2 kǝrunđus

1

1 fiñi bulus ñiŋgi igaɽo đǝđweinia đal masiya yesu eŋen iŋi rǝmwa ronaṯa, na oraiñ ṯimǝđawus. ñageɽǝđo leđa lǝkamsa đǝrǝmwa alo ikǝrunđus na leđa pređ ltǝɽe ɽrǝmwa alo yakaiya. 2 ñagǝbeɽǝđia ṯa rǝmwa, papa igëndr na elǝŋ yesu masiya alǝndǝnaice đǝbuŋṯia đusila na đëuṯaralo. 3 ñagǝbeɽǝđia ṯa rǝmwa na đaṯa relǝŋ igëndr yesu masiya arǝbuŋǝnṯi, irri ragagiaṯa leđa ŋabaiya nano na irri raɽo rǝmwa irri rananaiđia đǝbǝɽiano. 4 rënǝŋu randǝbǝɽia nano eŋen pređ ŋubwa ñaganeinia nṯia nanda ñagaɽǝwađaṯa ñagǝbǝɽia leđa nano ildi laneini ŋen ŋubwa đǝbǝɽiađa nano iđi rënǝŋu randeyǝbǝɽia nano. 5 ŋen ŋanṯa, garno ŋen ŋubwa iŋi al masiya gananeinu ŋabakǝɽǝjeini inëndr, nṯia cum đǝbǝɽia nano iđi ñaganeini al masiyaga đǝbakǝɽǝjeini. 6 ndǝ nanda ñagananeinu ŋen ŋubwa fǝŋen ŋanṯa đǝbǝɽia nano eđalo na đëbǝria eđalo. ndǝ nanda ñagabǝɽinia nano fǝŋen ŋanṯa đǝbǝɽia nano iđi ñaŋ ñagerṯo eđaɽiñaṯa eđalo eŋen ŋubwa ŋeicia iŋi ñagananeinia, na ŋen iŋi ŋubwa ŋeicia ŋaɽo ŋunto ŋenŋa ŋubwa ŋeicia iŋi nanda ñagananeinia. 7 ŋen eŋalo iŋi nanda ñagauṯurṯia ŋen ŋanṯa ñaŋ ŋiđǝnu ŋwonḏǝṯo, ŋen ŋanṯa nanda ñagaliŋeṯo ṯa ŋen ŋarno ñaŋ ñagënṯu eđǝɽǝbǝđia eŋen ŋubwa ŋeicia iŋi nanda ñagananeinia, nṯia cum ñaŋ ñagiđi ñënṯi eđǝɽǝbǝđia eŋen ŋǝđǝbǝɽiano eđaiñ. 8 ŋen ŋanṯa, lorldaiñ, nanda ñagaber ñagwonaṯa ṯa ñaŋ ñagaijǝba ŋen ŋubwa ŋeicia ñaganeinu alo yasiya ŋen ŋanṯa ñagafo ñagarldađemu alo kaiñ enare. ŋabǝɽa eŋaiñ ŋafo ŋamǝndëđǝnu iŋi ñagaiyaɽiñaṯa ŋen na ñagaṯa ṯa aŋgaica đamǝṯia eđaiñ đamǝndëđǝnia. 9 đeṯam ñagaṯa ṯa ñaganeinu ŋen ṯa ñaiye, ṯa ñerṯe ñagaṯurwa eŋabǝɽa eŋaiñ, orn eŋabǝɽa ŋǝrǝmwa irri ratuđi leđa eŋǝɽaiñ. 10 rënǝŋu rëbǝrǝnde eŋǝɽaiñ ŋinia na rënǝŋu riđ arǝndëbǝri tǝŋ. nanda ñagëɽu ŋen iŋu iŋi ñagauṯurṯia, ṯa rënǝŋu riđ arǝndëbǝri mǝldin, 11 ndǝ ñaŋ ñagǝndamǝđaṯa ndǝ ñagabekeɽǝđia rǝmwa ŋen ŋanṯa nanda, nṯia leđa lwaiña liđ alǝŋërṯi rǝmwa nano ŋen ŋanṯa nanda eŋen ŋǝđǝbuŋṯia đǝrǝmwa irri rënǝŋu rǝndǝnanaicia ŋen ŋanṯa leđa lwaiña lekeɽǝđo ṯia. 12 orn fǝđëminia iđi eđaiñ, na nara enaiñ ini nwaɽwata đeṯam naɽo đamǝđaṯa cum, ṯa ñagiđu ŋǝmëɽria ŋenŋa ŋatǝɽe na ŋuđǝrwaṯo rǝmwa nëiñua, na leđa nëiñua lalo, na đeṯam ñaŋ nëiñua, gerṯa ŋenŋa ŋǝđaliŋeṯa ŋen nǝsi đalo orn đǝnaicađa mǝɽǝmǝɽeñ đǝrǝmwa. 13 ŋen ŋanṯa nanda ñagǝndǝwërđǝṯia ŋen ikǝrǝŋ iŋi ñaŋ ñagaɽǝwađaṯa ñagauɽwata na ñagaliŋeṯo. igwonaṯa ṯa ñaŋ ñaliŋeṯe ŋen iŋi pređ, 14 garno ñagafo ñagaliŋeṯo ŋen ŋǝmaṯan ŋǝlëɽǝñi. nanda ñagwonaṯa ṯa ñaŋ ñaliŋeṯe ṯa ñaɽǝwađaṯe ñagëminia inanda, ŋen ŋarno nanda ñagaɽǝwađaṯa ñagëminia eñaŋ iloman lelǝŋ yesu. 15 fǝŋen ŋanṯa igafo igerṯo đëɽǝni đǝñano iđi, ṯa igëɽu ŋen ṯa igeṯǝnde nano, ṯa ñamǝđeini ñoman ñiɽijan. 16 na ṯa igiđi endaumiñe ndǝ igabǝṯa alo imakṯunia, na ndǝ igamiña alo imakṯunia ṯa igiđi enđoɽǝbaṯe nano, na ṯa ñaŋ ñagiđi ñaiñǝđwaṯe eđađ iđi đabǝṯa alo yuḏiya. 17 ndǝ igëɽu ŋen iŋi igëɽu mǝɽǝmǝɽeñ? walla igëbǝɽi ŋen ŋǝlëɽǝñi eŋen ŋaŋǝno ṯa yaṯa, a bipi ndǝ ŋen ŋero? 18 ŋen ŋarno rǝmwa raɽo đeṯam nṯia cum đërrǝŋaiđia đǝŋen eđaiñ eñaŋ đero đaɽo a, ndǝ ŋen ŋero. 19 iđia gǝrǝmwa, yesu masiya, igi silǝwanus na ṯimǝđawus na ñi ñagërrǝŋaicǝnde ŋen ŋǝlëɽǝŋu, gerṯa gënǝŋu gaɽo a na ndo. orn iŋu ŋen ŋaɽo a jaica. 20 ŋen ŋanṯa ŋen pređ iŋi rǝmwa rëɽu ŋaɽo a jaica jaica ŋuga. nṯia ndǝ lǝgǝbaṯar amin ŋuga lǝgananaiciar rǝmwa ŋaɽrwa. 21 orn fǝrǝmwa irri randonḏeiciar ñaŋǝlda igal masiya na rënǝŋu rëɽǝnde eŋǝmëɽria, 22 na rëɽǝnde ŋwëɽiña nano ŋǝlëɽǝŋu na ranaicǝnde usila gǝlëɽǝŋu gatǝɽe enar enaiñ na ŋen iŋi ŋaɽo ŋǝmaṯan ananoŋ ŋǝlaŋge pređ rënǝŋu riđ arǝnđǝnaice. 23 orn igwundǝđia rǝmwa ṯa rënǝŋu arǝɽeṯe đamǝđaṯa eŋen iŋi ŋafo igusila gǝlëɽǝñi, ṯa igero igeṯo alo ikǝrunđus tǝŋ ṯa yǝndëbǝri eŋen ŋubwa ŋinia. 24 gerṯa ṯa nanda ñagwonaṯa ṯa ñageicuɽǝđicia đonaṯa elo eđalo, orn lǝgëbǝđiar ŋǝmëɽria ldǝɽo ṯa nanda ñandamǝđaṯe ñaŋǝreṯe nano, ŋen ŋanṯa ñagaɽaŋa ñagwonḏǝṯo eđonaṯa eđalo.

