MATIE ‑JAN ’NRALE‑ ’LA YƆƆNDIA‑ ZESU BA ZAYI’
Matie a ‑Jan ’Nrale‑ ’sɛwɛ ’ɛ ŋgblo
‑Dele ‑yaa Matie ’le ɛɛ? ‑O ‑yaa Matie sii ’ezin‑ Alife gbe Levi (Maki 2.14; Luki 5.27). ‑E ‑yaa Zesu a ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ do ’le. Yaa klɛlɛ ‑li ’waati ’la ba Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ do ’le, ‑e ‑yaa Romɛ mu a ‑bhleŋgbe ‑gbɛnɛ ’ɛ ’bhɛ a ’nisrakun mu ’ɛ do ‑la ‑le. ’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ’ke Zuufu mi do ‑yaa klɛ Romɛ mu a ’nisrakun mi ’le, ’bhɛ nɛɛnɛ‑ Zuufu mu ’ɛ ’yaa‑ ’bhɛ ye ’bhii ‑za ’yɔɔ‑ klɛ mi ‑gbɛnɛ do. ’Mu ’yaa‑ ’bhɛ mafinyanwo, ‑amasrɔyi Romɛ mu ’ɛ ’yaa‑ ‑o ‑sɔɔnnii’ mu gblaan ’gbu ‑la ‑le. ’Duŋ‑, ’yee‑ Matie ’yrɛnklaa‑ Zesu ma, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’a ‑siila dɔɔ ‑e nu klɛ ’bhɛ a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ do ’le.
Matie ‑yaa’ ‑Jan ’Nrale‑ ’sɛwɛ ’lɛɛ‑ yɔɔndia‑ Zuufu Zesu ’yi mu ‑la ’kaama‑. Matie Mɛɛzan Zesu Krisi kun ’bhii‑ Mɛɛ Daan mi ‑Waanbhaa’ a ‑Jan ’ɛ ’le. ’Bhɛɛ‑ ‑a ’kpee ma ’ezin‑, Zuufu mu ’ɛ ’yri ’yaa‑ ‑o ‑Bhee Mi ‑Kpɔsɔɔ ’la ’nule‑ ta, ’yee‑ Zesu ‑le ’bhɛ ’le. Matie Zesu Krisi zrɔn ’zi ‑kɔɔ’ ni ‑yaa’ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’yi ’bhii‑ Izraɛli mu ‑Bhee mi ‑Bhleŋgbe. Zesu ’yaa‑ ’ke ‑Bhleŋgbe Davidi ’srɛ mu ’ɛ do ’le ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ‑wa ‑lɛɛjanwoa ’elwale ‑sɔ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ bhe. ’Bhɛla‑ ‑zayile, ‑ya ‑siila ‑bhleŋgbe Davidi ’pegee Abraamu ’Nranɛ‑. Zuufu mu a ‑Waanbhaa’ ‑lɛɛgblaanya ’ɛ ma, waa ‑yaa sɔ ’yee ‑Waanbhaa’ ’siile ‑a ’tɔ ‑zeze ’gbu ’ɛ ma. ’Bhɛla‑ ‑zayile, ’ke Matie ‑o ‑we ’zi ’ke ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’ɛ ’le, ‑ya pe dɔɔ: ‹Laanima ‑Bhleŋgbeya›. ‑E ’bhɛ ’siigbɛya ‑glɔɔn ’ɛ ꞊kpaa ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’ɛ ma gaan mia do bhɛ vu.
’Yee‑ Matie a ‑Jan ’Nrale‑ ’lɛɛ‑ ’yi jan ŋgblo mu ’ɛ ’mu ‑le ‑gɛ:
1. ’Kee‑ san ‑a ‑lɛ ꞊lwa mi ’ɛ ma, ’kee‑ nu ’tɛnlɛ‑ ‑a ‑lɛ yiziɛ mi ’ɛ ma, Matie ‑o Zesu zrɔn ’zi ’bhii‑ Zuufu mu a ‑Bhleŋgbe: ‑ya ‑gbɔɔ ’pegee ‑a ‑taa mu dayrɛ ’ɛ ’yipia‑ ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ‑a yale ’ɛ ma.
2. ’Kee‑ san ‑a ‑lɛ ’soo mi ’ɛ ma, ’kee‑ nu ’tɛnlɛ‑ ‑a ‑lɛ ’srwaplɛ‑ mi ’ɛ ma, Matie ‑o ‑we ’zi ’ke ‑Bhleŋgbe ’ɛ ‑yaa’ ‑bhleŋgbe ’yaaza‑ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’le.
3. ’Kee‑ san ‑a ‑lɛ ’srwaa‑ mi ’ɛ ma, ’kee‑ nu ’tɛnlɛ‑ ‑a ‑lɛ vu ta plɛ mi ’ɛ ma, Matie ‑o ‑we ’zi ’ke ’seŋ ‑glɔɔn ’la ’bhɛ ’yaa‑ Zesu ’kɔɔ ’bhɛɛ‑ ’le, ’bhɛɛ‑ Zuufu mu ’ɛ ‑baŋgoza ’ɛ ‑a ‑yi.
4. ‑A ‑lɛ vu ta yaga mi ’ɛ ’yi, Matie ‑o ‑we ’zi ’ke ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’pegee ’bhɛ a gaanyiza mu ’ɛ ’mu ‑la ‑le.
5. ’Kee‑ san ‑a ‑lɛ vu ta yiziɛ mi ’ɛ ma, ’kee‑ nu ’tɛnlɛ‑ ‑a ‑lɛ mia do bhɛ yaga mi ’ɛ ma, Matie ‑Bhleŋgbe Zesu a yewogbɛya ’ɛ ’yipia‑, ’bhɛ ’pegee Zuufu mu ’ɛ ‑baŋgoza ’ɛ ‑a ‑yi.
6. ’Kee‑ san ‑a ‑lɛ mia do bhɛ yiziɛ ’ɛ ma, ’kee‑ nu ’tɛnlɛ‑ ‑a ‑lɛ mia do bhɛ ’soo mi ’ɛ ma, Matie ‑o ‑we ’zi ’ke ‑Bhleŋgbe Zesu a ‑Waanbhaa’ ‑lɛlajanwole mu ’pegee a nu gbɛ plɛ mi ’ɛ ’mu ‑la ‑le.
7. ’Kee‑ san ‑a ‑lɛ mia do bhɛ ’srwado‑ mi ’ɛ ma, ’kee‑ nu ’tɛnlɛ‑ ‑a ‑lɛ boolazi mi ’ɛ ma, ‑a ‑lɛ mia do bhɛ ’srwaa‑ ’ɛ, Matie ‑yaa’ ‑Jan ’Nrale‑ ’sɛwɛ ’ɛ ’lɛwlaa‑ ’ke Zesu dɛza ’ɛ mɛɛ mu ’kɔɔ ’bhɛ ’le, ’bhɛ ’pegee ‑ya bweza gale ba, ’bhɛɛ‑ ‑a geza ’ɛ laflɛ’ ’yi ’mu ’kpɛn ’yigɔɔnna.
Matie a ‑Jan ’Nrale‑ ’sɛwɛ ’lɛɛ‑ ’yi, Zesu ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑daanna wlan ‑lɛ ’soo ‑la ‑le:
1. Zesu ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑daanna ‑o ’taawo‑ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ‑Waanbhaa’ a ‑Bhleŋgbeya ’ɛ ba zayi’. (Matie 5-7).
2. ‑O ‑Waanbhaa’ a ‑Bhleŋgbeya ’ɛ ma ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ wo gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ (Matie 10.5-42).
3. Zesu laanima ‑Bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ba janwoa‑ ‑gɔɔn mu ’yi (Matie 13).
4. Zesu ‑janwoa ‑za ’yɔɔ‑ ’pegee ‑za ’yɔɔ‑ ‑sroma ’yanza‑ ba zayi’ (Matie 18).
5. Zesu ‑janwoa ’drunyan ’lɛyanza ’pegee bhaaplɛŋ mu ’kitikanza ’ɛ ba zayi’ (Matie 24-25).
1ZESU ’YAYRƐ‑ ’PEGEE ‑A MATRUŊ BHLA ZI
Zesu ‑gbɔɔ mu
1Zesu Krisi ‑gbɔɔ mu ’ɛ ’wole‑ ‑gɛ. Zesu ‑o ’ke Davidi ’nranɛ‑ ’le. ’Bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa ’ke Abraamu ’trɔnkala ’le.
2Abraamu Izaki ‑yaa; Izaki Zakɔbu ‑yaa; ’bhɛɛ‑ Zakɔbu Zuda ’pegee ’bhɛ nɛɛnɛ‑ ’gwlaan‑ mu ’ɛ ’yaa‑.
3Zuda Farɛsi ’pegee Zera ‑yaa ‑a na Tamaa ta; Farɛsi Esrɔn ‑yaa; ’bhɛɛ‑ Esrɔn Ramu ‑yaa;
4Aramu Aminadabu ‑yaa; ’bhɛɛ‑ Aminadabu Naasɔn ‑yaa; Naasɔn Salimɔ ‑yaa.
5Salimɔ Boazi ‑yaa Raabu ta; Boazi Obɛdi ‑yaa Ruti ta; ’bhɛɛ‑ Obɛdi Izai ’yaa‑;
6Izai ‑bhleŋgbe Davidi ’yaa‑; ’bhɛɛ‑ Davidi Salomɔ ’yaa‑ le ’la ’bhɛ ‑yaa ’elwale ‑sɔ Uri ’na ’le ’bhɛ ta.
7Salomɔ Roboamu ‑yaa; ’bhɛɛ‑ Roboamu Abia ‑yaa; Abia Azafi ‑yaa.
8Aza Zozafati ’yaa‑; ’bhɛɛ‑ Zozafati Zoramu ’yaa‑; Zoramu Oziasi ‑yaa;
9Oziasi Zoatamu ‑yaa; ’bhɛɛ‑ Zoatamu Akazi ‑yaa; Akazi Ezekiasi ‑yaa;
10Ezekiasi Manase ’yaa‑; ’bhɛɛ‑ Manase Amɔ ’yaa‑; Amɔ Zoziasi ‑yaa;
11Zoziasi ꞊kla Zekoniasi ’pegee ’bhɛ nɛɛnɛ‑ ’gwlaan‑ mu ’ɛ dɛ ’le; ’bhɛ ꞊kla ‑o ‑ja Izraɛli mu ’ɛ ’le luya ’yi Babilɔni ’waati ’la ba ’bhɛɛ‑ ba.
12Izraɛli mu ’ɛ dale blaan luya ’yi Babilɔni, ’ke Zekoniasi Salatiɛli ’yale‑; ’bhɛɛ‑ Salatiɛli Zorobabɛli ’yaa‑;
13Zorobabɛli Abiudi ’yaa‑; ’bhɛɛ‑ Abiubi Eliakimu ’yaa‑; Eliakimu Azɔɔ ‑yaa;
14Azɔɔ Sadɔki ‑yaa; ’bhɛɛ‑ Sadɔki Akimu ‑yaa; Akimu Eliudi ‑yaa;
15Eliudi Eleazaa ’yaa‑; ’Bhɛɛ‑ Eleazaa Matani ’yaa‑; Matani Zakɔbu ‑yaa;
16Zakɔbu Zozɛfu ‑yaa; ’bhɛɛ‑ Zozɛfu ꞊kla ’ke Mari ꞊nɔɔ ’le. Mari ꞊kla ’ke Zesu nɛɛ ’le. ’Bhɛɛ‑ ‑o Zesu ’tɔkpaa‑ Krisi: ’Bhɛ ’yi ‑le dɔɔ ‑Waanbhaa’ mɛɛ ’la zan makwan‑.
17’Kee‑ san *Abraamu ma, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ nu ’tɛnlɛ‑ Davidi ma, ’flan vu ta yiziɛ ‑le ‑o pleŋ‑. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ san Davidi ma, ’kee‑ nu ’tɛnlɛ‑ Izraɛli mu ’ɛ gele ma luya ’yi Babilɔni, ’flan vu ta yiziɛ ‑le ‑o pleŋ‑. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ san ’bhɛ ’waati ’ɛ ma, ’kee‑ nu ’tɛnlɛ‑ Zesu Krisi ’yale‑ ma, ’bhɛ ꞊kla ’ezin‑ ’flan vu ta yiziɛ.
Zesu Krisi ’yaza‑
18Zesu Krisi ‑yaa gɔnɛ‑ ’lɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑. Zozɛfu dɔle ‑yaa Zesu nɛɛ Mari zi. ’Sani‑ ‑o nu ’fɛ klɛlɛ do ’waati ’la ba, ’ke Mari kpɛ ’sile Lii ’Weŋ ’ɛ ‑glɔɔya’ ’ɛ ’le. 19’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ‑a ‑nɔɔ Zozɛfu ’laa ‑yaa ‑a zi ’bhii‑ ’bhɛ ’a ’tɔsiɛ‑ mɔkpɛn’ ’yrɛ ma kpataakpa, ‑amasrɔyi ’bhɛ ’yaa‑ ’ke mɛɛ wlan do ’le. ’Bhɛla‑ ‑yile, ’ke ’bhɛ ’a ’lɛdulale dɔɔ ’bhɛ bhɛleya gole‑ ‑a ma gaanyi’. 20’Bhɛ ’yaa‑ ’bhɛ ’kpeelɛdan ’zi bhla ’la ba ’bhɛ ‑za ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’yaa‑ yi pla ‑yrekpaa’ do, ’ke gbiŋ do ’klale ’bhɛ ’yrɛ ba. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑Waanbhaa’ a ‑mlɛkɛ’ do ’a ’pele ’bhɛ ni gbiŋ ’ɛ na dɔɔ: «Davidi ’nranɛ‑ Zozɛfu, ’yaa ‑gblaanlɛ’ Mari ’sile‑ ma ’e ’na ’le; ‑amasrɔyi ‑a kpɛle ‑o ’ke ‑nɛ ’la ’le bhe, ’bhɛ da ’zi Lii ’Weŋ ’ɛ ‑glɔɔya’ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ba. 21‑E nu ‑a yalɛ ’ke ‑nɛ ’gwlaan‑ do ’le, ’bhɛɛ‑ ’e nu ’bhɛ ’tɔkpalɛ Zesu, ’bhɛ ’yi ‑le dɔɔ Mɛɛ ‑Bhee Mi, ‑amasrɔyi ’yele‑ nu ‑a ’si mu ’ɛ golɛ waa ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ’yi.»
22’Bhɛ ‑za mu ’lɛɛ‑ ’kpɛn ꞊kla, ’kooko‑ Mɛɛzan ‑jan ’la ꞊kpaa ‑a ‑lɛla’ janwo mi Ezai ’lii ’elwale gban ‑sɔ ’bhɛ ’lɛsɔ‑. 23’Bhɛ ‑jan ’ɛ ’bhɛ ‑le ‑gɛ: ‑Ka ’ka ’yrɛkpa doo! ‑Gblanɛ ’la ’ke yaa ’gwlaan‑ dɔ, ‑e nu kpɛ ’silɛ‑, ’bhɛɛ‑ ‑e nu ‑a yalɛ ’ke ‑nɛ ’gwlaan‑ do ’le. ‑O nu ’bhɛ ’tɔkpalɛ Emanuɛli.» (’Bhɛ ’yi ‑le dɔɔ ‑Waanbhaa’ ‑o ‑kɔɔ’ ba.)
24Zozɛfu bwele, Mɛɛzan a ‑mlɛkɛ’ ’ɛ ’bhɛ ‑jan ’la ꞊woa ‑a ni ’kee‑ ’bhɛ ’yizaklɛle. ’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’kee‑ Mari ’sile ‑a na ’le. 25’Duŋ‑ Zozɛfu ’pegee Mari ’laa ’fɛ klɛlɛ do ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ’bhɛ ’nɛ ’gwlaan‑ ’ɛ ’yale‑ ma. Zozɛfu ‑nɛ ’ɛ ’tɔkpaa‑ Zesu.
2‑Zadɔ’ mu ‑o Zesu malrɔkpa zii’
1Zesu ꞊yaa Bɛtelɛmu, Zude ’klɛɛn ’ɛ ’yi ‑wa ’nɛ do ta ’waati ’la ba, ’ke ‑bhleŋgbe Erɔdi ’yaale‑ ‑o Izraɛli mu ’ɛ ’wiiŋ‑. ‑A yale blaan, ’ke ‑zadɔ’ mu ‑lɛdo’ dale‑ ‑yretɛbhɛ ‑wlɛnyrɛ’ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o nule‑ Zeruzalɛmu. ‑O ‑yaa laflɛ’ ’yi mlɛklɛnnɛ mu ’ɛ ’taawogbɛya ’ɛ ’bhɛɛ‑ daan. 2‑O bhɔle Zeruzalɛmu, ’ke ‑o mɛɛ mu ‑lrɔkpale dɔɔ: «‑O ‑nɛ ’la ’yaa‑ ’bhɛɛ‑ ’kee‑ nu klɛlɛ ’ke Zuufu mu a ‑bhleŋgbe ’le ‑yoo ’naa ɛɛ? ’Wa ‑tɔɔmasie mlɛklɛnnɛ do ‑ya ‑yretɛbhɛ ‑wlɛnyrɛ’ ꞊nɔɔ, ’bhɛla‑ ‑yile ’o ꞊nwa ‑a gbayrɛ nɔɔ‑.» 3‑Bhleŋgbe Erɔdi ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’male‑, ’ke ’yee‑ ’pegee Zeruzalɛmu mu ’ɛ ’kpɛn zrubatɛdɔle. 4’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’kee‑ ’sraka ’lɛna mu ‑lɛɛ mu ’ɛ ’pegee ’Toŋ daan mu ’ɛ ’kpɛn ’siile, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’mu ‑lrɔkpale dɔɔ: «‑Waanbhaa’ Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑Kpɔsɔɔ ’la ‑yaa’ ‑janwoa, ‑e nu yalɛ yrɛ ’ɛ ‑dela nɔɔ‑ ɛɛ?» 5’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑wa ‑lɛkunle ‑a ni dɔɔ: «‑E nu yalɛ Bɛtelɛmu, Zude ’klɛɛn ’ɛ ’yi ‑wa ’nɛ do ta. ‑Amasrɔyi ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi do ‑jan ’lɛɛ‑ yɔɔndia‑ ‑a ba zayi’ ’elwale gban ‑sɔ dɔɔ: 6‹’Bhi Bɛtelɛmu ‑wa ’la ‑yoo Zude ’klɛɛn ’ɛ ’yi bhe! ’Yoo‑ ’ke Zude ’klɛɛn ’ɛ ’yi ‑wa mu ’ɛ ’kpɛn ba ‑wa ’fiɛntrɔnnɛ ’le ’dɛ! ‑Amasrɔyi ’e ba mi do nu klɛlɛ ‑kuŋlii do ’le, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑le nu ’an Izraɛli ’si mu ’ɛ ’lɛdɔɔlɛ zi ‑lrele’ ta ’bhii‑ ‑bhlaa gooba mi do ‑yaa’ ‑bhlaa mu ’ɛ ’lɛdɔɔ‑ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑.›»7’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Erɔdi ’woo‑ ‑zadɔ’ mu ’ɛ ’siile gaanyi’, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑yoo ‑lrɔkpale mlɛklɛn‑ ’ɛ ’pwɛla‑ ’waati ’la ba ’bhɛ ma. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’bhɛ ’waati ’ɛ ’pele ’a ni. 8’Bhɛ blaan, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni ’kaa: «‑Ka ge ’yee‑ ‑nɛ ’ɛ malrɔkpa kplankplan Bɛtelɛmu; ’ke ’kaa ꞊ya, ‑ka nu ’ŋ ’kpeelɛkan, ’kooko‑ ’mi ’gbu ge ’ezin‑ ‑a gbalɛ.»
9‑O yanle ‑bhleŋgbe Erɔdi ’wojan‑ ’ɛ malele, ’ke ‑o gele‑. ‑O ‑yaa ’taa ’ɛ ta bhla ’la ba, ’ke ‑o ‑yrɛkpale ’yee‑ mlɛklɛn‑ do ’kpɔ ’la ‑wa ꞊ya ’elwale ‑yretɛbhɛ ‑wlɛnyrɛ’ ꞊nɔɔ ’bhɛ ma. ’Bhɛ dɔle ‑yaa ‑o trala. ’Duŋ‑ ’bhɛ ’bhɔle‑ ‑nɛ ’yiɛntɛnnɛ ’ɛ ’yaa‑ ’fɛ ’la ꞊la ’bhɛ trala, ’ke ’bhɛ dulale. 10’Bhɛ klɛle ’tɛ, ‑o ‑yrɛkpale mlɛklɛn‑ ’ɛ ma ’ke ‑o zru ’kpaale ’egbɛnɛle. 11’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke ‑o wlale‑ ’bhɛ ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ‑nɛ ’yiɛntɛnnɛ ’ɛ ’yele ‑a nɛɛ Mari ’kɔɔ. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑woo ’kpɔ zɛnle‑ ’trɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ‑nɛ ’yiɛntɛnnɛ ’ɛ gbale‑. ’Bhɛ blaan, ’ke ‑woo ta ’kwe mu ’ɛ ’liigole, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o glaan’ mu ’nale‑ ’bhɛ ni: ‑Can ’pegee ‑lasiklɔɔ ‑gblɛn ’nrale‑ ‑glɔɔn plɛ: ansansi ’pegee miri. 12’Bhɛ blaan, ’ke ‑Waanbhaa’ ‑o ’kpeelɛkanle gbiŋ na ’kaa waa niinalɛ ‑o ‑zanta’ Erɔdi ba ’ezin‑. ’Bhɛla ‑zayile, ‑o niina‑ bhla ’ɛ zi ‑o ba ’klɛɛn ’ɛ ’yi, ‑o zi ‑bhɛɛke’ ꞊sia.
Zozɛfu ’pegee ‑a na Mari blasaan‑ ’bhɛɛ‑ ‑o ‑ja Ezipu ’klɛɛn ’ɛ ’yi
13‑Zadɔ’ mu ’ɛ gele blaan, ’ke Mɛɛzan a ‑mlɛkɛ’ do ’pwɛle‑ Zozɛfu ba ’ezin‑ gbiŋ na, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’E ’wlɛn‑, ‑nɛ ’yiɛntɛnnɛ ’ɛ ’pegee ‑a nɛɛ ’kun, ’bhɛɛ‑ ‑ka blasaan‑ ’ke ’ka ge Ezipu ’klɛɛn ’ɛ ’yi; bo ‑a ꞊nɔɔ ye ‑sɔ ’fɔke ’mi ’a ꞊pia ’e ni ’e nu yi ’la ’le, ’bhɛɛ‑ ’ka nu. ‑Amasrɔyi Erɔdi nu ‑nɛ ’yiɛntɛnnɛ ’ɛ ziglinlɛ ‑a dɛ zayi’.»
14’Bhɛ klɛle ’tɛ, Zozɛfu bwele‑, ’kee‑ ‑nɛ ’ɛ ’pegee ‑a nɛɛ ’kunle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ Ezipu ’klɛɛn ’ɛ ’yi ‑bi ’ɛ zi. 15‑E ꞊bwa Ezipu ’klɛɛn ’ɛ ’yi, ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ Erɔdi gale ma. ’Bhɛ ‑za ’ɛ Mɛɛzan ‑lɛla’ janwo mi Oze ‑jan ’la ꞊woa ’bhɛ ’lɛswa꞊. ’Bhɛ ‑jan ’ɛ ’yaa‑ dɔɔ: «’Mi ’ŋ gbe ’ɛ ’siila‑ ’kaa ‑e go Ezipu ’klɛɛn ’ɛ ’yi.»
‑Nɛ ‑bebe dɛyrɛ
16Erɔdi ’a ’yele ’bhii‑ ‑zadɔ’ mu ’ɛ ‑dawli’ ꞊kpaa ‑a gbɛ ta, ’ke ‑ya zrupliile ’egbɛnɛle. ‑Ayile ’kee‑ mɛɛ mu winbɔle ’kaa ’mu ge Bɛtelɛmu ‑wa ’ɛ ’pegee ’bhɛ kpɛ ma ‑wa mu ’ɛ ta, ’kooko‑ ‑nɛ ’gwlaan‑ mu ’la ’kpɛn lɛɛ ‑o lɛɛ do ’pegee lɛɛ plɛ pleŋ‑ ‑o ’mu ’kpɛn dɛ. ’Bhɛ lɛɛ ‑lii yɛkɛ‑ ’ɛ ’yaa‑ ‑bɛŋgo’ ‑zadɔ’ mu ’ɛ mlɛklɛnnɛ mu ’ɛ ꞊ya ’waati ’la ba ’bhɛ blaan lɛɛ ‑lii yɛkɛ‑ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’le. 17’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, Erɔdi klɛza ‑yɔɔ ’ɛ ’bhɛ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi Zeremi ’wojan‑ ’ɛ ’lɛswa꞊. 18Zeremi ‑jan ’la ꞊woa ’elwale gban ‑sɔ ’bhɛ ‑le ‑gɛ: «’O ’trɔn ‑o ‑gbekanwli mu ’pegee ’dimi ma wisiwli ‑gbɛnɛ mu ma Rama ‑wa ’ɛ ta. Rasɛli ‑le ‑a ‑nɛ mu ’ɛ wisi’ zii’, ’bhɛɛ‑ yaa ‑o dɔle‑ ‑a ‑la ’ke ‑wa taga; ‑amasrɔyi ‑a ‑nɛ mu ’ɛ ‑gaa.»
Zozɛfu ’pegee ‑a na ‑gwa Ezipu ’bhɛɛ‑ ‑o ꞊nwa Izraɛli ’klɛɛn ’ɛ ’yi
19Erɔdi gale blaan, ’ke Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ a ‑mlɛkɛ’ do ’pwɛle Zozɛfu ba gbiŋ na Ezipu ’klɛɛn ’ɛ ’yi. 20‑E pe Zozɛfu ni dɔɔ: «’E ’wlɛn‑, ‑nɛ ’ɛ ’pegee ‑a nɛɛ ’kun, ’bhɛɛ‑ ’ka niina‑ ’ka ‑zan Izraɛli ’ɛ ’klɛɛn ’yi, ‑amasrɔyi mɛɛ ’la zan mu ‑yaa ‑nɛ ’ɛ dɛyrɛ ‑glin ’zi, ’mu ’laa ‑o ‑li ’mu ’yrɛ ma.»
21’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zozɛfu ’e ’wlɛnle‑, ’kee‑ ‑nɛ ’ɛ ’pegee ‑a nɛɛ ’kunle, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ niinale ‑a ‑zanta’ Izraɛli ’klɛɛn ’ɛ ’yi. 22’Duŋ‑ ‑o bhɔle Izraɛli ’klɛɛn ’ɛ ’yi; ’bhɛɛ‑ Zozɛfu ’a ’male‑ ’kaa Arikelausi ‑yalaa’ ‑a dɛ Erɔdi a ‑bhleŋgbeya yaayrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ Zude ’klɛɛn ’ɛ ta, ’ke ‑gblaan ’klale ‑a ‑yi ’bhɛ ’klɛɛn ’ɛ ’yi gele ma. ’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke ‑Waanbhaa’ ’a ’kpeelɛkanle gbiŋ na ’kaa yaa gelɛ Zude ’klɛɛn ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑ ‑e ge Galile ’klɛɛn ’ɛ ’yi. 23’Bhɛla‑ ‑yile, ‑e ‑ja yaalɛ Galile ’klɛɛn ’yi ‑wa ’nɛ do ta: ‑O ‑yaa ’bhɛ ‑wa ’ɛ sii Nazarɛti. ‑Ayile, ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ ‑janwo’ mi ’ɛ ’wojan‑ ’ɛ ’lɛswa꞊ ‑gee’ dɔɔ: «‑O nu a ’siilɛ‑ Nazarɛti mi.»
3‑WAANBHAA’ A ‑BHLEŊGBEYA ’Ɛ MA ‑JAN ’NRALE‑
Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ‑o ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’wo zii’
(Maki 1.2-8; Luki 3.1-18; Zaan 1.19-23)
1Zozɛfu ’pegee ‑a na Mari, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’nɛ ’ɛ, ‑o ’yaa‑ ’waati ’la ba Nazarɛti, ’ke Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ’pwɛle ‑a ‑yi Zude ’klɛɛn ’ɛ ’yi ‑kpe ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’wole‑ ’sanle ’tɛ. 2‑E ‑yaa pe ’zi mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «‑Ka ’ploo‑ ‑za ’yɔɔ‑ klɛle ma, ’bhɛɛ‑ ‑ka ’ka zru ’niina‑ ‑Waanbhaa’ ba, ’ke ’ka ’ka taawogbɛya ’ɛ mabɔɔ. ‑Amasrɔyi laanima ‑Waanbhaa’ ’ɛ ‑yaa’ ‑bhleŋgbeya ’yaa‑ bhla ’ɛ ꞊bhwa ‑wa ‑din.» 3‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi Ezai ‑janwoa ’yee‑ Zaan ’la ba zayi’ ’elwale gban ‑sɔ dɔɔ: «Mɛɛ do ‑le ‑toorodɔ ’zi ‑kpe ’ɛ ta ’kaa: ‑Ka Mɛɛzan a zibhɛ ’ɛ ’lɛmagaan, ‑kaa ’taawo‑ zibhɛ mu ’ɛ ’lɛdɔɔ‑!»
4’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ta dunɛ‑ ’ɛ ’tanle‑ ‑yaa ’ke ’yɔɔnma ’ciɛ‑ ’le, ’bhɛɛ‑ wi ’flɛ ’sɛntru do dɔle‑ ‑yaa ‑a ’saanla; ‑e ‑yaa ’siesie‑ ‑gama mu ’pegee ‑bɔn ’yi ‑zrɔ ’yrɔn mu ‑la bhle. 5’Bhɛ ’yi bhe, Zeruzalɛmu mu oo, Zude ’klɛɛn ’yi mu ’kpɛn oo, ’bhɛ ’pegee Zrudɛn yue ta mu, ‑o ’kpɛn ’yaa‑ nu ’zi ‑a ba. 6’Ke ‑o ‑yaa yan ‑waa’ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ’pelele kpataakpa mɔkpɛn’ ’yrɛ ma, ’bhɛɛ‑ Zaan ‑yaa ‑o wiiŋfɛ’ Zrudɛn yue ’ɛ ba ’tɛ.
7’Duŋ‑, Zaan ’a ’yele‑ ’bhii‑ Farizi mu ‑bebe ’pegee Saduse mu ‑bebe ‑yaa nu ’zi ’mu wiiŋfɛyrɛ nɔɔ‑ ‑a ba, ’ke ‑ya pele‑ ’mu ni dɔɔ: «‑Bhlu ’plalu mɛɛ mu! ‑Dele pe ’ka ni dɔɔ ’ka blasan‑ ‑Waanbhaa’ a yran ’la ‑yoo zan bhe ’bhɛ ’lɛɛ‑ ɛɛ? 8‑Kaa zrɔn doo ’ka klɛza mu ’ɛ ma ’bhii‑ ’ka ’ka zru ‑niinaa’ ‑Waanbhaa’ ba, ’bhɛɛ‑ ’ka ’ploola‑ ‑za ’yɔɔ‑ klɛle ma. 9’Ka ’laa bolɛ ‑a pele ma ’ka ’gbu ’kpee dɔɔ: ‹’O mɔɔ ‑gbɔɔ ‑le ’ke Abraamu ’le ’dɛ.› ‑Amasrɔyi ’mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ ma dɔɔ ‑Waanbhaa’ sɔ vlɛ mu ’la bhe ‑o mabɔɔle, ’bhɛɛ‑ ‑yoo klɛ ’ke Abraamu ’kpee yi mu ’le. 10’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ‑Waanbhaa’ a poo ’ɛ ’lɛkpale ‑o, ’bhɛɛ‑ ‑yoo zan ‑yri diiŋ mu ’ɛ takanlɛ ’ke ‑ya san ‑o ’sɛnɛ ma. ’Ke ‑yri diiŋ ’oo ‑yri diiŋ ’la bhɛ ’laa ’bhɛ bhaa ‑lrele’ klɛlɛ, ‑e nu ’bhɛ takanlɛ ’bhɛɛ‑ ‑e ’bhɛ blin ’tɛ ’yi. 11’Ka ’ka ’taawogbɛya ’ɛ maniilawoa, ’bhɛla‑ ‑yile ’mi ‑o ’ka ’wiiŋfɛ zii’ ’ke ‑yi ’le. ’Duŋ‑ mɛɛ ’la ’bhɛ ‑o zan ’mi blaan, ’bhɛ zan ’ɛ ‑glɔɔ ’yiya‑ ’mi ni, ‑a ‑gaale’ laa ‑o ’mi ba ’ke ’mi ’a gaan ma ‑sawla mu ’ɛ go. ’Yele‑ nu ’ka ’wiiŋfɛlɛ ’ke Lii ’Weŋ ’ɛ ’pegee ’tɛ ’le. 12‑Siɛn do ‑o ‑a ’kɔɔ. ‑E nu ‑mlɔ bhɛ mu ’pegee ‑mlɔ ‑gboo mu ’ɛ bapianlɛ, ’bhɛɛ‑ ‑yoo go ’eke‑ ma. ‑E nu ‑mlɔ bhɛ mu ’ɛ ’klalɛ‑ bɔtɔ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑e nu ‑mlɔ ‑gboo mu ’ɛ ’kpacielɛ ’tɛ ’la ’ke ‑yaa ‑lii ‑titi ’bhɛ ’yi.»
