñaṯe nǝŋaṯa, ya elǝŋ gerṯa fǝṯia. ŋen iŋi ŋaber ŋiđ aŋeṯa nano. ²³ yesu nǝŋǝređialo nǝŋeiṯi buṯrus ṯa, ŋgaṯo ñi nano seṯan. agaɽo đar iđi điñekǝrǝŋaicia ŋen ŋanṯa agaber agǝlëldǝŋǝđeinia eŋen rǝmwa ronaṯa orn eŋen leđa lwonaṯa. ²⁴ orn yesu nǝŋǝlwaɽǝṯi ṯalǝmis nǝŋaṯa, ndǝ eđa gǝnǝŋ gwonaṯa gaiñǝteṯa ŋgiṯǝma aŋǝneđe etam gǝlëɽǝŋu aŋarrǝpe đuɽi đǝlëɽǝŋu aŋaiñǝteṯe. ²⁵ ŋen ŋanṯa eđa igi garǝmoṯwa đamǝṯia đǝlëɽǝŋu gënǝŋu giđ aŋwoṯwe laŋge pređ na đamǝṯia cum, na eđa igi gabaiya ŋen ŋanṯa ñi, gënǝŋu giđ aŋamǝṯe đeṯam. ²⁶ đaɽǝjaice đwuŋga ndǝ eđa ganeini laŋge pređ lalo orn gwoṯwa đamǝṯia đǝlëɽǝŋu? walla eđa giđ aŋanaiđe wande gaɽ ilia ṯa aŋamǝṯe? ²⁷ ŋen ŋanṯa iđia gǝleđa giđ aŋela eŋaɽrwa ŋeṯen mǝlaiyǝkaya ilëɽǝŋu na giđ aŋapǝɽe leđa garno lënǝŋulu liđu ŋǝmëɽria. ²⁸ đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, lǝmaṯan eleđa ildi laṯurwa ëli laber liđ alaiye ŋen lamǝlu laseicia iđia gǝleđa geṯo eŋǝlǝŋe ŋǝlëɽǝŋu.

¹ ndǝ ñoman ñaŋgaṯo đenǝŋ lđǝmiñe lunto yesu nǝŋǝme buṯrus na yagub na yuanna igi gaɽ orǝba gǝyagub lđabǝṯǝlda naiyǝn ywala alǝsoŋ. ² na gënǝŋu nǝŋǝređe aŋǝno verto ŋulu nëiñua na isiano yawađialo yarno ëđǝñina na ndrena nǝlëɽǝŋu nǝbǝjeṯe narno arrerre. ³ na musa na iliya ldǝlamiñiṯi ldǝɽwate yesu ŋǝla. ⁴ orn buṯrus nǝŋeiṯi yesu ṯa, ya elǝŋ ŋen ŋaŋǝra ñagafo ëli. ndǝ agwonaṯa ṯia igiđi yuraṯe ŋutu ŋiɽijin, ǝlnǝŋ ŋen ŋanṯa ŋa na ǝlnǝŋ ŋen ŋanṯa musa na ǝlnǝŋ ŋen ŋanṯa iliya. ⁵ ŋen gwalwaɽa ṯia ibwoɽua isi yawađialo nileṯa nano na ole geṯo isbwoɽua nǝŋaṯa, fǝŋu igi iđia gǝlëɽǝñi gubwaniya igi igaŋërṯǝma nano kaiñ. naṯǝmar. ⁶ nđǝ ṯalǝmis yano ŋen iŋi niyiɽǝṯi alo niyiđǝñiṯalo kaiñ. ⁷ yesu nǝŋela nǝŋǝlabǝre nǝŋaṯa, twođr. ñerṯr ñagiđiñalo. ⁸ nđǝ yënǝŋulu yatuđu isi yaseicu eđa gero illi yesu gunto. ⁹ nđǝ lirǝwo naiyǝn yesu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ṯa, ñerṯe ñagalwaɽǝṯia leđa ŋen iŋi ŋamiñiṯǝnđe illi ndǝ iđia gǝleđa gatuđinu eŋǝɽaiñ. ¹⁰ ṯalǝmis ilëɽǝŋu niyǝmeɽǝđe niyaṯa, orn ŋen ŋanṯau leđa ilđi labërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun labaṯa ṯa, ŋen đeṯam iliya giđ aŋela ananoŋ? ¹¹ yesu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, đeṯam iliya geṯo na giđ aŋaṯoɽaṯe ŋen pređ. ¹² orn igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa iliya geṯo đǝge na leđa laijǝbama orn liṯǝma ŋen lonaṯa. nṯia eum lënǝŋulu liđ alnaiee iđia gǝleđa ŋen ŋubwa ŋeicia. ¹³ orn ṯalǝmis niyaliŋeṯe ṯa yesu gwalwaɽǝṯǝlo eŋen ŋǝyuanna al mamuḏan. ¹⁴ ndǝ lënǝŋulu lopǝđaiđo leđala lwaiña eđa gǝnǝŋ geṯǝma nano nǝŋwođiñǝṯe nđria nalo yesu nëiñua nǝŋǝmeiṯi ṯa, ¹⁵ ya elǝŋ giaṯo iđia gǝlëɽǝñi ŋabaiya nano ŋen ŋanṯa gënǝŋu gerṯo usila nano geicia na gabakare kaiñ. ñoman ñwaiña gënǝŋu giɽǝṯu isia na eŋau. ¹⁶ igamamaṯǝma ṯalǝmis ilaɽǝŋa orn niyerṯe yaɽǝwađaṯa yameiđi. ¹⁷ yesu nǝŋuɽǝbiṯi eŋcn ṯa, ya leđa ñaŋgi ñagero gabendia ŋen na ñagǝɽiano eŋen, ñoman ñaɽo mǝnau lǝgaɽaŋr? ñoman ñaɽo mǝnau igwalarano eŋen eŋalo? meiṯiñi umi ëli. ¹⁸ yesu nǝŋgariñaṯe usila geicia na usila geicia namiñe umi nano na iliga lakǝl đurri umi geiđinu. ¹⁹ ṯalǝmis niyeṯa yesu nano nemeɽǝđe ṯa, ŋen ŋanṯau ñagero ñagaɽǝwađaṯa ñagamiña usila geicia? ²⁰ yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, ŋen ŋanṯa đonaṯa eđalo đǝtefr. đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa ndǝ ñagerṯo đonaṯa đǝtefr garno ŋǝlwa ŋal karḏal iŋi ŋǝrresi kaiñ ñagaɽǝwađaṯa ñagwalwaɽǝṯa aiyǝn isi, ŋgaṯo alo isi ŋaɽe alo yakǝl, na yiđ aiyaɽe. ñagiđi ñaɽǝwađaṯe ñagëbǝđia laŋge pređ. ²¹ ñagaber ñagaɽǝwađaṯa ñagamiña nusila neicia narno ṯia illi ndǝ ñagaṯurṯia rǝmwa na ñagaɽaŋa ŋorwaṯaŋa. ²² liga labakaldaica alo ijalil yesu nǝŋeiṯi ṯalǝmis ṯa, iđia gǝleđa giđ aŋǝneiđǝni eraŋ rǝleđa. ²³ lënǝŋulu liđ almaɽiñe na gënǝŋu giđ aŋǝtuđini ndǝ ñoman ñaɽo ñiɽijin. na yënǝŋulu niywane kaiñ. ²⁴ ndǝ lënǝŋulu ldeṯo alo ikafranawum leđa ildi lamama ṯulba yal ekǝl ldeṯa buṯrus nano ldǝmeɽǝđe ṯa, eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen gënǝŋu ganaiđia gǝrus yǝṯulba isi yarno riyal? ²⁵ buṯrus nǝŋaṯa, a. ndǝ buṯrus nǝŋënṯi egeɽa yesu nǝŋǝmalwaɽǝṯi ananoŋ nǝŋaṯa, siman agaṯau? nǝlǝŋ nalo namama ṯulba an esanda? iliđia walla eleđa laɽ ilia? ²⁶ buṯrus nǝŋǝmeiṯi ṯa, leđa laɽ ilia. na yesu nǝŋǝmeiṯi ṯa, nṯia liđia laber lananaiđia. ²⁷ orn ta ñerṯe ñagëbǝđia leđa leiciano ildi lamama ṯulba, mbu ŋëuwǝṯi đar iđǝbarlda ŋape ome gananoŋ igi agënđu. orn ŋabǝlađe ëiñuano na agiđi ŋafiđi gǝrus eɽǝbǝđo lorǝbano yerṯo gǝrus ano yarno riyal eɽijan. mo ŋanaice leđa ŋen ŋanṯa lëlǝŋ ndǝm.

¹ iliga ildi ṯalǝmis yeṯo yesu nano niyǝmeɽǝđe niyaṯa, esegi goɽra gamiñaṯo lorǝba pređ eŋǝlǝŋe ŋelo? ² yesu nǝŋundǝđi ŋere ŋǝta aŋǝmeṯa nano nǝŋëɽi ŋere iligano, ³ nǝŋaṯa, đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, ndǝ ñagaber ñagaređialo eŋen eŋalo ñarneṯe ñere ñǝrra ñerṯe ñagabenṯia eŋǝlǝŋe ŋelo. ⁴ nṯia eđa igi gëbǝđi etam gǝlëɽǝŋu gǝta garno ŋere iŋi ŋǝta gënǝŋu goɽra gamiñaṯo lorǝba pređ eŋǝlǝŋe ŋelo. ⁵ eđa gaŋǝnṯu ŋere ŋǝta ŋarno ŋere iŋi igirǝŋ gǝlëɽǝñi gënǝŋu gaŋǝnṯiñi. ⁶ orn eđa igi gëbǝđia ŋere ŋǝnǝŋ ṯa ŋaŋgiṯia ŋen ŋǝlëɽǝñi, ŋen ŋaŋǝra ndǝ gënǝŋu aŋakaseini lwandra egǝtam loɽra kaiñ larno ala aŋǝwujǝni igal bar. ⁷ leđa lalo liđ alneini ŋen ŋubwa ŋen ŋanṯa laŋge ildi lëbǝđia leđa alǝŋgiṯi ŋen ŋǝrǝmwa. đeṯam ŋen ŋiđ aŋela iŋi ŋaɽǝwađaṯa ŋëbǝđia leđa alǝŋgiṯi ŋen orn eđa giđ aŋǝneini ŋen ŋubwa igi gamama ŋen iŋi. ⁸ ndǝ đaŋ đǝlaɽǝŋa walla đǝmanǝña đǝlaɽǝŋa laŋiđia agaŋgiṯia ŋen ŋǝrǝmwa ṯabaṯo alo, ŋëuwǝṯi. ndǝ agǝbenṯia eđamǝṯia agaɽ ebǝco walla đaŋđa đunto ŋen iŋi ŋaŋǝra ŋamiñaṯo ŋen ṯa agǝwujǝni isia isi yuɽa bǝɽǝbǝte raŋra rldǝm walla rǝmanǝñara rldǝm. ⁹ ndǝ isi yǝlaɽǝŋa yaŋiđia agaŋgiṯia ŋen ŋǝrǝmwa miñicu alo ŋëuwǝṯi. ndǝ agǝbenṯia iđamǝṯia isiya yento ŋen iŋi ŋaŋǝra ŋamiñaṯo ŋen ṯa agǝwujǝni isiya yiɽijan alo eŋen ŋubwa kaiñ. ¹⁰ rǝmojǝđr ŋen ṯa ñerṯe ñagađama ŋere ŋǝnǝŋ eñere iñi ñǝrra ŋen ŋanṯa igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa mǝlaiyǝka esen isi yafo elo ṯaiyǝseicu isiano ipapa gǝlëɽǝñi igi gafo elo. ¹¹ ŋen ŋanṯa iđia gǝleđa geṯo ṯa aŋǝpwaiñe na aŋëbǝri leđa ildi lwaṯo. ¹² ñagaṯau? ndǝ eđa gǝnǝŋ gerṯo yaŋala miyya na đwaṯo elorǝb đǝnǝŋ, gënǝŋu gaber gaŋgiṯia yaŋala yǝṯënu eređia đenǝŋ nalo eređia marldwan na đenǝŋ nemiñe marldwan naiyǝn aŋaɽe aŋǝbapwaiñe đaŋala iđi đwaṯo? ¹³ orn iganđǝlwaɽǝṯia đeṯam ṯa, ndǝ gafiđu gënǝŋu gaŋǝranano ŋen ŋanṯa đaŋala iđi đafo đwaṯo gamiñaṯo yaŋala eređia đenǝŋ nalo eređia marldwan na đenǝŋ nemiñe marldwan isi yero ywaṯo. ¹⁴ nṯia eṯalo igi gafo elo gaber gwonaṯa ṯa ŋere ŋǝnǝŋ eñere iñi ñǝrra aŋǝmǝndëđǝm kwai kwai. ¹⁵ ndǝ orǝba geđa gǝnǝŋ eñaŋ gaŋiṯia ŋen ŋeicia, mbu ŋamagariñaṯe ñagafo alǝsoŋ. ndǝ gënǝŋu gǝnna ŋen ŋǝlaɽǝŋa aguɽǝbeinǝma nano. ¹⁶ ndǝ orǝba gero gǝnna oɽǝbaṯǝma nano eđaga gǝnǝŋ walla leđala liɽijan ṯa ŋen aŋaṯǝɽeini ëiñuaya eleđa liɽijan walla liɽijin ildi lerṯo đamǝđaṯa. ¹⁷ ndǝ gënǝŋu gero gǝnna ŋen eŋen lwaɽǝṯu leđa lǝkanisa. na nđǝ gero gǝnna leđa lǝkanisa ŋgiṯǝma aŋǝɽeṯe garno eđa ŋa nëiñua igi gaijǝba ŋen ŋǝrǝmwa walla garno eđa gatǝmeicia ṯulba. ¹⁸ đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa ŋen iŋi ñagabaṯa ŋëđǝñinu alo ŋiđ aŋëđǝñini elo cum na ŋen iŋi ñagabaṯa ŋero ŋëđǝñinu alo aŋerṯe ŋëđǝñini elo cum. ¹⁹ đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia tǝŋ ṯa, ndǝ leđa liɽijan alo larraiđia eŋen ŋǝnǝŋ lǝbeɽǝđia, papa gǝlëɽǝñi igi gafo elo giđ aŋǝliṯi ŋen iŋi. ²⁰ ŋen ŋanṯa ndǝ leđa liɽijan walla liɽijin larreiđǝnu igirǝŋ gǝlëɽǝñi igënǝñi igafǝlo iligano. ²¹ orn buṯrus nǝŋǝmeṯa nano nǝŋǝmeɽǝđe nǝŋaṯa, ya elǝŋ oraiñ giđ aŋǝñiṯia ŋen ŋeicia orn igamaŋgǝđeicia ŋen iŋi ŋeicia ñoman mǝnau? ñoman đenǝŋ ñemiñe ñiɽijan? ²² yesu nǝŋǝrneiṯi ṯa igaber igaŋwalwaɽǝṯia ṯa, fǝñoman đenǝŋ ñemiñe ñiɽijan orn ñoman eređia đenǝŋ nalo eređia giɽijan na đenǝŋ ñemiñe ñiɽijan. ²³ ŋen ŋafǝṯia ŋen ŋǝŋǝlǝŋe ŋelo ŋarno elǝŋ gǝnǝŋ igi gwonaṯa lǝbai ǝllëɽǝŋu almananaica laŋge lamǝcu. ²⁴ ndǝ gatwođo ṯa aŋiđi ṯia eđa gǝnǝŋ gameinǝma nano igi gerṯo amǝcu goɽra kaiñ. ²⁵ na eđa igi gero gaɽǝwađaṯia gamanaicia amǝcu gǝlëɽǝŋu, nṯia elǝŋ gwalwaɽo ṯa eđa igi na wasen na ñere ñǝlëɽǝŋu na laŋge pređ ǝllëɽǝŋu aliliđǝni na al gǝrus aiyǝmaneini. ²⁶ ŋen ŋafǝṯia ebai nǝŋǝmuđiñǝṯialo nǝŋaṯa, alarano eŋen ŋǝlëɽǝñi na igiđi eŋanaice laŋge pređ. ²⁷ orn elǝŋ gebai nǝŋǝmagiaṯe ŋabaiya nano nǝŋǝmaŋgiṯi nǝŋǝmaŋgiđiṯi amǝcu gǝlëɽǝŋu. ²⁸ orn ebai gakǝl nǝŋǝmiñe nǝŋǝfiđi ebai gwomǝn igi gerṯo amǝcu gǝtefr gǝlëɽǝŋu, nǝŋǝmëndi logor nǝŋǝmeiṯi ṯa naicǝñi amǝcu gǝlëɽǝñi. ²⁹ nṯia ebai gwomǝn nǝŋǝmuđiñǝṯialo nǝŋǝmaraice ŋǝbaiya nano nǝŋaṯa, alarano eŋen ŋǝlëɽǝñi na igiđi eŋanaice laŋge pređ. ³⁰ orn ebai nǝŋǝneđe nǝŋǝmëɽi isijǝn illi ndǝ ganaicǝma amǝcu đǝge. ³¹ ndǝ lǝbai lwomǝn laseicu ŋen iŋi ldirǝwano kaiñ ldabǝla ldǝlwaɽǝṯi elǝŋ ŋen iŋi pređ ŋafo. ³² orn elǝŋ nǝŋundǝđi ebai gananoŋ tǝŋ nǝŋǝmeiṯi ṯa, ya ebai geicia igǝŋgiđiṯiaŋa amǝcu pređ gǝlëɽǝñi ndǝ ageɽǝđiñi kaiñ, ³³ gerṯa ŋen ŋaŋǝra ṯa agagiaṯa ebai gwomǝn ŋǝbaiya nano ŋen ŋarno igagiaṯǝŋa ŋǝbaiya nano? ³⁴ na elǝŋ nǝŋǝciṯano nǝŋǝmanaice leđa ṯa almananaice ŋen ŋubwa illi ndǝ ganaiđia amǝcu pređ gǝlëɽǝŋu. ³⁵ nṯia cum papa gǝlëɽǝñi igi gafo elo giđ aŋǝndiđia nd ñaŋ pređ ñagaber ñagaŋgađeicia lorldalanda ŋen eŋen ŋeicia.