2

1 ŋen ŋanṯa igaṯuru eŋen egare gǝlëɽǝñi ṯa igaber igiđi endeṯa nano tǝŋ đwanađa? 2 ndǝ igëndiđia ñagwana, esandildi liđ aliñiđi igaŋǝra nano illi leđa ildi igiđǝlo lwana. 3 fǝŋen iŋi igawërđǝṯǝnde ṯa ndǝ igǝndeṯa nano yerṯe igǝbǝđǝni igwana leđala ildi ŋen đeṯam ṯa lënǝŋulu liñiđi igaŋǝra nano, ŋen ŋanṯa igëɽǝnu đǝñano eñaŋ pređ ṯa đaŋǝra nano đǝlëɽǝñi đaɽǝwađaṯa đǝndiđia ñagaŋǝra nano. 4 ŋen ŋanṯa igawërđǝṯǝnde đwanađa kaiñ na đuđa đaiñsano na ŋwalŋa ŋwaiña, gerṯa ṯa ñaŋ ñwane orn ṯa ñaliŋeṯe ṯa đubwa đǝlëɽǝñi eñaŋ đunḏǝjeinu nḏamiñaṯe ndëuwǝr. 5 orn ndǝ eđa gǝnǝŋ giđu eđa gwomǝn gwana, gerṯa fiñi ikǝrǝŋ orn fǝñaŋ ñaŋgi gënǝŋu giđǝnde ñagwana aten. igǝbaṯa ṯa ñagiđǝnu ñagwana aten ṯa igaber igukuɽǝbǝđia eŋen. 6 đakǝme iđi đaneinu leđala lwaiña eñaŋ đaɽo đwaiña egeđa garnǝŋu. 7 nṯia ŋen đeṯam ṯa ñamaŋgǝđeici ŋen ŋǝlëɽǝŋu ŋeicia na ṯa ñamabǝɽi nano ṯa gënǝŋu aŋerṯe gađamǝni đwanađa đǝlëɽǝŋu kaiñ. 8 nṯia igǝndeɽǝđia kaiñ ṯa ñamërrǝŋaicia tǝŋ ṯa ñagubwamaiya. 9 fǝŋen iŋi igawërđǝṯǝnde ṯa indǝnḏeici na ṯa eseici ndǝ ñagǝnna ŋen pređ ŋǝlëɽǝñi. 10 igënǝñi cum igaŋgǝđeicu eđa igi ŋen ŋeicia igi ñagaŋgǝđeicǝma ŋen ŋeicia. ŋen igaŋgǝđeicu, ndǝ igaŋgǝđeicu ŋen ŋǝnǝŋ, igiđu ṯia al masiya nëiñua ŋen ŋanṯa ñaŋ, 11 ṯa seṯan aiyerṯe yandǝđamar. ŋen ŋanṯa lǝgaliŋeṯr ŋen ŋǝseṯan. 12 ndǝ igabǝɽo alo iṯruwas ṯa yërrǝŋaiđi ŋen ŋaŋǝra ŋal masiya, igafo igerṯo liga ṯa igëbiṯiau elǝŋ yesu ŋǝmëɽria, 13 orn igafo igero đǝmiñǝniano igusila gǝlëɽǝñi, ŋen ŋanṯa igero igǝfiđia oraiñ ṯiṯus alo yakǝl. nṯia igamiño alo yakǝl na igabǝṯa alo imakṯunia. 14 orn igaŋërṯia rǝmwa nano irri rǝndǝmǝndeiṯia nëiñua ŋen ŋarno ñagađamǝnu ñagëndǝnu igal masiya, na rënǝŋu rarrapa alo ufuđa gaiñǝla gǝđaliŋeṯa đǝlëɽǝŋu nandaga alo pređ. 15 đeṯam nanda ñagaɽ ufuđa gaiñǝla gal masiya irǝmwa ŋen ŋanṯa leđa ildi lëbǝrni na cum ildi lamǝndëđǝni. 16 ñagaɽ ufuđa gǝŋǝɽaiñ igi gamama ŋǝɽaiñ eleđa ilđi lamǝndëđǝni na ñagaɽ ufuđa gǝđamǝṯia igi gamama đamǝṯia eleđa ildi lëbǝrni. esegi gaɽǝwađaṯa gëbǝđia ŋǝmëɽria iŋi? 17 ŋen ŋanṯa ñagaber ñagaɽo leđa ildi labakaldaica lǝbǝliđa ŋen ŋǝrǝmwa, garno leđa lwaiña ilđi lëbǝđia ṯia. orn garno leđa ildi lerṯo ŋen ŋuđǝrwaṯo, na garno leđa ildi rǝmwa rađwaṯǝlo, na rǝmwa nëiñua, ñagwaɽwata igal masiya.

3

1 nanda ñagwonaṯa ñagǝndërrǝŋaicia ntam enaiñ tǝŋ? ŋen đeṯam ṯa ñagerṯo nađam ini nǝndërrǝŋaicia ntam enaiñ garno leđa lǝmaṯan? walla nađam eñaŋ ini nǝbërrǝŋaicia leđa lomǝn ntam enaiñ? 2 ñaganǝñaŋ ñagaɽo ađam egaiñ, igi gǝwërđǝnu enare enaiñ igi leđa pređ laliŋeṯo na lwaɽwatau, 3 ñaŋ ñagërrǝŋeiđǝnu ṯa ñagaɽo ađam gal masiya igi giđǝnu ŋǝmëɽriaŋa iŋi nanda ñagiđu. ađam igi gero gǝwërđǝni galǝmya orn gǝwërđǝnu usilaga gǝrǝmwa irri ramǝṯo, gerṯa gǝnǝlwandra orn fenare nǝleđa. 4 fǝđëɽǝni đǝñano iđi igerṯo al masiyaga rǝmwa nëiñua. 5 ñagananda ñagaber ñagaɽǝwađaṯa ñagǝbaṯa ṯa wagǝnǝŋ geṯo inanda. đaɽǝwađaṯa iđi ñagerṯo đeṯo irǝmwa. 6 rënǝŋu riđǝnde ṯa nanda ñagaɽǝwađaṯa ñagëmiṯia ŋǝmëɽria ŋope iđërrǝŋaiđia đǝđǝrreiđia ŋen đǝmaijǝn iđi đero đǝwërđǝnu orn iđi đusila. đǝrreiđia iđi đǝwërđǝnu đǝɽiñǝđia, orn usila gatǝɽe gananaiđia đamǝṯia. 7 ŋen iŋi ŋǝmama ŋǝɽaiñ, iŋi ŋǝwërđǝnu nǝlwandra ŋafo ŋaneinu ŋaɽrwaŋa ŋwaiña, ṯa leđa lisrayil lero laɽǝwađaṯa lwondaṯa isiano imusa ŋen ŋanṯa ŋaɽrwa. ŋaɽrwa iŋi ŋamǝndëđǝni. 8 ndǝ ŋen ŋafǝṯia ŋen iŋi usila gamama gaber giđ aŋfeṯe ŋaɽrwaŋa ŋwaiña kaiñ ŋamiñaṯo orǝba gakǝl? 9 ŋen ŋanṯa ndǝ ŋen iŋi ŋǝmama đakǝme ŋafo ŋerṯo ŋaɽrwa, đeṯam ŋen iŋi ŋǝmama đuđǝrwaṯa eŋen rǝmwa nëiñua ŋiđ aŋerṯe ŋaɽrwa ŋwaiña ŋamiñaṯo orǝba gakǝl. 10 ŋen ŋanṯa ŋaɽrwa iŋi ŋwaiña kaiñ, đeṯam ŋen iŋi ŋafo ŋerṯo ŋaɽrwa ananoŋ ŋero ŋaɽrwa điñǝđi. 11 ŋen ŋanṯa ndǝ ŋen iŋi ŋǝbaiyǝṯia ŋaneinu ŋaɽrwaŋa ŋen đeṯam ŋamiñaṯo orǝba igi ṯa ŋen iŋi ŋaber ŋamǝndëđǝni ŋiđ aŋerṯe ŋaɽrwa ŋwaiña kaiñ ŋamiñaṯo orǝba gakǝl. 12 nṯia, ŋen ŋanṯa igǝbendia ŋen iŋi igauṯurṯia, igwaɽwata đonḏǝṯađa kaiñ, 13 gerṯa ŋen ŋarno musa gwaɽwato, gënǝŋu igi gëɽǝnu erena isiano, ṯa leđa lisrayil alerṯe lǝseicia đamǝndëđǝnia đǝŋaɽrwa iŋi ŋamǝndëdǝni. 14 orn ŋaṯǝɽa eŋen ŋafo ŋiđǝnu ŋǝrǝmiṯu ŋen ŋanṯa erena igi gero gaŋgeinu mǝldin diñǝđi ndǝ lënǝŋulu lwaɽwata eđǝrreiđia ŋen đǝpǝnde. erena gamǝlu gaŋgeinia ŋen ŋanṯa gaɽǝwađaṯa gaŋgeinia ndǝ eđa gafo igal masiya ikǝrǝŋ. 15 orn mǝldin điñǝđi ndǝ lënǝŋulu lwaɽwata eŋen ŋǝmusa erena gëɽǝnu eŋaṯǝɽa eŋen, 16 orn ndǝ eđa gǝnǝŋ gaređeiṯia elǝŋ, erena giđ aŋgeini. 17 elǝŋ gaɽo usila gatǝɽe na alo isi usila gelǝŋ yesu gafiau, đëkǝnđia đerau. 18 na nëndr pređ lëŋgr isiano isëndr yero yatërni, lëŋgr lǝgǝseiciar ŋaɽrwa ŋelǝŋ yesu lǝgǝmërniar, ṯa almarneṯr, eŋaɽrwa iŋi ŋabakaɽǝjeini inëndr, ŋen ŋanṯa ŋaɽrwa ŋeṯo egelǝŋ, gënǝŋu igi gaɽ usila gatǝɽe.