Zesu Krisi wiiŋfɛyrɛ ‑yi ba
(Maki 1.9-11; Luki 3.21-22; Zaan 1.32-34)
13‑Yrekpaa’ do, Zesu ‑daa Galile ’trɛ ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑e ꞊nwa Zrudɛn yue ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ ‑ya mabɛɛnna Zaan ‑din, ’kooko‑ ’bhɛ ’a ’wiiŋfɛ ‑yi ’ɛ ba. 14’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zaan ’e ‑gbɛdɔle ‑a ’wiiŋfɛle ma ‑yi ’ɛ ba, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’Mi ‑le ‑yaa sɔ bi ’ke ’ŋ ge ’e ba ’bhɛɛ‑ ’ye ’ŋ ’wiiŋfɛ‑, ’bhɛɛ‑ ’bhi ‑le zan ’e ’wiiŋfɛlɛ ’mi ba ɛɛ?»
15’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «Dɔ ‑a klɛle ’la ‑zɔn. ‑Amasrɔyi, ’o nu ’sɔlɛ‑ ‑Waanbhaa’ zru maza ’ɛ ’kpɛn ’lɛsɔle ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑ ‑gee’.» ’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke Zaan dɔle‑ Zesu ’wiiŋfɛle ‑la. 16‑E yanle, ’ke Zesu ’pwɛle ‑yi ’ɛ ba. ’Bhɛ yrɛ do ’kpɔ ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke laflɛ’ ’liigole, ’bhɛɛ‑ ’ke Zesu ’yrɛkpale ‑Waanbhaa’ Lii ’ɛ ma; ’bhɛ ‑zinaa’ ’a ta ’bhii‑ ‑bhooladɔ maannɛ‑ do gbɛɛn‑. 17’Bhɛɛ‑ ’ke ‑weli’ do dale‑ laanima, ’ke ’bhɛ ’a ’pele dɔɔ: «’Ŋ gbe ’la ‑za sɔ ’ŋ ni ’egbɛnɛle ’yele‑ ‑gɛ, ’yele‑ ’ŋ zrukpalaa ’egbɛnɛle.»
4Zesu ’yidanyrɛ ‑Setran’ ’kɔɔ
1’Bhɛ blaan, ’ke Lii ’Weŋ ’ɛ gele‑ ’ke Zesu ’le ‑kpe ’ɛ ta, ’kooko‑ ‑Setran’ ’a ’yidan‑, ’bhɛɛ‑ ‑ya balaa’ ‑za ’yɔɔ‑ ’yi. 2Zesu ‑yrekpaa’ mia plɛ ’pegee ‑bi mia plɛ ꞊kla ’ke yaa pɛ ’kedo‑ ’kpɔ bhle. ’Bhɛɛ‑ gbɔn ’a ꞊dia. 3’Bhɛ ’yi, ’ke ‑Setran’ ’e ’mabɛɛnle Zesu ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑a ni dɔɔ: «’Ke ’yoo‑ ’ke ‑Waanbhaa’ Gbe ’ɛ ’le, ‑a pe kpoti mu ’la bhe ‑o ni dɔɔ ‑woo mabɔɔ ’bhɛɛ‑ ‑o klɛ ’ke pɛle mu ’le» 4’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a zikpale ‑a ni dɔɔ:
«‑A yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa’ ’a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ: ‹Bhaaplɛŋ ‑si ’ɛ ‑daŋ’ ’laa ‑o ’ke pɛle do ‑kplɛnnɛ’ ’le; ’duŋ‑ ‑jan mu ’la ’kpɛn da ‑Waanbhaa’ ‑lii ’mu ‑le ‑si na bhaaplɛŋ ni ’ezin‑.›»
5’Bhɛ blaan, ’ke ‑Setran’ Zesu ’sile, ’kee‑ gele‑ ’kɛle‑ Zeruzalɛmu ‑Waanbhaa’ a ‑wa ’weŋ ’ɛ ta; ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ’kpale ‑Waanbhaa’ *Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ’wiiŋ‑. 6’Bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑a ni dɔɔ: «’Kee‑ ’yoo‑ ’ke ‑Waanbhaa’ Gbe ’ɛ ‑le, ’ploo ’e ’gbu ma ’bhɛɛ‑ ’e balaa’ ’trɛ ma. ‑Amasrɔyi ‑a yɔɔndɛle ‑o Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’yi dɔɔ:
‹‑Waanbhaa’ nu ‑yaa’ ‑mlɛkɛ’ mu ’ɛ winbɔlɛ ’e ‑zayi’.
’Bhɛɛ‑ ‑o nu ’e binalɛ ‑o gbɛ ‑yi, ’kooko‑ ’e gaan madiŋ ’laa wo vlɛ ma.›»
7Zesu ’a zikpaa‑ ‑a ni dɔɔ:
«‑A yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi ’ezin‑ dɔɔ: ‹’Yaa Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ‑yidanlɛ.›»
8’Bhɛ blaan, ’ke ‑Setran’ gele‑ ’kɛle‑ ’ezin‑ vlɛ gɔɔn ’trole‑ do ’wiiŋ‑, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’drunyan ta ‑bhleŋgbe ’klɛɛn mu ’ɛ ’kpɛn ’pegee ’mu ’lreleya mu ’ɛ ’kpɛn zrɔnle‑ ‑a ni. 9’Bhɛɛ‑ ‑e pe Zesu ni ’tɛ dɔɔ: «’Ŋ nu ’bhɛ ‑bhleŋgbe ’klɛɛn mu ’ɛ ’kpɛn ’nalɛ‑ ’e ni, ’kooko‑ ’e yalaa’ ‑o wiiŋ, ’ke ’yee ’kpɔ ꞊zian ’ŋ ’lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’ke ’ye ’ŋ ‑gbaa ’bhii‑ ’yaa‑ ‑waanbhaa’.» 10’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ’a ni dɔɔ: «’E ’pleŋgo‑ ’ŋ ma ‑Setran’! ‑Amasrɔyi, ‑a yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’yi ’kaa:
‹Bhaaplɛŋ Mɛɛzan do ‑kplɛnnɛ’ ‑la gba, ’bhɛɛ‑ ’yaa ‑Waanbhaa’ ‑bhɛɛke’ do ’kpɔ gbalɛ ’yee‑ blaan.›»
11’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑Setran’ ’ploole Zesu ma. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑mlɛkɛ’ mu nule‑ ’yee‑ Zesu ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa gbale‑ ‑a maza ‑yaa pɛ ’la ma ’bhɛ ba.
Zesu ‑yaa’ ye ’ɛ zisaan‑ Galile ’trɛ ta
12Zesu ’a ’male‑ ’kaa ‑o Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ꞊kwan, ’bhɛɛ‑ ‑wa ꞊bwa ‑kaso ’yi, ’kee‑ gole‑ Zude ’klɛɛn ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ nule‑ Nazarɛti ‑wa ’ɛ ta Galile ’trɛ ’ɛ ta. 13’Duŋ‑ yaa bolɛ Nazarɛti, ‑e ‑ja bolɛ Kapɛnɔmu ‑wa ’ɛ ta. ’Bhɛ ‑wa ’ɛ ’bhɛ ‑o Galile ‑draa ’ɛ bhoŋla yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, Zabulɔn ’pegee Nɛfitali ’klɛɛn mu ’ɛ ’yi. 14’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi Ezai ’wojan‑ mu ’ɛ ’lɛswa꞊; ’yee‑ Ezai ’a ꞊pia ’elwale ‑sɔ dɔɔ: 15«’Ka mu Zabulɔn ’klɛɛn ’yi mu, ’ka mu Nɛfitali mu, ’ka mu ‑draa bhoŋla mu, ’bhɛ ’pegee ’ka mu Zrudɛn yue ta mu, ’bhɛɛ‑ ’ka mu Zrudɛn yue ‑zanta’ mu ’ɛ, ’bhɛ ’pegee ’ka mu Zuufu kle mu ’la ’ka ‑o Galile ’klɛɛn gbɛ do ’ɛ ’yi bhe!16’Ka mu ’si mu ’la ’yaa‑ ‑gblo ’yi, ’ka nu ’tɛbhile ‑gbɛnɛ do yelɛ! Mɛɛ ’la zan mu yaale ‑o ga ’klɛɛn a ‑gblo ’ɛ ’yi, ’tɛbhile do nu ‑bhilɛ’ ‑o ta!»17‑A ’san ’bhɛ yi ’ɛ ma, Zesu ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’wole‑ ‑saan. ‑E ‑yaa pe ’zi mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «‑Ka ’ploo ‑za ’yɔɔ‑ mu klɛle ma, ’bhɛɛ‑ ’ka ’ka zru niina‑ ‑Waanbhaa’ ba, ‑amasrɔyi ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’yaa‑ bhla ’ɛ ꞊bhwa ’ka ‑din!»
Zesu ‑o kaadɛ mu yiziɛ ’sii zii’
18Zesu ’yaa‑ ’taawo zii’ Galile ‑draa ’ɛ bhoŋla bhla ’la ba, ’kee‑ Simɔ ’la ‑o ‑yaa ’bhɛ sii Piɛri ’bhɛ ’pegee ’bhɛ nɛɛnɛ‑ Andre ’yele. ‑O ‑yaa kaadɛ yrɔ bɔ ’zi ‑draa ’ɛ ba, ‑amasrɔyi ‑o ‑yaa ’ke kaadɛ mu ’le. 19Zesu ‑o ‑siila dɔɔ: «‑Ka nu dɔ ’ŋ zi, ’bhɛɛ‑ ’ŋ nu ’ka klɛlɛ mɛɛ ‑bebe ’kun mu ’le ’bhii‑ ’ka kaa ‑bebe mu kun gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑.» 20’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o ’ploole blaale‑ ‑waa’ kaadɛ yrɔ mu ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ dɔlɛ Zesu zi. 21Zesu ’bhɔle‑ ‑a ‑lɛɛ sa ’egbɔɔnle, ’kee‑ nɛɛnɛ‑ ma do plɛ ‑bhɛɛke’ ’yele, Zaki ’pegee ’bhɛ nɛɛnɛ‑ Zaan; ’mu ’yaa‑ Zebede gbe plɛ ‑la ‑le. ‑O mɛɛ plɛ ’pegee ‑o dɛ Zebede ‑yaa ‑waa’ kaadɛ yrɔ mu ’ɛ magaan ’zi ‑waa’ ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi. 22Zesu ‑o ’siile‑, ’ke ‑o nule‑ dɔlɛ blaale‑ ’bhɛ zi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑woo dɛ ’tole ’a nɔɔ‑ ye ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi.
Zesu ‑o mɛɛ mu daan ’zi ’kee‑ gadɛ mu bhee
23Zesu ’yaa‑ ge ’zi Galile ’trɛ ta yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ; ‑e ‑yaa mɛɛ mu daan ’zi ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’le Zuufu mu daanfɛ’ mu ’ɛ ꞊la, ‑e ‑yaa ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ma ‑jan ’nrale‑ ’ɛ ’wo zii’; ’bhɛ ’pegee ‑e ‑yaa gadɛ mu ’ɛ ’kpɛn ‑glɔɔn ’pegee ‑sɔŋzan’ mu ’ɛ ’kpɛn ’bhee zii’. 24‑A ’tɔbhɔleya ’ɛ ’yaa‑ zɛn ’zi Siri ’klɛɛn ’ɛ ’kpɛn ’yi. ’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ‑o ‑yaa zan gadɛ mu ’ɛ ’kpɛn ‑glɔɔn ’le ‑a ba, ’bhɛ ’pegee ‑yrɛn ’ɛ ’kpɛn ‑glɔɔn ‑yaa mɛɛ ’la zan mu ta: ‑Kwanii’ mu oo, ‑sɔɔnsɔɔndɛ mu oo, ’bhɛ ’pegee ‑flugba mu. Zesu ‑o ma ga mu ’ɛ ’kpɛn ‑gwa. 25’Bhɛla‑ ‑yile, ‑zamaa’ ’srɛ ‑bebe ‑yaa ‑a zi: Galile ’klɛɛn ’yi mu oo, ‑wa vu ’klale‑ ke ba mu oo, Zeruzalɛmu mu oo, Zude ’klɛɛn ’yi mu oo, ’bhɛ ’pegee Zrudɛn yue ‑zanta’ mu ’kpɛn.
5Zesu ‑o mɛɛ mu daan ’zi vlɛ gɔɔn do wiiŋ‑
(Maki 3.13; Luki 6.12-13; 6.20)
1Zesu ‑zamaa’ ’srɛ ’ɛ ’yele‑, ’kee‑ gele‑ yaalɛ vlɛ gɔɔn do ’wiiŋ‑. ’Bhɛɛ‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑woo mabɛɛnna ‑a ‑din, 2’bhɛɛ‑ ‑yoo daanle ‑saan ‑za ‑bebe mu ’lɛɛ‑ ’le.
‑Za wlan ‑zeze
3Zesu pe ‑o ni dɔɔ: «Mɛɛ ’la zan mu ’gbu ’a ’yaango‑ ’bhii‑ waa ‑o ’ke ‑zake’ ’le ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ’yi, ‑waa’ pɛ ‑yinra’! ‑Amasrɔyi ‑waa’ pɛ ‑le ’ke laanima ‑Waanbhaa’ ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ’le.
4Mɛɛ ’la zan mu ‑o wisi’ zii’, ‑waa’ pɛ ‑yinra’! ‑Amasrɔyi ‑Waanbhaa’ nu ‑o tagalɛ.
5Mɛɛ ’la zan mu ‑yi ‑o ’edɔɔle, ‑waa’ pɛ ‑yinra’! ‑Amasrɔyi ‑Waanbhaa’ nu ’trɛ ’ɛ ’nalɛ‑ ‑o ni ‑o ’ciɛn ’le.
6‑A ‑lrɔ ‑o mɛɛ la zan mu ma ’bhii‑ ‑lɛdɔɔleya klɛ bhaaplɛŋ mu pleŋ‑, ‑waa’ pɛ ‑yinra’! ‑Amasrɔyi pɛ ’la ’lrɔ ‑o ma, ‑Waanbhaa’ nu ’bhɛ ’nalɛ‑ ‑o ni.
7Mɛɛ ‑yrɛnkla’ mɛɛ ’la zan mu ma, ‑waa’ pɛ ‑yinra’! ‑Amasrɔyi ‑o ‑yrɛn nu ’klalɛ‑ ‑Waanbhaa’ ma!
8Mɛɛ ’la zan mu ’kpee ’fleele‑ ‑o, ‑waa’ pɛ ‑yinra’! ‑Amasrɔyi ‑o nu ‑Waanbhaa’ yelɛ!
9Mɛɛ ’la zan mu yilabla wla ‑o ’pegee ‑o yaayɔɔn’ mu pleŋ‑, ‑waa’ pɛ ‑yinra’! ‑Amasrɔyi ‑Waanbhaa’ nu ‑o ’siilɛ‑ ‑a gbe mu!
10‑O ‑yrɛnkpa’ zii’ mɛɛ ’la zan mu ta ‑Waanbhaa’ a ‑lɛdɔɔleya ’ɛ ‑zayi’, ‑waa’ pɛ ‑yinra’! ‑Amasrɔyi ‑waa’ pɛ ‑le nu klɛlɛ laanima ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ’le!
11«’Ke mɛɛ mu ’ka ‑zwanwoa oo, ’ke ‑o ‑yrɛn ’ɛ ’kpɛn ‑glɔɔn ꞊kpaa ’ka ta oo; ’bhɛ ’pegee ’ke ‑o bhla ’ɛ ’kpɛn ‑glɔɔn ꞊kpaa ’ka ma, ’mi ‑zayi’, ’kaa‑ pɛ ‑yinra’! 12’Ka zrukpaale klɛ, ’bhɛɛ‑ ’ka ’yilabla ’wole‑ klɛ; ‑amasrɔyi ’bhɛ ‑trɔn ‑gbɛnɛ do ‑o ’ka ’magbɛn‑ ’zi ‑Waanbhaa’ ba laanima. ‑O ‑yrɛnkpaa ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’la ꞊nwa ’ka ’lɛɛ ’mu ta ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑.»
Wɛ ’pegee ’tɛbhile a ‑za
(Maki 9.50; 4.21; Luki 14.34-35)
13«’Ka mu ‑le ’drunyan ’ɛ ’yi wɛ ’le. ’Ke wɛ ’ɛ ’nranleya ’ɛ ‑gwa ‑a ‑yi, ’ka sɔ ‑a ‑nraleya ’ɛ drɛɛkpale ’a ma ’nale‑ ɛɛ? Yaa klɛ ‑za ’ke ’yanwopɛ ’le ‑li mɛɛ ma, ’fɔke ‑e bo blinle ‑la ma ’pɛɛlii‑, ’bhɛɛ‑ mɛɛ mu ’taawo‑ ‑a ta. 14’Ka mu ‑le ’ke ’drunyan ’ɛ ta ’tɛbhile ’le. ’Ke ‑wa do dɔle‑ ‑o vlɛ gɔɔn do ’wiiŋ‑ waa sɔ ‑a gaanle‑ mɛɛ mu ma. 15’Bhɛɛ‑ waa ‑laŋbha do bhi ’bhɛɛ‑ ‑wa dulaa’ ’gboŋgbo do ‑la. ‑O ‑laŋbha ’bhile‑ ’ɛ duŋ laanima, ’kooko‑ ‑e bhi ’fɛ ’ɛ ꞊la mu ’ɛ ’kpɛn ta ’weŋ. 16’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ‑ka ‑bhi ’bhii‑ ’tɛbhile gbɛɛn‑ mɛɛ mu ‑yrɛ ma. ’Ke ’bhɛ ꞊kla, ’ke ‑o ’ka klɛza ‑lrele’ mu ’ɛ ꞊ya, ‑o nu ’ka Dɛ laanima ‑Waanbhaa’ ’ɛ ’tɔbhɔlɛ.»
Mɛɛ daangbɛya ’toŋ ’ɛ ba zayi’
17Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «Yaa klɛlɛ ’ka ’ni ’bhii‑ ’mi ꞊nwa Moizi a ’Toŋ ’ɛ ’pegee ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ‑waa’ mɛɛ daangbɛya mu ’ɛ ’yisiɛlɛ! ’Naa ’nulɛ‑ ‑o ‑yisiɛyrɛ ꞊nɔɔ, ’duŋ‑ ’ŋ ꞊nwa ‑o ‑lɛsɔyrɛ ‑la ꞊nɔɔ. 18’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ ’ali‑ ’ke ’trɛ ’pegee laflɛ’ ꞊kaan, ’kee‑ kpa ’yee‑ ’toŋ ’ɛ ’sɛwɛ ’ɛ yɔɔnnɛ‑ ’fiɛntrɔnnɛ do ta, ‑a do ’kpɔ ’laa nu golɛ ‑a ba, ’sani‑ ‑za mu ’ɛ ’kpɛn ’lɛsɔle pleŋ‑. 19’Bhɛla‑ ‑yile, ’ke mɛɛ ’la zan ’toŋ mu ’ɛ ’yisiɛla, ’ali‑ ’kee‑ ꞊kla ‑o ba ’toŋ ’fiɛntrɔnnɛ ’gbu ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’le; ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ‑pia mɛɛ ‑bhɛɛke’ mu ni ’kaa ’mu ’toŋ ’ɛ ’yisiɛ‑ ’bhii‑ ’yee‑ ’gbu gbɛɛn‑; ‑o nu a pelɛ ’bhɛɛ‑ zan ’ɛ ma mɛɛ ’fiɛntrɔnnɛ laanima ‑Waanbhaa’ ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta. ’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’Toŋ ’ɛ ’klɔsikun, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ mɛɛ ‑vin mu ’ɛ daan ’yee‑ ’Toŋ ’ɛ ’le, ‑o nu a pelɛ ’bhɛɛ‑ zan ’ɛ ma mɛɛ gblaan laanima ‑Waanbhaa’ ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta. 20’Bhɛ ’yi, ’mi pe ’ka ni dɔɔ ’ke ’kaa‑ ‑lɛdɔɔleya ’ɛ ’yi laa yalɛ ’Toŋ daan mu ’pegee Farizi mu ’ɛ ‑waa’ pɛ ‑lɛdɔɔleya ’ɛ ni, ’ka ’laa nu ’sɔlɛ‑ gele‑ laanima ‑Waanbhaa’ ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta.»
Mɛɛ daanle yran ba zayi’
21«’Kaa ꞊maa dɔɔ ‑a pele ‑o Moizi a ’toŋ mu ’ɛ ’yi ‑kɔɔ’ ‑gbɔɔ mu ni dɔɔ: ‹Yaa mɛɛ dɛlɛ;› ’ke mɛɛ ’la zan mɛɛ ꞊dia, ’kiti ‑o ’bhɛ zan ma. 22’Mi ’duŋ‑ pe ’ka ni dɔɔ: ’Ke mɛɛ ’la zan ’e zrupliila ‑a nɛɛnɛ‑ do ma, ’bhɛ zan ‑o ’ke gepɛ ’le ‑klu ta. ’Ke mɛɛ ’la zan ’a nɛɛnɛ‑ do ‑zwanwoa dɔɔ: ‹‑Zadɔkle,› ’bhɛ zan ‑o ’ke gepɛ ’le Zuufu mu a ’kitikan mɛɛ gblaan ‑lɛdo’ ’ɛ ba. ’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’a ꞊pia ’bhɛ nɛɛnɛ‑ do ni ’ezin‑ dɔɔ: ‹‑Kwanii’›, ’bhɛ zan ‑o ’ke blinpɛ ’le ‑jranama ’tɛ ’ɛ ’yi. 23’Kee ꞊nwa ‑Waanbhaa’ gbalɛ ’sraka gopɛ ’la ’le, ’bhɛɛ‑ ’kee dulale ‑o bhla ’la ba ’srakagoyrɛ ’ɛ ‑din, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑dwa ’e ’kpee dɔɔ ‑za do ‑o ’bhi ’pegee ’e nɛɛnɛ‑ do pleŋ‑, 24’ploo‑ ’yaa‑ ’sraka gopɛ ’ɛ ma ’srakagoyrɛ ’ɛ ‑din, ’bhɛɛ‑ ge ’e nɛɛnɛ‑ ’ɛ ba ’elwale ’pe, ’kooko‑ ’ka kpa do ma; ’bhɛ blaan, nu ‑Waanbhaa’ gba ’e ꞊nwa ‑a gbalɛ ’sraka gopɛ ’la ’le ’bhɛ ’le.
25«’Ke mɛɛ do a ca ‑o ’e ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑yoo ge ’zi ’e ’le ‑klu ta ’bhɛ ma, ’bhi ’pegee ’yee‑ mɛɛ ’ɛ ‑ka ’kpa do ma zi ’ɛ ’lii, ’sani‑ ’ka ’wlale‑ pleŋ‑ ‑klu ’ɛ ta. ’Ke ’yaa ’bhɛ klɛlɛ, ’kee‑ ‑ja ’e ’kpalɛ‑ ’kitikan mi ’ɛ ’kɔɔ; ’bhɛ nu ’e ’lɛnalɛ ‑kasofɛ gooba mu ’ɛ ni, ’bhɛɛ‑ ’mu ’e bɔ ‑kaso ’yi. 26’Ke ’bhɛ ꞊kla, ’mi pe ’e ni wlan ’ɛ ni dɔɔ: ’Sani‑ ’e ’pwɛle‑ pleŋ‑ ’bhɛ ‑kaso ’ɛ ’yi; ‑yaa’ ca ’la ‑yoo ’e ma ’e nu ’bhɛ ‑gɔli’ ’ɛ ’kpɛn gbawolɛ ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ‑a ‑vin ‑gɔli’ bhɛ do ’kpɔ ’ɛ ma.»
‑Yanbhɔɔya ba jan
(Matie 18.8-9; Maki 9.43; 9.47-48)
27«’Kaa ꞊maa dɔɔ ‑a pele ‑o Moizi a ’toŋ mu ’ɛ ’yi ’kaa: ‹’Yaa ‑yanbhɔɔya klɛlɛ.›28’Duŋ‑ ’mi pe ’ka ni dɔɔ: ’Ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan le do ‑glinna, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑a ‑yrɛbhwa ’bhɛ ’zi, ‑e ‑yanbhɔɔya ‑la ꞊kla gban ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ’yi. 29’Kee‑ gbɛ ‑yiɛ’ ta ‑yrɛbhɛ’ ‑le ‑a wla ’zi ’e zi ’bhɛɛ‑ ’e baa‑ ’zi ‑za ’yɔɔ‑ ’yi, ‑a ‑yro, ’bhɛɛ‑ ’ya blin ’e ma ’egbɔɔnle. ’Kee‑ ‑ja ‑Waanbhaa’ ba ’e ’yrɛbhɛ‑ gbɛ do ’le, ’bhɛ mabhaabhɔ ’ke ‑woo ’e ’gbutru ’ɛ ’kpɛn blin ‑jranama ’tɛ ’ɛ ’yi. 30’Kee gbɛ ‑yiɛ’ ‑le ‑a wla ’zi ’e zi ’bhɛɛ‑ ’e baa‑ ’zi ‑za ’yɔɔ‑ ’yi, ‑a takan’ ’bhɛɛ‑ ’ya blin ’e ma ’egbɔɔnle. ’Kee dɔpɛ do winbwa‑ ‑a ‑yi ’bhɛ mabhaabhɔ, ’ke ‑woo ’e ’gbutru ’ɛ ’kpɛn blin ‑jranama ’tɛ ’ɛ ’yi.»
Gwlɛnna yaa‑ ’kanza‑
(Matie 19.7-9; Maki 10.11-12; Luki 16.18)
31«‑A pele ‑o ’ezin‑ ’yee‑ Moizi a ’toŋ mu ’ɛ ’yi dɔɔ: ‹’Ke mɛɛ ’la zan ‑o ‑a zi ’bhii‑ ‑e ’ploo‑ ‑a na ma, ‑e gwlɛnna yaa‑ ’kan ’sɛwɛdɛ, ’bhɛɛ‑ ‑e ’bhɛ na ‑a na ’ɛ ni.›32’Duŋ‑ mi pe ’ka ni dɔɔ: ’Ke mɛɛ ’la zan na ’laa gwlɛn ‑glinlɛ’, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑ploola ’bhɛ ma, ‑yoo ’bhɛ bɔ ’zi gwlɛn ‑glin zi ‑la ta bhe. ’Duŋ‑ ’ke ‑o ‑ploola le ’la ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhi ’gwlaan‑ ’la ’bhɛ ꞊sia ’e ’na ’le, ’yoo‑ ‑yanbhɔɔya ‑la klɛ ’zi ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe.»
’Siɛnwoza ba jan
33Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Kaa ꞊maa dɔɔ ‑wa ꞊pia ‑kɔɔ’ ‑gbɔɔ mu ’ɛ ni dɔɔ: ‹’Ke ’yee ’siɛnwoa‑ pɛ ’la ma ’yaa ’bhɛ ’siɛnwoza ’ɛ ’tolɛ‑ ye, ’duŋ‑ ’yee ’siɛnwoa‑ pɛ ’la ma ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ma, ’bhɛ ’lɛsɔ.›34’Duŋ‑ mi pe ’ka ni dɔɔ: ’Ka ’laa ’ka ’siɛnwolɛ pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ma: ’Ka ’laa ’ka ’siɛnwolɛ laflɛ’ ma, ‑amasrɔyi ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya yaayrɛ ‑le ’ke laflɛ’ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’le; 35’ka ’laa ’ka ’siɛnwolɛ ’trɛ ma, ‑amasrɔyi ‑Waanbhaa’ gaankpapɛ ‑le ’ke ’trɛ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’le; ’ka ’laa ’ka ’siɛnwolɛ Zeruzalɛmu ma, ‑amasrɔyi ‑bhleŋgbe ‑gbɛnɛ ’ɛ ’yela‑ a ‑wa ‑le ’kɛle‑. 36’Yaa ’e ’siɛnwolɛ ’e ŋgblo ’ɛ ma, ‑amasrɔyi ’yaa sɔ ’e winbhɛ mu ’ɛ do ’kpɔ klɛle‑ ’epu ’pegee ’etile. 37’Kaa ‹‑Aani’› bo ’kaa‑ ‹‑Aani’› ’le, ’bhɛɛ‑ ’kaa‑ ‹’Yooye‑› bo ’kaa‑ ‹’Yooye‑› ’le. ’Ke ’ka pɛ ’la ꞊kpaa ’bhɛ ‑jan ’ɛ ma, ’bhɛ da ‑Setran’ ‑la ba.»
‑Za ‑zigole ba jan
38Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Kaa ꞊maa dɔɔ ‑wa ꞊pia dɔɔ: ‹’Ke mɛɛ do ’e ’yrɛbhɛ‑ do ꞊pwan, ‑o nu ’bhɛ zan ’ɛ ’yrɛbhɛ‑ do ’pɔnlɛ‑ ’ezin‑; ’bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ do ’e ’sɔnbhɛ‑ do ’ciɛnna‑, ‑o nu ’bhɛ zan ’ɛ ’sɔnbhɛ‑ do ’ciɛnlɛ‑ ’ezin‑.›39’Duŋ‑ ’mi pe ’ka ni dɔɔ: ’Ka ’laa ‑za ’yɔɔ‑ ‑zigolɛ ‑za ’yɔɔ‑ ’le ’eke‑ ma. ’Ke mɛɛ do ’e ꞊zwan ’e gbɛ ‑yiɛ’ ta ’trɔn ’ɛ ta, ’e gbɛ ‑koo ta ’trɔn ’ɛ ’bhɛ dɔ ‑a ni ’bhɛɛ‑ ‑e ’bhɛ zɔn. 40’Ke mɛɛ do ‑a zi ’bhii‑ ‑e ge ’e ’le ‑klu ta ’e ta dunɛ‑ ’ɛ ’si zayi’, ‑a ’to ’bhɛɛ‑ ‑e ’yaa‑ dunɛ‑ tralapɛ ’ɛ si ’ezin‑. 41’Ke mɛɛ do ’a ꞊pia ’e ni ’kaa ‑e ‑yaa’ ’kwe do ’si kpaŋma, ’bhɛɛ‑ ’e ’taawo‑ ’kɛle‑ ’kilo do ta, ‑yaa’ ’kwe ’ɛ ’si, ’bhɛɛ‑ ’e ’kilo plɛ ta ’taawo‑ ’kɛle‑. 42’Ke mɛɛ pɛ do ‑yrɛwoa ’e ma, ’bhɛ pɛ ’ɛ ’na ’bhɛ zan ’ɛ ni; ’bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ do ‑o ‑a zi ’bhii‑ ‑e pɛ do ca si ’e ’kɔɔ, ’yaa ’bhɛ ‑gbɛdɔlɛ ‑a ma.»