¹ ndǝ yesu gwaɽwato ŋen iŋi đǝge nǝŋǝmiñe alo ijalil nǝŋeṯa alo yuḏiya isi yafo đǝbarlda nëiñua đǝberma urḏun. ² na leđa lwaiña ldǝmaiyǝteṯe alo na gënǝŋu nǝŋǝlakeiđi tu. ³ al farisiyin nimeṯa nano niyǝminḏeici niyaṯa, ŋen ŋal ganun ŋaṯa ṯa eđa gaɽǝwađaṯa ganeđa wasen eŋen pređ? ⁴ genǝŋu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa ñagero ñagǝbëgǝria ṯa rǝmwa irri riđu leđa ananoŋ riđǝlo laɽorra na ɽrlda? ⁵ nǝŋaṯa tǝŋ, ŋen ŋafǝṯia maji gaɽorra giđ aŋgiṯi eṯen na lǝŋgen ldakasǝni wasenga na lënǝŋulu liɽijan liđ alɽeṯe aŋǝno yento. ⁶ nṯia gerṯa lënǝŋulu laɽo liɽijan mǝldin orn laɽ aŋǝno yento. ŋen ŋafǝṯia ñerṯe ñagaŋgiṯia eđa gǝnǝŋ aŋarnǝđe leđa ildi rǝmwa rakasǝlo. ⁷ yënǝŋulu niyǝmeɽǝđe ṯa, ndǝ ŋen ŋafo ṯia ŋen ŋanṯau musa gaṯa, ndǝ ñaganeđa wasalanda naieǝrldo nađam ṯa ŋen aŋǝlǝŋini ñaganeđǝlo nǝsǝria. ⁸ gënǝŋu nǝŋǝleiṯi ṯa, ŋen ŋanṯa nare enalo nabɽwaŋǝno musa gaŋgiṯǝnde ñaneđe wasalanda orn ŋen ŋero ŋafo ṯia ananoŋ. ⁹ igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa eđa igi ganeđo wasen illi ŋen ŋanṯa wasen gaɽ alaiñ nǝŋǝme wuji gwomǝn gënǝŋu gaɽ alaiñ. ¹⁰ ṯalǝmis niyǝmalwaɽǝṯi ṯa, ndǝ ŋen ŋǝmaji gaɽorra ŋafo ṯia wasenga ŋen ŋaŋǝra ṯa maji gaber gama wuji kwai kwai. ¹¹ gënǝŋu nǝŋǝleiṯi ṯa, gerṯa leđa pređ labaŋǝnṯi ŋen iŋi illi lënǝŋulu ildi ŋen ŋëɽǝnṯǝlo. ¹² leđa lëni laɽo yamwaɽe ildi lalǝŋǝnu ṯia enare nǝlǝŋgenanda na leđa lëni liđǝnu laɽo yamwaɽe leđala larto na leđa lëni liđǝnu laɽo yamwaɽe bǝɽan ŋen ŋanṯa ŋǝlǝŋe ŋelo. ŋgiṯu eđa aŋǝnṯi ŋen iŋi, igi gaɽǝwađaṯa. ¹³ orn lamamǝṯu ñere ṯa gënǝŋu aŋǝlëɽi raŋ nano aŋǝṯurṯi rǝmwa. orn ṯalǝmis niyagariñaṯe leđa. ¹⁴ orn yesu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ṯa ŋgiṯr ñere aiñeṯa nano. ñerṯe ñagǝlǝtriṯia ŋen ŋanṯa leđa larno ṯia liđ alënṯi eŋǝlǝŋe ŋelo. ¹⁵ gënǝŋu nǝŋǝlëɽi raŋ nano. orn nǝŋǝmiñe alo yakǝl. ¹⁶ maji gǝnǝŋ geṯǝma nano nǝŋǝmeɽǝđe nǝŋaṯa, ya eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen igëbǝđia wande gaŋǝra ṯa yerṯe đamǝṯia đǝbǝɽǝbǝte? ¹⁷ yesu nǝŋǝmeiṯi ṯa, ŋen ŋanṯau ageɽǝđiñi eŋen ŋaŋǝra? eđa gafo gunto igi gaŋǝra. ndǝ agwonaṯa agǝbenṯia iđamǝṯia iđu ŋen ŋal ganun. ¹⁸ maji nǝŋǝmeɽǝđe ṯa, al ganun yaŋga? yesu nǝŋaṯa ŋerṯe agaɽiñǝđia, ŋerṯe agaɽaŋa wujiga garto, ŋerṯe agalaldǝbǝca, ŋerṯe agaɽǝwen. ¹⁹ điñǝṯu eṯalo na lǝŋgalo na bwiṯu eđaga gaɽ ëuwǝr ilaɽǝŋa garno etam gǝlaɽǝŋa. ²⁰ na maji igi gaɽ ëđǝm nǝŋǝmeiṯi ṯa igarǝmoṯo ŋen iŋi pređ. wande igi igafau pwa mǝldin? ²¹ yesu nǝŋǝmeiṯi ṯa, ndǝ agwonaṯa agaɽiñađeinia mbu ŋiliđi laŋge ǝllaɽǝŋa ŋǝnanaiee leđa gǝrus ildi laɽo lǝbai na agiđi ŋerṯe laŋge lwaiña elo. ²² orn nđǝ maji gaɽ ëđǝm gano ŋen iŋi nǝŋaɽe ṯaŋwano ŋen ŋanṯa gerṯo laŋge lwaiña. ²³ yesu gwalwaɽǝṯu ṯalǝmis ilëɽǝŋu ṯa, đeṯam igǝnđǝlwaɽǝṯia ṯa, ŋen ŋabɽwaŋǝno ṯa leđa ildi lerṯo laŋge lwaiña alënṯi eŋǝlǝŋe ŋelo. ²⁴ na igǝndǝlwaɽǝṯia tǝŋ ṯa ndǝ đëuri đǝbenṯia iđǝɽi đal ibri ŋen iŋi ŋabapeđ ŋamiñaṯo ŋen ṯa eđa igi gerṯo laŋge lwaiña gǝbenṯia eŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa. ²⁵ ndǝ ṯalǝmis yano ŋen iŋi niyirǝwano kaiñ niyaṯa, ndǝ ŋen ŋafǝṯia esegi gaɽǝwađaṯa gëbǝrni? ²⁶ yesu nǝŋǝlseiei nǝŋaṯa, leđa laber laɽǝwađaṯa lëbǝrni bǝɽan orn rǝmwa raɽǝwađaṯa rëbǝđia laŋge pređ. ²⁷ buṯrus nǝŋǝmeiṯi ṯa, seicu, nanda ñagaŋgiṯu laŋge pređ na ñagaŋateṯa. ñagiđi ñerṯe lande? ²⁸ yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, ndǝ idia gǝleđa gerṯo ŋǝlǝŋe ŋǝlëɽǝŋu iŋi ŋerṯo ŋaɽrwa alo imaijǝn isi yiđ aiyfeṯe ñaŋ ñaŋgi ñagateṯǝñi ñagiđi ñerṯe ŋǝlǝŋe, ñirnḏeici leđa lisrayil lǝŋǝɽwa ređ nǝŋǝmiñe ŋiɽijan. ²⁹ na eum leđa ilđi laŋgiṯu neɽa, walla lorǝba walla lǝŋgenanđa walla eṯenanđa walla wasenanda walla ñere walla ni ŋen ŋanṯa irǝŋ gǝlëɽǝñi, lënǝŋulu liđ alneini laŋge ilđi pređ lwaiña na đamǝṯia đǝbǝɽǝbǝte. ³⁰ leđa lwaiña ilđi lnëiñua liđ alɽeṯe lǝnḏurṯu na leđa ildi lǝnḏurṯu liđ alɽeṯe lnëiñua.

¹ ŋǝlǝŋe ŋelo ŋarno eđa gǝnǝŋ igi gerṯo gi ginǝb. lomanaŋ gënǝŋu gamiño ulaldiṯano ram ṯa aŋëndi leđa almiṯi ŋǝmëɽria igi. ² orn lđarreiđi ŋen leđala ṯa aŋǝlnaice gǝrus yarno al kairia ŋen ŋanṯa loman nǝŋǝlǝđwaṯe igi. ³ na ndǝ ëđǝñina yabǝṯo aten eđa nǝŋǝmiñe nǝŋǝseici leđa lwomǝn laṯurwa mǝɽǝmǝɽeñ nǝsuk, ⁴ nǝŋǝleiṯi ṯa, ñaŋ cum mbǝr igi na igiđ enđǝnaice đǝpǝɽa ŋope. lënǝŋulu lđaɽe. ⁵ na eđa giđu ṯia cum ndǝ ëđǝñina yafo iligano na ndǝ yirǝwa aten. ⁶ na erregano eđa nǝŋǝmiñe nǝŋǝfiđi leđa lwomǝn laṯurwa, nǝŋǝleiṯi ṯa, ŋen ŋanṯau ñagaṯurwa ëli mǝɽǝmǝɽeñ ëđǝñëđǝñin? ⁷ lënǝŋulu ldǝmeiṯi ṯa, eđa gero gǝnǝŋ gëndǝnde eŋǝmëɽria. eđa gwalwaɽǝṯǝlo ṯa, ñaŋ cum mbǝr igi. ⁸ ndǝ ulǝŋgi gaɽo eđa gerṯo gi gwalwaɽǝṯu maji igi gamađuɽǝđǝnṯia ṯa, undǝđu leđa ildi lëbǝđia ŋǝmëɽria ŋalnaice đǝpǝɽa eđen, leđa lǝnḏurṯu ananoŋ na leđa lnëiñua cum. ⁹ leđa ildi lënǝjǝnu eŋǝmëɽria erregano ldela ldǝneini pređ gǝrus yarno al kairia. ¹⁰ ndǝ leđa lnëiñua leṯo lđaṯa egare ṯa alneini gǝrus ywaiña, orn lënǝŋulu cum ldǝneini pređ gǝrus yarno al kairia. ¹¹ ndǝ lamo lënǝŋulu lamǝlađu eŋen lagea eđa gerṯo gi ginǝb ldaṯa, ¹² leđa ildi lǝnḏurṯu liđu ŋǝmëɽria ëđǝñina yento na ŋaliđi ñagaɽǝwaṯǝlda, ñaŋgi ñagiđu ŋǝmëɽria ŋinia ëđǝñëđǝñin aŋal gubwa kaiñ. ¹³ eđa gerṯo gi nǝŋuɽǝbiṯi eđa gǝnǝŋ iŋulu eŋen nǝŋaṯa, oraiñ, igero igaŋanaicia ŋen ŋǝɽiano. gerṯa aganǝŋa lǝgǝrreiđu eŋen ŋǝgǝrus yarno al kairia? ¹⁴ mo đǝpǝɽa đǝlaɽǝŋa ŋaɽe. igwonaṯa iganaicia eđa geṯo nḏurṯu đǝpǝɽa đarno đǝlaɽǝŋa. ¹⁵ igaber igaɽǝwađaṯa igëbǝđia ŋen igwonaṯa gǝrusya ilëɽǝñi? isi ilaɽǝŋa yaŋiđia agǝgiaṯa ŋen ŋen ŋanṯa igaŋǝra? ¹⁶ nṯia eđa gǝnḏurṯu giđ aŋǝɽeṯe gǝnëiñua na eđa gǝnëiñua giđ aŋǝɽeṯe gǝnḏurṯu. ¹⁷ ndǝ yesu gwonaṯa gabǝṯa alo yursalim nǝŋǝmaṯe ṯalǝmis ilëɽǝŋu ređ nemiñe eɽijan alǝsoŋ eđađ, nǝŋǝleiṯi ṯa, ¹⁸ seiđr lǝgabǝṯar alo yursalim na iđia gǝleđa giđ aŋǝneiđǝni enǝlǝŋ nǝkana na eleđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun. ¹⁹ lënǝŋulu liđ alwaɽǝṯi ṯa gënǝŋu aŋǝɽiñǝni, na liđ almanaice leđa lero laɽo yawuḏ ṯa gënǝŋu aŋǝđamǝjǝni eŋen na aŋëpǝni kaiñ ltuala na aŋǝɽiñǝni iđuɽi orn giđ aŋtuđini ndǝ ñoman ñaɽo ñiɽijin. ²⁰ orn lǝŋgen liđia lǝsabdi leṯo yesu nano liđiala ǝllëɽǝŋu nǝŋǝmuđiñǝṯi alo ṯa aŋǝmeɽǝđe ŋen ŋǝnǝŋ. ²¹ yesu nǝŋǝmeiṯi ṯa, agwonaṯa wande? wuji nǝŋaṯa, lwaɽo ṯa iđia gǝnǝŋ gǝlëɽǝñi giđ aŋǝɽaŋe nḏaŋ đǝlaɽǝŋa đaŋaicǝba eŋǝlǝŋe ŋǝlaɽǝŋa na ṯa iđia gǝlëɽǝñi gwomǝn, giđ aŋǝɽaŋe nḏaŋ đǝlaɽǝŋa đaŋabur. ²² orn yesu nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, agaijǝba ŋen ageɽǝđo. ñagaɽǝwađaṯa ñagǝṯia finjan yarno isi igǝṯia? lënǝŋulu ldaṯa, ñagaɽǝwađaṯa. ²³ yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, đeṯam ñagiđi ñëṯi al finjan ilëɽǝñi, orn ŋen ṯa ñagaɽaŋa nḏaŋ đaŋaicǝba na nḏaŋ đaŋabur, gerṯa ŋǝlëɽǝñi ṯa iganaicia leđa orn alo isi yafo ŋen ŋanṯa leđa ildi papa gǝlëɽǝñi gwoṯǝlo. ²⁴ ndǝ ṯalǝmis yǝṯënu ređ yano ŋen iŋi niyǝciṯano eŋen ŋǝlorǝba liɽijan. ²⁵ orn yesu nǝŋǝlundǝđi nǝŋǝleiṯi ṯa, ñagaliŋeṯo ṯa nǝlǝŋ nǝleđa lalo leicuɽǝđicia leđa elo na leđa ildi loɽra lerṯo ŋǝlǝŋe eleđa. ²⁶ orn ŋen ŋero ŋafo ṯia eñaŋ, orn eđa gwonaṯa gaɽ eđa goɽra eñaŋ ŋen đeṯam gënǝŋu aŋǝndǝđuɽǝđǝnṯi, ²⁷ na eđa gwonaṯa gaɽnda eñaŋ ŋen đeṯam gënǝŋu aŋǝɽeṯe ebai egalo, ²⁸ ŋen ŋarno iđia gǝleđa gero geṯo ṯa leđa alǝmađuɽǝđǝnṯi orn ṯa aŋǝđuɽǝđǝnṯi leđa na ṯa aŋǝnaice đamǝṯia đǝlëɽǝŋu đaɽo đǝpǝɽa ŋen ŋanṯa leđa lwaiña. ²⁹ ndǝ lënǝŋulu lamiño alo yariya leđa lwaiña ldǝteṯe yesuga alo. ³⁰ na leđa liɽijan ildi laŋǝlisi lafo laɽaŋa eđađ ldane ṯa yesu gabǝrlda eđađ lđarǝjaice ole ldaṯa, ya elǝŋ, iđia gǝḏawuḏ giaṯǝnde ŋabaiya nano. ³¹ leđa ldǝlǝgariñaṯe ldǝleiṯi ṯa, bwaiñr ŋǝma, orn ldarǝjaice ole kaiñ ldaṯa, ya elǝŋ, iđia gǝḏawuḏ giaṯǝnde ŋabaiya nano. ³² yesu nǝŋuđǝri nǝŋǝlundǝđi nǝŋaṯa, ñagwonaṯa ṯa igǝndiṯia wande? ³³ lënǝŋulu ldǝmeiṯi ṯa, ya elǝŋ, ŋgiṯǝnde ñagaseiđia. ³⁴ yesu gagiaṯǝlo ŋabaiya nano nǝŋǝlǝpǝrre isi. orn laseiđu ldǝmateṯe.