4

1 ŋen ŋafǝṯia, ŋen ŋanṯa nanda ñagabërrǝŋaiđia ŋen iŋi ŋen ŋanṯa rǝmwa ragiaṯǝndeŋǝbaiya nano ŋǝlëɽǝŋu. ñagaber ñagofǝđiano. 2 orn nanda ñaganeđo rađ irri rerṯo ŋamǝɽano na irri rerṯo đaneđano. nanda ñagero ñagaɽia lađǝna, na ñagaber ñagamǝlëđia ŋen ŋǝrǝmwa, orn ñagërrǝŋeiđǝnu enare ini nwaɽwata đeṯam nǝleđa ŋenŋa ŋǝđeṯam iŋi ñagabërrǝŋaiđia rǝmwa nëiñua. 3 ndǝ ŋen ŋǝyesu ŋalǝbijǝnu iŋi ñagabërrǝŋaiđia, ŋënǝŋu ŋalǝbijǝnu eleđa ildi lamǝndëđǝnia ikǝrǝŋ. 4 elǝŋ galo isi yiđu ŋaṯǝɽa eŋen ŋǝrǝmiṯu, lënǝŋulu ildi lero lǝbendia ŋen ŋǝrǝmwa, ṯa alerṯe lǝseicia arrerre gǝŋen ŋaŋǝra iŋi ŋerṯo ŋaɽrwa ŋal masiya, gënǝŋu igi garno rǝmwa đurri. 5 nanda ñagaber ñagabërrǝŋaiđia ŋen eŋaiñ bǝɽan orn ñagabërrǝŋaiđia ŋen ŋal masiya yesu ṯa gënǝŋu gaɽ elǝŋ rǝmwa, na ṯa nanda ñagaɽo lǝbai eldalo ŋen ŋanṯa yesu. 6 ŋen ŋanṯa fǝrǝmwa irri raṯa ṯa, ŋgiṯr arrerre aŋǝwađialo iŋǝrǝm, irri rënǝŋu rawađia enare enaiñ ṯa arǝndǝnaice arrerre gǝđaliŋeṯa đǝŋaɽrwa ŋǝrǝmwa iŋi ŋǝseicǝni isiano yal masiya. 7 orn nanda ñagerṯo ŋen iŋi ŋaŋǝra kaiñ ŋafo iɽia liđǝnu ŋaicaŋa ṯa ŋen aŋërrǝŋeiđǝni ṯa ŋabǝɽa ŋǝlëɽǝŋu iŋi ŋamiñaṯo lorǝba pređ, ŋënǝŋu ŋǝrǝmwa na gerṯa eŋaiñ. 8 nanda ñagakëđinṯu orn ñagero ñagǝbendǝni. nanda ñagǝtësǝni enare orn ñagero ñagađamǝni kwai kwai. 9 ñaganeinu ŋen ŋubwa ŋeicia orn rǝmwa raber rǝndǝŋgiṯia kwai kwai. ñagabuɽǝnu nǝñiɽi orn gerṯa ñagaṯǝbaṯa ŋǝma ŋǝŋuriđ. 10 ñagarrapa đaiya đǝyesu egaŋǝno esaiñ, ṯa đamǝṯia đǝyesu ađerrǝŋeiđǝni ŋope egaŋǝno esaiñ. 11 ŋen ŋanṯa liga ñagamǝṯia ñagananeima eŋǝɽaiñ ŋen ŋanṯa yesu, ṯa đamǝṯia cum đǝyesu ađërrǝŋeiđǝni egaŋǝno esaiñ. 12 nṯia ŋǝɽaiñ ŋëbǝđia ŋǝmëɽria enanda orn đamǝṯia đëbǝđia ŋǝmëɽria eñaŋ. 13 ŋen ŋanṯa nanda ñagerṯo usila gǝđonaṯa igi laɽo lunto usilaga gǝđonaṯa geđa igi gaṯa egađam gǝrǝmwa ṯa, igëndu ŋen nṯia igwaɽwata, nṯia eum nanda ñagëndu ŋen nṯia ñagwaɽwata, 14 ŋen ŋanṯa ñagaliŋeṯo ṯa rënǝŋu irri ratuđu elǝŋ yesu eŋǝɽaiñ, rënǝŋu riđ arǝndǝtuđi cum na riđ arǝndǝmeinr nano. 15 ŋen pređ ŋafo ŋen ŋanṯa ñaŋ, ṯa đanaica mǝɽǝmǝɽeñ đǝlëɽǝŋu iđi đǝbakaɽǝjeini eleđa lwaiña điđ ađakaɽǝjaice đaŋërṯia rǝmwa nano, nṯia ŋaɽrwa ŋabakaɽǝjeini iŋi leđa lananaicia rǝmwa. 16 nṯia ñagaber ñagofǝđiano. aŋǝno esaiñ isi ndëuwǝr yamǝndëđǝnia, orn usila egaiñ egwaŋǝno giđǝni gǝmaijǝn ñoman pređ. 17 ŋen ŋanṯa ŋen ŋubwa ñagananeini ŋëbia na ŋafo iliga lobǝlano ŋëbǝđia ŋen ŋanṯa nanda ŋaɽrwa ŋwaiña kaiñ iŋi ŋǝbakaɽǝjeini ŋamiñaṯo lorǝba pređ na ŋiđ aŋfeṯe bǝɽǝbǝte, 18 ŋen ŋanṯa nanda ñagaber ñagǝseieia laŋge ildi leđa laɽǝwađaṯa laldǝseicia, orn ñagaseicia laŋge ildi leđa laber laɽǝwađaṯa laldǝseicia. ŋen ŋanṯa laŋge ildi leđa laɽǝwađaṯa laldǝseicia lënǝŋulu liđ alfeṯe iliga lobǝlano, orn laŋge ildi leđa laber laɽǝwađaṯa lalđǝseicia lënǝŋulu liđ alfeṯe bǝɽǝbǝte.

5

1 ŋen ŋanṯa nanda ñagaliŋeṯo ṯa ndǝ eɽa igi galo igi ñagafau aŋǝɽeṯe gamǝndëđǝnu ñagerṯo eɽa elo igi ñaganeini irǝmwa. feɽa igi gerṯa giđǝnu raŋra rǝleđa na igi giđ aŋfeṯe bǝɽǝbǝte. 2 nanda ñagwađwađa ufuđano egaŋǝno isi ŋen ŋanṯa ñagwonaṯa ṯa ñagabëɽǝni aŋǝnoiya esaiñ yelo, ŋen ŋarno erena, 3 na ndǝ ñagëɽǝnu nano, nanda ñagaber ñagiđi ñafiđǝni mǝɽǝmǝɽeñ ndrena nerǝnde nano. 4 ŋen ŋanṯa nanda ñaŋgi ñagafia egaŋǝno yalo ñagwađwađa ufuđano ŋen ŋanṯa ŋen iŋi ŋinia. nanda ñagaber ñagwonaṯa ñagaŋgeinia nano aŋǝno esaiñ yalo, orn ñagwonaṯa ṯa ñagǝbëđǝreiđia aŋǝno nano isi yelo, ṯa aŋǝno esaiñ isi yamǝndëđǝni aiyarne iđamǝṯia. 5 fǝrǝmwa rënǝŋu irri riđǝnde ñagađuɽeinu ŋen ŋanṯa đamǝlëđia iđi, na rënǝŋu ranaicǝnde usila gatǝɽe enar enaiñ na ŋen iŋi ŋaɽo ŋǝmaṯan ananoŋ ŋǝlaŋge pređ rënǝŋu riđ arǝndǝnaice. 6 ŋen ŋafǝṯia nanda ñagaŋǝra nano jaica jaica na ñagǝbëɽǝnia đǝñano orn nanda ñagaliŋeṯo ṯa ŋen ñagafia egaŋǝno ñagaber ñagafia elǝŋga yesu đurri. 7 ŋen ŋanṯa nanda ñagafia ŋenŋa iŋi ñagëndu, na gerṯa ŋenŋa iŋi ñagaseicia. 8 nanda ñagaŋǝra nano, orn gǝbanṯa nanda ñagamiñǝnu egaŋǝno esaiñ na ñagafia elǝŋga yesu, ŋen iŋi ŋaŋǝra kaiñ ŋamiñaṯo ŋen ṯa ñagafia egaŋǝno. 9 nṯia ndǝ ñagëni egaŋǝno walla ñagero egaŋǝno, ñagëbǝđia ŋǝmëɽria ṯa rǝmwa arǝndaŋǝnṯi. 10 ŋen ŋanṯa ŋen đeṯam ṯa nëndr pređ lǝgiđr aleṯar al kursi nano iđakǝme yal masiya, ṯa leđa pređ alneini đapǝɽa eđen ŋen ŋanṯa laŋge lënǝŋulu liđu egaŋǝno, nđǝ laŋǝra walla leicia. 11 nṯia nanda ñagaburgwadaicia leđa eŋen ŋen ŋanṯa ñagaliŋeṯo ŋǝđaiña elǝŋ rǝmwa nëiñua. rǝmwa raliŋeṯo ŋen eŋaiñ na ñagëndu ŋen ṯa ŋen eŋaiñ ŋǝlǝŋinu enare enalo cum ini naɽwata đeṯam. 12 nanda ñagaber ñagǝbërrǝŋeini bǝɽan eñaŋ tǝŋ. orn ñagandǝnaicia liga ṯa ñagaɽǝwađatau ñagëminia eŋen eŋaiñ, ṯa ñerṯe ŋen ṯa ñagaɽǝwađaṯa ñaguɽǝbiṯia leđa eŋen ildi lëminia eŋen ŋaŋǝno yǝleđa na gerṯa eŋen ŋǝnare. 13 ŋen ŋanṯa ndǝ nanda ñagaɽo nëɽi fǝŋen ŋanṯa rǝmwa, orn ndǝ ñagero ñagaɽo nëɽi fǝŋen ŋanṯa ñaŋ. 14 ŋen ŋanta đubwa đal masiya đǝndǝkëndia, ŋen ŋanṯa nanda ñagaliŋeṯo ṯa ndǝ eđa gǝnǝŋ gaiyo ŋen ŋanṯa leđa pređ, đeṯam leđa pređ laiyo, 15 na al masiya gaiyo ŋen ŋanṯa leđa pređ, ṯa leđa ildi lamǝṯia alerṯe lamǝṯia mǝldin ŋen ŋanṯa ntam enen orn ŋen ŋanṯa ŋu igi gaiyǝṯǝlo nǝŋǝtuđini. 16 nṯia điñǝđi nḏurṯu igaber igaliŋeṯo leđa eŋen ŋaŋǝno. ananoŋ igaliŋeṯo yesu eŋen ŋaŋǝno, orn igaber igëbǝđia ṯia mǝldin. 17 ndǝ eđa gǝnǝŋ gafo igal masiya gënǝŋu giđǝnu gǝmaijǝn. ŋen pređ ŋǝbǝtǝŋǝɽan ŋamǝndëđǝnu na ŋen pređ ŋaɽo ŋǝmaijǝn. 18 ŋen iŋi pređ ŋeṯo irǝmwa ŋen ŋanṯa rënǝŋu ruɽǝbeinǝndr nano na rǝnaicǝnde ŋen ṯa nanda ñamokoɽǝbaice leđa nano. 19 rǝmwa rero rǝbëɽi ŋen ŋeicia ŋǝleđa ŋǝlagea orn rënǝŋu rafo rukuɽǝbeini alo nano yesu al masiyaga na rënǝŋu ranaicǝnde ŋen ṯa ñamokoɽǝbaice leđa nano. 20 nṯia nanđa ñagaɽo al kufr yal masiya ŋen ŋanṯa rǝmwa rǝndeɽǝđia nandaga. nanda ñagandeɽǝđia kaiñ ŋen ŋanṯa al masiya ṯa ñoɽǝbaṯe rǝmwa nano. 21 rǝmwa riđu yesu, igi gaijǝba ŋen ŋeicia kwai kwai, ṯa gënǝŋu gaɽo ŋen ŋeicia ŋen ŋanṯa nëndr, ṯa nëndr aliđǝndr lǝguđǝrwaṯar eŋen iŋu rǝmwa nëiñua.