’E ’sɔɔnnii mu ‑za ’sɔ ’e ni
43Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Kaa ꞊maa dɔɔ ‑wa ꞊pia dɔɔ: ‹’E ‑vindo’ mi ‑za ’sɔ ’e ni, ’bhɛɛ‑ ’e ’sɔɔnnii ’ɛ ’bhɛ vɛnsi’ ’e yin ’lii.›44’Duŋ‑ ’mi pe ’ka ni dɔɔ: ’Ka ’sɔɔnnii mu ’ɛ ‑za ’sɔ ’ka ni; ’bhɛɛ‑ ‑ka ’ka ’seriwo mɛɛ ’la zan mu ‑yrɛnkpa’ ’ka ta ’mu a ‑za ma. 45’Ke ’bhɛ ꞊kla, ’ka nu klɛlɛ ’ka Dɛ ’la ‑yoo laflɛ’ ’yi laanima ’bhɛ ’nɛ mu ’le. ‑Amasrɔyi ‑e ‑yaa’ ‑yretɛbhɛ ’ɛ bhi mɛɛ ‑yɔɔ’ mu ’pegee mɛɛ wlan mu ta gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑; ‑e la ban mɛɛ ‑lɛdɔɔle mu ’pegee mɛɛ ‑lɛbiile mu ta ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑ ’ezin‑. 46’Ke ’ka ‑za ’sɔ mɛɛ ’la zan mu ni, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ zan mu ’te ‑la ‑za ’sɔ ’ka mu ni. ’Ka nu ‑trɔn ’ɛ ‑dela ’srɔɔwolɛ ‑Waanbhaa’ ’kɔɔ ’bhɛ ma ɛɛ? ’Ali‑ ’nisrakun mu ’ɛ ’mu ’a klɛ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑. 47’Ke ’ka ’ka nɛɛnɛ‑ mu ’te ‑la ’pubɔ‑, ’ka gole ‑o mɛɛ ‑vin mu ’ɛ ‑o ma ’nale‑ ɛɛ? ’Ali‑ mɛɛ ’la zan mu laa ‑Waanbhaa’ dɔ, ’mu ’a klɛ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑. 48’Ka ’lɛsɔle klɛ ‑za ’kpɛn ’yi, ’bhii‑ ’ka Dɛ ’la ‑yoo laanima ’bhɛ ’lɛsɔle ‑o gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑.»
6Pɛ ’nale‑ ’kɔɔfleŋzan mu ni
1«‑Ka ’ka ’yrɛkpa ’ka ’gbu ba ’elrele, ’ke ’ka ’laa ’kaa‑ ‑Waanbhaa’ ‑lɛɛgblaanya ’ɛ ’yi ’taawoza ’ɛ klɛ bhaaplɛŋ mu ‑yrɛ ta, ’kooko‑ mɔkpɛn’ ’yrɛbhɔ ’ka zi, ’bhɛɛ‑ ‑o ’ka ’tɔbhɔ. ’Ke ’kaa ꞊kla ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ’ka ’laa nu ’bhɛ ma ’trɔn‑ ‑srɔɔwolɛ ’ka Dɛ ‑Waanbhaa’ ’la ‑yoo laanima ’bhɛ ’kɔɔ.»
2«’Ke ’yoo‑ pɛ do ’nale‑ ’kɔɔfleŋzan mu ni, ’yaa woŋwoŋzɛnlɛ ’bhii‑ mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu a klɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ Zuufu mu daanfɛ’ mu ’ɛ ’pegee ’pɛɛlii‑ ‑gbleba mu ’ɛ ta. ‑O ’bhɛ klɛ ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ’kooko‑ mɛɛ mu ‑o ’tɔbhɔ mɔkpɛn’ ’yrɛ ma. ’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ ‑woo klɛza mu ’ɛ ma ‑trɔn ’srɔɔwoa‑ gban. 3’Duŋ‑ ’bhi, ’ke ’yoo‑ pɛ do ’nale‑ ’kɔɔfleŋzan mu ni, ’e gbɛ ‑yiɛ’ ‑o ‑za ’la klɛ ’zi ’e gbɛ ‑koo’ ‑za ’laa dɔlɛ ’bhɛ ’yi. 4’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ’e pɛ ’la ’bhɛ ’naa‑ bhe, ’bhɛ tagaanle bo. ’Bhɛɛ‑ ’e Dɛ ‑Waanbhaa’ ’la ’yrɛ ‑o ’e ‑za ’la klɛ ’zi gaanyi’ ’bhɛ ma, ’bhɛ nu ’bhɛ ‑za ’ɛ ma ‑trɔn ’nalɛ‑ ’e ni.»
’Seriwogbɛya ‑Waanbhaa’ ni
5Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Ke ’ka ‑o ’ka ’seriwo zii’, ’ka ’laa klɛlɛ ’bhii‑ mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu ’ɛ gbɛɛn‑: ’Seriwole sɔ ‑o ni ‑o dulalele Zuufu mu daanfɛ’ mu ’ɛ ꞊la, ’bhɛ ’pegee ‑gbleba mu ’ɛ ’lɛzi‑, ’kooko‑ mɔkpɛn’ ’yrɛkpa‑ ‑o ma, ’bhɛɛ‑ ‑woo ’tɔbhɔ‑. ’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ ‑woo klɛza mu ’ɛ ma ‑trɔn ’srɔɔwoa‑ gban. 6’Duŋ‑ ’bhi, ’ke ’yoo‑ ’e ’seriwole, wla ’e yi ’fɛkpee ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’fɛ ’ɛ ’liitan ’e ta. ’Bhɛɛ‑ ’e ’seriwo ’e Dɛ ‑Waanbhaa’ ’la ‑yoo gaanyi’ ’bhɛ ni; ’bhɛɛ‑ ’yee‑ ’la ’e ‑za ’la klɛ ’zi gaanyi’ ’bhɛ ye bhe, ‑e nu ’bhɛ ma ‑trɔn ’nalɛ‑ ’e ni.»
7«’Ke ’ka ‑o ’ka ’seriwo zii’, ’ka ’laa bɔlɛ ‑jan do ’kpɔ ta ’ebebele ’bhii‑ mɛɛ ’la zan mu laa ‑Waanbhaa’ dɔ ’mu ’a klɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑: ‑O ’kpee ma ’ke ‑o ꞊bwa ‑jan do ta ’ebebele, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ nu ‑waa’ ’seri ’ɛ ’lɛkunlɛ. 8’Ka ’laa klɛlɛ ’bhii‑ ’woo‑ mu gbɛɛn‑. ‑Amasrɔyi ’ka maza ‑o pɛ ’la ma, ’ka Dɛ ‑Waanbhaa’ ’bhɛ dɔ gban ’elwale ’sani‑ ‑a ‑yrɛwole ‑lɛɛ. 9’Ke ’ka ‑o ’ka ’seriwo zii’, ‑kaa pe gɔnɛ‑ ’lɛɛ‑ gbɛɛn‑ dɔɔ:
‹‑O Dɛ ‑Waanbhaa’ ’la ‑yoo laanima, bhaa mɔkpɛn’ ’e ’tɔ ’weŋ ’ɛ ’bhɔ.
10Bhaa ’yaa‑ ‑bhleŋgbeya ’yaa‑ yi ’ɛ ’bhɔ;
bhaa ’trɛ ta mu ’ɛ ‑woo ’e zru maza klɛ ’bhii‑ ‑wa klɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ laanima.
11’O gba ‑zɔn ’o ’le pɛle ba.
12’O ‑za ’yɔɔ‑ mu ’la ꞊kla, ‑o ‑sroma ’yan ’bhii‑ mɛɛ ’la zan mu ‑za ’yɔɔ‑ klɛ ’o ni, ’o ’mu a ‑sroma yan gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑.
13’Yaa ’tolɛ‑ ’ke ‑Setran’ ’o ’yidan‑, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ’o bɔ ‑za ’yɔɔ‑ ’yi.
’Duŋ‑ ’o go ‑Setran’ ’kɔɔ.
‑Amasrɔyi ’bhi ‑le a pɛ ‑le ’ke ‑bhleŋgbeya ’pegee ‑glɔɔya’, ’bhɛɛ‑ ’tɔbhɔleya ’le ‑yikpɛnsee ta. Amiina!›
14«Wlan ’ɛ ni, ’ke mɛɛ ‑bhɛɛke’ mu ‑za ’yɔɔ‑ ꞊kla ’ka ni, ’bhɛɛ‑ ’ke ’ka ‑waa’ ‑sroma ’ɛ ‑yaan, ’ka Dɛ ‑Waanbhaa’ ’la ‑yoo laanima ’bhɛ nu ’ka mu a ‑sroma ’yanlɛ‑ ’ezin‑. 15’Duŋ‑ ’ke ’ka ’laa mɛɛ ‑bhɛɛke’ mu a ‑sroma ’yanlɛ‑, ’ka Dɛ ’la ‑yoo laanima ’bhɛ laa nu ’ka mu a pɛ ‑sroma ’ɛ ’yanlɛ‑ ’ezin‑.»
’Suŋwlaza
16«’Ke ’ka ‑o ’suŋ ’yi, ’ka ’laa ’ka wlɛyisriwolɛ ’bhii‑ mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu ’ɛ gbɛɛn‑: ‑Woo wlɛyisriwo ’eyɔɔle, ’kooko‑ mɔkpɛn’ ’a ’yaango‑ ’bhii‑ ‑woo ’suŋwla zii’. ’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ ‑woo klɛza mu ’ɛ ma ‑trɔn ‑srɔɔwoa gban. 17’Bhi ’duŋ‑, ’ke ’yoo‑ ’suŋ ’yi, ’e ’fɛ ’gbu ’elrele, ’bhɛɛ‑ ‑lasiklɔɔ ‑gblɛn ’nrale‑ ’kla ’e ’gbu ta, 18’kooko‑ mɛɛ mu laa nu ‑a ’yaangolɛ ’bhii‑ ’yoo‑ ’suŋ ’yi. ’Duŋ‑ ’e Dɛ ‑Waanbhaa’ do ‑kplɛn ’la ‑ya ꞊nɔɔ gaanyi’ ye bhe, ’bhɛɛ‑ ’yee‑ Dɛ ‑Waanbhaa’ ’la ’kee‑ gaanyiza ye bhe, ’yele‑ nu ‑a ma ‑trɔn ’nalɛ‑ ’e ni.»
’Trɛ ta ‑naflo mu ’pegee laflɛ’ ’yi ‑naflo mu
(Luki 12.33-34; 12.15-34; 1 Timote 6.9-10)
19«’Ka ’laa ‑naflo mu zrɛdɔlɛ ’ka ’gbu ni ’trɛ ta ‑gɛ. ‑Amasrɔyi ‑can ’pegee ‑wlɛnnɛ’ mu sɔ ‑o ’siɛle, ’bhɛɛ‑ ‑faannii’ mu sɔ nule‑ ’kaa ’fɛ ’ɛ ’liikoŋ mu ’ɛ ’siɛlɛ‑ ’bhɛɛ‑ ‑o ’kaa‑ ‑naflo mu ’ɛ faan. 20‑Ka ‑naflo mu ’ɛ zrɛdɔ ’ka ’gbu ni laflɛ’ ’yi; ‑wlɛnnɛ’ mu ’pegee ‑can mu laa ‑o ’bhɛ ꞊nɔɔ ye bhe ’ke ‑o ’mu siɛ, ’bhɛɛ‑ ‑faannii’ mu laa sɔ ’kaa‑ ’fɛ ’liikoŋ mu ’ɛ ’siɛle, ’bhɛɛ‑ ‑o ’kaa‑ ‑naflo mu ’ɛ faan. 21‑Amasrɔyi ’yaa‑ ‑naflo ’ɛ ‑yoo yrɛ ’la ꞊nɔɔ, ’e zru bole ‑o ’bhɛɛ‑ yrɛ ꞊nɔɔ ’ɛ ta.»
‑Kɔɔ’ ’yrɛbhɛ‑ mu ‑le ‑kɔɔ’ ’flɛ ’ɛ ta ’tɛbhile ’le
22«‑Kɔɔ’ ’yrɛbhɛ‑ mu ’ɛ ‑woo ‑kɔɔ’ ’flɛ ta ’tɛbhile ‑la ‑le. ’Kee‑ ’yrɛbhɛ‑ mu ’ɛ ‑woo kplankplan, ’e ’flɛ ’ɛ ’kpɛn takanle ‑o ’weŋ. 23’Duŋ‑ ’kee ’yrɛbhɛ‑ mu ’ɛ waa ‑o kplankplan, ’e ’flɛ ’kpɛn ‑o ‑gblo ’yi. ’Kee ’yi ’tɛbhile ’ɛ ’bhɛ ‑o ’ke ‑gblo ’le, ’yoo‑ ‑gblo ti ‑gbɛnɛ ‑la ‑yi.»
‑Gɔli’ ’flɛn ’pegee ‑Waanbhaa’ a ‑za
24«Mɛɛ do laa sɔ yewole ‑kuŋlii plɛ ni ’eke‑ zi. ’Kee‑ ’bhɛ ꞊kla, ‑a do vɛn nu ’silɛ‑ ‑a yin ’lii, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑bhɛɛke’ do ’ɛ ‑za sɔ a ni. ’Ke ‑a lii biile ‑o ‑a do ’yi, ‑e nu ‑a ‑bhɛɛke’ do ’ɛ mavɛɛlɛ. ’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ka ’laa sɔ klɛle‑ ‑Waanbhaa’ a lu ’le, ’bhɛɛ‑ ’ka klɛ ‑gɔli’ a lu ’le ’ezin‑.»
’Ka ’kpale‑ klɛ ‑Waanbhaa’ ’yi
25«’Bhɛla‑ ‑zayile, ’mi pe ’ka ni dɔɔ ’ka ’laa ’ka ’si ’ɛ yiɛnkanlɛ: ’kee‑ ꞊kla ’ka ’le pɛle ’le oo, ’kee‑ ‑kla ’ka ’mi yi ’le oo, ’bhɛ ’pegee ’ka nu pɛ mu ’la ’klalɛ‑ ’ka ta, ’ka ’laa ’mu do ’kpɔ ‑za yiɛnkanlɛ. ’Bhɛ ’yi, ‑kɔɔ’ ‑si ’ɛ ’bhɛ mabhaa laa bhɔ pɛbhle ta ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ’flɛ ’ɛ mabhaa laa bhɔ ‑kɔɔ’ tapɛ mu ta ɛɛ? 26‑Ka laanima maannɛ‑ mu ’ɛ ‑glin doo. Waa pɛbhɛ bɔ, ’bhɛɛ‑ waa pɛ bhaa kan; ’bhɛ ’pegee waa pɛle zrɛdɔ, ’duŋ‑ ’ka Dɛ ’la ‑yoo laanima ’bhɛ ‑o ‑lɛbɔ’. ’Ka mu mabhaa ’laa bhɔ maannɛ‑ mu ta ɛɛ? 27’Ka ‑de ’gbu ‑le sɔ ‑a ‑si ’ɛ baan’ sa ’klale ’a ba, ‑a ’kpee yiɛnkanle ’ɛ ma ɛɛ?»
28«‑Mɛla ma, ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o dunɛ‑ mu yiɛnkan’ zii’ ɛɛ? ‑Ka ’ka ’yrɛkpa ‑bɔn ‑bi mu ’ɛ ’pwɛgbɛya ’ɛ ta doo: Waa sɔ yewole, ’bhɛɛ‑ waa sɔ dunɛ‑ mu ’tanle. 29’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’mi pe ’ka ni dɔɔ: ’Ali‑ ‑bhleŋgbe Salomɔ ‑yaa yaa ’tɔbhɔleya ’ɛ ’kpɛn ’yi, ‑a ‑baale’ ‑lreleya laa ’kanlɛ‑ ’woo‑ ‑bɔn ‑bi mu ’ɛ ‑o ta. 30‑Bɔn mu ’la ‑woo ‑zɔn gba la, ’bhɛɛ‑ ‑o nu ‑o ‑yrolɛ’ too, ’bhɛɛ‑ ‑woo blin ’tɛ ’yi, ’ke ‑Waanbhaa’ ‑o baa ’elrele; yaa nu ’ka mu ‑baalɛ’ ’elrele ’ke ’bhɛ kan ‑waa’ pɛ ‑baagbɛya ’ɛ ta ɛɛ? ’Kaa‑ ’kpaleya ’ɛ ‑a ‑yi ’bhɛ ‑o ’fiɛntrɔnnɛ ’dɛ! 31’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ka ’laa ‑za ’kedo‑ ’kpɔ yiɛnkanlɛ, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ’pelɛ‑ dɔɔ: ‹’O nu ‑mɛla bhlelɛ, ’bhɛɛ‑ ’o nu ‑mɛla milɛ ɛɛ? ’Bhɛ ’pegee ’o nu ‑mɛ pɛ ‑la ’klalɛ‑ ’o ta ɛɛ?› 32Mɛɛ ’la zan mu laa ‑Waanbhaa’ dɔ, ’mu ‑le ’woo‑ ‑za mu ’la bhe ’mu ziglin. ’Ka Dɛ ’la ‑yoo laanima ‑a ’gbu ’a ’yaango‑ ’bhii‑ ’ka maza ‑o ’woo‑ pɛ mu ’ɛ ma. 33‑Ka ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’ɛ ’pegee ’ka ’lɛdɔɔleya ‑a ‑yrɛ ’yi ’mu ‑la yiɛnkan’ ’elwale ’pe. ’Ke ’ka ’bhɛ ꞊kla, ’bhɛɛ‑ ‑e nu ’ka gbalɛ ’bhɛ pɛ mu ’ɛ ’kpɛn ba. 34’Ka ’laa too ‑za yiɛnkanlɛ ‑zɔn. ‑Amasrɔyi ’ka nu ’ŋgami ’bhɛɛke ’srɔɔwolɛ too. ’Bhɛ ’yi, yi ’ɛ ’kpɛn ’pegee ’bhɛ ’yi za ‑le.»
7’Eke‑ ’tɔ ’yɔɔ‑ ’pelɛ‑ laa lele
1«’Ka ’laa mɛɛ ‑bhɛɛke’ mu ’tɔ ’yɔɔ‑ pelɛ, ’kooko‑ waa nu ’ka mu ’tɔ ’yɔɔ‑ pelɛ ’ezin‑. 2’Ka mɛɛ ‑bhɛɛke’ ’tɔ ’yɔɔ‑ pe gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ‑o nu ’ka mu ’tɔ ’yɔɔ‑ pelɛ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑. ’Ka mɛɛ mu kun gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ‑o nu ’ka mu ’kunlɛ‑ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑. 3‑Yrikpu’ ’la ’bhɛ ‑o ’e ’gbu ’yrɛ ’ɛ ba ’yaa ’bhɛ ye, ’fɔ ‑gaa ’klenɛ ’la ’bhɛ ‑o ’e nɛɛnɛ‑ ’ɛ ’yrɛ ’ɛ ba ’e ’bhɛɛ‑ ye ɛɛ? 4’E sɔ a pele‑ ’nale‑ ‑a ma ’e nɛɛnɛ‑ ’ɛ ni dɔɔ: ‹‑A ’to ’mi ’e ’yrɛ ba ‑gaa ’klenɛ ’ɛ go›. ’Duŋ‑ ’ke ‑yrikpu’ do ‑o ’bhi ’gbu ’yrɛ ’ɛ ba ɛɛ? 5Mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mi, ’e ’gbu ’yrɛ ba ‑yrikpu’ ’ɛ go ’elwale ’pe, ’bhɛɛ‑ ’kee yrɛ ma ꞊ya, ’e sɔ ’e nɛɛnɛ‑ ’ɛ ’yrɛ ba ‑gaa ’klenɛ ’ɛ gole‑ ’tɛ.»
6«’Ka ’laa ‑Waanbhaa’ a pɛ ’weŋ mu ’ɛ gbɛkpalɛ mɛɛ zru ‑yɔɔ’ mu ’kɔɔ, ’kebhlaale, ‑e klɛ ’bhii‑ ’ke ’ka wi ‑lrele’ ‑naa ‑gbaan’ mu ni, ’bhɛɛ‑ boolazi ‑o yran ’ka ’gbu ma. ’Bhɛ ’yi, pɛ mu ’la ’gbu ‑za mu ‑o ’ka ’kɔɔ ’eglɔɔle ’ka ’laa ’mu blinlɛ ꞊swa mu ni, ’kooko‑ waa nu ’taawolɛ ‑o ta ’trɛ ma.»
Pɛ ‑yrɛwole ‑Waanbhaa’ ma
7«‑Ka pɛ ‑yrɛwo’ ‑Waanbhaa’ ma, ’bhɛɛ‑ e nu ’bhɛ ’nalɛ‑ ’ka ni; ’ke ’ka pɛ ’la ziglinna ‑a ba, ’ka nu ’bhɛ ’srɔɔwolɛ. ‑Ka kɔkɔdɛ ‑a ta, ’bhɛɛ‑ ‑e nu ‑yaa’ ’fɛ ’ɛ ’liigolɛ ’ka ni. 8‑Amasrɔyi ’ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan pɛ ‑yrɛwoa ‑a ma, ’bhɛ zan nu ’bhɛ pɛ ’ɛ ’srɔɔwolɛ ‑a ’kɔɔ. ’Ke mɛɛ ’la zan pɛ ’la ziglinna ‑a ba, ’bhɛ zan nu ’bhɛ ’srɔɔwolɛ; ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhi ’la kɔkɔdia ‑yaa’ ’fɛ ’liikoŋ ’ɛ ta, ‑e nu ’bhɛ ‑liigolɛ ’e ni. 9’Ka ba mɛɛ ’gbu ’ɛ ‑de ’gbu ‑le sɔ kpoti ’nale‑ ‑a ’gbu ’nɛ ’ɛ ni ’ke ’bhɛ ’bluu ’yrɛwoa‑ ‑a ma ɛɛ? 10’Bhɛɛ‑ ’ezin‑, ‑de ’gbu ‑le sɔ mlɛ do ’kpale ’bhɛ ’gbu ’nɛ ’ɛ ’kɔɔ ’ke ’bhɛ kaa do ‑yrɛwoa ‑a ma ɛɛ? 11’Ka mɛɛ ‑yɔɔ mu, ’ke ’ka mu sɔ pɛ wlan mu ’nale‑ ’ka ’nɛ mu ’ɛ ni, ‑mɛla ma ’bhɛɛ‑ ’ka Dɛ ’la ‑yoo laanima ’bhɛ ’laa nu ’sɔlɛ‑ ’ke ’ka pɛ ‑lrele’ mu ’la ‑yrɛwoa ‑a ma ’mu ’nale‑ ’ka ni ɛɛ? 12’Kaa‑ zi ’bhii‑ mɛɛ ‑bhɛɛke’ mu ‑za ’oo ‑za ’la klɛ ’ka ni, ’ka mu ’ezin‑ ‑ka ’bhɛ ’yansi za klɛ ‑o ni. Moizi a ’toŋ mu ’ɛ ’bhɛɛ‑ ‑jan mu ’ɛ ꞊woa, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ’mu ’bhɛɛ‑ do ’kpɔ ’ɛ ꞊woa ’ezin‑.»
’Fɛlii kprɛnɛ‑ ’pegee ’fɛlii ‑gbɛnɛ mu a ‑jan
13«‑Ka wla ‑Waanbhaa’ ba wlayrɛ kprɛnɛ‑ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ. ‑Amasrɔyi ‑Jranama [’wlayrɛ‑] ‑lii ’ɛ ‑yoo ’egbɛnɛle; ’bhɛɛ‑ zibhɛ ’la ge ‑a ꞊nɔɔ, ’bhɛ ‑laata’ ‑o ’egbɛnɛle. ‑Ayile mɛɛ ‑bebe ge ’bhɛɛ‑ zi ’ɛ zi. 14’Duŋ‑ bole ‑yrɛ ma ‑si ’ɛ ’bhɛ ’wlayrɛ‑ ‑lii ’ɛ ‑yoo kprɛnɛ‑, ’bhɛ ꞊nɔɔ zibhɛ ’ɛ ‑yoo kprɛ; ’bhɛla‑ ‑yile mɛɛ ‑bebe ’laa ’bhɛ zi ’ɛ si.»
Bhla ma ‑Waanbhaa’ ‑lɛla janwo mu
15Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «‑Ka ’ka ’yrɛkpa ’ka ’gbu ba bhla ma ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ‑zayi’! ‑O nu ’ka ba ‑o ‑yi ‑dɔɔ ’le ’bhii‑ ‑bhlaa mu gbɛɛn‑, ’duŋ‑ ‑o ’gbu ’kpee, ‑woo ’ke srɔpɛ mu ‑la ‑le. 16’Ka sɔ ‑o dɔle‑ ‑o klɛza mu ‑la ma; ’bhii‑ ’ka sɔ ‑yri diiŋ ’ɛ dɔle‑ ‑a bhaa ma gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ’Ka sɔ ‑lomliŋ’ bhaa ’kanle daanlɛrɛ diiŋ mu ’yi ɛɛ, taa‑ ’ka sɔ ’maŋgloo bhaa ’kanle ‑zulɛrɛ diiŋ mu ’yi ɛɛ? 17‑Yri diiŋ wlan bhaa ‑lrele’ mu ‑la klɛ, ’bhɛɛ‑ ‑yri diiŋ ‑yɔɔ’ bhaa ‑yɔɔ’ mu ‑la klɛ. 18‑Yri diiŋ wlan laa sɔ bhaa ‑yɔɔ’ mu klɛle‑, ’bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ‑yri diiŋ ’yɔɔ‑ laa sɔ bhaa ‑lrele’ mu klɛle‑. 19’Ke ‑yri diiŋ ’oo ‑yri diiŋ ’la ’bhɛ ’laa ’bhɛ bhaa ‑lrele’ klɛ, ‑o nu ’bhɛ takanlɛ, ’bhɛɛ‑ ‑wa blin ’tɛ ’ɛ ’yi. 20’Bhɛ ’yi, ’ka ‑yri diiŋ ’ɛ dɔ ‑a bhaa ma gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ’ka nu bhla ma ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ dɔlɛ ‑o klɛza mu ’ɛ ma ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑.»
‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’yizaklɛle
21Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «Mɛɛ ’la zan mu ’kpɛn ’mi sii ’kaa: ‹Mɛɛzan, Mɛɛzan›, ‑o ’kpɛn ’laa nu gelɛ laanima ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta; ’ke yaa ’e go mɛɛ ’la zan mu ’ŋ Dɛ ’la ‑yoo laanima ’bhɛ zru maza klɛ ’bhɛ zan mu do ‑kplɛn ba. 22’Kitikan yi ‑gbɛnɛ ’ɛ ’le, mɛɛ ‑bebe mu nu a pelɛ ’ŋ ni dɔɔ: ‹Mɛɛzan, Mɛɛzan, ’o mɔɔ ‑Waanbhaa’ ‑lɛlajanwoa ’e ’tɔ ’yi, ’o ’zina mu ‑gbian mɛɛ mu zi ’e ’tɔ ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’o ’sɔle‑ maza ‑bebe ꞊kla ’e ’tɔ ’ɛ ’yi.› 23’Ke ‑o ’bhɛ ꞊pia, ’ŋ nu a zikpalɛ ‑o ni dɔɔ: ‹’Naa ’ka dɔlɛ ‑lido’; ‑ka ’ka ’pleŋgo‑ ’ŋ ma ’egbɔɔnle, ‑za ’yɔɔ‑ klɛ mu.›»
’Fɛ ‑glɔɔn plɛ ma ‑gɔɔn
24Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke mɛɛ ’la zan ’ŋ ’wojan‑ mu ’lɛɛ‑ ꞊maa, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑yoo ‑yizakla, ’bhɛ zan ’ɛ ‑yoo ’bhii‑ mɛɛ yikanle do ’la ‑yaa’ ’fɛ ’ɛ ‑dwa vlɛ ‑saa ‑glɔɔ do ta. 25La ‑gbɛnɛ do ‑baan, ’bhɛɛ‑ tɔ mu ’ɛ ꞊kaan, ’bhɛ ’pegee la ’yi ’ɛ paa ’fɛ ’ɛ ma ’kee‑ bɛɛnle‑; ’duŋ‑ ’fɛ ’ɛ yaa ’klalɛ‑; ‑amasrɔyi ’fɛ ’ɛ gaan bɔle ‑yaa vlɛ ‑saa ‑glɔɔ ’ɛ ta. 26’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ gbɛɛn‑, ’ke mɛɛ ’la zan ’ŋ ’wojan‑ mu ’la bhe ‑o ꞊maa, ’bhɛɛ‑ ’ke yaa ‑o ‑yizaklɛlɛ, ‑yoo ’bhii‑ ‑zadɔkle mɛɛ ’la ’bhɛ ’bhɛ a ’fɛ do ‑dwa ‑yrɛntrɛ’ ’yi. 27La ‑gbɛnɛ do ‑baan, ’bhɛɛ‑ tɔ mu ’ɛ ꞊kaan, ’bhɛ ’pegee ‑ploo ‑gbɛnɛ do ‑kaan, ’bhɛɛ‑ la ’yi ’ɛ ꞊paa ’fɛ ’ɛ ma, ’kee‑ bɛɛnle‑, ’kee‑ ’klaale, ’bhɛɛ‑ ‑e ꞊wia ’feŋfeŋ.»
Zesu a mɛɛ daangbɛya
28Zesu ’yanle‑ ‑zamaa’ ’ɛ daanlele, ’ke ‑o ’kpɛn ’liibhaale ‑o ma ‑yaa’ mɛɛ daangbɛya ’ɛ ma. 29‑Amasrɔyi yaa mɛɛ mu ’ɛ daanlɛ ’bhii‑ ‑waa’ ’Toŋ daan mu ’ɛ ‑waa’ daangbɛya ’ɛ gbɛɛn‑. ‑Yoo ‑daanna ’bhii‑ ’seŋzan‑.
8ZESU ’SƆLE‑ MAZA ‑BEBE ꞊KLA
Zesu ‑kpaandɛ’ mi do ‑bheela
1Zesu gole vlɛ gɔɔn ’ɛ ’wiiŋ‑, ’ke ‑zamaa’ ’saa do dɔle‑ ‑a zi. 2‑Woo ‑yrɛkpa’, ’ke ‑kpaandɛ’ mi do ’e ’mabɛɛnle ‑a ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’e ’kpɔ zɛnle‑ ‑a ’lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’a ’pele ’a ni dɔɔ: «’Ŋ Zan, ’kee‑ ‑swa ’e ni, ’e sɔ ’ŋ ’bheele.» 3’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’e gbɛ ’trole ‑a ba ‑yrɛ ta; ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’e gbɛ ’kpale ‑a ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’a pele‑ ’a ni dɔɔ: «’Ŋ ’yoo‑ ‑a zi ’bhii‑ ’e ’bhee, bhaa ’e ’flɛ bakan’ ’weŋ!» ’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑yaa’ ‑kpaan ’ɛ gole‑ ‑a ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑a ’flɛ bakanle ’weŋ.
4’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’a ’pele ’a ni dɔɔ: «’E ’trɔnkpa ’elrele ’ŋ ni: ’Yaa ’e ’bheeza‑ ’ɛ ’pelɛ‑ mɛɛ ‑bhɛɛke’ do ’kpɔ ni. Ge ’sraka ’lɛna mi ’ɛ ba, ’bhɛɛ‑ ‑yee’ maglin‑ doo, ’bhɛɛ‑ Moizi ’sraka ’la goza ꞊pia ‑kpaandɛ’ mu ‑bheeza’ ’ɛ ’yi, ’bhɛ go, ’kooko‑ mɔkpɛn’ nu ’a ’yaango‑ ’bhii‑ ’e ’bheela‑.»