¹ ndǝ yesu na ṯalǝmis ilëɽǝŋu laijomaṯo alo yursalim ldarǝmaṯe alo ibeṯfaji aiyǝn nano ibernia aiyǝn iseṯun yesu nǝŋǝđwaṯe ṯalǝmis iɽijan ² nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ṯa, mbǝr irnuŋ gakǝl nëiñua orn ñagiđi ñafiđi ŋǝɽiŋgia ŋakasǝnu na iđia gǝlëɽǝŋu goɽra. ñamiñǝlo ñaliyela. ³ ndǝ eđa gǝnǝŋ gǝndeɽǝđia eŋen iŋi lwaɽǝṯǝma ṯa, elǝŋ yesu gǝlwonaṯa. orn gënǝŋu giđ aŋǝlǝđwaṯe. ⁴ ŋen iŋi ŋafo ṯa ŋen iŋi ŋwalwaɽǝnu nabiga aŋǝɽiñađeini. nabi gaṯa, ⁵ lwaɽǝṯr ŋere ŋǝsaiyun, seicu elǝŋ gǝlaɽǝŋa gaŋeṯa nano, gǝta egare gaborṯo ŋǝɽiŋgia na iđi gǝŋǝɽiŋgia iŋi ŋoɽra. ⁶ ṯalǝmis niyela niyiđi ŋen yesu gwalwaɽǝṯǝlo. ⁷ yënǝŋulu neme ŋǝɽiŋgia iđiaga niyakëɽi ndrene ŋǝɽiŋgia nano na yesu nǝŋǝborṯe. ⁸ na leda lwaiña ldekelǝce ndrena alo eđađ na lǝmaṯan lđǝgagǝlde nuɽi ldekelǝce eđađ. ⁹ na leđa ildi labǝɽo ŋu nëiñua ṯaɽrajaico ole ldaṯa, usanna, naicr iđia gǝḏawuḏ đame. gënǝŋu gabuŋǝnṯu igi geṯo igirǝŋ gelǝŋ rǝmwa. usanna elo. ¹⁰ orn ndǝ gënǝŋu gënṯu alo yursalim leđa pređ lirnuŋ gakǝl goɽra ldǝtësǝni enare ldaṯa, fesegi? ¹¹ na leđa ldaṯa fǝyesu, nabi, igi geṯo alo inasiraṯ alo ijalil. ¹² orn yesu nǝŋënṯi igal ekǝl nǝŋǝmiñe leđa pređ ildi lǝbǝliđa laŋge igal ekǝl nǝŋǝđëṯǝɽǝbwaṯe ṯarabesa eleđa ildi lǝmǝrldǝđia al gǝrusya orǝba na kursi eleđa ilđi lǝbǝliđa bǝldugur, ¹³ nǝŋǝleiṯi ṯa, ŋen ŋǝwërđǝnu ṯa, eɽa gǝlëɽǝñi giđ aŋënǝjǝni eɽa gǝđaṯurṯia rǝmwa orn ñagëbǝđia gaɽo alo endom. ¹⁴ na leđa ilđi laŋǝlisi na ilđi laɽo lebǝco ldǝmeṯa nano igal ekǝl na gënǝŋu nǝŋǝleiđi. ¹⁵ ndǝ nǝlǝŋ nǝkana na leđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganum lǝseieu aŋwara yoɽra isi gënǝŋu giđǝlo na ñere ṯaiñarajaice ole igal ekǝl ṯaiñaṯa, usanna, naier iđia gǝḏawuḏ đame, lënǝŋulu ldǝeiṯano, ¹⁶ ldǝmeɽǝđe ldaṯa, agano ŋen iŋi ñënǝŋulu ṯaiñaṯa? yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, a, gerṯa ñagëgǝru ŋen ṯa, agiđu ŋen ṯa agananeini đame đǝɽiñađeinu egëiñua eñere ñǝrra na eñere ñaɽo nǝloŋ. ¹⁷ orn nǝŋǝlǝŋgiṯi nǝŋǝmiñe irnuŋ goɽra nǝgabǝṯa alo ibeṯani nǝŋǝɽaŋe tu. ¹⁸ ndǝ gënǝŋu gafo eđađ goɽǝbaṯa irnuŋ goɽra ulaldiṯano ram nǝŋǝcoiñǝṯe, ¹⁹ nǝŋǝseici ebǝđa eđađ nǝŋeṯa ṯwaiñ nǝŋǝfiđi liđia lero illi raṯai, na gënǝŋu nǝŋǝlwaɽǝṯi ebǝđa, igǝbeɽǝđia ṯa ŋerṯe agalǝŋa tǝŋ. na ebǝđa nǝŋamuđiṯaŋǝno taltal. ²⁰ na ṯalǝmis niyǝseici niyirwano niyaṯa, ŋen ŋanṯau ebǝđa gamuđaŋǝno taltal? ²¹ yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa ndǝ ñagerṯo đonaṯa na ñagaber ñagǝtësǝni enare ñagaber ñagiđi ñiđi ŋen iŋi ŋiđǝnṯu ebǝđa ikǝrǝŋ orn ndǝ ñagwalwaɽǝṯa aiyǝn isi ṯa, ŋgeinu ŋǝwujǝni igal bar ŋen iŋi ŋiđ aŋfeṯe. ²² na ŋen pređ iŋi ñagǝbeɽǝđia ndǝ ñagaṯurṯia rǝmwa, ndǝ ñagǝbendia ŋen ṯa ñagiđi ñaneini đeṯam ñagiđi ñaneini. ²³ ndǝ gënǝŋu gënṯu igal ekǝl nǝlǝŋ nǝkana na leđa loɽra ldǝmeṯa nano ldǝmeɽǝđe ldaṯa, agëbǝđia ŋen iŋi ŋǝlǝŋeŋa ŋesegi? esegi ganaieǝŋa ŋǝlǝŋe iŋi? ²⁴ yesu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen ṯa, igënǝñi cum igǝndeɽǝđia ŋen ŋǝnǝŋ. ndǝ ñagaiñǝlwaɽǝṯia ŋen iŋi igënǝñi eum igiđi endǝlwaɽǝṯi ṯa igëbǝđia ŋen iŋi ŋǝlǝŋeŋa ŋesegi. ²⁵ rǝmwa rađwaṯo yuanna ṯa aŋǝnanaiđe mamuḏiya walla leđa lađwaṯǝma? orn lënǝŋulu ṯalɽwataiđo alǝsoŋ ldaṯa, ndǝ lǝgǝbaṯar rǝmwa rǝđwaṯǝma, gënǝŋu giđ aŋǝndǝlwaɽǝṯr ṯa ñagero ñagabendia ŋen ŋǝlëɽǝŋu eđa? ²⁶ orn ndǝ lǝgǝbaṯar ṯa leđa lađwaṯǝma lǝgiđǝñar leđa ŋen ŋanṯa leđa pređ laṯa ṯa yuanna gaɽo nabi. ²⁷ lënǝŋulu lduɽǝbiṯi yesu eŋen ldaṯa, ñagaijǝba. yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, igaber igiđ endǝlwaɽǝṯi cum igëbǝđia ŋen iŋi ŋǝlǝŋeŋa ŋesegi. ²⁸ ñagaṯau ? eđa gǝnǝŋ gerṯo liđia liɽijan laɽorra. na gënǝŋu gabǝṯa iđia nano gǝnǝŋ nǝŋaṯa, ŋere, mbu ŋaiñiṯia ŋǝmëɽria điñǝđi igi. ²⁹ iđia nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, papa igabǝla. orn gero gabǝla. ³⁰ na eđa gabǝṯa iđia nano gwomǝn cum nǝŋǝmalwaɽǝṯi ŋen iŋi cum. orn iđia nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen ṯa, iganeđo. orn iđia igi gǝnḏurṯu gaŋgeicia ŋen ŋǝlëɽǝŋu na gabǝla. ³¹ esegi iŋulu giđu ŋen eṯen gwonaṯa? lënǝŋulu ldǝmeiṯi ṯa, fiđia gǝnḏurṯu. yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa leđa ildi latǝmeicia ṯulba na liji laɽo nalaiñ lǝbenṯia eŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa ñaŋ nëiñua. ³² ŋen ŋanṯa yuanna geṯǝnde nano ŋenŋa ŋuđǝrwaṯo orn ñagero ñagabendia ŋen ŋǝlëɽǝŋu. orn leđa ildi latǝmeicia ṯulba na liji laɽo nalaiñ lëndu ŋen ŋǝlëɽǝŋu. ñagaseicu ŋen ṯia orn ñagero ñagaŋgeicia ŋen eŋalo ŋeicia nḏurṯu ñëndi ŋen ŋǝlëɽǝŋu. ³³ nǝr ŋen ŋwomǝn ŋǝwujǝnu. maji gǝnǝŋ gawađo gi ginǝb nǝŋuɽiṯi nǝŋiđi gǝri igi leđa lǝwundaṯa ŋawa ŋǝliđia linǝb nǝŋǝwađe alo yafo pǝlelo. orn maji nǝŋǝnaice leđa ṯa aɽrǝmoṯe nǝgabǝṯa alo yǝnǝŋ nwaldaŋ. ³⁴ ndǝ liga lafo ṯwaiñ liđia lore đǝge maji nǝŋǝđwaṯe lǝbai eleđa ṯa lënǝŋulu almanaice liđia lǝgi ǝllëɽǝŋu. ³⁵ leđa lëndu lǝbai ldëpwi ebai gǝnǝŋ ldǝɽiñe ebai gwomǝn ldamǝndaiye ebai gwomǝn ŋwandraŋa. ³⁶ orn maji nǝŋǝđweiṯi lǝbai lwomǝn lwaiña lamiñaṯo lǝbai lananoŋ orn leđa ldǝlnaice ŋen ŋarno lanaico lorlden. ³⁷ orn maji gwađwaṯo iđia gǝlëɽǝŋu eleđa nǝŋaṯa, lënǝŋulu liđ almëđǝñiṯi. ³⁸ orn ndǝ leđa laseicu iđia ṯalɽwataiđo, ldaṯa, fǝŋu giđ aŋǝrraṯe elaŋge lǝmaji. almaɽiñr ṯa lǝgiđr aɽrraṯr elaŋge. ³⁹ na leđa lđǝmëndi ldǝmëuwǝṯi gi ndëuwǝrano ldǝmaɽiñe. ⁴⁰ nṯia ndǝ maji gerṯo gi geṯo giđ aŋǝɽaicau leđa? ⁴¹ leđa ldǝmeiṯi ṯa, gënǝŋu giđ aŋǝɽiñe leđa ildi leicia ŋenŋa ŋubwa kaiñ, na giđ aŋǝnaice leđa lwomǝn gi, ildi liđ almanaice liđia nṯǝli pređ ndǝ lore đǝge. ⁴² yesu nǝŋǝleɽǝđe nǝŋaṯa, ñagero ñagǝbëgǝri eŋen iŋi ŋađam gǝrǝmwa ṯa, lwandra ildi leđa labijǝđia laneđo, lënǝŋu laɽo lwandra ildi laɽnda lađuna. lënǝŋu leṯo elǝŋ rǝmwa nano na laɽ aŋwar isi isëndr. ⁴³ ŋen ŋafǝṯia igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa ŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa niđ aŋǝmǝni eñaŋ na ŋiđ aŋǝneini leđa ilđi lëbǝđia ŋen ŋǝŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa. ⁴⁴ leđa pređ ildi lǝbǝɽǝṯia lwandra ildi liđ algirni kaiñ na lwandra liđ alafađaṯe leđa alo ildi liɽǝṯǝlo nano. ⁴⁵ na nǝlǝŋ nǝkana na al farisiyin lano ŋen iŋi ldaliŋeṯe ṯa gënǝŋu gwaɽwato eŋen eŋen. ⁴⁶ na ṯalonaṯo almëndi orn liđǝña leđa ŋen ŋanṯa leđa laṯa yesu gaɽo nabi.

