MAKI ‑JAN ’NRALE‑ ’LA YƆƆNDIA‑ ZESU KRISI BA ZAYI’
Maki a ‑Jan ’Nrale‑ ’sɛwɛ ’ɛ ŋgblo
‑Dele ‑yaa Maki ’le ɛɛ? ‑E ‑yaa Zesu Krisi a winbɔwo mu ’ɛ ’mu a ’bhɔŋba‑ mu ’ɛ do ’le. Maki ‑le ‑Jan ’Nrale‑ ’Sɛwɛ ’lɛɛ‑ yɔɔndia‑. ‑A masii’ ’tɔ ’ɛ ꞊yaa Zaan, ’bhɛɛ‑ ’yee‑ ’pegee ‑a nɛɛ Mari ‑yaa da Zeruzalɛmu (Klɛza 12.12), ’bhɛɛ‑ ’waa ‑za ’kedo‑ ’kpɔ dɔ ‑a dɛ ’ɛ ba zayi’. ’Yee‑ Maki ꞊nia ‑le ‑yaa ’ke Banabasi ’le (Kolɔsi 4.10). ‑E ‑ja ‑a ꞊nia Banabasi ’pegee Pɔlu ’madɔlɛ ’mu a ‑Jan ’Nrale‑ wole ’taa ꞊lwa mi ’ɛ ta Antiɔsi ‑wa ’ɛ ta (Klɛza 12.25). Antiɔsi Zesu ’yi mu ’ɛ ‑woo ’seriwoa Pɔlu ’pegee Banabasi ma, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑ploola ‑o ma dɔɔ ‑o ge ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wo ’klɛɛn ’bhɛɛke mu ’yi (Klɛza 13.1-3). ’Bhɛ ‑Jan ’Nrale‑ ’taa ꞊lwa mi ’ɛ ta, ’yee‑ Maki ‑ja Pɔlu ’pegee Banabasi zi, ’bhɛɛ‑ boolazi, ‑e ‑gwa ’mu zi ’kee‑ niinale Zeruzalɛmu (Klɛza 13.5,13). Yi ‑bhɛɛke’ ta, Banabasi ’yee‑ Maki ꞊sia, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑ja ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wolɛ‑ Sipru (Klɛza 15.37-39). Boolazi, Pɔlu ’pegee Piɛri ’a ꞊pia ’mu a ’lɛtrɛ mu ’ɛ ’yi dɔɔ ’yee‑ Maki ꞊bhwa ’mu ba Rɔmu ‑wa ’ɛ ta (Filemɔ 24; 2 Timote 4.11; 1 Piɛri 5.13).
‑E ‑yaa’ ‑Jan ’Nrale‑ ’sɛwɛ ’lɛɛ‑ ꞊dia Romɛ Zesu ’yi mu ‑la ’kaama‑, ‑e Zesu ‑zrɔnna ’ezin‑ ’bhii‑ ’bhɛ ‑le ’ke ‑Waanbhaa’ Gbe bhɛ do ’ɛ ’le, ’bhɛ ’pegee ’bhɛ ‑le ’ke Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’la ꞊nwa yewolɛ ‑Wangwlɛnbhaa ‑Waanbhaa’ ni ’bhii‑ ’bhɛ a yewonɛ ’le. ‑Waanbhaa’ ’a winbwa‑, ’kooko‑ ‑e nu bhaaplɛŋ mu go ‑za ’yi (Maki 10.45). Maki a ‑Jan ’Nrale‑ ’Sɛwɛ ’ɛ yaa ‑o ’egbɛnɛle ’bhii‑ ‑Jan ’Nrale‑ ’sɛwɛ ‑vin yaga mu ’ɛ gbɛɛn‑. ‑Yaa’ ’sɛwɛ ’ɛ zisanyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ‑e Zesu wiiŋfɛyrɛ ‑yi ba Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ’kɔɔ, ’bhɛ ’pegee Zesu ’yidanyrɛ ‑Setran’ ’kɔɔ ’mu ‑zrɔnna ‑kɔɔ’ ni (1.1-13).
‑E ‑yaa’ ’sɛwɛ ’ɛ ’yiciɛnna ‑lɛ ‑gbɛnɛ plɛ: ‑A ‑lɛ ꞊lwa mi ’ɛ ’yi (1.14–8.26) Zesu Krisi yewole zisaan‑ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ni gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ mɔkpɛn’ ’yrɛ ma Galile ’trɛ ta, ‑e ’bhɛ ’yipia‑ ‑kɔɔ’ ni. ’Bhɛɛ‑ Zesu yaa ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ makwan gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ’bhɛ ꞊nɔɔ ye, ’bhɛ ’pegee ‑e ’sɔle‑ maza mu ’la ꞊kla; ’bhɛɛ‑ ‑e gadɛ mu ‑bebe ’bheela‑, ’bhɛ ’pegee ‑e lii ‑yɔɔ’ mu ‑gbian mɛɛ ‑bebe zi, ’bhɛɛ‑ ‑e mɛɛ mu ‑daanna ‑Waanbhaa’ a ‑Jan ’ɛ ’le ‑glɔɔya’ ’le, ‑e ’mu ’kpɛn ’yipia‑ ’ezin‑ ‑kɔɔ’ ni.
‑A ‑lɛ plɛ mi ’ɛ ’yi (8.27–16.20), Maki ’a ‑zrɔnna ‑kɔɔ’ ni ’bhii‑ Zesu ‑Waanbhaa’ ‑weli’ ‑klɔsikwan ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ’bhɛ dɛle ma ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta Zeruzalɛmu ‑wa ’ɛ ta. Maki ‑yaa zi ’bhii‑ ‑kɔɔ’ ’kpɛn ‑kɔɔ’ ’kpa ’a ‑yi ’bhii‑ Zesu ‑le ’ke ‑Waanbhaa’ Gbe ’ɛ ’le kpataakpa ’bhii‑ Romɛ ‑srwase’ ‑kuŋlii ’ɛ ’bhɛ ’e ꞊kpaa ‑a ‑yi gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ bhe. Maki ‑jan sanɛ‑ ‑la ꞊woa ‑kɔɔ’ ni Zesu bweza ’ɛ gale ba ’bhɛ ba zayi’ (16.1-8). ’Bhɛla‑ ‑zayile, mɛɛ ‑vin mu ’ɛ ’mu ’a baan ’yipia‑ ‑kɔɔ’ ni dɔɔ Zesu ’a ’gbu ‑zrɔnna ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑ja laflɛ’ ’yi (16.9-20).
1ZESU ‑O ZAN ‑WAANBHAA’ A YE ’Ɛ ZISANLƐ GALILE ’TRƐ TA
Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ‑o Zesu ’nuza‑ ’lɛɛjanwo ’zi
1‑Waanbhaa’ Gbe Zesu Krisi ma ‑Jan ‑Nrale’ ’ɛ zisaan‑ gɔnɛ‑ ’lɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑. 2‑A yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi Ezai a ’sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ:
«’E ’trɔnbadɔ doo, ’mi ‑Waanbhaa’ nu ’an ‑toorodɔ mi ’ɛ ’winbɔlɛ ’e ’lɛɛ zi magaan zayi’.
3‑Yoo ’ke mɛɛ ’la zan ‑o ‑gbekan zii’ ’eglɔɔle ‑kpe ’ɛ ta ’ke ‑ya pe mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ.
‑Ka Mɛɛzan a zi ’ɛ magaan,
‑ka ‑yaa’ zibhɛ mu ’ɛ ’lɛdɔɔ‑!»
4’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ꞊nwa, ‑e ‑yaa ‑kpe ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa mɛɛ mu ’ɛ wiiŋfɛ’ zii’ ‑yi ba. ’Ke ‑yoo wiiŋfɛle bhla ’la ba, ‑e ‑yaa pe ‑o ni dɔɔ: «‑Ka ’ka ’taawogbɛya mu ’ɛ maniina ’ke ’ka ’ploo ‑za ’yɔɔ‑ klɛle ma; ’bhɛɛ‑ ’ŋ ’ka ’wiiŋfɛ‑ ’tɛ ‑yi ’ɛ ba; ’kooko‑ ‑Waanbhaa’ ’kaa‑ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ’sroma‑ yan!» 5Zude ’klɛɛn ’ɛ ’yi mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’pegee Zeruzalɛmu mu ’ɛ ’kpɛn ’yaa‑ ge ’zi ’yee‑ Zaan ba. ’Ke ‑o ‑yaa yan ‑waa’ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ’pelele mɔkpɛn’ ’yrɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa ‑o wiiŋfɛ ’tɛ Zrudɛn yue ’ɛ ba. 6’Yee‑ Zaan ta dunɛ‑ ’ɛ ’tanle‑ ‑yaa ’ke ’yɔɔnma ’ciɛ‑ ’le, ’bhɛɛ‑ ’flɛ ’sɛntru do dɔle ‑yaa ‑a ’saanla. ‑E ‑yaa ‑a ’gbu ’lɛbɔ‑ ’ke ’siesie‑ ‑gama ’pegee ‑bɔn ’yi ‑zrɔ ’yrɔn mu ’le. 7‑E ‑yaa ‑jan ’lɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ ’wo zii’ mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «Mɛɛ ’la zan nu nulɛ ’mi blaan, ’bhɛ ’sɔle‑ ‑yiya’ ’mi ni, ’ali‑ ‑a wlɛyi’ laa ‑o ’mi wlɛyi’ ta ’ke ’mi ’ŋ makulaa ’bhɛɛ‑ ’an gaan ma ‑sawla bhlɛ mu ’ɛ ploo, ’bhii‑ lu mu ’a klɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ bhe. 8’Mi ‑o ’ka ’wiiŋfɛ zii’ ‑yi ba, ’duŋ‑ ’yee‑ nu ’ka ’palɛ ’ke Lii ’Weŋ ’ɛ ’le.»
Zesu Krisi wiiŋfɛyrɛ Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ’kɔɔ
(Matie 3.13-17; 4.1-11; Luki 3.21-22; 4.1-14)
9’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, Zesu ‑daa Galile ’trɛ ta ‑wa do ta, ‑o ‑yaa ’bhɛ sii Nazarɛti, ’bhɛɛ‑ ‑e ꞊nwa Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ba ‑a wiiŋfɛ’ zayi’ Zrudɛn yue ’ɛ ba. 10’E ‑yaa pwɛ zii’ ‑yi ’ɛ ba bhla ’la ba, ’kee‑ laflɛ’ ’liiploole yele‑, ’bhɛɛ‑ ’ke Lii ’Weŋ ’ɛ zinale ‑a ta ’bhii‑ ‑bhooladɔ maannɛ‑ do gbɛɛn‑. 11’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑weli’ do dale‑ laanima ’ke ’bhɛ ’a ’pele dɔɔ: «’Bhi ‑le ’ke ’ŋ gbe ’la ‑za sɔ ’ŋ ni ’egbɛnɛle ’bhɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ’bhi ‑le ’ŋ zrukpalaa kpataakpa.»
Zesu ’yidanyrɛ ‑Setran’ ’kɔɔ
12’Bhɛ blaan yrɛ do ’kpɔ ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke Lii ’Weŋ ’ɛ gele‑ Zesu ’le ‑kpe ’ɛ ta. 13’Bhɛɛ‑ ‑e ‑yrekpaa’ mia plɛ ’ke ‑bi mia plɛ ‑la ‑gaa ’bhɛ ꞊nɔɔ ye, ’bhɛɛ‑ ‑Setran’ ’a ’yidaan‑ ’bhɛ ’waati ’ɛ ba. ‑E ‑yaa ‑bɔn ’yi wi mu ’ɛ ’pleŋ‑, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ a ‑mlɛkɛ’ mu ’ɛ ꞊bhwa ‑a ba.
ZESU ‑O ‑WAANBHAA’ YE ’Ɛ ’WO ZII’ GALILE ’TRƐ TA
Zesu ‑o ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wo zii’ Galile ’trɛ ta
(Matie 4.12-22; Luki 4.14-15; 5.1-11)
14‑O Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ’kunle‑, ’bhɛɛ‑ ‑o yanle ‑a bɔlele ‑kaso ’yi, ’ke Zesu gele‑ ‑Waanbhaa’ a ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wolɛ‑ Galile ’trɛ ’ɛ ta. 15‑E ‑yaa ‑jan ’lɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ ’wo zii’ mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Waati ’ɛ ’lɛswa꞊, ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’ɛ ꞊bhwa ’ka ‑din, ‑ka ’ka zru niina‑ ’ke ’ka ’ploo‑ ‑za ’yɔɔ‑ klɛle ma, ’bhɛɛ‑ ‑ka ’ka ’kpa ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’yi.»
Zesu ‑o ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ ꞊lwa mu ’ɛ ’sii zii’
16’Bhɛ blaanta, ‑e ‑yaa ’kan zii’ bhla ’la ba Galile ‑draa ’ɛ ’lɛzi‑, ’kee‑ Simɔ ’pegee ’bhɛ ’nwagwlɛn‑ Andre ’yele yrɔ bɔ yrɛ ꞊nɔɔ ‑draa ’ɛ ba; ‑amasrɔyi ‑o ‑yaa ’ke kaadɛ mu ’le. 17Zesu pe ‑o ni dɔɔ: «‑Ka nu dɔ ’ŋ zi, ’bhɛɛ‑ ’ŋ nu ’ka klɛlɛ ’ke mɛɛ mu ’kun mu ’le ’bhii‑ ’ka kaa mu kun gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑.» 18’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑o ’ploole ‑waa’ kaadɛ yrɔ mu ’ɛ ma, ’ke ‑o gele‑ dɔlɛ ‑a zi.
19‑O ’bhɔle‑ ’ezin‑ sa ‑o ’lɛɛ‑, ’ke Zesu Zebede gbe plɛ ’ɛ ’yele‑, Zaki ’pegee ’bhɛ ’nwagwlɛn‑ Zaan. ‑O ‑yaa’ ‑yitakoŋ do ’yi ’ke ‑o waa kaadɛ yrɔ mu ’ɛ magaan. 20’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe ’tɛ, ’kee‑ ’mu ’siile. ’Ke ’bhɛ mu ’mu dɛ Zebede ’pegee ’bhɛ a yewonɛ mu ’ɛ ’tole ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ’ke ’mu gele‑ dɔlɛ ‑a zi.
Zesu lii ‑yɔɔ’ ‑gbian mɛɛ do zi
21’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’pegee ‑yaa’ *‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o gele‑ Kapɛnɔmu ‑wa ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ ‑yitrɛ’ yi ’ɛ ’bhɔle‑, ’kee‑ gele wlalɛ Zuufu mu a daanfɛ’ ’ɛ ꞊la. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ mɛɛ mu ’ɛ daanle ’sanle. 22Mɛɛ ’la zan ‑yaa ’mu ’trɔnkpa zii’ ‑a ni, ‑e ’mu ’kpeelɛnia ’mu ma ‑yaa’ mɛɛ daangbɛya ’ɛ ’le. ‑Amasrɔyi yaa ‑yaa ‑o daan ’zi ’bhii‑ *’Toŋ Daan mu ’ɛ ‑waa’ mɛɛ daangbɛya ’ɛ gbɛɛn‑, ’duŋ‑ ‑e ‑yaa ‑o daan ’zi ’bhii‑ ’seŋ ‑o mɛɛ ’la zan ’kɔɔ.
23’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke lii ‑yɔɔ’ zan do ’pwɛle ‑a ‑yi ‑o pleŋ‑ Zuufu mu a daanfɛ’ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ‑gbekanle ’sanle ’kree ’ke ’bhɛ ’a pe dɔɔ: 24«‑Mɛle ’o mɔɔ ’pegee ’bhi ’pleŋ‑ Nazarɛti mi Zesu? ’E ꞊nwa ’o ’niyrɛ‑ ‑la nɔɔ‑ ɛɛ? Mi ’e dɔ kpataakpa, ’bhi ‑le ’ke Mɛɛ ’Weŋ ’la ‑daa ‑Waanbhaa’ ba ’bhɛ ’le!»
25Zesu ’pɛɛnna‑ ’yee‑ lii ‑yɔɔ’ ’ɛ ta dɔɔ: «’E taga, ’bhɛɛ‑ ’e go mɛɛ ’lɛɛ‑ zi ’saanibhe!»
26’Bhɛ klɛle ’tɛ, lii ‑yɔɔ’ ’ɛ go bhla ’ɛ zi, ’kee‑ mɛɛ ’ɛ bɛɛnle‑ ‑kpakpa ’kee‑ ‑gbekanle ’eglɔɔle. 27Mɛɛ mu ’ɛ ‑o ’kpɛn ’liibhaala ‑o ma, ’fɔke ‑woo ’eke‑ ‑lrɔkpale ‑saan dɔɔ: «‑Mɛ pɛ ‑za ‑le ‑gee’ ɛɛ? ‑Mɛ pɛ mɛɛ daangbɛya drɛɛ ’ɛ ‑dele ‑gee’ ’seŋ ’le! ’Ali‑ ‑a drɔɔn’ ‑janwo’ lii ‑yɔɔ’ mu ni faŋgan‑ ma, ’bhɛɛ ’mu ’a ’weli‑ ma!» 28’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke Zesu ’tɔbhɔleya ’ɛ zɛnle‑ Galile ’klɛɛn ’ɛ ’kpɛn ’yi.
Piɛri boole ‑bheeyrɛ’
29‑O ’pwɛle‑ *Zuufu mu a daanfɛ’ ’ɛ ꞊la, ’ke ’yee‑ ’pegee Zaki ’bhɛɛ‑ Zaan ‑o gele‑ Simɔ ’pegee Andre mu ba ’fɛ ’lɛ ma. 30Simɔ boole yilale ‑yaa, ’bhɛ ’flɛ ’yi ’yaa‑ ‑la ’zi. ’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe ’tɛ, ’ke ‑o ’bhɛ a gaza ’ɛ pele Zesu ni. 31Zesu ’e ’mabɛɛnle ‑a ‑din, ’ke ‑ya ’kunle ‑a gbɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ’lawlɛnle. ’Bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba, ’ke ‑yaa’ ’flɛ ’yila ga ’ɛ gole‑ ‑a ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑yoo ‑lɛwɛɛ’ kpo klɛle‑.
Zesu gadɛ mu ‑bebe ‑bheela
32’Bhɛ yroma ’ɛ zi, ‑yretɛbhɛ baale’ blaan, ’ke ‑waa’ ‑wa ’ɛ ta mu ’ɛ ’nule ‑waa’ gadɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’pegee ’zina mu ’yaa‑ mɛɛ mu ’la zan zi ’mu ’le Zesu ni. 33‑Wa ’ɛ ta mu ’ɛ ’kpɛn ‑o ‑lɛkpaa ’fɛ ’ɛ ’lɛ ma. 34‑Ga ‑glɔɔn ’oo ga ‑glɔɔn ’la ’yaa‑ mɛɛ mu ’ɛ ma, Zesu ’mu ’kpɛn ’bheela‑. ’Bhɛɛ‑ ’ezin‑, ‑e ’zina ‑bebe ꞊gbian mɛɛ mu zi, yaa ‑yaa dɔ ’zi ’a ‑la ’ke ’zina mu ’ɛ ‑janwo’ yrɛ ‑srɔɔwo’ ‑a ’kɔɔ, ‑amasrɔyi ‑e ‑yaa ’ke mɛɛ ‑glɔɔn ’la ’le ’mu ’yaa‑ ’bhɛ dɔ.
Zesu ‑o ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’wo zii’ Galile ’trɛ ta
35Zrwan ’tutu ’ɛ zi, ’sani‑ yrɛ ma ’kanle‑ pleŋ‑, Zesu ’e ’wlɛnle‑, ’kee‑ ’pwɛle ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ gele‑ ‑a ’seriwolɛ ‑bɔn ’yi yrɛ do ꞊nɔɔ. 36’Bhɛ blaan sa, ’ke Simɔ ’pegee mɛɛ ’la zan mu ‑yaa ’yee‑ Zesu zi, ’mu gele‑ ‑a ziglinlɛ ’tɛ. 37’Bhɛɛ‑ ’mu ’tɛnle‑ ‑a ma ’tɛ, ’ke ‑wa pele‑ ‑a ni dɔɔ: «Mɔkpɛn’ ‑o ’e ‑glin ’zi.» 38’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Kɔɔ’ ge yrɛ ‑bhɛɛke’ ꞊nɔɔ, kpɛma ‑wa mu ’ɛ ta, ’kooko‑ ’ŋ ‑Waanbhaa ‑a ‑jan ’ɛ ’ke ’wo ’ezin‑ ’mu ꞊nɔɔ ye. ‑Amasrɔyi ’ŋ ꞊nwa ’bhɛɛ‑ ’kaama‑ ’trɛ ’lɛɛ‑ ta.» 39’Bhɛ ’yi bhe, ’kee‑ gele‑ ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’wolɛ‑ Zuufu mu a daanfɛ’ mu ’ɛ ꞊la Galile ’klɛɛn ’yi yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’zina mu gbin mɛɛ mu zi.
Zesu ‑kpaandɛ’ mi do ‑bheela
40‑Kpaandɛ’ mi do ’e ’mabɛɛnna Zesu ‑din, ’ke ‑ya ’kpɔ zɛnle‑ Zesu ‑lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑sromabɔle ’bhɛ ni dɔɔ: «’Kee‑ ꞊swa ’e ni, ’e sɔ ’ŋ ’bheele.» 41‑A ‑yrɛn ’kpɛn ꞊klaa Zesu ma, ’ke ’bhɛ ’e gbɛ ’trole ‑a ba, ’ke ’bhɛ ’e gbɛ ’kpale ‑a ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’a pele‑ ‑a ni ’kaa: «’Ŋ ‑yoo ‑a zi ’bhii‑ ’e ’bhee‑.» 42’Bhɛ yrɛ do ’kpɔ ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑a ma ‑kpaan ’ɛ gole‑, ’ke ‑a ’flɛ klɛle‑ ’weŋ. 43’Bhɛɛ‑ Zesu ’yaa‑ ’ploo zii’ ’a ma bhla ’la ba ’ke ‑ya ‑lɛmazɔnle dɔɔ: 44«’E ’gbu ’klɔsikun ’dɛ, ’yaa ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’wolɛ‑ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ni. ’Duŋ‑ ge ’sraka ’lɛna mi ’ɛ ba, ’bhɛɛ‑ ’yee‑ maglin‑ doo, ’bhɛɛ‑ *Moizi ’sraka ’la goza ꞊pia ‑kpaandɛ’ mu ‑bheeza’ ’ɛ ’yi, ’bhɛ ’sraka ’ɛ go, ’kooko‑ ’ya zrɔn mɔkpɛn’ ni ’bhii‑ ’yaa‑ ‑kpaan ’ɛ ‑gwa.» 45’Duŋ‑ ’yee‑ mɛɛ ’ɛ gele, ’ke ‑ya ‑bheeza’ ’ɛ ’woŋwoŋzɛnle, ‑asiikɔɔ Zesu ’laa ‑yaa sɔ wlale ‑li ‑wa ’kedo‑ ’kpee mɛɛ mu ’ɛ yrɛ ma. ‑Ayile ‑e ꞊bwa ‑bɔn ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ mɛɛ mu ’ɛ ’yaa‑ da ’zi yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ ’ke ‑o ge ’tɛnlɛ‑ a ma ’bhɛ ꞊nɔɔ ye.
2Zesu ‑flugba do ‑bheela
1‑Yrekpaa’ ’dama ’kanle‑ blaan, ’ke Zesu ’nule ’ezin‑ Kapɛnɔmu. Mɛɛ mu ’ɛ ‑wa male ’kaa ‑yoo ’fɛ ’lɛ ma, 2’ke mɛɛ ’srɛ ’lɛdo‑ nule‑ ‑o ’lɛkpalɛ ’eke‑ ta ’fɛ ’ɛ ꞊la ‑a zi, ‑asiikɔɔ ’kanyrɛ‑ laa ‑yaa sɔ ‑srɔɔwole ’fɛ ’ɛ ’lii. ’Bhɛɛ‑ Zesu ’yaa‑ ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’wo zii’ ‑o ni. 3’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke mɛɛ yiziɛ nule‑ ‑flugba do ’le ‑a ba yrɔ do ’yi. 4’Bhɛ mɛɛ mu ’ɛ waa ’sɔlɛ‑ gele‑ ’tɛnlɛ‑ Zesu ma ‑trɛɛ, ’ke ‑wa zrɔn ’bhɛ ni ‑zamaa’ ’ɛ ’kɔɔ. ’Bhɛla‑ ‑yile, ’ke ‑woo wlayrɛ do klɛle‑ ’yee‑ Zesu ’yaa‑ ’fɛ ’la ꞊la ’bhɛ ’wiiŋ‑. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑o ‑flugba’ ’ɛ ’pegee ‑a ’yila‑ yrɔ ’ɛ zinale ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ bhlɛ ma. 5Zesu ’a ’yele‑ ’bhii‑ ‑woo ‑kpaa ‑a ’yi, ’bhii‑ ‑e sɔ ‑flugba ’ɛ ’bheele, ’ke ‑ya ’pele ’yee‑ ‑flugba ’ɛ ni ’kaa: «’Ŋ ’nɛ, ’ŋ ’yaa‑ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ‑sroma ‑yaan.» 6’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’Toŋ daan mu ’la ’yaale‑ ‑yaa ’fɛ ’ɛ ꞊la ‑zamaa’ ’ɛ ’pleŋ‑ ’ke ’mu ’a pele‑ ’mu ’kpee ’tɛ dɔɔ: 7«‑Mɛle ‑kla ’bhɛɛ‑ ’gwlaan‑ ’lɛɛ‑ ‑yoo ‑janwo’ zii’ ‑gee’ ɛɛ? ‑E ‑Waanbhaa’ ’tɔsiɛ ma jan ‑la wo ’zi bhe. Bhaaplɛŋ ’ɛ ‑de ’gbu ‑le sɔ mɛɛ mu a ‑za ’yɔɔ‑ mu ‑sroma ’yanle ’ke ya ’e go ‑Waanbhaa’ do ‑kplɛn ba ɛɛ?» 8’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke Zesu ‑o ’kpeejan‑ ’ɛ dɔle‑. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni ’kaa: «‑Mɛle ‑kla ’ka ‑o ’bhɛ ‑jan ‑glɔɔn ’ɛ dan ’zi ’ka ’kpee ɛɛ? 9’Woo‑ ‑za plɛ ’gbu ’lɛɛ‑ ‑o ‑dele ’edile ɛɛ, ‑a pele ‑flugba ’ɛ ni dɔɔ ’ŋ ‑yaa’ ‑za ’yɔɔ mu ’ɛ ‑sroma ‑yaan taa‑ ‑a pele ‑a ni dɔɔ ‑ya ‑wlɛn ɛɛ, ’bhɛɛ‑ ‑e ’taawo‑ ɛɛ? 10’Duŋ‑ ’ŋ ’yoo‑ ‑a zi ’kaa‑ ’yaango‑ ’bhii‑ ‑za ’yɔɔ‑ mu ‑sroma ’yan ’seŋ ‑o ’mi Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ni ’trɛ ’ɛ ta ‑gɛ.» ’Bhɛ ’yi ’ke ‑ya pele‑ ‑flugba’ ’ɛ ni dɔɔ: 11«’Mi ’gbu pe ni dɔɔ: ’E ’wlɛn‑, ’e ’yila‑ yrɔ ’ɛ ’si, ’bhɛɛ‑ ge ’e ba ‑lɛ ma!» 12’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑flugba ’ɛ ‑ya ‑wlɛnle’, ’ke ‑ya yila‑ yrɔ ’ɛ binale, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’pwɛle mɔkpɛn’ ’yrɛ ma. ‑O ’kpɛn ’liibhaa gbɛ ‑yɔɔ ’ɛ ’kɔɔ ‑o ma ’ke ‑o ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔle, ’ke ‑wa pe dɔɔ: «’Waa ’bhɛ ‑za ’lɛɛ ’bhɛ ’yansi klɛyrɛ yelɛ ‑lido’.»
Zesu Levi ’sii zii’ dɔɔ ‑e nu dɔ ‑a zi
13’Bhɛ blaan, ’ke Zesu gele‑ ’ezin‑ Galile ‑draa ’ɛ ’lɛ ma. ’Bhɛɛ‑ ’ke eyee‑ ‑zamaa’ ’srɛ ‑gbɛnɛ do ’ɛ ’kpɛn gele‑ ‑a zi ’bhɛ ꞊nɔɔ ye; ’bhɛɛ‑ ‑e ꞊bwa ’bhɛ mɛɛ mu ’ɛ daanle ma. 14‑A ’kan bhla ’ɛ zi, ’ke ‑a ‑yrɛkpale Alife gbe Levi ’yaale‑ ma ’nisra gbawo ’fɛ ’ɛ ꞊la. ‑E pe ’bhɛ ni ’kaa: «Nu dɔ ’ŋ zi!» ’Bhɛɛ‑ ’ke Levi ’e ’wlɛnle‑, ’kee‑ gele‑ dɔlɛ Zesu zi. 15’Bhɛ ’yi bhe ’tɛ, ’ke Zesu gele‑ pɛbhlelɛ ’yee‑ Levi a ’fɛ ’ɛ ꞊la. ’Nisrakun mu ‑bebe ’pegee mɛɛ ’joo ’yɔɔ‑ ’ke mu ’pegee ’yee‑, ’bhɛɛ‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’yaa‑ pɛbhle ’zi ’eke‑ zi, ‑amasrɔyi ‑o ’srɛ ’ɛ dɔle ‑yaa zi. 16’Duŋ‑ ’Toŋ daan mu ’la ’yaa‑ Farizi mu ‑lɛdo’ ’ɛ ba, ’mu ’yrɛkpale Zesu ma pɛleyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ ’ke ’nisrakun mu ’ɛ ’pegee mɛɛ ’joo ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ’le, ’ke ‑wa pele‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni ’kaa: «‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka daan mi ’ɛ ’pegee ’nisrakun mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’joo ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ‑woo pɛbhle ’zi ’eke‑ ta ɛɛ?» 17Zesu ‑o wojan ’ɛ ’male, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «Mɛɛ ’klɛnyawole mu maza laa ‑o ‑laanɛkpa mi ma, ’fɔ gadɛ mu. ’Naa ’nulɛ‑ mɛɛ ’la zan mu ‑o ’gbu ye ’bhii‑ mɛɛ ‑lɛdɔɔle mu ’mu ’siiyrɛ‑ ꞊nɔɔ, ’duŋ‑ ’mi ꞊nwa mɛɛ ’la zan mu ’mu ’gbu ye ’bhii‑ ‑za ’yɔɔ‑ klɛ mu ’mu ‑la ’siiyrɛ‑ nɔɔ‑.»
Mɛɛ mu ’ɛ ‑o Zesu ‑lrɔkpa’ zii’ ’suŋwlaza ’ɛ ba zayi’
18Yi do ta, Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’pegee Farizi mu ’ɛ ’yaa‑ ’suŋ ’yi. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ ’ke mu ꞊nwa Zesu ‑lrɔkpalɛ dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ Zaan a pɛ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’pegee Farizi mu ’ɛ ‑waa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑woo ’suŋ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑ ’yaa‑ pɛ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ waa ‑o ’suŋ ’yi ɛɛ?» 19Zesu ’a zikpaa‑ ‑o ni dɔɔ: «Le drɛɛ ‑nɔɔ ’ɛ ’bhɛgwlɛn‑ mu ’ɛ sɔ ’suŋwlale ’ke le drɛɛ ‑nɔɔ ’ɛ ’bhɛ ‑o ‑o ‑din ’waati ’la ba ɛɛ? Waa sɔ ’bhɛ klɛle‑, ’ke le drɛɛ ‑nɔɔ ’ɛ ’bhɛ ‑o ‑o ‑din ’waati ’la ba, waa sɔ ’suŋwlale. 20’Duŋ‑ ’bhɛ ’waati ‑o zan bhɔlɛ, ’ke le drɛɛ ‑nɔɔ ’ɛ gole ‑yaan ‑o ‑din. ’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ‑o nu ’suŋwlalɛ ’tɛ.»
21«Mɛɛ do ’kpɔ ’laa sɔ dunɛ‑ gwe ‑yisrale ’ke sɔpee’ drɛɛ ’le. ’Kee‑ ’bhɛ ꞊kla, sɔpee’ drɛɛ ’ɛ ’wlayrɛ‑ nɔɔ‑ ’eke‑ ta, ‑e nu dunɛ‑ gwe ’ɛ ’bhɛ sɔ ’ɛ ‑glaanlɛ’ ’bhɛɛ‑ ‑e ’bhɛ ’peedɛ‑. ’Bhɛɛ‑ dunɛ‑ gwe ’ɛ nu ’peedɛlɛ ’ezin‑, ’ke ’bhɛ kan ‑a ’peedɛyrɛ ‑lwa ’ɛ ta. 22’Ezin‑, mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa sɔ ‑wɛɛn drɛɛ ’klale wi ’flɛ ’floko gwe mu ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑e ’mu ’liitan‑. ’Kee‑ ’bhɛ ꞊kla, ‑wɛɛn drɛɛ ’ɛ ’pliiyrɛ‑ nɔɔ‑, ‑e nu ’floko gwe mu ’ɛ ’peedɛlɛ, ’bhɛɛ‑ ’yee‑ ‑wɛɛn ’ɛ klalaa’ ’trɛ ma. ’Duŋ‑ ‑o ‑wɛɛn drɛɛ ’ɛ ’kla wi ’flɛ ’floko drɛɛ mu ‑la ‑yi.»
Zesu ‑jan ‑glɔɔn la ꞊woa ‑yitrɛ’ yi ’ɛ ba zayi’
23‑Yitrɛ’ yi do ma, Zesu ’pegee mɛɛ ’ke mu ‑yaa ’kan zii’ ble gba mu ’yi. ’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o dɔle‑ ble ‑vlɔ mu ’la ’yaa‑ zibhɛ ’ɛ ’trɔn ta ’mu bhɛ mu ’ɛ ’srɔnle‑ ma, ’ke ‑o ’mu ‑glɔɔ ‑o ’kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ‑o ’mu bhɛ mu ’ɛ bhle. 24’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Farizi mu ’ɛ ‑wa pele‑ Zesu ni dɔɔ: «’E ’yrɛkpa, ‑mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’yaa‑ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑woo ble bhɛ mu ’ɛ ’srɔn zii’ ’ke ‑woo bhle ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ‑kɔɔa’ ’toŋ ’ɛ ta, waa ’bhɛ ‑za ‑glɔɔn ’ɛ klɛ ‑yitrɛ’ yi ma.» 25’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke Zesu ’a zikpale ‑o ni dɔɔ: «‑Bhleŋgbe Davidi ‑za ’la ꞊kla ’elwale ‑sɔ, ’ka mu laa ’bhɛ ‑za ’ɛ tapelɛ ‑lido’ ɛɛ? ’Ŋ bhe, ‑yrekpaa’ do, gbɔn ’yee Davidi ’gbu ’pegee ‑a zi mɛɛ mu ’ɛ ꞊dia, ’bhɛɛ‑ pɛle ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑yaa ‑o ’kɔɔ. 26’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, Abiataa ‑le ‑yaa ’ke ’sraka ’lɛna mu a ‑kuŋlii gblaan ’ɛ ’le. ‑O ’bluu mu ’la ‑gwa ’ke sraka ’le ‑Waanbhaa’ ni, ‑kɔɔa’ ’toŋ ’ɛ ta, mɛɛ ‑bhɛɛke’ do ’kpɔ ’laa ‑yaa sɔ ’mu bhlele’ ’ke ‑yaa ’e go ’sraka ’lɛna mu do ‑kplɛn ba. ’Duŋ‑ ’yee‑ Davidi ꞊wlaa ‑Waanbhaa’ gba ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ‑e ’bhɛ ’bluu mu ’ɛ ꞊bhla, ’bhɛɛ‑ ‑ya ’ke ꞊naa ‑a zi mu ’ɛ ni.» 27’Bhɛ blaan, Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ ’kaa: «‑Waanbhaa’ ‑yitrɛ’ yi ’ɛ ꞊kla bhaaplɛŋ ‑la ‑nrayiza ’yi, ’duŋ‑ yaa bhaaplɛŋ klɛlɛ ‑yitrɛ’ yi ‑zayi’. 28’Bhɛla‑ ‑yile, Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’bhɛ ‑le ’ke ‑yitrɛ’ yi ’ɛ zan ’le.»