Zesu Romɛ mu a ‑srwase’ mu ‑kuŋlii do a yewonɛ ’ɛ ’bheela‑
5Zesu ’bhɔle‑ Kapɛnɔmu, ’ke Romɛ mu a ‑srwase’ mu ‑kuŋlii do ’e ’mabɛɛnle ‑a ‑din, ’bhɛɛ‑ 6’ke ’bhɛ ’a ’pele‑ ‑a ni dɔɔ: «’Ŋ Zan, ga ‑o ’an yewonɛ ’ɛ do ma, ’bhɛɛ‑ ‑a yilale ‑o ’fɛ ’lɛ ma; ‑a dɔpɛ mu ’ɛ ’kpɛn ‑gaa ‑a ma, ’bhɛɛ‑ yaa sɔ ’taawole, ‑ayile ‑yoo ‑yrɛnbhle’ zii’ ’ebebele.» 7’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ’a ni dɔɔ: «’Mi ’gbu nu gelɛ ‑a ‑bheelɛ’ ’e ba ‑lɛ ma.» 8’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ’yee‑ ‑srwase’ mu ‑kuŋlii ’ɛ ‑ya pele‑ Zesu ni dɔɔ: «’Ŋ Zan, ’mi Romɛ mi, ‑a ‑gaale’ laa ‑o ’ŋ ba ’kee‑ nu ’mi ba. ’Duŋ‑ ‑jangɔ’ do ’kpɔ ’wo, ’bhɛɛ‑ ’an yewonɛ ’ɛ nu ‑bheelɛ’. 9’Duŋ‑ ’woo‑ ‑a ꞊nɔɔ bhe oo, ’mi ’gbu ta ‑kuŋlii mu ‑o ’ke mɛɛ ’ke mu ’le, ’bhɛɛ‑ ’ŋ ’yoo‑ ‑srwase’ ’ke mu ta ‑kuŋlii ’le. ’An pe ‑a do ni: ‹Ge!› ’Bhɛɛ‑ ’bhɛ ge; ’an pe ‑a ‑bhɛɛke’ do ni: ‹Nu ‑gɛ!› ’Bhɛɛ‑ ’bhɛ nu; ’an pe ’an yewonɛ ’ɛ do ni: ‹‑Za ’lɛɛ‑ klɛ!› ’Bhɛɛ‑ ’bhɛ ’bhɛ klɛ.» 10Zesu ’a ’liijan‑ ’ɛ ’male‑, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’liibhaa‑ ’bhɛ ma, ’ke ’bhɛ ’a ’pele ’bhɛ a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Naa ’bhɛ mɛɛ ‑glɔɔn ’yelɛ‑ ‑lido’ ’ke ’bhɛ ’e kpa ‑Waanbhaa’ ’yi ’egbɛnɛle ’bhii‑ mɛɛ ’lɛɛ‑ gbɛɛn‑, ’ali‑ ’kee‑ kpa Izraɛli ’klɛɛn ’kpɛn ta. 11’Mi pe ’ka ni ’ezin‑ dɔɔ: Mɛɛ ‑bebe nu dalɛ ‑yretɛbhɛ ‑wlɛnyrɛ’ ’pegee ‑yretɛbhɛ baayrɛ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ‑o nu gelɛ pɛbhlelɛ ’eke‑ zi ‑tabali do ta ‑o ’pegee Abraamu oo, Izaki oo, ’bhɛɛ‑ Zakɔbu mu ’le laanima ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta. 12’Duŋ‑ ’yee‑ ‑bhleŋgbeya ’tɔ ’ɛ ‑yoo mɛɛ ’la zan mu ma, ‑o nu ’mu blinlɛ ’pɛɛlii‑ ‑gblo ‑gbɛnɛ ’ɛ ’yi. ’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ‑o nu wisilɛ, ’bhɛɛ‑ ‑zadɔwɛɛ ’ɛ ’kɔɔ, ‑o nu ‑o gbɛnɛbhɛ mu ’ɛ ’sɔnkpalɛ.»
13’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’a ’pele ‑srwase’ mu ‑kuŋlii ’ɛ ni dɔɔ: «Ge ’e ba ‑lɛ ma. ’Yee ꞊kpaa ‑Waanbhaa’ ’yi gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ‑e nu ’bhɛɛ‑ ’wlata‑ za klɛlɛ ’e ni.» ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑srwase’ mu ‑kuŋlii ’ɛ ‑yaa’ yewonɛ ’ɛ ’bheele ’bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba.
Zesu gadɛ mu ‑bebe ‑bheela
14Zesu ‑ja Piɛri ba ‑lɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑e Piɛri boole yilale ꞊ya: ’Bhɛ ’flɛ ’yi ’yaa‑ ‑la ’zi. 15Zesu ’e gbɛ yanle ‑a ma, ’ke ‑a ’flɛ ’yi ’la ga ’ɛ gole‑; ’ke ‑ya ‑wlɛnle’, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ Zesu ‑lɛwɛɛ’ kpo klɛle‑. 16Yromazi bhɔle, ’ke ‑o nule‑ ’zina mu ‑yaa mɛɛ ’la zan mu zi ’mu ’le ‑a ni. ‑E ’woo‑ ’zina mu ’ɛ ꞊gbian ’woo‑ mɛɛ mu ’ɛ zi, ’bhɛ ’pegee ‑e gadɛ mu ‑vin mu ’ɛ ’kpɛn ’bheela‑ ‑a ‑liijan’ do ’kpɔ ’ɛ ’le. 17‑Yaa’ mɛɛ ‑bheeza’ ’ɛ ’bhɛ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi Ezai jan ’la ꞊woa ’elwale gban ‑sɔ ’bhɛ ’lɛswa꞊: ’Bhɛ ’a ‑pia dɔɔ: «‑Yoo’ ta ‑yrɛn mu ’ɛ ’kpɛn ‑gwa, ’bhɛ ’pegee ‑yoo ma ga mu ’ɛ ‑gwa.»
‑O klɛ Zesu Krisi a ‑klaŋlanɛ ’le ’nale‑ ‑a ma ɛɛ?
18Zesu ‑zamaa’ do yele‑ ‑a zi, ’ke ‑ya pele‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ ‑o ’kan ‑draa ’yrɛ gbɛ do ’ɛ ta. 19’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke ’Toŋ daan mi do ’a ’pele ’a ni dɔɔ: «’O Daan mi, ’ŋ nu gelɛ ’e zi yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ.» 20’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni ’kaa: «‑Gbɛŋgbɛni mu yila‑ ‑gluu mu ‑o, ’bhɛ ’pegee maannɛ‑ mu yi ’fɛ mu ‑o, ’duŋ‑ yilayrɛ ’pegee ‑yitrɛ’ yrɛ do ’kpɔ ’laa ‑o Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’kɔɔ.»
21‑Yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ do pe ‑a ni dɔɔ: «’Ŋ Zan, ‑a ’to ’ke ’ŋ ge ’ŋ dɛ bin ’pe, ’bhɛɛ‑ ’ŋ nu klɛlɛ ’yaa‑ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ do ’le.» 22Zesu pe ‑a ni dɔɔ: «’Bhi nu dɔ ’ŋ zi, ’bhɛɛ‑ mɛɛ gbaa mu ’to ’ke ‑o ‑waa’ gbaa mu ’ɛ bin.»
Zesu ‑ploo ‑gbɛnɛ do makpalaa
23Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o ‑saan ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi ‑yi ’ɛ ba. 24‑O ‑yaa ‑draa ’ɛ takan’ zii’ ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi ’waati ’la ba, ‑woo ‑yrɛkpa’, ’ke ‑ploo ‑gbɛnɛ do ’kanle‑ ’sanle. ’Bhɛɛ‑ ‑yi ’pɔɔ mu ’ɛ ’yaa‑ zan ’kpalɛ‑ ‑yitakoŋ ’ɛ ta. ’Duŋ‑ Zesu ’yaa‑ yidɛ ’zi ’bhɛ bhla ’ɛ ba. 25’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑woo mabɛɛnle ’a ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa bwele‑ ’kaa: «’O Zan, ’woo‑ zan galɛ, ’o go ‑za ’yi!» 26’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’ka ‑o ‑gblaan ’zi ɛɛ? ‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’kaa‑ ’kpaleya ’ɛ ‑Waanbhaa’ ’yi ’bhɛ ’lɛbole ‑o ɛɛ?» ’Bhɛ ’yi, ’ke Zesu ’e ’wlɛnle‑ ’tɛ, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’pɛɛnle‑ ‑ploo ’ɛ ’pegee ‑draa ’yi ’ɛ ta. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑ploo ’ɛ makpaale, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑yi ’ɛ ’yrɛ ta dɔle‑ siiŋ ’egbɛnɛle. 27‑Ayile, ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’kpeelɛnia ‑o ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ dɔɔ: «Mɛɛ ‑glɔɔn ’ɛ ‑de ’gbu ‑le mɛɛ ’lɛɛ‑ ’le ɛɛ? ’Ali‑ ‑ploo mu ’pegee ‑draa ’yi ’ɛ ’mu ’a ’weli‑ ma, ’bhɛɛ‑ ’mu ’a ‑liijan’ ‑lɛdɔ’ ‑a ma.»
Zesu ’zina ꞊gbian mɛɛ plɛ zi
28‑O bhɔle ‑draa ’yrɛ gbɛ do ’ɛ ta, Gadara mu a ’klɛɛn ’yi, ’ke mɛɛ plɛ dale‑ mɛɛ bu mu ’ɛ ta, ’ke ’mu ’nule Zesu ’lɛpalɛ. ’Zina ‑yaa ‑o zi, ‑asiikɔɔ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑yaa dɔ ’kanle‑ ‑la mɛɛ binyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ zi ’ɛ ’lii. 29‑O ’pɛɛnle‑ ‑saan ’eglɔɔle dɔɔ: «‑Waanbhaa’ Gbe, ’yoo‑ ‑mɛla zi ’o ’kɔɔ ɛɛ? ’O mɔɔ ta ‑yrɛnkpa’ ’waati ’ɛ ’bhɛ ’laa bhɔlɛ ‑li, ’bhɛɛ‑ ’e ꞊nwa ‑yrɛnkpalɛ ’o ta ɛɛ?»
30’Bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba, ꞊swa ’lɛ ‑gbɛnɛ do ‑yaa pɛbhle ’zi ‑o ma ’egbɔɔnle sa. 31’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’zina mu ’la ’yaa‑ ’woo‑ mɛɛ plɛ ’ɛ zi, ‑o ‑sromabwa Zesu ni dɔɔ: «’Ke ’yoo ꞊gbian mɛɛ plɛ ’lɛɛ‑ zi, ‑a ’to ’o ge wla ꞊swa ’lɛdo‑ ’la laale bhe ’mu ’yi!» 32’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni ’kaa: «‑Ka ge ’bhɛ klɛ!» ‑Ayile, ’woo‑ ’zina mu ’ɛ gole ’yee‑ mɛɛ plɛ ’ɛ zi, ’ke ‑o gele‑ wlalɛ ’swanɛ ’lɛdo‑ ’ɛ ’yi. ’Bhɛ klɛlɛ ’tɛ, ’ke ’swanɛ ’lɛdo‑ ’ɛ dale‑ blasanlele vlɛ gɔɔn ’ɛ ’wiiŋ‑, ’bhɛɛ‑ ‑o ’kpɛn ꞊nwa baalɛ ‑yi ’ɛ ba, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑gaa. 33’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke ’woo‑ ’swanɛ mu ’ɛ gooba mu ’ɛ ‑o blasanle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ blaale‑ ‑wa la. ‑O bhɔle ’bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑o ’zina zan plɛ ’ɛ ‑waa’ ‑za ’pegee ’swanɛ mu ’ɛ dɛza ’ɛ ’kpɛn ’yigɔɔnle ‑waa’ ‑wa ’ɛ ta mu ’ɛ ni. 34‑Ayile, ’ke ‑wa ’ɛ ta mu ’ɛ ’kpɛn ’pwɛle, ’ke ‑o ’nule Zesu ba ‑yrɛ ta. ‑O bhɔle ‑a ‑din, ’ke ‑o ‑sromabɔle ‑a ni dɔɔ ‑e go ‑waa’ ’klɛɛn ’ɛ ’yi.
9Zesu ‑flugba do ‑bheela
1’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’sanle ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ niinale ‑a ba ‑wa la. 2’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o nule‑ ‑flugba do ’le ‑a ni yrɔ do ’yi. Zesu ’a ’yaangole ’bhii‑ gadɛ mi ’ɛ madɔ mu ’ɛ ‑woo ‑kpaa ‑a ‑yi, ’ke ‑ya pele‑ gadɛ mi ’ɛ ni dɔɔ: «’Ŋ ’nɛ, ’e zru dɔ ’eglɔɔle, ’ŋ ’yaa‑ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ’kpɛn ‑sroma ‑yaan.» 3’Bhɛ ’yi bhe ’tɛ, ’ke ’Toŋ daan mu ’ɛ ’ke mu ’a ’pele ’mu ’gbu ’kpee dɔɔ: «Mɛɛ ’lɛɛ‑ ‑yoo ‑Waanbhaa’ ’tɔsiɛ zii’!» 4Zesu ‑o ’kpeejan‑ mu ’ɛ dɔle ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka ’kpeejan‑ mu ’ɛ ‑woo ’eyɔɔle ɛɛ? 5’Woo‑ ‑za plɛ ’gbu ’lɛɛ‑ ‑o ‑de ’gbu ‑le ’eglɔɔle ɛɛ? ’Ke ’an pe gadɛ mi ’ɛ ni dɔɔ: ‹’Ŋ ’yaa‑ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ma ‑sroma ‑yaan› Taa‑ ’ke ’an pe ‑a ni dɔɔ: ‹’E ’wlɛn‑, ’bhɛɛ‑ ’taawo ɛɛ?› 6’Duŋ‑ ’ŋ ’yoo‑ ‑a zi ’bhii‑ ’kaa ’yaango‑ dɔɔ ’bhɛ ’seŋ ‑o Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ni ’trɛ ta ‑gɛ ’kee‑ bhaaplɛŋ mu a ‑za ’yɔɔ‑ mu ma ‑sroma yan.» ‑Ayile ’ke ‑ya pele‑ ’bhɛ ni dɔɔ: «’E ’wlɛn‑, ’e ’yila‑ yrɔ ’ɛ ’si, ’bhɛɛ‑ ge ’e ba ‑lɛ ma!» 7’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑flugba ’ɛ ‑ya ‑wlɛnle’, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ gele‑ ‑a ba ‑lɛ ma. 8‑Zamaa’ ’ɛ ’yrɛkpale ‑flugba ’ɛ ’bheele‑ ma, ’ke ‑gblaan ’klale ‑o ‑yi, ’bhɛla‑ ‑yile, ’ke ‑o ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔle ’bhɛ ’seŋ ‑glɔɔn ’ɛ ’naza‑ ’ɛ ’yi bhaaplɛŋ mu ni ’bhɛ ma.
Zesu ‑o Matie ’sii zii’
9’Bhɛ blaan, Zesu ’yaa‑ ge ’zi bhla ’la ba, ’ke ‑a ‑yrɛkpale mɛɛ do yaale ma ’nisra gbawo ’fɛ ’ɛ ꞊la: ‑O ‑yaa ’bhɛ sii Matie. ’Bhɛ ’nɔɔ‑ bhe, ’ke ‑ya pelɛ ’bhɛ ni dɔɔ: «Nu dɔ ’ŋ zi!» Matie ’e ’wlɛnle‑ ’kee‑ gele‑ dɔlɛ Zesu zi. 10’Bhɛ blaan, Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’yaa‑ pɛbhle ’zi Matie ba ’fɛ ’ɛ ꞊la. ’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, Zesu ’pegee ’nisrakun mu ‑bebe ’pegee mɛɛ ’joo ’yɔɔ‑ ‑bhɛɛke’ mu ‑yaa pɛbhle ’zi ’eke‑ ta. 11Farizi mu ’ɛ ‑o ‑yrɛkpale ’bhɛ ma ’tɛ, ’ke ‑wa pele‑ Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka daan mi ’ɛ ’pegee ’nisrakun mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’joo ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ‑woo pɛbhle ’zi ’eke‑ ta ɛɛ?» 12Zesu ’trɔnbɔle ‑o wojan ’ɛ ’yi, ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «Mɛɛ ’klɛnyawole mu maza laa ‑o ‑laanɛkpa mi ma; ’ke yaa ’e go gadɛ mu ba. 13‑Waanbhaa’ ‑yaa’ ‑jangɔ’ do ’kpɔ ’la ꞊woa dɔɔ: ‹’Ŋ maza laa ‑o ’sraka do ’kpɔ ma ’ke ya ’e go mɛɛ ‑yrɛnklale ’ŋ ma ’bhɛ ba;› ‑ka ge ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’yima, ’bhɛɛ‑ ‑kaa daan. ‑Amasrɔyi ’naa ’nulɛ‑ mɛɛ ’la zan mu ’mu ’gbu ye ’bhii‑ mɛɛ ‑lɛdɔɔle mu ’mu ’siiyrɛ‑ nɔɔ‑, ’duŋ‑ ’ŋ ꞊nwa ‑za ’yɔɔ‑ klɛ mu ‑la ’siilɛ‑.»
Zesu ’pegee ’suŋwlaza
14‑Yrekpaa’ do, ’ke Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’nule Zesu ba, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ‑lrɔkpale dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’o mɔɔ ’pegee Farizi mu ’ɛ ’o ’suŋwla ’ebebele, ’bhɛɛ‑ ’yaa‑ pɛ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ waa ’suŋwla‑ ɛɛ?» 15’Bhɛɛ‑, Zesu ’bhɛ ‑jan ’ɛ zikpaa‑ ‑o ni dɔɔ: «’Ka mu ’gbu ’kpee ma, le dɔyrɛ nɔɔ‑ mu ’ɛ ‑o sɔ ‑o wlɛyisriwole ’ke le ‑nɔɔ ’ɛ ’yoo ‑o ‑din ’waati ’la ba ɛɛ? ’Yooye‑ ’bhɛ ’la sɔ klɛle! ’Duŋ‑ ’ke le ‑nɔɔ ’ɛ ‑gwa ‑o ‑din bhla ’la ba, ’bhɛɛ‑ ‑o nu ’suŋwlalɛ ’tɛ.»
16«Waa sɔ dunɛ‑ gwe ‑yisrale ’ke sɔpee’ drɛɛ ’le; ’kebhlaale, sɔpee’ drɛɛ ’ɛ ’wlayrɛ‑ nɔɔ‑ ’eke‑ ta, ‑e dunɛ‑ gwe ’ɛ ’bhɛ sɔ ’ɛ glaan; ’bhɛɛ‑ ‑e ’peedɛ‑ ’egbɛnɛle ’ke ’bhɛ kan ‑a ’peedɛyrɛ ꞊lwa ’ɛ ta. 17’Bhɛɛ‑ waa ‑wɛɛn drɛɛ kla wi ’flɛ ’floko gwe mu ’yi; ’ke ’bhɛ ꞊kla wi ’flɛ ’floko gwe mu ’ɛ ‑o ’peedɛ‑, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑yi ‑wɛɛn ’ɛ klalaa’, ’bhɛɛ‑ ‑e klɛ ’ke ’siɛ pɛ ’le. ’Duŋ‑ ‑o ‑wɛɛn drɛɛ kla wi ’flɛ ’floko drɛɛ mu ‑la ‑yi, ’bhɛɛ‑ waa sɔ ’eke‑ ’siɛle.»
‑Nɛ ‑gblanɛ do bweza gale ba, ’bhɛ ’pegee le do ‑bheeza’
18Zesu ’yaa‑ ’bhɛ ‑jan mu ’ɛ ’wo zii’ ‑o ni bhla ’la ba, ’ke Zuufu mu ’ɛ ‑waa’ ‑kuŋlii do nule‑ Zesu ba, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ’kpɔ zɛnle‑ Zesu ’lɛɛ. ’Bhɛɛ‑ ‑e pe dɔɔ: «’Ŋ ’lu ’nɛ ’ɛ ꞊kla ’ke ’siɛle, ’bhɛ ꞊nɔɔ ’laa ‑mɔlɛ’ ‑li, nu ge ’e gbɛkpa’ ‑a ma, ’bhɛɛ‑ ‑e bwe gale ba.» 19Zesu ’e ’wlɛnle‑, ’ke ‑o ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ dɔle‑ mɛɛ ’ɛ zi.
20’Duŋ‑, le do ‑yaa ‑zamaa’ ’ɛ ’pleŋ‑, ’bhɛ lɛɛ vu ta plɛ ‑le yaa bhe, ’ke yaa ‑yito’ ’ɛ ’lɛ ’laa kan. ’Bhɛ le ’ɛ ꞊nwa Zesu ‑zanta’ yrɛtɛtɛ, ’ke ‑ya gbɛ yanle‑ ’bhɛ ta dunɛ‑ gbɔɔn ’ɛ ma. 21‑E ‑yaa pe ’zi ‑a ’gbu ’kpee dɔɔ: «’Ali‑ ’ke ’ŋ ’yaa‑ sɔ ’ŋ gbɛ yanle sa ‑a ta dunɛ‑ ’ɛ ma, ’ŋ ’yaa‑ nu ‑bheelɛ’.» 22Zesu ’e ’yrɛkpale ‑a ‑zanta’, ’kee‑ ’yee‑ le ’ɛ ’yele, ’bhɛɛ‑ ‑e pe ’bhɛ ni dɔɔ: «’E zru dɔ ’eglɔɔle, ’ŋ lu! ’Yee ’kpalawoa mi ’yi bhe ’e ’bheela‑.» ’Bhɛ yrɛ do ’kpɔ ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ’yee‑ le ’ɛ ’bheele.
23Zesu ’bhɔle‑ Zuufu mu ’ɛ ‑waa’ ‑kuŋlii ’ɛ ba, ’kee‑ bheela ‑gofɛn’ ’pɛn mu ’pegee ‑zamaa’ ’srɛ do yele‑. ‑O ‑yaa wisi’ zii’ ’eglɔɔle ‑asiikɔɔ mɛɛ laa ‑yaa sɔ jan ’male. 24’Bhɛ ’yi, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «‑Ka ’pwɛ, ‑nɛ ‑gblanɛ ’ɛ yaa galɛ, ’duŋ‑ ‑yoo yidɛ ’zi.» ‑Ayile, ’ke mɛɛ mu ’ɛ ‑o ’sɔnsile Zesu ma. 25‑Zamaa’ ’ɛ ’pwɛle‑ blaan ’pɛɛlii‑, ’ke Zesu ’wlale ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑nɛ ‑gblanɛ ’ɛ ’kunle ’bhɛ gbɛ ma, ’ke ’bhɛ bwele‑ gale ba, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’e ’wlɛnle. 26’Bhɛ ‑nɛ ‑gblanɛ ’ɛ bweza ’ɛ gale ba, ’bhɛ ꞊zian ’yee‑ ’klɛɛn ’ɛ ’yi yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ.
Zesu ‑yrɛ ’wi mi plɛ ‑yrɛ ’liiploola
27’Bhɛ blaan, ’ke Zesu gele‑ yrɛ ‑bhɛɛke’ do ꞊nɔɔ. ‑E ‑yaa ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑yrɛ ’wile‑ mi plɛ ’taawole ’sanle ‑a zi, ’bhɛɛ‑ ’ke ’mu ’a pe ’eglɔɔle dɔɔ: «Davidi ’nranɛ‑, ’o ’yrɛnkla ’e ma!» 28Zesu ’bhɔle‑ ‑a ba ‑lɛ ma, ’ke ’woo‑ ‑yrɛ ’wi mi plɛ ‑woo mabɛɛnle ’a ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑yoo ‑lrɔkpale dɔɔ: «’Ka ’gbu ’kpee ma ’mi sɔ ’ka ’bheele ɛɛ?» ’Bhɛɛ‑ ‑o pe ‑a ni: «‑Aani’ ’o Zan.» 29’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’e gbɛ ’kpale ‑o ‑yrɛbhɛ’ mu ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «Bhaa ’ka ’bhee‑ ’bhii‑ ’ka ’ka ꞊kpaa ’mi ’yi gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ bhe.» 30’Bhɛɛ‑ ‑o ‑yrɛbhɛ’ mu ’ɛ ’liiploola. ‑Ayile, Zesu ‑o ‑lɛmazwan ’eglɔɔle ’ke ‑ya pe ‑o ni dɔɔ: «’Ka ’laa ’ka ’bheeza‑ ’ɛ ’yipelɛ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ni.» 31’Duŋ‑ ‑o ’pwɛle‑ blaan ’pɛɛlii‑, ’ke ‑wa ’tɔbhɔleya ’ɛ zɛnle‑ ’klɛɛn ’ɛ ’yi yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ.
Zesu ’bhobho do ‑bheela
32‑O ‑yaa ge ’zi ’waati ’la ba, ’ke ‑o nule‑ mɛɛ do ’le Zesu ba. ’Bhɛ mɛɛ ’ɛ ’bhɛ ’laa ‑yaa sɔ ‑wele’, ‑amasrɔyi ’bhobho ’yaa‑ ’bhɛ ’lɛ ta. 33’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke Zesu ’yee‑ ’bhobho lii ’ɛ ‑gbinle’ ‑a zi, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑janwole ’sanle. ‑Ayile, ‑zamaa’ ’ɛ ’kpeelɛnia ‑o ma, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa ’pe ’zi ’kaa: «’Waa ’bhɛ ’yansi ‑za yelɛ ‑lido’ Izraɛli ’klɛɛn ’ɛ ’yi ‑gɛ!» 34’Duŋ‑ Farizi mu ’ɛ ’yaa‑ pe ’zi dɔɔ: «‑Setran’ mu ‑kuŋlii ’gbu ’ɛ ’bhɛ ‑le ’zina mu ‑gbin ’seŋ ’na zii’ ‑a ni!»
‑Zamaa’ ɛ ’yrɛnkla‑ zii’ Zesu ma
35Zesu ’yaa‑ ge ‑wa ‑gbɛnɛ ’pegee ‑wa ’nɛ mu ’ɛ ’kpɛn ta. ‑E ‑yaa mɛɛ mu daan ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’le Zuufu mu daanfɛ’ mu ’ɛ ꞊la; ’bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ma jan ‑nrale’ ’ɛ ’wo zii’, ’bhɛ ’pegee ‑e ‑yaa gadɛ mu ’ɛ ’kpɛn ‑glɔɔn ’pegee ‑sɔŋzan’ mu ’ɛ ’bhee zii’. 36Zesu ‑zamaa’ ’ɛ ’yele, ’ke mɛɛ mu ’ɛ ’yrɛnklale ‑a ma, ‑amasrɔyi ‑o ’trɛbhɔle ‑yaa, ’bhɛ ’pegee ‑o ‑gblɔzi’ gale ‑yaa ’bhii‑ ‑bhlaa mu ’la ‑o gooba mi laa ‑o ta. 37’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke ‑ya pele‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «‑Waanbhaa’ a ye ’ɛ ‑yoo ’bhii‑ ‑mlɔ gba ‑gbɛnɛ do ’la ’tranle‑ ‑o, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑ yewonɛ mu laa ‑o ’ebebele ’ke ‑wa kan, ’bhɛɛ‑ ‑wa wla zrɛ ’yi. 38’Bhɛla‑ ‑yile, ‑ka ‑sromabɔ gbazan ’ɛ ni, ’kooko‑ ‑e sɔ yewonɛ ‑bebe ’winbɔle ‑mlɔ ’ɛ ’kan yrɛ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ‑wa wla zrɛ ’yi.»
10Zesu ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ꞊kla ‑yaa’ winbɔwo mu ’ɛ ’le
1’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ ’siile, ’kee‑ ’zina mu ‑gbin ’seŋ ’nale‑ ‑o ni, ’bhɛ ’pegee ‑e mɛɛ mu ma ga mu ’ɛ ’kpɛn ‑glɔɔn, ’bhɛɛ‑ ‑sɔŋzan’ mu ’ɛ ’kpɛn ’bhee ’seŋ ꞊naa ‑o ni. 2‑E ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’la ꞊kla ‑yaa ‑*winbɔwo mu ’le, ’mu ’tɔ ‑le ‑gɛ: Simɔ ’la ‑o ’bhɛ ’tɔkpaa‑ Piɛri, ’bhɛ ’pegee ’bhɛ nɛɛnɛ‑ Andre; ’bhɛɛ‑ Zebede gbe plɛ ’ɛ Zaki ’pegee ’bhɛ nɛɛnɛ‑ Zaan; 3Filipu ’pegee Batremi; Toma ’pegee ’nisrakun mi Matie; Alife gbe Zaki ’pegee Tade; 4Simɔ ’la ’yaa‑ ’bhɛ a ’klɛɛn ‑vavadɛ ’ke ’bhɛ kan pɛ ’kpɛn ta, ’bhɛ ’pegee Zudasi Isikariɔti ’la ‑dawli’ ꞊kpaa Zesu gbɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑e ’bhɛ ꞊naa ’bhɛ ’sɔɔnnii mu ni boolazi.
Zesu ‑o yaa ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ ’winbɔ‑ ’zi ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’woyrɛ‑ nɔɔ‑
5Zesu ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ ’winbwa‑, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ‑liala dɔɔ: «’Ka ’laa gelɛ Zuufu kle mu ba, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa gelɛ Samari ’klɛɛn ’yi ‑wa mu ’ɛ ta. 6’Duŋ‑ ‑ka ge Izraɛli ’si mu ‑la ba ’elwale ’pe: ’Wole‑ ’bhii‑ ‑bhlaa mu ’la ꞊nia ’mu ’le. 7’Ke ’ka ‑o ge ’zi ’kaa‑ ’taa ’ɛ ta, ‑ka ge ‑a pelele mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: ‹Laanima ‑Bhleŋgbeya ’yaa‑ bhla ’ɛ ꞊bhwa ‑wa ‑din.› 8‑Ka gadɛ mu ‑bhee’, ’bhɛɛ‑ ‑ka gbaa mu bwe gale ba; ‑ka ‑kpaandɛ’ mu ma ‑kpaan ’ɛ go, ’bhɛɛ‑ ‑o ’flɛ mu ’ɛ bakan ’weŋ, ’bhɛ ’pegee ‑ka ’zina ‑gbin mɛɛ mu zi. ’Ka pɛ ’la ’srɔɔwoa‑ bhaama, ‑kaa na ’ezin‑ mɛɛ ‑bhɛɛke’ mu ni bhaama. 9’Ka ’laa ‑gɔli’ do ’kpɔ bɔlɛ ’ka ’wiiŋ‑. 10’Ka ’laa gbɛn ta ge ’pepe dɔ ’kpɔ ’silɛ‑, ’bhɛ ’pegee ’ka ’laa dunɛ‑ tabɔɔ dunɛ‑ ’silɛ‑; ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ‑sawla mu ’pegee ’ka ’taawo ’beni do ’kpɔ ’silɛ‑. ’Duŋ‑ yewo mi ’ɛ ‑e ‑yaa pɛ pɛle ‑srɔɔwo’ ‑e yewo ’zi mɛɛ ’la zan mu ni ’mu ‑la ’kɔɔ.»
11«’Ke ’ka ꞊bhwa ‑wa ’oo ‑wa ’la ta: ’kee‑ ꞊kla ‑wa ‑gbɛnɛ do ’le oo, ’kee‑ ꞊kla ‑wa ’nɛ do ’le oo, ‑ka ’ka zeti‑ mi kplankplan do ‑glin ’elwale ’pe, ’bhɛɛ‑ ’ke ’ka ’bhɛ ꞊ya, ‑ka bo ‑a ba ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ’ka gele ma. 12’Ke ’ka ‑o ’wlale‑ ’fɛ do ‑la, ‑ka ’ka ’dumawo ’bhɛ ’fa ꞊la mu ’ɛ ni dɔɔ: ‹Bhaa ’ka bo ’edɔɔle.› 13’Ke ’bhɛ ’fɛ ’ɛ ꞊la mu ’ɛ ‑dwa ‑a ‑la ’ka bo ‑o ba, ’kaa‑ yilabla ’duma ’ɛ bo ’bhɛ ’fa mu ’ɛ ta; ’duŋ‑ ’ke waa dɔlɛ a ‑la ’ke ’ka bo ‑o ba, ‑ka ’kaa‑ ’duma ’ɛ go ‑o ta. 14’Ke ’fɛ do ‑la mu ’ɛ ’pegee ‑wa do ta mu ’ɛ, waa dɔlɛ ‑a ‑la ’ke ‑o ’ka ’cieya‑ si, ’bhɛɛ‑ ’ke waa dɔlɛ ‑a ‑la ’ke ‑woo ’trɔnkpa‑ ’ka ’wojan‑ mu ’ɛ ꞊la, ’ka ’pwɛ bhla zi ’bhɛ ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛ ’pegee ’ka go bhla zi ’bhɛ ‑wa ’ɛ ta, ‑ka ’ka gaan mazɔn ’ke ’ka ’ka gaan ma bwegblɛn‑ ’ɛ go; ’bhɛ nu klɛlɛ ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ mu ’ɛ ‑waa’ ‑za ’yɔɔ‑ ’ɛ ma ‑tɔɔmasie ’le. 15’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ: ‑Waanbhaa’ a ’kitikan yi ‑gbɛnɛ ’ɛ ’le, ’yee‑ ‑wa ’ɛ ta mu ’ɛ, ‑o ta ‑yrɛn ’ɛ ’yɔɔ‑ nu ‑yiyalɛ Sodɔmu mu ’pegee Gomɔɔ mu ta ‑yrɛn ’ɛ ni.»