6

1 nanda ñaŋgi ñagëbǝđia ŋǝmëɽria rǝmwara, nanda ñaga-ndëɽǝđia cum ṯa ñaŋ ñerṯe ñagabaŋǝnṯi đǝnaica mǝɽǝmǝɽeñ đǝrǝmwa ŋenŋa ŋǝpiano, 2 ŋen ŋanṯa rǝmwa rǝbaṯa ṯa, iganaṯǝnde iliga ildi igaŋǝnṯu, na igamǝđaṯǝnde iloman lǝđëbǝrnia. điñǝđi fǝliga ildi rënǝŋu raŋǝnṯu, điñǝđi fǝloman lǝđëbǝrnia. 3 ñagaber ñagwonaṯa ṯa ñagëndǝgiri eđa gǝnǝŋ ṯa đërrǝŋaiđia đǝŋen eđaiñ ađerṯe đǝfiđǝni mǝnnano. 4 orn ŋenŋa pređ ñagërrǝŋeiđǝnu ṯa nanda ñagaɽo leđa ildi lëbiṯia rǝmwa ŋǝmëɽria, đaɽiñaṯađa ŋen eđaiñ, eŋen ŋubwa na eŋen ŋinia na eŋen ŋabɽwaŋǝno, 5 na ndǝ ñagëpǝnu ltuala, na ndǝ ñagëndǝnu isijǝn, na ndǝ leđa latođo lageande, iŋǝmëɽria kaiñ eŋaiñ, na ndǝ ñagero ŋuriđ ulǝŋgǝlǝŋ, na ndǝ ñagero ŋǝsa. 6 na cum nanda ñagërrǝŋeiđǝnu ṯa đeṯam ñagëbiṯia rǝmwa ŋǝmëɽria ŋenŋa eŋaiñ iŋi ŋatǝɽe, na đaliŋeṯađa eđaiñ na đwalađa arano eđaiñ, na đaliŋeṯađa ŋǝbaiya eđaiñ, na usilaga gatǝɽe, na đubwađa eđaiñ iđi đatǝɽe, 7 na đërrǝŋaiđiađa đǝŋen ŋǝđeṯam, na ŋabǝɽaŋa ŋǝrǝmwa. nanda ñagëbǝđia ŋǝmëɽria ŋǝrǝmwa laŋgela lǝđǝɽiñǝđia lǝŋen ŋuđǝrwaṯo ildi lafo eđaŋ đǝŋaicǝba na eđaŋ đǝŋabur, 8 ndǝ ñaganeinia đamia, na ndǝ ñaganeinia đeicia, na ndǝ leđa lwaɽwata ŋen ŋǝndagea mǝɽǝmǝɽeñ walla ndǝ leđa lwaɽwata ŋen ŋaŋǝra eŋen eŋaiñ. leđa lǝbaṯa ṯa nanda ñagaɽo ladǝna, orn ñagaɽo đeṯam. 9 leđa lǝbaṯa ṯa laijǝbande orn nanda ñagǝlǝŋinu kaiñ. lënǝŋulu lǝbaṯa ṯa nanda ñagabaiya orn ñagamǝṯia mǝldin. ñagafo ñaganemu đakǝme, orn ñagero ñagaɽiñǝnia. 10 ñaganeinia ŋen ŋubwa orn ñagaŋǝra nano jaica jaica. ñagaɽo lǝbaiya orn ñagëbǝđia leđa lwaiña ṯa alerṯe laŋge lwaiña. nanda ñagaber ñagerṯo wagǝnǝŋ orn ñagerṯo laŋge pređ. 11 ya leđa lalo ikǝrunđus, yaŋǝla esaiñ yǝndǝlwaɽǝṯia ŋen pređ, na nare enaiñ namiñano đubwađa eđaiñ ŋen ŋanṯa ñaŋ. 12 ñaŋ ñagaber ñagaṯǝrneiđǝnia alo yimuđwano enare enaiñ, orn ñagaṯǝrneiđǝnia bǝɽan iđubwa eđalo. 13 igǝndǝlwaɽǝṯia ŋen ŋarno đaṯa gwalwaɽǝṯa ñere ṯa ŋen đeṯam ñaŋ ñagamiñano enare đubwađa ŋen ŋanṯa ñi ṯa ñaiñoɽǝbaice ŋen nano. 14 erṯe ñabakaseiđǝni leđala ildi lero lǝbendia ŋen ŋǝrǝmwa, eŋen iŋi ŋero ŋǝɽǝwaṯo. ŋen ŋuđǝrwaṯo ŋaɽǝwađaṯa ŋǝɽǝbǝđia eŋen ŋenŋa ŋǝɽiano? arrerre gaɽǝwađaṯa lǝɽǝbǝđia eŋen ŋǝrǝmŋa? 15 ŋen ŋanṯa đǝɽǝbǝđia eŋen đaɽo wande iđi al masiya lerṯo baliyalya? ŋen ŋaɽo wande iŋi eđa gëndu ŋen ŋǝrǝmwa lerṯo eđaga igi gero gǝbendia ŋen ŋǝrǝmwa? 16 na đarreiđia ŋen đaɽo wande iđi al ekǝl yǝrǝmwa lerṯo laŋgela lǝpiano ildi leđa ldukwuđiñiṯialo ? ŋen ŋanṯa ñaŋ ñagaɽo al ekǝl yǝrǝmwa irri ramǝṯo, ŋen ŋarno rǝmwa raṯa ṯa, igiđi yǝlaufeṯe na igiđi yǝlawerldeṯe, na igiđi eɽeṯe rǝmwa eren na lënǝŋulu liđ alǝɽeṯe leđa ǝllëɽǝñi. 17 ŋen ŋafǝṯia, elǝŋ rǝmwa raṯa ṯa, miñr iŋulu ñafeṯe alǝsoŋ. ñerṯe ñagǝpǝrra mǝldin laŋge ildi lǝtaŋa, na igiđi endaŋǝnṯi. 18 igiđi eɽeṯe eṯalo egalo na ñaŋ ñagiđi ñaɽeṯe liđia ǝllëɽǝñi na ñere ñǝlëɽǝñi. elǝŋ rǝmwa irri rerṯo ŋabǝɽa pređ ralwaɽo ŋen iŋi.

7

1 ŋen ŋanṯa lǝgerṯr ŋen iŋi ŋëɽǝnu, ya leđa lubwaniya, altǝɽenr eŋen pređ iŋi ŋëbǝđia aŋǝno isëndr na nusila inëndr lǝtaŋa na alǝɽiñǝđaṯr đatǝɽe iđëndr iŋǝđaiña ŋǝrǝmwa. 2 iđǝr alo enare enalo ŋen ŋanṯa nanda. nanda ñagero ñaganaicia eđa gǝnǝŋ ŋen ŋǝɽiano na ñagero ñagëbǝđia eđa gǝnǝŋ geicia, na ñagero ñagǝsa eđa gǝnǝŋ eñaŋ. 3 nđǝ igǝbaṯa ṯia igaber igǝndakǝmia ŋen ŋanṯa garno igaṯa nëiñua ṯa, ñaŋ ñagafia egare gǝlëɽǝñi, nṯia igaɽǝwađaṯa lǝgamǝṯiar walla lǝgǝbaiyar. 4 igëɽǝni đǝñano kaiñ eñaŋ na igëminia kaiñ eŋen eŋalo. igwunḏeinu đǝbǝɽianođa. iganeini ŋen ŋubwa ŋwaiña orn igaŋǝra nano kaiñ. 5 ŋen ŋanṯa nđǝ igarǝmaṯo alo imakṯunia aŋǝno ilëɽǝñi isi yëbia yero yafiđia đǝmiñǝniano, orn ŋen ŋubwa ŋëđiṯiñi. igafo igerṯo đǝbapwaiñǝđia ndëuwǝr na ŋǝđaiña egwaŋano. 6 orn rǝmwa irri rëbǝɽia leđa nano ildi lofǝđiano rënǝŋu rëɽǝniñi đǝñano đelađa đǝṯiṯus, 7 na gerṯa đelađa đǝlëɽǝŋu ikǝrǝŋ orn đǝbǝɽianođa iđi ñaŋ ñaganaicǝma, ŋen ŋanṯa gënǝŋu gwaɽwatiṯiñi ṯa ñaŋ ñagwonaṯa kaiñ ṯa ñagaiñǝseicia, na ṯa ñagagǝrđe enare, na ṯa lǝgaɽaŋar eŋen, nṯia igafo igaŋǝra nano kaiñ. 8 đeṯam igiđǝnde ñagirǝwano ađamga igei, na ananoŋ igafo igagǝrđo egare, orn điñǝđi igaber igagǝrđe egare ŋen ŋanṯa igaseicu ṯa ađam giđǝnđe ñagirǝwano iliga lobǝla. 9 điñǝđi igaŋǝra nano gerṯa ŋen ŋanṯa ñagafo ñagirǝwano kaiñ, orn ŋen ŋanṯa đirǝwano eđalo điđǝnde ñagǝređo eŋen eŋalo ŋeicia, ŋen ŋanṯa ñagafo ñagirǝwano eŋen ŋǝrǝmwa ṯa ñerṯe ñagwoṯia wagǝnǝŋ ŋen ŋanṯa nanda. 10 ŋen ŋanṯa đirǝwano iđi đeṯo eŋen iŋi rǝmwa ronaṯa, đënǝŋu đëbǝđia leđa lǝređia eŋen eŋen ŋeicia ṯa alëbǝrni. ŋen iŋi ŋaber ŋǝmama đwana, orn đirǝwano iđi alo yanaicia leđa, đënǝŋu đǝliđia lǝbaiya. 11 seicr ŋen iŋi đirǝwano iđi đafo eŋen iŋi rǝmwa ronaṯa, điđu ŋen ŋanṯa ñaŋ. đënǝŋu điđǝnde ñagënṯu eŋen taltal, na điđǝnđe ñagwonaṯa ṯa ñagaṯuɽeini eŋen iŋi ŋeicia, na điđǝnde ñageiciano, na điđǝnde ñagiđǝñalo, na điđǝnde ñagwonaṯa kaiñ ṯa ñagaiñǝseicia, na điđǝnde ñagwonaṯa lǝgaɽaŋar eŋen, na điđǝnde ñagwonaṯa ñagakǝme ŋen ŋafo mǝnna. ñagërrǝŋeiđǝnu ṯa ñagero mǝnna eŋen iŋi pređ. 12 nṯia igǝwërđǝṯǝnde, orn fǝgerṯa ŋen ŋanṯa eđa igi gafo mǝnna, walla ŋen ŋanṯa eđa igi gënǝŋu ganaicǝma ŋen ŋeicia, orn igǝwërđǝṯǝnde ṯa ñaŋ ñaliŋeṯe rǝmwa nëiñua ṯa ñaŋ ñagǝnđonaṯa kaiñ. 13 ŋen ŋafǝṯia nanda ñagafo ñagabǝɽiniano. nanda ñagafo ñagabǝɽiniano na cum ñagiđǝnu ñagaŋǝra nano kaiñ đaŋǝrađa nano đǝṯiṯus ŋen ŋanṯa ñagirǝ-weiđu ara gǝlëɽǝŋu, igi gafo gǝtësǝni eŋen eŋalo. 14 igero igirǝwano ŋen ŋanṯa igëminia eŋen eŋalo ṯiṯus nëiñua, ŋen ŋanṯa garno ŋen pređ iŋi igwalwaɽǝṯǝma gaɽo đeṯam, nṯia đëminia đǝlëɽǝñi ṯiṯus nëiñua đërrǝŋeiđǝnu ṯa đaɽo đeṯam. 15 đeṯam, na đubwa đǝlëɽǝŋu ŋen ŋanṯa ñaŋ đaɽǝjeinu kaiñ, na gënǝŋu gǝlëldǝŋǝđeinia jaica jaica eŋen ṯa ñaŋ pređ ñaganaṯǝma, na fǝṯau ñagaŋǝnṯǝma ŋǝđaiñaŋa na đǝgǝđiađa aŋǝno. 16 igaŋǝra nano ŋen ŋanṯa igëɽǝnu đǝñano eñaŋ eŋen pređ.