3Mɛɛ gbɛ ’kwlanle‑ do ‑bheeyrɛ’ Zesu ’kɔɔ ‑yitrɛ’ yi do ma
1Zesu wla gbɛ drɛɛwoa‑ *Zuufu mu daanfɛ’ ’ɛ ꞊la. Mɛɛ gbɛ ’kwlanle‑ do ‑yaa ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ ye. 2Farizi mu ’ɛ ’yaa‑ Zesu klɔsikun zii’, ’kooko‑ ’kee‑ ’bhɛ mɛɛ gbɛ ’kwlanle‑ ’ɛ ’bheela‑ ‑yitrɛ’ yi ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑o la ‑a ta dɔɔ yaa ‑yitrɛ’ yi ’toŋ ’ɛ ’klɔsikunlɛ. 3Zesu pe mɛɛ gbɛ ’kwlanle‑ ’ɛ ni: «’E ’wlɛn‑, ’bhɛɛ‑ nu dula‑ mɔkpɛn’ ’pleŋ‑ ‑gɛ!»
4’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ‑o ‑lrɔkpale dɔɔ: «‑Yitrɛ’ yi ’ɛ ma, ‑a ’seŋ ‑o mɛɛ ni ’kee‑ ‑za ’wlan klɛ mɛɛ ni taa‑ ’kee‑ ‑za ’yɔɔ‑ klɛ mɛɛ ni ɛɛ, ’bhɛɛ‑ ‑a ’seŋ ‑o ‑a ni ’kee‑ mɛɛ go ‑za ’yi taa‑ ’ke ‑ya to ’bhɛɛ‑ ‑e ga ɛɛ?» ‑O ‑kpɛn tagale ꞊bwa. 5’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ‑ya ‑yrɛ ’mliŋgole ‑o ta ‑a zrupliile ’le. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑ya wlɛyisriwole ‑o zru ‑yɔɔya’ ’ɛ ma. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑ya ’pele‑ mɛɛ gbɛ ’kwlanle‑ ’ɛ ni: «’E gbɛ ’ɛ ’yisrɔn!» ’Ke ‑ya ’yisrɔnle, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑bheele’. 6Farizi mu ’ɛ ’pwɛle‑ Zuufu mu a daanfɛ’ ’ɛ ꞊la, ’bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑o ’pegee ‑bhleŋgbe Erɔdi Antipasi a mɛɛ ‑lɛdo’ ’ɛ ‑woo ‑lɛkpale ’eke‑ ta, ’bhɛɛ‑ ‑woo ’eke‑ ꞊ya Zesu dɛza ’ɛ ’yi.
‑Zamaa’ ’srɛ do ‑o zan Zesu ba
7’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o gele‑ Galile ‑draa ’ɛ ba ‑yrɛ ta. ’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ‑zamaa’ ’srɛ ‑gbɛnɛ do gele‑ ‑o zi ’bhɛ ꞊nɔɔ ye. Mɛɛ ’ke mu ‑daa Galile ’klɛɛn ’ɛ ’yi, ‑a ’ke mu ‑daa Zude, 8‑a ’ke mu ‑daa Zeruzalɛmu, ‑a ’ke mu ‑daa Idume, ‑a ’ke mu ‑daa Zrudɛn yue ba ‑yrɛta’ ‑wa mu ’ɛ ta, ‑a ’ke mu ‑daa ’fɔ Tiri ’pegee Sidɔn ’trɛ mu ’ɛ ‑din ‑wa mu ’ɛ ta. ’Bhɛ ‑zamaa’ ’srɛ ‑gbɛnɛ do ’lɛɛ‑ ꞊nwa Zesu ‑glinlɛ’, ‑amasrɔyi, ‑e ‑za mu ’la ’kpɛn ꞊kla, ‑o ’mu ꞊maa. 9Zesu pe ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni ’kaa ‑o ‑yitakoŋ ’nɛ do mabɛɛn ‑a ‑din ‑zamaa’ ’ɛ ‑zayi’, ’kooko‑ mɛɛ mu ’ɛ waa nu ’palɛ‑ ’ŋ ta. 10Wlan ’ɛ ni, Zesu ’yaa‑ mɛɛ ‑bebe ’la ’bhee zii’ bhe, ‑asiikɔɔ ga ‑yaa mɛɛ ’la za mu ’kpɛn ma, ’mu ’yaa‑ ’pa zii’ ‑a ta ’mu gbɛ yan zayi’ ‑a ma. 11Lii ‑yɔɔ’ mu ‑yaa mɛɛ ’la zan mu zi, ’ke ’mu ’yaa‑ ‑a ye, ’mu ‑yaa nu ’mu ’kpɔ zɛnlɛ ‑a ‑lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ mu ‑yaa ‑gbekan’ ’ke ‑wa pe dɔɔ: «’Bhi ‑le ’ke ‑Waanbhaa’ Gbe ’ɛ ’le.» 12’Duŋ‑ Zesu ’yaa‑ ‑yran ’zi ‑o zi ’eglɔɔle dɔɔ: «’Ka ’laa ’ŋ ta ’pwɛlɛ‑ dɔɔ ’mi ‑le ’ke *‑Waanbhaa’ Gbe ’ɛ ’le.»
Zesu ‑yaa’ winbɔwo mu vu ta plɛ ’ɛ makun’ zii’
13’Bhɛ blaanta, ’ke Zesu gele‑ ’sanlɛ‑ vlɛ gɔɔn do wiiŋ‑, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa mɛɛ ’la zan mu zi, ‑e ’mu ’siila‑; ’bhɛɛ‑ ’mu ꞊nwa ‑a ba. 14‑E mɛɛ vu ta plɛ ‑la makwan‑ ‑o ba, ’kooko‑ ’mu bo a ‑din. 15’Bhɛɛ‑ ’kee‑ sɔ ’bhɛ mu ’winbɔle ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’woyrɛ‑ nɔɔ‑, ’bhɛɛ‑ ‑e ’seŋ ꞊naa ’mu ni ’ke ’mu ’zina mu ‑gbin mɛɛ mu zi. 16‑E mɛɛ vu ta plɛ ’la makwan‑ ’mu ’tɔ ‑le ‑gɛ: Simɔ, ‑e ’bhɛ ’tɔkpaa‑ Piɛri, 17’bhɛɛ‑ Zebede gbe plɛ Zaki ’pegee ’bhɛ ꞊nwagwlɛn Zaan, ‑e ’mu ’tɔkpaa‑ ’ezin‑ Boanɛɛgɛzi, ’bhɛ ’yile‑: ‑gblaŋ’ gbe mu. 18’Bhɛɛ‑ Andre ’pegee Filipu, Batremi ’pegee Matie, Toma ’pegee Alife gbe Zaki, Tade ’pegee Simɔ (’bhɛ ’la ’bhɛ ’yaa‑ ’bhɛ a ’klɛɛn ‑vavadɛ bhe), 19’bhɛɛ‑ Zuda Isikariɔti, ’yee‑ ’la ’yaa nu Zesu ’lɛnalɛ ’bhɛ ’sɔɔnnii mu ’ɛ ni.
Zesu ba ’fa ꞊la mu ’ɛ ‑nwa ‑a ’kunlɛ‑
20’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o nule‑ ’fɛ ’lɛ ma, ’ke ‑zamaa’ do nule‑ ‑o zi ’ezin‑, ‑asiikɔɔ ‑waa ‑yaa pɛbhleyrɛ ‑srɔɔwo’ ‑o ’kɔɔ. 21’Bhɛ klɛle ’tɛ, ‑yaa’ ’fa ‑la mu ’ɛ ’mu ’bhɛ ’male‑, ’ke ’mu gele‑ ‑a ’kunyrɛ‑ nɔɔ‑, ‑amasrɔyi ‑o ‑yaa pe ’zi ’kaa ‑a ŋgblo ‑wlɛnna.
Zesu pe dɔɔ ‑yaa pɛ faŋgan‑ ’ɛ ’bhɛ ’laa da ‑Setran’ ba
(Matie 12.22-32; Luki 11.14-23; 12.10)
22’Toŋ daan mu ’la ‑daa Zeruzalɛmu, ’mu ’yaa‑ pe ’zi dɔɔ: «Bɛɛzebuli, (’bhɛ ’yi ‑le ’zina mu ‑kuŋlii’ gblaan), ’bhɛ ‑le ’yee‑ Zesu zi. ’Bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑le ’zina mu ‑gbin ’seŋ na zii’ ‑a ni.» 23’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ‑o ’siile‑, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑janwole ’o ni ‑gɔɔn mu ’yi gɔnɛ‑ ’lɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑ dɔɔ: «‑Setran’ sɔ ‑a ’gbu ‑gbinle’ ’nale‑ ‑a ma ɛɛ? 24’Ke ‑bhleŋgbe do a ’klɛɛn ’yi mɛɛ mu ’ɛ gwledan ’eke‑ ba, ’bhɛ ‑bhleŋgbe ’klɛɛn ’ɛ yaa sɔ ‑mɔle’. 25’Bhɛɛ‑ ’ke ’fɛ do ‑la mu gwledan ’eke‑ ba, ’bhɛ ’fɛ ’ɛ wi. 26’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ’ke ‑Setran’ ’wlɛnna‑ ‑a ’gbu ma, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ gwledan ‑a ’gbu ba; ’yee‑ ‑Setran’ ’gbu ‑a ‑glɔɔya’ ’ɛ yaa sɔ ‑mɔle’, ’bhɛɛ‑ ‑e yan.»
27«’Ke mɛɛ do ‑o ‑a zi ’bhii‑ ‑e ge wla faŋgan‑ mɛɛ do ba ’fa ꞊la, ’bhɛɛ‑ ‑e ’bhɛ ’kɔɔpɛ‑ mu faan, ’ŋ bhe, ‑e ’bhɛ mɛɛ ’ɛ gbɛ ’pegee ’bhɛ gaan mu ’ɛ yre ’pe. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑yaan ’bhɛ yrelele ’pe, ’bhɛɛ‑ ‑a gbɛsɔ ’bhɛ faŋgan‑ mɛɛ ’ɛ ’bhɛ a ’fa ‑la pɛ mu ’ɛ ’faanle ta. 28Wlan ’ɛ ni, ’mi pe ’ka ni dɔɔ: ‑Waanbhaa’ nu bhaaplɛŋ mu a ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ’kpɛn ‑sroma ’yanlɛ‑, ’ke ’bhɛ ge ’kpalɛ‑ ‑wa ’tɔsiɛ ma jan ’mu ’la ’kpɛn ꞊woa ’mu ta. 29’Duŋ‑ ’ke ’bhi ’la ꞊jan ’yɔɔ‑ ꞊woa Lii ’Weŋ ’ɛ ma, ‑Waanbhaa’ laa nu ’bhɛ ‑za ’yɔɔ‑ ’ɛ ’sroma‑ ’yanle ‑titi, ‑amasrɔyi ’bhɛ ‑za ’yɔɔ‑ ’kwe ’ɛ nu bolɛ ’e wiiŋ‑ ’yikpɛnsee ta.»
30Zesu ‑janwoa ’Toŋ daan mu ’ɛ ni ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ‑amasrɔyi ’mu ’yaa‑ pe ’zi dɔɔ lii ‑yɔɔ’ ‑o ‑a zi.
Mɛɛ ’la zan mu ‑o ’ke Zesu a ’fa ‑la mu ‑zeze ’gbu ’ɛ ’le
(Matie 12.46-50; Luki 8.19-21)
31Zesu ’yaa‑ bhla ’la ba ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’ke ‑a nɛɛ ’pegee ‑a ꞊nwagwlɛn’ mu ’ɛ ’nule. ‑O ‑dulaa’ ’pɛɛlii‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o mɛɛ winbɔle ‑a ’siiyrɛ‑ nɔɔ‑. 32‑Zamaa’ ’mliŋgole yaale ‑yaa ’yee‑ Zesu zi, ’bhɛɛ‑ ‑wa ꞊pia ‑a ni dɔɔ: «Dula‑ doo, ’e nɛɛ ’pegee ’e ꞊nwagwlɛn’ mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ ’e ’nwale‑ mu ’ɛ ‑woo ’pɛɛlii‑. ’Bhɛɛ‑ ‑o maza ’e ma.» 33Zesu ’a zikpaa‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Dele ’ke ’ŋ nɛɛ ’pegee ’ŋ nɛɛnɛ‑ mu ’ɛ ’le ɛɛ?» 34’Ezin‑ ’ke ‑ya ‑yrɛ ’mliŋgole ‑a zi mɛɛ mu ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ’kaa: «’Ŋ nɛɛ ’pegee ’ŋ nɛɛnɛ‑ mu ’ɛ ’wole‑ ‑gɛ. 35Wlan ’ɛ ni, ’ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la ‑Waanbhaa’ zru maza klɛ, ’bhɛ zan ‑le ’ke ’ŋ nɛɛ ’pegee ’ŋ nɛɛnɛ‑, ’bhɛɛ‑ ’ŋ nɛɛ ‑nɛ le ’ɛ ’le.»
4Pɛbhɛ bɔ mi ma ‑gɔɔn
1’Ezin‑, Zesu ‑dwa mɛɛ mu ’ɛ daanle ma Galile ‑draa ’ɛ gɔɔna. ’Bhɛɛ‑ ‑zamaa’ ’srɛ ‑gbɛnɛ do ꞊nwa ’mliŋgolɛ a zi, ‑asiikɔɔ ‑e ‑ja yaalɛ ‑yitakoŋ do ’yi, ’bhɛ ‑yaa ‑yi ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑zamaa’ ’ɛ ’yaale‑ ‑yaa ‑yi ’ɛ gɔɔna. 2‑E ‑yaa ‑o daan ’zi ‑za ‑bebe ’le ‑gɔɔn mu ‑la ‑yi, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa ‑o daan ’zi bhla ’la ba ‑ya ꞊pia ‑o ni dɔɔ: 3«‑Ka ’ka ’trɔnkpa ’ŋ ni doo: Pɛbhɛ bɔ mi do ‑ja pɛbhɛ bɔyrɛ nɔɔ‑. 4‑E ‑yaa pɛbhɛ mu ’ɛ bɔ ’zi bhla ’la ba ‑yaa’ gbabhɛ ’ɛ ta, ’ke pɛbhɛ mu ’ɛ ’lɛdo‑ ’klaale zibhɛ ’ɛ ’lɛzi‑, maannɛ‑ mu ’ɛ ‑daa ’ke ’bhɛ mu ’mu ’bhlele. 5‑A ‑lɛ ‑bhɛɛke’ do ‑klalaa’ vlɛ gloglo mu ’yi, ’bhɛɛ‑ ’trɛ kplankplan laa ‑yaa ‑o ‑la. Pɛbhɛ mu ’ɛ ‑o ꞊bhwa ‑gun blaale‑, ’duŋ‑ ‑o ’sɛnɛ ’laa gelɛ ’trɛ ’yi ’egbɔɔnle. 6‑Yretɛ’ ’pɛɛnle‑ ‑saan bhla ’la ba, ’ke ‑yoo diiŋ ‑nɛ mu ’ɛ dɛle‑, ’ke ‑o gale‑; ‑amasrɔyi ‑o ’sɛnɛ mu ’ɛ waa geyrɛ ‑srɔɔwolɛ ’trɛ ’yi ’egbɔɔnle vlɛ mu ’ɛ ’kɔɔ. 7Pɛbhɛ mu ’ɛ ’lɛdo‑ ‑klalaa’ lɛrɛ mu ’ɛ yi. ‑O ’pegee lɛrɛ mu ’ɛ ꞊bhwa ’eke‑ zi, ’ke lɛrɛ ’mu ’ɛ ’kpale ‑o ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ’mu ‑o ‑dewole. ’Bhɛɛ‑ waa ’sɔlɛ‑ ‑o bhaa klɛle‑. 8Pɛbhɛ ’ɛ ’lɛdo‑ ‑ja ‑klalaa’ ’trɛ ti ’yi. ’Bhɛɛ‑ ‑o ꞊bhwa ’elrele, ’ke ‑o gbaandɛle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑woo ‑bhaale’. ‑O diiŋ do ’bhɛ bhaa mia do bhɛ vu ꞊kla, ‑o diiŋ ‑bhɛɛke’ do ’bhɛ bhaa mia yaga ꞊kla, ’bhɛɛ‑ ‑o diiŋ ‑lɛ ‑vindo’ ’ɛ ’bhɛ bhaa ‑kɛmɛ do ꞊kla.» 9Zesu ’pe ‑o ni dɔɔ: «’Ke ‑a ‑yima’ ’trɔn ‑o mɛɛ ’la zan ŋgblo ma, ‑ya ‑yima’!»
‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ Zesu ‑o ‑gɔɔn mu bɔ ’zi ɛɛ?
10Zesu ’e ’pleŋgwa‑ ‑zamaa’ ’ɛ ma bhla ’la ba, mɛɛ ’la zan mu ’mliŋgole ‑yaa ‑a zi ’mu ’pegee ‑yaa’ *‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ ’mu ’a ‑lrɔkpaa dɔɔ: «‑Gɔɔn mu ’ɛ ’yi ‑o ’nale‑ ɛɛ?» 11’Bhɛ klɛle ’tɛ, ke Zesu ’a zikpale ‑o ni dɔɔ: «’Ka mu ’la ’ka ‑o ’ka ’trɔnkpa zii’ ’ŋ ni, ‑Waanbhaa’ ‑yaa’ ‑bhleŋgbeya gaanyiza mu ’ɛ dɔleya ’ɛ ꞊naa ’ka mu ‑la ni. ’Duŋ‑ mɛɛ ‑vin mu ’ɛ, ’ŋ ‑za mu ’ɛ kpɛn wo ’mu ni ‑gɔɔn mu ‑la ‑yi, 12’kooko‑,
‹’ke ‑woo ‑yrɛkpaa ‑o ta ’elrele, waa sɔ ‑o yele‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑woo ꞊maa ‑o ’trɔn ’le, waa sɔ ‑o ‑yimale;
’kebhlaale waa nu ‑o zru niinalɛ ‑Waanbhaa’ ba, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’laa ‑waa’ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ‑sroma yan.›»
Zesu ‑o pɛbhɛ bɔ mi ’ɛ ma ‑gɔɔn ’ɛ ’yipe zii’
(Matie 13.18-23; Luki 8.11-15)
13Zesu pe ‑o ni dɔɔ: «’Ka ’laa ‑gɔɔn ’lɛɛ‑ ’bhɛ ’yimalɛ ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ’ka nu ‑gɔɔn ‑vin mu ’ɛ ’yimalɛ ’nale‑ ‑a ma ɛɛ?» 14Pɛbhɛ bɔ mi ’ɛ ’bhɛ ‑o ’bhii‑ mɛɛ ’la zan ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ bɔ. 15Pɛbhɛ mu ’la ‑klalaa’ zibhɛ ’ɛ ’lɛzi‑ ’bhɛ ’yi ‑le dɔɔ mɛɛ ’la zan mu ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ꞊maa, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑Setran’ ’nule ’bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe blaale‑, ‑o ’bhɛ ‑jan ’la ꞊kpaa ‑o ’kpee ’bhɛ golɛ. 16’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, pɛbhɛ ‑bhɛɛke’ mu ’la ‑klalaa’ vlɛ gloglo mu ’ɛ ’yi, ’bhɛ mu ‑o ’bhii‑ mɛɛ ’la zan mu ’ke ‑o ‑Waanbhaa’ a ‑jan ꞊maa, ‑o dɔ ‑a ꞊la ’bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe blaale‑ ’ke ‑o zrukpaale ’le. 17’Duŋ‑ ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’bhɛ ’laa ’bhɛ ’sɛnɛ gbaan ‑o zru ’ɛ ’yi. ‑Woo kpa ’bhɛ ’yi ’waati sa ba, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑woo ’trɛbhɔle ‑saan, ’bhɛ ’pegee ’ke ‑o ‑yrɛnkpale ‑saan ‑o ta bhla ’la ba ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ‑zayi’, ’bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe ‑o ploo a ma. 18Mɛɛ ’ke mu ‑o ’bhii‑ lɛrɛ mu ’la pɛbhɛ mu ’ɛ ‑klalaa’ ’mu ’yi. ’Ke ‑o ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ꞊maa ‑o dɔ ‑a ꞊la. 19’Bhɛɛ‑ ‑o blina‑ yiɛn bo yikpɛn‑ ta ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi pɛ mu ’ɛ ‑zayi’. ‑O bhla ma ‑naflo mu ‑glin, ’bhɛ ’pegee ‑o zru bhɔle klɛ pɛ ‑glɔɔn ’ɛ ’kpɛn ma, ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ yaa boyrɛ ‑srɔɔwo’ ‑o zru ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’laa ‑za ’kedo‑ ’kpɔ ’yanwo‑ ‑o ma. 20Mɛɛ ’ke mu ‑o ’bhii‑ ’trɛ ti ‑lrele’ ’la ’ke pɛbhɛ mu ’ɛ ‑klalaa’ ’bhɛ ta. ’Ke ‑o ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ꞊maa, ‑o dɔ a ꞊la, ’bhɛɛ‑ ‑o ’bhɛ ’yizaklɛ: Mɛɛ ’ke mu ’bhɛ ’yi za ‑lrele’ klɛ ‑glɔɔn mia do ’bhɛ vu, mɛɛ ‑bhɛɛke’ mu ’bhɛ ’yizaklɛ ‑glɔɔn mia yaga, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ‑bhɛɛke’ mu ’bhɛ ’yizaklɛ ‑glɔɔn ‑kɛmɛ do.
‑Laŋbha ma ‑gɔɔn
21’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ‑o ‑lrɔkpale ’kaa: «‑Laŋbha ’bhile‑ ’ɛ ‑wa dulaa’ ’gboŋgbo ‑la ‑la taa‑ mɛɛ yilapɛ ‑la ꞊la ɛɛ? ’Ŋ bhe ’tɛ ‑wa duŋ ‑laŋbha duŋyrɛ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ laanima. 22‑Amasrɔyi, pɛ ’oo pɛ ’la gaanle ‑o, ’bhɛ nu ’pwɛlɛ‑ ’tɛbhile ba ‑yrekpaa’ do, ’bhɛɛ‑ gaanyiza ’tɔle‑ gaanyiza, ’bhɛ ta nu ’pwɛlɛ‑ ’pɛɛlii‑ mɔkpɛn’ ’yrɛ ma. 23’Ke ‑a ‑yima’ ’trɔn mɛɛ ’la zan ŋgblo ma, ‑ya ‑yima’.» 24Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Ka ‑o ’kɛla ’ma zii’ ’ŋ ’lii, ‑ka ’bhɛɛ‑ ‑za ’kun ’elrele. ’Ka pɛ yɛkɛ‑ ’la na mɛɛ ni, ‑o nu ’bhɛɛ‑ yɛkɛ‑ ’nalɛ ’ka ni, ’bhɛɛ‑ ‑wa baankpa a ta ’ka ni. 25’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ’ke pɛ ‑o mɛɛ ’la zan ’kɔɔ, ‑o nu pɛ baan’ ’nalɛ‑ ’bhɛ zan ni. ’Duŋ‑ ’ke pɛ ’ke ’laa ‑o mɛɛ ’la zan ’kɔɔ, ’bhɛ zan laa nu ‑za ’kedo‑ ‑srɔɔwolɛ; ’ali‑ pɛ sanɛ‑ ’la ’bhɛ ‑o ‑a ’kɔɔ, ‑o nu ’bhɛ ’kunlɛ‑.»
Pɛbhɛ ’la bhɔ ‑a ’gbu ma ’bhɛ ma ‑gɔɔn
26Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ ’kaa: «‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’ɛ ’yoo‑ ‑gee’ a ma: Mɛɛ do pɛbhɛ ꞊bwa ‑yaa’ gbabhɛ ’ɛ ta. 27’Kee‑ yidia‑ oo, ’kee‑ ꞊bwa ‑a ‑yrɛ ma oo, ‑bi zi ’pegee ‑yrekpaa’, pɛbhɛ ’ɛ bhɔ, ’bhɛɛ‑ ‑e gbaandɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ yaa ’bhɛ do ’kpɔ ’yaango‑. 28’Trɛ ’ɛ ‑ya ya ’ke pɛdiiŋ ’ɛ ’le ’pe, ’bhɛɛ‑ pɛdiiŋ ’ɛ gbaandɛ, ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑vlɔ mu klɛ ’bhɛ blaan, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑lɛyan’ ’ke ‑a bhɛ mu ’ɛ ’sɔlele ‑a ‑vlɔ mu ’ɛ ma boolazi. 29’Ke ‑o ‑tranna bhla ’la ba, mɛɛ mu ‑gɔŋlɔ si ’bhɛɛ‑ ‑woo kan, ‑amasrɔyi ‑o ’kan ’waati ’ɛ ꞊bhwa.»
Mutaadi bhɛ ma ‑gɔɔn
(Matie 13.31-32,34; Luki 13.18-19)
30Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «‑O ‑sɔ ‑Waanbhaa’ ‑bhleŋgbeya ’ɛ danle‑ ‑mɛla ma ’ezin‑ ɛɛ? Taa‑ ‑o sɔ ‑a zrɔnle‑ ‑gɔɔn ‑glɔɔn ’ɛ ‑dela ma ’ezin‑ ɛɛ?» 31‑Waanbhaa’ ‑bhleŋgbeya ‑yoo ’tɛ ’bhii‑ mutaadi bhɛ do gbɛɛn‑, ’ke ‑wa ꞊bwa ’trɛ ’ɛ ’yi, ’yela‑ ’fiɛntrɔnnɛ ’yiya‑ ’trɛ ’ɛ ta pɛbhɛ mu ’ɛ ’kpɛn ni. 32’Ke ‑o ‑yaan ‑a bɔlele bhla ’la ba, ’kee‑ ꞊bhwa ‑e tro ’bhɛɛ‑ ‑a diiŋ ’ɛ kan ‑ziɛnbhɛ’ gba ’ɛ ’yi pɛdiiŋ mu ’ɛ ’kpɛn ta, ‑a gbɛ mu ’ɛ ‑woo ‑yidɛ’, ‑asiikɔɔ gba la maannɛ‑ mu sɔ ’mu ’fɛ ’kpalɛ‑ ‑a ‑laa mu ’ɛ ’yi.
33Zesu ’yaa‑ ‑Waanbhaa’ a jan ’ɛ ’wo zii’ ‑o ni ‑gɔɔn ‑bebe ’yi ’bhii‑ ’kɛla bhe ’bhɛ gbɛɛn‑. ‑O ‑yaa sɔ ‑Waanbhaa’ a ‑jan yɛkɛ‑ ’la ’yimale, ‑e ‑yaa ’bhɛɛ‑ wlata ‑gɔɔn bɔ ’zi ‑o ni. 34Yaa ‑yaa ‑jan sanɛ‑ ‑wo ‑o ni, ’ke yaa ‑gɔɔn bɔ ’bhɛ zi. ’Duŋ‑ ’ke ‑o ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’gbansaan ’te ‑yaa klɛ ’waati ’la ba, ‑e ‑yaa ’bhɛ ‑gɔɔn mu ’ɛ ’kpɛn ‑yipe’ ’mu ni.
Zesu ‑ploo ‑gbɛnɛ ’ɛ makpalaa
35’Bhɛ ‑yrekpaa’ do ’ɛ ’le yroma ’ɛ zi, Zesu pe ‑yaa’ *‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «‑Kɔɔ’ ’kan ‑draa ’yrɛ gbɛ do ’ɛ ta.» 36‑O ꞊gwa ‑zamaa’ ’ɛ ‑din bhla ’la ba, ’yee‑ Zesu ’yaale‑ ‑yaa gban ‑yitakoŋ ’la yi, ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑ja ’kɛle‑ ’bhɛɛ‑ ‑yitakoŋ do ’kpɔ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’yi. ‑Yitakoŋ ’bhɛɛke mu ‑yaa ge ’zi ‑o zi ’ezin‑. 37‑O ‑yaa ’bhɛ ’yi bhe ’tɛ, ’ke ‑ploo ‑gbɛnɛ do ’kanle‑ ’sanle, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’yaa‑ ‑yipɔɔ’ mu ’ɛ ’kla zii’ ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ‑asiikɔɔ ’bhɛ ’yaa‑ zan ’palɛ‑ ’ke ‑yi ’ɛ’ le. 38’Bhɛ bhla ’ɛ ba, Zesu ’yaa‑ yidɛ ’zi ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi ‑o ‑zanta’, ŋgblo ’kpa ‑piti ’ɛ ta. ‑Wa bwele ’tɛ, ’ke ‑wa pele‑ ‑a ni ’kaa: «’O daan mi, ’woo‑ zan galawolɛ ‑yi ’ɛ ba, ’yaa ’bhɛ yiɛnkan ɛɛ?» 39Zesu bwele ’tɛ, ’kee‑ ‑yranle’ ‑ploo ’ɛ zi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑draa ’yi ’ɛ ni dɔɔ: «’Bhɛ ’swa‑ ’bhɛ ’yi ‑gee’, ’kpala!» ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑ploo ’kanle‑ ’ɛ dulale, ’bhɛɛ‑ ’ke pɛ ’ɛ ’kpɛn ’kpaale siiŋ. 40’Bhɛɛ‑ Zesu pe ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o ‑gblaan ’zi ‑gee’ ɛɛ? ‑E ꞊kla ’nale‑ ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ’ka kpa ’mi ’yi ɛɛ?» 41’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑gblaan ‑gbɛnɛ do ’klale ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ ’eke‑ ni dɔɔ: «’E! Mɛɛ ‑glɔɔn ’ɛ ‑dele mɛɛ ’lɛɛ‑ ’le ɛɛ? ’Ali‑ ‑ploo ’pegee ’yi ’mu ’kpɛn ’a ’weli‑ ma.»
5Zesu lii ‑yɔɔ’ ꞊gbian mɛɛ do zi Gadara ’klɛɛn ’ɛ ’yi
1’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o ’bhɔle‑ Galile ‑draa ’ɛ ’yrɛ gbɛ do ’ɛ ta, Gadara mu ’ɛ ‑waa’ ’klɛɛn ’ɛ ’yi. 2Zesu zinale ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ’bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke mɛɛ do ’pwɛle ‑a ‑yi ’kee‑ da mɛɛ bu mu ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑e ꞊nwa ’yee‑ Zesu ‑lɛpalɛ. Zina ’yaa‑ ‑a zi. 3‑E ‑yaa yi mɛɛ bu mu ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ faŋgan‑ ’laa ‑yaa sɔ ’a ‑yrele’ ta ‑li, ’ali‑ ’kee‑ ‑yaa klɛ piibhɛ kpɛlɛ‑ mu ’le. 4‑Amasrɔyi ‑sɔ, ‑o piibhɛ ’gbluŋ mu ꞊bwa a gaan mu ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑wa gbɛ ta ‑yrela’ ’ke piibhɛ kpɛlɛ‑ mu ’le. ’Duŋ‑ ‑e ’bhɛ piibhɛ ’gbluŋ mu ’ɛ ‑gwa ‑a gaan mu ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑ya gbɛ ma piibhɛ kpɛlɛ‑ mu ’ɛ ‑kplɔɔkplɔɔdwa, ’bhɛɛ‑ ‑e ’mu takaan‑; ’bhɛ ’pegee ‑ya gaan ma piibhɛ ’gbluŋ mu ’ɛ ’kpɛn ’ciɛnna‑. Mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ gbɛ laa ‑yaa sɔ ‑li ‑a ’kunle‑ ta. 5’Waati ’ɛ ’kpɛn ba, ‑bi zi oo, ‑yrekpaa’ oo, ‑e ‑yaa kanaa’ bu mu ’ɛ ta, ’bhɛ ’pegee vlɛ gɔɔn mu ’ɛ ’wiiŋ‑, ’kee‑ ge gbekanlele, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ge a ’gbu madiŋwole ’le ‑sɔ vlɛ mu ’ɛ ma. 6‑A ‑yrɛkpale Zesu ma ’egbɔɔnle ’te, ’kee‑ gele‑ blasanlele ’bhɛ ba ‑yrɛ ta ye, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’bhɛ gbale‑ ‑a ’kpɔ zɛnlele ’bhɛ ’lɛɛ. 7’Bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑gbekanle ’ke ‑ya pele‑ ’bhɛ ni dɔɔ: «‑Mɛle ’o ’pegee ’bhi ’pleŋ‑ ɛɛ laanima *‑Waanbhaa’ Gbe Zesu, ’ŋ mazato ‑Waanbhaa’ ’tɔ ’ɛ ‑zayi’, ’bhɛɛ‑ ’yaa ‑yrɛnkpalɛ ’ŋ ta.» 8‑E ‑janwoa ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ‑amasrɔyi Zesu ’a ꞊pia lii ‑yɔɔ’ ’ɛ ni ’elwale ’pe dɔɔ ‑e go ’yee‑ mɛɛ ’ɛ zi. 9’Bhɛɛ‑ Zesu ’yee‑ mɛɛ ’ɛ ’lrɔkpaa dɔɔ: «‑Wo ’e sii ’nale ɛɛ?» ’Ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «‑Wo ’ŋ sii ‹‑zamaa’ ’srɛ, ‑amasrɔyi ’woo‑ ’ebebele.›» 10’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’kee‑ ‑sromabɔle Zesu ni ’ebebele dɔɔ: «’E ’zoole‑, ’yaa ’o ‑gbinlɛ’ ’klɛɛn ’lɛɛ‑ ’yi.»
11’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ꞊swa ’lɛ ‑gbɛnɛ do ‑yaa pɛbhle ’zi gɔɔn ’ɛ ’wiiŋ‑. 12Lii ‑yɔɔ’ mu ’ɛ ‑sromabwa Zesu ni dɔɔ: «’Ke ’yoo ‑gbian mɛɛ ’lɛɛ‑ zi ‑a ’to ’o ge wla ꞊swa mu ’la bhe ‑o ’yi.» 13Zesu ‑dwa ’bhɛ ꞊la ‑o ni. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o gole‑ mɛɛ ’ɛ zi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ wlalɛ ꞊swa mu ’ɛ ’yi. ’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’woo‑ ꞊swa ’lɛdo‑ ’ɛ ‑o ‑daa blasanlele vlɛ gɔɔn ’ɛ ’wiiŋ‑, ’ke ‑o nule‑ baalɛ ‑draa ’ɛ ba, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’kpɛn gale‑. ‑O ‑yaa bhɔ ꞊swa ’waa plɛ ‑din. 14’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o gooba mu ’ɛ ’kanle ’eke‑ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ ’bhɛ ‑za ’ɛ ’woŋwoŋzɛnlɛ ’bhɛ ꞊nɔɔ ‑wa ’ɛ ’pegee gba la ‑wa ’nɛ mu ’ɛ ta. Mɛɛ mu ’ɛ ꞊nwa ’tɛ ’bhɛ ‑za ’ɛ yrɛglinlɛ. 15‑O bhɔle Zesu ‑din, ’ke ‑o lii ‑yɔɔ’ ’srɛ ’yaa‑ mɛɛ ’la zan zi ’bhɛ ’yele. ’Bhɛ ’yaale‑ ‑yaa, ’bhɛɛ‑ dunɛ‑ ’klale‑ ‑yaa ’bhɛ ta, ’bhɛ ’pegee ’bhɛ ‑yrɛbakpaale ‑yaa. ‑O ‑yrɛkpalawoa ’bhɛ ’bheele‑ ma, ’ke ‑gblaan ’klale ‑o ‑yi. 16Mɛɛ ’la zan mu ’a ꞊ya Zesu zi, ’bhɛɛ‑ ’ke ’mu ’yee‑ ‑za ’ɛ ’kpɛn klɛyrɛ ꞊ya, ‑za ’la ꞊kla ’yee‑ lii ‑yɔɔ’ zan ’ɛ ni, ’bhɛ ’pegee ‑za ’la ꞊kla ꞊swa mu ’ɛ ni ’ezin‑, ’mu ’bhɛ ‑za ’ɛ ’kpɛn ’yigɔɔnna ’woo‑ yrɛ ma ꞊nɔɔ ‑glin mu ’ɛ ni. 17’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o ‑sromabɔle Zesu ni dɔɔ ’bhɛ go ‑waa’ ’trɛ ’ɛ ta. 18Zesu ’san bhla ’ɛ zi ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ’ke lii ‑yɔɔ’ ’ɛ ’yaa‑ mɛɛ ’la zan zi, ‑e ‑sromabɔle ’sanle Zesu ni dɔɔ ‑e bole‑ ’bhɛ zi. 19Zesu ’laa dɔle ’bhɛ ꞊la ‑a ni, ‑ya ꞊pia ‑a ni drɔɔn’ dɔɔ: «Ge ’e ba ’fɛ ’lɛ ma ’yaa‑ mɛɛ mu ’ɛ ba, ’bhɛɛ‑ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ‑za ’wlan ’la ꞊kla ’e ni, ’bhɛ ’pegee ’e ’yrɛnklaa‑ ‑a ma gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ bhe, ’bhɛ ’kpɛn ’yipe‑ ‑o ni.» 20’Yee‑ mɛɛ ’ɛ gele ’tɛ, ’kee‑ Zesu ‑za ’la ꞊kla ‑a ni ’bhɛ ’woŋwoŋzɛnle ’yee‑ ’klɛɛn do ’ɛ ’yi ‑wa vu ’ɛ ’kpɛn ta. Mɛɛ ’la zan mu ’kpɛn Zesu klɛza ’ɛ ꞊maa, ‑o ’kpeelɛnia ‑o ma.