‑Kɔɔ’ ’lɛɛ ‑yrɛn mu
16Zesu pe ’ezin‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Ka ’ka ’trɔnbadɔ doo! ’Ŋ ’yoo‑ ’ka ’winlabɔ ’zi ’taa ta ‑gɛ bhe, ’ka nu klɛlɛ ’bhii‑ ‑bhlaa mu klɛ srɔpɛ mu pleŋ‑ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ’bhɛɛ‑ ‑gbɛɛn. ’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ‑ka ’ka ’yrɛkpa ’ka ’gbu ba ’elrele ’bhii‑ mlɛ mu gbɛɛn‑, ’bhɛɛ‑ ’ka ’yi klɛ ’edɔɔle ’bhii‑ ‑bhooladɔ maannɛ‑ mu gbɛɛn‑. 17‑Ka ’ka ’yrɛkpa ’ka ’gbu ba mɛɛ mu ’ɛ ma, ‑amasrɔyi mɛɛ mu nu gelɛ ’ka ’le ‑klu ta, ’bhɛɛ‑ ‑o nu ’ka tafɛlɛ ’ke gbaŋbhlɛ mu ’le ‑waa’ daanfɛ’ mu ’ɛ ꞊la. 18‑O nu gelɛ ’ka ’le ‑janmatii mu ’pegee ‑bhleŋgbe mu ba ’mi ’tɔ ’ɛ ‑zayi’, ’duŋ‑ ’ka nu klɛlɛ ’ŋ ’srɛ mu ’le ’bhɛ ‑bhleŋgbe mu ’ɛ ’pegee ’drunyan ’yi mu ’ɛ ’yrɛ ꞊la. 19’Ke ‑o ‑ja ’ka ’le ‑klu ta, ’ka nu ‑jan yɛkɛ‑ ’la ’wolɛ‑, ’bhɛ ’pegee ’ka nu ‑a wolɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ’ka ’laa ’bhɛ do ’kpɔ yiɛnkanlɛ. ’Ka nu ‑jan mu ’la ’wolɛ‑ ‑o ‑yrɛ ma, ‑Waanbhaa’ nu ’bhɛ ’kpalɛ‑ ’ka ’lii ’bhɛ yrɛ do ’kpɔ ’ɛ ꞊nɔɔ bhe. 20’Bhɛ ‑jan mu ’ɛ ’mu ’laa nu dalɛ ’ka mu ’gbu ’kpee, ’duŋ‑ ’ka Dɛ ‑Waanbhaa’ Lii ’ɛ ’bhɛ nu ’ka ’wojan‑ ’ɛ ’kpalɛ‑ ’ka ’lii.» 21Nɛɛnɛ‑ ma do mu nu ‑dawli’ ’kpalɛ‑ ’eke‑ gbɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑woo ’eke‑ na mɛɛ mu ni ’bhɛɛ‑ ‑woo dɛ. ’Bhɛɛ‑ ‑nɛ dɛ mu nu ‑a klɛlɛ ‑o ’gbu ’kpee yi mu ni ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑ ’ezin‑. ‑Nɛ mu nu ‑wlɛnlɛ’ ‑o yapɛ mu ’ɛ ma ’bhɛɛ‑ ‑o ’mu dɛ. 22’Ka vɛn nu ’silɛ‑ mɔkpɛn’ yin ‑lii ’mi ’tɔ ’ɛ ‑zayi’; ’duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’bhɛ ‑yrɛn mu ’ɛ ’yikwan꞊ ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ‑a ‑lɛyanle ma, ’bhɛ zan nu golɛ ‑za ’yi. 23’Ke mɛɛ mu ‑yrɛnkpaa ’ka ta ‑wa do ta, ‑ka blasan‑, ’bhɛɛ‑ ‑ka ge ‑wa ’bhɛɛke do ta. ’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ: ’Sani ’ka nu yanlɛ ’kaanlele Izraɛli ‑wa mu ’ɛ ’kpɛn ta, ’ke Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ꞊nwa gban.
24«‑Laklu ’nɛ do gblaan ’yi ’laa ya ‑a daan mi ’ɛ ni, ’bhɛɛ‑ yewonɛ do gblaan ‑yi ’laa ya ‑a ‑kuŋlii ’ɛ ni. 25’Ke ‑za ’la ꞊tian ‑laklunɛ daan mi ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’yansi za ‑le nu ’tɛnlɛ‑ ‑laklunɛ ’ɛ ma ’ezin‑. ’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ‑za ’la ꞊tian ’yee‑ ‑kuŋlii ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’yansi za ‑le nu ’tɛnlɛ‑ ‑yaa’ yewonɛ ’ɛ ma ’ezin‑. ’Ke ‑o ’fɛzan‑ ’ɛ ’gbu ’tɔkpaa‑ dɔɔ Bɛɛzebuli (’bhɛ ’yi ‑le ‑Setran’), waa nu ’sɔlɛ‑ ’tɔ ’yɔɔ‑ ‑glɔɔn ’ɛ ‑dela ’kpale ’fɛ ’ɛ ꞊la mu ’ɛ ma ’ezin‑ ɛɛ?»
‑Kɔɔ’ ‑gblaan’ ma mi ‑le ‑dela ‑le ɛɛ?
26Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Ka ’laa ‑gblaanlɛ’ bhaaplɛŋ mu ‑lɛɛ. ‑Amasrɔyi ’ke ’bhɛ ’waati ’ɛ ꞊bhwa, pɛ ’oo pɛ ’la magaanle ‑o, ’bhɛ ’kpɛn ta nu ’pwɛlɛ‑, ’bhɛɛ‑ mɔkpɛn’ nu ‑zadɔlɛ gaanyiza ’tɔle‑ gaanyiza ’bhɛ ’yi. 27’Ŋ ’yoo‑ ‑jan ’la ’wo zii’ ’ka ni ‑gɛ ‑gblo ’yi, ‑ka ge ’bhɛ ’wo ‑yrekpaa’ kpataakpa; ’bhɛɛ‑ ’ŋ ’yoo‑ swɛŋswɛŋ ’yi ‑jan ’la ’wo zii’ ’ka ’trɔn ’yi ‑gɛ, ‑ka ge ’bhɛ ‑toorodɔ ’eglɔɔle ’pɛɛlii‑ mɔkpɛn’ ’yrɛ ma. 28Mɛɛ ’la zan mu sɔ mɛɛ dɛle‑, ’ke waa sɔ mɛɛ lii ’ɛ dɛle‑, ’ka ’laa ‑gblaanlɛ’ ’mu ’lɛɛ. ’Duŋ‑ ‑Waanbhaa’ ’la sɔ mɛɛ niigole ‑a ‑yi, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’seŋ ‑o ‑a ni ’kee‑ ’ka lii ’ɛ bɔ ‑jranama ’tɛ ’ɛ ’yi, ‑ka ‑gblaan’ ’bhɛɛ‑ ’lɛɛ‑. 29Waa ‑o ’vonɛ plɛ gɔn zi ‑gɔli’ ’taŋbha do ma ɛɛ? ’Duŋ‑ ‑o do ’kpɔ ’laa sɔ ‑baale’ ’trɛ ma, ’ke ’bhɛ ’laa klɛlɛ ’ka Dɛ ‑Waanbhaa’ zru maza ’le. 30’Ali‑ ’ka mu, ‑Waanbhaa’ ’ka ’winbhɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn ’liidɔ‑. 31’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ka ’laa ‑gblaanlɛ’. ’Ka mu mabhaabhɔ ’vonɛ ’saa mu ta.»
Zesu dɔle ’pegee ’e ‑baŋgole ‑a ‑yi
32Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Ke mɛɛ ’la zan ’a ꞊pia ’kaa ’bhɛ ‑o ’an pɛ mɛɛ ’le mɔkpɛn’ ’yrɛ ma kpataakpa, ’mi nu ’ezin‑ ’bhɛ zan ’ɛ dɔlɛ ’an pɛ mɛɛ ’le ’ŋ Dɛ ’la ‑yoo laanima ’bhɛ ’yrɛ ꞊la. 33’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’e ‑baŋgwa ’mi ’yi mɔkpɛn’ ’yrɛ ma kpataakpa, ’mi nu ’ezin‑ ’ŋ ‑baŋgolɛ ’bhɛ zan ’ɛ ’yi ’ŋ Dɛ ’la ‑yoo laanima ’bhɛ ‑yrɛ ꞊la.»
Zesu pe dɔɔ mɛɛ mu ‑yiciɛnle nu klɛlɛ ‑a ’tɔ ’ɛ ‑zayi’
34Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «Yaa klɛlɛ ’ka ni ’bhii‑ ’ŋ ꞊nwa boleya ‑dɔɔ ’nalɛ‑ ’ka ni ’trɛ ’lɛɛ‑ ta ‑gɛ. ’Naa ’nulɛ‑ boleya ‑dɔɔ ’nulɛ‑ ’ka ni, ’duŋ‑ ’ŋ ꞊nwa ’ka ’pleŋ‑ ’siɛyrɛ‑ ‑la nɔɔ‑. 35’Ŋ ꞊nwa mɛɛ do ’pegee ‑a dɛ pleŋ‑ ’siɛyrɛ‑ ‑la nɔɔ‑, ’bhɛ ’pegee ’ŋ ꞊nwa ‑nɛ ‑gblanɛ do ’pegee ‑a nɛɛ pleŋ‑ ’siɛlɛ‑; ’bhɛɛ‑ ’ezin‑ ’ŋ ꞊nwa ’bhɛɛ‑ ’yansi za klɛlɛ le drɛɛ do ’pegee ’bhɛ ’naale‑ pleŋ‑ ’ezin‑. 36Mɛɛ do ’sɔɔnnii mu nu klɛlɛ ‑a ’gbu ba ’fa ‑la mu ‑la ‑le.» 37«’Ke mɛɛ ’la zan dɛ ’pegee ‑a nɛɛ ‑za sɔ a ni ’ke ’bhɛ kan ’mi ta, ’mi a pɛ laa ’bhɛ zan ’ɛ ’le. ’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’la zan gbe ’pegee ’bhɛ ’lu ‑za sɔ a ni ’ke ’bhɛ kan ’mi ta, ’mi a pɛ laa ’bhɛ zan ’ɛ ’le ’ezin‑. 38’Ke mɛɛ ’la zan ‑o ‑a zi ’bhii‑ ‑e klɛ ’ŋ zi mi ’le, ‑ya niigo ‑a ’gbu ’si ’ɛ ’yi ’elwale ’pe, ’bhɛɛ‑ ‑e dɔ ‑yrɛnbhlele ꞊la ’mi ‑zayi’, ’ke ’bhɛ ꞊kla, ’bhɛɛ‑ ‑e nu dɔlɛ ’mi zi ’tɛ. 39’Ke mɛɛ ’la zan ‑o ‑a zi ’bhii‑ ‑ya ’gbu ‑si ’ɛ go ‑za ’yi, ‑e nu bloolɛ ‑a ‑yi; ’duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’e ’niigwa‑ ‑a ’gbu ꞊si ’ɛ ’yi ’mi ‑zayi’, ’bhɛ zan nu ’bhɛ ’srɔɔwo gbɛ drɛɛwolɛ.»
Klɛza ‑lrele’ mu ma ‑trɔn
40Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Ke mɛɛ ’la zan ’ka ꞊kwan ’elrele, ’bhɛ zan ’ɛ, ’bhɛ ’mi ‑la ꞊kwan ’elrele bhe; ’bhɛɛ‑ ’bhɛ zan ’ɛ ’bhɛ ’mi ’winbɔ mi ’ɛ ’bhɛɛ‑ ꞊kwan ’elrele bhe ’ezin‑. 41’Ke mɛɛ ’la zan ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi do ꞊kwan ’elrele ‑yaa’ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwoleya ’ɛ ma, ‑Waanbhaa’ nu ‑trɔn ’la ’nalɛ‑ ‑a ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ni, ‑e nu ’bhɛɛ‑ ’yansi ‑trɔn ’nalɛ‑ ’bhɛ zan ’ɛ ni ’ezin‑. ’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’la zan mɛɛ ‑lɛdɔɔle do ꞊kwan ’elrele ‑yaa’ ‑lɛdɔɔleya ’ɛ ma ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ’yi, ‑Waanbhaa’ nu ‑trɔn ’la ’nalɛ‑ mɛɛ ‑lɛdɔɔle mu ’ɛ ni, ‑e nu ’bhɛɛ‑ ’yansi ‑trɔn ’nalɛ‑ ’bhɛ zan ’ɛ ni. 42’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ: ’Ke mɛɛ ’la zan ‑yi ‑dɔɔ ’paayan꞊ do ‑naa ’an ‑klaŋlanɛ mu ’lɛɛ‑ ‑o ba mi ’fiɛntrɔnnɛ ’gbu ’ɛ ni, ‑yaa’ ‑klaŋlanɛya ’ɛ ma, ’bhɛ zan nu ’bhɛ ma ‑trɔn ’srɔɔwolɛ.»
111Zesu ’yanle‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ daanlele ’bhɛ ‑jan mu ’ɛ ’le, ’kee‑ gele‑ ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’wolɛ‑ ’bhɛ ꞊nɔɔ ‑wa mu ’ɛ ta.
MƐƐ MU ‑O ‑WLƐN ’ZI ZESU ’PEGEE ‑JAN ’NRALE‑ ’Ɛ ’WOZA‑ ’Ɛ MA
Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan a winbɔwo mu
2’Duŋ‑ Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ‑yaa ‑kaso ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑e Zesu Krisi klɛza mu ’ɛ ’male‑; ’kee‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’ke mu ’winbɔle Zesu ba 3dɔɔ ’mu ge ‑a ‑lrɔkpa’ dɔɔ: «’Bhi ‑le ’ke ’o ’yri ’yaa‑ mɛɛ ’la zan nule ta ’bhɛ ’le, taa‑ ’woo‑ ’yrikpa mɛɛ ‑bhɛɛke’ do ta ’ezin‑ ɛɛ?»
4’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’zikpale ‑o ni dɔɔ: «’Ka ‑yrɛ ‑o ‑za mu ’la ma, ’bhɛ ’pegee ’ka ’trɔn ‑o ‑jan mu ’la ’yi, ‑ka ge ’mu ’yigɔɔn‑ Zaan ni, 5‑ka ’ka ’yrɛkpa ‑gɛ doo: ‑Yrɛ ’wi mu ‑o yrɛ ma ye ’zi, gaan ’siɛle‑ mu ‑o ’taawo zii’, ‑kpaan ‑o go ’zi ‑kpaandɛ’ mu ma, ’trɔn ’wile‑ mu ’trɔn ’lii mu ‑o ’ploo zii’, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑jan ma zii’. ’Bhɛɛ‑ gbaa mu ‑o bwe ’zi gale ba, ’bhɛ ’pegee ‑o ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wo zii’ ‑yrɛnbhɔdɛ mu ni. 6’Ke ’naa klɛlɛ mɛɛ ’la zan baa‑ pɛ ’le ‑za ’yɔɔ‑ ’yi, ’bhɛ zan a pɛ ‑yinra’.»
7Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ gele blaan, ’ke Zesu ‑janwole ’sanle Zaan ba zayi’ ‑zamaa’ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Ka ‑ja ‑mɛla ‑glinlɛ’ ‑kpe ’ɛ ta ɛɛ? ’Ka ‑ja to diiŋ do ‑la ‑glinlɛ’ ’ke ‑ploo ‑o ’bhɛ bɛɛn ’zi ɛɛ? ’Yooye‑, ’ka ’laa gelɛ ’bhɛ ‑glinle’ ma. 8’Bhɛɛ‑ ’ka ‑ja ‑mɛla ‑glinlɛ’ ɛɛ? ’Ka ‑ja mɛɛ ‑baale’ ‑lrele’ do ‑la ‑glinlɛ’ ɛɛ? ’ŊŊ‑! ‑Amasrɔyi mɛɛ ’la zan mu ’mu baa ’elrele ‑o ’mu ye ‑bhleŋgbe mu ‑la ba ’fa ꞊la. 9’Bhɛɛ‑ ka ‑ja ‑mɛla ‑glinlɛ’ ɛɛ? ’Ka ‑ja ‑Waanbhaa’ a ‑lɛla’ janwo mi do ‑la ‑glinlɛ’ ɛɛ? ‑Aani’, wlan ’ɛ ni, ‑yoo ’ke ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi do ’le kpataakpa. ’Bhɛɛ‑ drɔɔn’ ‑a gblaan ‑yiya’ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi do ni. 10‑Amasrɔyi ‑a yɔɔndɛle ‑o ’yela‑ ba zayi’ ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ: ‹’E ’yrɛkpa doo! ’Mi nu ’an ‑janwo’ mi ’ɛ ’winbɔlɛ ’e ’lɛɛ, ’bhɛ nu ’e ’lɛɛ zi ’ɛ ’lɛmagaanlɛ.›» 11«’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ: ‑O bhaaplɛŋ mu ’la ꞊yaa ‑le mu ta ’mu ba, ’mu do ’kpɔ gblaan ’yi ’laa ya Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ni ’Duŋ‑ laanima ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta mɛɛ ’fiɛntrɔnnɛ ’ɛ ’bhɛ gblaan ’yiya‑ ’yee‑ Zaan ni. 12Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wole‑ zisaan‑ ’kee‑ san ’bhɛ ’waati ’ɛ ma, ’ke ’bhɛ nu ’tɛnlɛ‑ ‑zɔn ma, laanima ‑bhleŋgbeya ’ɛ ꞊kla ’ke faŋgan‑ maza ‑la ‑le. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan mu dɔ ’eglɔɔle ’yee‑ ‑bhleŋgbeya ’ɛ sɔ klɛle‑ ’mu ‑le a pɛ ’le. 13’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ’pegee Moizi a ’toŋ mu ’ɛ ‑o ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya yaaza ’ɛ ꞊woa, ’ke ’bhɛ nu ’tɛnlɛ‑ ’yee‑ Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan a pɛ ’waati ’ɛ ma. 14’Bhɛɛ‑ ’ke ’ka ‑o ‑a zi ’bhii‑ ’kaa ’yima, ‑kaa ’yaango‑ dɔɔ Eli ’la ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ‑wa nuza ’ɛ ꞊pia bi ’elwale ‑sɔ ’yee‑ Zaan ‑le ’bhɛ ’le. 15’Ke ‑a ‑yima’ ’trɔn ‑o mɛɛ ’la zan ŋgblo ma, ‑ya ’yima!»
16«’Ŋ sɔ ‑zɔn bhaaplɛŋ mu ’ɛ danle‑ ‑mɛla ma ɛɛ? ‑Woo ’bhii‑ ‑nɛ ’ke mu ’la ’yaale‑ ‑o ‑zabla’ ‑kpan mu ’ɛ ta; ’bhɛɛ‑ ‑woo ‑nɛ ’bhɛɛke mu ’sii zii’ dɔɔ: 17‹’O ’srokpaa‑ ’ka ni ‑gofɛn’ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ’srotanlɛ! ’O bheela wisi’ ’sro mu ꞊kpaa, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa wisilɛ!›»
18«Zaan ꞊nwa ’ka ba, ’bhɛɛ‑ yaa ‑yaa pɛbhle, ’bhɛ ’pegee yaa ‑yaa ‑yi mi. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ mu ’ɛ ‑wa ꞊pia a ma dɔɔ: ‹’Zina do ‑o ‑a zi.› 19’Bhɛ blaan, Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’bhɛ ꞊nwa, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’yaa‑ pɛbhle, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’yaa‑ ‑yi mi. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ mu ’ɛ pe ’bhɛ ma dɔɔ: ‹Mɛɛ ’lɛɛ‑ bole ‑o pɛbhlele ’pegee ‑wɛɛn ’mile‑ ‑la ma; ’bhɛɛ‑ ‑e bhɛgwlɛnya ‑kpaa ’nisrakun mu ’pegee mɛɛ ’joo ’yɔɔ‑ ‑bhɛɛke’ mu ‑la ma!› ’Duŋ‑ ‑o ‑Waanbhaa’ a ‑zadɔleya ’ɛ dɔ bhaaplɛŋ klɛza mu ‑la ma.»
‑Wa ’ke ta mu laa dɔlɛ ‑a ‑la ’ke ‑woo kpa Zesu ’yi
20’Bhɛ blaan, Zesu ’sɔle‑ maza ‑bebe ꞊kla ‑wa mu ’la ta, ‑e ‑lale’ ‑saan ’bhɛ ‑wa mu ’ɛ ta mu ’ɛ ta. ‑Amasrɔyi ’bhɛ ‑wa mu ’ɛ ta mu ’ɛ waa ‑o zru mu ’ɛ ’niinalɛ ‑Waanbhaa’ ba ‑titi ’ke ‑woo ’taawogbɛya ’ɛ mabɔɔ. 21Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «’Ka ta ‑yrɛn! Korazɛn ‑wa ‑la mu ’pegee Bɛtisaida ‑wa ‑la mu! ‑Amasrɔyi ’ŋ ’sɔle‑ maza mu ’la ꞊kla ’ka ba, ’kee‑ ’kpa bi ’ŋ ’bhɛ ’yansi ’sɔle‑ maza mu ’ɛ ꞊kla bi Tiri ’pegee Sidɔn ‑wa mu ’ɛ ta, ’ke ‑zɔn ’laa ’bhɛ ’le ’ke ’bhɛ ‑wa mu ’ɛ ta mu ’ɛ ‑o ‑bɔtɔ kplɛ mu ꞊klaa gban ‑o ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ‑pɛɛ ‑kaan gban ‑o ma, ’kooko‑ ‑wa zrɔn ’bhii‑ ‑o ‑ploola waa ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑woo zru mu ’ɛ ’niinaa‑ ‑Waanbhaa’ ba, ’bhɛɛ‑ ‑woo ’taawogbɛya ’ɛ mabɔɔla. 22’Bhɛla‑ ‑yile, ’mi pe ’ka ni dɔɔ: ‑Waanbhaa’ a ’kitikan yi ’ɛ ’le, Tiri ’pegee Sidɔn ‑wa mu ’ɛ ta mu ’ɛ ‑o ta ‑yrɛn ’ɛ yaa nu klɛlɛ ’eyɔɔle ’bhii‑ ’kaa‑ pɛ ’ɛ gbɛɛn‑. 23’Bhɛɛ‑ ’ka mu Kapɛnɔmu ‑wa la mu, ‑yoo ’ka ni ’bhii‑ ’ka nu ’sɔlɛ‑ ’ka ‑wlɛnle’, ’bhɛɛ‑ ’ka ge ’tɛnlɛ‑ laflɛ’ ma ɛɛ? ‑Waanbhaa’ nu ’ka mazinalɛ, ’bhɛɛ‑ ’ka nu gelɛ ‑jranama ’tɛ ’ɛ ’yi. ‑Amasrɔyi ’ŋ ’sɔle‑ maza mu ’la ꞊kla ’ka ba, ’kee‑ ’kpa bi ’ŋ ’bhɛ ’yansi ’sɔle‑ maza klɛ Sodɔmu ‑wa ’ɛ ta, ’bhɛ ‑wa ’ɛ ’yaa‑ nu bolɛ ye ’kee‑ nu ’tɛnlɛ‑ ‑zɔn ma. 24’Bhɛla‑ ‑yile, ’mi pe ’ka ni dɔɔ: ‑Waanbhaa’ a ’kitikan yi ’ɛ ’le, ’ka ta ‑yrɛn ’ɛ ’yi nu yalɛ Sodɔmu ‑wa ‑la mu ’ɛ ta ‑yrɛn ’ɛ ’bhɛ ni.»
Zesu ‑a ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ
25’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ’ke Zesu ’a ’seriwole ’sanle, ’bhɛɛ‑ ‑e pe dɔɔ: «’E! ’Ŋ Dɛ, ’trɛ ’pegee laflɛ’ Zan, ’e wlan ’ɛ ‑gaanna ‑zadɔ’ mu ’pegee mɛɛ yikanle mu ma, ’bhɛɛ‑ ’ya zrɔnlawoa ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ mu ni, ’mi ’e ’pubɔ‑ ’bhɛ ma. 26Wlan ‑le ’bhɛ ’le, ’Ŋ Dɛ ‑Waanbhaa’, ‑e ‑swa ’e zru ni ’ke ’ya klɛ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑.»
27«’Ŋ Dɛ ‑Waanbhaa ‑za ’kpɛn gbɛkpaa‑ ’ŋ ’kɔɔ. Mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ dɔ, ’ke yaa ’e go ‑a Dɛ do ‑kplɛn ba. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑nɛ Dɛ ’ɛ dɔ, ’ke yaa ’e go ‑a Gbe ’pegee ‑a Gbe ’ɛ ‑a Dɛ ‑zrɔnna mɛɛ ’la zan mu ni ’mu ‑la ba.»
28«‑Ka nu ’mi ba, ’ka mu ’la ’kpɛn ’trɛbhwa꞊ ’kwe kpiŋle mu ’silele, ’bhɛɛ‑ ’mi nu ‑yitrɛle nalɛ ’ka ni. 29‑Ka nu ’mi a pɛ ’kwe ’ɛ ’si, ’bhɛɛ‑ ‑kaa ’to ’ŋ ’ka daan doo, ‑amasrɔyi ’ŋ ’yi ‑o ’edɔɔle, ’bhɛɛ‑ ’mi ’ŋ ’gbu mazinaa, ’bhɛ ’yi, ’ka nu ‑yitrɛle kplankplan ‑srɔɔwolɛ ’mi ba. 30’Wlan ’ɛ ni, ’an pɛ ye ’ɛ yaa la, ’bhɛɛ‑ ’an pɛ ’kwe ’ɛ kpiŋ laa ‑o.»
12Zesu ’pegee ‑yitrɛ’ yi ba za
1’Bhɛ blaan, ‑yitrɛ’ yi do ma, Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’yaa‑ ’kan zii’ gba do ’yi. ’Bhɛɛ‑ gbɔn ‑yaa ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ dɛ ’zi; ‑ayile ’ke ‑o pɛbhaa ’ke mu ’ɛ ’kanle‑ ’sanle ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’mu bhle. 2’Bhɛ klɛle ’tɛ, Farizi mu ’ɛ ‑woo yele ’bhɛ pɛbhaa mu ’ɛ ’kan yrɛ ꞊nɔɔ, ’ke ‑wa pele‑ Zesu ni dɔɔ: «’E ’yrɛkpa ’yaa‑ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ta doo, ‑kɔɔa’ a ’toŋ mu ’ɛ ta waa ‑za ’la klɛ ‑yitrɛ’ yi ma, ’woo‑ mu ‑o ’bhɛɛ‑ klɛ ’zi!»
3’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ‑o ‑lrɔkpale dɔɔ: «Yi do ta, gbɔn ‑bhleŋgbe Davidi ’pegee ‑a zi mu ’ɛ ꞊dia, ’bhɛɛ‑ pɛle dɔ ’kpɔ ’laa ‑yaa ‑o ’kɔɔ. ‑E ‑za ’la ꞊kla ’ka ’laa ’bhɛ tapelɛ ‑lido’ ɛɛ? 4’Ŋ bhe, ‑e ‑ja wlalɛ ‑Waanbhaa’ ’fɛ ’ɛ ꞊la. ’Bhɛɛ‑ ‑o ’sraka ‑gwa ’bluu mu ’la ’le ‑Waanbhaa’ ni, ’yee‑ Davidi ’pegee ‑a zi mu ’ɛ ‑o ’bhɛ ’bluu mu ’ɛ ꞊bhla. ’Duŋ‑ ‑kɔɔa’ ’toŋ mu ’ɛ ta, yaa dɔ mɛɛ ‑bhɛɛke’ do ’kpɔ ’kpee ’ke ’bhɛ ’woo‑ ’bluu mu ’ɛ bhle; ’ke yaa ’e go ’sraka ’lɛna mu do ‑kplɛn ba. 5’Bhɛɛ‑ ’ka ’laa ‑jan ’lɛɛ‑ ’bhɛ tapelɛ ‑lido’ ’ezin‑ Moizi a ’toŋ ’sɛwɛ ’ɛ ’yi ɛɛ dɔɔ: ‹’Ke ’sraka ’lɛna mu ’la ‑waa’ yewo yi ꞊kla ‑yitrɛ’ yi ma, ‑wa ‑yisiɛ’; ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑, waa ‑kpan balaa’ ‑o ta ’bhɛ ‑zayi’.›6’Duŋ‑ ’mi pe ’ka ni dɔɔ ‑za ’la ’bhɛ ‑o ‑gɛ ’bhɛ gblaan ‑yiya’ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ni! 7‑Waanbhaa’ ’a ꞊pia ‑yaa’ ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ: ‹’Ŋ maza laa ‑o ’sraka ’kedo‑ ’kpɔ ma, ’ke yaa ’e go mɛɛ ‑yrɛnklale ma ’ŋ ma ’bhɛ ba.› ’Ke ’ka ’bhɛ ‑jan ’la bhe ’bhɛ ’yimaa‑ ’gbu ’elrele bi, ’ka ’laa ‑yaa nu ‑lalɛ’ mɛɛ ’la zan mu ’laa ‑za ’yɔɔ‑ klɛlɛ ’mu ta. 8’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’bhɛ ‑le ‑yitrɛ’ ’yi ’ɛ Zan ’ɛ ’le.»
Mɛɛ gbɛ ’kwlanle‑ do ‑bheeyrɛ’
9’Bhɛ blaan, ’ke Zesu gele‑ wlalɛ ‑waa’ Zuufu mu daanfɛ’ ’ɛ do ‑la. 10Mɛɛ gbɛ ’kwlanle‑ do ‑yaa’ ’bhɛ ꞊nɔɔ ye. ’Duŋ‑ ’yee‑ Zuufu mu daanfɛ’ ’ɛ ꞊la mɛɛ mu ’ɛ ’yaa‑ ‑a zi ’bhii‑ ‑o ‑layrɛ’ ‑srɔɔwo’ Zesu ta, ’bhɛla‑ ‑yile ’ke ‑wa ‑lrɔkpale dɔɔ: «‑Kɔɔa’ ’toŋ ’ɛ ta mɛɛ sɔ mɛɛ ‑bhɛɛke’ ’bheele ‑yitrɛ’ yi ma ɛɛ?»
11’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ‑o ‑lrɔkpale dɔɔ: «’Ke ‑bhlaa do ’kpɔ ‑o ’ka do ’kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ‑yitrɛ’ yi do ma, ’ke ’bhɛ ‑bhlaa do ’kpɔ ’ɛ ‑ja bɔlɛ ‑klɔŋ gbɔɔn do ’yi; ’bhɛ ‑bhlaa ’ɛ zan ’ɛ yaa nu gelɛ ‑a ’pwɛlɛ‑ ‑klɔŋ ’ɛ ’yi ɛɛ? 12’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, bhaaplɛŋ do mabhaabhɔ ‑bhlaa do ta. ‑Ayile, ‑kɔɔa’ ’toŋ ’ɛ ta mɛɛ sɔ ‑za ’wlan klɛle‑ mɛɛ ‑bhɛɛke’ ni ‑yitrɛ’ yi ’ɛ ma.»
13’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele mɛɛ gbɛ ’kwlanle‑ ’ɛ ni dɔɔ: «’E gbɛ ’ɛ ’yisrɔn!» ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑ya gbɛ ’ɛ ’yisrɔnle, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ dɔɔle‑ ’bhii‑ ‑a ‑vin do mi ’ɛ gbɛɛn‑. 14’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke Farizi mu ’ɛ ’pwɛle, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa nu ’sɔlɛ‑ Zesu ’kunle gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ’bhɛɛ‑ ‑wa dɛ, ’ke ‑woo ’eke‑ yele‑ ’bhɛ ‑za ’ɛ ’yi.
‑Waanbhaa’ ‑yaa’ yewonɛ ’la makwan‑
15’Duŋ‑, Zesu ‑o wojan ’ɛ ’male‑, ’ke ‑ya pleŋgole ’bhɛ yrɛ ’ɛ ma. ‑Zamaa’ ’srɛ do ‑ja ‑a zi ‑a geyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ; ’bhɛɛ‑ ‑e gadɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’bheela‑. 16’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ‑e ‑yaa ‑o ‑lɛmazɔn ’zi ’eglɔɔle ’kaadɔɔ‑ waa a tapwɛlɛ. 17’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi Ezai ‑jan ’la ꞊woa ’elwale gban ’bhɛ ’lɛswa‑; ‑ya ꞊pia dɔɔ:
18«‑Waanbhaa’ pe dɔɔ ’mi ’an yewonɛ ’la makwan‑ ’yele‑ ‑gɛ.
‑A ‑za sɔ ’ŋ ni ’egbɛnɛle, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ’ŋ zrukpalaa.
’Ŋ nu ’ŋ Lii ’Weŋ ’ɛ zinalɛ ‑a ta,
’bhɛɛ‑ ‑e nu ‑lɛdɔɔleya maza ‑jan ‑la wolɛ ’klɛɛn ’ɛ ’kpɛn ’yi ’si mu ’ɛ ni.
19Yaa nu zaabɔlɛ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’le, ’bhɛɛ‑ yaa nu ‑gbekanlɛ ’eglɔɔle.
Waa nu a ‑weli’ ’ɛ malɛ ‑gbleba mu ta.
20To diiŋ ’la ’bhɛ ’klule‑ ‑o, yaa nu ’bhɛ ’ciɛnlɛ‑.