8

1 điñǝđi lorldaiñ, nanda ñagwonaṯa ṯa ñaŋ ñaliŋeṯe ŋen ŋǝđǝbuŋṯia đǝrǝmwa iđi rënǝŋu ranaico kanisa pređ alo imakṯunia, 2 ŋen ŋanṯa lënǝŋulu lafo lirnḏeinu kaiñ ndǝ lananeinu ŋen ŋubwa ŋeicia, orn đaŋǝra nano kaiñ iđi eđen na đaɽo ŋǝbaiya eđen iđi đwaiña kaiñ lunḏǝjemu ldamiñaṯe ndëuwǝr ŋṯia đǝnaiđia laŋge eđen đaɽǝjeinu nḏǝɽeṯe đwaiña kaiñ. 3 igaɽǝwađaṯa igǝma đamǝđaṯa ṯa ŋen ŋǝđonaṯa eđen lënǝŋulu lananaiđo laŋge ŋen ŋarno lafo laɽǝwađaṯo, đeṯam lënǝŋulu lananaiđo laŋge lwaiña lamiñaṯo lënǝŋulu lafo laɽǝwa-đaṯo. 4 lënǝŋulu lekeɽǝđǝnde kaiñ ṯa alënṯi eđǝɽǝbǝđia eŋen ŋǝđǝnaiđia laŋge ṯa lënǝŋulu alamǝđaṯe leđa ɽrǝmwa. 5 lënǝŋulu liđu ŋen ŋwaiña ŋamiñaṯo ŋen iŋi ñagaṯa ṯa liđ aliđi. ananoŋ lënǝŋulu lanaico elǝŋ yesu ntam enen na cum lanaicǝnde ntam enen eŋen iŋi rǝmwa ronaṯa. 6 nṯia nanda ñageɽǝđo ṯiṯus kaiñ ṯa gënǝŋu aŋabǝɽǝnḏeṯe ŋen ŋǝđǝbuŋṯia iđi gënǝŋu gatuđu ananoŋ eñaŋ cum. 7 orn ŋen ŋarno ñaŋ ñagwunḏeinu laŋgela pređ, đonaṯađa, na đǝɽwatađa, na đaliŋeṯađa, na điđiađa kaiñ eŋen ŋǝrǝmwa, na đubwađa iđi ñagerṯo eñaŋ, nṯia cum rǝmoṯr ṯa ñunḏeini ŋǝmëɽriaŋa iŋi ŋǝmama đǝbuŋṯia. 8 igaber igandǝlwaɽǝṯia ŋenŋa ŋabɽwaŋǝno, orn igwonaṯa igǝbërrǝŋaiđia đubwiđia eđalo ṯa đǝđeṯam, đëɽǝđiađa aŋǝno đǝleđa larto. 9 ñaŋ ñagaliŋeṯo đame đelǝŋ igëndr yesu al masiya. gënǝŋu gafo gaɽ elǝŋ goɽra na gerṯo laŋge pređ orn nǝŋǝɽeṯe ŋǝbaiya aŋǝno ŋen ŋanṯa ñaŋ ṯa ñaɽeṯe nǝlǝŋ na ṯa ñerṯe laŋge lwaiña ŋǝbaiyaŋa aŋǝno ŋǝlëɽǝŋu. 10 điñǝđi igǝndǝlwaɽǝṯia fǝṯau igǝbaṯa eŋen iŋi. ŋen iŋi ŋerṯo đaɽǝjaica eñaŋ ŋen ŋanṯa gerṯa ñaŋ ñagaɽo leđa laɽnda ildi liđu ŋen iŋi ikǝrǝŋ, orn cum ñagaɽo leđa laɽnda ildi lafo lonaṯa lëbǝđia ṯia iṯǝli gakǝl. 11 điñǝđi iđǝr đǝge cum, ṯa đameđǝña eđalo ṯa ñabǝɽenḏeṯe ŋen iŋi điđ ađǝfeṯe garno đameđǝña eđalo ṯa ñatođe eŋen iŋi, eŋen ŋǝđaɽǝwađaṯa eđalo. 12 ndǝ eđa gǝnǝŋ gameđǝño, rǝmwa rǝbaŋǝnṯia đameđǝña đǝlëɽǝŋu eŋen ŋǝlaŋge ildi gënǝŋu gerṯǝlo, gerṯa eŋen ŋǝlaŋge ildi gënǝŋu gero gǝlerṯia. 13 ŋen ŋanṯa igaber igwonaṯa đǝnaiđia eđalo ṯa ađamǝđaṯe leđa larto orn cum ṯa điđ ađǝɽeṯe đinia eñaŋ. 14 orn igwonaṯa ṯa ñaŋ ñaɽǝwaṯe eŋen. điñǝđi ŋen ñagerṯo laŋge lwaiña igwonaṯa ṯa ñagǝlamǝđaṯa laŋgela ildi lënǝŋulu lero lǝlerṯia, na cum lomanaŋ ŋen lënǝŋulu lǝberṯia laŋge lwaiña ṯa alaɽǝwađaṯe lǝndamǝđaṯa laŋgela ildi ñaŋ ñerṯe ñagǝlerṯia, ṯa ñaŋ pređ ñaɽǝwaṯe. 15 garno ŋen ŋǝwërđǝnu ṯa, eđa igi garreiđu laŋge lwaiña gero gǝberṯia lwaiña lamiñaṯa laŋge ildi laɽo đeṯam iŋu, na eđa igi garreiđu laŋge ltefr lënǝŋulu lero lafo pwa iŋu. 16 orn igaŋërṯu rǝmwa nano ŋen ŋanṯa rënǝŋu riđu ṯiṯus ṯa aŋǝndiyubwiṯi ŋen ŋarno igubwandiya, 17 đeṯam gënǝŋu gaŋǝnṯu ŋen eŋaiñ ŋǝđeɽǝđia eđaiñ, orn ŋen ŋanṯa gubwandiya gënǝŋu gǝndeṯa nano bǝɽan. 18 nanda ñagǝlǝdwaṯa orǝbaga igi kanisa pređ đamananaicia đame ŋen ŋanṯa gënǝŋu gǝbërrǝŋaiđia ŋen ŋaŋǝra ŋǝrǝmwa. 19 gerṯa fǝṯia ikǝrǝŋ, orn cum kanisa đëɽǝma ṯa ñerlde ldǝɽo eŋǝmëɽria iŋi ñagëbǝđia iŋi ŋǝbuŋǝnṯu, ṯa elǝŋ yesu giđ aŋǝneini ŋaɽrwa na ṯa nanda ñagërrǝŋaiđia ŋen ṯa ñagëɽǝđiaŋǝno eŋen iŋi. 20 nanda ñagarǝmoṯwa ŋen ṯa eđa gero gǝnǝŋ aŋaɽǝwađaṯe gǝndǝsǝkia ŋen ŋanṯa mǝnna gafo eŋen ŋǝđǝnaiđia đoɽra iđi ñagararraiđia. 21 ŋen ŋanṯa ñagarǝmoṯwa ŋen ṯa ñiđi ŋen iŋi ŋope, gerṯa elǝŋ yesu nëiñua ikǝrǝŋ, orn cum leđa nëiñua. 22 nanda ñagǝlǝđwaṯa oraiñǝga, gënǝŋu igi ñaginḏeicǝma ñoman ñwaiña na ñagafiđu ṯa gënǝŋu gëɽǝđiaŋǝno na gëbǝđia ŋǝmëɽria ŋope, orn điñǝđi gëɽǝđiaŋǝno kaiñ ŋen ŋanṯa gëɽǝnu đǝñano eñaŋ. 23 na ṯiṯus, gënǝŋu ñagǝɽǝbǝđia ldǝga eŋen na ñagǝndiṯia ldǝga ŋǝmëɽria. na lorǝba ildi, lënǝŋulu laɽo đǝđweinia đǝkanisa na laɽo ŋaɽrwa ŋal masiya. 24 ŋen ŋafǝṯia ërrǝŋaicǝrldo ŋen kanisa nëiñua ṯa ñagerṯo đubwiđia na ṯa ŋen iŋi ñagëminiau kaiñ eñaŋ ŋaɽo đeṯam.