Zesu le do ‑bheela ’bhɛ ’pegee ‑e Zailusi ’lunɛ do ‑bwela gale ba
21’Bhɛ ‑blaan, Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o ‑draa ’ɛ takaan‑ ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑o nu gbɛ drɛɛwoa‑ ‑draa ’ɛ ’yrɛ gbɛ do ’ɛ ta. ‑O bhɔle ‑draa ’ɛ bhoŋla, ’ke ‑zamaa’ ’srɛ do ’klale ‑o zi. 22’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zuufu mu daanfɛ’ ’ɛ ꞊la ‑kuŋlii’ mu ’ɛ do nule‑, ‑o ‑yaa ’bhɛ sii Zailusi. ’Bhɛ Zesu ’yele‑, ’kee‑ baale’ ’bhɛ gaan ma. 23’Bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ‑sromabɔle ’yee‑ Zesu ni dɔɔ: «’Ŋ ’lunɛ ’ɛ ’lɛ ‑o zan ’kpaalɛ‑, nu ge ’ŋ ba, ’bhɛɛ‑ ’yee‑ gbɛ ’kpa ‑a ma, ’kooko‑ ‑e bhee.» 24’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ‑o ’pegee Zesu gele‑ ’eke‑ zi ‑a ba ‑lɛ ma. ‑O ‑yaa ge ’zi bhla ’la ba ‑a ba ‑lɛ ma, ‑zamaa’ ’srɛ do ’la dɔle ‑yaa ‑a zi ’mu ’yaa‑ ’klin zii’ ’eke‑ ta gbɛ ’ɛ ’kpɛn zi ‑a ma.
25Le do ‑yaa ‑zamaa’ ’ɛ ’pleŋ‑, ‑a lɛɛ vu ta plɛ ’ke yaa ‑yito’ ’ɛ ’lɛ ’laa kan. 26‑E ꞊mwa ‑a ‑laanɛkpale ma, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ꞊kla ’trɛbhɔle. ‑A ’kɔɔ ‑gɔli’ ’ɛ ’kpɛn ’yaan‑ ’ke yaa ’klɛnyawo. Drɔɔn’ yaa ga ’ɛ baan’ ‑le ‑yaa ’kla zii’ ‑a ba. 27-28‑E Zesu a ‑za ’ɛ ’male‑, ’ke ‑ya pele‑ ‑a ’kpee dɔɔ: «’Ke ’ŋ ꞊swa ’ŋ gbɛ yanle‑ sa ‑a ta dunɛ‑ ’ɛ ma, ’ŋ nu ‑bheelɛ’.» ’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’kee‑ nule‑ wlalɛ ‑zamaa’ ’ɛ ’pleŋ‑ Zesu ‑zanta’, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya gbɛ yanle‑ ’bhɛ ta dunɛ‑ ’ɛ ma. 29’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke yaa ‑yito’ ’ɛ ’lɛkanle ’te; ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑bheele’ yaa ga ’ɛ ’yi. 30’Bhɛ yrɛ do ’kpɔ ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke Zesu ’a ’yaangole ‑a ’flɛ ’yi ’bhii‑ ’sɔleya faŋgan‑ do ‑pwɛla ‑a ‑yi. ‑Ya ‑lɛklale ‑zamaa’ ’ɛ ta, ’ke ‑yoo ‑lrɔkpale dɔɔ: «‑De ‑le ‑yaan ’ŋ ta dunɛ‑ ma ɛɛ?» 31‑Yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑wa ‑lɛkwan a ni dɔɔ: «’E ’yrɛ ’laa ‑o ‑zamaa’ ’ɛ ’klinle‑ ma ’e zi, ’bhɛɛ‑ ’yoo ’o ’lrɔkpa zii’ dɔɔ ‑dele ‑yaan ’e ma ɛɛ?» 32’Duŋ‑ Zesu ’a ’yrɛ ’mliŋwoa‑ ‑a zi mu ’ɛ ta, ’kooko‑ mɛɛ ’la zan ‑yaan ‑a ma ‑e ’bhɛ zan ye. 33’Yee‑ le ’ɛ ’yaa‑ bɛɛn ’zi gblaan ’ɛ ’kɔɔ ‑kpakpa. ‑E ‑nwa ‑a ’kpɔ zɛnlɛ Zesu ’lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑za ’la ꞊kla ‑e ’bhɛ ’kpɛn wlan꞊pia Zesu ni. 34Zesu pe ‑a ni dɔɔ: «’Ŋ ’lunɛ, ’yee ’kpalawoa ’mi ’yi bhe, ’e ‑gwa ‑za ’yi, ge ’e ba yilabla ta! Bhaa ’yaa‑ ga ’ɛ yaa niinalɛ ’e ma ’ezin‑.»
35Zesu ’yaa‑ ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’wo zii’ bhla ’la ba, ’ke mɛɛ ’ke mu dale‑ Zuufu mu daanfɛ’ ’ɛ ‑kuŋlii’ Zailusi ba ‑lɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ ‑a ni dɔɔ: «’E ’lunɛ ’ɛ ꞊kla ’ke siɛle’, ’yaa ‑kɔɔ’ daan mi ’ɛ ’trɛbhɔlɛ ’ezin‑.» 36’Duŋ‑ Zesu ’laa ’bhɛ ‑jan ’ɛ bɔlɛ ‑klɔsi ’yi, ’ke ‑ya pele‑ Zuufu mu daanfɛ’ ‑kuŋlii ’ɛ ni dɔɔ: «’Yaa ‑gblaanlɛ’, ’e ’kpa ’mi ’yi drɔŋ.» 37‑O ge bhla ’ɛ zi ’yee‑ Zuufu mu daanfɛ’ ‑kuŋlii ’ɛ ba, Zesu ’laa dɔlɛ ‑a ‑la ’ke mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ge ‑o zi, ’ke ya ’e go Piɛri, ’bhɛɛ‑ Zaki ’pegee ’bhɛ ’nwagwlɛn‑ Zaan ba. 38‑O bhɔle Zuufu mu daanfɛ’ ‑kuŋlii ’ɛ ba, ’ke Zesu ‑zamaa’ do yele‑ ’ke ‑woo ‑we ’zi ’zoozoo‑, ’bhɛ ’pegee mɛɛ ’ke mu ‑yaa wisi’ zii’ ’ke ‑o ‑gbekan’ ’eglɔɔle. 39‑E wlale ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o ‑we ’zi ‑gee’ ’zoozoo‑ ɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o wisi’ zii’ ɛɛ? ‑Nɛ ’ɛ yaa galɛ, ‑yoo yi pla.» 40’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ’bhɛ mɛɛ mu ’ɛ ’sɔnsile Zesu ma. ‑Ayile, ’ke ‑yoo ’kpɛn ’pwɛle ’pɛɛlii‑. ’Kee‑ ‑nɛ dɛ ’pegee ‑nɛ ’ɛ nɛɛ, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan mu ꞊nwa ‑a zi ’mu ’te ‑la ’tole ’a zi. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ ‑nɛ gbaa ’ɛ ’yilayrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ. 41‑E ‑nɛ ’ɛ ꞊kwan ’bhɛ gbɛ ma ’ke ‑ya ’siile ’kaa: «Talita kumi! » ’Bhɛ ’yile‑: «‑Gblanɛ, ’mi pe ’e ni dɔɔ ’e ’wlɛn‑!»
42’Bhɛ yrɛ do ’kpɔ ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑gblanɛ ’ɛ bwele‑ gale ba, ’ke ‑ya ‑wlɛnle’, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’taawole ’sanle. ‑A lɛɛ ‑yaa vu ta plɛ. Mɛɛ mu ’ɛ ‑o ‑gblanɛ ’ɛ bwele yele gale ba, ’ke ‑o liibhaale ‑o ma ’kee‑ kan a ‑daŋ’ ta. 43’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ‑o ‑lɛmazɔnle‑ dɔɔ waa ’bhɛ ‑za ’ɛ ’pelɛ‑ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ni. ’Bhɛɛ‑ ‑e pe ‑o ni ‑o pɛle na ‑gblanɛ ’ɛ ni.
6Nazarɛti mu ’ɛ waa dɔlɛ ‑a ‑la ’ke ‑woo kpa Zesu ’yi
(Matie 13.53-58; Luki 4.16-30)
1Zesu gole ’bhɛ yrɛ ’ɛ ’nɔɔ‑, ’kee‑ gele‑ ‑a ’tro ‑wa ’ɛ ta. 2*‑Yitrɛ’ yi ’ɛ ’bhɔle‑, ’kee‑ mɛɛ mu ’ɛ daanle ’sanle *Zuufu mu daanfɛ’ ’ɛ ꞊la. Mɛɛ ’srɛ ’la ’yaa‑ ’mu ’trɔnkpa zii’ ‑a ni, ‑e ’mu ’kpɛn ’kpeelɛnia, ’bhɛɛ‑ ’ke ’mu ’a ’pele dɔɔ: «’Ee! ‑E ’bhɛ ‑za mu ’lɛɛ‑ ’kpɛn ‑daanna ‑dela ba ɛɛ? ‑Zadɔleya ’la ‑ya ’kɔɔ, ’bhɛ ’pegee ‑e ’sɔle‑ maza mu ’la klɛ ’zi, ‑dele ’bhɛ ’sɔle‑ maza mu ’ɛ klɛ ’seŋ ’na zii’ ‑a ni ɛɛ? 3Mari gbe ’fɛ ’wiiŋkpa mi ’ɛ yaa ’kɛle‑ ɛɛ? Zaki ’pegee Zose, ’bhɛɛ‑ Zude ’pegee Simɔ ’naagwlɛn‑ ’ɛ ‑yaa ’kɛle‑ ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ‑a nɛɛnɛ‑ le mu ’ɛ waa ‑o ’kɔɔ ba ‑gɛ ɛɛ?» ‑O ’kpeejan‑ mu ’ɛ ma, waa ’sɔlɛ‑ ‑o ’kpale ‑a ‑yi. 4‑Ayile, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni ’kaa: «‑O ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi ’ɛ ‑lɛdɔ’ a ma yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ, ’fɔke ya ’e go ‑a ’gbu da ‑wa ’la ta ’mu ꞊nɔɔ mu ’ɛ ba, ’bhɛ ’pegee ‑a dɛ mu, ’bhɛɛ‑ ‑yaa’ ’fa ‑la mu ’ɛ ba.» 5Waa ‑o ’kpalawolɛ Zesu ’yi ‑a ’gbu da ‑wa ’ɛ ta, yaa ’sɔlɛ‑ ’sɔle‑ maza ‑bebe klɛlɛ ’bhɛ ꞊nɔɔ; ’ke yaa ’e go ‑ya gbɛ ‑kpaa gadɛ mu ’dama ’la ta ’mu ba, ’bhɛɛ‑ ’mu ’bheela‑. 6Waa ‑o ’kpalawolɛ ‑a ‑yi bhe, ’bhɛ ’a ’kpeelɛnia ‑a ma. Zesu ‑ja ’kaanlɛ‑ Nazarɛti kpɛ ma ‑wa mu ’ɛ ta ’kee‑ ge mɛɛ mu ’ɛ daanlele ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’le.
Zesu ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ ’winbɔ‑ ’zi ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’woyrɛ‑ nɔɔ‑
7Zesu ‑yaa’ *‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ ’siila‑ ‑a ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑yoo winbɔle ’sanle plɛ plɛ ’kaa ‑o ge ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’woyrɛ‑ ’ɛ nɔɔ‑; ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’seŋ ’nale ‑o ni ’ke ‑o lii ‑yɔɔ’ mu ‑gbin mɛɛ mu zi. 8-9’Bhɛɛ‑ ‑e pe ‑o ni dɔɔ: «’Ka ‑o gelawo zii’ gbɛn ’ɛ ta bhe, ’ka ’laa pɛle ’pegee gbɛn ta ge ’pepe ’silɛ‑, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ‑gɔli’ do ’kpɔ bɔlɛ ’ka ’wiiŋ‑, ’bhɛ ’pegee ’ka ’laa dunɛ‑ plɛ ’klalɛ‑ ’ka ta. ’Duŋ‑ ‑ka ’ka ’taawo ’beni mu ’si, ’bhɛɛ‑ ‑ka ‑sawla ’wla ’ka gaan ma.»
10‑E pe ‑o ni ’ezin‑: «’Ke ’ka ꞊bhwa ‑wa ’la ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’ka ’cieya‑ ꞊kla ’fɛ ’la ꞊la, ‑ka bo ’bhɛɛ‑ ꞊la, ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ’ka jilale ma. 11’Bhɛɛ‑ ’ke waa ’ka ’kunlɛ‑ ’elrele, ’bhɛ ’pegee ’ke waa ‑o ’trɔnkpalɛ ’ka ’wojan‑ mu ’ɛ ꞊la yrɛ ’la ꞊nɔɔ, ’ke ’ka ‑o go ’zi bhla ’la ba ’bhɛ yrɛ ’ɛ ’nɔɔ‑, ‑ka ’ka gaan mazɔn ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’ke ’ka ’ka gaan ma bwegblɛn‑ mu ’ɛ ’kpɛn go. ’Bhɛ nu klɛlɛ ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ mu ’ɛ ‑waa’ ‑za ’yɔɔ‑ ’ɛ ma ’tɔɔmasie ’le.» 12‑Yaa’ ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ ‑o ‑ja ’bhɛɛ‑ ’yi ’tɛ, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa pe ’zi mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «‑Ka ’ka ’taawogbɛya ’ɛ ’niina‑ ’ke ’ka ’ploo‑ ‑za ’yɔɔ‑ klɛle ma!» 13‑O ’zina ‑bebe ꞊gbian mɛɛ mu zi. ‑O gadɛ mu ‑bebe ’srola‑ ’ke ‑yrɔn ’le, ’bhɛɛ‑ ‑o ’mu ’bheela‑.
Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan dɛyrɛ
14’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ‑Bhleŋgbe Erɔdi Antipasi Zesu ’tɔ ’ɛ ꞊maa, ‑amasrɔyi ‑o ‑yaa ’bhɛ ’tɔbhɔ zii’ yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ. Mɛɛ ’ke mu ‑yaa pe ’zi dɔɔ: «Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ‑le ‑bwela gale ba, ’bhɛla‑ ‑yile ’sɔle‑ maza mu klɛ ‑glɔɔya’ ‑o ‑a ’kɔɔ.» 15Mɛɛ ’ke mu ‑yaa ’pe zi dɔɔ: «Eli ‑le». ‑A ’ke mu ‑yaa ’pe ’ezin‑ dɔɔ: «‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi do ‑le ’bhii‑ ’elwaleta ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ ‑janwo’ mu ’ɛ gbɛɛn‑.» 16’Yee‑ ‑bhleŋgbe Erɔdi Antipasi ’bhɛ ‑jan mu ’ɛ ’male‑, ’ke ‑ya pele‑ ’kaa: «’An ꞊pia mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ ‑o Zaan ’la ŋgblo ’kan, ’bhɛ ‑le ’kɛle‑».
17-18‑Za ’la ꞊kla ’bhɛɛ‑ *Erɔdi ’a ꞊pia mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ ‑o Zaan ŋgblo ’ɛ kan’ ’bhɛ ‑le ‑gɛ: ’Yee‑ Erɔdi Antipasi ‑a ’gbu nɛɛnɛ‑ Filipu ’na Erodiadi ꞊sia ’ke ‑a na ’le. ’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zaan ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’Ke ’yee ’gbu nɛɛnɛ‑ na ꞊kla ’kee ’na ’le, ’bhɛ ’laa ‑o ’ke ‑za ’lrele‑ ’le.» ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ’yee‑ Erɔdi mɛɛ mu winbɔle Zaan ’kunyrɛ‑ nɔɔ‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa bɔle‑ ‑kaso ’yi. 19Erodiadi zrupliile ‑yaa Zaan ma ’bhɛ ‑zayi’, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa ’bhɛ dɛyrɛ ‑la ‑glin ’zi, ’duŋ‑ ‑a gbɛ laa ’sɔlɛ‑ ‑lido’ ’bhɛ dɛle ta. 20‑Amasrɔyi Erɔdi ‑yaa ‑gasikpa Zaan ’lɛɛ ’egbɛnɛle. ’Bhɛɛ‑ ‑a ’gbu ’yaa‑ ’yaango‑ ’bhii‑ Zaan ‑o ’ke mɛɛ ‑lɛdɔɔle ’le, ’bhɛ ’pegee mɛɛ ’weŋ do ’le, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa ’bhɛ tagbin. ’Kee‑ ‑yaa Zaan ’wojan‑ ’ɛ ma, ‑a zru ba ’tɛ ’yaa‑ dɔ. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’bhɛ ’yaa‑ sɔ ‑a ni ’ke ‑ya ’trɔnkpa‑ Zaan ni. 21’Duŋ‑ ‑yrekpaa’ do, ’ke Erodiadi ‑a pɛ ‑za ‑zigo’ yi ’ɛ ’bhɔle. ’Bhɛ yi ’ɛ ’yaa‑ ’ke ‑bhleŋgbe Erɔdi ’ya lɛɛ ‑zabla’ yi ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’le. Erɔdi pɛ ‑koo ‑gbɛnɛ do ꞊kla. ‑E ‑yaa’ mɛɛ gblaan mu oo, ‑srwase’ ‑kuŋlii mu oo, ’bhɛ ’pegee Galile ’klɛɛn ’ɛ ’yi mɛɛ gblaan mu ’ɛ ’kpɛn ’siila‑ ’bhɛ ma. 22Erodiadi ’gbu ’lu ‑gblanɛ ’ɛ ’wlale‑ ’fɛti klɛ ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’kee‑ ’srotanle ’sanle. ‑E ꞊swa ’gbu Erɔdi ’pegee ‑yaa’ ’cie mu ’ɛ ni. ’Yee‑ ‑bhleŋgbe Erɔdi pe ’bhɛ ’yi ’tɛ gblanɛ ’ɛ ni dɔɔ: «’Kee pɛ ’la ’yrɛwoa‑ ’ŋ ma, ’ŋ nu ’bhɛɛ‑ ’nalɛ‑ ’e ni.» 23‑Ya ’siɛnwoa‑ ’gbu ‑gblanɛ ’ɛ ni dɔɔ: «’Kee pɛ ’oo pɛ ’la ’yrɛwoa‑ ’ŋ ma, ’ŋ nu ’bhɛ ’nalɛ‑ ’e ni, ’ali‑ ’kee‑ ꞊kla ’an ‑bhleŋgbe ’klɛɛn ’ɛ gbɛ do ’le oo, ’ŋ nu dɔlɛ ’bhɛ ’nale‑ ꞊la ’e ni.» 24’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑gblanɛ ’ɛ ’pwɛle ’pɛɛlii‑, ’kee‑ gele‑ ‑a nɛɛ ‑lrɔkpalɛ dɔɔ: «’Ŋ ‑mɛ pɛ ‑za ’gbu ‑la ’yrɛwo ‑a ma ɛɛ?» ‑A nɛɛ pe a ni dɔɔ: «‑A pe ’ŋ ’yoo‑ Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ŋgblo ’ɛ ’bhɛɛ‑ zi.» 25’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ‑gblanɛ ’ɛ ’niinale blaale‑ ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’ke ‑ya pele‑ ‑bhleŋgbe ’ɛ ni: «’Ŋ ’yoo‑ ‑a zi ’bhii‑ ’e Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ŋgblo ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’kan, ’bhɛɛ‑ ’ya na ’ŋ ni pɛle ‑koo do ta ’saanibhe.» 26’Bhɛ ‑jan ’ɛ ’bhɛ ’yee‑ ‑bhleŋgbe ’ɛ ta ꞊kla suŋ ’egbɛnɛle. ’Duŋ‑ ‑ya ’siɛnlawoa gban ‑jan ’la ’bhɛ ta ‑gblanɛ ’ɛ ni, yaa ’cie mu ’ɛ ’yrɛ ma, yaa ‑yaa sɔ a ‑gbɛdɔle ’bhɛ klɛle ma. 27’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑ya gooba ‑srwase’ mu ’ɛ do winbɔle ’kaa ’bhɛ ge Zaan ŋgblo ’ɛ ’kan, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ nu ’kɛle‑ ‑a ni. 28‑Srwase’ mi ’ɛ ‑ja Zaan ŋgblo ’ɛ ’kanlɛ‑ ‑kaso ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’kee‑ nule‑ ’bhɛ ’le pɛle ‑koo do ta. ’Kee‑ ’bhɛ ’nale ‑gblanɛ ’ɛ ni. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑gblanɛ ’ɛ ’bhɛ ’kpale ’bhɛ nɛɛ ’kɔɔ. 29Zaan ‑a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’bhɛ ’male‑, ’ke ‑o nule‑ ‑a gbaa ’ɛ ’silɛ‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ ‑a binlɛ.
Zesu ‑o ‑yaa’ winbɔwo mu ’ɛ dayrɛ pe ’zi
30Zesu a winbɔwo mu ’ɛ dale blaan ‑waa’ ’taa ’ɛ ta, ’ke ‑woo ‑lɛkpale ’eke‑ ta ’yee‑ Zesu ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ‑za mu ’la ’kpɛn ꞊kla ’bhɛ ’pegee ‑o mɛɛ mu ‑daanna ‑za mu ’la ’kpɛn ’le, ’mu ’yigɔɔnle ‑a ni. 31Zesu pe ‑o ni ’kaa: «‑Kɔɔ’ go ‑gɛ, ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ge ’edaŋma ‑kɔɔ’ ’yitrɛlɛ sa ‑kpe ta yrɛ do ꞊nɔɔ.» Zesu ‑janwoa ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ‑amasrɔyi mɛɛ ‑bebe ’yaa‑ nu ’zi ‑o ba ’ke ‑o ge ’waati ’ɛ ’kpɛn ba, ‑asiikɔɔ Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ waa ‑yaa pɛbhleyrɛ ‑srɔɔwo ‑o ’kɔɔ.
Zesu pɛbhle ꞊naa mɛɛ ’waa ’soo ni (5.000)
(Matie 14.13-21; Luki 9.10-17; Zaan 6.1-14)
32’Bhɛ ’yi, ‑O ‑saan ‑yitakoŋ do ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ‑yi ’ɛ takanle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’gbansaan ’te gele‑ ‑kpe ’ɛ ta yrɛ do ꞊nɔɔ. 33’Duŋ‑ mɛɛ ‑bebe ‑o ꞊ya, ‑o ge bhla ’ɛ zi ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑woo madwa‑. ’Bhɛla‑ ‑yile, ’bhɛ mu ‑daa ‑wa mu ’ɛ ’kpɛn ta, ’bhɛɛ‑ ’mu blasaan‑, ’ke ’mu gele‑ zɛnlɛ blaale‑ ’yee‑ Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’lɛɛ ‑o ‑yaa ge ’zi yrɛ ’la ꞊nɔɔ ’bhɛ ꞊nɔɔ.
34Zesu zinale ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ’kee‑ ‑zamaa’ ‑gbɛnɛ ’ɛ yele‑. ’Bhɛɛ‑ ‑o ‑yrɛnklaa ‑a ma. ‑Amasrɔyi ‑o ‑yaa ’bhii‑ ‑bhlaa mu ’la ‑o gooba mi laa ‑o ta. ’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ‑yoo ‑o daanle ’sanle ‑za ‑bebe ’le. 35‑E ꞊bwa mɛɛ mu ’ɛ daanle ma, ’bhɛɛ‑ ’waati ’ɛ ꞊bhwa ’egbɔɔnle. ‑Ayile, ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑woo mabɛɛnle ‑a ‑din, ’ke ‑wa pele‑ ‑a ni: «’E ’yrɛkpa, ‑kɔɔ’ ‑o ‑bɔn drɛyi’ ‑a ma ’dɛ! ’Bhɛɛ‑ ’waati ’ɛ ꞊bhwa gban ’egbɔɔnle; 36‑a pe mɛɛ mu ’lɛɛ‑ ni ’kaa ‑o ge pɛle mu ‑lɔyrɛ’ ‑glin ‑bɔn ’yi ‑wa mu ’pegee ‑kɔɔ’ ‑din ‑wa mu ’ɛ ta.» 37’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’a pele ‑o ni dɔɔ: «’Ka mu ’gbu pɛle na ‑o ni!» ’Bhɛɛ‑ ‑o pe ‑a ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Ali‑ ’ke ’o denie ‑gɔli’ ’taŋbha ‑kɛmɛ plɛ pɛ ’bluu ꞊lwa, ’bhɛɛ‑ ’ke ’o ’bhɛ ꞊naa ’woo‑ mɛɛ mu ’lɛɛ‑ ni, ’bhɛ sɔ ‑o mabhɔle ɛɛ?» 38’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ‑o ‑lrɔkpale ’kaa: «’bluu ’wɛɛ‑ ‑le ’ka ’kɔɔ ɛɛ? ‑Ka ge ‑a ‑glin doo.» ‑O gele ’eke‑ ‑lrɔkpalɛ ’ke ‑o nule‑ ‑a pelɛ ‑a ni: «’bluu ’soo ’pegee kaa plɛ.» 39’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «‑Kaa pe mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ ‑o yala‑ ‑bɔn ‑dɔɔ ’ɛ ta ‑lɛ ma ‑lɛ ma!» 40’Bhɛɛ‑ mɛɛ mu ’ɛ ‑yalaa’ ‑lɛ ma ‑kɛmɛ do do ’pegee mia plɛ bhɛ vu vu. 41’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’bluu ’soo ’ɛ ’pegee kaa plɛ ‑o ’kunle ‑a ’kɔɔ, ’ke ‑ya ‑yrɛ ’kpale laanima, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑Waanbhaa’ ’pubɔle pɛle ’ɛ ma. ’Bhɛ blaanta, ’kee‑ ’bluu mu ’ɛ takanle kplokplo, ’ke ‑yoo ’kpale ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kɔɔ ’kaa ‑woo ‑yiciɛn’ ‑zamaa’ ’ɛ ma. ’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ yi, ’kee‑ kaa plɛ ’ɛ ’yiciɛnle ‑o ’kpɛn ma. 42Mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn pɛbhla‑, ’bhɛɛ‑ ‑o kpɛdwa‑. 43‑O yanle pɛ ’ɛ ’bhlelele, ’bluu ’lɛkpu‑ mu ’pegee kaa mu ’la ꞊bwa ‑o blaan, ’mu ciɛ ‑nɛ ꞊yan vu ta plɛ ‑paa. 44Mɛɛ mu ’la ’kpɛn ’yee‑ pɛ ’ɛ ꞊bhla, ’mu ’yaa ’gwlaan‑ ’waa ’soo (5.000); le mu ’pegee ‑nɛ mu laa ‑yaa ’bhɛ mɛɛ ‑lii ’ɛ ba.
Zesu ’taawo zii’ ‑draa ’ɛ ta
(Matie 14.22-33; Zaan 6.15-21)
45’Bhɛ ‑za mu ’ɛ ’kanle‑ ‑gun bhe, Zesu ’a ꞊pia ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni ’kaa ‑o ge ’san ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi kpaŋma. ‑E ‑yaa zi ’bhii‑ ‑o ’kan ’a ‑lɛɛ ‑sɔ ‑draa ’yrɛ gbɛ do ’ɛ ta, Bɛtisaida ‑wa ’ɛ ba ‑yrɛ ’ɛ ta. ’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ’yee‑ ’gbu nu ’ploolɛ‑ ‑zamaa’ ’ɛ ma ’kaa ‑o ge ‑o ba ‑lɛ ma. 46Zesu ’yanle‑ ’ploolele ‑zamaa’ ’ɛ ma, ’kee‑ gele‑ ‑a ’seriwolɛ gɔɔn do wiiŋ‑. 47‑Bi ꞊pwa ’waati ’la ba, ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’yaa‑ ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ‑yi ’ɛ drɛyi’, ’bhɛɛ‑ ’yee‑ Zesu do ‑kplɛn ‑yaa ’trɛ ma. 48Zesu ’a ꞊ya ’bhii ‑yaa ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ gbɛzikaan ‑yitakoŋ ’ɛ ’bhɔle‑ ma, ‑amasrɔyi ‑ploo ’ɛ ’yaa‑ ’kan zii’ ’kee‑ nu ‑o ba ‑yrɛ ta. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, zrwanzi maa gwlɛn ‑we bhla ꞊lwa ’ɛ ba, ’kee‑ ’taawole ’sanle ‑yi ’ɛ ta ’kee‑ nu ‑o ba ‑yrɛ ta, ‑e ‑yaa zan drɔɔn’ ’kanlɛ‑ ‑o ta. 49‑Wa yele ’taawoyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ ‑yi ’ɛ ta, ‑e ꞊kla ‑o ni ’bhii‑ jiɛlii do ‑le ‑yaa ’kɛle‑, ‑ayile ’ke ‑o ‑gbekanle ’sanle. 50‑Amasrɔyi, ‑o ’kpɛn ’a ꞊ya, ’bhɛɛ‑ ‑gblaan ꞊klaa ‑o ‑yi. ’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni ’kaa: «‑Ka ’ka zrudɔ ’eglɔɔle, ’mi ‑le ’kɛle‑, ’ka ’laa ‑gblaanlɛ’.» 51’Bhɛ blaan, ’kee‑ ’sanle ‑o zi ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ’ke ‑ploo ’kanle‑ ’ɛ dulale. ‑Yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’liibhaala ‑o ma ’kee‑ kan ‑a ‑daŋ’ ta. 52‑Amasrɔyi, ‑e ’sɔle‑ maza ’la ꞊kla ‑o ‑yrɛ ma ’bluu ’yiciɛnyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ‑waa ’bhɛ ‑yi ’malɛ‑ ‑li bi, ‑woo ’trɔn ’yi ‑dwa ’eglɔɔle ’bhɛ ’yimale ma.
Zesu gadɛ mu ‑bheela Zenezarɛti ’klɛɛn ’ɛ ’yi
53Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’yanle ‑draa ’ɛ takanlele bhla ’la ba, ’ke ‑o zinale ‑draa ‑yrɛ gbɛ do ’ɛ ta Zenezarɛti ’trɛ ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑yitakoŋ ’ɛ ’yrela‑ ‑yi ’ɛ ’lɛzi‑. 54‑O zinale ‑gun ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ’ke mɛɛ mu ’ɛ ‑o Zesu madɔle ’bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe. 55’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke mɛɛ mu ’ɛ gele‑ Zesu ’nuza‑ ’ɛ woŋwoŋzɛnlɛ ’klɛɛn ’ɛ ’yi yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ mu ’ɛ ’yaa‑ zan gadɛ mu ’ɛ ’le ‑a ni ’mu ’yila ‑saa mu ’ɛ ta. ’Ke ‑o ‑yaa ma ’kaa ‑yoo yrɛ ’oo yrɛ ’la ꞊nɔɔ, ‑o ‑yaa ge ‑a zi ’bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ ye. 56’Kee‑ ‑yaa bhɔ yrɛ ’oo yrɛ ’la ꞊nɔɔ, ‑wa gblaan mu ta oo, ‑wa ’fiɛntrɔnnɛ mu ta oo, ‑bɔn ’yi ‑wanɛ’ mu ta oo, mɛɛ mu ’ɛ ’yaa‑ nu ‑waa’ gadɛ mu ’ɛ ’lɛkpalɛ ‑kpan mu ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa ‑sromabɔ Zesu ni dɔɔ: «‑A ’to ’ke ’waa‑ gadɛ mu ’ɛ ‑woo gbɛ yan sa ‑yaa’ dunɛ‑ tralapɛ ’ɛ ma.» Gadɛ mu ’la ’kpɛn ’mu gbɛ ‑yaan ’bhɛ ma, ’mu ’kpɛn ’bheela‑.
7Farizi mu ’ɛ ’pegee ’Toŋ daan mu ’ɛ ‑o ‑gbɔɔ mu a ’sinii ta za ‑klɔsikunle
1Farizi mu ’ɛ ’pegee *’Toŋ daan mu ’ke mu ‑daa Zeruzalɛmu. ’Bhɛɛ‑ ‑o ’pegee Farizi mu ’ɛ ‑ja ‑o ‑lɛkpalɛ Zesu zi. 2‑O ‑yaa’ *‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’klɔsikwan, ’bhɛɛ‑ ‑wa ꞊ya ’bhii‑ ’ke ’mu ‑o pɛbhlele, ’mu ’laa ‑yaa ’mu gbɛ mafɛ ’bhii‑ ‑wa klɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ Zuufu mu a ’sinii ta za ’ɛ ma. 3Wlan ’ɛ ni, Farizi mu ’ɛ ’pegee Zuufu ‑vin mu ’ɛ ’kpɛn waa ‑yaa sɔ pɛbhlele, ’ke ‑waa ‑o gbɛ mafɛlɛ ’elwale ’pe, ’bhii‑ ‑o ‑yaa klɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ‑o ‑gbɔɔ mu a ’sinii ta za ’ɛ ma. 4’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ’ke ‑o ‑daa ’plɛɛ ’yi, waa sɔ pɛbhlele, ’ke waa ‑o gbɛ mafɛlɛ ’elwale pe. ‑O ‑gbɔɔ mu ‑o ’sinii ta za ‑bhɛɛke’ ‑bebe ꞊twa ‑o ni, ’bhɛɛ‑ ‑o ’mu ’klɔsikun: ’bhɛ ’ke mu ‑le ’bhii‑ ‑waa’ ‑yi ’mipɛ‑ mu ‑yifɛgbɛya ’pegee ‑waa’ ’trɛgbɔ‑, ’bhɛɛ‑ ‑waa’ piibhɛgbɔ mu ‑yifɛgbɛya.
5’Bhɛla ‑zayi’ ‑le, Farizi mu ’ɛ ’pegee ’Toŋ Daan mu ’ɛ ‑o Zesu ’lrɔkpaa‑ dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ‑yaa’ pɛ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ waa ‑o ’taawo zii’ ‑kɔɔ’ ‑gbɔɔ mu a ’sinii ta za mu ’ɛ ta ɛɛ? ‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ waa ‑o gbɛ mafɛ ’bhii‑ ‑wa klɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ‑kɔɔa’ ’sinii ta za ’ɛ ma ɛɛ?» 6Zesu ’a zikpaa‑ ‑o ni ’tɛ dɔɔ: «Mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu, ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi Ezai ‑jan ’la ꞊woa ’ka ba zayi’ ’elwale ‑sɔ, ’bhɛ ꞊kla ’ke wlan ’le. ‑A yɔɔndɛle ‑o ‑a ’kɔɔ ’kaa ‑Waanbhaa’ pe dɔɔ:
‹Mɛɛ mu ’lɛɛ‑ ‑woo ’ŋ ’lɛdɔ‑ ‑a ma ‑o ‑liijan’ mu ’te ‑la ‑le;
’duŋ‑ ‑o zru mu ’ɛ ’pleŋgole ‑o ’ŋ ma.
7‑Woo ’ŋ gba bhaama, ‑amasrɔyi ‑o mɛɛ mu daan ’ke bhaaplɛŋ mu a ’sinii ta za mu ‑la ‑le.›»
8Zesu pe ‑o ni dɔɔ: «’Ka ‑Waanbhaa’ a pɛ ’toŋ mu ’ɛ to ‑a nɔɔ‑, ’bhɛɛ‑ ’ka bhaaplɛŋ mu a ’si ta za mu ‑la ‑klɔsikun.»