’Bhɛɛ‑ ‑laŋbha ’la ’bhɛ ’bhile‑ ’ɛ ‑yoo ’fiɛntrɔnnɛ, yaa nu ’bhɛ ’liilɛ‑.
‑E nu a klɛlɛ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑ ’sani‑ ’ke ‑Waanbhaa’ a ‑lɛdɔɔleya ’ɛ kpa pɛ ’kpɛn ’wiiŋ‑.
21’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’klɛɛn mu ’ɛ ’kpɛn ’yri nu bolɛ ’yela‑ ta.»
Zesu pe dɔɔ ‑yaa’ pɛ ‑glɔɔya’ ’ɛ ’bhɛ ’laa da ‑Setran’ ba
22’Bhɛ ’yi bhe, ’ke mɛɛ ’ke mu nule‑ gadɛ mi do ’le Zesu ba. ’Zina ‑yaa ’bhɛ zi, ’bhɛla‑ ‑yile ‑e ‑yaa ’ke ’bhobho ’le, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑yrɛ ’wile‑ ‑yaa. ’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke Zesu ’a ’bheele, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑janwole, ’bhɛ ’pegee ’kee‑ ‑yrɛ ma yele‑. 23’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ‑zamaa’ ’ɛ ’kpɛn ’kpeelɛnile ‑o ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑woo ’eke‑ ‑lrɔkpale dɔɔ: «‑Bhleŋgbe Davidi ’nranɛ‑ ’ɛ ’yele‑ ’laa ‑gɛ ɛɛ?»
24’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, Farizi mu ’ɛ ’trɔnbɔle ‑o wojan mu ’ɛ ’yi, ’ke ’mu ’a pele‑ dɔɔ: «Bɛɛzebuli (’bhɛ ’yi ‑le ’zina mu ‑kuŋlii gblaan), ’bhɛ ‑le ’zina mu ‑gbin ’seŋ ’na zii’ mɛɛ ’lɛɛ‑ ni!»
25’Bhɛ klɛle ’tɛ, Zesu ‑o ’kpeejan‑ mu ’ɛ dɔle ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «’Ke ‑bhleŋgbe do a ’klɛɛn ’yi mu ‑yiciɛnle ‑o, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gwledan ’eke‑ ba, ’bhɛ ’klɛɛn ’ɛ nu ’siɛlɛ‑. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ ꞊kla ‑wa do ta mu ’le ’oo, ’kee‑ ꞊kla ’fɛ do ‑la mu ’le ’oo, ’ke ‑o ‑yiciɛnle ‑o, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gwledan ’eke‑ ba, ’bhɛ ‑wa ’ɛ yaa nu ‑mɔlɛ’, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’fɛ ’ɛ yaa nu ‑mɔlɛ’ ’ezin‑. 26’Ke ‑Setran’ ‑o ‑a ’gbu ‑gbin ’zi, ‑yoo gwledan ’zi ‑a ’gbu ‑la ba bhe. ’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ‑yaa’ ‑bhleŋgbeya ’ɛ nu ‑mɔlɛ’ ’nale‑ ma ɛɛ? 27’Ke ‑Setran’ ’zina mu ‑gbin ’seŋ ’na zii’ ’mi ni; ‑dele ’zina mu ‑gbin ’seŋ ’na zii’ ’kaa‑ pɛ mɛɛ mu ’ɛ ni ’ɛ? ’Ka ’gbu a pɛ mɛɛ mu ’ɛ ’mu ‑le nu ‑kpan ’kpaalɛ‑ ’ka ’lii ’bhɛ ma. 28’Duŋ‑ ’ke ’ŋ ’yoo‑ ’zina mu ‑gbin ’zi mɛɛ mu zi ‑Waanbhaa’ Lii ’ɛ ’bhɛ ‑la ’seŋ ta, ‑kaa ’yaango‑ ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑yoo ’ka ’pleŋ‑.»
29Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «Mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa sɔ gele‑ pɛ ’silɛ‑ faŋgan‑ ma mɛɛ do ba ’fa ꞊la, ’ke yaa ’bhɛ faŋgan‑ ma mɛɛ ’ɛ gbɛtabɔlɛ bhlɛ ’le ’elwale ’pe; ’kee‑ ‑yaan ’bhɛ gbɛtabɔlele ’waati ’la ba, ’bhɛɛ‑ ‑e sɔ ’bhɛ a ’fa ‑la pɛ mu ’ɛ ’sile ’tɛ. 30’Ke mɛɛ ’la zan laa ‑o ’mi ba, ’bhɛ zan ‑wlɛnle’ ‑o ’mi ma, ’bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’la zan laa nulɛ bhɔlɛ ’ŋ ba mɛɛ mu ‑lɛkpalele ’eke‑ ta, ’bhɛ zan ’ɛ ‑o piilaa’ mi ‑la ‑le ’eke‑ ma. 31’Bhɛla‑ ‑zayile, ’mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ma dɔɔ: ’Ke bhaaplɛŋ mu ‑za ’yɔɔ‑ ’oo ‑za ’yɔɔ‑ ’la ꞊kla, ’bhɛ ’pegee ’ke ‑o ‑jan ’yɔɔ‑ ’la ꞊woa, ‑Waanbhaa’ nu ’bhɛ mu ma ‑sroma ’yanlɛ‑; ’duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan Lii ’Weŋ ’ɛ ma ‑jan ’yɔɔ‑ ꞊woa, ‑Waanbhaa’ laa nu ’bhɛ zan a ‑sroma ’yanlɛ‑. 32’Ke mɛɛ ’la zan Bhaaplɛŋ ’ɛ Gbe ’ɛ ma jan ’yɔɔ‑ ꞊woa ‑Waanbhaa’ nu ’bhɛ zan a ‑sroma ’yanlɛ‑; ’duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan Lii ’Weŋ ’ɛ ma jan ‑yɔɔ ꞊woa, ’kee‑ ꞊kla ‑zɔn oo, ’kee‑ ꞊kla too oo, ‑Waanbhaa’ laa nu ’bhɛ zan a ‑sroma ’yanlɛ‑ ‑titi.»
‑Yri diiŋ ’pegee ‑a bhaa
33Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «’Bhɛ ‑ya ’ɛ ’yi bhe, ‑yri diiŋ ‑lrele’ ‑le bhaa ‑lrele’ klɛ, ’bhɛɛ‑ ‑yri diiŋ ‑yɔɔ’ ‑le bhaa ‑yɔɔ’ klɛ. ‑Amasrɔyi ‑o ‑yri diiŋ ’ɛ dɔ ‑a bhaa ‑la ma. 34‑Bhlu ’plalu ’si mu! ’Ka ‑o ’eyɔɔle ’gbu ’dɛ, ’ka sɔ ‑jan ’wlan mu wole‑ ’nale‑ ɛɛ? ‑Amasrɔyi ‑jan yɛkɛ‑ ’la ‑yoo ’e ’kpee, ’e ’lii ’bhɛɛ‑ yɛkɛ‑ wo. 35’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, mɛɛ ’kpee ’lrele‑ ‑liijan’ ‑o ’elrele, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’kpee ’yɔɔ‑ ‑liijan’ ‑o ’eyɔɔle. 36’Mi ’a pe ’ka ni dɔɔ ‑Waanbhaa’ a ’kitikan ’yi ’ɛ ’le, bhaaplɛŋ mu nu ‑o bhaama jan ’tɔle‑ bhaama jan ’la ꞊woa, ’mu ’kpɛn ’yaanpelɛ. 37‑Amasrɔyi, ‑Waanbhaa’ a ‑kpan ’laa nu baalɛ ’e ta ’e ’gbu ’liiwli‑ ‑la ma, ’bhɛɛ‑ ‑yaa’ ‑kpan nu baalɛ ’e ta ’e ’gbu ’liiwli‑ ‑la ma ’ezin‑.»
Zesu ’e ‑baŋgwa ’sɔle‑ maza do klɛle ’yi
38’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ’Toŋ Daan mu ’ɛ ’pegee Farizi ’ke mu ’a ’pele Zesu ni dɔɔ: «’O Daan mi, ’woo‑ ‑a zi ’bhii‑ ’e ’sɔle‑ maza do klɛ ’o ’yrɛ ma ‑gɛ doo.» 39Zesu pe ‑o ni ’tɛ ’kaa: «‑Zɔn mɛɛ mu ’ɛ ‑woo ’eyɔɔle, ’bhɛɛ‑ ‑o zru laa ‑o do ‑Waanbhaa’ ni. ‑Wa zi ’bhii‑ ’ŋ ’sɔle‑ maza do klɛ ‑o ni, ’duŋ‑ ’naa nu ’sɔle‑ maza ’kedo‑ ’kpɔ klɛlɛ ‑o ‑yrɛ ma, ’ke yaa ’e go ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi Zonasi a pɛ ’sɔle‑ maza do ’kpɔ ’ɛ ba. 40Zonasi ‑yrekpaa’ yaga ’pegee ‑bi yaga ꞊kla kaa ‑gbɛnɛ ’ɛ ’kpee gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ nu ‑yrekpaa’ yaga ’pegee ‑bi yaga klɛlɛ ’trɛ ꞊la ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑. 41‑Ayile, ‑Waanbhaa’ a ’kitikan yi ’ɛ ’le, Ninivu ‑wa la mu ’ɛ nu ‑wlɛnlɛ’ ‑zɔn mɛɛ mu ’ɛ ’kaama‑, ’bhɛɛ‑ ‑o nu ‑kpan baalɛ ‑o ta. Amasrɔyi ’woo‑ Ninivu ‑wa la mu ’ɛ ‑o Zonasi ’wojan‑ mu ’ɛ ’male‑, ’ke ‑o ’ploole waa ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑woo zru ’niinale ‑Waanbhaa’ ba. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, mɛɛ ’la zan ‑o ‑zɔn ‑gɛ ’bhɛ gblaan ‑yiya’ Zonasi ni, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ‑a zi ’ke ’ka ’ka kpa ’bhɛ ‑yi. 42’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi bhe, ’yee‑ ’kitikan yi do ’kpɔ ’ɛ ma, ‑bhleŋgbe le Seba nu ‑wlɛnlɛ’ ‑zɔn mɛɛ mu ’lɛɛ‑ ’kaama‑, ’bhɛɛ‑ ‑e nu ‑kpan baalɛ ‑o ta. ‑Amasrɔyi ‑e ‑daa ’trɛ ta ’klɛɛn gbɔɔn do ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑e ꞊nwa ‑a ’trɔnkpalɛ Salomɔ a ‑zadɔ’ ma jan mu ’ɛ ꞊la. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, mɛɛ ’la zan ‑o ‑gɛ ’bhɛ gblaan ‑yiya’ Salomɔ ni.»
Lii ‑yɔɔ’ ’ɛ ’nu gbɛ drɛɛ
43Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Ke lii ‑yɔɔ’ ’ɛ ‑gwa mɛɛ do zi, ‑e ge yrɛ ‑kpaa mu ’ɛ ꞊nɔɔ, ‑a ‑yitrɛ’ yrɛ ‑glin zayi’. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’ke yaa ‑yitrɛ’ yrɛ yelɛ, 44‑ya pe dɔɔ: ‹’Ŋ ‑gwa ’fɛ ’la ꞊la, ’ŋ gele‑ niinalɛ ’bhɛ ꞊la.› ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ ꞊nwa ‑a ‑la, ‑ya ‑la ’fleŋ‑ ye, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑la gole ‑o, ’bhɛ ’pegee ‑a ‑la pɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’lɛmagaanle ‑o ’elrele. ’Duŋ‑ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑o ‑a ‑la. 45’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ‑e ge lii ‑yɔɔ’ ’bhɛɛke ’srwaplɛ‑ ’siilɛ‑; ’bhɛ ’mu ‑yɔɔ’ ‑yiya’ ‑a ‑lwa mi ’ɛ ni; ’bhɛɛ‑ ‑o nu wlalɛ ’eke‑ zi ’yee‑ ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ‑wa klɛ ‑o yi ’fɛ ’le. ‑Ayile ’yee‑ mɛɛ ’ɛ ’taawogbɛya drɛɛ, ’bhɛ ’yɔɔ‑ ‑yiya’ ‑a ’taawogbɛya gwe mi ’ɛ ni. ’Bhɛla‑ ’yansi za ‑le nu klɛlɛ ‑zɔn mɛɛ ‑yɔɔ’ mu ’ɛ ni.»
‑De mu ’gbu ‑le Zesu nɛɛ ’pegee ‑a nɛɛnɛ‑ mu ’ɛ ’le ɛɛ?
46Zesu ’yaa‑ ‑janwo’ zii’ ‑li bhla ’la ba ‑zamaa’ ‑gbɛnɛ ’ɛ ni, ’ke ‑a nɛɛ ’pegee ‑a nɛɛnɛ‑ mu ’ɛ ’nule dulalɛ ‑e ‑yaa ’fɛ ’la ꞊la ’bhɛ ’lɛ ma. ’Bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa zi ’bhii‑ ‑o ‑janwo’ ’a ni. 47’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke mɛɛ do ’a ’pele Zesu ni dɔɔ: «Dula‑ doo, ’e nɛɛ ’pegee ’e nɛɛnɛ‑ mu ’ɛ ‑woo ’pɛɛlii‑, ’bhɛɛ‑ ‑wa zi ’bhii‑ ‑o ‑janwo’ ’e ni.»
48’Bhɛ ’yi, ’ke Zesu ’a ’pele ’bhɛ zan ’ɛ ni dɔɔ: «‑Ka ’ka ’trɔnbadɔ doo, ‑de mu ‑le ’ŋ nɛɛ ’pegee ’ŋ nɛɛnɛ‑ mu ’le ɛɛ?» 49’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’kee‑ yaa ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ zrɔnle‑ ‑a gbɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «’E ’yrɛkpa ‑gɛ doo! ’Ŋ nɛɛ ’pegee ’ŋ nɛɛnɛ‑ mu ’ɛ ’wole‑ ‑gɛ. 50‑Amasrɔyi, ’ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan ’ŋ Dɛ ’la ‑yoo laanima ’bhɛ zru maza ‑kla, ’bhɛ zan ‑le ’ŋ nɛɛnɛ‑ ’gwlaan‑ ’pegee ’ŋ nɛɛnɛ‑ le ’bhɛɛ‑ ’ŋ nɛɛ ’le ’ezin‑.»
13Pɛbhɛ bɔ mi ma ‑gɔɔn
1’Bhɛ blaan boolazi, ’yee‑ ‑yrekpaa’ do ’ɛ ’le, ’ke Zesu ’pwɛle ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ gele‑ yaalɛ wɛyi‑ ’ɛ ’lɛ ma. 2‑Zamaa’ ‑gbɛnɛ do ’pa gbɛ ‑yɔɔ’ ’ɛ ’kɔɔ ‑a ta, ’kee‑ gele‑ yaalɛ ‑yitakoŋ do ’yi ‑yi ’ɛ ta. ‑Zamaa’ ’kpɛn dulale ‑yaa wɛyi‑ ’ɛ gɔɔna. 3’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ‑yoo daanle ‑za ‑bebe mu ’le ‑gɔɔn mu ’yi. ‑E pe ‑o ni dɔɔ: 4«Pɛbhɛ bɔ mi do ‑ja pɛbhɛ bɔyrɛ nɔɔ‑ ‑yaa gbabhɛ ’ɛ ta. ‑E ‑yaa pɛbhɛ mu ’ɛ ’wian zii’ bhla ’la ba ‑yaa’ gbabhɛ ’ɛ ta, ’ke pɛbhɛ mu ’ɛ ’lɛdo‑ ’klaale zibhɛ ’ɛ ’lɛzi‑. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke maannɛ‑ mu ’ɛ ’nule ’bhɛ mu bhlelɛ. 5Pɛbhɛ mu ’ɛ ’bhɛɛke ’lɛdo‑ ‑klalaa’ vlɛ gloglo mu ’yi, ’bhɛɛ‑ ’trɛ kplankplan laa ‑yaa ‑o ‑la. ‑O ꞊bhwa blaale‑ ’bhɛ ’trɛ sanɛ‑ ’ɛ ta. 6’Duŋ‑ vlɛ mu ’ɛ ’kɔɔ, waa ’sɔlɛ‑ ‑o ’sɛnɛ mu gbaanle‑ ’trɛ ’yi ’egbɔɔnle. ‑Ayile ‑yretɛ’ ’bhile‑ ‑o ta, ’ke ‑o ’kpɛn gale‑. 7’Ezin‑, pɛbhɛ mu ’ɛ ’bhɛɛke ’lɛdo‑ ‑klalaa’ lɛrɛ mu ’yi. Lɛrɛ mu ’ɛ ꞊bhwa, ’bhɛɛ‑ ‑woo ꞊dia ’ke ‑o lii mu ’ɛ ’le. 8’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, pɛbhɛ mu ’ɛ ’ke mu ‑ja ’klaalɛ‑ ’trɛ ti ‑lrele’ ‑yi. ‑Ayile ‑o ꞊bhwa, ’bhɛɛ‑ ‑woo bhaa ‑kla: pɛbhɛ ’ɛ diiŋ do ’bhɛ bhaa ‑kɛmɛ do ꞊kla, ‑o diiŋ ‑bhɛɛke’ do ’bhɛ bhaa mia yaga ꞊kla, ’bhɛɛ‑ ‑o diiŋ ‑bhɛɛke’ do ’bhɛ bhaa mia do bhɛ vu ꞊kla. 9’Ke ’ka ’trɔn mu sɔ ‑jan ’yimale, ‑kaa ‑yima’!»
Zesu ‑o ‑gɔɔn mu bɔ ’zi win ’ɛ ‑dela ma ɛɛ?
10Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑woo mabɛɛnna ‑a ‑din, ’bhɛɛ‑ ‑wa ‑lrɔkpaa dɔɔ: «‑Mɛla ma ’bhɛɛ‑ ’yoo‑ ‑janwo’ zii’ ‑o ni ‑gɔɔn mu ’yi ɛɛ?» 11Zesu ’a zikpaa‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Waanbhaa’ ’yaa‑ laanima ‑bhleŋgbeya gaanyiza mu ’ɛ tapwɛla ’ka mu ni, ’duŋ‑ yaa ‑o tapwɛlɛ ’woo‑ mu ni. 12‑Amasrɔyi, ’ke mɛɛ ’la zan ‑jan ’yima‑, ’bhɛ zan ‑o ’bhii‑ pɛ ‑o mɛɛ ’la zan ’kɔɔ, ’bhɛla‑ ‑yile ‑o nu pɛ baan’ ’nalɛ‑ ’bhɛ zan ’ɛ ni, ’bhɛɛ‑ ‑a ’kɔɔ pa. ’Duŋ‑ pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑o mɛɛ ’la zan ’kɔɔ, pɛ sanɛ‑ ’gbu ’la ’bhɛ ‑o ‑a ’kɔɔ, ‑o nu ’bhɛ ’kunlɛ‑. 13’Bhɛla‑ ‑zayile, ’ŋ ’yoo‑ ‑janwo’ zii’ ‑o ni ‑gɔɔn mu ’yi. ‑Amasrɔyi ‑o ‑yrɛbhɛ’ mu ‑o, ’bhɛɛ‑ waa yrɛ ma ye, ‑o ’trɔn mu ‑o, ’bhɛɛ‑ waa ‑jan ma, ’bhɛ ’pegee waa ‑jan ’yima‑. 14’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ‑Waanbhaa’ ‑jan ’la ‑kpaa ‑a ‑lɛla’ janwo mi Ezai ’lii ’elwale ‑sɔ ’bhɛ ’lɛswa꞊; ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’bhɛ ‑le ‑gɛ dɔɔ: ‹’Ka nu ‑jan ’malɛ‑, ’duŋ‑ ’ka ’laa nu ‑a ‑yimalɛ;
’ka nu ’ka ’yrɛkpalɛ ‑a ta, ’duŋ‑ ’ka ’laa nu ‑a yelɛ ‑titi.
15‑Amasrɔyi, mɛɛ mu ’lɛɛ‑ ‑woo zru ‑yɔɔya’ ꞊kla,
’bhɛɛ‑ ‑woo ’trɔn ’yidwa‑ ’eglɔɔle,
’bhɛ ’pegee ‑woo ‑yrɛ ’liitaan‑, ‑o ’bhɛ ꞊kla ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe,
’kooko‑ waa yrɛ ma ye ‑o ‑yrɛbhɛ’ mu ’ɛ ’le, ’bhɛ ’pegee waa ‑jan ma ‑o ’trɔn mu ’ɛ ’le, ’bhɛɛ‑ waa ‑jan ’yima‑ ‑o zru mu ’ɛ ’le,
’bhɛɛ‑ ’kooko‑ waa nu ‑o zru mu ’ɛ ’niinalɛ ’mi ‑Waanbhaa’ ba, ’bhɛɛ‑ ’mi ‑o go ‑za ’yi.
16«’Duŋ‑ ’kaa‑ pɛ ‑yinra’, ‑amasrɔyi ’ka ’yrɛbhɛ‑ mu ’ɛ yrɛ ma ye, ’bhɛɛ‑ ’ka ’trɔn mu ‑jan ma. 17’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ: ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ‑bebe ’pegee ‑yaa’ mɛɛ ‑lɛdɔɔle mu ‑bebe ’yaa‑ zi ’bhii‑ ‑o ‑yrɛkpa’ ’ka ’yrɛ ‑o pɛ ’la ma ’bhɛ ma, ’bhɛɛ‑ waa ’bhɛ ’yelɛ‑. ’Bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa ‑a zi ’bhii‑ ’ka mu ‑o ‑jan ’la ’bhɛ ’ma zii’ ‑o ’bhɛ ’ma, ’duŋ‑ waa ’bhɛ ’malɛ‑.»
Zesu ‑o pɛbhɛ bɔ mi ’ɛ ma ‑gɔɔn ’ɛ ’yipe zii’
18«‑Ka ’ka ’trɔnbadɔ doo, pɛbhɛ bɔ mi ’ɛ ma ‑gɔɔn ’ɛ ’yi ‑le ‑gɛ: 19’Ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ma jan ’ɛ ꞊maa, ’bhɛɛ‑ ’ke yaa ‑yimalɛ, ’bhɛ ’yi ‑le dɔɔ ‑Waanbhaa’ ‑jan ’la ’bhɛ ’yaa‑ ‑a zru ’ɛ ’yi, ‑Setran’ ꞊nwa ’bhɛ ’kpɛn golɛ. ’Bhɛ klɛgbɛya do ’kpɔ ’ɛ ’yi, ‑yoo ’bhii‑ pɛbhɛ mu ’la ’klalaa zibhɛ ’ɛ ’lɛzi‑ ’mu gbɛɛn‑. 20-21Pɛbhɛ mu ’la ’klalaa‑ vlɛ gloglo mu ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ke waa ’sɔlɛ‑ ‑o ’sɛnɛ gbaanle‑ ’trɛ ’yi ’egbɔɔnle, ’bhɛ ’yi ‑le dɔɔ ’ke mɛɛ ’la zan ’kee‑ ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ꞊maa, ‑e dɔ ‑a ‑la ’bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe ‑a zrukpaale ’le. ’Duŋ‑ yaa mɔ ’bhɛ zi. ‑Amasrɔyi, ’ke mɛɛ mu ‑yrɛnkpale ‑saan ‑a ta, ’bhɛ ’pegee ’ke ‑wa ‑yrɛbatɛdɔle ‑saan ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ‑zayi’ bhla ’la ba, ‑e ploo ’bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe ‑a ’kpale ma ‑Waanbhaa’ ’yi. 22Pɛbhɛ mu ’la ’klalaa‑ daanlɛrɛ mu ’ɛ ’yi, ’bhɛ ’yi ‑le dɔɔ ’ke mɛɛ ’la zan ’kee‑ ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ꞊maa, ’duŋ‑ ’drunyan ta pɛ mu ’ŋgami ’la ‑yoo ‑a ma, ’bhɛɛ‑ ‑naflo pɛ mu ’flɛn ’la mɛɛ ‑yini’ ’mu ’laa to ’kee‑ ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’yizaklɛ, ’bhɛɛ‑ ‑wa ‑dewo’ ‑a ’gbu ’kpee. 23Pɛbhɛ mu ’la ’klalaa‑ ’trɛ ti ’yi, ’bhɛ ’yi ‑le dɔɔ mɛɛ ’la zan ’kee‑ ‑Waanbhaa’ ‑jan ’ɛ ꞊maa, ‑ya ‑yima’, ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑yizaklɛ. ‑Yoo ’bhii‑ pɛbhɛ diiŋ ’la ‑ya bhaa ‑kɛmɛ do klɛ, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑bhɛɛke’ diiŋ ’bhɛ bhaa mia yaga klɛ, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑bhɛɛke’ diiŋ ’ɛ ’bhɛ bhaa mia do bhɛ vu klɛ.»
‑Bɔn ’yɔɔ‑ ma ‑gɔɔn
24’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ‑gɔɔn do bɔle‑ ‑o ni ’ezin‑, ’bhɛɛ‑ ‑e pe dɔɔ: «Laanima ‑Bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ‑yoo ’bhii‑ mɛɛ do ’la ‑e pɛbhɛ ‑lrele’ ꞊bwa ‑yaa’ gba ’ɛ ’yi. 25’Duŋ‑ ‑bi do zi mɔkpɛn’ ’yaa‑ yi pla ’waati ’la ba, ’ke ‑a ‑sɔɔnnii’ ’ɛ ’nule ‑bɔn ’yɔɔ‑ bhɛ bɔlɛ ‑yaa’ gba ’ɛ ’yi pɛbhɛ ‑lrele’ mu ’ɛ ’pleŋ‑, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ jilale. 26’Bhɛɛ‑ pɛbhɛ ‑lrele’ mu ’ɛ ’pegee ‑bɔn ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ‑o ꞊bhwa ’eke‑ zi, ’bhɛɛ‑ ‑o gbaandia‑. ’Duŋ‑ pɛbhɛ ‑lrele’ diiŋ mu ’ɛ ‑woo bhaa ꞊kla. 27Gbazan ’ɛ ‑yaa’ yewonɛ mu ’ɛ ꞊nwa ‑a ‑lrɔkpalɛ dɔɔ: ‹‑O Zan, ’e pɛbhɛ ‑lrele’ mu ‑la ꞊bwa ’yaa‑ gba ’ɛ ’yi, ‑bɔn ’yɔɔ‑ mu ’la ‑woo ‑a ‑yi ‑o ‑daa ’naa ɛɛ?› 28Gbazan ’ɛ pe ‑o ni dɔɔ: ‹’Ŋ ’sɔɔnnii do ‑le ’bhɛ ꞊kla.› ‑Yaa’ yewonɛ mu ’ɛ ‑wa ‑lrɔkpaa ’ezin‑ dɔɔ: ‹꞊Ya zi ’bhii‑ ’o ge ‑bɔn ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ’yro ɛɛ?› 29‑E pe ‑o ni dɔɔ: ‹’Yooye‑, ‑amasrɔyi ’ke ’kaa ꞊pia ’ka ‑o ‑bɔn ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ’yrole, ’ka nu pɛbhɛ ‑lrele’ diiŋ mu ’ɛ ’yrolɛ‑ ’ezin‑. 30‑Ka ‑o ’to ’eke‑ ’yi ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ pɛbhɛ ‑lrele’ diiŋ mu ’ɛ bhaa ’tranle‑ ma. ’Bhɛɛ‑ ‑o ’kan bhla ’ɛ zi, ’ŋ nu a pelɛ ‑o bhaa ’kan mu ’ɛ ni dɔɔ: ‑Ka ‑bɔn ’yɔɔ‑ mu ’ɛ yro ’pe, ’bhɛɛ‑ ‑ka ‑o yre ’bhii‑ ‑gaa dri mu gbɛɛn‑, ’bhɛɛ‑ ‑ka ‑o kpacie ’tɛ ’yi. ’Bhɛ blaan, ’bhɛɛ‑ ’ka pɛbhɛ ‑lrele’ mu ’ɛ bhaa mu ’ɛ kan ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o zrɛdɔ.›»
Mutaadi bhɛ ma ‑gɔɔn
31Zesu ‑gɔɔn ’bhɛɛke do ꞊bwa ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «*Laanima ‑Bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ‑yoo ’bhii‑ mutaadi ’bhɛ ’fiɛntrɔnnɛ do ’la ’ke mɛɛ do ’a ꞊sia, ’bhɛɛ‑ ‑ya ꞊bwa ‑yaa’ gba ’ɛ ’yi. 32’Yela‑ ’fiɛntrɔnnɛ ’yiya‑ pɛbhɛ mu ’ɛ ’kpɛn ni; ’duŋ‑ ’kee‑ ꞊bhwa, ‑a diiŋ ’ɛ ’trole‑ kan ‑ziɛnbhɛ’ gba ’ɛ ’yi ‑yri diiŋ mu ’ɛ ’kpɛn ta, ‑e klɛ ‑yri diiŋ ‑gbɛnɛ do ’le. ’Bhɛɛ‑ maannɛ‑ mu ’ɛ nu ‑o yifɛ’ mu ’kpalɛ‑ ‑a gbɛ mu ’ɛ ’yi.»
’Bluu ‑pɛɛ ’wlɛn ’sɛkɛ
33Zesu ‑gɔɔn ’bhɛɛke do ꞊bwa ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «*Laanima ‑Bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ’pwɛle‑ ‑o ’ke ’bluu ‑pɛɛ wlɛn ’sɛkɛ ’la ’ke le do ’a ꞊sia, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ’pegee ’bluu pii kilo mia do bhɛ ’soo ’yizaala ’eke‑ ba. ‑Yoo ‑yizaala ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ’bluu ‑pɛɛ ’ɛ ’kpɛn ’wlɛnle‑ ma.»
Zesu ‑gɔɔn mu ’te la bɔ ’zi mɛɛ mu ’ɛ ni
34Zesu ‑jan mu ’ɛ ’kpɛn ꞊woa ‑zamaa’ ’ɛ ni ‑gɔɔn mu ‑la ‑yi. Yaa ‑yaa ‑jan sanɛ‑ wo ‑o ni ’ke yaa ‑gɔɔn bɔ ’bhɛ zi. 35‑E ‑yaa klɛ ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ’kooko‑ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi ’ɛ ’wojan‑ ’ɛ ’lɛsɔ‑; ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’bhɛ ‑le ‑gɛ: «’Ŋ nu ‑jan mu wolɛ ‑o ni ‑gɔɔn mu ‑la ‑yi,
’ŋ pɛ mu ’la tagaanle ꞊twa bhaaplɛŋ mu ma ’kee‑ ’san ’drunyan klɛ yi ’ɛ ma, ’ŋ nu ’mu ’pelɛ‑ ‑o ni kpataakpa.»
Zesu ‑o ‑bɔn ’yɔɔ‑ ma ‑gɔɔn ’ɛ ’yipe zii’
36’Bhɛ ’yi bhe, ’ke Zesu a ’pele ‑zamaa’ ’ɛ ni ’kaa ‑o ge ‑o ba ‑lɛ ma. ’Bhɛ blaan, ’ke ’yee‑ ’gbu gele‑ ‑a ba ’fɛ ’lɛ ma. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑woo mabɛɛnle ’a ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ ‑a ni dɔɔ: «Gba ’ɛ ’yi ‑bɔn ’yɔɔ‑ ma ‑gɔɔn ’ɛ ’yipe ’o ni.» 37’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’a zikpale ‑o ni dɔɔ: «Mɛɛ ’la zan pɛbhɛ ‑lrele’ ’ɛ bɔ, ’bhɛ ‑le ’ke Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’le; 38Gba ’ɛ ’bhɛ ‑le ’ke ’drunyan ’ɛ ’le; pɛbhɛ ‑lrele’ mu ’ɛ ’mu ‑le ’ke mɛɛ ’la zan ꞊kla ’ke ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta mu ’ɛ ’le; ’bhɛɛ‑ ‑bɔn ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ’mu ‑le ’ke mɛɛ ’la zan mu ‑o ’ke ‑Setran’ ‑a mɛɛ mu ’le; 39‑a ‑sɔɔnnii’ ’la ’bhɛ ‑bɔn ’yɔɔ‑ ’ɛ bɔ bhe, ’bhɛ ‑le ’ke ‑Setran’ ’le; pɛbhaa ‑lrele’ ’kan bhla ’ɛ, ’bhɛ ‑le ’ke ’drunyan ’lɛyan yi ’ɛ ’le; pɛbhaa ’kan mu ’ɛ ’mu ‑le ’ke ‑Waanbhaa’ a ‑mlɛkɛ’ mu ’ɛ ’le. 40‑O ‑bɔn ’yɔɔ‑ ’ɛ yro, ’bhɛɛ‑ ‑wa blin ’tɛ ’ɛ ’yi; ’bhɛɛ‑ ’yansi za nu klɛlɛ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑ ’drunyan ’lɛyan yi ’ɛ ’le. 41Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ nu ‑yaa’ ‑mlɛkɛ’ mu ’ɛ ’winbɔlɛ, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan mu ’kpɛn mɛɛ ‑bhɛɛke’ mu balaa’ ‑za ’yɔɔ‑ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑o ’gbu ‑za ’yɔɔ‑ klɛ ’ezin‑, ‑o nu ’bhɛ zan mu ’ɛ ’kpɛn golɛ ‑Waanbhaa’ ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta. 42’Bhɛɛ‑ ‑o nu ‑o ’kpɛn blinlɛ ’tɛ ‑gluu ‑gbɛnɛ ’ɛ ’yi. ’Bhɛ ꞊nɔɔ ye, ‑o nu wisilɛ, ’bhɛ ’pegee ‑o nu ‑o gbɛnɛbhɛ mu ’ɛ ’sɔnkpalɛ ‑ ‑zadɔwɛɛ ’ɛ ’kɔɔ.» 43’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, mɛɛ ’la zan mu ‑lɛdɔɔle ‑o ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ’yi, ‑o nu ‑bhilɛ’ ’peŋpeŋ ’bhii‑ ‑yretɛbhɛ gbɛɛn‑ ‑o Dɛ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta. ’Ke ’ka ’trɔn mu sɔ ‑jan ’yi ’male ‑kaa ‑yima’.
‑Naflo ’la gaanle ‑o ’bhɛ ma ‑gɔɔn
44«Laanima ‑Bhleŋgbeya ’ɛ ‑wa ‑yoo ’ezin‑ ’bhii‑ ‑o ‑naflo do ’la ‑gaanna gba do ’yi. Mɛɛ ’la zan ’yee‑ ‑naflo ’ɛ ꞊ya, ’bhɛ ’a gaan gbɛ drɛɛwoa‑ ’yee‑ gba ’ɛ ’yi ’ezin‑. ‑A zrukpaa’ gbɛ ‑yɔɔ ’ɛ ’kɔɔ, ‑e ‑ja ‑a ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn gɔnlɛ, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑nwa ’yee‑ gba ’ɛ ’lɔlɛ‑.»
‑Gbɛɛfiŋ do ma ‑gɔɔn
45«Laanima ‑Bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ’yoo‑ ’ezin‑ ’bhii‑ pɛgɔn mi do ’la ‑yoo ‑gbɛɛfiŋ ’lrele‑ mu ziglin‑ ’zi. 46’Kee‑ ‑gbɛɛfiŋ ’plɛɛle‑ do ‑ya, ‑e ge ‑a ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn gɔnlɛ, ’bhɛɛ‑ ‑e nu ’yee‑ ‑gbɛɛfiŋ ’ɛ ’lɔlɛ‑.»
Kaadɛ yrɔ ma ‑gɔɔn
47«Laanima ‑Bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ‑yoo ’bhii‑ kaadɛ yrɔ ’la ‑wa ꞊bwa ‑yi ’ɛ ba; ’bhɛɛ‑ ’bhɛ kaa ‑glɔɔn mu ’ɛ ’kpɛn ꞊kwan‑. 48’Ke kaadɛ yrɔ ’ɛ ’paa‑ bhla ’la ba kaa ’le, ’bhɛɛ‑ ‑wa glaan ‑yi ’ɛ bhoŋla. ’Bhɛ blaan, ‑o yalaa’ ’bhɛɛ‑ ‑o kaa mu ’ɛ bago: ‑O kaa ‑lrele’ mu ’ɛ ’mu kla ciɛ ‑nɛ mu ’yi, ’bhɛɛ‑ ’kɛ mu ’la ‑woo ’eyɔɔle, ‑o ’mu blin ‑yi ’ɛ ba. 49’Bhɛɛ‑ ’yansi ‑za nu klɛlɛ ’drunyan ’lɛyan yi ’ɛ ’le. ‑Waanbhaa’ a ‑mlɛkɛ’ mu ’ɛ nu mɛɛ ‑yɔɔ’ mu ’ɛ ’pleŋgolɛ mɛɛ wlan mu ’ɛ ma. 50‑Ayile, ‑o nu ’woo‑ mɛɛ ‑yɔɔ’ mu ’ɛ blinlɛ ’tɛ ‑gluu ‑gbɛnɛ ’ɛ ’yi. ’Bhɛ ꞊nɔɔ ye, ‑o nu wisilɛ, ’bhɛ ’pegee ‑o nu ‑o gbɛnɛbhɛ mu ’ɛ ’sɔnkpalɛ ‑ ‑zadɔwɛɛ ’ɛ ’kɔɔ.»
‑Naflo drɛɛ mu ’pegee ‑naflo gwe mu
51Zesu ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ꞊lrɔkpaa’ dɔɔ: «’Ka ’woo‑ ‑gɔɔn mu ’ɛ ’kpɛn ’yimaa‑ ɛɛ?» ’Bhɛɛ‑ ‑wa ‑lɛkwan ‑a ni dɔɔ: «‑Aani’!» 52’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «’Ke ’Toŋ daan mi ’tɔle‑ ’Toŋ daan mi ’la ꞊kla ’ke ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑klaŋlanɛ ’le, ‑yoo ’bhii‑ ’fɛzan‑ ’la ‑e ‑naflo drɛɛ mu ’ɛ ’pegee ‑naflo gwe mu ’ɛ si ‑yaa’ ‑naflo bɔ ‑koonɛ ’ɛ ’yi.»
BHAAPLƐŊ MU ‑O ‑BAŊGWA ‑O ’KPALE MA ZESU ’YI
Nazarɛti mu ’ɛ waa ‑o ’kpalɛ‑ Zesu ’yi
53Zesu ’yanle‑ ’woo‑ ‑gɔɔn mu ’ɛ bɔlele, ’kee‑ gele‑ yrɛ ‑bhɛɛke’ do nɔɔ‑. 54’Bhɛ ’nɔɔ‑ bhe, ’kee‑ gele‑ Nazarɛti, Galile ’klɛɛn ’yi ‑wa ’nɛ do ta, ‑wa ‑trola ’bhɛɛ‑ ‑wa ’ɛ ta. ‑E ‑yaa mɛɛ mu ’ɛ daan ’zi ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’le Zuufu mu daanfɛ’ ’ɛ ꞊la. ’Bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa mɛɛ ’la zan mu daan ’zi ’mu ’kpɛn ’kpeelɛnia ’mu ma. ’Bhɛla‑ ‑yile, ‑o ‑yaa ’eke‑ ‑lrɔkpa’ zii’ dɔɔ: «‑E ’bhɛ ‑zadɔleya ’lɛɛ‑ ’ɛ ’srɔɔwoa‑ ‑dela ’kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ‑dele ’bhɛ ’sɔle‑ maza mu ’ɛ klɛ ’seŋ ’na zii’ ‑a ni ɛɛ? 55’Fɛ ’wiiŋkpa mi ’ɛ gbe ’ɛ ’yele‑ ’laa ’kɛle‑ ɛɛ? Mari gbe ’ɛ yaa ’kɛle‑ ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ Zaki ’pegee Zozɛfu, ’bhɛɛ‑ Simɔ ’pegee Zudi ’laa ‑o ’ke ‑a nɛɛnɛ‑ ’gwlaan‑ mu ’ɛ ’le ɛɛ? 56’Bhɛɛ‑ ‑a nɛɛnɛ‑ le mu ’ɛ ’kpɛn ’laa ‑o ‑kɔɔ’ ba ‑gɛ ɛɛ? ‑E ’bhɛ ‑za mu ’lɛɛ‑ ’kpɛn klɛ ’seŋ ’ɛ ’srɔɔwoa‑ ’naa ɛɛ?»
57’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, waa ’sɔlɛ‑ ‑o ’kpale Zesu ’yi. ‑Ayile Zesu pe ‑o ni dɔɔ: «Mɔkpɛn’ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi ’ɛ ’lɛdɔ‑ ‑a ma yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ, ’ke yaa ’e go ‑a ’gbu ba ‑wa la mu ’pegee ‑a ba ’fa ꞊la ‑la mu ba.»
58Waa ‑o ’kpalawolɛ ‑a ‑yi Nazarɛti ‑wa ’ɛ ta, yaa ’sɔle‑ maza mu ‑bebe klɛle‑ ’bhɛ ꞊nɔɔ.
14Zesu ’pegee Erɔdi a ‑za
1’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ‑Bhleŋgbe Erɔdi gbe do ’la ‑o ‑yaa ’bhɛ sii Erɔdi Antipasi, ’bhɛ ’yaale‑ ‑yaa Galile ’klɛɛn ’ɛ ’wiiŋ‑; ’bhɛɛ‑ ’bhɛ Zesu ’tɔbhɔleya ’ɛ ꞊maa ’tɛ. 2’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke ‑ya pele‑ ‑yaa’ yewonɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ‑le ’kɛle‑! ‑E ‑bwela gale ba. ’Bhɛla‑ ‑zayile ’sɔle‑ maza mu klɛ ’seŋ ‑o ‑a ’kɔɔ.»
Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan Dɛgbɛya
3Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ‑gaa gɔnɛ‑ ’lɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑. ’Yee‑ Erɔdi Antipasi ’gbu ’a ꞊pia mɛɛ mu ni ’kaa ‑o Zaan ’kun, ’bhɛɛ‑ ‑wa yre, ’bhɛɛ‑ ‑wa bɔ ‑kaso ’yi. ’Bhɛ ’saan‑ ’yee‑ Erɔdi nɛɛnɛ‑ Filipu ’na Erodiadi ‑la ta. 4’Yee‑ Erɔdi ‑yaa ‑a zi ’bhii‑ ‑ya nɛɛnɛ‑ ’na klɛ ‑a na ’le, ’bhɛɛ‑ Zaan ’a ꞊pia ‑a ni dɔɔ: «’Yaa Erodiadi klɛlɛ ’kee ’na ’le, ‑amasrɔyi ’e nɛɛnɛ‑ Filipu ’na ‑le ’kɛle‑.»
5’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, Erɔdi ‑yaa Zaan dɛyrɛ ‑la ‑glin ’zi. ’Duŋ‑ ‑e ‑yaa ‑gblaan ’zi ‑zamaa’ ’ɛ ’lɛɛ‑, ‑amasrɔyi ‑o ’kpɛn ’kpee ma, Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ‑yaa ’ke ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi do ‑la ‑le.
6’Duŋ‑ ’yee‑ Erɔdi ’ya yi ma ’fɛti ’ɛ ’bhɔle‑, ’ke Erodiadi ’lunɛ ’ɛ ’srotanle ’fɛti ’ɛ ta mu ’ɛ ’kpɛn ’yrɛ ma. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑a ‑za ’sɔle‑ Erɔdi ni. 7‑Ayile, ’ke ’yee‑ Erɔdi ’a ’gbu ’liiwli‑ ’nale‑ ‑gblanɛ ’ɛ ni dɔɔ ’ke ’bhɛ pɛ ’oo pɛ ’la ’yrɛwoa‑ ‑a ma, ‑e nu ’bhɛ ’nalɛ‑ ’bhɛ ni. 8’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑gblanɛ ’ɛ nɛɛ ’ɛ ‑ya ’kpale ‑a ‑lii dɔɔ ‑ya pe Erɔdi ni dɔɔ: «Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ŋgblo ’ɛ ’na ’ŋ ni pɛle ‑koo do ta ‑gɛ.»
9’Bhɛ ‑za ’ɛ ’bhɛ ’yee‑ ‑bhleŋgbe Erɔdi ’wlɛyisriwoa, ’duŋ‑ ‑ya ’gbu ’liiwli‑ ’la ꞊naa ‑gblanɛ ’ɛ ni ‑yaa’ ’fɛti ’ɛ ta mu ’ɛ ’kpɛn ’yrɛ ma, yaa ‑yaa sɔ ‑a ‑baŋgole ’bhɛ ‑za ’ɛ klɛle ma. ‑Ayile, ’ke ‑ya pele‑ mɛɛ mu ni dɔɔ ’mu ge Zaan ŋgblo ’ɛ ’kan, ’bhɛɛ‑ ‑o nu ’bhɛ ’le ‑a ni. 10’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’kee‑ mɛɛ mu winbɔle ’yee‑ Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ŋgblo ’ɛ ’kanyrɛ‑ nɔɔ‑ ‑kaso ’ɛ ’yi ’bhɛɛ‑ ‑o nu ’bhɛ ’le. 11‑O Zaan ŋgblo ’ɛ ꞊kpaa pɛ ‑koo do ta, ’bhɛɛ‑ ‑o ꞊nwa ’ke ’bhɛ ’le, ’ke ‑wa ’nale‑ ‑gblanɛ ’ɛ ni; ’bhɛɛ‑ ‑gblanɛ ’ɛ ’bhɛ ꞊sia, ’bhɛɛ‑ ‑e ’bhɛ ’naa‑ ‑a nɛɛ ni. 12’Bhɛ blaan, ’ke Zaan a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’nule ‑a gbaa ’ɛ ’silɛ‑, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑ja ‑a binlɛ. ’Bhɛ blaan ’ezin‑, ’ke ‑o gele‑ ’bhɛ ‑za ’ɛ ’kpɛn ’yigɔɔnlɛ Zesu ni.
Zesu pɛle ꞊naa mɛɛ ’waa ’soo (5.000) ni
(Maki 6.32-44; Luki 9.10-17; Zaan 6.1-15)
13Zesu ’bhɛ ‑za ’ɛ ’male‑, ’kee‑ gole‑ ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑a do ‑kplɛnnɛ’ gele‑ ‑yitakoŋ do ’yi ‑bɔn ’yi yrɛ do nɔɔ‑. ’Duŋ‑ ‑zamaa’ mu ’ɛ ‑wa geyrɛ ’ɛ ’male‑, ’ke ‑o gele‑ ‑a zi ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ ye. ‑O ‑daa ‑o ‑din ‑wa mu ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑o ꞊nwa ‑a zi ‑o gaan ma wɛyi‑ ’ɛ ’lɛzi‑. 14Zesu ’pwɛle‑ ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ’ke ‑a ‑yrɛkpale ‑zamaa’ ‑gbɛnɛ do ma. ‑O ‑yrɛnklaa ‑a ma, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑waa’ gadɛ mu ’ɛ ’bheele‑ ‑saan.
15Yromazi bhɔle, ’ke Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’nule ’a ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ ‑a ni dɔɔ: «‑Kɔɔ’ ‑o ‑bɔn drɛyi’ ‑gɛ, ’bhɛɛ‑ ’waati ꞊bhwa gba ’egbɔɔnle. ‑A pe mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ni ’kaa ‑o ge ‑o le pɛle mu ‑lɔ ‑wa mu ’ɛ ta.»
16’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a zikpale ‑o ni dɔɔ: «‑O maza laa ‑o ’ke ‑o ge ‑o ’gbu ’bhle pɛle ‑lɔlɛ’, ’ka mu ’gbu pɛle na ‑o ni.»
17’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ‑o pe Zesu ni dɔɔ: «’bluu ’yri ’soo ’pegee kaa plɛ ’kpɔ ‑le ’o mɔɔ ’kɔɔ ‑gɛ.» 18’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Ka nu ’ke ‑o ‑le ’ŋ ni ‑gɛ.»
19’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’a ’pele ‑zamaa’ ’ɛ ni ’kaa ‑o yala‑ ‑bɔn ’ɛ ta ’trɛ ma; ’kee‑ ’bluu ’soo ’ɛ ’pegee kaa plɛ ’ɛ ’sile, ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑yrɛkpale laanima, ’kee‑ ‑Waanbhaa’ ’pubɔ‑ ’seriwole ’bhɛ ma. ’Bhɛ blaan, ’kee‑ ’bluu mu ’ɛ takanle kplokplo. ‑E yanle ’bhɛ ’le, ’ke ‑yoo ’kpale ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kɔɔ, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ ‑woo ‑yiciɛn’ mɛɛ mu ’ɛ ma. 20Mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn pɛbhla‑, ’bhɛɛ‑ ‑o kpɛdwa‑. ’Bhɛ blaan, ’ke Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o ciɛ ‑nɛ vu ta plɛ ’pale ‑o blaan ’bluu kpu mu ’ɛ ’le. 21Mɛɛ ’la zan mu pɛ ’ɛ ꞊bhla ‑o ‑yaa mɛɛ ’waa ’soo, le mu ’pegee ‑nɛ mu laa ‑yaa ’bhɛ mɛɛ ‑lii ’ɛ ba.
Zesu ‑o ’taawo zii’ ‑yi ’ɛ ta
22’Bhɛ blaan yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke Zesu ’a ’pele ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni ’kaa ‑o ’kan ‑a ‑lɛɛ ‑sɔ ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ‑yi ’yrɛ gbɛ do ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ ’yee‑ ’gbu ꞊bwa ‑o ‑zanta’, ’kooko‑ ‑e yan ’ploolele mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ma. 23‑E yanle ’ploolele ‑zamaa’ ’ɛ ma, ’kee‑ gele‑ ‑a ’seriwolɛ vlɛ gɔɔn do ’wiiŋ‑. ‑Bi ’ɛ ꞊pwa ‑a do ‑kplɛnnɛ’ ma ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ ye. 24’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ’ke ‑yitakoŋ ’ɛ ‑ya pleŋgwa‑ gban ’egbɔɔnle sa ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’le ‑yi ’ɛ ta. ’Duŋ‑ ‑ploo ‑gbɛnɛ do ‑yaa ’kan zii’ ‑yi ’ɛ ta ’kee‑ nu ‑yitakoŋ ’ɛ ba ‑yrɛ ta, ‑ayile ‑yi ’pɔɔ mu ’ɛ ’yaa‑ ’pa zii’ ‑yitakoŋ ’ɛ ma. 25Maagwlɛn ‑we bhla ꞊lwa ’ɛ ba bhɔle, ’ke Zesu ’taawole ’sanle ‑yi ’ɛ ta ’bhii‑ ‑e ‑yaa ’trɛ ’kpaa‑ ta, ’kee‑ nu ‑o ba ‑yrɛ ta. 26‑Yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑yrɛkpale ‑a ma ’taawoyrɛ nɔɔ‑ ‑yi ’ɛ ta, ’ke ‑gblaan ‑gbɛnɛ do ’klale ‑o ‑yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ ’eke‑ ni dɔɔ: «Mɛɛ jiɛlii do ‑le ’kɛle‑!»
‑Ayile, ’ke ‑o ‑gblaan ma gbe mu ’kanle‑ ’sanle. 27’Duŋ‑ Zesu pe ‑o ni ’bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe blaale‑ dɔɔ: «‑Ka ’ka zrudɔ ’eglɔɔle, ’mi ‑le ’kɛle‑, ’ka ’laa ‑gblaanlɛ’!»
28’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Piɛri ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «Mɛɛzan, ’ke ’bhi ‑le ’kɛle‑, ‑a pe ’ŋ ni ’ŋ ge ’e ba ‑yrɛ ta ye ’ke ’ŋ ’taawo‑ ‑yi ’ɛ ta.» 29Zesu ’a zikpaa‑ ‑a ni dɔɔ: «Nu!» ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Piɛri zinale ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ’kee‑ ’taawole ’sanle ‑yi ’ɛ ta ’kee‑ ge Zesu ba ‑yrɛ ta. 30’Duŋ‑ ‑ya yelawoa ’bhii‑ ‑ploo ’ɛ ’yaa‑ ’kan zii’ ’eglɔɔle, ’ke ‑gblaan ’klale ’a ‑yi, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ wlale ’sanle‑ ‑yi ’ɛ ꞊la. ‑Ayile, ’kee‑ ‑gbekanle dɔɔ: «Mɛɛzan, ’ŋ go ‑za ’yi ‑gɛ!»
31’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’e gbɛ ’trole ‑a ba ‑yrɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’a ’kunle ’bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’a ’pele‑ ’a ni dɔɔ: «‑Mɛle ‑kla ’yaa ’e kpa ’egbɛnɛle ’mi ’yi ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ‑mɛle ꞊kla ’yee ’kpee ꞊kla plɛ ’mi ma ɛɛ?»
32Zesu ’pegee Piɛri ‑saan ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ploo ’kanle‑ ’ɛ dulale. 33’Bhɛ ’yi ’tɛ, Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’la ’yaa‑ ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ‑wa ꞊gbaa ‑o ’kpɔ zɛnlele ‑a ‑lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ ‑a ni dɔɔ: «Wlan ’ɛ ni, ’yoo‑ ’ke ‑Waanbhaa’ Gbe ’ɛ ’le kpataakpa!»
Zesu Zenezarɛti ’klɛɛn ’yi gadɛ mu ’ɛ ’bheela‑
34Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’yanle‑ ‑draa ’yi ’ɛ takanlele, ’ke ‑o zinale Zenezarɛti ’klɛɛn ’ɛ ’yi. 35’Bhɛ ꞊nɔɔ mɛɛ mu ’ɛ ‑o Zesu madɔle, ’ke ‑wa nuza ’ɛ zɛnle‑ yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o nule‑ gadɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’le ‑a ni. 36’Bhɛ gadɛ mu ’ɛ ’yaa‑ ‑sromabɔ ’zi Zesu ni dɔɔ ‑ya ’to ’ke ‑o sɔ ‑o gbɛ yanle‑ ‑a ta dunɛ‑ gbɔɔn ’ɛ ma. Gadɛ mu ’la ’kpɛn ’bhɛ ꞊kla ’mu ’bheela‑.
15Farizi mu ’pegee ’Toŋ daan mu ’ɛ ‑waa’ Zuufu mu a ’si ta za mu ‑klɔsikunza
1Farizi mu ’ke mu ’pegee ’Toŋ daan mu ’ke mu ‑daa Zeruzalɛmu, ’bhɛɛ‑ ‑o ꞊nwa Zesu ’lrɔkpalɛ dɔɔ: 2«‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’yaa‑ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑woo ‑kɔɔ’ ‑gbɔɔ mu ’si ta za mu ’la ꞊twa ‑kɔɔ’ ni ’mu ’yisiɛ zii’ ɛɛ? ‑Amasrɔyi ‑kɔɔa’ ’si ta za mu ’ɛ ma, ‑woo gbɛ mafɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ’woo‑ mu laa ‑o gbɛ mafɛ ’bhɛ gbɛɛn‑, ’bhɛɛ‑ ‑o pɛbhle.» 3’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’lɛkunle ‑o ni dɔɔ: «’Bhɛɛ‑ ’ka mu, ‑mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka mu ‑Waanbhaa’ a ’toŋ ’ɛ ’yisiɛ‑ ’kaa bhaaplɛŋ mu ‑si ta za mu ‑klɔsikun zayi’ ɛɛ? 4‑Amasrɔyi, ‑Waanbhaa’ ’a ꞊pia dɔɔ: ‹’E dɛ ’pegee ’e nɛɛ ‑lɛdɔ’ ‑a ma, ’bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’bhɛ dɛ ’pegee ’bhɛ nɛɛ ’daŋganwoa ’bhɛ zan ’ɛ ’bhɛ ‑o ’ke dɛpɛ ’le.›5’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’ka mu pe dɔɔ ’ke mɛɛ do ’a ꞊pia ’bhɛ dɛ ’pegee ’bhɛ nɛɛ ni dɔɔ: ‹’Ŋ ’yaa‑ nu bhɔlɛ ’ka ba ’ŋ ’kɔɔpɛ‑ mu ’la ’le, ’ŋ ’mu ꞊naa ‑Waanbhaa’ ni›, ’ke ’bhɛ ꞊kla, ’bhɛ zan ’ɛ maza laa ‑o ‑li ’ke ’bhɛ bhɔ ’bhɛ dɛ ’pegee ’bhɛ nɛɛ ba. 6’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi bhe, ’ka ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’lɛgaa‑ ’kaa‑ bhaaplɛŋ mu ’si ta za mu ‑klɔsikun zayi’. 7Mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu! ’Zoo ’yaa‑ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi Ezai zi ‑e ‑jan ’la ꞊woa ’ka ba zayi’ dɔɔ:
8‑Waanbhaa’ pe ’kaa: ‹’An mɛɛ mu ’lɛɛ‑ ‑woo ’ŋ ’lɛdɔ‑ a ma ‑o ‑liiwli’ ‑la ‑le.
’Duŋ‑ ‑o zru pleŋgole ‑o ’ŋ ma ’egbɔɔnle.
9‑Woo ’ŋ gba ’zi bhaama, ‑amasrɔyi ‑o mɛɛ mu daan ’ke bhaaplɛŋ mu a ’toŋ ’te ‑la ‑le.›»
Pɛ mu ’la bhaaplɛŋ mu ’kpee ’triŋdɔ‑
10Zesu ‑zamaa’ ’ɛ ’siile ‑a ba ‑yrɛ ta, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «’Ŋ ‑jan ’la ’wo zii’ ‑gɛ, ‑ka ’ka ’trɔnkpa ’a ‑la ’elrele, ’bhɛɛ‑ ‑kaa ‑yima’: 11‑O pelɛ ’la ’wla zii’ mɛɛ ‑lii, ’bhɛ ’laa ’a ’kpee ’ɛ ’triŋdɔ‑, ’duŋ‑ ‑jan ’la da ’zi ‑a ’gbu ’lii ’bhɛ ‑le ‑a ’kpee ’triŋdɔ‑.»
12’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑woo mabɛɛnle ‑a ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ ‑a ni dɔɔ: «’Ya ’yaango‑ ’bhii‑ ’e ꞊wlaa Farizi mu ’ɛ ’yi ’e ’wojan‑ mu ’ɛ ’le ɛɛ?»
13’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni ’kaa: «‑Yri diiŋ ’oo ‑yri diiŋ ’la ’ŋ Dɛ ’la ‑yoo laanima yaa ’bhɛ ’sɔlɛ‑, ‑e nu ’bhɛ ’yrolɛ‑. 14‑Ka ‑o ’to ’srɔ: ‑Woo ’bhii‑ mɛɛ ‑yrɛ ’wi mu ’la ’ke ‑woo ’eke‑ ‑lɛdɔɔ’ ’zi. ’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ‑yrɛ ’wi mi do ‑o ‑yrɛ ’wi mi ‑bhɛɛke’ do ‑lɛdɔɔ’ ’zi, ‑o mɛɛ plɛ nu bɔlɛ ‑gluu do ’yi.»
15’Bhɛ ’yi bhe, ’ke Piɛri ’a ’pele dɔɔ: «’Bhɛ ‑gɔɔn ’la bhe, ’bhɛ ’yipe ’o ni doo.»
16’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ’a ni dɔɔ: «’Ka mu ’ezin‑, ’ka mu ’laa sɔ ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’yimale ɛɛ? 17’Ka ’laa ’yaango‑ ’bhii‑ pɛ ’oo pɛ ’la wla bhaaplɛŋ ‑lii ‑e ’kan ‑a vi ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑e klɛ ’ke blinpɛ ’le boolazi. 18’Duŋ‑, ‑jan ’la ’bhɛ pwɛ bhaaplɛŋ ‑lii, ’bhɛ ‑daa ’pe ‑a ’gbu ’kpee, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑le bhaaplɛŋ ’kpee ’triŋdɔ‑. 19‑Amasrɔyi, ‑za ’yɔɔ‑ mu ’lɛɛ‑ ’wole‑ da bhaaplɛŋ ’kpee: Mɛɛ dɛ zru oo, ‑yanbhɔɔya zru oo, ‑faan zru oo, bhla pe zru oo, mɛɛ ‑bhɛɛke’ ’tɔsiɛle zru, ’bhɛ ’pegee ‑Waanbhaa ’tɔsiɛle. 20’Woo pɛ mu ’la bhe ’wole‑ bhaaplɛŋ ’kpee ’triŋdɔ‑; ’duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan laa ’bhɛ gbɛ mafɛlɛ ’bhii‑ ‑wa klɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ‑kɔɔa’ ’si ta za ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑e pɛbhla‑; ’bhɛ ‑za ’ɛ ’bhɛ ’laa ’bhɛ zan ’kpee ’triŋdɔ‑.»
’Cie le do ’e ꞊kpaa Zesu ’yi
21’Bhɛ blaan, Zesu ‑gwa ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑ja Tiri ‑wa ’ɛ ’pegee Sidɔn ‑wa ’ɛ ‑woo ’klɛɛn ’la ’yi ’bhɛ ’yi. 22‑Woo ‑yrɛkpale ’tɛ, ’ke Kanaa ’klɛɛn ’yi le do ’la ’bhɛ ’yaa‑ ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ ye, ’bhɛ ’nule ’tɛnlɛ‑ Zesu ma, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑gbekaan dɔɔ: «Mɛɛzan, Davidi ’nranɛ‑, ’ŋ ’yrɛnkla ’e ma. ’Zina ‑o ‑yrɛnkpa’ zii’ ’eyɔɔle ’ŋ ’lunɛ ’ɛ ta.»
23’Duŋ‑ Zesu ’laa ‑za ’kedo‑ ’kpɔ ’lɛkunlɛ a ni. ’Bhɛla‑ ‑yile, ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o nule‑ ‑a ‑din, ’ke ‑wa pele‑ ‑a ni dɔɔ: «Le ’lɛɛ‑ ‑gbin ‑kɔɔ’ ’zi doo, ‑amasrɔyi ‑yoo ‑gbekan’ zii’ ‑kɔɔ’ zi.»
24’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a zikpale ‑o ni dɔɔ: «Mɛɛ ’la zan mu ‑o ’bhii‑ ‑bhlaa mu ’la ꞊nia Izraɛli mu ’ɛ ba ‑Waanbhaa’ ’ŋ ’winbwa‑ ’mu ‑la ’te ba.»
25’Bhɛ ’yi bhe, ’ke ’yee‑ Kanaa le ’ɛ ’nule ‑a ’kpɔ zɛnlɛ Zesu ’lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ’kaa: «Mɛɛzan, nu bhɔ ’ŋ ba!» 26’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’Kee pɛle ꞊kwan ‑nɛ mu ’ɛ ’kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ‑blinna ‑gbaan’ mu ni, ’bhɛ ’laa lele.» 27’Yee‑ le ’ɛ pe ’ezin‑ Zesu ni dɔɔ: «Wlan ‑le ’bhɛ ’le Mɛɛzan, ’duŋ‑ ‑gbaannɛ mu ’ɛ ‑woo zan mu blaan pɛle piinɛ‑ mu ’la ‑balaa’ ’trɛ ma ’mu ‑la bhle!» 28’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’E le! ’Yee ꞊kpaa ’egbɛnɛle ’le mi ’yi! Bhaa ’yoo‑ pɛ ’la zi, ‑Waanbhaa’ ’bhɛɛ‑ ’na ’e ni.» ’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’lunɛ ’ɛ bheele’ ’bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba.
Zesu gadɛ mu ‑bebe ‑bheela
29’Bhɛ blaan, Zesu ‑gwa ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’kee‑ gele‑ Galile ‑draa ’ɛ ’lɛ ma. ‑E ‑ja yaalɛ vlɛ gɔɔn do ’wiiŋ‑. 30’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑zamaa’ ‑bebe ’nule‑ ’palɛ‑ ‑a ta. ‑O ꞊nwa ’ke mɛɛ gaan ’siɛle‑ mu oo, mɛɛ ‑yrɛ ’wile‑ mu oo, ‑flugba mu oo, ’bhobho mu ’pegee gadɛ mu ‑glɔɔn ‑bebe ’le ‑a ni. ‑O ’mu ’kpɛn ’yilaa‑ ‑a gaan ma, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ‑bheela. 31Mɛɛ mu ’ɛ ‑o ’bhobho mu ‑bheeyrɛ’ yelawoa ’ke ’mu ‑janwo’, ’bhɛ ’pegee ‑o ‑flugba mu ’taawole ꞊ya, ’bhɛɛ‑ ‑o mɛɛ gaan ’siɛle‑ mu ‑bheele’ ꞊ya, ’bhɛ ’pegee ‑o mɛɛ ‑yrɛ ’wile‑ mu ‑yrɛ ’liiplooyrɛ ’la ꞊ya ’ke ’mu yrɛ ma ye, ’bhɛ ‑o ’kpɛn ’kpeelɛnia ‑o ma. ’Bhɛla‑ ‑yile, ‑o ‑yaa Izraɛli mu a ‑Waanbhaa’ ’ɛ ’tɔbhɔ zii’.