9

1 gerṯa đeṯam ṯa igandǝwërđǝṯia eŋen ŋǝđǝnaiđia eleđa ɽrǝmwa, 2 ŋen ŋanṯa igaliŋeṯo ṯa ñaŋ ñagwonaṯa ṯa naga-mǝđaiđia eŋen iŋi. igëminia eŋcn eŋalo ṯia eleđa lalo imakṯunia, na igaldǝlëldǝŋǝđaicia cŋen ṯa kanisa đalo yakaiya đafo đađuɽcinu iṯǝli gakǝl na đëɽǝđiaŋǝno eđalo đatuđu leđa lwaiña iŋulu ṯa alamǝđaiđe cum. 3 orn igwađwaṯa lorldalo ṯa đëminia đǝlëɽǝñi eŋen iŋi ađërrǝŋeiđǝni ṯa gerṯa đǝpiano, ṯa ñaŋ pređ ñǝđuɽeini ŋen ŋarno igwalwaɽǝṯǝlo ṯa ñaɽeṯe ṯia, 4 ṯa nanda ñerṯe ñagirǝwano na ñaŋ cum ŋen ŋanṯa ñagëɽǝnu đǝñano eñaŋ ndǝ leđa lǝmaṯan lalo imakṯunia ñageṯo ldǝɽo na alfiđi ŋen ṯa ñagero ñagađuɽǝđeinia. 5 nṯia igaṯa ŋen đeṯam ṯa igǝbeɽǝđia lorldalo ṯa alǝndeṯa nano ñi nëiñua, na ṯa alǝđuɽǝđaṯe đǝnaiđia eđalo ṯa ađuɽǝđeini ađǝɽeṯe đǝnaiđia đǝđeṯam, gerṯa ṯa ađǝɽeṯe waŋge gëndǝnu eŋen ŋǝđamiñeđǝñano. 6 orn igǝbaṯa ṯia, eđa igi gawađa ŋwana ŋǝtefr gënǝŋu giđ aŋwanḏe ŋwana ŋǝtefr, orn eđa igi gawađa ŋwana ŋwaiña giđ aŋwanḏe ŋwana ŋwaiña. 7 ŋgiṯr leđa pređ eñaŋ alnanaiđe gǝrus ŋen ŋarno lëɽu enare, gerṯa đëndǝdiađano na gerṯa ŋen ŋanṯa đeṯam, ŋen ŋanṯa rǝmwa rubwa eđaga igi gananaiđia đaŋǝrađa nano. 8 rǝmwa raɽǝwađaṯa randǝnaicia đǝbuŋṯia pređ kaiñ, ṯa eŋen pređ ñagiđi ñabeṯe ṯǝɽom, nṯia ṯa ñagiđi ñaɽǝwađaṯe ñanaiđia ŋen ŋanṯa ŋen pređ ŋaŋǝra. 9 ŋen ŋarno ŋen ŋǝwërđǝnu ṯa, igi galëldǝđu laŋge alo, eđa igi gananaico leđa laɽo ŋǝbaiya aŋǝno laŋge, đǝnaiđia đǝlëɽǝŋu điđ ađǝfeṯe bǝɽǝbǝte. 10 rǝmwa irri rananaicia eđa gawađa ŋǝlwa jaica jaica, na irri rananaiđia ŋǝsa ŋǝsǝni, rënǝŋu riđ arǝndǝnaice ŋǝlwa na riđ araɽǝjaice na riđ aroɽre đwanḏa iđi đǝnaiđia eđalo điđ ađǝmame. 11 ñaŋ ñagiđi ñaɽeṯe nǝlǝŋ na ṯǝñaɽađaṯo nǝlǝŋ eŋen pređ ṯa ñaliŋeṯe đǝño, nṯia leđa liđ alaŋërṯi rǝmwa nano ŋen ŋanṯa laŋge ñaganaiđǝlo ndǝ nanda ñageɽǝđǝnde ṯia. 12 đǝnaiđia đǝlaŋge ildi rǝmwa nëiñua đaber đunḏǝjaica laŋge ildi lafo pwa eleđa ɽrǝmwa ikǝrǝŋ, orn cum đamiña ndëuwǝr ṯa leđa lwaiña alaŋërṯi rǝmwa nano kaiñ. 13 ŋen ŋanṯa đǝnḏeicia đǝđǝnaiđia iđi lënǝŋulu liđ alnaice rǝmwa ŋaɽrwa ŋen ŋanṯa ñaŋ ñaganaica ŋen ŋaŋǝra ŋal masiya ntam enalo, na ŋen ŋanṯa ñagamǝđaṯǝlo đaliŋeṯađa đǝño na leđa pređ. 14 nṯia ndǝ lënǝŋulu lǝbekeɽǝđia rǝmwa ŋen ŋanṯa ñaŋ liđ alondǝnaṯe kaiñ ŋen ŋanṯa đǝbuŋṯia đoɽra iđi rǝmwa rǝnaicǝnde. 15 alǝŋërṯr rǝmwa nano ŋen ŋanṯa đǝnaica đǝlëɽǝŋu iđi lǝgaijǝbar lǝgoɽwatar ŋope.

10

1 igënǝñi, bulus, igǝndeɽǝđia đǝđǝrnaṯađa aralo na đuđǝrwa-ṯađa eŋen lal masiya, igënǝñi ñiŋgi igëbia ndǝ lǝgafr orn ñiŋgi igwonḏǝṯo ndǝ lǝgerr lǝgafiar. 2 igǝndeɽǝdia kaiñ ṯa ñerṯe ñaiñiđi igwonḏǝṯo kaiñ ndǝ lǝgiđr alfeṯr, ŋen ŋanṯa igëɽǝni ǝđñano ṯa ŋen ŋafo ŋope ndǝ igwonḏǝṯa igagea leđa lǝmaṯan ilđi lǝbaṯa ṯa nanda ñagǝbǝrlda eŋen ŋaŋǝno. 3 đeṯam nanda ñagamǝṯia egaŋǝno orn ñagaber ñagabwaiñǝdia ŋenŋa ŋeicia eŋen ŋaŋǝno, 4 ŋen ŋanṯa laŋge lǝđǝɽiñǝđia lǝđabwaiñǝđia eđaiñ, gerṯa lënǝŋulu lǝleđa orn rǝmwa rëliđia lonḏǝṯo kaiñ ṯa algere đǝraiñjala đǝŋen ŋeicia. 5 nanda ñagađama đaliŋeṯa ŋen nǝsi đeicia na ŋen pređ iŋi ŋatuđinu ŋagea đaliŋeṯa đǝrǝmwa na ñagǝbendia ŋen pred ŋǝŋaṯǝɽa ṯa aŋǝne al masiya, 6 na ñagameđǝño ṯa ñagakarme leđa pređ ildi laneđa ṯa lǝnna ŋen eŋaiñ, ŋen đǝnna eđalo đaɽiñǝđeinu. 7 seicr ŋen iŋi ŋafo ñaŋ nëiñua ndǝ eđa gǝnǝŋ gëɽǝnu đǝñano ṯa gal masiya, ŋgiṯǝmar aŋǝlëldǝŋǝđeini eŋen ŋǝlëɽǝŋu tǝŋ, ṯa ŋen ŋarno gënǝŋu gal masiya nṯia cum ñagananda ñagal masiya. 8 ŋen ŋanṯa ndǝ igëminu kaiñ eŋǝlǝŋ eŋaiñ iŋi elǝŋ yesu gǝnaicǝnde ṯa ñǝndǝbakaɽǝjaice eŋen na gerṯa ṯa ñǝndamǝndade, igero igirǝwano. 9 igaber igwonaṯa ṯa ñagǝbaṯa ṯa igǝndagirđia nađamna nǝlëɽǝñi. 10 ŋen ŋanṯa lënǝŋulu lǝbaṯa ṯa, nađam nǝlëɽǝŋu nerṯo ŋen ŋinia na nunḏeinu ŋabǝɽaŋa orn gënǝŋu ŋen lǝgaldǝɽaŋarlda gëbia egaŋǝno na ole gǝlëɽǝŋu gadamǝnu. 11 ŋgiṯr leđa ildi alaṯa ŋen ṯa ndǝ nanda lǝgiđr alɽaŋar ñagiđi ñiđi ŋen iŋi ñagwalwaɽo enađam enaiñ liga lǝgerr lǝgaɽaŋar. 12 đeṯam igiđǝñalo ndǝ igarno leđa lǝmaṯan ildi lǝbërrǝŋeiđǝni bǝɽan. lënǝŋulu laijǝba ŋen nǝsi ndǝ laɽaŋǝlda alǝsoŋ lǝbirnḏeicia ntam enen bǝɽan. 13 orn nanda ñagaber ñagëmima eŋen eŋaiñ ndëuwǝr, orn ñagëminia eŋen ŋǝŋǝmëɽria iŋi rǝmwa rǝnaicǝnde, na ñaŋ ñagafo eŋen iŋi. 14 ñagaber ñagaiñǝṯia ŋǝlǝŋe eŋaiñ ŋabǝrano garno leđa ildi lero larǝmaṯǝnde nano, ŋen ŋanṯa nanda ñagaɽo leđa lananoŋ ildi leṯǝnde nano ṯa alǝndërrǝŋaicia ŋen ŋaŋǝra ŋal masiya. 15 ñagaber ñagëminia eŋen iŋi gerṯa eŋaiñ, garno ŋǝmëɽria ŋǝleđa larto, orn ñagaṯurṯia eŋen ṯa đonaṯa eđalo điđ ađoɽreṯe, nṯia alo yǝŋǝmëɽria eŋaiñ yiđ aiyǝburgwađeini đamǝđaṯađa eđalo, 16 ṯa ñërrǝŋaiđi ŋen ŋaŋǝra ŋǝrǝmwa alo ñaŋ nëiñua nṯia ṯa ñerṯe ñagëminia eŋǝmëɽria ŋiđǝnu eŋen ŋeđa garto. 17 eđa igi gëminia, ŋgiṯǝmar aŋëmini egelǝŋ yesu. 18 ŋen ŋanṯa gerṯa feđa igi gǝbërrǝŋeiđǝni bǝɽan igi gaŋǝnǝnṯu, orn feđa gaŋǝnǝnṯu igi rǝmwa rǝmërrǝ-ŋaiđia.