9‑E pe ‑o ni ’ezin‑ ’kaa: «’Ka ’ka ‑baŋgo’ ‑Waanbhaa’ pɛ ’toŋ ’gbu ’ɛ ’yi kpataakpa, ’bhɛɛ‑ ’ka ’kaa‑ ’sinii ta za mu ‑la ’klɔsikun. 10Wlan ’ɛ ni, Moizi pe dɔɔ: ‹’E dɛ ’pegee ’e nɛɛ ‑lɛdɔ’ ‑o ma ’elrele›. ’Bhɛɛ‑ ‑ya ꞊pia ’ezin‑ dɔɔ: ‹’Ke mɛɛ ’la zan ‑a dɛ ’pegee ‑a nɛɛ ’daŋganwoa, ’bhɛ zan ‑o ’ke dɛpɛ ’le›.11’Bhɛɛ‑ ’ka mu ’bhɛ ‑jan ’ɛ maniinaa ’ke ’kaa pe dɔɔ ’ke mɛɛ do ’a ꞊pia ‑a dɛ ’pegee ‑a nɛɛ ni ’kaa ‹’Ŋ ’yaa‑ nu bhɔlɛ ’ka ba ’ŋ ’kɔɔpɛ‑ ’la ’le, ’bhɛ ꞊kla ’ke ’kɔɔban ’le (’bhɛ ’yi ‑le ‑o pɛ ’la ꞊naa ‑Waanbhaa’ ni)›. 12’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ’ka ’bhɛ zan ’ɛ ŋgblo ’ɛ siɛ, ’bhɛɛ‑ yaa sɔ ‑a ’gbu ’srɔɔwole ’ke ‑ya ’kɔɔpɛ‑ na ‑a dɛ ’pegee ‑a nɛɛ ni ‑li ‑titi. 13’Bhɛ klɛgbɛya ‑glɔɔn ’ɛ gbɛɛn‑ bhe, ’kaa‑ ’sinii ta za mu ’ɛ ma, ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’yiga‑ mɛɛ mu ’ɛ ‑yrɛ ’yi. ’Ka ’bhɛɛ‑ ’yansi za ‑glɔɔn ‑bebe klɛ!»
Pɛ mu ’la sɔ bhaaplɛŋ ’kpee ’triŋdɔle
14Zesu ‑zamaa’ ’ɛ ’sii gbɛ drɛɛwoa‑ ’ezin‑, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «’Ka ’kpɛn, ‑ka ’ka ’trɔnbadɔ doo, ’bhɛɛ‑ ‑ka ‑jan ’lɛɛ‑ ’yima! 15Pɛle ’kedo‑ ’kpɔ ’laa sɔ wlale‑ mɛɛ ’kpee, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’a ’kpee ’triŋdɔ‑. ’Duŋ‑ pɛ ’la da bhaaplɛŋ ’gbu ’kpee, ’bhɛ ‑le ‑a ’gbu ’kpee ’triŋdɔ‑ ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ’yi. 16[’Ke ‑jan ’lɛɛ‑ ‑yima’ ’trɔn ‑o mɛɛ ’la zan ŋgblo ma, ‑ya ‑yima’.]»
17Zesu ‑gwa ‑zamaa’ ’ɛ ‑din, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑ja wlalɛ ’fɛ ’ɛ ꞊la ’waati ’la ba, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o ’yee‑ ‑gɔɔn ’ɛ ’yilrɔkpale ’a ma. 18’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Ka mu ’ezin‑, ’ka mu laa ’bhɛ ’yima‑ ɛɛ? ’Ka mu ’laa ’yaango‑ ’bhii‑ ’pɛɛlii‑ pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa sɔ wlale‑ mɛɛ ’kpee ’bhɛɛ‑ ‑ya ’kpee ’triŋdɔ‑ ɛɛ? 19‑Amasrɔyi, pɛle laa wla mɛɛ zru ’ɛ ’yi, ‑e ge mɛɛ vi ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’yi; ’bhɛɛ‑ ‑e klɛ ’ke blinpɛ ’le boolazi.» (Zesu ’bhɛ ‑jan ’lɛɛ‑ ’woa‑ win ’la ma ’bhɛ ’yi ‑le dɔɔ: Mɛɛ sɔ pɛle ’tɔle‑ pɛ ’bhɛ ’bhlele.) 20‑E pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «Pɛ ’la mɛɛ ’kpee ’triŋdɔ‑ ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ’yi, ’bhɛ da ’e ’gbu zru ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’yi. 21‑Amasrɔyi, ’kpeejan‑ ‑yɔɔ’ mu ’ɛ ’kpɛn da bhaaplɛŋ ’gbu zru ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’yi ’bhii‑ ’kɛ mu ’lɛɛ gbɛɛn‑: ’joo ’yɔɔ‑ oo, ‑faan zru oo, mɛɛ dɛ zru oo, 22‑yanbhɔɔya zru oo, ‑naflo zru oo, yiɛnya oo, ‑dawliya oo, ’taawogbɛya ‑yɔɔ’ oo, zranwole oo, mɛɛ ’tɔsiɛle oo, ’e ’gbu magbaandɛle oo, ’bhɛ ’pegee ‑zadɔkleya. 23’Bhɛ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’la bhe, ’mu ‑la ’kpɛn da mɛɛ zru ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’mu ‑le mɛɛ ’kpee ’triŋdɔ‑.»
’Cie le do ’e ꞊kpaa Zesu ’yi
24Zesu gole ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’kee‑ gele Tiri ’klɛɛn ’ɛ ’yi. ‑E bhɔle ’bhɛ ꞊nɔɔ, ’kee‑ gele‑ wlalɛ ’fɛ do ‑la; ’bhɛɛ‑ yaa ‑yaa zi ’bhii‑ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’a ’yaango‑ ’bhii‑ ‑yoo ’bhɛ ’fɛ ’ɛ ꞊la; ’duŋ‑ ‑a tagaanle laa bolɛ. 25‑Amasrɔyi, lii ’yɔɔ‑ ‑yaa le do ‑lunɛ’ do zi. ’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, le ’ɛ ‑ya ’male‑ ’kaa Zesu ꞊nwa, ’kee‑ gele‑ baalɛ Zesu gaan ma. 26’Bhɛ le ’ɛ ’bhɛ ’laa ‑yaa ’ke Zuufu le ’le, ’bhɛ ‑yaa da Sirofenisi ’klɛɛn ’ɛ ’yi. ‑E ‑sromabwa Zesu ni dɔɔ ’bhɛ lii ’yɔɔ‑ ’ɛ ‑gbin ‑a ‑lunɛ’ ’ɛ zi. 27’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, Zesu pe ‑a ni dɔɔ: «‑A ’to ‑nɛ mu ’ɛ pɛbhle ’pe ’bhɛɛ‑ ‑o kpɛdɔ. ‑Amasrɔyi, ’kee ‑nɛ mu a pɛbhle ꞊sia ‑o ‑la, ’bhɛɛ‑ ’ya ‑blinna ‑gbaan’ mu ’ɛ ni, ’bhɛ ’laa lele.» 28’Yee‑ le ’ɛ pe Zesu ni dɔɔ: «’Bhɛ ‑o ’ke wlan ’le Mɛɛzan, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’ke ‑nɛ mu ‑o pɛbhle ’zi, ‑gbaan’ mu ’ɛ ‑o pɛ piinɛ‑ mu ’la balaa’ ‑nɛ mu ’ɛ ’kɔɔ pɛbhle ‑tabali ’ɛ ꞊la ’trɛ ma, ’mu ’bhɛ mu ‑la bhle.» 29’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «Le ‑nɛ, ’e ‑jan ’la ꞊woa bhe, ’bhɛ ‑zayi’, ge ’e ba ‑lɛ ma; lii ‑yɔɔ’ ’ɛ ‑gwa ’e ’lunɛ ’ɛ zi.» 30’Yee‑ le ’ɛ ’nule‑ ‑a ba ‑lɛ ma ’tɛ, ’kee‑ bhɔle‑ ‑a ‑lunɛ’ ’ɛ ’yila‑ le ta ‑saa ’ɛ ta. ’Bhɛ bhla ’ɛ ba ’ke lii ’yɔɔ‑ ’ɛ ‑gwa gban ’bhɛ zi.
Zesu ’bhobho ’trɔn ’wile‑ do ‑bheela
31Zesu gole Tiri ’klɛɛn ’ɛ ’yi, ’kee‑ ’kanle Sidɔn ‑wa ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa zan bhla ’la ba Galile ‑draa ’ɛ ba ‑yrɛ ta, ’kee ’kanle ‑wa vu ‑o ’klɛɛn ’la ’yi ’bhɛ ’yi. 32Mɛɛ ’ke mu ‑nwa ’ke ’bhobho ’trɔn ’wile do ’le ‑a ba. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑o ‑sromabɔle ‑a ni dɔɔ ‑ya gbɛ ’kpa ’bhɛ ’bhobho ’trɔn ’wile‑ mi ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ bhee. 33’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’bhobho ’trɔn ’wile‑ ’ɛ pleŋgole ‑zamaa’ ’ɛ ma, ’kee‑ gele‑ ’kɛle‑ ’edaŋma. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑ya gbɛ ‑nɛbhɛ’ plɛ wlale‑ ’bhɛ ’trɔn mu ’ɛ ’yi. ’Bhɛɛ, ’ke ‑ya ‑liile’ bɔle‑ ‑a gbɛ ‑nɛbhɛ’ do ma, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’bhɛ ‑zwanle’ ’yee‑ ’bhobho ’ɛ nrɛ ’ɛ ma. 34’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’e ’yrɛkpale laanima, ’ke ‑ya ’trɛle ’eglɔɔle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «Efata!» ’Bhɛ ’yile ’kaa: «‑Ka ’ka ’liiploo‑!» 35’Bhɛ yrɛ do ’kpɔ ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ’yee‑ mɛɛ ’ɛ ’trɔn mu ’ɛ ’liiploole, ’ke ‑a nrɛ ’ɛ tagbiŋgole, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑jan ’wole ’sanle ’elrele. 36’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’nule mɛɛ mu ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’yee‑ ’bhobho ’ɛ ’madɔ‑ mu ’ɛ ’kpɛn ’lɛmazɔnle ’kaa waa ’bhɛ ‑za ’ɛ ’yigɔɔnlɛ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ni. Drɔɔn’ ‑yoo ‑lɛmalazwan bhe, ’woo‑ mɛɛ mu ’ɛ ‑ja ‑waa’ mɛɛ ’ɛ ’bheeza‑ ’ɛ woŋwoŋ baan’ zɛnlɛ yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ. 37Mɛɛ mu ’ɛ ‑o ’kpɛn ’liibhaala ‑o ma ’kee kan a ‑daŋ’ ta. ’Bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa pe ’zi ’tɛ ’kaa: «Mɛɛ ’lɛɛ‑ klɛza mu ’ɛ ’kpɛn ‑o ’elrele. ’Bhɛɛ‑ ‑e sɔ ‑a klɛle‑ drɔɔn’ ’bhɛɛ‑ ’trɔn ’wile‑ mu ‑jan ma, ’bhɛ ’pegee ’bhobho mu ‑janwo’.»
8Zesu mɛɛ ’waa yiziɛ ‑lɛbwa (4.000)
1’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ‑zamaa’ ’srɛ ‑gbɛnɛ do ‑nwa ‑o ‑lɛkpalɛ ‑a zi ’ezin‑. ’Bhɛɛ‑ pɛle laa ‑yaa ‑o ’kɔɔ. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’siile, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni ’kaa: 2«Mɛɛ mu ’lɛɛ‑ ‑yrɛnkla’ zii’ ’ŋ ma, ‑amasrɔyi ‑o ‑yrekpaa’ yaga ‑le ‑gɛ ’ke ‑woo ‑kɔɔ’ zi, ’bhɛɛ‑ pɛle laa ‑o ’kɔɔ ‑li. 3’Ke ’ŋ ’ploola‑ ‑o ma ‑o gbɔndɛle ’ɛ ’le, ‑o ‑gblɔzi’ nu galɛ ‑o ma ‑o ge bhla ’ɛ zi ‑o ba ‑wa la zi ’ɛ ’lii gbɔn ’ɛ ’kɔɔ. ‑Amasrɔyi ‑o ‑bebe ‑daa yrɛ gbɔɔn nɔɔ‑.» 4’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑wa pele‑ ‑a ni ’kaa: «’O nu pɛle ‑srɔɔwolɛ yrɛ ’ɛ ‑dela nɔɔ‑ ‑gɛ, ’bhɛɛ‑ ’o pɛle na ‑o ni, ’bhɛɛ‑ ‑o kpɛdɔ ‑bɔn ’yi yrɛ ’lɛɛ‑ ꞊nɔɔ ɛɛ?» 5Zesu ‑o ‑lrɔkpale ’kaa: «’bluu ’wɛɛ‑ ‑le ’ka ’kɔɔ ɛɛ?» ’Ke ‑wa ‑lɛkunle a ni dɔɔ: «’Srwaplɛ‑.» 6’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑ya pele‑ ‑zamaa’ ’ɛ ni ‑o yala‑ ’trɛ ma. ’Bhɛɛ‑ ‑e ’bluu ’srwaplɛ‑ ’ɛ ’sile‑, ’kee‑ ‑Waanbhaa’ ’pubɔle ’mu ma, ’ke ‑yoo takanle ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ’kpale ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kɔɔ dɔɔ ‑woo ‑yiciɛn’ ‑zamaa’ ’ɛ ma. ’Bhɛɛ‑ ’ke ’mu ’bhɛ klɛle‑. 7Kaanɛ‑ ’ke mu ‑yaa ‑o ’kɔɔ ’ezin‑. Zesu ‑Waanbhaa’ ’pubwa‑ ’bhɛ kaanɛ‑ mu ’ɛ ma, ’ke ‑ya pele‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni ’kaa ‑woo ‑yiciɛn’ mɛɛ mu ’ɛ ma ’ezin‑. 8‑O ’kpɛn pɛ ’ɛ ꞊bhla, ’bhɛɛ‑ ‑o kpɛdwa‑. Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o ciɛ ‑nɛ ꞊yan ’srwaplɛ‑ ‑la ‑paa ’ke ’bluu kpu mu ’la ꞊bwa ‑o blaan ’mu ’le. 9‑O ‑yaa bhɔ ’gwlaan‑ ’waa yiziɛ ‑din (4.000). ‑O yanle pɛbhlelele, ’ke Zesu ’ploole mɛɛ mu ’ɛ ma ’tɛ. 10’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ’yee‑ ’pegee ‑yaa ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’sanle ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ Dalimanuta ’trɛ ’ɛ ta.
Farizi mu ’ɛ laanima ‑tɔɔmasie do ‑yrɛ ’wo zii’ Zesu ma
11‑O bhɔle ’bhɛ ’klɛɛn ’ɛ ’yi ’tɛ, ’ke Farizi mu ’ɛ ’nule‑ zaabɔlɛ Zesu ’lɛ ma. ‑O ‑yaa ‑a zi ’bhii‑ ‑o ‑jan bhee ’kpala ‑a ‑lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ ‑a ni dɔɔ: «‑Tɔɔmasie do klɛ ’ke ’bhɛ ’a zrɔn ’o ni ’bhii‑ ’e da ‑Waanbhaa’ ba.» 12Zesu ’e ’trɛle ‑a nii‑ ’yi ’eglɔɔle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’saanigɛ mu ’ɛ ‑woo ’sɔle‑ maza do ‑yrɛ wo zii’ ɛɛ? ’Mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ma ’kaa ’naa nu ’sɔle‑ maza do ’kpɔ klɛlɛ ’woo‑ ’saanigɛ mu ’lɛɛ‑ ‑yrɛ ma!» 13’Bhɛ blaan, ’kee‑ gole‑ Farizi mu ’ɛ ‑din, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’sanle ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ’kee‑ gele‑ ’ezin‑ ‑draa ‑yrɛ gbɛ do ’ɛ ta.
Farizi mu a ’bluu ‑pɛɛ ’wlɛn ’sɛkɛ ’pegee Erɔdi a ‑za
14’Bluu ’sile‑ ꞊nia Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kpee, ’fɔ ’bluu do ’kpɔ ‑le ‑yaa ‑o ’kɔɔ ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi. 15Zesu ‑jan ’lɛɛ‑ ’bhɛ ’kpankpanyaan ‑o ma dɔɔ: «‑Ka ’ka ’yrɛkpa ’ka ’gbu ba ’elrele, Farizi mu ’ɛ ’pegee *Erɔdi a ’bluu ‑pɛɛ ’wlɛn ’sɛkɛ ’ɛ ma.» 16’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑zaabɔle ’sanle ’eke‑ ‑lɛ ma ’ke ‑wa pele‑ ’eke‑ ni dɔɔ: «’Waa ’bluu ’la ’silɛ‑ ’ebebele bhe, ’bhɛla‑ ‑yile ‑yoo ‑jan ‑glɔɔn ’lɛɛ‑ ’bhɛ ’wo zii’ ɛɛ?»
17Zesu ’bhɛ yaangole, ’ke ‑yoo ‑lrɔkpale dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o zaabɔ ’zi ’ke ’kaa pe ‑mɛla ma ’bluu ’laa ‑o ’o ’kɔɔ ɛɛ? ’Ali‑ ’kee‑ ’tɛn ‑zɔn, ’ka ’laa ’mi klɛza mu ’ɛ ’yimalɛ ‑li ɛɛ? ’Ka ’trɔn ’yi ’eglɔɔle ’dɛ? 18’Ka ’yrɛbhɛ‑ mu ‑o, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ‑yrɛ ma ye ɛɛ? ’Ka ’trɔn mu ‑o, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ‑jan ma ɛɛ? ’Bhɛ ’laa ‑o ‑li ’ka ’kpee ɛɛ? 19’Ŋ ’bluu ’soo ’la takaan‑ mɛɛ ’waa ’soo (5.000) ’ɛ ma, ‑o kpu mu ’la ꞊bwa, ’ka ciɛ ‑nɛ ꞊yan ’wɛɛ‑ ‑la ‑paa ’ke ‑o ‑le ɛɛ?» ‑O pe dɔɔ: «Vu ta plɛ.» 20«’Bhɛɛ‑ ’ŋ ’bluu ’srwaplɛ‑ ’la takaan‑ mɛɛ ’waa yiziɛ ’ɛ ma, ’ka ciɛ ‑nɛ ꞊yan ’wɛɛ‑ ‑la ‑paa ’ke ‑o kpu mu ’la ꞊bwa ’mu ’le ɛɛ?» ‑O pe dɔɔ: «’Srwaplɛ‑.» 21’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «’Ka ’laa ‑a ’yimalɛ ‑li ɛɛ?»
Zesu ‑yrɛ ’wi mi do ‑bheela Bɛtisaida ‑wa ’ɛ ta
22Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ꞊nwa Bɛtisaida ‑wa ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ mu ’ɛ ’nule ‑yrɛ ’wi mi do ’le Zesu ba, ’ke ‑o ‑sromabɔle ‑a ni ’kaa ‑ya gbɛ ’kpa ’bhɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑e ’bhɛ bhee. 23’Bhɛ klɛ le ’tɛ, ’ke Zesu ‑yrɛ ’wi mi ’ɛ ’kunle‑ ’bhɛ gbɛ ma, ’kee‑ gele‑ ’kɛle‑ ‑wa ’ɛ ‑zanta’. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ‑liile’ ‑glɔɔle’ ’bhɛ ’yrɛbhɛ‑ mu ’ɛ ta, ’ke ‑ya gbɛ ’kpale ’mu ta, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’bhɛ ‑lrɔkpale dɔɔ: «’E yrɛ ma ya ɛɛ?» 24‑Yrɛ ’wi mi ’ɛ ‑ya ‑yrɛ ’liiploola ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «’Ŋ ’yrɛ ‑o mɛɛ mu ma, ‑woo ’bhii‑ ‑yri diiŋ mu gbɛɛn‑, ‑woo ’taawo zii’.» 25Zesu ’e gbɛ ’kpa gbɛ drɛɛwoa‑ ’ezin‑ ’yee‑ mɛɛ ’ɛ ’yrɛbhɛ‑ mu ’ɛ ta. ’Ke ‑ya ‑yrɛkpale ‑a ‑lɛɛ siiŋ, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑bheela, kee‑ yrɛ ma ’yele ’weŋ. 26’Bhɛ blaanta ’tɛ, ’ke Zesu ’ploole ‑a ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑a ni dɔɔ: «Ge ’e ba ‑lɛ ma, ’duŋ‑ ’yaa ’kanlɛ‑ ‑wa ’ɛ ’kpee.»
ZESU ’PEGEE ‑YAA’ ‑KLAŊLANƐ MU
Piɛri pe ’kaa Zesu ‑le ’ke Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑Kpɔsɔɔ ’gbu ’ɛ ’le
(Matie 16.13-20; Luki 9.18-21)
27Zesu ’pegee ‑yaa’ *‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o ‑ja Sezare Filipu ‑din ‑wa mu ’ɛ ba ‑yrɛ ta. ‑O ‑yaa zi ’ɛ ’lii bhla ’la ba, ’ke ‑yoo ‑lrɔkpale ’tɛ ’kaa: «Mɛɛ mu ’ɛ ‑woo ’mi ’kun zii’ mɛɛ ‑glɔɔn ’ɛ ‑dela ‑le ɛɛ?» 28‑Yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑wa ‑lɛkwan ‑a ni dɔɔ: «Mɛɛ ’ke mu pe ’yoo‑ ’ke Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ’le, ‑a ’ke mu pe ’yoo‑ Eli ’le. ’Bhɛɛ‑ ‑a ’ke mu pe ’ezin‑ ’kaa ’yoo‑ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ do ’le.» 29Zesu ‑o ‑lrɔkpaa ’ezin‑ dɔɔ: «’Bhɛɛ‑ ’ka mu ’lɛɛ‑, ’ka mu ’kpee ma ’mi ‑o ’ke ‑dela ‑le ɛɛ?» Piɛri pe ‑a ni dɔɔ: «’Bhi ‑le Krisi ’le, ‑Waanbhaa’ Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑Kpɔsɔɔ ’gbu ’la ꞊kpaa ’bhɛ ’le.» 30’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ‑o ‑lɛmazɔnle ’eglɔɔle dɔɔ: «’Ka ’laa ’bhɛ ’pelɛ‑ mɛɛ ’kedo‑ ni.»
Zesu ‑o ‑a dɛza ’ɛ ’pegee ‑a bweza ’ɛ ba ’lɛɛjanwo ’zi
(Matie 16.21-28; Luki 9.22-27)
31’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ daanle ’sanle gɔnɛ‑ ’lɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑ dɔɔ: «‑A ‑lɛdulale ‑o dɔɔ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ nu ‑yrɛnbhlelɛ ’ebebele, Zuufu mu a ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ, ’pegee’sraka ’lɛna ‑kuŋlii’ mu ’ɛ, ’bhɛ ’pegee ’Toŋ daan mu ’ɛ nu ‑o ‑baŋgolɛ ‑a ‑yi. ‑O nu a klɛlɛ ’bhɛɛ‑ ‑wa dɛ, ’duŋ‑ ‑a gale blaan ‑yrekpaa’ yaga mi ma, ‑e nu bwelɛ gale ba.» 32Zesu ’yaa‑ ’bhɛ ‑za mu ’ɛ ’wo zii’ ‑o ni kpataakpa. ‑Ayile, ’ke Piɛri ‑a ’siile mɛɛ mu ’ɛ ’yrɛ ‑gɔma’, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ Zesu ni dɔɔ: «’Yaa ‑janwolɛ ’bhɛ gbɛɛn‑ ‑gee’!» 33’Duŋ‑ Zesu ’niinale ’ke ‑ya ‑yrɛkpale ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ta, ’kee‑ ‑lale’ Piɛri ta, ’ke ya pele‑ ’bhɛ ni dɔɔ: «’E ’pleŋgo ’ŋ ma, ‑Setran’ mɛɛ! ‑Amasrɔyi ’e ’kpeejan‑ mu ’ɛ waa ‑o ’ke ‑Waanbhaa’ ’kpeejan‑ mu ’le, ’fɔ bhaaplɛŋ mu ’kpeejan‑ ’te.»
Mɛɛ sɔ klɛle‑ Zesu zi mi ’le gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑
(Matie 16.24-28; Luki 9.23-27)
34’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ‑zamaa’ ’ɛ ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’siile, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «’Ke mɛɛ ’la zan ‑a zi ’bhii ‑e klɛ ’ŋ zi mi ’le, ‑ya ‑baŋgo’ ‑a ’gbu ’yi, ‑e yaa ‑yrigbɛɛle ’ɛ ’si, ’bhɛɛ‑ ‑e nu dɔ ’ŋ zi. 35‑Amasrɔyi, ’ke mɛɛ ’la zan ‑a zi ’bhii‑ ‑ya ’gbu ‑si ’ɛ go ‑za ’yi, ’bhɛ zan nu bloolɛ ’bhɛ ’si ’ɛ ’yi. ’Duŋ‑ ’ke mɛɛ la zan ’e zru ‑gwa ’bhɛ ’gbu ’si ’ɛ ni ’mi ’pegee ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ‑zayi’, ’bhɛ zan ‑si ’ɛ nu golɛ ‑za ’yi. 36’Ke mɛɛ do ’trɛ ta pɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’srɔɔwoa‑, ’ke yaa ‑Waanbhaa ba bole ‑yrɛ ‑si ’ɛ ’srɔɔwolɛ, ’bhɛ ‑trɔn ‑o ma ‑mɛla ‑le ɛɛ? 37Bhaaplɛŋ sɔ ‑a ’gbu ’si ’ɛ tagbawole ’ke ‑mɛla ‑le ɛɛ? 38’Ke mɛɛ ’la zan ‑yralakpaa ’mi ’pegee ’an ‑jan mu ’ɛ ’lɛɛ ‑zɔn mɛɛ mu ’ɛ ’pleŋ‑, ’woo‑ ’la ‑o zru laa ‑o do ‑Waanbhaa’ ni, ’bhɛɛ‑ ‑woo ’ke ‑za ’yɔɔ‑ klɛ mu ’le bhe. ’Bhɛ ’yi Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ nu yralakpalɛ ’bhɛ zan ’ɛ ‑lɛɛ, ’ke ’yee‑ ’pegee ‑mlɛkɛ’ ’weŋ mu ’ɛ ꞊nwa yi ’la ’le ‑a Dɛ a ’tɔbhɔleya ’ɛ ’yi.»
91Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ma, ’ka mu ’la ’ka ‑o ‑gɛ ‑zɔn, ’ka ’ke gale pleŋ‑, ’mu nu ‑Waanbhaa’ a ‑Bhleŋgbeya ’ɛ ’nule yelɛ ‑yaa’ ‑glɔɔya’ ’le.»
Zesu ’a dɔgbɛya ’ɛ mabɔɔla
2‑Yrekpaa’ ’srwado‑ ’kanle‑ blaan, ’ke Zesu Piɛri ’bhɛɛ‑ Zaki ’pegee Zaan ’sile, ’ke ‑o gele‑ ’edaŋma vlɛ gɔɔn ’trole‑ do wiiŋ‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya dɔgbɛya ’ɛ mabɔɔle ’mu ’yrɛ ma. 3‑A ta dunɛ‑ mu ’ɛ ’fleela‑ ’epu ’peŋpeŋle. ‑O ꞊kla ’epule gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ’bhɛ mɛɛ laa ‑srɔɔwo’ ’trɛ ’lɛɛ‑ ta ‑gɛ ’ke ’bhɛ sɔ sɔ ’fɛle ’bhɛɛ‑ ‑ya flee ’bhii‑ ‑a ta dunɛ‑ mu ’ɛ ’fleegbɛya ’ɛ gbɛɛn‑. 4’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ‑yaa’ *‑klaŋlanɛ yaga ’ɛ ’mu ’elwaleta ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi plɛ ꞊ya, Eli ’pegee *Moizi ’ke ‑woo ‑balo klɛ ’zi Zesu ’le. 5’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Piɛri ’a ’pele Zesu ni: «’O Daan mi, ’o klɛlawoa ‑gɛ ’bhɛ ’lrela‑ ’dɛ. ’O nu ’kpaanɛ yaga dɔlɛ, ’bhi a pɛ do, Moizi a pɛ do, ’bhɛɛ‑ Eli ‑a pɛ do.» 6Wlan ’ɛ ni, ‑e ‑yaa ‑jan yɛkɛ‑ ’gbu ’la wo, yaa ‑yaa ’bhɛ dɔ, ‑amasrɔyi ‑gblaan ‑yaa ’yee‑ ’pegee ‑klaŋlanɛ ‑vin plɛ ’ɛ ‑o ‑yi. 7Laflɛ’ ‑gblɛn do ‑nwa ‑o trala, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ lii ’ɛ ꞊kpaa ‑o ta. ’Ke ‑weli’ do dale‑ ’bhɛ laflɛ’ ‑gblɛn ’ɛ ’yi ’ke ’bhɛ ’a pele‑ dɔɔ: «’Ŋ Gbe ’la ‑za sɔ ’ŋ ni ’egbɛnɛle ’yele‑ ‑gɛ, ‑ka ’ka ’trɔnbadɔ ‑a ni ’elrele!» 8’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑woo ‑yrɛ ’mliŋgole ‑o ’zi, ’bhɛɛ‑ waa mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’yelɛ‑ ’ezin‑, ’ke yaa ’e go Zesu do ‑kplɛn ba. 9Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ zina‑ bhla ’ɛ zi vlɛ gɔɔn ’ɛ ’wiiŋ‑, Zesu ‑o ‑lɛmazwan dɔɔ ‑o ‑za ’la ꞊ya waa ’bhɛ ’yigɔɔnlɛ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ni ’sani‑ ’yee‑ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ bwele pleŋ‑ gale ba. 10’Bhɛ ‑jan ’ɛ ꞊bwa ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kpee, ’duŋ‑ ‑o ‑yaa ’eke‑ ‑lrɔkpa dɔɔ: «‑Ya pelawoa ’kaa ‹’Kee‑ bwe gale›. ’Bhɛ ’yi ‑o ’nale‑ ɛɛ?»
11’Bhɛ blaan, ’ke Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑wa ’lrɔkpale dɔɔ: «‑Mɛle ‑kla ’bhɛɛ‑ *’Toŋ daan mu ’ɛ ‑o pe dɔɔ Eli ‑le nu nulɛ ’elwale ’pe ɛɛ?» 12Zesu ’bhɛ ‑jan ’ɛ zikpaa‑ ‑o ni dɔɔ: «Wlan ‑le ’bhɛ ’le, Eli nu nulɛ ’elwale ’pe pɛ ’kpɛn ’kpalɛ‑ ’bhɛ ’kpayrɛ‑ nɔɔ‑, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑ ‑mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ‑a yɔɔndɛle ‑o ’ezin‑ dɔɔ *Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ nu ‑yrɛnbhlelɛ ’ebebele, ’bhɛɛ‑ ‑o nu ‑a mafinyanwolɛ ɛɛ? 13’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’mi pe ’ka ni dɔɔ Eli ꞊nwa gban, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’ke mu ‑yaa sɔ ‑yrɛn yɛkɛ‑ ’la ’kpale ‑a ta ’mu ’bhɛɛ‑ ꞊kla, ’bhii‑ ‑a yɔɔndɛle ‑o gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ‑a ba zayi’ ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi bhe.»
Zesu lii ‑yɔɔ do ꞊gbian ‑nɛ do zi
(Matie 17.14-21; Luki 9.37-42)
14‑O bhɔle ‑klaŋlanɛ ‑vin mu ’ɛ ‑din, ’ke ‑o ‑zamaa’ ’srɛ ‑gbɛnɛ do yele‑ ’mu zi, ’bhɛ ’pegee ’Toŋ daan mu ’ke mu ‑yaa zaabɔ ’zi ’woo‑ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’le. 15Zesu ꞊klaa ‑zamaa’ ’ɛ ba, ’bhɛɛ‑ ‑wa yele, ’ke ‑o nule‑ ‑a ‑lɛpalɛ blasanlele, ’bhɛɛ‑ ‑wa ’pubwa‑. 16’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu yaa ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑lrɔkpale ’kaa: «’Ka ‑o zaabɔ ’zi ‑mɛla ta ‑o ‑le ɛɛ?» 17‑Zamaa’ ’ɛ ’pleŋ mɛɛ do ’a ’lɛkwan‑ ni dɔɔ: «’O Daan mi, ’ŋ ꞊nwa ’ke ’ŋ gbe ’ɛ ’le ’e ni, ‑amasrɔyi lii ’bhobho ‑o ‑a zi. 18’Ke lii ‑yɔɔ’ ’ɛ ꞊pwa ’a ta yrɛ ’oo yrɛ ’la ꞊nɔɔ, ‑ya balaa’ ’trɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ŋ gbe ’ɛ ‑ya ‑liile’ pwɛ ‑a ‑lɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑ya ’sɔnbhɛ‑ mu ’ɛ kan ’eke‑ ta, ’bhɛɛ‑ ‑e dɔ zazraza. ’Ŋ ’sromabwa ’yaa‑ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni ’kaa ‑o ’yee‑ lii ‑yɔɔ’ ’ɛ ‑gbin ‑a zi, ’bhɛɛ‑ waa ’sɔlɛ‑ ’bhɛ klɛle‑.» 19Zesu pe ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Ee! ’Ka mu, ’ka ’laa ’ka kpa ‑Waanbhaa’ ’yi! ‑A ‑vinbwa ’waati ’wɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ ’ŋ bo ’ka ‑din ɛɛ? ‑A ‑vinbwa ’waati ’wɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ ’ŋ bo ’ka ’kwe ’sile‑ ’ɛ ma ɛɛ? ‑Ka nu ‑nɛ ’ɛ ’le ’ŋ ta ‑gɛ!» ’Bhɛɛ‑ ‑o ꞊nwa ’bhɛ ’le ‑a ni. 20Lii ‑yɔɔ’ ’ɛ Zesu ’yele‑, ’bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’kee‑ ‑nɛ ’ɛ bɛɛnle‑ ‑kpakpa, ’ke ’bhɛ baale’ ’trɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ‑bhlile’ ’sanle ’ke ’bhɛ ’liile‑ ‑dɔn ’ɛ pwɛ ‑sɔ ’bhɛ ’lɛ ma. 21Zesu ‑nɛ dɛ ’ɛ ‑lrɔkpaa ’kaa: «Lii ‑yɔɔ’ ’lɛɛ‑ ‑yoo ’e gbe ’ɛ zi ’bhɛ ꞊nɔɔ ꞊mwa gban ɛɛ?» ‑Nɛ dɛ ’ɛ ‑ya ‑lɛkwan Zesu ni dɔɔ: «‑Ya zi ‑e ’san ’a matruŋnɛ ’le. 22’Bhɛɛ‑ ’waati ’ɛ ’ke ba, ’yee‑ lii ‑yɔɔ’ ’ɛ ‑ya ꞊bwa ’tɛ ’yi ’bhɛ ’pegee ‑yi ba, ’kooko‑ ‑ya dɛ. ’Duŋ‑, ’o ’yrɛnkla ’e ma, ’kee sɔ ‑za do ’ke klɛle‑, ’e ’zoole‑, bhɔ ’o ba!» 23Zesu ’a zikpaa‑ ‑a ni dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’e pe ’kee sɔ ‑za do klɛle‑ ɛɛ? ‑Amasrɔyi ’ke mɛɛ ’la zan ’e ꞊kpaa ‑Waanbhaa’ ’yi, ‑za ’kpɛn klɛ ’seŋ ‑o ’bhɛ zan ’ɛ ni.» 24’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑nɛ dɛ ’ɛ ‑gbekanle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «’Ŋ ’kpale‑ ‑o ‑Waanbhaa’ ’yi, ’duŋ‑ nu bhɔ ’ŋ ba ’ke ’ye ’ŋ ’kpaleya ’ɛ ’ke kla a ba!»
25Zesu ’a ’yele‑ ’bhii‑ ‑zamaa’ ’ɛ ’yaa‑ zan blasanlele ‑o ba ‑yrɛ ta, ’kee‑ ’pɛɛnle lii ‑yɔɔ’ ta ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «Lii ’bhobho, ’mi pe ’e ni go ‑nɛ ’lɛɛ‑ zi, ’bhɛɛ‑ ’yaa bɔlɛ ’ezin‑ ‑a zi ’sekeseke.» 26’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke lii ‑yɔɔ’ ’ɛ ‑gbekanle ’kree, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑nɛ ’ɛ bɛɛnle‑ ’eglɔɔle, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ gole‑ ‑a zi. ‑Nɛ ’ɛ ’srinna‑ zazraza ’bhii gbaa, ‑asiikɔɔ mɛɛ ‑bebe ‑yaa pe ’zi dɔɔ ‑e ‑gaa. 27’Duŋ‑ Zesu ‑nɛ ’ɛ ’kunle ‑a gbɛ ma, ’kee‑ bhɔle‑ ‑a ba ‑a ‑wlɛnlele, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ dulale ‑a gaan ta. 28Zesu ’bhɔle‑ blaan ‑a ba ‑lɛ ma, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑wa ‑lrɔkpale ’edaŋma dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’o mɔɔ ’fuu ’laa ’sɔlɛ‑ ’yee‑ lii ‑yɔɔ’ ’ɛ ‑gbinle’ ta ɛɛ?» 29’Bhɛɛ‑ Zesu ’a ’lɛkwan‑ ‑o ni dɔɔ: «’Ke yaa ’e go ’seriwole do ‑kplɛn ba, ’ka ’fuu ’laa sɔ ’bhɛ lii ‑yɔɔ’ ‑glɔɔn ’lɛɛ‑ ‑gbinle’ ta.»