¹ yesu nǝŋǝlwaɽǝṯi leđa tǝŋ ŋenŋa ŋǝwujǝnu nǝŋaṯa, ² ŋen ŋǝŋǝlǝŋe ŋelo ŋarno ŋen ŋelǝŋ gǝnǝŋ giđu đǝsa đoɽra ŋen ŋanṯa iđia ndǝ iđia gamaṯo wasen eɽa. ³ orn elǝŋ nǝŋǝđwaṯe lǝbai ṯa alǝlwaɽǝṯi leđa ildi lundǝđǝnu ṯa alela orn leđa laneđo leṯo. ⁴ na elǝŋ nǝŋǝđwaṯe lǝbai tǝŋ nǝŋaṯa, mbǝr ñǝlwaɽǝṯi leđa ildi lundǝđǝnu ṯa, seicr, igaṯoɽaṯo đǝsa đǝge. iri na đwala đađǝwo laɽiñǝnu na laŋge pređ laṯuɽeinu. elar ñase. ⁵ orn leđa lađamǝca elǝŋ eŋen ldabǝṯa alo yerto. eđa gǝnǝŋ gabǝṯa gi na gǝnǝŋ gabǝṯa ḏukan ilëɽǝŋu. ⁶ na leđa lṯënu lđëndi lǝbai ldǝlnaice ŋen ŋubwa ŋeicia ldǝlǝɽiñe. ⁷ ndǝ elǝŋ gano ŋen ṯia nǝŋǝciṯano kaiñ nǝŋǝđwaṯe askari ilëɽǝŋu niyǝɽiñe leđa ildi laɽiño lǝbai niyuɽi irnuŋ goɽra egen. ⁸ orn nǝŋǝlwaɽǝṯi lǝbai ṯa, đǝsa đǝđamǝđia đaṯuɽeinu orn leđa ilđi lunđǝđǝnu lero larǝjađaṯa eŋen ṯa alase. ⁹ mbǝr isuwǝr pređ yirnuŋ ñunđǝđi leđa pređ ildi ñagǝlǝfiđa. ¹⁰ na lǝbai lđaɽe erađ ldme leđa pređ ildi ldǝfiđa ilđi leicia na laŋǝra. na eɽa gwunḏeinu leđa ano laijǝbaṯo. ¹¹ orn elǝŋ nǝŋela ṯa aŋǝseici leđa laijǝbaṯo nǝŋǝseici eđa gǝnǝŋ igi gero erena gǝđamǝđia, ¹² nǝŋǝmeiṯi ṯa, oraiñ, ŋen ŋanṯau agënṯu alo isi erena gero gǝđamǝđia. na eđa nǝŋǝbwaiñe ŋǝma. ¹³ na elǝŋ nǝŋeiṯi lǝbai ṯa akasǝmar raŋ na rǝmanǝña ñamëuwǝṯi iŋǝrǝm ndëuwǝr. đara na đǝsaṯa eŋađ liđ alfeṯe. ¹⁴ leđa lwaiña lundǝđǝnu orn lǝtefr lwoṯǝnu. ¹⁵ orn al farisiyin niyaɽe ṯaiɽwataiđo ṯa aiyǝfiđi ŋen ŋǝnǝŋ aiyǝmowënđeici. ¹⁶ orn niyǝđweiṯi ṯalǝmis esen ŋu nano leđala liruḏusiyin na lënǝŋulu lđǝmeɽǝđe lđaṯa, ya eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen, ñagaliŋeṯo ṯa agaɽo đeṯam. agǝbërrǝŋaieia leđa ŋen ŋǝrǝmwa ŋenŋa ŋǝđeṯam na agëbǝđia leđa pređ laɽǝwaṯo. ¹⁷ nṯia lwaɽǝṯǝnde agaṯau? al ganun yǝbaṯa ṯa ŋen ŋëpi nđǝ ñagananaicia elǝŋ goɽra gǝbernia gaisar ṯulba walla ŋen ŋafo mǝnna? ¹⁸ orn yesu galiŋeṯo ŋen eŋen ŋeicia nǝŋaṯa, ya leđa ñaŋgi ñagerṯo ŋen ŋiɽijan ñagaiñinḏeicia eđa? ¹⁹ ŋaicǝñr gǝrus iṯulba. an leđa lanaicǝma gǝrus yarno al kairia, ²⁰ na yesu nǝŋǝleɽǝđe nǝŋaṯa, fǝsura yesegi na ŋen ŋesegi nǝgǝrus? ²¹ lënǝŋulu ldǝmeiṯi ṯa, ŋǝgaisar. orn gënǝŋu nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi ṯa, nṯia, naicr gaisar laŋge ildi lǝgaisar na naicr rǝmwa laŋge ildi ɽrǝmwa. ²² ndǝ lano ŋen iŋi lënǝŋulu ldirǝwano kaiñ ldǝmaŋgiṯi ldabǝla. ²³ iloman lakǝl leđa isaḏḏugiyin isi yabaṯa ṯa đatwođa đero eŋǝɽaiñ ldeṯa yesu nano ldǝmeɽǝđe ldaṯa, ²⁴ ya eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen, musa gaṯa ṯa, ndǝ eđa gǝnǝŋ gerṯo wasen orn nǝŋaiye ñere ñero orǝba gǝlëɽǝŋu giđ aŋǝme wasen aŋǝlǝŋǝṯi orǝba ñere. ²⁵ ldaṯa tǝŋ, lorǝba lafo đenǝŋ ldǝmiñe liɽijan. orǝba gǝnëiñua gamo wasen orn nǝŋaiye ñere ñero nǝŋgiṯi wasen ŋen ŋanṯa orǝba gwomǝn. ²⁶ na orǝba nǝŋǝrraṯe igwuji orn nǝŋaiye ñere ñero na orǝba gwomǝn giđu ṯia cum, orn lorǝba pređ ldamǝlađe igwuji ldaiye ñere ñero. ²⁷ orn nḏurṯu wuji nǝŋaiye eum. ²⁸ ndǝ lënǝŋulu liđ altwođe eŋǝɽaiñ wuji giđ aŋǝɽeṯe wasen gesegi? ŋen ŋanṯa lënǝŋulu lafo lamama pređ. ²⁹ yesu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, ñagafo mǝnna ŋen ŋanṯa ñagaijǝba ađam gǝrǝmwa na ṯa rǝmwa rerṯo ŋabǝɽa cum. ³⁰ ŋen ŋanṯa leđa ildi liđ altwođe eŋǝɽaiñ lënǝŋulu laber liđ almamǝđe na laber liđ almamǝni, orn liđ alarneṯe mǝlaiyǝka isi yafo egeɽa gǝrǝmwa elo. ³¹ orn eŋen ŋǝđǝtwođa eŋǝɽaiñ ñagero ñagabëgǝria ŋen rǝmwa rwalwaɽǝṯǝnde, ³² igaɽ rǝmwa ribrayim na igaɽ rǝmwa risag na igaɽ rǝmwa rǝyagub? rënǝŋu rero raɽ rǝmwa rǝleđa ildi laiyo orn rǝleđa ildi lamǝṯia. ³³ ndǝ leđa lano ŋen iŋi ldirǝwano ŋen ŋanṯa ŋen ŋǝlëɽǝŋu. ³⁴ ndǝ al farisiyin yano ṯa yesu giđu assaḏḏugiyin aiyǝbwaiñe ŋǝma yënǝŋulu yarraiđu ldǝɽo. ³⁵ eđa gǝnǝŋ iŋulu ginḏeicǝma nǝŋǝmeɽǝđe ³⁶ nǝŋaṯa, ya eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen, fǝŋen ŋaŋga igal ganun ŋaɽnda elorǝba pređ? ³⁷ yesu nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, bwiṯu elǝŋga rǝmwa rǝlaɽǝŋa araga pređ na usilaga pređ na ŋaṯǝɽaŋa pređ. ³⁸ fǝŋen ŋǝrǝmwa ŋǝnëiñua igal ganun na ŋaɽnda elorǝb. ³⁹ na fǝŋen ŋamo orǝba iđurṯu ṯa, bwiṯu eđaga igi gaɽ ëuwǝr garno etam gǝlaɽǝŋa. ⁴⁰ ŋen iŋi ŋaɽ ađuna igal ganun pređ na eŋen pređ ŋal anbiya. ⁴¹ ndǝ al farisiyin yarreiđu ldǝɽo yesu nǝŋǝleɽǝđe ⁴² nǝŋaṯa, ñagaṯau eŋen ŋal masiya? gënǝŋu gaɽ iđia gesegi? yënǝŋulu niyǝmeiṯi ṯa, al masiya gaɽ iđia gǝḏawuḏ. ⁴³ gënǝŋu nǝŋǝleiṯi ṯa, ndǝ ŋen ŋafo ṯia, ŋen ŋanṯau ḏawuḏ, ndǝ gafo igusil, gënǝcǝma, elǝŋ ? ⁴⁴ gënǝŋu gaṯa, elǝŋ rǝmwa nǝŋeiṯi elǝŋ gǝlëɽǝñi ṯa, ɽaŋ alo nḏaŋ đaŋaicǝba đǝlëɽǝñi ŋen igamǝlu igǝbëɽi leđa ildi laŋagea rǝmanǝña iđurṯu rǝlaɽǝŋa. ⁴⁵ ndǝ ḏawuḏ gënǝcǝma elǝŋ, ŋen ŋanṯau gaɽ iđia gǝlëɽǝŋu? ⁴⁶ eđa gero gǝnǝŋ gaɽǝwađaṯa gamuɽǝbiṯia eŋen kwai kwai, na leđa pređ ldǝmëđǝñiṯi lđerṯe lameɽǝđia ŋen tǝŋ.

¹ orn yesu nǝŋǝlwaɽǝṯi leđa ilđi lwaiña na ṯalǝmis ilëɽǝŋu, nǝŋaṯa, ² leđa ilđi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun nal farisiyin larraṯo eŋen ŋǝmusa. ³ ŋen ŋafǝṯia rǝmoṯr ñiđi ŋen pređ lënǝŋulu lǝndǝlwaɽǝṯia ṯa ñiđi. orn ñerṯe ñagëbǝđia ŋen lënǝŋulu lëbǝđia ŋen ŋanṯa lënǝŋulu laɽwata ŋen orn laber lëbǝđia. ⁴ lënǝŋulu lakasa laŋge linia kaiñ ldǝɽo ldǝlëɽi nǝtam nǝleđa, orn lubwa ñomanña eñen, laber lameđǝño ṯa aldǝđwađe lënǝŋulu kwai kwai. ⁵ lënǝŋulu lëbǝđia ŋǝmëɽria eŋen pređ ṯa leđa aldǝseici. lënǝŋulu ṯalakaɽǝjaico nađam ṯaldakëɽǝnu nano na ṯalakaɽǝjaico itǝldua endrena enen. ⁶ lënǝŋulu labwaiña laɽaŋalo alo yaŋǝra yaɽnda inamǝđia na nal kursi yǝleđa loɽra imajma, ⁷ na labwaiña ṯa leđa ṯaldǝnano ëiñua nǝsuk na ṯa leđa aldënǝei, rabbi. ⁸ orn ñerṯe ñagǝbënǝjǝni rabbi ŋen ŋanṯa ñagerṯo elǝŋ gunto eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen na ñaŋ pređ ñagaɽo lorǝba. ⁹ ñerṯe ñagǝbënǝcia eđa gǝnǝŋ alo eṯalo ŋen ŋanṯa ñagerṯo đaṯa gunto igi gafo elo. ¹⁰ na ñerṯe ñagabënǝjǝni leđa ildi lananaiđia đađ ŋen ŋanṯa ñagerṯo eđa gunto igi gǝndǝnanaicia đađ na fǝŋu al masiya. ¹¹ eđa igi goɽra eñaŋ gamiñaṯo lorǝba pređ giđ aŋǝnđǝđuɽǝđǝnṯi. ¹² eđa igi goɽrini bǝɽan gënǝŋu giđ aŋiđǝni gǝta, na eđa igi gǝbǝđǝni gǝta bǝɽan gënǝŋu giđ aŋoɽrini. ¹³ ya leđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun na ya farisiyin, ñaŋgi ñagerto ŋen ŋiɽijan, ñagiđi ñaneini ŋen ŋubwa ŋen ŋanṯa ñagalđanḏo ŋǝlǝŋe ŋelo leđa nëiñua. ñagero ñagǝbenṯia ñaganǝñaŋ na ñagaber ñagaŋgiṯia leđa alënṯi ilđi lonaṯa labenṯia. ¹⁴ ya leđa ilđi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun na ya farisiyin, ñaŋgi ñagerṯo ŋen ŋiɽijan, ñagiđi ñaneini ŋen ŋubwa ŋen ŋanṯa ñagasa laŋge lǝliji ildi lṯëđǝnialo na iliga lakǝl ñagaṯurṯia rǝmwa ṯalɽwato ŋen ŋwalano ṯa leđa alǝndǝnaice đame. ŋen ŋafǝṯia ñagiđi ñaneini đakǝme đwaiña kaiñ. ¹⁵ ya leđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun na ya farisiyin ildi ñagerṯo ŋen ŋiɽijan, ñagiđi ñaneini ŋen ŋubwa ŋen ŋanṯa ñagabakalđaica nḏuđa na nal bar ṯa aliđi eđa gǝnǝŋ gǝnđǝteṯa, orn nđǝ gǝndǝteṯa ñagamiđia gaɽ iđia galo eŋen ŋubwa kaiñ gamiñaṯǝnde. ¹⁶ ñagiđi ñaneini ŋen ŋubwa ñaŋgi ñagananaicia leđa đađ orn ñagaŋǝlisi, ñaŋgi ñagǝbaṯa, ndǝ eđa galǝfia igal ekǝl fǝŋen ŋǝpiano orn ndǝ eđa galǝfia eḏaǝb yal ekǝl gënǝŋu gëndǝnu eŋen. ¹⁷ ya leđa laŋǝlisi na laɽo liɽǝṯiano. wandigi goɽra? aḏaǝb walla al ekǝl isi yëbǝđia aḏaǝb yetǝɽe? ¹⁸ na cum ñagǝbaṯa, nđǝ eđa galǝfia igađuna iđǝɽǝđǝnia ŋen ŋǝpiano orn ndǝ galǝfia đǝneiniađa iđi đafo nađuna gënǝŋu gëndǝnu eŋen. ¹⁹ ya leđa laŋǝlisi, wanđigi goɽra? đǝneinia walla ađuna isi yëbǝđia đǝneinia đatǝɽe? ²⁰ eđa galǝfia igađuna gënǝŋu galǝfia igađuna na elaŋge ildi pređ laɽaɽan. ²¹ na eđa igi galǝfia igal ekǝl gënǝŋu galǝfia igal ekǝl na irǝmwa irri rafau. ²² na eđa igi galǝfia iltuŋga elo gënǝŋu galǝfia igal kurs eŋǝlǝŋe irǝmwa na iŋu irri raɽaŋan. ²³ ya leđa ilđi lǝwërđia na lǝbërrǝŋaiđia ŋen imajma na ya farisiyin ñaŋgi ñagerṯo ŋen ŋiɽijan, ñagiđi ñaneini ŋen ŋubwa ŋen ŋanṯa ñagananaiđia laŋge egworǝb elaŋge ɽređ na epwaɽǝlwa na elaŋge ildi laɽo ŋapwa ñagǝlǝsa lteta orn ñagaŋgiṯu ŋen iŋi ŋaɽnda ŋal ganun, fǝŋen ŋuđǝrwaṯo, na ŋabaiya nano na đonaṯa. ŋen ŋaŋǝra ñagananaiđo laŋge egworǝb na ŋen ŋafo mǝnna ñagaŋgiṯu ŋen iŋi. ²⁴ ñagananaiđia đađ orn ñagaŋǝlisi. ñagamiña lau ilđi lafo eŋau ñagǝṯia orn ñagarna đëuri. ²⁵ ya leđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun na ya farisiyin, ñaŋgi ñagerṯo ŋen ŋiɽijan, ñagiđi ñaneini ŋen ŋubwa ŋen ŋanṯa ñagwasa al finjan lǝmbolua ldëɽua, orn egwaŋano lënǝŋulu lwunḏeinu đamiñǝđǝñanođa na đonaṯađa đǝŋen ŋeicia iđi đero đëndǝnu. ²⁶ ya farisiyin ñaŋgi ñagaŋǝlisi, aso al finjan egwaŋano ananoŋ ṯa aiyatǝɽeṯe yaɽo ŋëɽua cum. ²⁷ ya leđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun na ya farisiyin ñaŋgi ñagerṯo ŋen ŋiɽijan, ñagiđi ñaneini ŋen ŋubwa ŋen ŋanṯa ñagarno rel irri rabǝliđǝnu ŋawa nano ŋabǝjo irri raŋǝra raɽo ŋëɽua orn runḏeinu egwaŋano ŋođeaŋa ŋǝleđa ildi laiyo na ŋenŋa ŋataŋa. ²⁸ nṯia ndǝ leđa lǝndǝseicia ñagaɽo ŋëɽua lǝbaṯa ṯa ñaguđǝrwaṯo eŋen orn egwaŋano ñagwunḏeinu ŋenŋa ŋiɽijan na đagerađa ŋen. ²⁹ ya leđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun na ya farisiyin, ñaŋgi ñagerṯo ŋen ŋiɽijan, ñagiđi ñaneini ŋen ŋubwa ŋen ŋanṯa ñagabaṯa ñagwura rel ral anbiya na ñagëbǝđia rel rǝleđa raŋǝra ildi luđǝrwaṯo eŋen. ³⁰ na ñagabaṯa ṯa gǝbanṯa ñagafo iliga leṯalanda ṯa ñagero ñagǝlamǝđaṯa ndǝ laɽiño al anbiya. ³¹ nṯia ñaganǝñaŋ ñagǝbaṯa ṯa ñagaɽo liđia lǝleđa ildi laɽiño al anbiya. ³² a, ɽiñǝđaṯr ŋen iŋi eṯalanda latuđu. ³³ ya imwa yeicia, ya ñere ñeɽwar ñagiđi ñamiñe đakǝme đalo eŋen ŋubwa kaiñ ṯau? ³⁴ ŋen ŋafǝṯia igǝndǝđweiṯi anbiya na leđa ildi laliŋeṯo ŋen nǝsi na ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun. ñagiđi ñalɽiñe lǝmaṯan, na ñagiđi ñalɽiñe lǝmaṯan iđuɽi. ñagiđi ñëpwi lǝmaṯan iŋulu imajma esalo na ñagiđi ñǝldǝlaldiñe alo pređ, ³⁵ ṯa đakǝme ađǝndeṯa nano ŋen ŋanṯa ŋǝfǝni pređ iŋi ŋirǝwa alo ŋǝleđa luđǝrwaṯo eŋen. fǝŋǝfǝni ŋabil igi guđǝrwaṯo eŋen ŋananoŋ na ŋǝfǝni ŋǝsakariya ŋǝnḏurṯu, igi gaɽ iđia gǝbarakiyya, igi ñagaɽiñaṯǝma igal ekǝl alo nano yetǝɽe, na ŋǝfǝni ŋǝleđa luđǝrwaṯo eŋen iŋi ŋirǝwa iliga liligano. ³⁶ đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa laŋge ildi pređ liđ aleṯa leđa nano lǝliga ilđi. ³⁷ ursalim, ursalim, ŋaŋgi agaɽiño al anbiya na agamǝndaiyo leđa ŋwandraŋa ildi lǝđweinṯiaŋa. ñoman ñwaiña igafo igwonaṯa igararreiđia ñere ñǝlaɽǝŋa ñi nano ŋen ŋarno uɽǝfia gararreiđia ñere enǝlde, orn aganedo. ³⁸ seiđu, eɽa gǝlaɽǝŋa gaṯëđǝnialo. ³⁹ igaŋǝlwaɽǝṯia ṯa agaber agiđi ŋaiñǝseiei tǝŋ illi ndǝ liga leṯo ildi agiđi ŋawaṯau, gënǝŋu gǝbuŋǝnṯu igi geṯo igirǝŋ gelǝŋ rǝmwa.