11

1 igwonaṯa ṯa ñane ŋiɽǝṯiano ŋǝmaṯan ŋǝlëɽǝñi. đeṯam, naṯiñr. 2 ŋen ŋanṯa igǝgiaṯa ŋen ŋen ŋanṯa ñaŋ, đǝgiaṯađa ŋen đǝrǝmwa, ŋen ŋanṯa igiđu ŋen ṯa endǝnaice ebaŋgalo gǝnǝŋ gaɽo gunto, ṯa igiđ endǝnaice al masiya ñagaɽo ŋere ŋatǝɽe iŋi ŋaijǝba eđa gaɽorra kwai kwai. 3 orn igiđǝñalo ṯa aŋgaica ŋen ŋǝnǝŋ ŋiđ aŋamiñe ŋaṯǝɽa eŋalo iđubwa eđalo al masiyaga iđi ñagerṯo araga gunto, ŋen ŋarno rǝmwa reicia riđu auwa ŋađǝna ŋenŋa ŋǝlëɽǝŋu ŋǝɽiano. 4 ndǝ eđa geṯo gǝndërrǝŋaicia ŋen ŋǝyesu garto, gerṯa fǝyesu igi nanda ñagërrǝŋaicǝnde, na ñaganeinu usila garto, gerṯa fusila igi ñagafo ñaganeinu, walla ŋen ŋarto ŋaŋǝra, gerṯa fǝŋen ŋaŋǝra iŋi ñagaŋǝnṯu, ñaŋ ñagǝnna ŋope. 5 ŋen ŋanṯa igaṯa ṯa igaber igafo pwa eŋen ŋǝnǝŋ eđǝṯweinia iđei đaŋǝra kaiñ. 6 igaɽo ywarra egole orn igero igaɽo ywarra eŋen ŋǝđaliŋeṯa. ñagërrǝŋaicǝnde ṯia elaŋge pređ ñaŋ pređ nëiñua. 7 igiđu ŋen ŋeicia ndǝ igalaldađo etam gǝlëɽǝñi alo ṯa ñaŋ ñoɽreṯe, ndǝ igërrǝŋaicǝnde ŋen ŋaŋǝra ŋǝrǝmwa na ndǝ igero igǝma đapǝɽa eñaŋ ? 8 igaso leđa lǝkanisa đwomǝn ndǝ igamo đapǝɽa iŋulu ṯa endǝđuɽǝđǝnṯi, 9 na ndǝ lǝgafr na gǝrus gǝlëɽǝñi gamǝndëđǝnu igero igandǝmaṯa esalo kwai kwai, ŋen ŋanṯa lorldalanda leṯo alo imakṯunia ldaiñǝnaice laŋge ilđi laɽo đeṯam iñi. ŋen ŋafǝṯia igero igaɽia waginia eñaŋ eŋen ŋǝnǝŋ, na igaber igiđ eɽeṯe ṯia kwai kwai. 10 garno đeṯam đal masiya đafo iñi, đëmima iđi đǝlëɽǝñi đaber điđ ađuɽinṯi alo yakaiya kwai kwai. 11 igero igamama đapǝɽa eñaŋ eđa ? ŋen ŋanṯa igaber igubwandiya? rǝmwa raliŋeṯo ṯa igubwandiya đeṯam. 12 na igiđi yiđi ṯia mǝldin ṯa yerṯe iganaicia leđa ŋen ildi lonaṯa lǝndaŋaicia ṯa lënǝŋulu ñagerṯǝlda ŋen ŋunto eŋen iŋi lëminiau. 13 leđa ildi laɽo đǝtweinia đǝŋaɽǝwen na lëbǝđia ŋǝmëɽria ŋađǝna, na lënǝŋulu lërkǝđeiđia ŋen garno leđa ildi laɽo đǝṯweinia đal masiya. 14 na nëndr lǝgerr lǝgirǝwarano eŋen iŋi, ŋen ŋanṯa seṯan yënǝŋu yërkǝđeiđia ŋen garno mǝlaiyǝka yarrerre. 15 nṯia nëndr lǝgerr lǝgirǝwarano ndǝ leđa ildi lǝđuɽǝđǝnṯia seṯan lërkǝđeiđia ŋen cum garno lǝbai ildi lëbǝđia ŋǝmëɽria ŋuđǝrwaṯo. đakǝme eđen điđ ađǝɽeṯe ŋen ŋarno ŋǝmëɽria iŋi liđu. 16 igǝbaṯa tǝŋ ṯa, ñerṯe ñaŋgiṯi eđa gǝnǝŋ gǝbaṯa ṯa igaɽ iɽǝṯiano. ndǝ ñagǝbaṯa ṯa igaɽ iɽǝṯiano aŋǝnṯiñr ṯia, na ŋgiṯiñr yëmini aten cum. 17 orn ndǝ igëminia eđëɽǝnia iđi đǝñano igero igwaɽwata ŋen ŋarno elǝŋ yesu gwaɽwata orn ŋen ŋarno eđa gaɽ iɽǝṯiano gwaɽwata. 18 ŋen ŋanṯa leđa lwaiña lëminia eŋen ŋaŋǝno, igiđi yiđi ṯia cum. 19 ŋen ŋanṯa ñaŋ ñaŋgi ñagaliŋeṯo ŋen nǝsi kaiñ ñagǝnna leđa ildi laɽo liɽǝṯiano đaŋǝrađa nano. 20 ŋen ŋanṯa ñagǝnna eđa ndǝ gënǝŋu gǝndiđia ñagaɽo lǝbai, na ndǝ gënǝŋu gǝndasa, na ndǝ gënǝŋu gǝndëndia, na ndǝ gënǝŋu gǝndǝđamǝca eng’en, na ndǝ gënǝŋu gǝndëpwa nḏrel. 21 đeṯam igirǝwano ŋen ŋanṯa nanda ñagafo ñagëbia eŋen garno ṯia. orn ndǝ eđa gǝnǝŋ gëminia eŋen ŋǝnǝŋ igiđi yëmini cum. igwalwaɽa garno eđa gaɽ iɽǝṯiano. 22 leđa ilđi laɽ ibraniyin? igënǝñi cum. lënǝŋulu laɽ israliyin? igënǝñi cum. lënǝŋulu laɽo liđia librayim? igënǝñi cum. 23 lënǝŋulu lađuɽǝđǝnṯia al masiya? igamađuɽǝđǝnṯia igamiñaṯǝlo. igwa- ɽwata garno eđa gaɽ ëɽi. igamađuɽǝđǝnṯu ŋǝmëɽria ŋwaiña ŋamiñaṯo orǝba egen. igëndǝnu isijǝn ñoman ñwaiña ñamiñaṯo orǝba egen. igëpǝnu ŋaicwaŋa kaiñ. igafo ŋǝɽaiñ ṯwaiñ ñoman ñwaiña. 24 ñoman đenǝŋ al yawuḏ yëpiñi ŋaicwaŋa ñoman eređia giɽijin nalo đenǝŋ na marldwan, 25 ñoman ñiɽijin igëpǝnu ŋǝfraŋa, na lomanaŋ tǝŋ igamǝndeinu ŋwandraŋa, ñoman ñiɽijin upundǝri eŋau igi igafau yagǝro niyiɽǝṯia eŋau alo, igafo nǝŋau nal bar loman ëđǝñëđǝñin na ulǝŋgǝlǝŋ. 26 igafo igabakalđaica nwalđaŋ jaica jaica. igafo eŋen ŋubwa ŋinia esǝbarlda, na eleđa laɽo ndom, na eleđa ǝllëɽǝñi, na eleđa ildi gerṯa laɽ al yawuḏ, na irnuŋ, na eđǝñwa, na igal bar, na elorǝba lǝŋaɽǝwen. 27 ñoman ñwaiña igafo igaicwaro kaiñ. igiđu ŋǝmëɽria ŋonḏǝṯo. ñoman ñwaiña igero igandra ulǝŋgǝlǝŋ. igafo igaicoiña na aŋal gafo garriñi kaiñ ñoman ñwaiña. igafo igaɽaŋa ŋǝsa ŋero liga lwalano, ñoman ñwaiña. igafo igëɽǝđëṯu na igafo ndrena nero ñoman ñǝmaṯan. 28 ŋen ŋëni mǝldin na cum fǝđarǝmoṯwa đǝlëɽǝñi ŋen ŋanṯa kanisa pređ, iđi đaiñǝṯǝrnaiđia ñoman pređ. 29 esegi gëbia na igënǝñi igaber ñagëbia cum? esegi giđǝnu gabëɽǝŋeinia eŋen ŋǝrǝmwa na igaber igeiciano kaiñ? 30 nđǝ ŋen đeṯam, igiđi yëminia orñ eŋen ŋǝđëbia đǝlëɽǝñi ikǝrǝŋ. 31 rǝmwa irri raɽo eṯen gelǝŋ igëndr yesu, irri rabuŋǝnṯu bǝɽǝbǝte, rënǝŋu raliŋeṯo ṯa igwaɽwata đeṯam. 32 alo iḏimiska, iliga lelǝŋ goɽra gǝbernia eređa, elǝŋ gëɽu askari ṯa aiyarǝmoṯe ëuwǝr galo iḏimiska ṯa aiñënđi, 33 orn leđa lirǝwiñi egone larla iđǝɽi iguṯa girnuŋ nṯia igëbǝrđǝnǝma.