Zesu ‑o ’a dɛza ’pegee ‑a bweza gale ba ’ɛ ba janwo gbɛ drɛɛwo ’zi
(Matie 17.22-23; Luki 9.43-45)
30‑O gole ’bhɛ ’yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’ke ‑o ’kanle Galile ’klɛɛn ’ɛ ’yi. Zesu ’laa ‑yaa ‑a zi ’bhii‑ mɛɛ mu ’ɛ ‑wa geyrɛ dɔ. 31‑Amasrɔyi, ‑e ‑yaa ‑a zi ’bhii‑ ‑e ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ daan ‑za ‑glɔɔn ’lɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ ’le: «‑O nu Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’lɛnalɛ mɛɛ mu ’ɛ ni, ’bhɛɛ‑ ’mu ’a dɛ, ’bhɛɛ‑ ‑a gale blaan ‑yrekpaa’ yaga mi ma, ‑e nu bwelɛ gale ba.» 32’Duŋ‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ waa ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’yimalɛ, ‑o ‑yaa ‑gblaan ’zi ‑a ‑lrɔkpale ma.
Mɛɛ ’la zan ‑o ’egblaanle ‑Waanbhaa’ ba
33Zesu ’pegee ‑yaa’ * klaŋlanɛ mu ’ɛ ꞊wlaa Kapɛnɔmu. ‑O bhɔle ’fɛ ’ɛ ꞊la bhla ’la ba, ’kee‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑lrɔkpale ’tɛ ’kaa: «’Ka ‑yaa zaabɔ ’zi ‑mɛla ta zi ’ɛ ’lii ɛɛ?» 34’Duŋ‑ waa ‑welɛ’. ‑Amasrɔyi, ‑o ‑yaa zi ’ɛ ’lii bhla ’la ba ‑o zaabwa‑ ’eke‑ ‑lɛ ma dɔɔ ‑o ‑de ’gbu ‑le ’egblaanle ‑o ba ɛɛ. 35’Bhɛ klɛ le ’tɛ ’ke, Zesu ’yaale, ’kee‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ ’siile, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «’Ke mɛɛ ’la zan ‑a zi ’bhii‑ ‑e klɛ mɔkpɛn’ ’lɛɛ mi ’le, ’bhɛ zan klɛ ’pe ‑o ’kpɛn ‑zanta’ mi ‑la ‑le, ’bhɛɛ‑ ‑e klɛ mɔkpɛn’ a yewonɛ ’le.» 36’Bhɛɛ‑ ‑e ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ do ꞊kwan, ’kee‑ ’bhɛ dulale ‑o pleŋ‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya bɔle‑ ‑a gbɛ ’yi, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni ’kaa: 37«’Ke mɛɛ ‑o mɛɛ ’la zan ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ ’lɛɛ‑ ’yansi do ꞊kwan ’elrele ’mi ’tɔ ’ɛ ‑zayi’, ’bhɛ zan ’mi ’gbu ‑la ꞊kwan ’elrele bhe. ’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’mi ꞊kwan ’elrele, ’bhɛ zan laa ’mi do ‑kplɛn ’kunlɛ‑ ’elrele, ’duŋ‑ mɛɛ ’la zan ’mi ’winbwa‑ ‑e ’bhɛɛ‑ ꞊kwan ’elrele ’ezin‑ bhe.»
Mɛɛ ’la zan laa ‑o ‑kɔɔ’ ’sɔɔnnii ’le, ’bhɛ ‑o ‑kɔɔ’ ’yiɛnii ’le
38Zesu a ‑klaŋlanɛ ’la ’tɔ ’yaa Zaan, ’bhɛ pe Zesu ni dɔɔ: «’O Daan mi, ’o mɔɔ mɛɛ do ꞊ya ’ke ‑yoo ’zina mu ‑gbin ’zi mɛɛ ’ke mu zi ’e ’tɔ ’ɛ ’yi. ’O ’bhɛ mazapia ‑a ni, ‑amasrɔyi yaa ‑o ‑kɔɔa’ mɛɛ ’ɛ do ’le.» 39’Duŋ‑, Zesu ’a zikpaa‑ ‑a ni dɔɔ: «’Ka ’laa ’bhɛ mazapelɛ ‑a ni, mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa sɔ ’sɔle‑ maza klɛle‑ ’mi ’tɔ ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ blaan yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ‑e ge ‑jan ’yɔɔ‑ wolɛ ’mi ma. 40‑Amasrɔyi, ’ke mɛɛ ’la zan laa ‑o ‑kɔɔ’ ’sɔɔnnii ’le, ’bhɛ zan ‑o ‑kɔɔ’ ’yiɛnii ‑la ‑le. 41’Ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan ‑yi ’paayan꞊ do ꞊naa ’ka ni, ‑amasrɔyi ’ka ‑o Mɛɛ ‑Bhee ‑Kpɔsɔɔ Krisi a pɛ mɛɛ mu ’le bhe, ’mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ ’bhɛ zan nu ’bhɛ ma ‑trɔn ’srɔɔwolɛ.»
Zesu ‑o mɛɛ mu ’ɛ ’kpeelɛkan zii’ ‑o baaza ma ‑za ’yɔɔ‑ ’yi
42Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «‑Nɛ ’fiɛntrɔnnɛ mu ’la ‑woo ꞊kpaa ’mi ’yi, ’ke mɛɛ ’la zan ’a ꞊wlaa ‑o zi ’bhɛɛ‑ ‑o ‑balaa’ ‑za ’yɔɔ ’yi, ’ke ‑o ‑yaa vlɛ ‑kpuŋ ‑gbɛnɛ do yre ’bhɛ zan ’ɛ bhlɔ ma, ’bhɛɛ‑ ‑wa blin wɛyi‑ ’ɛ ba, ’bhɛ mabhaa yaa nu bhɔlɛ bhɛ zan ’ɛ ma. 43’Kee gbɛ ’ɛ do ‑le ’a ’wla zii’ ’e zi ’bhɛɛ‑ ’e baa‑ ’zi ‑za ’yɔɔ‑ ’yi, ‑a takan’, ’bhɛɛ‑ ’ya go ’e ma. ’Kee ge ’e gbɛ do ’le bole ‑yrɛ ma ‑si ’ɛ ’yi, ’bhɛ mabhaabhɔ ’e ma ’ke ’bhɛ kan ’kee ge ’e gbɛ plɛ ’le ‑jranama ’tɛ ’la yaa lii ‑titi ’bhɛ ’yi ’bhɛ ta. 44[‑A nɔɔ‑ ‑wlɛnnɛ’ mu ’la gbaa mu ’ɛ bhle, waa ga ‑titi, ’bhɛɛ‑ ‑a ꞊nɔɔ ’tɛ ’ɛ yaa lii ‑titi. 45’Kee gaan do ‑le ’a ’wla zii’ ’e zi ’bhɛɛ‑ ’e baa‑ ’zi ‑za ’yɔɔ‑ ’yi, ‑a takan’ ’bhɛɛ‑ ’ya go ’e ma. ’Kee ge ’e gaan do ’le bole ‑yrɛ ‑si ’ɛ ’yi, ’bhɛ mabhaabhɔ ’e ma ’ke ’bhɛ ’kan ’kee ge ’e gaan plɛ ’le ‑jranama ’tɛ ’ɛ ’yi ’bhɛ ta. 46‑A nɔɔ‑ ‑wlɛnnɛ’ mu ’la gbaa mu ’ɛ bhle, waa ga ‑titi, ’bhɛɛ‑ ‑a ꞊nɔɔ ’tɛ ’ɛ yaa lii ‑titi.»] 47«’Bhɛɛ‑ ’kee ’yrɛbhɛ‑ do ‑le ’a wla zii’ ’e zi ’bhɛɛ ’e baa‑ ’zi ‑za ’yɔɔ‑ ’yi, ‑a yro. ’Kee‑ ge ’e ’yrɛ gbɛ do ’le ‑Waanbhaa’ a ‑Bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta, ’bhɛ mabhaabhɔ ’e ma ’ke ’bhɛ kan ’ke ‑woo ’e blin ‑jranama ’tɛ ’ɛ ’yi ’e ’yrɛbhɛ plɛ ’le ’bhɛ ta. 48[‑A nɔɔ‑ ‑wlɛnnɛ’ mu ’la ‑o gbaa mu ’ɛ mu ’ɛ bhle, waa ga ‑titi, ’bhɛɛ‑ ‑a ꞊nɔɔ ’tɛ ’ɛ yaa lii ‑titi.] 49Wlan ’ɛ ni, ’ka ’kpɛn do do nu ’kanlɛ‑ ’tɛ ‑yrɛn ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ka nu golɛ ‑za ‑yi, ’bhɛɛ‑ ’ka bo ’ka ‑yrɛ ma yikpɛnsee ta ’bhii‑ ’ke ‑o wɛ ꞊kpaa wi ma gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ’bhɛɛ‑ yaa bɔn ‑titi.»
50«Wɛ ’ɛ ‑yoo ’ke pɛ ‑lrele’ do ’le, ’duŋ‑ ’ke ‑a ‑nraleya ’ɛ ‑gwa ‑a ‑yi, ’ka sɔ ‑a ‑nrale’ ‑mɛ pɛ ‑la ‑le ’ezin‑ ɛɛ? ’Ka ’gbu ’yinra‑ ’bhii‑ wɛ gbɛɛn‑, ’bhɛɛ‑ ‑ka bo ’eke‑ ’yi yilabla ’yi.»
10ZESU ‑O ‑WAANBHAA’ A YEWO ’ZI ZUDE ’PEGEE ZERUZALƐMU
Gwlɛnna yaa‑ ’kanza‑
1Zesu ’pegee ‑yaa’ *‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑gwa ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑ja Zude ’klɛɛn ’ɛ ’yi. ’Bhɛ blaan, ‑o ‑ja Zrudɛn yue ‑yrɛ gbɛ do ’ɛ ta. ’Ezin‑ ’ke ‑zamaa’ ’srɛ do ’e ’lɛkpale ‑a zi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑yoo daanle ’sanle ’bhii‑ ‑ya klɛ ’taŋii gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. 2Farizi mu ’ke mu ’mu ’mabɛɛnna ‑a ‑din, ’bhɛɛ‑ ’mu ‑yaa zi ’bhii‑ ’mu ‑jan bhee bɔ ‑a ‑lɛɛ, ‑ayile ’ke ’mu ’a ’lrɔkpale ’tɛ dɔɔ: «‑Kɔɔa’ ’toŋ ’ɛ ta, mɛɛ do sɔ ’ploole ’bhɛ na ma ɛɛ?» 3’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’a zikpale ‑o ni ‑o ‑lrɔkpalele ’ezin‑ dɔɔ: «*Moizi ’toŋ ‑glɔɔn ’ɛ ‑dela yɔɔndia‑ ’ka ni ɛɛ?» 4‑Wa zikpaa‑ Zesu ni dɔɔ: «Moizi pe ’o ni ’kaa ’ke mɛɛ do ‑a zi ’bhii‑ ‑e ’ploo‑ ‑a na ma, ‑e gwlɛnna yaa‑ ’kan ’sɛwɛdɛ, ’bhɛɛ‑ ‑e ’bhɛ kpa ‑a na ’kɔɔ; ’ke ’bhɛ ꞊kla, ’bhɛɛ‑ ‑e sɔ ’ploole ‑a na ma ’tɛ.» 5’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «Moizi ’bhɛ ’toŋ ‑glɔɔn ’ɛ ’sɛwɛyɔɔndia ’ka ni, ’ka ’trɔn ’yi ‑glɔɔya’ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ma. 6’Kebhlaale, ’elwale ‑Waanbhaa’ ‑yaa ’drunyan klɛ ’zi bhla ’la ba, ‑e ’gwlaan‑ ’pegee le ‑la ꞊kla. 7’Bhɛla‑ ‑zɛɛle, ’gwlaan‑ nu golɛ ‑a dɛ ’pegee ‑a nɛɛ ba ’fa ‑la, ’bhɛɛ‑ ’yee‑ ’pegee ‑a na nu bolɛ ’eke‑ ’yi. 8‑O mɛɛ plɛ nu ’kpalɛ‑ ’eke‑ ma, ’bhɛɛ‑ ‑o klɛ mɛɛ do, ’bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, waa nu klɛlɛ ‑li mɛɛ plɛ ’fɔ mɛɛ do ’kpɔ. 9‑Waanbhaa’ pɛ plɛ ’la ꞊kpaa ’eke‑ ma, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ꞊kla do, mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑o golɛ ’eke‑ ma.» 10’Bhɛ blaan, Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’yaa‑ bhla ’la ba ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’ke ‑wa ‑lrɔkpale ’ezin‑ ‑e ‑jan ’la ꞊woa ’bhɛ ma. 11Zesu ’a zikpaa‑ ‑o ni dɔɔ: «’Ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan ‑ploola ‑a na ma, ’bhɛɛ‑ ‑e le ‑bhɛɛke’ ‑yalaa’, ‑e ‑yanbhɔɔya ‑la ꞊kla ‑a ’na ‑lwa mi ’ɛ ba ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe. 12’Bhɛɛ‑ ’ke le do ‑gwa ‑a ‑nɔɔ ’kɔɔ, ’kee‑ ’yalaa‑ ’gwlaan‑ ‑bhɛɛke’ ’kɔɔ, ‑e ‑yanbhɔɔya ‑la ꞊kla bhɛ ’le bhe.»
Zesu ‑o ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ mu ’dumawo zii’
(Matie 19.13-15; Luki 18.15-17)
13Mɛɛ ’ke mu ꞊nwa ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ ’ke mu ’le Zesu ba, ’kooko‑ ‑ya gbɛ ’kpa ’mu ma, ’bhɛɛ‑ ‑e ’mu ’dumawo. ’Duŋ‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’bhɛ mazapia ’bhɛ zan mu ’ɛ ni. 14Zesu ‑o yele ’bhɛ ‑za ‑glɔɔn ’ɛ klɛyrɛ ’ɛ nɔɔ‑, ’ke ‑ya zrupliile, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «‑Kaa ’to ’ke ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ mu ’ɛ nu ’ŋ ba, ’ka ’laa ’bhɛ ’yigalɛ ‑o ’kɔɔ. ‑Amasrɔyi mɛɛ ’la zan mu ‑o ’bhii‑ ’woo‑ ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ mu ’lɛɛ‑ dɔgbɛya ’ɛ gbɛɛn‑, ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’ɛ ‑yoo ’bhɛ zan mu ‑la pɛ ’le. 15’Mi ’a pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ ’ke mɛɛ ’la zan laa ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’ɛ ‑za ’kunlɛ‑ ’bhii‑ ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ do gbɛɛn‑, ’bhɛ zan laa nu ’sɔlɛ‑ gele‑ ‑a ꞊nɔɔ.»
16’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ mu ’ɛ ’kunle ‑a gbɛ ‑yi, ’ke ‑ya gbɛ ’kpale ‑o ’kpɛn ta do do ’bhɛɛ‑ ’ke ‑yoo ’dumawole.
Pɛzan do a ‑za
(Matie 19.16-30; Luki 18.18-30)
17’Bhɛ blaan, Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’yaa‑ zan dɔlɛ ’taa ’ɛ ta bhla ’la ba, ’ke mɛɛ do nule‑ blasanlele, ’ke ‑ya ’kpɔ zɛnle‑ Zesu gaan ma ’bhɛ ’lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’bhɛ ‑lrɔkpale ’kaa: «Daan mi Wlan, ’ŋ ‑mɛ pɛ za ’gbu ‑la klɛ, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ ba bole ‑si ’la ‑daŋ’ ’laa ‑o ‑a ma, ’ŋ ’bhɛ ’srɔɔwo‑ ɛɛ?» 18Zesu ’a ’lɛkwan‑ ‑a ni dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ya ’pe zii’ ’mi ma dɔɔ‹Daan mi Wlan ɛɛ?› Mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑o ’ewlanle, ’ke yaa ’e go ‑Waanbhaa’ do ‑kplɛn ba.» 19«’E ‑Waanbhaa’ a ’toŋ mu ’lɛɛ‑ dɔ ɛɛ? ’Kaa: ‹’Yaa mɛɛ dɛlɛ, ’yaa ‑yanbhɔɔya klɛlɛ, ’yaa ‑faanwolɛ, ’yaa bhla ’kpalɛ‑ ’e ‑vindo’ mi ma, ’yaa mɛɛ mu ’kɔɔpɛ‑ ’silɛ‑ ‑dawli’ ma, ’e dɛ ’pegee ’e nɛɛ ‑lɛdɔ’ a ma.›»20’Yee‑ mɛɛ ’ɛ ‑ya ‑lɛkwan Zesu ni ’tɛ dɔɔ: «’O Daan mi, ’ŋ ’bhɛ ’toŋ mu ’la bhe ’mu ’kpɛn ‑klɔsikunle ‑saan ’ŋ matrunya bhla zi ma.» 21Zesu ’e ’yrɛkpale ‑a ta, ’ke ‑a ba ‑za ’sɔle ’bhɛ ni ’egbɛnɛle. ’Bhɛɛ‑ ’bhɛ ’pe ‑a ni ’tɛ dɔɔ: «’Yaa ‑za do ’kpɔ ‑la klɛlɛ ‑li, ’bhɛ ‑le ’e ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ gɔnlele; ge ‑o ’kpɛn gɔn, ’bhɛɛ‑ ’yoo‑ ma ‑gɔli’ ’ɛ ’na ’kɔɔfleŋzan mu ni. ’Kee ’bhɛ ꞊kla, ‑naflo ‑bebe nu klɛlɛ ’e ’kɔɔ laflɛ’ ’yi. ’Bhɛ blaan, ’bhɛɛ‑ ’e nu dɔlɛ ’mi zi ’tɛ!» 22’Yee‑ mɛɛ ’ɛ ‑e ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’male‑, ’ke ‑a zrubatɛdɔle ‑a ma, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ gele‑ ‑a wlɛyisriwolele, ‑amasrɔyi ‑naflo ‑bebe ’yaa‑ ‑a ’kɔɔ.
23Zesu ’e ’yrɛ ’mliŋgole ‑a zi mu ’ɛ ta, ’ke ‑ya pele‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «‑Naflo mu ‑o mɛɛ ’la zan mu ’kɔɔ, ‑o gele la ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ ’dɛ!» 24’Bhɛ ‑jan ’ɛ ’bhɛ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kpeelɛnia ‑o ma. ‑Ayile ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni ’ezin‑ ’kaa: «’Ŋ ’bhɛgwlɛn‑ mu, ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ gele la ’dɛ! 25’Yɔɔnma do ’kanle‑ ‑o ’edile ‑mlɛsiɛnnɛ do ‑gluu zi ’kee‑ kan pɛzan do gele ta ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ ’dɛ.» 26‑Yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kpeelɛni gbɛ ‑yɔɔ ’ɛ ’kɔɔ ‑o ma ’ezin‑, ’ke ‑woo ’eke‑ ‑lrɔkpale dɔɔ: «‑Dele sɔ gole‑ ‑za ’yi ɛɛ?» 27Zesu ’e ’yrɛkpaa‑ ‑o ta frii ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «Bhaaplɛŋ mu ‑yrɛ ’yi, ’bhɛ ’laa sɔ klɛle‑, ’duŋ‑ ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ’yi, ’bhɛ ’laa ‑o ‑za ’ke ’le. ‑Amasrɔyi, ‑za ’kpɛn klɛ ’seŋ ‑o ‑Waanbhaa’ ni.» 28’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Piɛri ’a pele ‑a ni ’kaa: «’E ’trɔnbadɔ doo, ’o mɔɔ ’o ’niigwa‑ ‑za ’kpɛn ’yi, ’bhɛɛ‑ ’o ꞊nwa dɔlɛ ’e zi.» 29Zesu ’a zikpaa‑ ‑a ni dɔɔ: «’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni ’kaa: ’ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan ‑yaa’ ’fɛ oo, ‑a nɛɛnɛ‑ ’gwlaan‑ mu oo, ‑a nɛɛnɛ‑ le mu oo, ‑a dɛ oo, ‑a nɛɛ oo, ‑a ‑nɛ mu ’pegee ‑yaa’ gba mu ’ɛ ’kpɛn ꞊twa ‑a nɔɔ‑, ’mi ’pegee ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ‑zayi’, 30’bhɛ zan nu ’bhɛ pɛ mu ’ɛ ’kpɛn do do dulayrɛ ‑kɛmɛ do do ‑srɔɔwolɛ ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi. ’Kee‑ ꞊kla ’fɛ mu ’le oo, ‑a nɛɛnɛ‑ ’gwlaan‑ mu ’le oo, ‑a nɛɛnɛ‑ le mu ’le oo, ‑a nɛɛ mu ’le oo, ‑a ‑nɛ mu ’le oo, ’bhɛ ’pegee gba mu; ’duŋ‑ ‑o nu ‑yrɛnkpalɛ ’bhɛ zan ’ɛ ta ’pe. ’Bhɛɛ‑ ‑e nu ‑Waanbhaa’ ba bole ‑yrɛ ma ‑si ’la ‑daŋ’ ’laa ‑o ’bhɛ ma ’bhɛ ’srɔɔwolɛ ’drunyan ’la ’bhɛ ‑o zan bhe ’bhɛ ’yi ’tɛ. 31’Duŋ‑ mɛɛ ’la zan mu ‑o ‑zɔn zilɛɛ‑ mu ’le, ’mu ‑bebe nu klɛlɛ zizan‑ mu ’le boolazi, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan mu ‑o ‑zɔn zizan‑ mu ’le, ’mu ‑bebe nu klɛlɛ zilɛɛ‑ mu ’le.»
Zesu ‑o ‑a dɛza ’pegee ‑a bweza gale ba ’ɛ ba janwo gbɛ yaga mi wo ’zi
(Matie 20.17-19; Luki 18.31-34)
32Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’yaa‑ zi ’ɛ ’lii Zeruzalɛmu ’taa ’ɛ ta bhla ’la ba, ’yee‑ Zesu ’gbu dɔle ‑yaa ‑o ‑lɛɛ. Yaa ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ blina‑ yiɛn ‑yaa, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan mu dɔle ‑yaa ‑o zi ‑gblaan ‑yaa ’mu ’yi. ’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’kee‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’sii gbɛ drɛɛwole ’edaŋma, ’bhɛɛ‑ ‑za ’la ’yaa‑ nu ’tɛnlɛ‑ ‑a ma, ‑yoo ’kpeelɛkanle ‑saan ’bhɛ ’le. 33’E pe ‑o ni dɔɔ: «‑Ka ’ka ’trɔnbadɔ doo, ‑kɔɔ’ ‑o gelawo zii’ Zeruzalɛmu bhe ‑o nu *Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’lɛnalɛ ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii’ mu ’ɛ ’pegee ’Toŋ daan mu ’ɛ ni. ’Mu nu ’kiti baalɛ ‑a ta ’kaa ‑wa dɛ, ’bhɛɛ‑ ’mu nu ‑a ‑lɛnalɛ Zuufu kle mu ni. 34’Bhɛ mu nu ‑a malrɔgolɛ, ’mu nu ’mu ‑liile’ ’klalɛ ‑a ta, ’mu nu a tafɛlɛ ’ke gbaŋbhlɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ’mu nu ‑a dɛlɛ. ’Duŋ‑, ‑a gale blaan ‑yrekpaa’ yaga mi ma, ‑e nu bwelɛ gale ba.»
Zebede gbe plɛ ’ɛ ‑woo ‑za do ‑yrɛwo’ zii’ Zesu ma
35Zebede gbe Zaki ’pegee Zaan, ‑woo mabɛɛnna Zesu ‑din ’ke ‑wa pele‑ ‑a ni dɔɔ: «’O Daan mi, ’woo ‑a zi ’bhii‑ ’e pɛ do na ’o ni, dɔ ’bhɛ ꞊la ’o ni.» 36Zesu ‑o ‑lrɔkpaa ’kaa: «’Kaa‑ zi ’bhii‑ ’ŋ ‑mɛ pɛ ‑la na ’ka ni ɛɛ?» 37’Bhɛɛ‑ ‑wa zikpaa‑ Zesu ni dɔɔ: «’Kee ꞊ja bhla ’la ba ’yaa‑ ‑bhleŋgbeya ’tɔbhɔ ma yaayrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’e ’zoole‑, dɔ a ‑la ’ke ‑o mɛɛ plɛ ’ɛ do yalaa’ ’e gbɛ ‑yiɛ’ ta, ’bhɛɛ‑ ‑a do yalaa’ ’e gbɛ ‑koo ’ɛ ta.» 38Zesu ’a ’lɛkwan‑ ‑o ni dɔɔ: «’Ka pɛ ’la ’yrɛwo zii’ ’ka ’laa ’bhɛ ’gbu dɔ. ‑O nu ‑yrɛn gbɔ ‑glɔɔn ’la dɔlɛ ’ŋ ’wiiŋ‑, ’ka nu dɔlɛ a ‑la ’ke ’ka ’bhɛ ’ke si ɛɛ? Taa‑ ’ka nu ’sɔlɛ‑ dɔle‑ ‑a ‑la ’ke ’ka ga ’bhii‑ ’mi gagbɛya ’ɛ gbɛɛn‑ ɛɛ?» 39’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑wa pele‑ ’kaa: «‑Aani’, ’o mɔɔ faŋgan‑ nu ’sɔlɛ‑ ’bhɛ ta.» ’Bhɛ klɛle ’tɛ ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «Wlan ‑le ’bhɛ ’le, ’ka nu ’ŋ ta ‑yrɛn gbɔ ’ɛ ’ke ’bhlelɛ‑, ’bhɛɛ‑ ’ŋ ta ‑yrɛn ’kpagbɛya ’ɛ, ’bhɛ ’ke nu klɛlɛ ’ka ta. 40’Duŋ‑ ’ŋ gbɛ ‑koo ’pegee ’ŋ gbɛ ‑yiɛ’ ’yi yaayrɛ mu ’ɛ, ’mi ’laa ‑o ’ke ’mu ’na mi ’le. ‑Waanbhaa’ ’bhɛ yaayrɛ mu ’ɛ ’lɛmagaanna mɛɛ ’la zan mu ni, ‑e nu ‑o nalɛ ’bhɛɛ‑ zan mu ’ɛ ni.»
41Zesu a ‑Klaŋlanɛ mu ‑vin vu ’ɛ ’trɔnbɔle ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’yi, ’ke ‑woo zrupliile Zaki ’pegee Zaan ma.
42’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ‑o ’kpɛn ’siilɛ‑, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni ’kaa: «‑Ka ’ka ’trɔnbadɔ doo! ’Ka ’gbu ’a ’yaango‑ ’bhii‑ ‑o mɛɛ ’la zan mu kun ’bhii‑ mɛɛ mu ta ‑kuŋlii’ mu ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi, ’bhɛ zan mu ’mu a ‑kuŋliiya ’ɛ klɛ ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi mu ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ gblaan mu ’ɛ, ’bhɛ mu ’mu a gblaanya ’ɛ gbinkpa mɛɛ ‑bhɛɛke’ mu ‑la ta. 43’Duŋ‑ ’ka mu, ’ka laa klɛlɛ ’ka pleŋ‑ ’bhɛ gbɛɛn‑ ‑gee’. Drɔɔn’, ’ke mɛɛ ’la zan ‑a zi ’bhii‑ ‑e klɛ mɛɛ gblaan ’le ’ka ba, ’bhɛ zan ’ɛ klɛ ’ka ’kpɛn ‑a yewonɛ ’le. 44’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ‑a zi ’bhii‑ ’bhɛ klɛ ’ka ’lɛɛ mi ’le ’ka ba ‑gɛ, ’bhɛ zan ’ɛ klɛ ’ka ’kpɛn ‑a lu ’le. 45’Bhɛ klɛgbɛya do ’yi bhe, Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ yaa nulɛ mɛɛ mu klɛlɛ ‑yaa’ yewonɛ mu ’le, ’duŋ‑ ‑e ꞊nwa ‑a ’gbu klɛlɛ mɔkpɛn’ a yewonɛ ’le, ’bhɛ ’pegee ’ke ‑ya ’gbu ’si ’ɛ klɛ ’ke mɛɛ ‑bebe tagbawopɛ ’le ‑Waanbhaa’ ni.»
Zesu Zeriko ‑yrɛ ’wi mi do ‑bheela
(Matie 20.29-34; Luki 18.35-43)
46Zesu ’pegee ‑yaa ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ꞊bhwa ‑wa do ta, ‑o ‑yaa ’bhɛ ‑wa ’ɛ sii Zeriko. ’Yee‑ Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ ‑zamaa’ ’srɛ do ‑yaa zan golɛ Zeriko ‑wa ’ɛ ’kpee bhla ’la ba, ‑yrɛ ’wi mi do yaale ‑yaa zibhɛ ’ɛ ’trɔn ta, ’ke ’bhɛ ’e ‑yrɛwo’ mɛɛ mu ma. ‑O ‑yaa ’bhɛ sii Batime, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ dɛ ’tɔ ‑le ‑yaa Time. 47‑Ya male ’tɛ ’kaa Nazarɛti mi Zesu ‑le ‑yaa ’kan zii’, ’kee‑ ‑gbekanle ’sanle ’ke ‑ya pe dɔɔ: «Davidi ’nranɛ‑ Zesu, ’ŋ ’yrɛnkla ’e ma!» 48’Bhɛ bhla ’ɛ ba, mɛɛ ‑bebe ‑yaa ‑a tagayrɛ ‑glin ’zi. Drɔɔn’ ‑e ‑yaa gbe ’ɛ baan’ ‑la ’kan zii’ ’eglɔɔle ’kaa: «Davidi ’nranɛ‑, ’ŋ ’yrɛnkla ’e ma!» 49’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu dulale, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ ‑wa ’sii ’bhɛɛ‑ ‑o nu ’kɛle‑ ‑a ni. ‑O ’yee‑ ‑yrɛ ’wi mi ’ɛ ’siile‑, ’ke ‑wa pele‑ ‑a ni dɔɔ: «’E zrudɔ ’eglɔɔle, ’e ’wlɛn‑, ‑yoo ’e ’sii zii’.» 50’Bhɛ klɛ le ’tɛ, ‑yrɛ ’wi mi ’ɛ ‑ya ta dunɛ‑ tralapɛ ’ɛ blinle‑ ’trɛ ma, ’kee‑ pinale ’sanle ‑a gaan ta, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ gele‑ Zesu ba. 51‑E bhɔle Zesu ‑din, ’ke ’bhɛ ’a ‑lrɔkpale ’kaa: «’Yoo‑ ‑a zi ’bhii‑ ’ŋ ‑mɛ pɛ za ‑la klɛ ’e ni ɛɛ?» ‑Yrɛ ’wi mi ’ɛ pe ‑a ni: «’O Daan mi, ‑a klɛ ’bhɛɛ‑ ’ŋ yrɛ ma ye gbɛ drɛɛwo.» 52’Bhɛɛ‑ Zesu pe ‑a ni dɔɔ: «Ge! ’Yee ’kpalawoa ’mi ’yi bhe, ’e ’bheela‑!» ’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’kee‑ yrɛ ma yele‑, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ dɔle‑ Zesu zi zi ’ɛ ’lii.
11Zesu ꞊wlaa Zeruzalɛmu ’bhii‑ ‑bhleŋgbe do gbɛɛn‑
(Matie 21.1-11; Luki 19.28-40; Zaan 12.12-19)
1Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ꞊bhwa Bɛtifaze ’pegee Betani ‑wa mu ’ɛ ‑din. ’Bhɛ ‑wa mu ’ɛ ’pleŋgole laa ‑yaa Zeruzalɛmu ma ’egbɔɔnle. ‑O ‑yaa ’waati ’la ba vlɛ gɔɔn ’la ‑wa sii ‹Olivi diiŋ vlɛ gɔɔn› ’bhɛ ’teŋla‑, ’ke Zesu ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ plɛ winbɔle‑ ‑o ‑lɛɛ. 2‑Ya ꞊pia ‑o ni dɔɔ: «‑Ka ge ’ka ’lɛɛ ‑wa ’la bhe ‑a ta, ’ka ’bhɔle‑ ‑gun ‑a nɔɔ‑, ’ka nu ‑soofalinɛ do ’yrele‑ yelɛ ’fɛ do ‑lɛ ma. Mɛɛ ’kedo‑ laa ’sanlɛ ‑lido’ ‑a ta, ‑kaa ’ploo‑ ’bhɛɛ‑ ’ka nu ’kɛle‑ ‑gɛ. 3’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’ke ’ka ’lrɔkpaa dɔɔ: ‹‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o ‑a ’ploo zii’ ɛɛ?› ’Kaa‑ pe ’bhɛ zan ’ɛ ni dɔɔ: ‹Mɛɛzan ‑la maza ‑dwa ‑a ma. ’Ke ’bhɛ ꞊kla ’tɛ, ‑e nu dɔlɛ ‑a ‑la ’ke ’ka nu ’kɛle‑ ‑gɛ.›»
4‑Yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ gele ’bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ‑o ‑soofalinɛ do ‑yrele’ yele‑ ’pɛɛlii ‑gbleba ’ɛ ’lɛzi‑ ’fɛ do ‑lɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ’ploole. 5Mɛɛ ’la zan mu ‑yaa ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’mu ’ke mu ‑o ‑lrɔkpaa ’kaa: «’E! ’Ka ‑o ‑mɛla klɛ ’zi bhe ɛɛ? ‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o ‑soofalinɛ ’la bhe ‑a ’ploo zii’ ɛɛ?» 6‑Yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑wa ‑lɛkwan ’bhɛ zan mu ’ɛ ni ’bhii‑ Zesu ’a ꞊pia ‑o ni gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ bhe. ’Bhɛ klɛ ’le ’tɛ, ’ke ’bhɛ mɛɛ mu ’ɛ ‑soofalinɛ ’ɛ ’tole ‑o ’kɔɔ, ’ke ‑o nule‑ ’kɛle‑. 7‑O ‑nwa ’ke ‑soofalinɛ ’ɛ ’le Zesu ni, ’ke ‑o ‑waa’ dunɛ‑ tralapɛ mu ’ɛ gole‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’mu ’kpaale ‑soofalinɛ ’ɛ kpoo ta, ’bhɛɛ‑ ’ke Zesu ’sanle ’bhɛ ‑soofalinɛ ’ɛ ta. 8Mɛɛ ‑bebe ’mu ta dunɛ‑ tralapɛ mu ’ɛ ’kpalaa‑ zibhɛ ’ɛ ’lii Zesu ’lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ‑a ’ke mu ‑ja ‑bɔn ’yi ‑yri ‑dɔɔ ’laa mu ’kanlɛ‑ ’ke ‑o ’mu ’kpaale zibhɛ ’ɛ ’lii. 9Mɛɛ ’la zan mu dɔle ‑yaa Zesu ’lɛɛ, ’bhɛ ’pegee mɛɛ ’la zan mu dɔle ‑yaa zi, ’mu ’yaa‑ ‑gbekan’ zii’ ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pe dɔɔ:
«Ozana! 11.9 ’Bhɛ ’yi ‑le dɔɔ: ‹Bhaa ‑Waanbhaa’ ’a go ‑za ’yi! ‑Kaa magbaandɛ!›.
Mɛɛ ’la zan ‑o zan Mɛɛzan ’tɔ ’ɛ ’yi, bhaa ‑Waanbhaa’ ’bhɛ zan ’ɛ ‑dɔɔbo’!
10Bhaa ‑Waanbhaa’ ‑kɔɔ’ ‑gbɔɔ Davidi a ‑bhleŋgbeya ’la ‑yoo zan ’ezin‑ bhe, ’bhɛ ‑dɔɔbo’!
Ozana laflɛ’ ’ɛ ’yi yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ!»
11Zesu bhɔle Zeruzalɛmu, ’kee‑ gele‑ wlalɛ *‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la. ‑E ‑yaan ‑a ‑yrɛ ’mliŋgolele pɛ mu ’ɛ ’kpɛn ta bhla ’la ba, ’ke ’yee‑ ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ ‑o gele‑ Betani, ‑amasrɔyi ‑fitrii’ ’kpale‑ ‑saan gban bi.