¹ yesu gamiño igal ekǝl na gwonaṯa gabǝla, na ṯalǝmis niyǝmeṯa nano ṯa aiyǝmaŋaice alo yal ekǝl. ² gënǝŋu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, ñagaseicia laŋge ildi pređ? đeṯam igǝnđǝlwaɽǝṯia ṯa laŋge ildi pređ liđ alǝmǝnđëđǝni na lwandra lǝnǝŋ laber liđ alǝṯëni norǝb. ³ liga gaɽaŋa alo naiyǝn iseṯun ṯalǝmis niyǝmeṯa nano alǝsoŋ niyǝmeɽǝđe niyaṯa, lwaɽǝṯǝnde, ŋen iŋi ŋiđ aŋfeṯe nđoŋǝɽa? na ŋamǝla ŋiđ aŋǝɽeṯe ṯau iŋi ŋiđ aŋǝnđërrǝŋaice ṯa đela đǝlaɽǝŋa đafo ṯwaiñ na liga ildi lafo ṯwaiñ lamǝndëđǝni. ⁴ yesu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, rǝmojǝđr ṯa eđa gǝnǝŋ aŋerṯe gǝnđiđia ŋađǝna ⁵ ŋen ŋanṯa leđa lwaiña liđ alela igirǝŋ gǝlëɽǝñi alwaɽe ṯa, laɽ al masiya na lënǝŋulu liđ aliđi leđa ŋađǝna lwaiña. ⁶ ñagiđi ñǝne ṯa đǝbwaiñǝđia đafo ṯwaiñ na nwalđaŋ cum. rǝmojǝđr ṯa ñerṯe ñagiđiñalo. ŋen iŋi ŋiđ aŋfeṯe đeṯam orn đǝmǝnđađa đǝlaŋge pređ đamǝlu điđ ađela. ⁷ leđa liđ altwođe lagea leđa na ŋǝlǝŋe ŋiđ aŋtođe ŋagea ŋǝlǝŋe ŋorwaṯa ŋiđ aŋfeṯe na alo ɽetǝɽeteo yiđ aiyǝtësǝni. ⁸ nđǝ laŋge ilđi lafo ŋen ŋubwa kaiñ ŋiđ aŋǝtwođe. ⁹ orn leđa liđ alǝnđǝnaice ŋen ŋubwa ŋeicia kaiñ alǝnđǝɽiñe na leđa lalo pređ liđ alǝndǝneđe ŋen ŋanṯa irǝŋ gǝlëɽǝñi, ¹⁰ orn leđa lwaiña liđ aloɽǝbaṯe nḏurṯu, na liđ alnanaiđe lorǝba na liđ alneđe lorǝba. ¹¹ na anbiya ywaiña eŋaɽǝwen yiđ aiytwođe aimiñe leđa lwaiña eđađ. ¹² leđa lwaiña ilđi lubwa rǝmwara liđ almwaleṯe ŋen ŋanṯa đagera ŋen điđ ađǝtwođe kaiñ. ¹³ eđa igi ṯaŋǝɽaŋo eŋen ŋǝrǝmwa alo aiyumǝnđǝđeini gënǝŋu giđ aŋëbǝrni. ¹⁴ na ŋen iŋi ŋaŋǝra ŋǝŋǝlǝŋe ŋǝrǝmwa ŋiđ aŋërrǝŋeiđǝni alo pređ ŋaɽo đamǝđaṯa eleđa pređ, orn đamǝndađa điđ ađela. ¹⁵ ndǝ ñagiđi ñaseici waŋge gataŋa igi gagera ŋen kaiñ gëɽǝnu alo yëđǝñinu yetǝɽe garno an nabi danyal gwalwaɽo, ¹⁶ iliga lakǝl ŋgiṯr leđa lalo yuḏiya alobǝđe naiyǝn. ŋgiṯr leđa lǝbëgǝri allǝŋeṯe ŋen iŋi. ¹⁷ ndǝ eđa gafo eɽa eđǝpe ŋgiṯǝmar aŋerṯe gǝbenṯia eɽa ndǝ girǝwa ṯa aŋǝme laŋge ǝllëɽǝŋu. ¹⁸ ndǝ eđa gafo igi ŋgiṯǝmar aŋerṯe gađaŋa ṯa aŋǝme erena gǝlëɽǝŋu. ¹⁹ liji ɽrlda iliga lakǝl ildi lonḏaico na ildi lađuɽi ñcre liđ alneini ŋen ŋubwa. ²⁰ ekeɽǝđr rǝmwa ṯa đǝlaldǝña eđalo đaber điđ ađǝfeṯe obǝđaiya walla iloman lǝđǝmiñǝniano. ²¹ ŋen ŋanṯa iliga lakǝl ŋen ŋiđ aŋfeṯe ŋubwa kaiñ. na ŋen ŋero ŋafo ŋubwa ŋarnṯia liga alo yiđǝnu na điñǝđi mǝldin na ŋaber ŋiđ aŋfeṯe ŋarnṯia tǝŋ. ²² ndǝ ñoman ñakǝl ñǝŋen ŋubwa kaiñ aiñerṯe ñaṯǝbeinia eđa gero gǝnǝŋ giđ aŋëbǝrni. orn ñoman ñakǝl ñid aiñaṯǝbeini ŋen ŋanṯa leđa ildi lwoṯǝnu. ²³ iliga lakǝl ndǝ eđa gǝnǝŋ gǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, seicr, fǝŋu al masiya ëli walla ëlua, ñerṯe ŋagǝbendia ŋen ŋǝlëɽǝŋu. ²⁴ ŋen ŋanṯa leđa lwaiña ildi laɽǝlen liđ altođe ildi liđ alaṯa ṯa laɽ al masiya, na anbiya eŋaɽǝwen yiđ aiyǝtwođe na lënǝŋulu liđ aliđi ŋen ŋoɽra na aŋwara na liđ aliđi leđa ŋađǝna na leđa ildi lwoṯǝnu cum ndǝ laɽǝwađaṯa. ²⁵ seiđr, igwalwaɽǝṯǝnde ananoŋ. ²⁶ nṯia ñdǝ leđa lǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, seicr gënǝŋu gafo eđǝñwa, ñerṯe ñagabǝla na ndǝ lǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, seicr, gënǝŋu gafo egeɽa egwaŋaño, ñerṯe ñagabendia ŋen eŋen. ²⁷ ŋen ŋarno rǝmwa rasa ndele ndrǝwađi alo pređ ndalǝŋgwa, đela điđia gǝleđa điđ ađǝfeṯe ṯia cum. ²⁸ alo isi aŋǝno yǝwaŋge gaiyo yafau, atwar yiđ aiyorarraiđi cum. ²⁹ na nđǝ ŋen ŋubwa ŋǝliga lakǝl ŋamǝndëđǝnu ëđǝñina yiđ aiyǝɽeṯe ŋǝrǝmi, na ubwa gaber aŋǝwađialo na ropa riđ arirtǝṯi alo na laŋge lwaiña ŋabǝɽa lelo liđ altësǝni. ³⁰ orn ŋamǝla ŋiđia gǝleđa ŋiđ aŋǝseini elo na leđa lalo lǝŋǝɽwa pređ liđi ṯalupǝnu ŋurumia bǝɽan na liđ alǝseici iđia gǝleđa geṯo isbwoɽua yelo ŋabǝɽaŋa na ŋaɽrwaŋa ŋwaiña. ³¹ na gënǝŋu giđ aŋǝđwaṯe mǝlaiyǝka ilëɽǝŋu đalǝđa đoɽra na yënǝŋulu yiđ aiyǝrarreiđi leđa ǝllëɽǝŋu lwoṯǝnu alo endele na eđǝɽǝđalo na endalǝŋgwa, na ltuŋga đǝrti. ³² ërrǝŋeinr ŋen ŋebǝđa iŋi ŋǝwujǝnu. ndǝ ebǝđa gǝbǝɽia ŋǝđobǝraŋa ñagaliŋeṯo ṯa iṯǝlia gaɽo. ³³ nṯia cum ndǝ ñagaseieia laŋge ildi pređ lǝŋeṯr ṯa iđia gǝleđa gafo ṯwaiñ, đeṯam gafǝnde nano. ³⁴ đeṯam igǝnđǝlwaɽǝṯia ṯa laŋge ilđi pređ liđ alfeṯe ŋen leđa lǝliga ilđi lamǝlu labaiya. ³⁵ elo na alo liđ alǝmǝnđëđǝni orn ŋen ŋǝlëɽǝñi ŋaber ŋiđ aŋǝmǝndëđǝni kwai kwai. ³⁶ orn eđa gero gǝnǝŋ galiŋeṯo loman lakǝl walla ëđǝñin yakǝl illi đaṯa gunto. mǝlaiyǝka yelo yaijǝba na iđia gaijǝba cum. ³⁷ ŋen nǝliga ildi iđia gǝleđa giđ aŋǝwela ŋiđ aŋarneṯe ŋen nǝliga lǝnua. ³⁸ ŋen ŋanṯa iliga lakǝl ŋawa ŋamǝlu ŋatëri alo pređ, leđa laso lđǝṯia ldǝmame wasenanda na liji ɽrlda ldǝmamǝni ŋen loman lamǝlu leṯo ildi nua lënṯiau eɽa igi galađa nǝŋau. ³⁹ na lënǝŋulu laijǝba ŋen illi ndǝ ŋawa ŋeṯo đǝge nǝŋǝlape pređ. ŋen ŋiđ aŋfeṯe ṯia eum ndǝ iđia gǝleđa giđ aŋela. ⁴⁰ iliga lakǝl leđa liɽijan liđ alfeṯe igi, na eđa gǝnǝŋ giđ aŋǝmǝni orn eđa gwomǝn giđ aŋǝṯëni. ⁴¹ liji liɽijan ɽrlda liđ alfeṯe ṯalwađo na wuji gǝnǝŋ giđ aŋǝmǝni na wuji gwomǝn giđ aŋǝṯëni. ⁴² ŋen ŋafǝṯia apr sǝnđua ŋen ŋanṯa ñagaijǝba loman elǝŋ egalo giđ aŋǝwela. ⁴³ ñagaliŋeṯo ŋen iŋi, ṯa gǝbanṯa eđa gerṯo eɽa galǝŋinnano liga oɽom yiđ aiyǝwela ṯa gënǝŋu gero gaŋgiṯia oɽom aiyënṯi eɽa ŋabǝɽa. ⁴⁴ ŋen ŋafǝṯia ṯuɽeinr ŋen ŋanṯa iđia gǝleđa giđ aŋela iliga ildi ñagaṯa gënǝŋu gamǝlu. ⁴⁵ esegi gaɽ ebai igi guđǝrwaṯo eŋen na galiŋeṯo ŋen nǝsi igi eđa gerṯǝma gamëɽi gaɽnđa eleđa lamǝđuɽǝđǝnṯia ṯa aŋǝlnanaice aicǝba iliga lǝđǝsa? ⁴⁶ ebai gakǝl gabuŋǝnṯu igi eđa gerṯǝma, ndǝ geṯo giđ aŋǝmafiđi gëbǝđia ŋen ṯia. ⁴⁷ đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa gënǝŋu giđ aŋiđi ebai gakǝl gaɽnđa elaŋge pređ ǝllëɽǝŋu. ⁴⁸ orn ebai geieia gǝbaṯa egare, eđa gerṯiñi gero geṯo ram, nǝŋǝtwođe nǝŋǝpwi leđa ilđi ṯaliđǝlda ŋǝmëɽria, ⁴⁹ lđase ldǝṯia leđala ilđi ɽramǝɽua. ⁵⁰ eđa gerṯo ebai gakǝl giđ aŋela iloman ilđi ebai gabaṯa gamǝlu na iliga ildi ebai gaijǝba, ⁵¹ na giđ aŋǝmaṯǝbǝđiano nǝŋǝmënǝci eđakǝme đǝleđa ildi lerṯo ŋen ŋiɽijan. đara na đǝsaṯa eŋađ liđ alfeṯe alo esen.