12

1 ŋen đeṯam ṯa igëminia mǝlđin. ŋen iŋi ŋaber ŋamama ŋen ŋaŋǝra orn igǝndǝlwaɽǝṯia eŋen ŋamiñiṯiñi iŋi elǝŋ rǝmwa ranaicǝñi na eŋen iŋi elǝŋ rǝmwa rërrǝŋaicǝñi. 2 igaliŋeṯo eđa gǝnǝŋ igal masiya igi gabeinu elo alo irǝmwa isi eɽaica orǝba giɽijin ram nṯǝli ređ na marldwan. igaijǝba ndǝ gënǝŋu gabeinu elo egaŋǝno walla ndǝ aŋǝno gero orn rǝmwa raliŋeṯo. 3 a, igaijǝba ndǝ fǝṯia egaŋǝno walla aŋǝno ndëuwǝr, orn rǝmwa raliŋeṯo. 4 orn igaliŋeṯo ṯa eđa igi gabeinu elo đeṯam alo yaŋǝra kaiñ nǝŋǝne laŋge ildi gaijǝba gwaɽwatau, ŋen iŋi ŋëđǝñinu ŋuɽwatǝnia. 5 igëminia eŋen ŋeđa igi, orn eŋen ŋǝlëɽǝñi igëminia ikǝrǝŋ eŋen ŋǝđëbia đǝlëɽǝñi. 6 orn gǝbanṯa igafo igwonaṯa igëminia ṯa igero igaɽ iɽǝṯiano ŋen ŋanṯa igiđi eɽwate eŋen ŋǝđeṯam ikǝrǝŋ. orn igaber igiđi yiđi ṯia ṯa eđa gero gǝnǝŋ aŋaṯa ṯa igaŋǝra gamiñaṯa ŋen garno gënǝŋu gaseicu na gǝnaṯiñi, 7 na eum ŋen ŋanṯa ŋen ŋoɽra kaiñ iŋi ŋamiñaṯiñi. ŋen ŋafǝṯia igafo iganeinu waginia garno đi egaŋǝno, ṯa yerṯe igǝbinia egare, igi gaɽo đǝđweinia đǝseṯan ṯa aŋaiñǝnanaice ŋen ŋubwa ṯa yerṯe igǝbinia egare. 8 igekeɽǝđo elǝŋ yesu ñoman ñiɽijin ṯa aŋamiñe waŋge igi, 9 orn gënǝŋu gwaɽwata ṯa, đame đǝlëɽǝñi đaɽǝwađaṯa đaŋabeica, ŋen ŋanṯa ŋabǝɽa ŋǝlëɽǝñi ŋiđǝni ŋǝɽiñǝđeini iđëbia. ŋen ŋafǝṯia igëminia đaŋǝrađa nano iđëbia đǝlëɽǝñi ṯa ŋabǝɽa ŋal masiya aŋaiñaufeṯe. 10 ŋen ŋafǝṯia igaŋǝra nano iđëbia đǝlëɽǝñi. igaŋǝra nano ndǝ leđa laiñǝlwaɽǝṯi ŋen ŋubwa, ndǝ igero laŋge, ndǝ iganeini ŋṯen iŋubwa ŋeicia, na eŋen ŋǝtǝđa ŋen ŋanṯa al masiya. ŋen ŋana gwonḏǝṯo ndǝ igëbia. 11 igafo igaɽ iɽǝṯiano. ñagiđǝñi ṯia ŋen ŋanṯa ŋen đeṯam ndǝ ñagërrǝŋaiđo ŋen ṯa igaŋǝra orn ñagero ñagëbǝđia ṯia. igero ŋeniano orn igaber igafo pwa eŋen ŋǝnǝŋ eđǝṯweinia iđei đaŋǝra kaiñ. 12 đeṯam ŋamǝla ŋǝđǝđweinia đurri ŋafo ŋërrǝŋeinu eñaŋ đwalađa arano đǝlëɽǝñi iđi đǝɽiñađeinu aŋwaraiya na ŋenŋa ŋoɽra na ŋǝmëɽriaŋa ŋaŋǝra. 13 nṯia fǝṯau ñagiđǝnu ñagafo pwa eŋen ikanisa đwomǝn, illi ṯa igero igǝɽia waŋge ginia eñaŋ? ŋgǝđeicǝñr ŋen iŋi ŋafo mǝnna. 14 igeṯǝnde nano ñoman ñiɽijan na điñǝđi igwonaṯa igǝndeṯa nano tǝŋ, na igaber igiđ eɽe waŋge ginia eñaŋ kwai kwai ŋen ŋanṯa igaber igwonaṯa laŋge elđalo orn igǝndonaṯa ñaganǝñaŋ. ŋen ŋanṯa gerṯa ŋen đeṯam ṯa liđia labakađarṯia eṯen na lǝŋgen laŋge orn ŋen đeṯarn ṯa eṯen na lǝŋgen labakađarṯia liđia laŋge. 15 igiđ enanaiđi na igiđ enaneini đaŋǝrađa nano ŋen ŋanṯa ñaŋ. ndǝ igaɽǝjaiea đubwa đǝlëɽǝñi eñaŋ, ñaŋ ñagiđi ñirǝweiđi đubwa eđalo iñi? 16 ndǝ ŋen ŋafǝṯia đeṯam ṯa igero igǝɽia waŋge ginia eñaŋ, orn mǝldin ñaŋ ñagǝbaṯa ṯa igafo igaɽ ađǝna na igëndǝnde ŋađǝnaŋa ano ŋǝlëɽǝñi. 17 igaŋaṯo ŋen eñaŋ egeđa gǝnǝŋ igi igwǝđweiṯǝnde? 18 igǝbeɽǝđia ṯiṯus ṯa aŋǝndeṯe nano igǝlǝđwaṯa orǝbaga. ṯiṯus gaŋaṯo eŋen eŋalo? gerṯa ñagerldo igusila gunto gǝđaŋǝra? gerṯa ñagerldo eđađ đunto? 19 eŋen iŋi pređ, ñagǝbaṯa ṯa ñagopǝṯa ŋen bǝɽan eñaŋ? nanda ñaŋgi ñagafo igal masiya, ñagwaɽwata rǝmwa nëiñua. orn ñagëbǝđia ŋen pređ ṯa ñandakaɽǝjaice eŋen, ñaŋ ñaŋgi nanda ñagubwandiya kaiñ. 20 igiđǝñalo ṯa aŋgaica ndǝ igǝndeṯa nano igaber igiđi endǝfiđi eŋen ŋarno igwonaṯa, na ṯa ñagaber ñagiđi ñaiñǝfiđi eŋen ŋarno ñagwonaṯa. igiđǝñalo ṯa aŋgaica igiđi yifiđi đǝgerđe, na đǝgiaṯa ŋen na đǝjeiciano, na ŋǝtǝđa na đabwaiđia ŋen na đalǝŋǝjǝđia ŋenŋa na đinia enare na đǝgiaiđe eŋen. 21 igiđǝñalo cum ṯa aŋgaica rǝmwa riđ ariñiđi igata egare na ṯa igiđi ywane ŋen ŋanṯa leđa lwaiña ildi liđu ŋen ŋeicia na ildi lero laŋgiṯia mǝldin ŋen ŋǝđǝsaṯa leđa, na đaɽaŋa lijila ɽrǝto na ŋen ŋǝđeicia ŋǝɽwa, laŋge ildi lënǝŋulu liđu.

13

1 igeṯǝnde nano ñoman ñiɽijan na igǝndeṯa nano tǝŋ. ŋen đeṯam ṯa đǝskiđia đǝnǝŋ ađamǝđeini leđala liɽijan walla liɽijin. 2 ananoŋ igabǝɽa leđa nano ildi liđu ŋen ŋeicia, leđa lṯënu, na điñǝđi igǝlabǝɽia nano ŋen igamǝlu lǝgafiar, garno igabǝɽǝnda nano iliga lǝnḏurṯu lǝgafr, ṯa ndǝ igeṯo tǝŋ igaber igiđi elǝŋgiṯi kwai kwai, 3 ŋen ŋanṯa ñagwonaṯa ŋen ŋërrǝŋeiđǝni ṯa đeṯam al masiya gwaɽwata iñi. ŋen ŋanṯa al masiya gaber gǝndǝnaicia ŋen ŋëbia orn gënǝŋu gerṯo ŋabǝɽa ŋwaiña eñaŋ. 4 đeṯam gënǝŋu gaɽiñǝnu iđuɽi iđëbia orn gamǝṯia ŋabǝɽaŋa ŋǝrǝmwa. nanda cum ñagëbia ŋen ŋanṯa ñagafǝmau orn ñagiđi ñamǝṯe cum ŋuga ŋabǝɽaŋa ŋǝrǝmwa ndǝ ñagabirnḏeicia ŋen eŋalo. 5 nḏeinr ñaseici ndǝ đeṯam ñagǝbendia ŋen. nḏeinr kaiñ. ñaganǝñaŋ ñagaijǝba ṯa yesu masiya gafǝndau? fǝṯia, illi ndǝ gerṯa ñaganiđǝni. 6 orn igaṯurṯia ŋen ṯa ñagiđi ñaliŋeṯe ṯa nanda gerṯa ñaganiđǝnu. 7 ñagǝbekeɽǝđia rǝmwa ṯa ñaŋ ñerṯe ñagëbǝđia ŋen ŋeicia, gerṯa ṯa ñërrǝŋeiđǝni ṯa rǝmwa raŋǝnṯǝnde, orn ṯa ñaŋ ñiđi ŋen ŋuđǝrwaṯo mǝldin ndǝ nanda ñaganiđǝnu. 8 ŋen ŋanṯa nanda ñagaber ñagaɽǝwađaṯa ñagëbǝđia wagǝnǝŋ gagea đeṯam, orn ŋen ŋanṯa đeṯam ikǝrǝŋ. 9 nanda ñagaŋǝra nano ndǝ ñagëbia na ñaŋ ñagwonḏǝṯa. ñagǝbekeɽǝđia rǝmwa cum ṯa ñaŋ ñaṯuɽcini eŋen eŋalo. 10 ŋen ŋafǝṯia igǝwërđǝṯǝnde ŋen iŋi liga igamǝlu lǝgafr, ṯa nđǝ lǝgafr gerṯa ŋen đeṯam ṯa endǝnaice ŋen ŋubwa eŋen ŋǝŋǝlǝŋe iŋi elǝŋ yesu ganaicǝñi ṯa ywađe, gerṯa ṯa egere. 11 fǝŋen ŋǝnḏurṯu, lorldaiñ, igabǝla. ṯoɽaṯr ŋen eŋalo. nǝr đeɽǝđia đǝlëɽǝñi. ɽaŋr eŋen ŋunto. fafr iđëuṯaralo. nđǝ ñaŋ ñagëbǝđia ŋen iŋi rǝmwa irri rubwancliya na rǝndǝnanaicia đëuṯaralo ñagaɽaŋǝlda. 12 ekeɽǝđǝđr đǝkëndǝđiađano đatǝɽe. 13 leđa pređ ɽrǝmwa leɽǝđǝnde. 14 igǝbeɽǝđia ṯa đǝbuŋṯia đelǝŋ yesu masiya, na đubwa đǝrǝmwa na đǝɽǝbǝđia eŋen đusila gatǝɽe ñafeṯǝlda.