Zesu figi diiŋ do ’daŋganwoa
12’Bhɛ ta tooklin‑ yi ’ɛ ’le, ‑o go bhla ’ɛ zi Betani, ’ke gbɔn Zesu dɛle‑. 13‑E figi diiŋ do ꞊ya ’egbɔɔnle, ’bhɛ ’laa mu ‑yaa ’bhɛ ta. ’Bhɛ ’yi, ’kee‑ gele ‑a ‑yrɛkpalɛ ’bhɛ figi diiŋ ’ɛ ’yi ’bhɛ bhaa ‑glin ‑zayi’. ’Duŋ‑, ‑e bhɔle ’tɛ ’bhɛ ꞊la, yaa ’bhɛ bhaa ’kedo‑ ’kpɔ ’yelɛ‑ ’bhɛ ’yi. ‑Amasrɔyi figi diiŋ bhaa klɛ ’waati ’laa ‑yaa ’bhɛ ’le. 14’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑ya ’pele figi diiŋ ’ɛ ni: «Bhaa ’yaa‑ ’e bhaa klɛlɛ ’ezin‑ ‑titi!» ‑Yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’trɔnbwa‑ ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’yi.
Zesu ‑o pɛgɔn mu ’ɛ ‑gbin ’zi ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la
(Matie 21.12-17; Luki 19.45-48; Zaan 2.13-22)
15Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’bhɔle‑ Zeruzalɛmu, ’kee‑ gele‑ wlalɛ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ ’bhɛ ꞊nɔɔ pɛgɔn mu ’ɛ ’pegee pɛlɔ‑ mu ’ɛ ‑gbinle’ ’sanle, ’kee‑ ‑gɔli’ tabɔɔ mu ’ɛ waa ‑tabali mu ’ɛ ’lɛbhulale, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ maannɛ‑ kpro gɔn mu ’ɛ ’mu ’yaakpe‑ mu ’ɛ ’lɛbhulale. 16Yaa ’tolɛ‑ ’ke mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ kan ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la ’ke pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’le ’bhɛ ’kɔɔ. 17’Bhɛɛ‑ ‑yoo ‑daanna ‑jan ’lɛɛ‑ ’le dɔɔ: «‑A yɔɔndɛle laa ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi ’kaa: ‑Waanbhaa’ pe dɔɔ: ‹‑O nu ’an pɛ ’fɛ ’ɛ ’siilɛ‑ ’si mu ’ɛ ’kpɛn a ’seriwo ’fɛ.›» ’Bhɛɛ‑ Zesu ’a ꞊kpaa ‑a ta ’ezin‑ dɔɔ: «’Duŋ‑ ’ka mu ’a ꞊kla ’ke ‑faannii’ mu magaan yrɛ ’le.»18’Sraka ’lɛna ‑kuŋlii’ mu ’ɛ ’pegee ’Toŋ daan mu ’ɛ ‑o ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’male‑, ’ke ‑o Zesu dɛyrɛ ‑glinle’ ’sanle. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ‑o ‑yaa ‑gblaan ’ezin‑ ‑a ‑lɛɛ, ‑amasrɔyi ‑yaa’ mɛɛ daangbɛya ’ɛ ’yaa‑ ‑zamaa’ ’ɛ zru ’ɛ ’kun zii’. 19Yromazi bhɔle ’tɛ, ’ke Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ gole‑ ‑wa ’ɛ ’kpee.
’Kpaleya ’pegee ’seriwoza
20Bhɛ ta tooklin‑ yi ’ɛ ’le zrwan ’tutu ’ɛ zi, Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kan bhla ’ɛ zi, ’ke ‑o ‑yrɛkpale figi diiŋ ’ɛ gale ma. ’Kee‑ san laanima, ’kee‑ ‑zinaa’ ’traa. 21Zesu ‑jan ’la ꞊woa ‑yri diiŋ ’ɛ ni, ’bhɛ dɔle Piɛri ’kpee, ’ke ‑ya pele Zesu ni ’kaa: «’O Daan mi, ’e ’yrɛkpa, ’e figi diiŋ ’la ’daŋganwoa ‑e ‑gaa ’feŋfeŋ.» 22’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «‑Ka ’ka ’kpa drɔŋ ‑Waanbhaa’ ‑yi! 23’Mi ’gbu pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ’ɛ ma dɔɔ ’ke mɛɛ ’la zan laa zru klɛlɛ plɛ, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’ke ‑ya ꞊kpaa ‑a ‑yi ’bhii‑ ‑e ‑jan ’la ꞊woa ’bhɛ ’yiza‑ sɔ klɛle‑, ’ali‑ ’ke ’bhɛ zan ’a ꞊pia vlɛ gɔɔn ’lɛɛ‑ ni ’kaa: ‹Go ’e dulayrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ge bɔ wɛyi‑ ’ɛ ba›. ’Bhɛ ‑za ’ɛ ’bhɛ ‑le nu klɛlɛ ’bhɛ zan ’ɛ ’weli‑ ta. 24’Bhɛla‑ ‑zɛɛle, ’mi pe ’ka ni dɔɔ ’ke ’ka pɛ ’oo pɛ ’la ’yrɛwoa‑ ‑Waanbhaa’ ma ’seri ’yi, ‑ka ’ka ’kpa ’a ‑yi ’bhii‑ ’ka ’bhɛ pɛ ’ɛ ’srɔɔwoa‑ gban, ’bhɛɛ‑ ‑e nu ’bhɛ ’nalɛ‑ ’ka ni ’tɛ. 25’Bhɛɛ‑ ’ke ’ka ’wlɛnna‑ ’ka ’seriwo zayi’ ‑Waanbhaa’ ni, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑dwa ’ka ’kpee ’bhii‑ mɛɛ ’ke ‑za ’yɔɔ‑ ’ke ꞊kla gban ’ka ni, ‑ka ’bhɛ zan a ‑sroma ’yan. 26[’Duŋ‑, ’ke ’ka ’laa ’eke‑ a ‑sroma ’yanlɛ‑, ’ka Dɛ ‑Waanbhaa’ ’la ‑yoo laanima, ’bhɛ ’laa nu ’ka mu a ‑sroma ’yanlɛ‑.]»
Zesu a ‑glɔɔya’ ’ɛ da ’naa‑ ‑a ma ɛɛ?
27Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o ge gbɛ drɛɛwoa‑ ’ezin‑ Zeruzalɛmu. Zesu ’yaa‑ ’kaan zii’ bhla ’la ba ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la, ’ke ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii’ mu ’ɛ ’pegee ’Toŋ daan mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ Zuufu mu a ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ ’ke mu nule‑ ’tɛnlɛ‑ ‑a ma. 28’Bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ‑lrɔkpale dɔɔ: «‑Dele ’bhɛ ‑za mu ’lɛɛ‑ klɛ ’seŋ ꞊naa ’e ni ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ‑dele ‑o klɛ ‑glɔɔya’ ꞊naa ’e ni ɛɛ?» 29’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’lɛkunle ‑o ni ’kaa: «’Mi nu ‑jangɔ’ do ’kpɔ ‑la ‑yilrɔkpalɛ ’ka ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ’ka ’bhɛ ’lɛkwan‑ ’ŋ ni, mɛɛ ’la zan ‑za mu ’lɛɛ‑ klɛ ’seŋ ꞊naa ’ŋ ni, ’ŋ nu ’bhɛ ’tɔkanlɛ ’ka ni. 30’Bhɛ ‑jangɔ’ do ’ɛ bhɛ ‑le ‑gɛ: ‑Dele Zaan ’winbwa‑ mɛɛ mu ’ɛ wiiŋfɛyrɛ nɔɔ‑ ‑yi ba, ‑Waanbhaa’ taa‑ bhaaplɛŋ mu ’ɛ ɛɛ? ‑Ka ’bhɛ ’lɛkun ’ŋ ni doo!» 31’Duŋ‑ ‑o zaabɔle ꞊saan ’eke‑ ‑lɛ ma ’kaa: «’Ke ’wa ’lɛkwan‑ ‑a ni ’kaa ‑Waanbhaa’ ‑le Zaan ’winbwa‑, ‑e nu ’o ’lrɔkpalɛ dɔɔ: ‹‑Mɛla ma ’ka ’laa ’ka ’kpalɛ‑ ‑a ‑yi ɛɛ?› 32’Bhɛɛ‑ ’o sɔ ‑a ‑lɛkunle ‑a ni dɔɔ: ‹Bhaaplɛŋ mu ‑le ’a ’winbwa‑ ɛɛ?› ‑O ‑yaa ‑gblaan ’zi ‑waa’ mɛɛ mu ’ɛ ’lɛɛ, ‑amasrɔyi ’bhɛ mu ’kpɛn ’kpale‑ ‑yaa ‑a ‑yi ’bhii‑ Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ‑yaa ’ke ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi kpataakpa do ‑la ‑le.» 33’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ‑wa ‑lɛkunle Zesu ni dɔɔ: «’O mɔɔ laa ’bhɛ dɔ.» ’Bhɛɛ‑ Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Mi ’duŋ‑, mɛɛ ’la zan ‑za mu ’lɛɛ‑ klɛ ’seŋ ꞊naa ’mi ni, ’mi laa nu ’bhɛ zan ’ɛ ’tɔkanlɛ ’ka ni.»
12‑Drɔɔ gba la yewonɛ ’yɔɔ‑ mu ma ‑gɔɔn
(Matie 21.33-46; Luki 20.9-19)
1’Bhɛ blaanta, ’ke Zesu ‑janwole ’sanle ‑o ni ‑gɔɔn mu ’yi. ‑E pe ‑o ni ’kaa: «Mɛɛ do ‑drɔɔ gba do ‑kpaa, ‑e ’jasa ꞊bwa ’bhɛ gba ’ɛ zi, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑drɔɔ bhaa ’yigo‑ ‑gluu do ‑kaan, ’bhɛɛ‑ ‑e ’kpaanɛ do ‑dwa ’kpata‑ do wiiŋ‑ laanima gba ’ɛ gooba mi ’ɛ ‑yaa’ pɛ ’le. ’Bhɛ blaan, ’kee‑ gba ’ɛ gbɛkpale yetanɛ mu ’ɛ ’kɔɔ ’kaa ’bhɛ mu ’e ’yrɛkpa ’a ba. ’Bhɛ blaan ’kee‑ gele‑ ’taa do ta. 2‑Drɔɔ bhaa ’kan bhla ’ɛ ’bhɔle‑, ’ke ’yee‑ gbazan ’ɛ ‑e ‑yaa’ ’fa ‑la yewonɛ mu ’ɛ do ’winbɔle ‑yaa’ yetanɛ mu ’ɛ ta, ‑yaa’ pɛ ‑drɔɔ bhaa ’si zayi’ ’woo‑ yetanɛ mu ’ɛ ’kɔɔ. 3’Bhɛ ’bhɔle‑ yetanɛ mu ’ɛ ta gba ’ɛ ta, ’ke ‑o ’bhɛ ’kunle, ’ke ‑o bhɛ tafɛle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’ploole ’bhɛ ’kɔɔfleŋ‑ ’ɛ ma jafata. 4Gbazan ’ɛ ‑e ‑yaa’ ’fa ‑la yewonɛ mu ’ɛ ‑bhɛɛke’ do ’winbwa‑ ’ezin‑ ’o ta. ’Bhɛ ’bhɔle‑ gba ’ɛ ta ye, ’ke ‑o ’bhɛ ’saale ’bhɛ ’wiiŋ‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’bhɛ ‑zwanwole. 5’Bhɛ blaan, ’ke gbazan ’ɛ ‑e ‑yaa’ ’fa ‑la yewonɛ mu ’ɛ ’bhɛɛke do winbɔle ‑o ta ye. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’bhɛ dɛle‑. ‑Woo ‑bhɛɛke’ ‑bebe mu ꞊kwan ’bhɛɛ‑ ’kungbɛya ’ɛ ’yi: ‑wa ’ke mu tafia꞊, ’bhɛɛ‑ ‑wa ’ke mu ꞊dia. 6Mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa bolɛ gbazan ’ɛ ’kɔɔ, ’ke yaa ’e ge ‑a gbe bhɛ do ’la ‑za ‑yaa sɔ ‑a ni ’egbɛnɛle ’bhɛ ba. ‑E ’bhɛ ’winbwa‑ ’woo‑ yetanɛ mu ’ɛ ta ’tɛ. ‑E ‑yaa pe ’zi ‑a ’kpee dɔɔ: ‹‑O nu ‑gasikpalɛ ’ŋ gbe ’ɛ ’bhɛ ’lɛɛ‑.› 7’Duŋ‑ ‑yetanɛ mu ’ɛ ‑o gbazan ’ɛ gbe ’ɛ ’yele‑ ’ke ’bhɛ ‑o zan, ’ke ‑wa pele ’eke‑ ni dɔɔ: ‹Gbazan ’ɛ ’ciɛn ’ɛ nu bolɛ mɛɛ ’la ni boolazi, ’yele‑ ‑gɛ, ‑kɔɔ ’a dɛ, ’bhɛɛ‑ gba ’ɛ bo ‑kɔɔ’ ni.› 8‑O ’bhɛ ’kunle‑ ’tɛ, ’ke ‑o ’bhɛ dɛle‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa gbaa ’ɛ blinle‑ ‑drɔɔ gba ’ɛ ‑zanta’.»
9’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ‑o ‑lrɔkpale dɔɔ: «’Ka ’kpee ma, ’ke ‑drɔɔ gbazan ’ɛ ꞊nwa, ‑e nu ‑mɛla klɛlɛ ’woo‑ ‑yetanɛ mu ’ɛ ni ɛɛ? ’Ŋ bhe, ’kee‑ ꞊nwa, ‑e nu ‑o dɛlɛ, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑drɔɔ gba ’ɛ gbɛkpa ‑yetanɛ mu ‑bhɛɛke’ mu ’kɔɔ. 10’Ka ’laa ‑jan ’lɛɛ‑ ’bhɛ tapelɛ ‑lido’ ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi yrɛ do nɔɔ‑ ɛɛ? ’Kaa:
‹Vlɛ ’la ’fɛdɔ‑ mu ’ɛ ‑wa ‑blinna, ’bhɛ ‑le ꞊kla ’ke ’fɛgwlɛ‑ ’ɛ gaan ꞊la vlɛ ‑kpuŋ ’lrele‑ ’gbu ’ɛ ’le.
11’Bhɛ ‑daa Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ‑la ba. ’Bhɛɛ‑ ’bhɛ ꞊kla ‑kɔɔ’ mu ‑yrɛ ’yi, ‑liibhaa’ maza ’le.›»
12Zesu ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’wolawoa bhe, Zuufu mu ‑kuŋlii mu ’ɛ ’yaa‑ ‑a ’kunyrɛ‑ ‑glin ’zi. ‑Amasrɔyi ‑wa ’yaangwa‑ ’bhii‑ Zesu ’bhɛ ‑gɔɔn ‑glɔɔn ’la bhe ’bhɛ ꞊bwa ’wo ‑la ma. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ‑o ‑yaa ‑gblaanlawo zi ’ezin‑ ‑zamaa’ ’ɛ ’lɛɛ bhe, ‑o Zesu ꞊twa ‑a nɔɔ‑ ye, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑jilaa.
Zuufu mu ’ɛ Zesu ’lrɔkpaa‑ ’nisra gbawoza ’ɛ ’yi
(Matie 22.15-22; Luki 20.20-26)
13‑O Farizi mu ’ɛ ’ke mu ’pegee ‑bhleŋgbe Erɔdi Antipasi a mɛɛ ‑lɛdo’ ’ɛ ’ke mu ’winbwa‑ Zesu ba ‑jan bhee ’kpaa zayi’ ‑a ‑lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ‑wa kun ‑a ’gbu ’liijan‑ ma. 14’Bhɛ mɛɛ mu ’ɛ ’nule‑ ’tɛ, ’ke ‑wa pele‑ Zesu ni dɔɔ: «’O Daan mi, ’wa ’yaango‑ ’bhii‑ ’e wlan ’te ‑la pe, ’bhɛɛ‑ ’yaa gblaan mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’lɛɛ, ‑amasrɔyi ’yaa bhaaplɛŋ mu kun waa gblaanya ma, ’duŋ‑ ’taawogbɛya ’la sɔ ‑Waanbhaa’ ni, ’yoo‑ daan ’bhɛɛ‑ ’le wlan ’ɛ ma. ’Woo‑ ’e ’lrɔkpale ‑za do ‑yi, ‑a pe ’o ni, ‑kɔɔa’ ’toŋ ’ɛ ta, ’o sɔ ‑o Romɛ mu ’ɛ waa ‑Bhleŋgbe ’la sii Sezaa, ’bhɛ a ’nisra ’ɛ gbawole ɛɛ? ’Wa gbawo taa‑ ’waa gbawolɛ ɛɛ?» 15’Duŋ‑ Zesu ’yaa‑ ‑o dɔlawo ’bhii‑ ‑woo ’ke mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu ’la ’le bhe, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o ‑jan bhee bɔ zii’ ’ŋ ’lɛɛ ɛɛ? ‑Ka nu denie ‑gɔli’ ’taŋbha do ’le ’ŋ ni ’bhɛɛ‑ ’an taglin‑ doo!» 16‑O nule ’bhɛ ’le ‑a ni ’tɛ, ’ke ‑yoo ‑lrɔkpale ’kaa: «‑Dela ŋgblo lii, ’bhɛ ’pegee ‑dela ’tɔ yɔɔndɛle ‑le ’taŋbha ’lɛɛ ta ‑gɛ ɛɛ?» ‑Wa zikpaa‑ ‑a ni dɔɔ: «Sezaa ‑le ’kɛle‑!» 17’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «Sezaa a pɛ ‑o ’kɛla ’le, ‑ka ’bhɛɛ‑ ’na ’bhɛ ni, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa a pɛ ‑o ’kɛla ’le, ‑ka ’bhɛɛ‑ ’na ’bhɛ ni!» ’Bhɛ ‑jan ’lɛkungbɛya ’ɛ ’bhɛ ‑o ’kpeelɛnia ‑o ma.
Saduse mu ’ɛ Zesu ’lrɔkpaa‑ gbaa mu bweza ’ɛ gale ba ’bhɛ ’yi ba
(Matie 22.23-33; Luki 20.27-40)
18‑O ‑yaa Zuufu mu ‑lɛdo’ sii Saduse mu. Waa ‑yaa ‑o kpa ‑a ‑yi ’bhii‑ mɛɛ gbaa mu sɔ bwele‑ gale ba. ’Woo‑ Saduse mu ’ɛ ’ke mu ꞊nwa Zesu ba, ’bhɛɛ‑ ‑wa ‑lrɔkpaa dɔɔ: 19«’O Daan mi, Moizi ’toŋ ’lɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ yɔɔndia‑ ’o ni ’kaa: ’Ke ’gwlaan‑ do ‑gaa, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya na glaanle ’ɛ ꞊twa ‑a ‑zanta’ ’ke yaa ‑nɛ yalɛ ‑li ’bhɛ ta. ‑A ’nwagwlɛn‑ nu ’bhɛ glaanle ’ɛ ’silɛ‑ ’bhɛ ’na ’le, ’kooko‑ ’bhɛ nu ‑nɛ mu ’la ’yalɛ‑ ‑a na ’ɛ ta, ‑wa ’tɔkpa‑ ’mu ma. 20’Bhɛ ’laa ’sanlɛ‑ bhaama, nɛɛnɛ‑ ma ’gwlaan‑ ’srwaplɛ‑ ‑yaa ’tɛ. ‑O ’naagwlɛn‑ le do ‑yalaa’, ’bhɛ ’laa ‑nɛ ’yalɛ‑ ’bhɛ ’le ’ɛ ta ’ke ’bhɛ ’gbu gale‑. 21’Bhɛ gaanzidɔ ’ɛ, ’bhɛ ’yee‑ glaanle ’ɛ ’yalaa‑ ’ezin‑. ’Bhɛɛ‑ ’bhɛ ’laa ‑nɛ ‑srɔɔwolɛ ’yee‑ le ’ɛ ta ’ke ’bhɛ gale‑ ’ezin‑. ‑A gaanzidɔ ’gwlaan‑ yaga mi ’ɛ ’yee‑ ‑za do ’kpɔ ’ɛ ’bhɛ ‑le ꞊tian ’bhɛ ma ’ezin‑. 22’Woo‑ nɛɛnɛ‑ ’gwlaan‑ ’srwaplɛ‑ ’ɛ ‑o ’kpɛn ’a ꞊sia do do, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑gaa, ’ke ‑waa ‑nɛ ya ’yee‑ le ’ɛ ta. ‑O ’kpɛn gale blaan, ’ke le mi ’ɛ ’gbu gale‑ ’ezin‑. 23Gbaa mu bwe yi ’ɛ ’le gale ba, le mi ’ɛ nu bolɛ ‑o ‑de ’gbu ‑la ni ɛɛ, ‑amasrɔyi ‑e ꞊kla ‑o ’kpɛn ’na ’le do do ɛɛ?» 24Zesu ’a zikpaa‑ ‑o ni dɔɔ: «’Ka ‑o ’ka ’yini‑ zii’ ’egbɛnɛle, ’bhɛɛ‑ ’ka ’yi ‑o ni ’zi ‑za ’la ma ’ka ’bhɛ dɔ ɛɛ? ‑Jan mu ’la yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi, ’ka ’laa ’mu ’yima‑, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ‑Waanbhaa’ a ‑glɔɔya’ ’ɛ dɔ. 25Wlan ’ɛ ni, ’ke gbaa mu ‑bwela gale ba yi ’la ’le, ’gwlaan‑ mu laa nu le mu ’silɛ‑ ‑li, ’bhɛɛ‑ le mu laa nu yaalɛ ‑li ’gwlaan‑ mu ’kɔɔ, ’duŋ‑ ‑o nu bolɛ ’bhii‑ ‑mlɛkɛ’ mu a pɛ bogbɛya ’ɛ gbɛɛn‑ laflɛ’ ’yi. 26’Bhɛɛ‑ gbaa mu bweza ’ɛ gale ba, ’ka ’laa ’bhɛ ‑za ’lɛɛ‑ tapelɛ ‑lido’ Moizi ‑a ’sɛwɛ ’ɛ ’yi, ‑yri lunɛ‑ ‑za ’ɛ yɔɔndɛle ‑o yrɛ ’la ꞊nɔɔ bhe ɛɛ? ‑Waanbhaa’ ‑jan ’lɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ ꞊woa Moizi ni ’kaa: ‹’Mi ‑le ’ke Abraamu a ‑Waanbhaa’ ’le, ’bhɛɛ‑ ’ŋ ’yoo‑ ’ke Izaki a ‑Waanbhaa’ ’le, ’bhɛ ’pegee Zakɔbu a ‑Waanbhaa’.›»27Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «’Bhɛ ‑jan ’ɛ ’bhɛ ’a zrɔn ‑kɔɔ’ ni ’bhii‑ ‑kɔɔ’ ‑gbɔɔ mu ’la bhe ‑woo ‑o ‑yrɛ ma. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ ‑yrɛmale mu ‑le ‑Waanbhaa’ gba, mɛɛ gbaa mu laa ’bhɛ klɛ. ’Ke ’ka ’kpee ma, gbaa mu laa bwe gale ba, ’bhɛ bhla ’ɛ ba, ’ka ’yinile ‑o ’egbɛnɛle ’dɛ.»
’Toŋ ’la ‑za ’gbu ‑o ’eglɔɔle ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ’yi
(Matie 22.34-40; Luki 10.25-28)
28’Toŋ daan mi do Zesu ’pegee ’woo‑ mɛɛ mu ’ɛ ‑waa’ zaabɔ wli ’ɛ ꞊maa. ’Bhɛ ’a ꞊ya ’bhii‑ Zesu ‑jan ’ɛ ’lɛkwan‑ ’elrele Saduse mu ’ɛ ni. ’Bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’e ’mabɛɛnle Zesu ‑din, ’ke ’bhɛ ’a ’lrɔkpale ’tɛ dɔɔ: «’Toŋ ’ɛ ‑dela ‑za ’gbu ‑o ’eglɔɔle ‑o ’kpɛn ba ɛɛ?» 29Zesu ’a zikpaa‑ ‑a ni dɔɔ: «’Toŋ ’la ’bhɛ ‑za ’gbu ‑o ’eglɔɔle ’bhɛ ‑le ‑gɛ: ‹Izraɛli mɛɛ mu, ‑ka ’ka ’trɔnbadɔ doo, Mɛɛzan ‑kɔɔa’ ‑Waanbhaa’ ’ɛ, ’bhɛ ‑le ’ke Mɛɛzan do ‑kplɛn ’le.30’Yaa‑ Mɛɛzan ‑Waanbhaa ’ɛ, ‑za ’sɔ ’e ni ’e zru oo, ’e ’nii‑ oo, ’e ’kpeejan‑ oo, ’bhɛ ’pegee ’e faŋgan‑ ’ɛ ’kpɛn ’le.›31’Toŋ ’la ’bhɛ tɛn ’bhɛ zi ’bhɛ ‑le ‑gɛ: ‹’E ‑vindo’ mi ‑za ’sɔ ’e ni ’bhii‑ ’e ’gbu ‑za sɔ ’e ’gbu ni gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ bhe.› ’Toŋ ’bhɛɛke ‑za ’laa ‑o ’eglɔɔle ’ke ’bhɛ kan ’bhɛ ’toŋ plɛ ’la bhe ’mu ta.»32’Bhɛ ’Toŋ daan mi ’ɛ pe Zesu ni ’tɛ dɔɔ: «’O Daan mi, ’bhɛ ‑o ’elrele, ’e wlan ‑la ‑pia ’bhɛ ’le bhe dɔɔ ‑Waanbhaa’ ‑bhɛɛke’ ’laa ‑o ‑Waanbhaa’ blaan, ’ke yaa ’e go ‑a do ‑kplɛn ba. 33’Bhɛɛ‑ ’ke ‑Waanbhaa’ ‑za sɔ mɛɛ ni ‑a zru oo, ‑a ’kpeejan‑ oo, ’bhɛɛ‑ ‑a faŋgan‑ ’ɛ ’kpɛn ’le, ’bhɛ ’pegee ’ke ‑a ‑vindo’ mi ‑za sɔ ‑a ’gbu ni ’bhii‑ ‑a ’gbu gbɛɛn‑, ’bhɛ mabhaabhɔ wi ’kpaciele ’sraka mu ’pegee ’sraka ’ɛ ‑glɔɔn mu ’ɛ ’kpɛn ta ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ’yi.» 34Zesu ’a ’yele‑ ’tɛ ’bhii‑ ’yee ’Toŋ daan mi ’ɛ ‑e ‑jan ’ɛ ’lɛkwan‑ yikan’ ’le, ’ke ‑ya pele ‑a ni ’kaa: «‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’ɛ yaa ‑o ‑li ’e ma ’egbɔɔnle.» ’Bhɛ blaan, yaa dɔlɛ mɛɛ ‑bhɛɛke’ ’kpee ’ke ’bhɛ Zesu ’liila‑ ‑a ‑lrɔkpalele ’ezin‑.
Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑kpɔsɔɔ Krisi ’ɛ yaa ‑o ’ke Davidi ’nranɛ‑ ’te ’le
(Matie 22.41-46; Luki 20.41-44)
35Zesu ’yaa‑ mɛɛ mu ’ɛ daan ’zi bhla ’la ba ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la, ’ke ‑yoo ‑lrɔkpale dɔɔ: «‑E ꞊kla ’nale‑ ’bhɛɛ‑ ’Toŋ daan mu ’ɛ ‑wa pe dɔɔ Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑Kpɔsɔɔ ’ɛ ‑yoo ’ke Davidi ’nranɛ‑ ‑la ’le ɛɛ? 36‑Amasrɔyi Lii ’Weŋ ’ɛ ‑jan ꞊kpaa ‑Bhleŋgbe *Davidi ’gbu ’lii dɔɔ: ‹Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ’a ꞊pia ’an pɛ Mɛɛzan ’ɛ ni dɔɔ: Yala‑ ’ŋ ‑din ’tɔbhɔ ma yaayrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’sani‑ ’ŋ yan ’e ’sɔɔnnii mu ’ɛ klɛlele ’e gaanlapɛ ’le.›37’Ke Davidi ’gbu Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑Kpɔsɔɔ Krisi sii ‹Mɛɛzan›. ’Bhɛɛ‑ ‑e sɔ klɛle ’ezin‑ ‑a ‑nranɛ ’le ’nale‑ ‑a ma ɛɛ?» ‑Zamaa’ ’srɛ do ’la ’yaa‑ ’mu ’trɔnkpa zii’ Zesu ni, bhɛ ‑jan mu ’ɛ ’yaa‑ ’sɔ zii’ ’mu ni.
Zesu ‑o mɛɛ mu ’ɛ ’kpeelɛkan zii’ ’Toŋ daan mu ’ɛ ba zayi’
(Matie 23.1-36; Luki 20.45-47)
38Zesu ’yaa‑ mɛɛ mu ’ɛ daan ’zi bhla ’la ba ‑ya ꞊pia ‑o ni dɔɔ: «‑Ka ’ka ’gbu ’kun ’elrele ’Toŋ daan mu ’ɛ ma. ’Kaanle‑ sɔ ‑o ni dunɛ‑ gbɔɔn mu ’le ‑o ta, ’bhɛɛ‑ ‑e sɔ ‑o ni ’ke ‑woo ’pubɔ‑ ’elrele ’plɛɛ ’kpaan‑ mu ’ɛ ta. 39’Wole‑ zilɛɛ‑ yaayrɛ ‑lrele’ mu ’ɛ makun Zuufu mu daanfɛ’ mu ’ɛ ꞊la, ’bhɛ ’pegee pɛleyrɛ gblaan mu ’ɛ ꞊nɔɔ. 40‑O glaanle mu ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn yan ‑dawli’ ma. ’Bhɛɛ‑ ‑o mɔ ‑o ’seriwole ma ‑Waanbhaa’ ni ‑o ’gbu zrɔn zayi’ mɛɛ mu ‑yrɛ ta. ’Bhɛla‑ ‑zayi’, ‑o nu ‑o ’kitikanlɛ ’eyɔɔle ’ke ’bhɛ kan mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ta ‑Waanbhaa’ ba.»
Glaanle do ’kɔɔpɛ‑ naza ‑Waanbhaa’ ni
41‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la, Zesu ’yaale‑ ‑lɛklale ‑yaa ’sraka go ‑gɔli’ bɔ ‑koonɛ ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa mɛɛ mu ’ɛ gbɛ zi ‑glin ’zi ‑waa’ ‑gɔli’ bɔgbɛya ’ɛ ma ‑koonɛ ’ɛ ’yi. Pɛzan ‑bebe ’yaa‑ ‑gɔli’ ‑bebe bɔ ’zi ’yee‑ ‑koonɛ ’ɛ ’yi. 42’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑yrɛn ma glaanle do nule‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ‑gɔli’ piinɛ‑ plɛ bɔle‑ ‑koonɛ ’ɛ ’yi. ’Bhɛ mu laa ‑yaa ’taŋbha plɛ bhɔ. 43’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’siile, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele ‑o ni dɔɔ: «’Mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ’ɛ ma dɔɔ glaanle ’kɔɔfleŋ‑ ’lɛɛ‑ ‑e ‑gɔli’ yɛkɛ‑ ’la ꞊bwa ‑koonɛ ’ɛ ’yi, ’bhɛ ’yiya‑ mɛɛ ‑vin mu ’ɛ ’kpɛn ‑gɔli’ yɛkɛ‑ ’la ꞊bwa ’bhɛ ni. 44‑Amasrɔyi mɛɛ ‑vin mu ’ɛ ‑o waa ‑naflo ’ɛ sa ‑la ꞊sia, ’bhɛɛ‑ ‑o ’bhɛ ꞊bwa ’ke ’sraka ’le. ’Duŋ‑ ’yee‑ glaanle ’lɛɛ‑, ‑ya ’tɔta‑ ‑gɔli’ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’kpɛn ꞊naa ’ke ’sraka ’le. ‑Zake’ ’laa bolɛ ‑a ’kɔɔ ’ezin‑, ’ali‑ ’ke ’bhɛ klɛ ‑yaa’ pɛbhle ma pɛ ’le.»
13Zesu ‑o ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ’wiza‑ ’ɛ ’lɛɛjanwo ’zi
1Zesu ’pwɛ bhla ’ɛ zi ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ do ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’O Daan mi, vlɛ ‑kpuŋ ’lrele‑ mu ’lɛɛ‑ ’pegee ’fɛgwlɛ‑ ‑gbɛnɛ mu ’lɛɛ‑ dɔgbɛya ’ɛ ‑glin doo!» 2Zesu ’a zikpaa‑ ‑a ni dɔɔ: «’E ’yrɛ ‑o ’bhɛ ’fɛ dɔgbɛya ‑gbɛnɛ ‑gbɛnɛ mu ’lɛɛ‑ ma ɛɛ? Yi do ta, ‑o nu ’fɛ mu ’lɛɛ‑ ’kpɛn ’wilɛ‑, ’bhɛɛ‑ ‑o nu vlɛ ‑kpuŋ mu ’ɛ ’kpɛn ’klaalɛ‑, ’bhɛɛ‑ ’woo‑ vlɛ ‑kpuŋ mu ’la ‑gɛ, ‑o do ’kpɔ ’laa nu bolɛ ’eke‑ ta ‑gɛ ’ke ’bhɛ ’laa balaa’.»
’Drunyan ’lɛyan bhla zi ‑tɔɔmasie mu
3’Bhɛ blaan, Zesu ‑ja yaalɛ Olivi diiŋ vlɛ gɔɔn ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑lɛklaa ‑Waanbhaa’ Gba ’fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ba ‑yrɛ ta. Piɛri ’pegee Zaki, ’bhɛɛ‑ Zaan ’pegee Andre, ’bhɛ mu do ‑kplɛn ‑le ’yaa‑ ‑din, ’bhɛɛ‑ ’mu ’a ‑lrɔkpaa ’kaa: 4«’E ‑jan mu ’la ꞊woa bhe, ’ke ’bhɛ ‑za mu ’ɛ klɛ bhla ’ɛ ꞊bhwa ’o nu ’bhɛ dɔlɛ ‑tɔɔmasie ’ɛ ‑dela ma ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ‑o bhɔ ’waati ’ɛ ’bhɛ ’pe ’o ni.»
5’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ‑jan ’ɛ ’sile, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ’pele‑ ’sanle ‑o ni dɔɔ: «‑Ka ’ka ’gbu ’kun ’elrele, ’ke mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ’ka ’yini‑. 6‑Amasrɔyi, mɛɛ ‑bebe nu nulɛ, ’mi ’tɔ ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑o nu ‑a pelɛ dɔɔ ’wole‑ ‑Waanbhaa’ Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑Kpɔsɔɔ ’la ’kpa ‑janwoa, ’bhɛ ’le! ’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ‑o nu mɛɛ ‑bebe ’yinilɛ. 7’Ke ’ka ’ka ‑din gwledan wli ‑maa, ’bhɛ ’pegee ’ke ’ka yrɛ gbɔɔn ꞊nɔɔ gwledan wli mu ‑maa bhla ’la ba, ’ka ’laa ‑gblaanlɛ’. ‑Amasrɔyi ‑a ‑lɛdulale ‑o dɔɔ ’bhɛ ‑za mu ’ɛ ’mu ‑le nu klɛlɛ ’elwale ’pe. ’Duŋ‑ ’bhɛ ’laa nu klɛlɛ ’ke ’drunyan ’lɛyan bhla ’ɛ ’le. 8’Si do nu ‑wlɛnlɛ’ ’si ’bhɛɛke do ’kaama‑, ’bhɛɛ‑ ‑bhleŋgbe do a ’klɛɛn ’yi mu nu ‑wlɛnlɛ’ ‑bhleŋgbe ’bhɛɛke do a ’klɛɛn ’yi mu ’kaama‑. ’Trɛ nu bɛɛnlɛ, ’bhɛ ’pegee ‑gu mu nu dɔlɛ yrɛ ‑bebe ꞊nɔɔ. ’Bhɛ ‑za mu ’ɛ nu klɛlɛ ‑yrɛn mu ’ɛ zisanyrɛ ’le, ’bhii‑ ’ke le do ‑bla ꞊zian ‑a ta ‑e ‑yrɛnbhle’ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ bhe. 9’Duŋ‑, ’ka mu, ‑ka ’ka ’gbu ’kun ’elrele! ‑Amasrɔyi, mɛɛ mu nu gelɛ ’ka ’le ‑klu ta; ‑o nu ’ka tafɛlɛ ’ke gbaŋbhlɛ mu ’le Zuufu mu daanfɛ’ mu ’ɛ ꞊la. ‑O nu gelɛ ’ka ’le ‑janmatii mu ’pegee ‑bhleŋgbe mu ’ɛ ba ’mi ’tɔ ’ɛ ‑zayi’. ’Ke ’bhɛ ꞊kla ’tɛ, ’ka nu klɛlɛ ’ŋ ’srɛ mu ’le ’bhɛ ‑yrɛ mu ’ɛ ’kpɛn ꞊nɔɔ. 10’Sani‑ ’drunyan ’yan bhla ’ɛ ’bhɔ, ‑yoo ’ke ‑za ’le ’ke ’an ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ‑wa wo ’trɛ ta ’si mu ’ɛ ’kpɛn ni ’pe.» 11«’Ke ‑o ’ka ꞊kwan, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ge ’zi ’ka ’le ‑klu ta ’ka ’kitikan zayi’ bhla ’la ba, ’ka nu ‑jan yɛkɛ‑ ’la ’wolɛ‑, ’ka ’laa ’bhɛ yiɛnkanlɛ ’elwale ’pe. ’Duŋ‑ ’ke ’ka ꞊bhwa ye, ‑jan ’la ‑Waanbhaa’ ’bhɛ dɔle‑ ’ka ’kpee ’ka ’kitikan bhla do ’kpɔ ’ɛ zi bhe, ‑ka ’bhɛɛ‑ ’wo. ‑Amasrɔyi ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’bhɛ ’laa nu dalɛ ’ka mu ’gbu ba, ’duŋ‑ ’bhɛ nu dalɛ Lii ’Weŋ ’ɛ ’bhɛ a ‑glɔɔya’ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ba.» 12«Mɛɛ do nu ‑a nɛɛnɛ‑ do ‑lɛnalɛ mɛɛ mu ni ’bhɛɛ‑ ’mu ’bhɛ dɛ, ’bhɛɛ‑ ‑nɛ dɛ nu ’bhɛɛ‑ ’yansi za ’ɛ klɛlɛ ’bhɛ ’nɛ ’ɛ ni. ‑Nɛ mu nu ‑wlɛnlɛ’ ‑o yapɛ mu ’ɛ ’kaama‑ ’bhɛɛ‑ ‑o ’mu dɛ. 13’Ka vɛn nu ’silɛ‑ mɔkpɛn’ yin ’lii ’mi ’tɔ ’ɛ ‑zayi’. ’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’bhɛ ‑yrɛn ’mu ’ɛ ’kpɛn ’yikwan꞊ ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ‑o ‑lɛyanle ma, ’bhɛ zan nu golɛ ‑za ’yi.»