¹ ŋen ŋǝŋǝlǝŋe ŋelo ŋarno ñere ñaɽo ñoa iñi ñamo ñamba eñen iñi ñabǝla ṯa alopǝđaiđe eđala igi gamǝđia. ² ñere đenǝŋ iŋulu ñaɽo ñiɽǝṯiano na đenǝŋ ñaliŋeṯo ŋen nǝsi. ³ ñënǝŋulu iñi ñaɽo ñiɽǝṯiano ñamo ñamba eñen orn ñero ñamo jas. ⁴ orn ñënǝŋulu iñi ñaliŋeṯo ŋen nǝsi ñamo jas iŋaɽa ñambaña eñen. ⁵ na eđa gamǝđia gero geṯo taltal na ñënǝŋulu ñamǝđiṯe elo nǝñandre. ⁶ orn ulǝŋgiano ole geṯo pǝlelo nǝŋaṯa, seicr eđa igi gamǝđia gëni geṯo. twođr ñaldopǝđǝlda. ⁷ na ñere pređ ñatwođo niñaṯoɽaṯe ñamba eñen. ⁸ na ñere iñi ñaɽo ñiɽǝṯiano niñǝlwaɽǝṯi ñere ñaliŋeṯo ŋen nǝsi ṯa, naicǝndrǝn jas itefr esalo ŋen ŋanṯa ñamba eñaiñ ñonaṯa ñabaiya. ⁹ orn ñere ñaliŋeṯo ŋen nǝsi nǝñǝluɽǝbiṯi eŋen nǝñaṯa, aŋgaica jas yero ywaiña ŋen ŋanṯa ñaŋ na nanda cum. orn mbǝr iḏukan ñiliđi jas esalo. ¹⁰ na liga ñënǝŋulu ñabǝla ñiliđa jas, eđa geṯo igi gamǝđia na leđa ildi lafo ldënṯǝlda iđǝsa đǝđamǝđia na ëuwǝr yaldanḏǝnu. ¹¹ orn ñere ñǝṯënu nǝñela cum nǝñaṯa, ya elǝŋ, ya elǝŋ, gagiṯǝnde. ¹² orn gënǝŋu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa igaijǝbǝnde. ¹³ ŋen ŋafǝṯia apr sǝndua ŋen ŋanṯa ñagaijǝba loman na ëđǝñin. ¹⁴ ŋen ŋiđ aŋfeṯe ŋarno ŋen ṯa eđa gǝnǝŋ gwonaṯa gabǝṯa alo yǝnǝŋ nwaldaŋ, nǝŋundǝđi lǝbai nǝŋǝlnaice laŋge ǝllëɽǝŋu ṯa aldrǝmoṯe. ¹⁵ gënǝŋu ganaico ebai gǝnǝŋ jǝnei đenǝŋ nǝŋǝnaice ebai gwomǝn jǝnei iɽijan nǝŋǝnaice gwomǝn jǝnei yento. eđa ganaico ebai gwaiña ŋaṯǝɽa jǝnei ywaiña na ebai gǝtefr ŋaṯǝɽa jǝnei yǝtefr. orn eđa nǝŋǝɽe nwaldaŋ. ¹⁶ ebai igi ganeinu jǝnei đenǝŋ nǝŋaɽe taltal nǝŋiđi ŋǝmëɽria gǝrusya nǝŋǝɽǝjaice egworǝb neɽeṯe ređ. ¹⁷ nṯia cum ebai igi ganeinu jǝnei iɽijan nǝŋǝɽǝjaice egworǝb neɽeṯe marldwan. ¹⁸ orn ebai igi ganeinu jǝnei yento nǝŋaɽe nǝŋuri alo iđuđa nǝŋǝlǝbǝce gǝrus yelǝŋ gǝlëɽǝŋu. ¹⁹ ndǝ liga laŋgaṯo lwalano eđa gerṯo lǝbai lakǝl nǝŋela nǝŋǝnḏeiei ŋen ŋǝlǝbai, al gǝrus yafo ṯau. ²⁰ na ebai igi ganeinu jǝnei đenǝŋ nǝŋela jǝneiya ređ nǝŋaṯa ya elǝŋ aganaicǝñi jǝnei đenǝŋ ṯa erǝmoṯe. seieu igaɽǝjaieo egworǝb yaɽo ređ. ²¹ elǝŋ gǝlëɽǝŋu nǝŋǝmeiṯi ṯa, ŋen ŋaŋǝra agaɽ ebai gaŋǝra na guđǝrwaṯo eŋen. ŋen ŋanṯa aguđǝrwaṯo eŋen ŋǝtefr, igaŋanaicia laŋge lwaiña ṯa ŋǝɽrǝmoṯe. ënṯu eđaŋǝra nano đelǝŋ gǝlaɽǝŋa. ²² na ebai igi ganeinu jǝnei iɽijan nǝŋela cum nǝŋaṯa, ya elǝŋ aganaicǝñi jǝnei iɽijan ṯa erǝmoṯe. seicu, igaɽǝjaico egworǝb yaɽo marldwan. ²³ elǝŋ gǝlëɽǝŋu nǝŋǝmeiṯi ṯa, ŋen ŋaŋǝra, agaɽ ebai gaŋǝra na guđǝrwaṯo eŋen. ŋen ŋanṯa aguđǝrwaṯo eŋen ŋǝtefr igaŋanaieia laŋge lwaiña ṯa ŋǝɽrǝmoṯe. ënṯu eđaŋǝra nano đelǝŋ gǝlaɽǝŋa. ²⁴ orn ebai igi ganeinu jǝnei yento nǝŋela cum nǝŋaṯa, ya elǝŋ igaliŋeṯǝŋa. agaɽ eđa gabɽwaŋǝno eŋen ŋaŋgi agwanḏa laŋge agero agǝlǝwađa, na agarreiđia laŋge agero agaldaldǝđia alo. ²⁵ igiđǝñalo na igabǝɽo nelǝbǝce jǝnei ilaɽǝŋa iđuđa. seicu jǝnei ilaɽǝŋa fisi. ²⁶ elǝŋ gǝlëɽǝŋu nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, agaɽ ebai geicia na gaiñǝlaŋǝno. agaliŋeṯo ṯa igwanḏa laŋge igero igǝlǝwađa na igarreiđia laŋge igero igaldaldǝđia alo. ²⁷ nṯia ŋen ŋaŋǝra ndǝ aganaico leđa jǝnei ilëɽǝñi ildi lerṯo banki, ṯa ndǝ igeṯo eneini jǝnei ilëɽǝñi yaɽǝjeinu aten. ²⁸ nǝŋeiṯi leđa ilđi laṯurwa ṯwaiñ ṯa, maṯǝmar jǝnei ñanaice eđa igi gerṯo jǝnei ređ. ²⁹ ŋen ŋanṯa eđa gerṯo laŋge giđ aŋǝlneini lǝmǝn tǝŋ na giđ aŋǝlerṯe lwaiña, orn eđa gero laŋge, waŋge gǝtefr gǝlëɽǝŋu giđ aŋǝmeini. ³⁰ ëuwǝṯr ebai igi gero ŋeniano iŋǝrǝm ndëuwǝr. đara na đǝsaṯa eŋađ liđ alfeṯe tu. ³¹ nđǝ iđia gǝleđa giđ aŋela eŋaɽrwa ŋǝlëɽǝŋu mǝlaiyǝkaiya gënǝŋu giđ aŋǝɽaŋe nal kurs iŋaɽrwa ilëɽǝŋu. ³² na ŋǝlǝŋe pređ ŋalo ɽetǝɽeteo ŋiđ aŋǝrreiđǝni ŋu nëiñua. na gënǝŋu giđ aŋǝlǝndǝđiano ŋen ŋarno eđa gǝsia đwala gǝndǝđo yaŋalano oɽoiya. ³³ na gënǝŋu giđ aŋëɽi yaŋala nḏaŋ đaŋaieǝba na oɽo nḏaŋ đaŋabur. ³⁴ orn elǝŋ giđ aŋǝlwaɽǝṯi leđa lǝŋǝlǝŋe ildi lafo nḏaŋ đaŋaicǝba ṯa, ya leđa lǝpapa gǝlëɽǝñi ñaŋgi ñagabuŋǝnṯu, elar ñerṯe ŋǝlǝŋe iŋi ŋëɽǝṯǝnđe liga alo yiđǝniau. ³⁵ ŋen ŋanṯa igafo igaicoiña na ñaganaicǝñi ŋǝsa. na aŋal garriñi na ñaganaicǝñi niṯi. igaɽ ilia na ñagënǝciñi eneɽa enalo. ³⁶ igafo mǝɽǝmǝɽeñ nǝñaiñëɽi ndrena nano. igafo igwuma nǝñela nǝñaiñanwane. igafo isijǝn nǝñaiñeṯa nano. ³⁷ orn leđa ildi luđǝrwaṯo eŋen liđ almuɽǝbiṯi eŋen alaṯa, ya elǝŋ, ñagaseicǝŋa agaicoiña nǝñaŋǝnaice ŋǝsa ndoŋǝɽa? na aŋal garrǝŋa nǝñaŋǝnaice đǝṯia ndoŋǝɽa? ³⁸ na ñagaseicǝŋa agaɽ ilia nǝñaŋënǝci eneɽa ndoŋǝɽa? na agafo mǝɽǝmǝɽeñ nǝñaŋëɽi ndrena nano ndoŋǝɽa? ³⁹ na ñagaseicǝŋa agwuma walla agafo isijǝn nǝñǝŋeṯa nano ndoŋǝɽa? ⁴⁰ elǝŋ giđ aŋǝluɽǝbiṯi eŋen aŋǝleiṯi ṯa, đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ndǝ ñagamǝđaṯo eđa gǝnǝŋ gǝta elorǝba ildi ǝllëɽǝñi, ñagamǝđaṯiñi. ⁴¹ orn gënǝŋu giđ aŋǝlwaɽǝṯi leđa ildi lafo nḏaŋ đǝŋabur ṯa, ŋgaṯǝñr nano ya leđa labuŋǝnu alo yisia yǝbǝɽǝbǝte isi yeđǝrǝnṯu ŋen ŋanṯa seṯan na mǝlaiyǝka ilëɽǝŋu. ⁴² ŋen ŋanṯa igafo igaieoiña nǝñerṯe ñagaiñǝnaiea ŋǝsa. igafo aŋal garriñi nǝñerṯe ñagaiñǝnaica niṯi. ⁴³ igafo igaɽ ilia nǝñerṯe ñagaiñënǝci eneɽa enalo. igafo mǝɽǝmǝɽeñ nǝñerṯe ñagaiñëɽi ndrena nano. igafo igwuma na igafo isijǝn nǝñerṯe ñagaiñeṯa nano. ⁴⁴ na lënǝŋulu cum liđ almuɽǝbiṯi eŋen alaṯa, ya elǝŋ, nanda ñagaseicǝŋa agaicoiña walla aŋal garraŋa walla agaɽ ilia walla agafo mǝɽǝmǝɽeñ ndrena nerǝŋa nano, walla agwuma walla isijǝn ndoŋǝɽa, nǝñerṯe ñagaŋamǝđaṯa ? ⁴⁵ orn gënǝŋu giđ aŋǝluɽǝbiṯi eŋen aŋaṯa, đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, ŋen ŋanṯa ñagero ñagamǝđaṯa eđa gǝnǝŋ gǝta eleđa ildi ñagero ñagaiñamǝđaṯa. ⁴⁶ lënǝŋulu liđ alaɽe alënṯi eđakǝme đǝbǝɽǝbǝte orn leđa ildi luđǝrwaṯo eŋen liđ alënṯi eđamǝṯia đǝbǝɽǝbǝte.

¹ ndǝ yesu gabǝɽǝndeṯo ŋen iŋi pređ gënǝŋu nǝŋeiṯi ṯalǝmis ilëɽǝŋu ṯa, ² ñagaliŋeṯo ṯa đǝsa đǝberma al fissa điđ ađǝfeṯe ndǝ ñoman ñaŋgaṯo ñiɽijan na iđia gǝleđa giđ aŋǝneiđǝni ṯa aŋǝɽiñǝni iđuɽi. ³ iliga lakǝl nǝlǝŋ nǝkana na leđa loɽra larraiđo eɽa nano gelǝŋ goɽra gǝkana gǝbernia giyafa, ⁴ ṯalɽwataiđo ṯa alëndi yesu ŋađǝnaŋa na almaɽiñe. ⁵ orn ldaṯa, gerṯa iliga lǝđǝsa ŋen ŋanṯa aŋgaica leđa liđ altwođe ŋabǝɽaŋa alǝndǝgear. ⁶ ndǝ yesu gafo alo ibeṯani egeɽa gǝsiman igi gafo gagǝro ⁷ wuji gǝnǝŋ gaɽǝbwa nǝŋǝmeṯa nano ŋelaŋa elwandr liđǝnu larno ŋaɽa, ŋela ŋǝmwađa gaiñǝla kaiñ, ŋwaiña iliano kaiñ. wuji nǝŋǝraice yesu nenda ndǝ gënǝŋu gafo gasa. ⁸ ndǝ ṯalǝmis yaseicu ṯia niyǝciṯano kaiñ niyaṯa, gaɽe ŋela ŋagirnia? ⁹ ŋela iŋi ŋaɽǝwađaṯa ŋiliđǝnu al gǝrus ywaiña na al gǝrus yananeinu leđa ildi laɽo lǝbai. ¹⁰ yesu nǝŋaliŋeṯe ŋen eŋen nǝŋǝleiṯi ṯa, ñagǝtësia wuji egare eđa? gënǝŋu giṯiñi ŋen ŋaŋǝra kaiñ. ¹¹ ñagafo leđala ildi laɽo lǝbai ñagaɽaŋalda jaica jaica orn igënǝñi lǝgerr lǝgafiar jaica jaica. ¹² ndǝ wuji garaico ŋela iŋi naŋǝno ilëɽǝñi gënǝŋu giđu ṯia ṯa aŋǝñaṯoɽaṯe ŋope ŋen ŋanṯa igwurni. ¹³ đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa alo pređ ŋen ŋaŋǝra ŋǝrǝmwa ŋwalwaɽǝniau, ŋen iŋi wuji giđu ŋiđ aŋwalwaɽǝni ṯa leđa almauwǝlëldǝŋǝđeini. ¹⁴ orn eđa gǝnǝŋ iṯalǝmis ređ nemiñe eɽijan igi gǝbernia yausa iskariyuṯi nǝgabǝṯa nǝlǝŋ nano nǝkana nǝŋaṯa, ¹⁵ ñagameđǝño ñagaiñǝnaica wande ndǝ igǝndǝnaica yesu ? na nǝlǝŋ nǝmanaice faḏḏa eređia giɽijin. faḏḏa yǝnǝŋ yerṯo gǝrus ano yarno riyal eɽijan. ¹⁶ na iliga lakǝl nëiñua yausa naŋapwaiñe liga ṯa aŋǝmaunaiđe. ¹⁷ iloman laɽnda lǝđǝsa aicǝba gaicǝfa ṯalǝmis niyeṯa yesu nano niyaṯa, agwonaṯa ñaŋëɽǝṯi đǝsalo ŋga, iđi đǝbernia al fissa? ¹⁸ gënǝŋu nǝŋǝleiṯi ṯa mbǝr irnuŋ goɽra maji nano ñamalwaɽǝṯi ṯa eđa gǝbërrǝŋaiđia ŋen gaṯa liga lëɽǝnṯiñi lafo ṯwaiñ. ñagasa al fissa ṯalǝmisya ilëɽǝñi egcɽa gǝlaɽǝŋa. ¹⁹ ṯalǝmis yiđu ŋen ŋarno yesu gwalwaɽǝṯǝlo niyëɽi đǝsa đal lissa. ²⁰ na ulǝŋgi gënǝŋu ldaɽaŋe alo ṯa alase ṯalǝmisya ređ nemiñe eɽijan. ²¹ ndǝ lafo lasa gënǝŋu nǝŋaṯa, đeṯam igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa eđa gunto eñaŋ giđ aŋaiñǝnaiđe. ²² na yënǝŋulu ṯaiywano kaiñ na pređ niyǝmeɽǝđe, ya elǝŋ igaber igiđ eŋanaiđe, gerṯa fǝṯia? ²³ gënǝŋu nǝŋǝluɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, eđa igi ñagǝldǝgënǝcia raŋ ilǝmbolua gënǝŋu giđ aŋaiñǝnaiđe. ²⁴ iđia gǝleđa gamiña ŋen ŋarno ŋǝwërđǝnu iŋu orn eđa giđ aŋǝneini ŋen ŋubwa igi ganaiđia iđia gǝleđa. gǝbanṯa ŋen ŋaŋǝra ṯa maji gakǝl gero gǝlǝŋǝni. ²⁵ yausa, gënǝŋu igi ganaiđǝma nǝŋǝmeɽǝđe, ya elǝŋ igi gǝbërrǝŋaiđia ŋen, igaber igiđ eŋanaiđe, gerṯa fǝṯia? yesu nǝŋǝmeiṯi ṯa, ndo agiđi ŋaiñǝnaiđd. ²⁶ na ŋen laso yesu gamo aicǝba nǝŋǝbuŋti nǝŋgere nǝŋǝnaice ṯalǝmis ilëɽǝŋu nǝŋaṯa, mǝr ñase igi gaɽ aŋǝno ilëɽǝñi. ²⁷ na nǝŋǝme al finjan nǝŋërṯi rǝmwa nano nǝŋǝlnaice nǝŋaṯa, ṯǝr, ñaŋ pređ. ²⁸ ŋen ŋanṯa isi yaɽo ŋǝfǝni ŋǝlëɽǝñi iŋi ŋǝbendia đǝrreiđia ŋen alo đǝrǝmwa iŋi ŋiđ aŋirwini ŋen ŋanṯa leđa lwaiña ṯa ŋen eŋen ŋeicia aŋgeini. ²⁹ igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa igaber igǝṯia ŋawa iŋi ŋǝliđia lera tǝŋ ŋen loman lamǝlu ildi lǝgiđr aluṯr tǝŋ eŋǝlǝŋe ŋǝpapa gǝlëɽǝñi. ³⁰ ndǝ lalǝŋo ŋalǝŋa ldamiñe ldabǝṯa naiyǝn iseṯun. ³¹ orn yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, ñaŋ pređ ñagiđi ñaiñǝṯađe điñǝđi ulǝŋgi, ŋen ŋanṯa ŋen ŋǝwërđǝnu, igiđi yëupwi eđa gǝsi yaŋala na yaŋala yiđ ailaldǝđǝnialo. ³² orn ndǝ igatnđinu igiđi endǝbwarǝđate alo ijalil. ³³ buṯrus nǝŋǝmuɽǝbiṯi eŋen nǝŋaṯa, ndǝ leđa pređ laŋaṯađa orn igënǝñi igaber igiđi eŋaṯađe kwai kwai ³⁴ yesu nǝŋǝmeiṯi ṯa đeṯam igaŋwalwaɽǝṯia, điñǝđi agiđi ŋaiñabǝlaice ñoman ñiɽijin ŋen đwaṯa đamǝlu đabara. ³⁵ buṯrus nǝŋǝmeiṯi ṯa, ndǝ lǝgabaiya orn igaber igiđ eŋabǝlaiee. na ṯalǝrnis pređ niyaṯa ṯia cum. ³⁶ orn yesu leṯǝlda alo ibernia jađsimani nǝŋǝlwaɽǝṯi ṯalǝmis ṯa, ɽaŋr ëli ŋen igabǝṯa alo yakǝl ṯa eṯurṯi rǝmwa ³⁷ neŋǝmame buṯrus na liđia liɽijan lǝsabdi ṯaŋwano kaiñ nǝŋgǝrđe kaiñ. ³⁸ nǝŋǝleiṯi ṯa, usila gǝlëɽǝñi gwana kaiñ ṯa aŋgaica igabaiya. ɽaŋr ëli alapr sǝndua. ³⁹ na gënǝŋu nǝgabǝṯa nëiñua aten nǝŋwođǝñiṯi alo nǝŋǝṯurṯi rǝmwa nǝŋaṯa, papa, ndǝ agaɽǝwađaṯa miñeicǝñi fmjan isi eŋen ŋubwa kaiñ. orn ŋgiṯu ŋen aŋiđǝni iŋi agwonaṯa gerṯa ŋen igwonaṯa. ⁴⁰ orn nǝŋoɽǝbaṯe ṯalǝmis nano iɽijin nǝŋǝlfiđi yandro nǝŋeiṯi buṯrus ṯa, ñagero ñagaɽǝwađaṯia lǝgapr sǝndua ṯia ëđǝñin yento? ⁴¹ apr sǝndua ñaṯurṯi rǝmwa ṯa ñerṯe ñagabirnḏeini. đeṯam usila gëɽǝđiaŋǝno orn aŋǝno yëbia. ⁴² orn gënǝŋu nǝgabǝla tǝŋ nǝŋǝṯurṯi rǝmwa nǝŋaṯa, papa ndǝ finjan isi yaber yaɽǝwađaṯia yamiña illi ndǝ igǝṯia, ŋgiṯu ŋen agwonaṯa aŋiđǝni. ⁴³ nǝŋela nǝŋǝlfiđi yandro tǝŋ ŋen ŋanṯa isi esen yiniano. ⁴⁴ orn nǝŋǝlǝŋgiṯi nǝŋǝlomiñe tǝŋ nǝŋǝṯurṯi rǝmwa tǝŋ nǝŋǝlwaɽe ŋen ŋarno ŋananoŋ. ⁴⁵ orn nǝŋeṯa ṯalǝmis nano tǝŋ nǝŋǝleiṯi ṯa, andrr mǝldin ñamiñǝniano. seiđr, liga lafo ṯwaiñ na iđia gǝleđa ganeiđǝni eraŋ rǝleđa leicia. ⁴⁶ twođr aɽr. seicr gënǝŋu igi gaiñǝnaiđia gafo ṯwaiñ. ⁴⁷ ŋen yesu gwaɽwata mǝldin yausa, eđa gǝnǝŋ iṯalǝmis ređ nemiñe eɽijan, gënǝŋu leṯo leđala lwaiña ildi lerṯo yoperre na ŋǝfra. lënǝŋulu leṯo inǝlǝŋ nǝkana na eleđa loɽra. ⁴⁸ na gënǝŋu igi ganaiđo yesu ganaico leđa ŋamǝla nǝŋaṯa, gënǝŋu igi igiđi emwëɽwëṯe ëiñua egworǝb, fǝŋu. ëndǝmar. ⁴⁹ na yausa geṯo yesu nano taltal nǝŋaṯa, elǝŋ igi gǝbërrǝŋaiđia ŋen bǝṯau, nǝŋǝmwëɽwëṯe ëiñua egworǝb. ⁵⁰ yesu nǝŋǝmeiṯi ṯa, oraiñ, ageṯo eŋen ŋǝwande? orn leđa ldela ldǝmëɽi raŋ nano ldǝmëndi. ⁵¹ eđa gǝnǝŋ eleđa ildi lafo yesu ŋǝla nǝŋwale đaŋ đǝlëɽǝŋu nǝŋuɽǝđi đoperre nǝŋubǝɽi ebai gelǝŋ goɽra gǝkana nǝŋǝmaṯǝđaṯe ënǝñia alo ilëɽǝŋu. ⁵² na yesu nǝŋǝmeiṯi ṯa, oɽǝbaico đoperre đǝlaɽǝŋa igërrua ŋen ŋanṯa leđa pređ ildi lǝmama yoperre lënǝŋulu liđ alɽiñǝni yoperreya. ⁵³ ñagaṯa ṯa igaber igaɽǝwađaṯa igabeɽǝđia papa gǝlëɽǝñi na taltal gënǝŋu giđ aŋaiñǝđweiṯi mǝlaiyǝka ywaiña kaiñ yamiñaṯo lijun ređ nalo eɽijan? ⁵⁴ orn nđǝ igëbǝđia ṯia ŋen ŋiđ aŋǝɽiñađeini ṯau iŋi ŋǝwërđǝnu egađam gǝrǝmwa igi gǝbaṯa ṯa đeṯam ŋen iŋi ŋiđ aŋfeṯe? ⁵⁵ iliga ildi yesu nǝŋeiṯi leđa ṯa, ñageṯo ṯa ñaiñëndi yoperreya na ŋǝfraŋa garno ñagagea oɽom? igaɽaŋa igal ekǝl ñoman pređ niyërrǝŋaice leđa ŋen na ñagero ñagaiñëndi. ⁵⁶ ŋen iŋi ŋafo pređ ṯa ŋen al anbiya yawërđu aŋǝɽiñađeini. orn ṯalǝmis pređ nemaṯađe niyobǝđe. ⁵⁷ leđa ldëndi yesu ldǝmamaṯe eɽa gelǝŋ goɽra gǝkana gǝbernia giyafa. na leđa ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun na leđa loɽra lafo larraiđo alo yakǝl. ⁵⁸ orn buṯrus ṯaŋǝmateṯo nwaldaŋ nǝŋarǝmaṯe eɽa nano gelǝŋ goɽra gǝkana nǝŋënṯi eɽalo ldǝɽaŋalo leđala ṯa aŋǝseici ŋen. ⁵⁹ nǝlǝŋ nǝkana na nǝlǝŋ pređ ini nararraiđia ldǝpwaiñe leđa ildi alǝsǝki yesu ŋenŋa ŋǝŋaɽǝwen ṯa alaɽǝwađǝṯe lamaɽiña. ⁶⁰ na leđa lwaiña ldǝleṯa nano đamǝđaṯađa đǝŋaɽǝwen orn nǝlǝŋ nero nafiđa ŋen ŋǝnǝŋ. orn leđa liɽijan ldela nḏurṯu ldaṯa, ⁶¹ eđa igi gaṯa ṯa gaɽǝwađaṯa gagera al ekǝl irǝmwa orn iñoman ñiɽijin giđ aŋwađe. ⁶² elǝŋ goɽra gǝkana nǝŋǝtwođe nǝŋaṯa, agaber agoɽǝbaica eŋen ŋǝnǝŋ ? leđa lamama ŋen ŋaŋagea eđa? ⁶³ orn yesu ṯaŋǝbwaiño ŋǝma. na elǝŋ goɽra gǝkana nǝŋǝmeiṯi ṯa, igaŋeɽǝđia kaiñ rǝmwara irri ramǝṯia ṯa agǝndǝlwaɽǝṯia ndǝ agaɽ al masiya, iđia gǝrǝmwa. ⁶⁴ yesu nǝŋǝmeiṯi ṯa, ñagwalwaɽo đeṯam. igaɽo ṯia. orn igǝndǝlwaɽǝṯia ṯa, điñǝđi nëiñua ñagiđi ñaseici iđia gǝleđa ṯaŋǝɽaŋalo nḏaŋ đaŋaicǝba đǝrǝmwa irri rerṯo ŋabǝɽa aŋela isbwoɽua yelo. ⁶⁵ orn elǝŋ goɽra gǝkana nǝŋandǝđe erena gǝlëɽǝŋu nǝŋaṯa, gënǝŋu gwalwaɽo ŋen ŋǝrǝmwa ŋeicia. ŋen ŋanṯau lǝgwonaṯar lǝgǝberṯiar ŋen ŋwomǝn ŋamagea? điñǝđi ñagano ŋen ŋeicia ŋǝlëɽǝŋu. ⁶⁶ ñagaṯau? leđa ldǝmuɽǝbiṯi eŋen ldaṯa ṯa aŋǝɽiñǝni. ⁶⁷ orn lënǝŋulu ldǝmađaṯabǝṯe isiano ldǝmarice ŋǝɽǝtǝbiaŋa na lǝmaṯan ldǝmëupwi ndređena, ⁶⁸ ldaṯa, ya masiya lwaɽǝṯǝnde esandǝldi laŋëupwa? ⁶⁹ buṯrus gafo gaɽaŋa ndëuwǝr eɽalo. na ŋere ŋǝnǝŋ iŋi ŋiđu ŋǝmëɽria nǝŋǝmeṯa nano nǝŋaṯa, aganǝŋa cum ñagafo yesuga igi geṯo alo ijalil. ⁷⁰ orn buṯrus nǝŋǝmabǝlaice leđa nëiñua pređ nǝŋaṯa, igaijǝba ŋen agwalwaɽo. ⁷¹ na ŋere ŋwomǝn nǝŋǝmaseici ndǝ gabǝṯo igëuwǝr nǝŋǝleiṯi leđa ildi lafo tu ṯa, eđa igi cum lafo yesuga galo inasiraṯ. ⁷² buṯrus nǝŋǝmabǝlaice tǝŋ đalǝfiađa nǝŋaṯa, igaijǝba eđa gakǝl. ⁷³ orn aten leđa ildi laṯurwa ṯwaiñ ldela ldeiṯi buṯrus ṯa, đeṯam agaɽ eđa gǝnǝŋ iŋulu ŋen ŋanṯa ole gǝlaɽǝŋa gaŋiđia agǝlǝŋinu. ⁷⁴ gënǝŋu nǝŋǝlwaɽe kaiñ ṯa rǝmwa arǝmakǝme ndǝ gwalwaɽa ŋaɽǝwen, nǝŋalǝfe nǝŋaṯa, igaijǝba eđa gakǝl. ⁷⁵ na taltal đwaṯa ṯađaro na buṯrus nǝŋǝlëldǝŋǝđeini eŋen ŋǝyesu ndǝ galwaɽǝṯǝma ṯa, agiđi ŋaiñǝbǝlaice ñoman ñiɽijin ŋen đwaṯa đamǝlu đabara. orn nǝŋǝmiñe ṯaŋaro kaiñ.