‑Za ’yɔɔ‑ ’kanle‑ ‑a ‑daŋ’ ta
(Matie 24.15-28; Luki 21.20-24)
14«Pɛ ’la vɛnsi ‑Waanbhaa’ yin ’lii, ’ka nu ’bhɛ ’yaale‑ yelɛ *‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la ’ke ‑ya ’triŋdɔ‑. ’Ke mɛɛ ’la zan ‑o ‑jan ’lɛɛ tape ’zi, ’bhɛ zan dɔ klɛn ’ke ‑ya ‑yima’ ’elrele. ’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ’ke mɛɛ ’la zan mu ꞊kla Zude ’klɛɛn ’ɛ ’yi, ’mu blasan‑ ’mu ‑lɛɛ vlɛ gɔɔn mu ’ɛ ’yi ye. 15’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ’ke mɛɛ ’la zan ‑o ’bhɛ a ’fɛ ’ɛ ’wiiŋ‑, ’bhɛ zan laa pelɛ dɔɔ ’bhɛ ‑o zinale, ’bhɛɛ‑ ‑e wlale‑ ‑yaa’ ’fɛ ’ɛ ꞊la, ‑a maza ‑o pɛ ’la ma ’bhɛ ’si zayi’. 16’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’la zan꞊kla ’bhɛ ba gba la ’bhɛ ’waati ’ɛ ba, ’bhɛ zan laa pelɛ dɔɔ ‑e niinale ‑a ba ’fɛ ’lɛ ma, ‑a ta dunɛ‑ tralapɛ ’si ’si zayi’. 17’Bhɛ yi mu ’ɛ ’le, ’ke le mu ’la kpɛle ꞊kla ’bhɛ ’waati ’ɛ ba, ’bhɛ ’pegee ’ke le mu ’la ’nɛ mu ꞊kla ‑yɔn ma, ’mu ’nisɛ‑ ‑yrɛn ma! 18‑Ka ’ka ’seriwo ‑Waanbhaa’ ni, ’kooko‑ ’bhɛ ’waati ’ɛ yaa klɛ ‑niinii’ ’kpa bhla zi. 19‑Amasrɔyi, ’bhɛ yi mu ’ɛ nu klɛlɛ ’eyɔɔle gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ‑a ’san ‑Waanbhaa’ ’drunyan klɛ ’ke ’bhɛ nu ’tɛnlɛ‑ ‑zɔn ma, ’bhɛ ’yansi ‑yrɛnbhle’ gbɛya ’laa baalɛ ‑lido’ bhaaplɛŋ mu ta ’bhɛ gbɛɛn‑. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ ge ’tɛnlɛ‑ ’drunyan ’lɛyanle ma, ’bhɛ ’yansi ‑yrɛn ’laa nu baalɛ ‑o ta. 20’Ke Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ laa ’bhɛ ‑yrɛn ’kpa yi mu ’ɛ ’ke ’kanlɛ‑ ‑o lii, mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑yaa nu ’sɔlɛ‑ gole‑ ‑za ’yi. ’Duŋ‑ ‑e mɛɛ ’la zan mu makwan‑ gban ‑yaa pɛ mu ’le, ‑e ’yee‑ ‑yrɛn ’kpa yi mu ’ɛ ’ke ’kaan ‑o ‑lii, ’mu ‑la ‑zayi’. 21’Ke mɛɛ ’ke ’a ꞊pia ’ka ni bhla ’la ba ’kaa: ‹‑Ka ’ka ’yrɛkpa, Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑Kpɔsɔɔ Krisi ’ɛ ‑yoo ‑gɛ›. ’Bhɛɛ‑ ‹‑Ka ’ka ’yrɛkpa, ‑yoo laale!› ’Ka ’laa ’ka ’kpalɛ‑ ‑a ‑yi. 22‑Amasrɔyi bhla ma mɛɛ mu nu ‑wlɛnlɛ’, ’bhɛɛ‑ ‑o nu a pelɛ dɔɔ ’wole‑ ’ke mɛɛ ‑bhee mu ‑kpɔsɔɔ ’gbu ’ɛ ’le, ’bhɛɛ‑ bhla ma ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu nu nulɛ ’ezin‑. ‑O nu ’sɔle‑ maza mu ’pegee ’kpeelɛni maza mu klɛlɛ, ’kooko‑ ’ke ’bhɛ sɔ klɛle‑, ’bhɛɛ‑ ‑o gbɛsɔ ‑Waanbhaa’ mɛɛ ’la zan mu makwan‑ gban ’mu ‑yinile ta. 23’Ka mu, ‑ka ’ka ’yrɛkpa ’ka ’gbu ba ’elrele! ’Ŋ ’ka ’kpeelɛlakaan ‑gɛ bhe ’bhɛ ‑za mu ’ɛ ’kpɛn ’le.»
Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’nuza‑
(Matie 24.29-31; Luki 21.25-28)
24«’Bhɛ yi mu ’ɛ ’le, ’bhɛ ‑yrɛn ’kpa yi mu ’ɛ ’kanle‑ blaan, ‑yretɛbhɛ laa nu ‑bhilɛ’ ‑li, ‑e nu klɛlɛ ’ke ‑gblo ’le, ’bhɛɛ‑ mlɛ laa nu ’sɔlɛ‑ ‑bhile’ ’ezin‑. 25’Bhɛɛ‑ mlɛklɛnnɛ mu ’ɛ nu baalɛ. ‑Glɔɔya’ mu ’la laflɛ’ ’yi pɛ mu kun ’bhɛɛ‑ waa sɔ baale’, ’mu nu bɛɛnlɛ. 26’Bhɛ bhla ’ɛ ba ’tɛ, ’ka ’yrɛ nu ’kpalɛ‑ *Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’nule‑ ma laflɛ’ ‑gblɛn mu ’ɛ ’yi, ‑yaa’ ‑glɔɔya’ ‑gbɛnɛ ’ɛ ’le, ’bhɛ pegee ‑a ‑lregbɛya ‑yrayra ’ɛ ’le. 27’Bhɛ klɛle ’tɛ, ‑e nu ‑yaa’ ‑mlɛkɛ mu ’ɛ winbɔlɛ ‑e mɛɛ ’la zan mu makwan‑, ’mu ‑lɛkpayrɛ ꞊nɔɔ ’eke‑ ta, ’ke ’mu da ‑yretɛbhɛ ‑wlɛnyrɛ’ ’pegee ‑a baayrɛ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ge ’kpalɛ‑ laflɛ’ ’pegee ’trɛ ‑daŋma’ mu ta.»
Figi diiŋ ’ɛ ’bhɛ ‑kɔɔ’ daan ‑za ’ɛ ‑dela ‑le ɛɛ?
(Matie 24.32-35; Luki 21.29-33)
28«‑Ka figi diiŋ ’ɛ ’klɔsikun doo, ’bhɛɛ‑ ‑ka ‑za daan ‑a ma: ’ke ‑a ‑yi ’ɛ ’paa‑ ‑a gbɛ mu ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑a ‑laa mu ’ɛ ’tɔɔnle‑ ‑saan ‑a ta bhla ’la ba, ’kaa ’yaango‑ ’bhii‑ la ban bhla ’ɛ ꞊bhwa ’e ‑din. 29’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ’ka mu ’ezin‑, ’ŋ ‑za mu ’la ꞊pia ’ka ni bhe, ’ke ’ka ’mu klɛle ‑ya bhla ’la ba, ‑kaa ’yaango‑ ’bhii‑ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’nu bhla ’ɛ ꞊bhwa ’ka ‑din gban. 30’Mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ’ɛ ma dɔɔ: mɛɛ ’la zan mu ‑o ‑yrɛ ma ‑zɔn, ‑o ’kpɛn gale pleŋ‑, ’ke ‑za mu ’lɛɛ‑ ’kpɛn ꞊bhwa gban. 31Laflɛ’ ’pegee ’trɛ nu ’kanlɛ‑ ’duŋ‑ ’an pɛ ‑jan mu ’ɛ waa nu ’kanlɛ‑ ‑titi.»
‑Waanbhaa’ do ‑kplɛn ‑le ’drunyan ’lɛyan yi ’ɛ dɔ
32Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «‑Za mu ’lɛɛ‑ klɛ yi oo, ‑o klɛ ’waati oo, mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ’mu dɔ. ’Kee‑ kpa laflɛ’ ’yi ‑mlɛkɛ’ ’pegee ‑Waanbhaa’ Gbe ’gbu ’ɛ ta oo, ‑o ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ’mu dɔ, ’ke yaa ’e go ’ŋ Dɛ ‑Waanbhaa’ do ‑kplɛn ba. 33‑Ka ’ka ’yrɛkpa ’ka ’gbu ba ’elrele, ’ka ’yri ’laa golɛ ’ka ’gbu ‑za ’le, ‑amasrɔyi ’ka ’laa ’bhɛ ’waati ’bhɔ bhla ’ɛ dɔ. 34‑E nu klɛlɛ ’bhii‑ mɛɛ do geza gbɛn ta: ‑a ge bhla ’ɛ zi, ‑e ‑yaa’ ’fɛ ’ɛ gbɛkpaa ‑yaa’ ’fa ‑la yewonɛ mu ’ɛ ’kɔɔ. ‑E ye ’ɛ ’yiciɛnna ‑o ’kpɛn ma do do, ’bhɛɛ‑ ‑ya ꞊pia ’fɛ gooba mi ’ɛ ni dɔɔ ’bhɛ bo ’fɛ ’ɛ ‑klɔsikunle ma, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’yri ’laa golɛ ’bhɛ ’gbu ‑za ’le. 35’Bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ’ka mu ’gbu ’yri ’laa golɛ ’ka ’gbu ‑za ’le ’dɛ, ‑amasrɔyi ’ka ’laa ’fɛzan‑ ’ɛ ’niina‑ bhla ’ɛ dɔ, ‑e nu klɛlɛ yroma ‑la zi oo, blaŋdrɛyi oo, maagwlɛn ‑we bhla ’ɛ ba oo, ’bhɛ ’pegee zrwanzi, ’ka ’laa ’bhɛ dɔ. 36’Kee‑ ꞊nwa ’ka ’yibɛɛnnazi, bhaa yaa bhɔlɛ ’ka ta yi pla. 37’Mi ’kɛla ’wo zii’ ’ka ni ‑gɛ, ’mi ’bhɛɛ‑ do ’kpɔ ’ɛ wo mɔkpɛn’ ni dɔɔ: ‹’Ka ’yri ’laa golɛ ’ka ’gbu ‑za ’le.›»
14ZESU DƐYRƐ ’PEGEE ‑A BWEYRƐ GALE BA ZERUZALƐMU
Zuufu ‑kuŋlii’ mu ’ɛ ‑woo ’dukpa zii’ Zesu ma ’bhɛɛ‑ ‑wa dɛ
(Matie 26.1-5; Luki 22.1-2; Zaan 11.45-53)
1‑Yrekpaa’ plɛ ‑yaa Paki ’fɛti yi ’ɛ ’lɛɛ, ’bhɛ ’pegee ’bluu mu ’la waa ‑yaa ’mu ‑pɛɛ ’ɛ wlɛn ’ke ’sɛkɛ ’le ’mu ’bhle ’fɛti ’ɛ. ’Sraka ’lɛna ‑kuŋlii’ mu ’ɛ ’pegee ’Toŋ daan mu ’ɛ ‑o ‑yaa Zesu ’kunyrɛ‑ ‑glin ’zi ‑dawli’ ma, ’bhɛɛ‑ ‑wa dɛ. 2’Duŋ‑, ‑o ‑yaa pe ’zi ’eke‑ ni ’kaa: «‑Kɔɔ’ ’laa ’bhɛ klɛlɛ ’fɛti ’waati ’ɛ ba, ’kebhlaale ‑kɔɔa’ mɛɛ mu ’ɛ nu ‑wlɛnlɛ’ ’eke‑ ma.»
Le do ‑lasiklɔɔ ꞊klaa Zesu ’wiiŋ‑
3’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, Zesu ’pegee ‑yaa ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’yaa‑ Betani ‑wa ’ɛ ta ’gwlaan‑ do a ’fɛ ’ɛ ꞊la; ’bhɛ ’tɔ ‑le ‑yaa Simɔ, ’bhɛɛ‑ ‑kpaan ‑yaa ’bhɛ ma ‑sɔ. ‑O ‑yaa pɛbhle ’zi ’waati ’la ba, ’ke le do nule‑ wlalɛ ‑o ta. Buteli bhlɔ gbɔɔn ‑lrele’ do ‑yaa ’bhɛ le ’ɛ ’kɔɔ, ’bhɛ buteli ’ɛ klɛle ‑yaa ’ke ’vɛrɛ ‑glɔɔn ’la ‑o ‑yaa ’bhɛ sii alibatri ’bhɛɛ‑ ’le. ‑Lasiklɔɔ ‑gblɛn ’nrale‑ ’plɛɛle‑ do ‑le ‑yaa ’bhɛ buteli ’ɛ ’yi. ’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ’yee‑ le ’ɛ ‑e ’bhɛ buteli ’ɛ ’wile, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ‑yi ‑lasiklɔɔ ’ɛ ’klaale Zesu ’wiiŋ‑. 4Mɛɛ ’la zan mu ‑yaa ’bhɛ ’yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ ye, ‑o ’ke mu ‑o zrupliila, ’ke ‑wa pele‑ ’eke‑ ni dɔɔ: «Le ’lɛɛ ‑yoo ‑lasiklɔɔ ‑gblɛn ’nrale‑ ’lɛɛ ’siɛ zii’ win ’ɛ ‑dela ma ɛɛ? ‑E ’bhɛ ’siɛ zii’ bhaama ‑mɛla ma ɛɛ? 5‑O ‑yaa sɔ a gɔnle‑ denie ‑gɔli’ ’taŋbha ‑kɛmɛ yaga (300) ’e tralapɛ ’le; ’bhɛɛ‑ ‑o ’bhɛ ‑gɔli’ ’ɛ na ’kɔɔfleŋzan mu ni!» ‑O ’bhɛ le ’ɛ ’tɔpia‑ ’eyɔɔle. 6’Duŋ‑ Zesu ’a zikpaa‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Kaa ’to ’srɔ! ‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o ‑a zrubatɛdɔ zii’ ɛɛ? ‑E ‑za ’wlan ‑la ꞊kla ’ŋ ni bhe. 7‑Amasrɔyi, ’kɔɔfleŋzan mu ‑o ’ka ’pleŋ‑ yikpɛn ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ’waati ’oo ’waati ’la ꞊swa ’ka ni, ’ka sɔ ‑za ’wlan klɛle‑ ’mu ni, ’duŋ‑ ’mi ’laa nu bolɛ ’ka ‑din ’waati ’ɛ ’kpɛn ba. 8Le ’lɛɛ gbɛswa‑ ’kɛla klɛle ta, ‑e ’bhɛɛ‑ ꞊kla. Drɔɔn’, ‑e ‑yaan gban ‑lasiklɔɔ ’klalele ’ŋ gbaa ’ɛ ta ‑a binle ‑lɛɛ. 9’Mi ’gbu pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ma ’kaa ’ke ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wole‑ ꞊zian yrɛ ’oo yrɛ ’la ꞊nɔɔ, ’drunyan ’ɛ ’kpɛn ’yi, ‑o nu le ’lɛɛ klɛza ’ɛ ’yigɔɔnlɛ ’bhɛ ꞊nɔɔ, ’kooko‑ ’yee‑ le ’ɛ ‑za dɔ mɛɛ mu ’ɛ ’kpee.»
Zudasi ‑o ‑a zi ’bhii‑ ‑e Zesu ’lɛna‑ ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ni
10Zesu a ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ mi ’la ‑o ‑yaa ’bhɛ sii Zuda Isikariɔti ‑ja ’tɛnlɛ‑ ’Sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ma, ’ke ‑ya pele‑ ’mu ni dɔɔ ‑ya zi ’bhii‑ ‑e Zesu ’lɛna ‑o ni. 11’Bhɛ ‑jan ’ɛ ꞊swa ’mu ni ’egbɛnɛle, ‑ayile ’ke ’mu ’a ’pele a ni dɔɔ ’mu nu ‑gɔli’ ’nalɛ‑ ‑a ni. ‑A ’san ’bhɛ yi ’ɛ ma, Zudasi gbɛ ‑yaa nu ’sɔlɛ‑ Zesu ’kunle‑ ta gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ‑e ‑yaa ’bhɛɛ‑ klɛ bhla ‑lrele’ ’ɛ ‑glin ’zi.
Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑woo Paki ’ɛ ta pɛ ’ɛ ’bhle zii’
(Matie 26.17-25; Luki 22.7-14; 22.21-23; Zaan 13.21-30)
12’Bluu ’la waa ‑yaa ’bhɛ ‑pɛɛ ’ɛ wlɛn ’ke ’sɛkɛ ’le, ’bhɛ ’bhle ’fɛti yi ‑lwa ’ɛ ’le, Zuufu mu ’ɛ ’yaa‑ ‑bhlaa gwlɛn bhlonɛ‑ mu ‑la dɛ, ’bhɛɛ‑ ‑woo klɛ ’ke ’sraka ’le ‑o gole ’ɛ luya ’yi ’bhɛ ‑zayi’. ’Bhɛ ’yi ’tɛ, Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑wa ‑lrɔkpaa dɔɔ: «’Yoo‑ ‑a zi ’bhii‑ ‑kɔɔ’ ge ‑kɔɔa’ Paki ’fɛti ’ɛ ta kpo ’ɛ klɛ ’naa ma ɛɛ?» 13’Bhɛɛ‑ Zesu ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ plɛ winbwa‑, ’ke ‑ya pele‑ ’mu ni: «‑Ka ge ‑wa ’la bhe ‑a ta, ’ka ’lɛ nu ’palɛ‑ ’ke mɛɛ do ’le, ‑yi gbɔ do ‑o ‑a wiiŋ‑, ‑ka dɔ ‑a zi. 14’Kee‑ ‑ja wlalɛ ’fɛ ’la ꞊la, ‑ka wla ‑a zi ’bhɛ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ‑ka ’bhɛ ’fɛzan‑ ’ɛ lrɔkpa’ dɔɔ: ‹’O Daan mi ’ɛ pe ’o nu ’e ’lrɔkpa dɔɔ ’yee‑ ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ nu ‑waa’ Paki ’fɛti ’ɛ ta pɛ ’ɛ ’bhlelɛ‑ ’fɛkpee ’la ꞊la ’bhɛ ‑o naa ‑a ma ɛɛ?› 15’Ke ’bhɛ ꞊kla, ’fɛzan‑ ’ɛ nu ‑yaa’ ’saŋgaso ’kpee gblaan ’ɛ do zrɔnlɛ ’ka ni. ’Bhɛ magaanle ‑o ’elrele gban, ’bhɛ ’pegee mɛɛ mazadɔ pɛ yɛkɛ‑ ’la ma ’bhɛ ‑o ’bhɛ ꞊la. ’Ka nu ‑kɔɔa’ pɛ Paki ’fɛti ’ɛ ta kpo ’ɛ klɛlɛ ‑kɔɔ’ ni ’bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ. 16‑Yaa’ ‑klaŋlanɛ plɛ ’ɛ ‑o gele ’tɛ, ’ke ‑o wlale‑ ‑wa ’ɛ ta. ‑O ꞊bhwa pɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’lɛsɔle ta ’bhii‑ Zesu ’a ꞊pia ‑o ni gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ’Bhɛɛ‑ ‑o ‑waa pɛ ’fɛti ta kpo ’ɛ ꞊kla ’bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ.»
17’Bhɛ blaan, Zesu a ‑klaŋlanɛ plɛ ’ɛ ’niinaa ‑o ‑zanta’. Yromazi bhɔle ’tɛ, ’ke ’yee‑ Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ ‑o ’nule wlalɛ ‑wa ’ɛ ’kpee. 18‑O ‑yaa pɛle ’zi bhla ’la ba, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni ’kaa: «’Mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ’gbu ’ɛ ma dɔɔ ’ka mu ’la ’ka ’pegee ’mi ‑o pɛbhle ’zi ’eke‑ zi ‑gɛ bhe, ’ka do nu ‑dawli’ ’kpalɛ‑ ’ŋ gbɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ’ŋ ’lɛna mɛɛ mu ni.» 19‑Yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑woo wlɛyisriwoa, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ‑lrɔkpale ’sanle do do ’kaa: «’Mi ‑le ’kɛle‑ ɛɛ?» 20Zesu pe ‑o ni ’tɛ dɔɔ: «’Ka mɛɛ vu ta plɛ ’ɛ ba, ’ke mɛɛ ’la zan ’bhɛ gbɛ ꞊wlaa ’ŋ gbɛ ta pɛle ‑koo do ’kpɔ ’ɛ ’yi, ’bhɛ klɛ ’bhɛ zan ’bhɛ ‑le ’kɛle‑. 21Wlan ’ɛ ni, Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ‑yoo zan galɛ ’bhii‑ ‑a yɔɔndɛle ‑o ‑a ba zayi’ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi. ’Duŋ‑ mɛɛ ’la zan nu ‑a ‑lɛnalɛ mɛɛ mu ’ɛ ni, ’bhɛɛ‑ ‑wa dɛ, ’bhɛ zan ta ‑yrɛn! ’Ali‑ ’ke waa ‑yaa ’bhɛ zan ’ɛ ya ‑titi, ’bhɛ mabhaa ‑yaa bhɔ ’bhɛ zan ’ɛ ma.»
‑Waanbhaa’ a pɛbhle ’Weŋ
(Matie 26.26-30; Luki 22.14-20; 1 Korɛnti 11.23-25)
22‑O ‑yaa pɛ ’ɛ ’bhle zii’ bhla ’la ba, Zesu ’bluu ’ɛ ’sile‑, ’kee‑ ‑Waanbhaa’ ’pubɔle ‑a ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya takanle kplokplo. ’Bhɛ blaan, ’ke ‑ya nale‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni, ’bhɛɛ‑ ‑e pe ‑o ni dɔɔ: «‑Kaa ’kun, ’ŋ ’flɛ ’ɛ ’yele‑ ‑gɛ.» 23’Bhɛ blaan, ’kee‑ ‑drɔɔ pɛyan‑ do ’sile, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑Waanbhaa’ ’pubɔle ’bhɛ ma, ’kee‑ ’bhɛ ’kpale ‑o ’kɔɔ ’kaa ‑o ’kpɛn ’a ’ke ’mi do do. 24’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Ŋ yiɛn ’ɛ ’yele‑ ‑gɛ, ‑bhoolaya drɛɛ ’la ‑yoo ‑Waanbhaa’ ’pegee bhaaplɛŋ mu pleŋ‑, yiɛn ’lɛɛ‑ ’bhɛ ‑le ’bhɛ ‑tɔɔmasie ’ɛ ’le, ‑e ‑klalaa’, ’kooko‑ ‑e mɛɛ ‑bebe ’pegee ‑Waanbhaa’ kpa do ma. 25’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ ’naa nu ‑drɔɔ ’bhɛɛke ’milɛ‑ ’ezin‑ ’sani‑ ’ŋ nu ‑drɔɔ drɛɛ ’la ’milɛ‑ ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta ’bhɛ ’waati ’ɛ ’bhɔle‑ pleŋ‑.» 26’O yanle ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔ ma ’sro mu ’ɛ ’kpalele, ’ke ‑o ’pwɛle ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ Olivi diiŋ vlɛ gɔɔn ’ɛ ’wiiŋ‑.
Zesu pe Piɛri ni dɔɔ ’bhɛ nu ’bhɛ ‑lɛmadɔlɛ ’eglɔɔle ‑a ma
(Matie 26.31-35; Luki 22.31-34; Zaan 13.36-38)
27Zesu pe ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Ka ’kpɛn nu ’ŋ ’tolɛ‑ a ꞊nɔɔ, ‑amasrɔyi ‑a yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi ’kaa: ‹’Ŋ nu ‑bhlaa mu gooba mi ’ɛ dɛlɛ, ’bhɛɛ‑ ‑bhlaa mu ’ɛ nu ’kanlɛ‑ ’eke‑ ma jafata.›»28Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ ’kaa: «’Duŋ‑ ’ke ’ŋ ‑bwela gale ba ’waati ’la ba, ’ŋ nu ’kanlɛ‑ ’ka ’lɛɛ ‑sɔ Galile.» 29’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke Piɛri ’a ’pele ’a ni dɔɔ: «’Ali‑ ’ke mɛɛ ‑vin mu ’ɛ ’kpɛn blasaan‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑woo ’e ꞊twa ‑a nɔɔ‑, ’mi ’naa nu ’e ’tolɛ‑ a ꞊nɔɔ ‑titi.» 30’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a zikpale ‑a ni dɔɔ: «’Mi pe ’e ni wlan ’ɛ ni dɔɔ: ‑zɔn ‑bi ’gbu ’lɛɛ zi, ’sani maagwlɛn ‑wegbɛ’ plɛ mi ’ɛ ’pleŋ‑, ’e nu ’e ’lɛmadɔlɛ ’eglɔɔle ’mi ma ‑glɔɔn yaga ’kaa ’yaa mi dɔ.» 31’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, Piɛri ’bhɛ zikpaa‑ ‑a ni faŋgan‑ ma ’ezin‑ dɔɔ: «’Ali‑ ’kee‑ ꞊kla ’o ’pegee ’bhi dɛle ’le ’eke‑ ’yi, ’naa nu ’ŋ ‑baŋgolɛ ’e ’yi ‑titi.» ‑Klaŋlanɛ ‑vin mu ’ɛ ’kpɛn ‑dwa ’bhɛɛ‑ ‑jan yɛkɛ‑ do ’kpɔ ’ɛ ta.
Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑ja Zɛtisemane ‑yri gba ’ɛ ꞊la
(Matie 26.36-46; Luki 22.39-46)
32’Bhɛ blaan, Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o ‑ja yrɛ do nɔɔ‑, ‑o ‑yaa ’bhɛ yrɛ ’ɛ sii Zɛtisemane. ‑O bhɔle ’bhɛ ꞊nɔɔ bhe ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni ’kaa: «‑Ka yala‑ ‑gɛ, ’ŋ gele‑ ’ŋ ’seriwolɛ laale.» 33‑A ge bhla ’ɛ zi, ‑e Piɛri ’pegee Zaki ’bhɛɛ‑ Zaan ’siila‑, ’bhɛɛ‑ ’mu ‑dwa ‑a zi. ‑Gblaan ’klale ‑saan ‑a ‑yi, ’bhɛɛ‑ ‑a blina‑ yiɛn ‑yaa. 34‑E pe ‑o ni dɔɔ: «’Ŋ ’blina‑ yiɛn ‑o ’klekle ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ’ŋ gale ma. ‑Ka bo ’ka ’yrɛ ma yrɛnɛ‑ ’lɛɛ‑ ꞊nɔɔ ‑gɛ!» 35‑Ya pleŋgole sa ‑o ma, ’kee‑ ’klaale ‑a ’kpɔ ta ’trɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ’seriwole ‑Waanbhaa’ ni ’kaa: «’Kee sɔ a klɛle‑, ‑yrɛnbhle’ ’waati ’yɔɔ‑ ’lɛɛ ’kan ’ŋ ma ’egbɔɔnle.» 36‑E ‑yaa pe ’zi dɔɔ: «’Ŋ Dɛ, ’ŋ Dɛ, ‑za ’kpɛn klɛ ’seŋ ‑o ’e ni. ‑Yrɛn pɛyan‑ do ’la bhe ‑a pleŋgo ’ŋ ma. ’Duŋ‑ ’yaa ’mi zru maza klɛlɛ, ’e ’gbu ‑la zru maza klɛ.» 37’Bhɛ blaan, ’kee‑ nule‑ ’pwɛlɛ‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ yaga ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ bhɔle‑ ’mu ta yi pla. ’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’kee‑ Piɛri bwele‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ’bhɛ ni dɔɔ: «Simɔ, ’e yidɛ zii’ ɛɛ? ’Yaa ’sɔlɛ‑ bole‑ ’e ’yrɛ ma ’ali‑ ’waati sanɛ‑ ba ɛɛ? 38‑Ka bo ’ka ’yrɛ ma, ’ke ’ka ’ka ’seriwo Waanbhaa’ ni, ’kooko‑ ‑Setran’ ’laa ’ka ’yidan‑, ’bhɛɛ‑ ‑e ’ka bɔ ‑za ’yɔɔ‑ ’yi. Bhaaplɛŋ zru ‑o ‑a zi ’bhii‑ ‑e ‑za ’wlan klɛ, ’duŋ‑ ’bhɛ yɛkɛ‑ faŋgan‑ ’laa ‑o ’ɛ ta.»
39‑Ya pleŋgo gbɛ drɛɛwoa‑ ‑o ma ’ezin‑, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ bɔle‑ ’yee‑ ‑jan do ’kpɔ ’ɛ ’pele‑ ta ‑Waanbhaa’ ni. 40‑E niina‑ gbɛ drɛɛwole ’ezin‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ta, ’kee‑ bhɔle‑ ’mu yidɛle ta; ‑amasrɔyi, yi ’ɛ gbinkpa’ gbɛ ‑yɔɔ’ ’ɛ ’kɔɔ ‑o ‑yrɛ ta, ‑jan ’la ‑o ’bhɛ pe Zesu ni, waa ‑yaa ’bhɛ dɔ. ’Bhɛɛ‑ ‑e ‑ja ’ezin‑ ‑a ‑zanta’. 41‑A nu gbɛ yaga mi ’ɛ ma ‑o ta, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «’Ka ‑o yidɛ ’zi ɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o ’ka ’yitrɛ zii’ ‑li ɛɛ? ’Bhɛ ꞊swa ’bhɛ ’yi, ’waati ’ɛ ꞊bhwa. ‑Ka ’ka ’yrɛkpa! ‑O nu ‑dawli’ ’kpalɛ‑ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ gbɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑wa ’lɛna ‑za ’yɔɔ‑ klɛ mu ’ɛ ni, ’bhɛ ’waati ’ɛ ꞊bhwa. 42‑Ka ’ka ’wlɛn‑, ‑kɔɔ’ ge! ‑Ka ’ka ’yrɛkpa doo, mɛɛ ’la zan nu ‑dawli’ ’kpalɛ‑ ’ŋ gbɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ’ŋ ’lɛna‑ mɛɛ mu ni, yaa ‑o ‑li ‑kɔɔ’ ma ’egbɔɔnle.»
Zesu ’kunyrɛ‑ mɛɛ mu ’ɛ ’kɔɔ
(Matie 26.47-56; Luki 22.47-53; Zaan 18.3-12)
43Zesu ’yaa‑ ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’wo zii’ bhla ’la ba, ’ke Zuda ’pwɛle ‑a ‑yi. Zesu a klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ do ‑le ‑yaa ’kɛle‑. ‑Zamaa’ ’srɛ ‑gbɛnɛ do ‑yaa ‑a zi, ‑gɔkuŋ’ ’pegee ’beni mu ’le ’mu ’kɔɔ. ’Sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee ’Toŋ daan mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ ‑waa’ ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ ’mu ‑le ‑o winbwa‑ Zesu ’kunyrɛ‑ ꞊nɔɔ. 44’Yee‑ Zuda ’la ꞊kla Zesu ’lɛna mi ’le mɛɛ mu ’ɛ ni, ‑e Zesu ’kungbɛya ‑tɔɔmasie do ‑zrɔnna Zesu ’kun mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Ke ’ŋ mɛɛ ’la zan ‑tuubwa ’yele‑ ’kɛle‑. ‑Kaa ’kun ’bhɛɛ‑ ’ka ge ’kɛle‑, ’duŋ‑ ‑ka ’ka ’yrɛkpa ’a ba ’elrele!» 45Zuda nule ’tɛ, ’ke ‑ya mabɛɛnle ‑gun Zesu ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ’bhɛ ni dɔɔ: «’O Daan mi!» ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’kee‑ Zesu ‑tuubɔle. 46’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke mɛɛ mu ’ɛ ‑o Zesu ’kunle. 47’Duŋ‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ do ’bhɛ a ‑gɔkuŋ’ ’ɛ ’pwɛle‑ ’bhɛ ’bhoo‑ ’ɛ ’yi, ’kee‑ ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii gblaan ’ɛ ’bhɛ a ’fa ‑la yewonɛ mu ’ɛ do ’trɔnlaa do takanle. 48’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni ’kaa: «’Ka ꞊nwa ’ŋ ’kunyrɛ‑ ꞊nɔɔ ‑gɔkuŋ’ ’pegee ’beni mu ’le ’ka ’kɔɔ, ’ŋ ’yoo‑ ’ke mɛɛ dɛ mi do ‑la ‑le ɛɛ? 49Yi ’oo yi, ‑kɔɔ ’yaa ’eke‑ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ŋ ’yaa‑ mɛɛ mu daan *‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la, ‑mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ’ŋ ’kunlɛ‑ ’bhɛ yrɛ ’ɛ꞊nɔɔ ɛɛ? ’Duŋ‑ ‑za ’lɛɛ‑ ’kpɛn ꞊kla, ’kooko‑ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ‑o ‑jan mu ’la ꞊woa ’mi ba zayi’ ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi ’mu ’lɛsɔ‑.» 50’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’kanle ’eke‑ ma ’gbasaa gbasaa, ’ke ‑o Zesu do ‑kplɛn ’tole ’a ꞊nɔɔ. 51‑Zwannɛ do dɔle ‑yaa Zesu zi. Sɔ drɔŋ ‑la ’kanle‑ ‑yaa ‑a gbɛ ta. Mɛɛ mu ’ɛ ‑o ’bhɛ ꞊kwan ’ezin‑. 52’Duŋ‑ ’bhɛ ’ploole ’bhɛ ta sɔ ’ɛ ma ‑o ’kɔɔ‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ blasanle ’bhɛ tafleŋ‑ ’ɛ ’le.
‑O ‑ja Zesu ’le Zuufu mu a ’kitikan mɛɛ gblaan ‑lɛdo’ ’ɛ ba
(Matie 26.57-68; Luki 22.54-55; 22.63-71; Zaan 18.13-14; 18.19-24)
53‑O ‑ja ’ke Zesu ’le *’Sraka ’lɛna mu a ‑kuŋlii gblaan ’ɛ ba ’fɛ ’lɛ ma. ’Sraka ’lɛna mu ‑kuŋlii’ mu ’ɛ ’pegee Zuufu mu ’ɛ ‑waa’ ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ *’Toŋ Daan mu ’ɛ, ‑o ’kpɛn ‑ja ‑o ’lɛkpalɛ ’eke‑ ta ’bhɛ ꞊nɔɔ ye. 54Mɛɛ mu ’ɛ ‑yaa ge ’zi Zesu ’le bhla ’la ba ’sraka ’lɛna mu a ‑kuŋlii ‑gblaan’ ’ɛ ba, Piɛri ‑yaa zan ‑o ‑zanta’ ’egbɔɔnle. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ nule‑ wlalɛ ’yee‑ ’sraka ’lɛna mu a ‑kuŋlii gblaan ’bhɛ ‑a ’fɛ ‑gbeŋ ’ɛ ’yi. ’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’kee‑ gele‑ yaalɛ ’fɛ gooba mu ’ɛ ‑din ‑a magayrɛ nɔɔ‑ ’tɛ ’ɛ ‑din.