¹ na ulaldiṯano ram nǝlǝŋ pređ nǝkana na leđa loɽra talɽwataiđo lagea yesu ṯa almaɽiñe. ² na lënǝŋulu ldǝmakase ldǝmame ldǝmanaice bilaṯus igi gaɽ eleŋ goɽra. ³ orn yausa igi ganaiđo yesu, ndǝ gaseicu ṯa yesu gakǝmǝni nǝŋgiṯi ŋen ŋǝlëɽǝŋu ŋeicia nǝŋuɽǝbiṯi nǝlǝŋ nǝkana na leđa loɽra faḏḏa eređia giɽijin, ⁴ nǝŋaṯa, igiđu ŋen ŋeicia nđǝ iganaiđo eđa guđǝrwaṯo eŋen. orn nǝlǝŋ naṯa ñagerṯo ŋen ŋanṯau ñagananda? lǝŋeṯo ŋen iŋi aganǝŋa. ⁵ gënǝŋu nǝŋëuwǝṯi al gǝrus igal ekǝl nǝŋamiñe nǝgabǝla nǝŋǝɽiñǝni đarđa bǝɽan. ⁶ nǝlǝŋ nǝkana nǝme al gǝrus naṯa, ŋen ŋal ganun ŋaṯa ṯa ŋen ŋafo mǝnna lǝgǝbenciar al gǝrus egworǝb igal ekǝl ŋen ŋanṯa yaɽo điliđa đǝŋǝfǝni. ⁷ nǝɽwataiđo orn niyiliđi gi geđa igi gǝlata ṯa aŋǝɽeṯe alo erel rǝleđa laɽ ilia ⁸ ŋen ŋafṯia alo yakǝl ibernia gi gǝŋǝfǝni điñǝđi mǝldin. ⁹ orn ŋen ŋǝɽiñađeinu iŋi ŋwalwaɽǝnu nabiya irǝmiya ndǝ gaṯa, lënǝŋulu ldame faḏḏa eređia giɽijin, filia yeđa igi ilia yëɽǝnṯǝrna igi leđa lǝmaṯan lǝliđia lisrayil lëɽǝṯǝma ilia, ¹⁰ na lënǝŋulu ldǝnaiđe al gǝrus ŋen ŋanṯa gi geđa igi gǝlata, ŋen ŋarno elǝŋ rǝmwa ralwaɽǝṯiñi. ¹¹ yesu nǝŋiđǝni gaṯurwa elǝŋ nëiñua goɽra na elǝŋ nǝŋǝmeɽǝđe nǝŋaṯa, agaɽ elǝŋ gal yawuḏ ? yesu nǝŋaṯa agwalwaɽo đeṯam. ¹² liga nǝlǝŋ nǝkana na leđa loɽra ṯalmasǝku yesu gero gǝluɽǝbiṯia eŋen kwai kwai. ¹³ orn bilaṯus nǝŋǝmeiṯi ta, agero agǝnna ŋen iŋi ŋwaiña iŋi leđa lamama ŋaŋagea? ¹⁴ orn gënǝŋu gero gamuɽǝbiṯi eŋen ŋǝnǝŋ kwai kwai na elǝŋ nǝŋirǝwano kaiñ. ¹⁵ nṯǝli pređ iliga lǝđǝsa elǝŋ goɽra ṯaŋëbǝriṯu leđa eđa gǝnǝŋ igi gënđǝnu isijǝn igi lënǝŋulu lamwonaṯa. ¹⁶ iliga lakǝl eđa gǝnǝŋ gëndǝnu isijǝn gǝbernia yesu barabas igi gagero ŋen kaiñ. ¹⁷ nṯia ndǝ leđa larreiđǝnu ldǝɽo bilaṯus nǝŋǝleiṯi ṯa, ñagwonaṯa igǝndëbǝriṯi esegi, yesu barabas walla yesu igi gǝbernia al masiya? ¹⁸ ŋen ŋanṯa gënǝŋu galiŋeṯo ṯa lënǝŋulu lanaiđo yesu ŋen ŋanṯa lǝgiaṯǝma ŋen. ¹⁹ nđǝ bilaṯus gaɽaŋa nal kurs iđakǝme wasen gwađweiṯǝma ŋen nǝŋaṯa gerṯa agëbiṯia maji gakǝl ŋen ŋǝnǝŋ igi guđǝrwaṯo eŋen ŋen ŋanṯa iganeinu ŋen ŋwaiña ŋubwa điñǝđi iŋuriđ ŋen ŋanṯa ŋu. ²⁰ orn nǝlǝŋ nǝkana na leđa loɽra lđǝburgwađaṯe leđa ṯa alǝmeɽǝđe barabas na ṯa alɽiñe yesu. ²¹ elǝŋ nǝŋǝleɽǝđe nǝŋaṯe, ñagwonaṯa ṯa igǝnđëbǝriṯi esegi eleđa ilđi liɽijan? leđa ldaṯa, barabas. ²² bilaṯus nǝŋǝleiṯi ṯa, nṯia igiđi eɽaicau yesu igi gǝbernia al masiya? na leđa pređ ldǝmeiṯi ṯa ŋgiṯǝma aŋǝɽiñǝni iđuɽi. ²³ elǝŋ nǝŋǝleɽǝđe nǝŋaṯa, eđa? gënǝŋu giđu wandigi geicia? orn leđa ṯaɽrajaico ole kaiñ ldaṯa, ŋgiṯǝma aŋǝɽiñǝni iđuɽi. ²⁴ ndǝ bilaṯus gaseieu ṯa gaber gamamǝđaṯa orn ṯa leđa lwonaṯa latwođa ŋabǝɽa gënǝŋu nǝŋǝme ŋawa nǝŋwasǝni raŋ leđa nëiñua nǝŋaṯa, ŋǝfǝni ŋeđa igi guđǝrwaṯo eŋen ŋero ŋaiñeređeṯa. iđr ŋen iŋi ñagwonaṯa ñaganǝñaŋ. ²⁵ leđa pređ ldmuɽǝbiṯi eŋen ldaṯa, ŋǝfǝni ŋǝlëɽǝŋu ŋafǝnda nano na ñere nano eñaiñ. ²⁶ orn gënǝŋu gëbǝriṯǝlo barabas nǝŋëupwi yesu ltuala nǝŋǝmalnaice ṯa aŋǝɽiñǝni iđuɽi. ²⁷ askari yelǝŋ goɽra niyamamaṯe yesu eɽa gelǝŋ goɽra niyǝrarreiđi askari yǝṯënu ywaiña yamagea. ²⁸ niyǝmamiñeici nđrena nano pređ niyǝmëɽi erena nano gore, ²⁹ nemeđeiđi ri newaṯe niyǝmëɽi nenda, niyëɽi pǝɽwapǝɽwa eđaŋ đǝlëɽǝŋu đaŋaicǝba. nemokwođiñǝṯi nđria nalo niyǝmǝđamice eŋen niyaṯa, bǝṯau ya elǝŋ gal yawuḏ. ³⁰ nimađaṯabǝṯe nano neme pǝɽwapǝɽwa niyǝmweipi nda. ³¹ ndǝ yađamicǝma eŋen đǝge askari niyǝmamiñeici erena niyǝmëɽi ndrena nano nǝlëɽǝŋu niyǝmame ṯa aiyǝmaɽiñe iđuɽi. ³² liga labǝla askari yafiđu eđa gǝnǝŋ galo igirǝwaniya gǝbernia siman, niyǝmëndi ṯa aŋape đuɽi đǝyesu. ³³ orn ldarǝmaṯe alo ibernia galgađa, na ŋen iŋi ŋanǝnu alo yarno bambiña gǝnda. ³⁴ na yënǝŋulu niyǝmanaice ŋawa ŋinǝb ṯa aŋǝṯi ŋurǝgwuđǝnu ŋǝraŋa ŋeɽe. orn nđǝ ganaṯo gënǝŋu nǝŋǝneđe gǝṯia. ³⁵ na askari niyǝmëɽi iđuɽi niyǝnḏeici ŋen ṯa aiyǝseici esegi gama wande nṯia niyakarnǝđe ndrena nǝlëɽǝŋu, ³⁶ niyaɽaŋe alo ṯaimaseicu tu. ³⁷ niyëɽi ŋen ŋǝđǝskiđia đageama ŋǝwërđeinu nḏuɽi yesu nenda, fǝŋu yesu igi gaɽ elǝŋ gal yawuḏ. ³⁸ na iliga lakǝl leđa liɽijan ildi laɽǝndom laɽiñǝnǝlda. gǝnǝŋ gafo nḏaŋ đaŋaicǝba na gǝnǝŋ gafo nḏaŋ đǝŋabur. ³⁹ leđa ilđi lamiño alo yakǝl ṯalmađamǝcu eŋen, ṯaltësu ŋǝɽwa, ⁴⁰ ldaṯa, aganǝŋa ŋaŋgi agaṯa agagera al ekǝl na agwađa iñoman ñiɽijin, ëbǝrnu bǝɽan. ndǝ agaɽ iđia gǝrǝmwa, irǝwa iđuɽi. ⁴¹ nṯia cum nǝlǝŋ nǝkana ṯalmađamǝcu eŋen leđala ildi lǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋal ganun na leđala loɽra ⁴² ldaṯa, gënǝŋu gëbǝru leđa lwomǝn orn gaber gaɽǝwađaṯa gëbǝrni bǝɽan. fǝŋu gaɽ elǝŋ gisrayil ŋgiṯǝma aŋirǝwi iđuɽi điñǝđi na ñagiđi ñëndi ŋen ŋǝlëɽǝŋu. ⁴³ gënǝŋu gëndu ŋen ŋǝrǝmwa. ŋgiṯu rǝmwa arǝmëbǝri điñǝđi ndǝ raŋǝra nano eŋen ŋǝlëɽǝŋu, ŋen ŋanṯa gënǝŋu gaṯa gaɽ iđia gǝrǝmwa. ⁴⁴ nṯia cum leđa ildi laɽ ndom ildi lariđinǝlda nḏuɽi, lënǝŋulu ldamađamice eŋen. ⁴⁵ na liga ëđǝñina yafo iligano ŋǝrǝm nǝŋëndi alo pređ ëđǝñin yiɽijin. ⁴⁶ orn garno ëđǝñin yiɽijin yesu nǝŋǝrǝjaice ole nǝŋaṯa, eli eli lama sabagṯani. na ŋen iŋi ŋǝnǝnu ṯia, ya rǝmwa rǝlëɽǝñi, ya rǝmwa rǝlëɽǝñi, agaŋgiṯǝñi eđa? ⁴⁷ ndǝ lǝmaṯan eleđa ildi laṯuru alo yakǝl lano, lënǝŋulu ldaṯa, gënǝŋu gundǝđu iliya. ⁴⁸ eđa gǝnǝŋ nǝŋobǝđe nǝŋënǝci lifa eŋawa ŋinǝb iŋi ŋeɽe nǝŋëɽi lifa nǝpǝɽwapǝɽwa nǝŋëndi ṯa gënǝŋu aŋǝṯi. ⁴⁹ leđa lṯënu ldaṯa, alseicr ndǝ iliya giđ aŋela aŋǝmëbǝri. ⁵⁰ orn yesu nǝŋǝlwaɽe pǝlelo tǝŋ nǝŋǝnaiđe usila gǝlëɽǝŋu. ⁵¹ na erena igëuwǝr yal ekǝl nǝŋandǝđiano pǝlelo nǝŋarǝmaṯe alo na alo niyǝtësǝni, na ŋwandra nǝŋgirni. ⁵² rel ndragagiđǝnu na aŋǝno eleđa lwaiña ltǝɽe ildi laiyo nituđini. ⁵³ na nd lamiña erel liga yesu gatwođo, lënǝŋulu ldënṯi alo yursalim ldamiñiṯi leđa lwaiña. ⁵⁴ na elǝŋ gaskari na leđa ildi lafǝlda larǝmoṯwa yesu ldǝseici alo yǝtësǝnu na ŋen iŋi ŋafo, ldiđǝñiṯalo kaiñ ldaṯa, đeṯam maji igi gaɽ iđia gǝrǝmwa. ⁵⁵ liji lwaiña ɽrlda ṯalǝseicu nwaldaŋ, ildi lafo lateṯo yesu alo ijalil ṯalmico. ⁵⁶ na miriam galo imajḏaliya na miriam lǝŋgen gǝyagub na gǝyusǝf na lǝŋgen gǝliđia lǝsabdi lafo liŋul. ⁵⁷ eđa gafo gǝnǝŋ gaɽ elǝŋ igi gerṯo laŋge lwaiña galo yaramǝṯimaḏiya, gǝbernia yusǝf igi gënǝŋu ṯaŋǝteṯo yesu. ⁵⁸ na ulǝŋgi erregano gënǝŋu nǝgabǝṯa bilaṯus nano nǝŋǝmeɽǝđe aŋǝno iyesu. bilaṯus nǝŋǝlwaɽe ṯa gënǝŋu aŋǝneini aŋǝno. ⁵⁹ yusǝf nǝŋǝme aŋǝno nǝŋǝmǝndeici erenaga gǝmutiaŋǝno gatǝɽe ⁶⁰ nǝŋëɽi eđel đǝlëɽǝŋu đǝmaijǝn iđi gënǝŋu gwuru egǝbwa na gënǝŋu nǝŋǝtwađe lwandra alo loɽra nǝŋëɽi đel nëiñua, orn gabǝla. ⁶¹ miriam gǝmajḏaliya na miriam gwomǝn lafo tu laɽaŋa alo đel nëiñua. ⁶² ndǝ loman lakǝl lǝŋgaṯo ildi leđa lal yawuḏ laṯoɽaṯau ŋen ŋǝđǝsa, nǝlǝŋ nǝkana na al farisiyin ldarraiđe ldǝɽo bilaṯus nano ⁶³ ldaṯa, ya elǝŋ ñagǝlëldǝŋǝđeinu ṯa eđa gakǝl gaɽ ađǝna gwalwaɽo ŋen gamǝṯo mǝldin nǝŋaṯa ṯa, ndǝ ñoman ñaɽo ñiɽijin giđ aŋǝtwođe. ⁶⁴ ŋen ŋafǝṯia lwaɽo ŋen ṯa đel đoba ađǝldanḏǝni ŋope ñoman ñiɽijin ŋen ŋanṯa aŋgaica ṯalǝmis ilëɽǝŋu yiđ aiyela aiyǝmaŋgeici aiyǝlwaɽǝṯi leđa ṯa, gënǝŋu gatwođo eŋǝɽaiñ. nṯia ŋađǝna ŋǝnḏurṯu ŋiđ aŋǝciṯi kaiñ ŋamiñaṯo ŋađǝna ŋananoŋ. ⁶⁵ bilaṯus nǝŋǝleiṯi ṯa ñagerṯo askari ṯa aiyǝɽe aiyǝrǝmoṯe đel. mbǝr ñaldanḏe. ñagaliŋeṯo ŋen. ⁶⁶ lënǝŋulu ldabǝla ldǝđwaṯe askari isi niyakase lwandra, nṯia yaldanḏu đel.

¹ loman laŋgaṯo lǝđǝmiñǝniano na iloman lǝnëiñua igusbua ulaldiṯano bǝrni bǝrnia miriam galo imajḏaliya na miriam gwomǝn ldabǝla ṯa alǝseici đel đoba. ² orn alo yafo yǝtësǝnu kaiñ, ŋen ŋanṯa mǝlaiyǝka đelǝŋ rǝmwa đirǝwu elo. đënǝŋu đeṯo nḏǝŋgeici lwandra eđel ṯađǝndaŋo. ³ đënǝŋu đarno rǝmwa rasa na erena gǝlëɽǝŋu nabǝjo nawađialo. ⁴ askari isi yarǝmoṯwa đel ṯaiyǝgǝđiaŋǝno ŋǝđaiñǝŋa ŋen ŋanṯa ŋu, niyarneṯe leđa ildi laiyo. ⁵ na mǝlaiyǝka nḏǝlwaɽǝṯi liji ɽrlda ṯa, ñerṯe ñagidǝñalo. igaliŋeṯo ṯa ñagapwaiña yesu igi gǝɽiñǝnu iđuɽi. ⁶ gënǝŋu gero ëli ŋen ŋanṯa gatwođo ŋen ŋarno gwalwaɽo. elar ñaseici alo isi gënǝŋu gandrau, ⁷ orn mbǝr taltal ñalwaɽǝṯi ṯalǝmis ilëɽǝŋu ṯa, gënǝŋu gatwođo eŋǝɽaiñ na giđ aŋǝlǝbwarǝđaṯe alo ijalil. yënǝŋulu yiđ aiyǝmaseici tu. ⁸ lënǝŋulu lđǝŋgaṯe đel taltal ŋǝđaiñaŋa na đaŋǝrađa nano kaiñ lđobǝđe ṯa alǝlwaɽǝṯi ṯalǝmis ilëɽǝŋu. ⁹ na yesu ldopǝđaiđǝlđa nǝŋaṯa, bǝṯrau. lënǝŋulu ldela ldǝmëndi rǝmanǝña, ldǝmuđiñǝṯialo. ¹⁰ orn yesu nǝŋǝleiṯi ṯa, ñerṯe ñagiđǝñalo. mbǝr ñalwaɽǝṯi lorlđaiñ ṯa aɽe alo ijalil na lënǝŋulu liđ alǝñǝseici tu. ¹¹ liga liji ɽrlda lafo eđađ askari yǝmaṯan isi yarǝmoṯo đel niyënṯi irnuŋ goɽra niyǝlwaɽǝṯi nǝlǝŋ nǝkana ŋen pređ iŋi ŋafo. ¹² nënǝŋulu narraiđo leđala loɽra ṯaɽwataiđo. ldǝnaice askari gǝrus ywaiña kaiñ, ṯa aiyabǝlaice, ¹³ ldaṯa, lwaɽr ṯa ṯalǝmis ilëɽǝŋu yeṯo niyǝmaŋgeici, ñagandro. ¹⁴ na ndǝ elǝŋ goɽra gǝnna ŋen iŋi ñagiđi ñamaburgwađeici nṯia ñagiđi ñǝnđiđi ñerṯe ñagagǝrđia. ¹⁵ yënǝŋulu niyǝmame al gǝrus niyiđi ŋen ywalwaɽǝnu. na ŋen iŋi ŋiđǝnu ŋǝlǝŋinu đurri eleđa lal yawuḏ điñǝđi mǝldin. ¹⁶ orn ṯalǝmis ređ nemiñe yento niyabǝṯa alo ijalil naiyǝn isi yesu gafo gwalwaɽǝṯǝlo. ¹⁷ ndǝ yënǝŋulu yaseieǝma niyǝmukwuđiñǝṯialo. orn yǝmaṯan niyerṯe yǝbendia ŋen mǝldin. ¹⁸ yesu nǝŋela nǝŋǝlǝlwaɽǝṯi nǝŋaṯa, iganeinu ŋǝlǝŋe pređ elo na alo. ¹⁹ ŋen ŋafǝṯia mbǝr alo pređ ñërrǝŋaice leđa pređ ŋen na ñǝlnanaice mamuḏiya irǝŋga gǝđaṯa na giđia na gusila gatǝɽe, ²⁰ ñǝlërrǝŋaice ŋen ṯa aliđi ŋen pređ igwalwaɽǝṯǝnde. na seicr lǝgǝfiar jaica alo aiyumǝndǝđeini.