55’Sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee Zuufu mu a ’kitikan mɛɛ gblaan ‑lɛdo’ ’ɛ ‑o ’kpɛn ’yaa‑ ‑jan ’bhɛɛke‑ do ‑glin ’zi Zesu ’kaama‑, ’kooko‑ ’bhɛ klɛ ‑a dɛ win ’le. ’Duŋ‑ waa ‑jan ’lɛdɔɔle ’kedo‑ ’male mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’lii Zesu ma. 56‑Amasrɔyi mɛɛ ‑bebe ‑yaa bhla ’kpa zii’ Zesu ma, ’duŋ‑ ‑o ’kpɛn ’liijan‑ mu ’ɛ waa ‑yaa do. 57’Bhɛ klɛle‑ ’tɛ, ’ke ‑zamaa’ ’ɛ ’pleŋ‑ mɛɛ ’ke mu ‑o ‑wlɛnle’, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o bhla ’lɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ ’kpale Zesu ma ’kaa: 58«’O mɔɔ ’gbu ’a ꞊maa ‑a ‑lii dɔɔ bhaaplɛŋ mu ’gbu ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’la ‑dwa ’mu gbɛ ’le, ’yee‑ ’gbu nu ’bhɛ ’wilɛ‑, ’bhɛɛ‑ ‑ya dɔ gbɛ drɛɛwo ‑yrekpaa’ yaga ‑la; ’bhɛ ’laa nu klɛlɛ bhaaplɛŋ woye ’le.» 59’Ali‑ ’bhɛ ‑jan ’la bhe, ’bhɛ gole ‑yaa ‑jan ‑vin mu ’ɛ ma. 60’Bhɛ ’waati ’ɛ ba ’tɛ, ’ke *’sraka ’lɛna mu a ‑kuŋlii gblaan ’ɛ ‑ya ‑wlɛnle’, ’kee‑ dulale ‑zamaa’ ’ɛ ’pleŋ‑, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ Zesu ‑lrɔkpale ’tɛ dɔɔ: «Mɛɛ mu ’ɛ ‑jan mu ’la ’kpɛn ’wo zii’ ’e ma, ’bhi pe ’mu ’yi ’nale‑ ɛɛ?» 61’Duŋ‑ Zesu tagale ꞊bwa. ’Ezin‑ ’ke ’sraka ’lɛna mu a ‑kuŋlii gblaan ’ɛ ‑ya ‑lrɔkpa’ gbɛ drɛɛwole dɔɔ: «’Bhi ‑le ’ke Mɛɛ ‑Bhee mi ‑kpɔsɔɔ Krisi ’ɛ ’le ɛɛ, ’bhɛ ’pegee ’o ‑Waanbhaa’ ’la ’tɔbhɔ ’bhi ‑le ’bhɛ Gbe ’le ɛɛ?» 62’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’a zikpale ‑a ni dɔɔ: «‑Aani’, ’mi ’gbu ‑le ’bhɛ ’le. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’ka ’kpɛn ’yrɛ nu ’kpalɛ‑ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’yaale‑ ma ’Seŋkpɛnzan ‑Waanbhaa’ ‑din ’tɔbhɔ ma yaayrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ. ’Bhɛɛ‑ ’ka nu ‑a yelɛ ’ezin‑ ’ke ‑yoo zan laflɛ’ ‑gblɛn mu ’ɛ ’yi.» 63’Bhɛ ‑jan ’ɛ ’la gbɛ ‑yɔɔ’ ’kɔɔ ’sraka ’lɛna mu a ‑kuŋlii gblaan ’ɛ ma, ’ke ‑ya ’gbu ta dunɛ‑ mu ’ɛ ’peedɛle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ’kaa: «‑Kɔɔ’ maza ‑o ‑li mɛɛ ‑bhɛɛke’ a ’srɛya‑ klɛle ma ɛɛ? 64‑E ‑Waanbhaa’ ’tɔsiɛ ma jan ’la ꞊woa bhe, ’ka ’bhɛ ꞊maa ɛɛ, ’ka mu pe ’bhɛ ’yi ’nale‑ ɛɛ?» ‑O ’kpɛn ‑bɛŋgwa do ma ’ke ‑wa pele‑ ’kaa: «‑Yoo ’ke dɛpɛ ’le.» 65’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke mɛɛ ’ke mu ‑o ‑liile’ ’klale‑ ’sanle Zesu ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o sɔgbɛ do ‑yrele’ ‑a wlɛyi’, ’ke ‑wa zɔn ‑sɔ ‑o gbɛkpuŋ‑ mu ’ɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ‑lrɔkpa’ dɔɔ: «Mɛɛ ’la zan ’e ꞊zwan, ’bhɛ zan ’ɛ ’tɔkan ’o ni doo!» ’Bhɛɛ‑ ’fɛ gooba mu ’ɛ ’mu ’yaa‑ ‑a ’trɔnzɔn‑ ’zi ’ezin‑.
Piɛri ‑o ‑a ‑lɛmadɔ ’zi ’eglɔɔle Zesu ma
(Matie 26.69-75; Luki 22.56-62; Zaan 18.15-18; 18.25-27)
66Piɛri ‑yaa bhla ’la ba *’sraka ’lɛna mu a ‑kuŋlii gblaan ’ɛ ‑yaa’ ’fɛ ‑gbeŋ ’ɛ ’yi ’trɛ ma, ’ke ’bhɛ a ’fɛ ’ɛ ꞊la yewo le ’ɛ do nule‑. 67’Bhɛ yewo le ’ɛ ’yee‑ Piɛri ’yele‑, ’ke ‑ya maga ’zi ’tɛ ’ɛ ma, ’ke ’bhɛ ’e ’yrɛkpale ‑a ta frii, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’a ’pele ‑a ni: «’Bhi ’gbu ’ezin‑, ’e ’yaa‑ ’yee‑ Nazarɛti mi Zesu ’ɛ zi.» 68’Duŋ‑ Piɛri ’e ’lɛmadwa ’eglɔɔle ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «Le ‑nɛ, ’e drɔɔn’ ‑o ‑jan ’la ’wo zii’ bhe, ’naa ’bhɛ dɔ, ’bhɛɛ‑ ’naa ‑o ‑a ‑yima’ zii’.» ’Bhɛ blaan, ’kee‑ ’pwɛle, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ gele‑ ‑gbeŋ ’ɛ ’lɛ ma. [’Bhɛɛ‑ ’ke maagwlɛn ‑wele’ ’tɛ.] 69’Yee‑ yewo le ‑nɛ do ’ɛ ‑e Piɛri ’yele‑ ’ezin‑, ’ke ‑ya pele‑ ’bhɛ ꞊nɔɔ mɛɛ mu ’ɛ ’yrɛ ma dɔɔ: «’Gwlaan‑ ’lɛɛ‑ ‑yoo ’woo‑ mɛɛ mu ’ɛ do ’le!» 70’Duŋ‑, ’ke Piɛri ’e ’lɛmadɔle ’eglɔɔle ’bhɛ ‑jan ’ɛ ma ’ezin‑. ’Bhɛ blaan boolazi sa bhɔle, ’ke ‑gbeŋ ’ɛ ’lɛ ma mu ’ɛ ‑wa pele‑ Piɛri ni ’kaa: «Wlan ’ɛ ni, ’bhi ’gbu ’lɛɛ‑ ’yoo‑ ’ke ’woo‑ mɛɛ mu ’ɛ do ’le, ‑amasrɔyi ’yoo‑ ’ezin‑ ’ke Galile ’mi ’le!» 71’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Piɛri ‑a ’pele dɔɔ: «Bhaa ’ŋ ga ’ke ’ŋ ’yoo‑ bhla pe ’zi! ’Mi ’pegee ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ’ɛ ta, ’ka ‑o ‑we ’zi mɛɛ ’la ’le, ’naa ’a dɔ ‑titi!» 72’Bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba ’te, ’ke maagwlɛn ’a ’we gbɛ plɛ mi klɛle‑, ’bhɛɛ‑ Zesu ’yee‑ Piɛri ’kpeelɛkaan ‑jan ’la ’le ’elwale, ’ke ’bhɛ dɔle‑ ‑a ’kpee. Zesu ’a ꞊pia ‑a ni ’elwale dɔɔ: «’Sani‑ maagwlɛn nu ‑welɛ’ plɛ ‑zɔn, ’e nu ’e ’lɛmadɔlɛ ’eglɔɔle mi ma gaan yaga.» ’Bhɛɛ‑ ’yee‑ Piɛri wisile ‑saan.
15‑O ‑ja Zesu ’le Romɛ mu a ‑janmatii Pilati ba
(Matie 27.1-2; 27.11-14; Luki 23.1-5; Zaan 18.28-38)
1Zrwan ’tutu ’ɛ zi, Zuufu mu a ’kitikan mɛɛ gblaan ‑lɛdo’ ’ɛ ‑o ’kpɛn ꞊klaa ’eke‑ ba: ‑o ’ke mu ‑yaa ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’le, ’bhɛɛ‑ ‑a ’ke mu ‑yaa’ Zuufu mu a ’gwlaan‑ gblaan mu ’le, ’bhɛɛ‑ ‑a ’ke mu ‑yaa ’Toŋ daan mu ’le. ‑Woo ’eke‑ ꞊ya ’yee‑ Zesu ba zayi’. ‑O yanle Zesu gbɛtabɔlele, ’ke ‑o gele‑ ‑a ‑lɛnalɛ Romɛ mu a ‑janmatii Pilati ni. 2‑O bhɔle Pilati ba, ’ke ’bhɛ Zesu ’lrɔkpale ’kaa: «’Bhi ‑le ’ke Zuufu mu ’ɛ waa ‑bhleŋgbe ’ɛ ’le ɛɛ?» Zesu ’a ’lɛkwan‑ ‑a ni ’kaa: «’E ’gbu ’yela‑ ꞊pia bhe.» 3’Duŋ‑ ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ bhla ‑bebe ꞊kpaa Zesu ma ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ ye. 4’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Pilati ’a ’lrɔkpale ’ezin‑ ’kaa: «‑Woo ‑jan ‑bebe ’la ’kpɛn ’wo zii’ ’e ma bhe, ’e ’trɔn ’laa ‑o ’mu ’yi ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ’bhi ’laa ‑o ‑jan ’ke ’wole ’mu ’yi ɛɛ?» 5’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, Zesu ’laa ‑jan ’kedo‑ ’kpɔ ’lɛkunlɛ. ’Bhɛ tagagbɛya ‑glɔɔn ’ɛ ’bhɛ ’yee‑ Pilati ’kpeelɛnia ‑a ma.
‑O Zesu dɛ ‑kpan ‑balaa’ ’a ta
(Matie 27.15-26; Luki 23.13-25; Zaan 18.3–19.16)
6Lɛɛ ’oo lɛɛ, Zuufu mu a Paki ’fɛti ’ɛ ta, Pilati ‑yaa ploo ‑kaso ’yi mi do ma. ’Ke ‑zamaa’ ’yaa‑ ‑kaso ’yi mi ’la ’yrɛwo‑ ‑a ma, ‑e ‑yaa ploo ’bhɛɛ‑ ma ‑o ni. 7’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ‑o ‑yaa ‑kaso ’yi mi do sii Barabasi. ‑O ’bhɛ ’pegee ’bhɛ ‑vin ‑kala’ mɛɛ ’ke mu ꞊bwa ‑kaso ’yi, ‑amasrɔyi ‑o ‑wlɛnna Romɛ mu ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑o mɛɛ do ꞊dia. 8‑Zamaa’ ’ɛ ‑ja Pilati ba ‑lɛ ma, ’ke ‑o ‑sromabɔle ’sanle ‑a ni dɔɔ ‑e ’ploo‑ ‑kaso ’yi mi do ma ‑o ni ’bhii‑ ‑e ‑yaa dɔ ‑a klɛle ‑la ‑o ni gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ lɛɛ ’oo lɛɛ. 9’Bhɛ ’yi ’tɛ, Pilati ‑o ‑lrɔkpaa dɔɔ: «’Kaa‑ zi ’bhii‑ ’ŋ ’ploo‑ Zuufu mu a ‑bhleŋgbe ’ɛ ma ’ka ni ɛɛ?» 10’Yee‑ Pilati ’gbu ’yaa‑ ’yaango‑ ’bhii‑ ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ‑o Zesu ’lɛnaa‑ ‑a ni, ‑amasrɔyi ‑o ‑yaa zranwo ’zi ‑a ba. 11’Duŋ‑ ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ‑wa ꞊wlaa ‑zamaa’ ’ɛ zi dɔɔ ‑o ‑sromabɔ Pilati ni ’kaa ’bhɛ ’ploo‑ Barabasi ‑la ma ‑o ni, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’laa ’ploolɛ‑ Zesu ma. 12Pilati ‑zamaa’ ’ɛ ’lrɔkpa gbɛ drɛɛwoa‑ ’ezin‑ dɔɔ: «’Kaa‑ zi ’bhii‑ ’ŋ ‑mɛ za ‑la klɛ ’ka mɛɛ ’la zan sii ‹Zuufu mu a ‑bhleŋgbe› ’bhɛ ni ɛɛ?» 13‑O ‑pɛɛnna ’eke‑ zi dɔɔ: «‑A gbaan ‑yrigbɛɛle do ta, ’bhɛɛ‑ ‑e ga!» 14Pilati pe ‑o ni ’kaa: «‑E ‑za ’yɔɔ‑ ‑glɔɔn ’ɛ ‑dela ꞊kla ɛɛ?» ’Duŋ‑ ‑o ‑pɛɛnna ’eglɔɔle ’ezin‑ dɔɔ: «‑A gbaan ‑yrigbɛɛle do ta, ’bhɛɛ‑ ‑e ga!» 15’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe ’tɛ, Pilati ‑yaa zi ’bhii‑ ‑e ‑zamaa’ ’ɛ zru maza klɛ, ‑ayile, ’kee‑ ’ploole Barabasi ma ‑o ni ’tɛ. ’Bhɛɛ‑ ‑ya ꞊kla ’bhɛɛ‑ ‑o Zesu zita ꞊zwan ’ke gbaŋbhlɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑e ’bhɛ ꞊kpaa ‑srwase’ mu ’kɔɔ ’kaa ‑o ge ‑a gbaan ‑yrigbɛɛle do ta.
‑Srwase’ mu ’ɛ ‑o Zesu malrɔgo ’zi
16’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑srwase’ mu ’ɛ gele Zesu ’le ‑janmatii ’ɛ ‑yaa ‑gbeŋ ‑gbɛnɛ ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑woo ‑vin ‑srwase’ mu ’ɛ ’kpɛn ’siile. 17’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑o dunɛ‑ gbɔɔn ’tɛn ‑klɛɛn’ ‑klɛɛn’ do ’klale ‑a ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o lɛrɛ zuŋgbhlɛ do ’tanle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’bhɛ ’kpale ‑a wiiŋ‑ ’bhii ‑bhleŋgbe ŋgblo ma ’faa do. 18’Bhɛ blaan, ’ke ‑wa ’pubɔle ’sanle ’kaa: «’E ’yia‑, Zuufu mu a ‑bhleŋgbe!» 19’Bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa zɔn ’zi ‑a wiiŋ‑ togɔ do ’le, ’ke ‑woo ‑liile’ kla a ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑woo ’kpɔ zɛn ‑a ‑lɛɛ ’bhii‑ ‑o ‑gasikpa zii’ ‑a ma. 20‑O ‑yaan ‑a malrɔgolele bhla ’la ba, ’ke ‑o dunɛ‑ gbɔɔn ’tɛn ‑klɛɛn’ ‑klɛɛn’ ’ɛ gole ‑a ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ’gbu a dunɛ‑ mu ’ɛ ’klale ‑a ta. ’Bhɛ blaan, ’ke ‑o gele‑ ’kɛle‑ ’pɛɛlii‑ ‑a gbaan zayi’ ‑yrigbɛɛle do ta.
Zesu gbaanyrɛ ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta
(Matie 27.32-44; Luki 23.26-43; Zaan 19.17-27)
21‑O ‑yaa ge ’zi Zesu gbaanlɛ ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta bhla ’la ba, ’ke ‑o ‑lɛpale ’gwlaan‑ do ’le ’ke ’bhɛ ‑o da ’zi gba la. Sirɛni mi do ‑le ‑yaa ’bhɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa ’bhɛ sii Simɔ. Alɛzandri ’pegee Rufusi dɛ ‑le ‑yaa ’bhɛ ’le. ’Bhɛ ’kanle‑ ‑bɛŋlawoa ‑o ’kan zi ’ɛ ’lii, ’ke ‑srwase’ mu ’ɛ ‑wa pele‑ ’bhɛ ni dɔɔ ’bhɛ Zesu gbaan ‑yrigbɛɛle ’kwe ’ɛ ’si kpaŋma. 22’Bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ Zesu ’le yrɛ do ꞊nɔɔ, ‑o ‑yaa ’bhɛ yrɛ ’ɛ sii Gɔligota, ’bhɛ ’yile‑ dɔɔ ‹mɛɛ ŋgblo bhɛlɛ’ yrɛ.› 23‑O bhɔle ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ ’tɛ, ‑o ‑yaa ‑laanɛ’ ’la sii miri, ‑o ’bhɛ ’yizaala ‑drɔɔ ’tɔnle‑ ba, ’bhɛɛ‑ ‑o ’bhɛ ’nale‑ ‑yidaan Zesu ni, ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑baŋgwa ’bhɛ ’mile‑ ma. 24‑O Zesu ‑gbaanna ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’tete dɔle‑ ‑yaa’ dunɛ‑ mu ’ɛ ta, ’kooko‑ ‑o ’kpɛn do do dɔ ‑o ’kɛla ’le ‑o ’bhɛ dɔ. 25‑O ‑yaan ‑a gbaanlele zrwanzi ‑yretɛbhɛ gwlɛn ‑wlɛn ’waati ’ɛ ba (nɛvɛɛ ’waati ’ɛ ba). 26‑O Zesu ꞊dia win ’la ma ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta, ‑o ’bhɛ yɔɔndia‑ ‑yripeenɛ do ta, ’bhɛɛ‑ ‑o ’bhɛ ‑gbaanna ‑a ŋgblo ’ɛ trala ‑yri ’ɛ ta; ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’sɛwɛwole ‑yaa ’tɛ ‑gee’ ’kaa:
«Zuufu mu a Bhleŋgbe».
27‑O mɛɛ dɛ mi plɛ ‑gbaanna ‑yrigbɛɛle ‑bhɛɛke’ ta ‑a gbɛ plɛ ’ɛ ta: ‑A do ‑yaa ‑a gbɛ ‑yiɛ’ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑vindo’ mi ’ɛ ’yaa‑ ‑a gbɛ ‑koo ta. 28[’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ‑jan ’la yɔɔndɛle ‑yaa ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi, ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’lɛswa꞊, ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’yaa‑ dɔɔ: «‑O ’yee‑ ‑kpaa ‑za ’yɔɔ‑ klɛ mu ba.»]
29’Bhɛ blaan, mɛɛ ’la zan mu ’yaa‑ ’kan zii’ ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’bhɛ mu ‑yaa Zesu ‑zwanwo’ zii’ ’ke ‑woo ŋgblo ’ɛ bɔ ‑sɔ ’kaa: «‑Ɔɔn ’ɔɔn‑! ’Bhi ’laa ’pelɛ‑ ’kaa ’e sɔ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ’wile, ’bhɛɛ‑ ’ya dɔ gbɛ drɛɛwo ‑yrekpaa’ yaga ‑la ɛɛ? 30’E ’gbu ’si ’ɛ go ’ɛ ‑za ’yi, ’ke ’yee ’gbu go ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta doo!» 31’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee ’Toŋ daan mu ’ɛ ’yaa‑ Zesu malrɔgo ’zi ’ke ‑wa pe ’eke‑ ni ‑sɔ ’kaa: «‑E mɛɛ ‑bhɛɛke’ mu ‑gwa ‑za ’yi, ’duŋ‑ yaa sɔ ‑a ’gbu gole‑ ‑za yi! 32Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑kpɔsɔɔ Krisi, Izraɛli mu a ‑bhleŋgbe, zina‑ ‑zɔn ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta! ’Ke ’o ’bhɛ ꞊ya, ’o nu ’o ’kpalɛ‑ ‑a ‑yi ’tɛ.» ’Bhɛɛ‑ ’ezin‑, mɛɛ plɛ ’la gbaanle ‑yaa’ ‑a gbɛ ‑yrɛ plɛ ’ɛ ta, ’mu ’yaa‑ ‑a ‑zwanwo’ zii’.
Zesu gayrɛ
(Matie 27.45-56; Luki 23.44-49; Zaan 19.28-30)
33’Kee‑ san ‑yrekpaa’ ma, ’kee‑ ge ’tɛnlɛ‑ yromazi ‑yretɛbhɛ yanyan ’ɛ ’le (trwazɛɛ ’waati ’ɛ ba), ‑gblo ꞊kpaa ’trɛ ’ɛ ’kpɛn ta. 34’Bhɛɛ‑ yromazi ‑yretɛbhɛ yanyan ’ɛ ’bhɔle‑ ’te, ’ke Zesu ‑gbekanle ’eglɔɔle ’ke ‑ya pe dɔɔ: «Eloi, Eloi, lama sabatani!» ’Bhɛ ’yile‑ ’kaa: «’An ‑Waanbhaa’, ’an ‑Waanbhaa’, ‑mɛle ꞊kla ’ye ’ŋ do ‑kplɛnnɛ’ ꞊twa ꞊nɔɔ ɛɛ?» 35Mɛɛ ’la zan mu dulale ‑yaa ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ ’bhɛ ’waati ’ɛ ba, ’mu ’a ‑gbekanwli ’ɛ ’male‑, ’ke ’mu ’a ’pele dɔɔ: «‑Ka ’ka ’trɔnbadɔ doo, ‑yoo Eli ’sii zii’ ’kaa ’bhɛ ’nu ’bhɔ ’a ba!» 36’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o do blasanle, ’kee‑ ‑gblaŋluu’ ‑fɔlu’ ‑fɔlu’ do ’sile, ’bhɛ ’yaa‑ ’bhii‑ ‑nɛ ’yiɛntɛnnɛ mu ’fɛ ‑gblaŋluu’ do gbɛɛn‑. ‑E ’bhɛ ꞊wlaa ‑drɔɔ ’tɔnle‑ do ba, ’kee‑ ’bhɛ ’yrele togɔ do yin ’lii, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’bhɛ dɔle‑ Zesu ta ’kaa ’bhɛ ’bhɛ mi, ’ke ‑ya pele‑ ’kaa: «’Kɔɔ‑ dula‑ doo, ‑dɔke’ ‑kɔɔ’ nu Eli ’yelɛ‑ ’ke ’bhɛ ‑o ‑a zina‑ ’zi ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta oo!» 37’Duŋ‑ Zesu ‑gbekaan ’eglɔɔle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑a nii‑ ’ɛ gole‑ ‑a ‑yi.
38’Bhɛ ’waati do ’ɛ ba, sɔgbɛ ‑gbɛnɛ ’la ’yaa‑ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’kpee ’ɛ ’yiciɛn‑ plɛ, ’ke ’bhɛ ’peedɛle plɛ ’kee‑ san laanima ’bhɛɛ‑ ’kee‑ nu ’tɛnlɛ‑ ’traa. 39Romɛ mu a ‑srwase’ mu ‑kuŋlii ’la ’lɛklale ‑yaa Zesu ba ‑yrɛ ta, ’bhɛ ’a gagbɛya ’ɛ ’yele‑, ’ke ’bhɛ ’a ’pele ’kaa: «Wlan ’gbu ’ɛ ni, ’yee‑ mɛɛ ’lɛɛ‑ ’yaa‑ ’ke ‑Waanbhaa’ Gbe ’gbu ’ɛ ’le kpataakpa!» 40Le mu ’ke mu dulale ‑yaa ’ezin‑ ’egbɔɔnle, ’ke ‑o Zesu taglin‑. Mari ’la ’yaa‑ da Magidala ‑wa ’ɛ ta, ’bhɛ ’pegee Mari ’la ’yaa‑ Zaki ’fiɛntrɔnnɛ mi ’pegee Zose nɛɛ ’le, ’bhɛɛ‑ Salome, ’mu ‑yaa ’woo‑ le mu ’ɛ ba. 41’Woo‑ le mu ’la bhe, ’wola‑ dɔle ‑yaa Zesu zi, ‑e ‑yaa ’waati ’la ba Galile ’klɛɛn ’ɛ ’yi ’ke ‑o bhɔ ‑a ba. ’Ezin‑ le ’srɛ ’bhɛɛke mu ‑yaa ’yee‑ ’yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ ye, ’mu ’yaa‑ mɛɛ ’la zan mu ’la ꞊nwa ‑a zi Zeruzalɛmu ‑wa ’ɛ ta, ’mu ’ke ’le.
Zesu binyrɛ
(Matie 27.57-61; Luki 23.50-56; Zaan 19.38-42)
42Yromazi ꞊bhwa gban. ’Bhɛ yi ’ɛ ’yaa‑ Zuufu mu a ‑yitrɛ’ yi ’ɛ ’lɛmagaan yi ’le. 43‑Ayile, yromazi ‑fitrii’ ’kpa bhla ’ɛ ba, ’ke Arimate mi Zozɛfu ’nule. Mɔkpɛn’ ’yaa‑ ‑gasikpa ’yee‑ Zozɛfu ’ɛ ’lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa ’ezin‑ Zuufu mu a ’kitikan mɛɛ gblaan mu ‑lɛdo’ ’ɛ ba. ’Yee‑ ’gbu ’yri ’yaa‑ Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’ɛ ’bhɛ bhla ’ɛ ta. ’Bhɛla‑ ‑yile, ‑ya zru dɔle‑ ’eglɔɔle, ’kee‑ gele‑ Zesu gbaa ’ɛ ’yrɛwolɛ Pilati ma, ’kaa ‑e gele‑ ’bhɛ binlɛ. 44Zesu galawoa ‑gun blaale‑, ’bhɛ ’yee‑ Pilati ’kpeelɛnia ‑a ma. ’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’kee‑ mɛɛ winbɔle ‑srwase’ mu ‑kuŋlii ’ɛ ’siiyrɛ‑ ꞊nɔɔ. ’Bhɛ ’nule‑, ’kee‑ ’bhɛ ‑lrɔkpale dɔɔ: «Zesu gale ’ɛ ꞊nɔɔ ꞊mwa gban ɛɛ?» 45’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑srwase’ ‑kuŋlii ’ɛ ‑ya ‑lɛkunle ’a ni dɔɔ ‑a gale ’ɛ ꞊nɔɔ ꞊mwa gban. ’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ‑ya pele‑ Arimate mi Zozɛfu ni ’kaa ’bhɛ ge Zesu gbaa ’ɛ ’si. 46’Yee‑ Zozɛfu ’gbu sɔ ’pu do ꞊lwa. ‑E yanle Zesu gbaa ’ɛ golele ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta, ’kee‑ ’bhɛ sɔ ’ɛ ’kpale Zesu gbaa ’ɛ ma. ’Bhɛɛ‑ ‑e bu ‑gluu ’la ’kwleela‑ ’elwale gban ‑sɔ vlɛ ’ɛ ’yi, ’kee‑ gele‑ Zesu gbaa ’ɛ ’kpaalɛ‑ ’bhɛ ’yi. ‑E yanle ‑a ’kpaalele ’bhɛ ’yi, ’kee‑ vlɛ ‑kpuŋ ‑gbɛnɛ do ‑bhlile’, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ bu ’ɛ ’liitanle ’bhɛ ’le. 47’Bhɛ bhla ’ɛ ba, Mari ’la ’yaa‑ da Magidala ‑wa la, ’bhɛ ’pegee Zose nɛɛ Mari, ’mu ’yaa‑ Zesu gbaa ’kpayrɛ‑ ’ɛ ‑glin ’zi.
16Zesu bweyrɛ gale ba
(Matie 28.1-8; Luki 24.1-12; Zaan 20.1-10)
1‑Yitrɛ’ yi ’ɛ ’kanle‑ blaan, Mari ’la ’yaa‑ da Magidala ‑wa ’ɛ ta, ’bhɛ ’pegee Zaki ’pegee Salome nɛɛ Mari, ‑o gbaa ma ’sro ‑yrɔn ‑gblɛn ’nrale‑ ’ke mu ꞊lwa, ’kooko‑ ‑o ge Zesu gbaa ’ɛ masrolɛ ’mu ’le. 2’Kaŋgɔplɛ ’ɛ ma zrwan ’tutu ’ɛ zi, ‑yretɛbhɛ ‑wlɛn bhla ’ɛ ba, ’ke ‑o gele‑ bu ’ɛ taglinyrɛ꞊nɔɔ. 3‑O ge bhla ’ɛ zi, ‑o ‑yaa pe ’zi ’eke‑ ni dɔɔ: «‑Dele nu vlɛ ‑kpuŋ ’ɛ ’bhlilɛ‑ ‑kɔɔ’ ni, ’bhɛɛ‑ ‑ya go bu ‑gluu ’ɛ ’lii ɛɛ?» 4‑O bhɔle Zesu bu ’ɛ ‑din, ‑wa taglinle, ’ke ‑o vlɛ ‑kpuŋ ‑gbɛnɛ ’ɛ ’bhlile‑ yele‑ ‑a ’lii ’ɛ ‑gɔma’. 5’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o gele‑ wlalɛ bu ‑gluu ’ɛ zi, ’ke ‑o ‑zwannɛ do yaale yele‑ ‑o gbɛ ‑yiɛ’ ta, dunɛ‑ ’pu ’peŋpeŋ gbɔɔn do ‑yaa ’bhɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’klale ‑o ’gbu ta ‑gblaan ‑gbɛnɛ ’ɛ ’kɔɔ. 6’Duŋ‑ ’bhɛ pe ‑o ni dɔɔ: «’Ka ’laa ‑gblaanlɛ, ‑o Nazarɛti mi Zesu ’la ‑gbaanna ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta, ’ka ‑o ’bhɛɛ‑ ‑glin zii’ ɛɛ? ‑E ‑bwela gale ba, yaa ‑o ‑li ‑gɛ, ‑ka ’ka ’yrɛkpa ‑a gbaa ’kpaayrɛ‑ ’ɛ ꞊nɔɔ ‑gɛ doo. 7’Duŋ‑, ’ka mu ge a pe ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’pegee Piɛri ni ’kaa ‑e ’kan zii’ ’ka ’lɛɛ ‑sɔ Galile. ’Ka nu a yelɛ ’bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ ’bhii‑ ‑a ’gbu ’a ꞊pia ’ka ni gɔnɛ‑ ’la ‑gbɛɛn bhe.» 8’Woo‑ le mu ’ɛ ’pwele‑ ’tɛ bu ‑gluu ’ɛ zi, ’ke ‑o blasanle, ‑amasrɔyi ‑gblaan ‑gbɛnɛ ’ɛ ’kɔɔ srɛn ꞊wlaa ‑o ‑yi, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa bɛɛn ’zi. ’Duŋ‑ waa ’bhɛ ’pele mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ni ‑gblaan ’ɛ ’kɔɔ.
Zesu ’pwɛla‑ Mari ’la ’yaa‑ da Magidala ‑wa ’ɛ ta ’bhɛ ba
(Matie 28.9-10; Zaan 20.11-18)
9[Zesu bwele blaan gale ba, ’kaŋgɔplɛ ’ɛ ma zrwan ’tutu ’ɛ zi, ‑e ‑pwɛla ’elwale ’pe Mari ’la ’yaa‑ da Magidala ‑wa ’ɛ ta ’bhɛɛ‑ ba. ’Yee‑ Zesu lii ’yɔɔ‑ ’srwaplɛ‑ ‑gwa ’bhɛɛ‑ zi ’elwale ‑sɔ. 10’Bhɛ le ’ɛ ‑ja ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’yigɔɔnlɛ mɛɛ ’la zan mu ‑yaa Zesu zi ’mu ni; ‑e ꞊bhwa ’mu ta ’ke mu ta ‑o suŋ, ’bhɛɛ‑ ’mu ’yaa‑ wisi’ zii’. 11’Duŋ‑ ‑wa malawoa ’kaa Zesu ‑bwela gale, ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑yrɛ ma, ’bhɛ ’pegee ’yee‑ Mari ’gbu ’a ꞊ya kpataakpa, waa ‑o ’kpalɛ‑ ‑a ‑yi.
Zesu ’pwɛla‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ plɛ ba
12’Bhɛ blaanta, Zesu ’pwɛla‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ plɛ ba ’pwɛgbɛya ‑glɔɔn ’bhɛɛke do ’yi ’mu ge bhla ’ɛ zi ‑bɔn ’yi ‑wa do ta. 13’Bhɛ mɛɛ plɛ ’ɛ ꞊nwa ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’yigɔɔnlɛ ’ezin‑ ‑klaŋlanɛ ‑vin mu ’ɛ ni, ’duŋ‑ waa ‑o ’kpalɛ‑ ’mu ’wojan‑ ’ɛ ’yi ’ezin‑ ‑titi.
Zesu ’pwɛla‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ ‑vin vu ta do ’ɛ ba
(Matie 28.16-20; Luki 24.36-49; Zaan 20.19-23; Klɛza 1.6-8)
14’Bhɛ blaan ’tɛ, ’ke Zesu ’pwɛle‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ vu ta do ’ɛ ba, ‑waa’ pɛbhle bhla ’ɛ zi. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑lale’ ‑o ta ‑waa’ ’kpalekleya ’ɛ ’pegee ‑o zru dɔgbɛya ‑glɔɔ ’ɛ ma. ‑Amasrɔyi, mɛɛ ’la zan mu ’a ’yrɛmale ’ɛ ꞊ya ‑a bwele blaan gale ba, waa ‑o ’kpalɛ‑ ’mu ’wojan‑ ’ɛ ’yi. 15’Bhɛ ’kpɛn blaan ’tɛ, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Ka ge ’drunyan ’ɛ ’yi yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ, ’ke ’ka ge ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wolele mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ni. 16’Ke mɛɛ ’la zan ’e ꞊kpaa ‑a ‑yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ zan ‑dwa ‑a ‑la ’ke ‑wa wiiŋfɛ ‑yi ba, ’bhɛ zan nu golɛ ‑za ’yi. ’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’laa ’e ’kpalɛ‑ ‑a ‑yi, ‑Waanbhaa’ a ‑kpan ’ɛ nu baalɛ ’bhɛ zan ta. 17’Mi nu ’sɔle‑ maza mu ’la klɛlɛ mɛɛ ’la zan mu nu ‑o ’kpalɛ‑ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’yi ’mu gbɛ zi ’mu ‑le ‑gɛ: ’Mi ’gbu ’tɔ ’ɛ ’yi, ‑o nu ’zina mu ‑gbinlɛ’ mɛɛ mu zi, ’bhɛɛ‑ ‑o nu wli drɛɛ mu ’pele. 18’Ke ‑o mlɛ mu ꞊kwan ‑o ’kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o mɛɛ dɛ ‑yi ’ke ꞊mia, ‑za ’yɔɔ‑ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa nu klɛlɛ ‑o ni. ‑O nu ‑o gbɛ mu ’kpaalɛ‑ gadɛ mu ta ’bhɛɛ‑ ’mu nu ‑bheelɛ’.»
Zesu geyrɛ ‑a Dɛ ‑Waanbhaa’ ba
19Mɛɛzan Zesu ’yanle‑ ’bhɛ ‑jan mu ’ɛ ’wolele ‑o ni, ’ke ‑Waanbhaa’ ‑a faŋgan‑ ’ɛ ’bhɛ ’a ’sile laanima, ’kee‑ gele‑ laflɛ’ ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑ja yaalɛ ‑Waanbhaa’ ‑din ’tɔbhɔ ma yaayrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ. 20‑Yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑ja ’tɛ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wolɛ‑ yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ. Mɛɛzan Zesu ’yaa‑ bhɔ ’zi ’mu ba, ’kee‑ ’sɔle‑ maza mu klɛ ‑sɔ ‑o gbɛ zi. ’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ gbɛɛn‑ bhe, ‑e ‑yaa zrɔn ’bhii‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’wojan‑ mu ’ɛ ‑woo ’ke wlan ’le.]