Zesu mɛɛ ’waa yiziɛ ‑lɛbwa (4.000)
32Zesu ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’siila‑, ’bhɛɛ‑ ‑e pe ‑o ni dɔɔ: «Mɛɛ mu ’lɛɛ‑ ‑o ‑yrɛnkla’ zii’ ’ŋ ma, ‑amasrɔyi ‑o ‑yrekpaa’ yaga ‑le ‑gɛ ’ke ‑woo ’ŋ zi, ’bhɛɛ‑ pɛle ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑o ’kɔɔ. ’Naa ‑o ‑a zi ’ke ‑o ge ‑o ’kpee ’fleŋ‑ ’le ‑o ba ‑lɛ ma. ‑Amasrɔyi ‑o sɔ baale’ ‑o ge bhla ’ɛ zi zi ’ɛ ’lii gbɔn ’ɛ ’kɔɔ.» 33’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑wa ‑lrɔkpale dɔɔ: «’O nu ’sɔlɛ‑ mɛɛ mu ’lɛɛ‑ ’kpɛn ’lɛbɔ‑ pɛle ‑srɔɔwolɛ ’bhɛ ‑bɔn drɛyi’ yrɛ ’lɛɛ‑ ꞊nɔɔ ’naa‑ ma ɛɛ?» 34Zesu ‑o ‑lrɔkpaa dɔɔ: «’bluu ’wɛɛ‑ ‑le ’ka ’kɔɔ ɛɛ?» ’Bhɛɛ‑ ‑o pe ‑a ni dɔɔ: «’Srwaplɛ‑, ’bhɛɛ‑ kaa ’fiɛntrɔnnɛ ’ke mu.» 35’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑zamaa’ ’ɛ ni dɔɔ ‑o yala‑ ’trɛ ma. 36’Bhɛɛ‑ ’kee‑ ’bluu ’yri ’srwaplɛ‑ ’ɛ ’pegee kaa mu ’ɛ ’sile, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑Waanbhaa’ ’pubɔle ’mu ma. ’Bhɛ blaan, ’ke ‑yoo takanle kplokplo, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑yoo ’kpale ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kɔɔ‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ’mu ‑o ‑yiciɛnle mɛɛ mu ’ɛ ma. 37‑O ’kpɛn pɛbhla‑, ’bhɛɛ‑ ‑o kpɛdwa‑. ’Bhɛɛ‑ ‑o ciɛ ‑nɛ ꞊yan ’srwaplɛ‑ ‑la ‑paa ’ke ’bluu kpu ‑vin mu ’la ꞊bwa ‑o blaan ’mu ’le. 38Mɛɛ ’waa yiziɛ ‑le pɛ ’ɛ ꞊bhla, ’ke ’bhɛ ’laa kpa le mu ’ɛ ’pegee ‑nɛ mu ’ɛ ta. 39‑O yanle pɛ ’ɛ ’bhlelele, ’ke Zesu ’ploole ‑zamaa’ mu ’ɛ ma ’kaa ‑o ge ‑o ba. ’Bhɛ blaan, ’ke ’yee‑ ’gbu bɔle‑ ‑yitakoŋ do ’yi, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ gele‑ Magadan ba ’klɛɛn ’ɛ ’yi.
16Farizi mu ’pegee Saduse mu ’ɛ ‑woo ’sɔle‑ maza do ‑yrɛwo’ zii’ Zesu ma
1‑Yrekpaa’ do, Farizi mu ’ɛ ’pegee Saduse mu ’ɛ ‑o ꞊nwa ‑jan bhee bɔlɛ Zesu ’lɛɛ. ‑O pe a ni dɔɔ: «’Kee‑ da Laanima ‑Waanbhaa’ ’gbu ’ɛ ba, ’bhɛ ’wlata‑ ’tɔɔmasie do zrɔn ’o ni ’sɔle‑ maza do klɛlele ’o ’yrɛ ma ‑gɛ doo.» 2’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’a zikpale ‑o ni dɔɔ: [«’Ke yromazi ‑yretɛbhɛ baa‑ bhla ꞊bhwa, ’bhɛɛ‑ ’ke ’ka laflɛ’ ’tranle ꞊ya, ’kaa pe dɔɔ: ‹Yrɛ ma ’kanle nu klɛlɛ ’elrele too›. 3’Bhɛɛ‑ zrwan ’tutu ’ɛ zi, ’ke ’ka laflɛ’ ’ɛ tilale ꞊ya, ’kaa pe dɔɔ: ‹La nu banlɛ ‑zɔn›. ’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ gbɛɛn‑ bhe, ’ka sɔ laflɛ’ ma ‑tɔɔmasie mu ’ɛ ’yidɔle, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa sɔ ‑Waanbhaa’ a pɛ ’waati mu ’ɛ ‑tɔɔmasie ’yidɔle ɛɛ?] 4’Saanigɛ mu ’ɛ ‑woo ’eyɔɔle, ’bhɛɛ‑ ‑o zru laa ‑o do ‑Waanbhaa’ ni. ‑Wa zi ’bhii‑ ‑o ’sɔle‑ maza do klɛ ‑o ‑yrɛ ma, ’duŋ‑ waa nu ’sɔle‑ maza ‑bhɛɛke’ do ’kpɔ klɛlɛ ‑o ‑yrɛ ma, ’ke yaa ’e go Zonasi a pɛ ’ɛ ba.»
’Bhɛ blaan, ’kee‑ jilale, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑yoo dulale ’tole ‑o dulayrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ.
Farizi mu ’ɛ ’pegee Saduse mu ’ɛ ‑waa’ mɛɛ daangbɛya ‑yɔɔ’ ’ɛ
5‑O ‑yaa ’kan zii’ bhla ’la ba ‑draa ’yrɛ gbɛ do ’ɛ ta, ’bluu ’sile‑ ꞊nia Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kpee. 6Zesu pe ‑o ni dɔɔ: «‑Ka ’ka ’yrɛkpa ’ka ’gbu ba ’elrele. ’Ka ’laa ’tolɛ‑ ’ke Farizi mu ’ɛ ’pegee Saduse mu ’ɛ ‑waa’ ’bluu ‑pɛɛ ’wlɛn ’sɛkɛ ’ɛ ‑e ’ka ’yini‑.»
7’Bhɛ ’yi bhe, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑wa pele ’sanle ‑o ’gbu ’kpee dɔɔ: «’Bluu ’sile‑ ’la ꞊nia ‑kɔɔ’ ’kpee ‑e ’bhɛɛ‑ ma ‑janwo’ zii’ bhe.»
8Zesu ‑o ’kpeejan‑ ’ɛ dɔle, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «’E! Mɛɛ mu, ‑mɛle ꞊kla ’ka ‑o ’ka ’kpeelɛdan ’zi ’bhɛ gbɛɛn‑ ɛɛ ’ke ’kaa pe dɔɔ ’ka ’laa ’bluu ’la ’silɛ‑ ’bhɛla‑ ‑zayi’ ’ŋ ‑janwo’ zii’ ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe ɛɛ? ’Kaa‑ ’kpaleya ’ɛ ‑yoo ’fiɛntrɔnnɛ ’dɛ! 9’Ka ’laa ’bhɛ ’yimalɛ ‑li ɛɛ? ’Ŋ ’bluu ’soo ’la takaan‑ kplokplo mɛɛ ’waa ’soo ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ka ciɛ ‑nɛ ꞊yan yɛkɛ‑ ’la ꞊paa ‑o blaan ’bluu kpu mu ’ɛ ’le, ’bhɛ ‑za ’ɛ ‑gwa gban ‑gun ’ka ’kpee ɛɛ? 10’Bhɛɛ‑ ’ŋ ’bluu ’srwaplɛ‑ ’la takaan‑ mɛɛ ’waa yiziɛ ’ɛ ma, ’bhɛ ’pegee ’ka ciɛ ‑nɛ ꞊yan yɛkɛ‑ ’la ꞊paa ‑o blaan ’bluu kpu mu ’ɛ ’le, ’bhɛ ‑za ’ɛ ‑gwa gban ‑gun ’ka ’kpee ’ezin‑ ɛɛ? 11’Ka ’laa ’yimalɛ dɔɔ ’naa ‑yaa ‑we ’zi ’bluu ‑zeze ’gbu ’le. ‑Ka ’ka ’yrɛkpa ’ka ’gbu ba ’elrele! ’Ka ’laa ’tolɛ‑ ’ke Farizi mu ’ɛ ’pegee Saduse mu ’ɛ ‑waa’ ’bluu ‑pɛɛ ’wlɛn ’sɛkɛ ’ɛ ‑e ’ka ’yini.»
12’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑wa ‑yimale dɔɔ yaa pelɛ ‑o ni ’kaa ‑woo ‑yrɛkpa’ ‑o ’gbu ba ’elrele ’bluu ‑pɛɛ ’wlɛn ’sɛkɛ ‑zeze ’gbu ma, ’duŋ‑ ‑e ‑yaa pe ’zi ‑o ni dɔɔ ‑woo ’gbu ’kun ’elrele Farizi mu ’ɛ ’pegeeSaduse mu ’ɛ ‑waa’ mɛɛ daangbɛya ‑yɔɔ’ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ma.
Piɛri pe kpataakpa ’kaa Zesu ‑o ’ke Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑Kpɔsɔɔ ’ɛ ’le
13’Bhɛ blaan, ’ke Zesu gele‑ ’klɛɛn ’la ‑yoo Sezare Filipu ‑wa ’ɛ ‑din ’bhɛ ’yi. ‑O bhɔle ’bhɛ ꞊nɔɔ, ’kee‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’lrɔkpale dɔɔ: «Mɛɛ mu ’ɛ ‑woo Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’kun zii’ mɛɛ ‑glɔɔn ’ɛ ‑dela ‑le ɛɛ?»
14’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑wa ‑lɛkunle ‑a ni dɔɔ: «Mɛɛ ’ke mu pe dɔɔ ’yoo‑ ’ke Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ’le, ’bhɛɛ‑ ‑a ’ke mu pe dɔɔ Eli ‑le ’e ’le, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑bhɛɛke’ mu pe ’ezin‑ dɔɔ ’ke ’yaa klɛlɛ Zeremi ’le, ’yoo‑ ’ke ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi ’ɛ do ’le.» 15’Bhɛ ’yi, ’ke Zesu ‑o ‑lrɔkpale dɔɔ: «’Bhɛɛ‑ ’ka mu ’gbu ’lɛɛ‑, ’ka mu pe ’ŋ ma ’nale‑ ɛɛ?»
16’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Simɔ Piɛri ’a ’lɛkunle ’a ni dɔɔ: «’Yoo‑ ’ke Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑Kpɔsɔɔ ’gbu ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’le, ‑Waanbhaa’ ’la ‑ya ‑yrɛ ma, ’bhi ‑le ’ke ‑a Gbe ’ɛ ’le.»
17’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ’a ni ’tɛ dɔɔ: «Zonasi gbe Piɛri, ’yaa‑ pɛ ‑yinra’! ‑Amasrɔyi ’e wlan ma jan ’la ꞊woa bhe, bhaaplɛŋ ’kedo‑ ’kpɔ laa ’bhɛ ’kpalɛ‑ ’e ’lii, ’ke yaa ’e go ’ŋ Dɛ ’la ‑yoo laanima ’bhɛ do ‑kplɛn ba. 18’Bhɛɛ‑ ’mi pe ’e ni dɔɔ: ‑Woo ’e sii Piɛri, ’bhɛ ’yi ‑le dɔɔ vlɛ, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’mi nu ’ke mɛɛ ’la zan mu ’mu ꞊kpaa ’mi ’yi ’mu ‑lɛdo’ ’ɛ gaan bɔlɛ vlɛ ’la ta, ’bhi ‑le ’bhɛ ’le. ’Ali‑ ga ’fuu ’laa nu ’sɔlɛ‑ ’bhɛ ta. 19’Ŋ nu laanima ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ’gborobhɛ mu ’ɛ gbɛkpalɛ ’e ’kɔɔ‑: ’Kee pɛ ’la ’yrela‑ ’trɛ ta ‑gɛ, ‑o nu ’bhɛɛ‑ ’yrelɛ‑ laflɛ’ ’yi; ’duŋ‑ ’kee‑ pɛ ’la ’ploola‑ ’trɛ ta ‑gɛ, ‑o nu ’bhɛɛ‑ ’ploolɛ‑ laflɛ’ ’yi ’ezin‑.»
20’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’lɛmazɔnle dɔɔ waa pelɛ mɛɛ ‑bhɛɛke’ do ’kpɔ ni ’kaa ’yoo‑ ’ke Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑Kpɔsɔɔ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’le.
Zesu ‑o ‑a dɛza ’pegee ‑a bweza gale ba ’ɛ ’mu ’lɛɛjanwo ’zi
21‑A ’san ’bhɛ yi ’ɛ ma, Zesu ’a ’lɛɛ za mu ’ɛ ma janwole ‑saan kpataakpa ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni, ’ke ‑ya pe ‑o ni dɔɔ: «‑A ‑lɛdulale ‑o ‑Waanbhaa ’kɔɔ ’ke ’ŋ ge Zeruzalɛmu, ’bhɛɛ‑ ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ ’pegee *’Sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ *’Toŋ daan mu ’ɛ, ‑o ‑yrɛnkpa’ ’mi ta ’ebebele ’bhɛ ꞊nɔɔ. ’Bhɛɛ‑ ‑o nu ’ŋ dɛlɛ ’tɛ, ’duŋ‑ ’ŋ nu bwelɛ gale ba ’ŋ gale blaan ‑yrekpaa’ yaga mi ma.»
22’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Piɛri Zesu ’siile mɛɛ mu ’ɛ ’yrɛ ‑gɔma’, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑lale’ ’sanle Zesu ta dɔɔ: «Bhaa ’bhɛ ’kan ’e ma ’egbɔɔnle, Mɛɛzan! ’Yooye‑ ’bhɛ ‑za ’lɛɛ‑, yaa nu ’tɛnlɛ‑ ’e ma ‑titi!»
23’Duŋ‑ Zesu ’e ’lɛklale Piɛri ta, ’ke ‑ya pele‑ ‑a ni dɔɔ: «’E ’pleŋgo‑ ’ŋ ma ’egbɔɔnle, ‑Setran’! ’Yoo‑ ’ŋ baayrɛ ‑la ‑glin ’zi ‑za ’yɔɔ‑ ’yi, ‑amasrɔyi ’e ’kpeejan‑ mu ’ɛ waa da ‑Waanbhaa’ ba, ’duŋ‑ ‑woo bhaaplɛŋ ’kpeejan‑ mu ‑la ‑le.»
24’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, Zesu pe ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Ke mɛɛ ’la zan ‑a zi ’bhii‑ ‑e klɛ ’ŋ zi mi ’le, ‑ya niigo ‑a ’gbu ’si ‑ɛ ’yi ’elwale ’pe, ’bhɛɛ‑ ‑e dɔ ‑yrɛnbhlele ꞊la, ’ke ’bhɛ ꞊kla, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ zan nu dɔ ’ŋ zi. 25‑Ayile, ’ke mɛɛ ’la zan ‑a zi ’bhii‑ ‑ya ’gbu ’si ’ɛ go ‑za ’yi, ’bhɛ zan nu bloolɛ ’bhɛ ꞊si ’ɛ ’yi. ’Duŋ‑ ’ke mɛɛ la zan ’e zru ‑gwa ‑a ’gbu ’si ’ɛ ni ’mi ‑zayi’, ’bhɛ zan nu ’bhɛ ꞊si ’ɛ ’srɔɔwo gbɛ drɛɛwolɛ. 26’Ke mɛɛ do ’trɛ ta pɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’srɔɔwoa‑, ’bhɛɛ‑ ’ke yaa ‑Waanbhaa ba bole ‑yrɛ ‑si ’ɛ ‑srɔɔwolɛ, ’bhɛ ’trɔn‑ ꞊kla ‑a ma ‑mɛla ‑le ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ’ke bhaaplɛŋ do ‑bloola ‑a ’gbu ’si ’ɛ ’yi, ‑e sɔ ‑a tagbawole ‑mɛla ‑le ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑srɔɔwo’ gbɛ drɛɛwo ɛɛ? 27’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’pegee ‑mlɛkɛ’ mu nu nulɛ yi do ta ‑a Dɛ a ’tɔbhɔleya ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ mɔkpɛn’ do do ‑za yɛkɛ‑ ’la ꞊kla, ‑e nu ’bhɛɛ‑ wlata za nalɛ ‑o ’kpɛn do do ni. 28’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni kpataakpa ’kaa mɛɛ ’la zan mu ’kpɛn ‑o ‑gɛ ‑zɔn, ‑o ’ke mu laa nu galɛ ’sani‑ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’nule‑ pleŋ‑ ’bhii‑ ‑bhleŋgbe do.»
17Zesu ’a dɔgbɛya ’ɛ mabɔɔla
1’Bhɛ blaan ‑yrekpaa’ ’srwado‑ mi ma, ’ke Zesu Piɛri ’bhɛɛ‑ Zaki ’pegee ’bhɛ nɛɛnɛ‑ Zaan ’siile, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o mɛɛ yiziɛ ’kpɔ gele‑ mɛɛ mu ’ɛ ’yrɛ ‑gɔma’ vlɛ gɔɔn ’trole‑ do ’wiiŋ‑. 2’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke Zesu ’a dɔgbɛya ’ɛ mabɔɔle ‑o ‑yrɛ ma: ‑A wlɛyi’ ’yaa‑ ‑bhi ’zi ’bhii‑ ‑yretɛ’ ’bhigbɛya, ’bhɛɛ‑ ‑a ta dunɛ‑ mu ’ɛ ’fleela‑ ’epu ‑yrayrale ’bhii‑ ’tɛbhile gbɛɛn‑. 3’Bhɛɛ‑ ’woo‑ Zesu a ‑klaŋlanɛ yaga ’ɛ ‑woo ‑yrɛkpale ’tɛ, ’ke ‑o Moizi ’pegee Eli ’yele Zesu ‑din, ’ke ’mu ‑o ‑balo klɛ ’zi Zesu ’le. 4’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Piɛri ’a ’pele Zesu ni dɔɔ: «Mɛɛzan, ’o klɛlawoa ‑gɛ bhe ’bhɛ ’lrela‑. ’Kee‑ ‑swa ’e ni, ’ŋ ’yoo‑ ‑a zi ’bhii‑ ’ŋ ’kpaanɛ yaga dɔ ‑gɛ: ’Bhi a pɛ do, Moizi a pɛ do ’bhɛɛ‑ Eli a pɛ do.»
5‑E ‑yaa ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’wo zii’ ’waati ’la ba, ’ke laflɛ’ ‑gblɛn ’fleele‑ ’pu do nule‑ ’kpalɛ‑ ‑o ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ‑weli’ do male‑ ’bhɛ laflɛ’ ‑gblɛn ’ɛ ’yi dɔɔ: «’Ŋ Gbe ’la ’ke ‑a ‑za sɔ ’ŋ ni ’egbɛnɛle ’yele‑ ‑gɛ, ’yele‑ ’ŋ zrukpalaa ’egbɛnɛle ’ezin‑, ‑ka ’ka ’trɔnkpa ‑a wojan mu ’ɛ ꞊la ’elrele.»
6‑Yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o ’bhɛ ‑weli’ ’ɛ ’male‑, ’ke ‑o baale’ ‑o zru ta ’trɛ ma ‑gblaan ’ɛ ’kɔɔ. 7’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’e ’mabɛɛnle ‑o ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya gbɛ yanle‑ ‑o ma ’ke ‑ya pe ‑o ni dɔɔ: «’Ka ’laa ‑gblaanlɛ’, ‑ka ’ka ’wlɛn‑.»
8’Bhɛɛ‑ ‑woo ŋgblo ‑lawlɛnle ’tɛ, waa ‑bhɛɛke’ ’yelɛ‑ ’ke yaa ’e go Zesu do ‑kplɛnnɛ’ ba.
9‑O zina bhla ’ɛ zi vlɛ gɔɔn ’ɛ ’wiiŋ‑, ’ke Zesu ‑o ‑lɛmazɔnle‑ dɔɔ: «’Ka pɛ ’la ꞊ya bhe, ’ka ’laa ’bhɛ ’pelɛ‑ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ni ’sani‑ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ bwele pleŋ‑ gale ba.»
Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑woo ‑balo klɛ ’zi Eli ta
10Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑wa ‑lrɔkpaa dɔɔ: «‑Mɛle ‑kla ’bhɛɛ‑ ’Toŋ daan mu ’ɛ pe ’kaa ‑Waanbhaa’ ’lɛla janwo mi Eli ‑le nu nulɛ Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑kpɔsɔɔ ’ɛ ’lɛɛ ’elwale ’pe ɛɛ?» 11Zesu pe ‑o ni dɔɔ: «Wlan ‑le ’bhɛ ’le, Eli nu nulɛ pɛ mu ’kpɛn ’lɛmagaanlɛ ’elwale ’pe. 12’Duŋ‑ ’mi pe ’ka ni dɔɔ Eli ꞊nwa gban, ’bhɛɛ‑ mɛɛ mu ’ɛ waa ‑a madɔlɛ, ’bhɛɛ‑ ‑za yɛkɛ‑ ’la klɛle ꞊swa ‑o ni ‑o ’bhɛɛ‑ ꞊kla ‑a ni. ‑O ‑yrɛn ’ɛ ’kpɛn ‑glɔɔn ‑kpaa ‑a ta. ’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, mɛɛ mu ’ɛ ‑o nu ‑yrɛnkpalɛ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’gbu ta ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑.» 13’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑wa ‑yimale dɔɔ ‑e ‑yaa ‑we ’zi ’ke Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ‑la ‑le.
Zesu ‑sɔɔnsɔɔndɛ ‑nɛ do ‑bheela
14‑O bhɔle ‑zamaa’ ’ɛ ‑din bhla ’la ba, ’ke mɛɛ do nule‑ baalɛ ’bhɛ ’kpɔ ta Zesu ’lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’a ’pele dɔɔ: 15«Mɛɛzan, ’ŋ ’nɛ ’ɛ ’yrɛnkla ’e ma. ‑Sɔɔnsɔɔn ‑o ‑a ‑yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ‑sɔɔnsɔɔn ’ɛ balaa’ ’a ta, ‑ya bɔ ’waati ’ke ba ’tɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’waati ’ke ba ’ezin‑ ‑ya balaa’ ‑yi ba. 16’Ŋ ꞊nwa ’kɛle‑ ’yaa‑ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni, ’bhɛɛ‑ waa ’sɔlɛ‑ ‑a ‑bheele’.»
17’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’E! Mɛɛ mu, ’ka mu ’la ’ka ’laa ’ka kpa ‑Waanbhaa’ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ka mɛɛ ’kpee ’yɔɔ‑ mu. ‑A ‑vinbwa ’waati ’wɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ ’ŋ bo ’ka ’pleŋ‑ ɛɛ? ’Waati ’wɛɛ‑ ‑le ꞊bwa, ’bhɛɛ‑ ’ŋ nu yanlɛ ’ka ’kwe ’sile‑ ’ɛ ’le ɛɛ? ‑Ka nu ‑nɛ ’ɛ ’le ’ŋ ni ‑gɛ doo!»
18’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’yranle ’yee‑ ’zina ’ɛ zi, ’kee‑ gole‑ ‑nɛ ‑zwannɛ ’ɛ zi. ’Bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’bheele ’bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe.
19’Bhɛ ’ɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o nule‑ ‑a ‑din mɛɛ mu ’ɛ ’yrɛ ‑gɔma’, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ‑lrɔkpale dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’o mɔɔ laa ’sɔlɛ‑ ’yee‑ ’zina ’ɛ ‑gbinle’ ‑nɛ ’ɛ zi ɛɛ?»
20Zesu ’a ’lɛkwan‑ ‑o ni dɔɔ: «’Ka gbɛ laa ’sɔlɛ‑ ‑a ‑gbinle’ ta, ‑amasrɔyi ’ka ’laa ’ka ’kpalɛ‑ ‑Waanbhaa’ ’yi ’egbɛnɛle. ’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ ’ke ’kaa‑ ’kpaleya ’ɛ ‑Waanbhaa’ ’yi, ’bhɛ ‑o bi ’bhii‑ mutaadi bhɛ do gbɛɛn‑, ’ali‑ ’ka nu a pelɛ vlɛ gɔɔn ’lɛɛ‑ ni dɔɔ ‑e ‑yro ‑a gbaanyrɛ ’ɛ ’lɛɛ‑ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ‑e ge gbaan laale, ‑e nu ’bhɛ ’kpɛn klɛlɛ ’ka ’weli‑ ta. ’Bhɛɛ‑ ’ka ‑bali ’laa nu wolɛ ‑za ’kedo‑ ’kpɔ klɛle ma.» 21[’Duŋ‑ ’zina ‑glɔɔn ’lɛɛ‑ ’bhɛ ’laa sɔ gole‑ mɛɛ zi, ’fɔke ’ka ’ka ’seriwoa ‑Waanbhaa’ ni ’bhɛɛ‑ ’ke ’ka ’suŋwlaa‑.]
Zesu ‑o ‑a dɛza ’pegee a bweza gale ba ’lɛɛjanwo gbɛ drɛɛwo ’zi ’ezin‑
22‑Yrekpaa’ do, Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’klale‑ ‑yaa ’eke‑ ba Galile ’klɛɛn ’ɛ ’yi. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑O nu Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’lɛnalɛ mɛɛ mu ni, 23’bhɛɛ‑ ’mu nu ‑a dɛlɛ, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ‑a gale blaan ‑yrekpaa’ yaga mi ma, ‑e nu bwelɛ gale ba.» ’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke wisi’ ‑gbɔɔ dɔle‑ ‑o ‑yrɛ ta.
‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ma ’nisra gbawoza
24Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o bhɔle Kapɛnɔmu ‑wa ’ɛ ta, ’ke *‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la ’nisrakun mu ’ɛ ‑woo mabɛɛnle Piɛri ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ’lrɔkpale dɔɔ: «’Kaa‑ pɛ Daan mi ’ɛ ’bhɛ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ma ’nisra ’ɛ gbawo taa‑ yaa ‑a gbawo ɛɛ?» 25’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Piɛri ’a ’pele dɔɔ: «‑Aani’, ‑ya gbawo.» Piɛri ‑yaa zan wlalɛ ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’ke Zesu ’a ’lrɔkpale dɔɔ: «’Bhi ’kpee ma ‑de mu ’gbu ‑le ’nisra gbawo ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi ‑bhleŋgbe mu ’ɛ ni ɛɛ? ‑Wa ’nɛ mu taa‑ ’cie mu ɛɛ?» 26Piɛri ’a zikpaa‑ ‑a ni dɔɔ: «’Cie mu ‑le ‑a gbawo.» ‑Ayile, ’ke Zesu ’a ’pele ’a ni dɔɔ: «‑Wa ’nɛ mu laa ‑o ’yee‑ ’nisra ’ɛ gbawo mu ’le bi. 27’Duŋ‑ ’waa ‑a zi ’bhii‑ ’o klɛ ‑o baapɛ mu ’le ‑za ’yɔɔ‑ ’yi. ’Bhɛla‑ ‑zayile, ge wɛyi‑ ’ɛ ’lɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’yaa‑ ’duŋleŋ ’ɛ blin ‑yi ’ɛ ba, ’kee‑ kaa ꞊lwa mi ’la ꞊kwan ’bhɛ ‑glaan’, ’bhɛɛ‑ ’ya kun. ’Bhɛ blaan, ‑a ‑lii ’ploo‑, ’bhɛɛ‑ ’e nu ‑gɔli’ ’taŋbha do yelɛ ‑a ‑lii; ’bhɛ ‑gɔli’ ’taŋbha do ’ɛ ’bhɛ ‑le nu ’sɔlɛ‑ ’o mɛɛ plɛ a pɛ ’nisra ’ɛ gbawole. ‑A ’si ’bhɛɛ‑ ’e ge ’mi ’pegee ’bhi a ’nisra ’ɛ gbawolɛ ’kɛle‑.»
18Mɛɛ ’la zan gblaan ‑yiya’ mɔkpɛn’ ni ‑Waanbhaa’ a ‑Bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta
1’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ’ke Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’nule ‑a ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ‑lrɔkpale dɔɔ: «‑De ’gbu ‑la gblaan ’yiya‑ mɔkpɛn’ ni laanima ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta ɛɛ?»
2’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ do ’siile, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’bhɛ dulale ‑o pleŋ‑, 3’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele dɔɔ: «’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ ’ke ’ka ’laa ’ka ’taawogbɛya ’ɛ niinalɛ, ’bhɛɛ‑ ’ka klɛ ’bhii‑ ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ mu gbɛɛn‑, ’ka ’laa nu gelɛ ‑titi laanima ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta. 4’Bhɛla‑ ‑zayile, ’ke mɛɛ ’la zan ’bhɛ ’gbu mavɛɛla, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑kla ’bhii‑ ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ ’lɛɛ‑ gbɛɛn‑, ’bhɛ zan ’ɛ ’bhɛ ‑la gblaan nu ‑yiyalɛ mɔkpɛn’ ni laanima ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta. 5’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan ‑nɛ do ’kpɔ ’cieya‑ ꞊kla ’mi ’tɔ ’ɛ ‑zayi’ ’bhii‑ ‑nɛ ’lɛɛ‑ gbɛɛn‑, ’bhɛ zan ’ɛ ’bhɛ ’mi ’gbu ‑la ’cieya‑ ꞊kla ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe.»
’Ploole‑ ‑za mu ’la ‑o mɛɛ bɔ ‑za ’yɔɔ‑ ’yi ’mu ma.
6Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «‑Nɛ mu ’la ‑woo ꞊kpaa ’mi ’yi, ’ke mɛɛ ’la zan ‑o do ’kpɔ ‑balaa’ ‑za ’yɔɔ‑ ’yi, ’ke ‑o vlɛ ‑kpuŋ ‑gbɛnɛ do ‑yrela bi ’bhɛ zan ’ɛ bhlɔ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ‑ja ‑a blinlɛ wɛyi‑ ba, ’bhɛ mabhaa ‑yaa nu bhɔlɛ ’bhɛ zan ’ɛ ma. 7‑Klɔlɔɔ’ ‑o ’drunyan ’yi mu ’ɛ ma ‑waa’ mɛɛ mu baaza ‑za ‑yɔɔ’ mu ’yi ’bhɛ ‑zayi’. Mɛɛ mu baaza ’ɛ ‑za ‑yɔɔ’ ’ɛ ’yi, ‑saawole laa ‑o ’bhɛ ma. ’Duŋ‑ mɛɛ ’la zan klɛ mɛɛ ‑bhɛɛke’ mu baapɛ ’le ‑za ’yɔɔ‑ ’yi, ‑klɔlɔɔ’ ‑o ’bhɛ zan ta.»
8«’Kee‑ ꞊kla ’e gbɛ do ‑la ‑zayi’ oo, ’kee‑ ꞊kla ’e gaan do ‑la ‑zayi’ oo, ’bhɛɛ‑ ’e baa‑ ’zi ‑za ’yɔɔ‑ ’yi, ‑o takan’, ’bhɛɛ‑ ‑o blin ’e ma ’egbɔɔnle. ’Kee ‑ja ’e gbɛ do ’pegee ’e gaan do ’le ‑Waanbhaa’ ba bole ‑yrɛ ma ‑si yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’bhɛ mabhaabhɔ ’e ma, ’ke ‑woo ’e ‑blinna ’e gbɛ plɛ ’pegee ’e gaan plɛ ’le ’tɛ ’la yaa lii ‑titi ’bhɛ ’yi. 9’Bhɛɛ‑ ’kee‑ ’yrɛbhɛ‑ do ‑le ’a ’wla zii’ ’e zi ’bhɛɛ‑ ’e baa‑ ’zi ‑za ’yɔɔ‑ ’yi, ‑a ‑yro ’bhɛɛ‑ ‑a blin ’e ma ’egbɔɔnle. ’Kee ‑ja ’e ’yrɛ gbɛ do ’le ‑Waanbhaa’ ba bole ‑yrɛ ma ‑si yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ ’bhɛ mabhaabhɔ ’e ma, ’ke ‑woo ’e ‑blinna ‑jranama ’tɛ ’ɛ ’yi ’e ’yrɛbhɛ‑ plɛ ’ɛ ’le.»
‑Bhlaa do ’la ꞊nia ’bhɛ ma ‑gɔɔn
10Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «‑Ka ’ka ’yrɛkpa ’ka ’gbu ba ’elrele, ’kooko‑ ’ka ’laa ’woo‑ ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ mu ’la bhe ‑o do ’kpɔ mavɛɛ; ‑amasrɔyi ‑waa’ ‑mlɛkɛ’ mu ’la ‑woo laanima ‑o dulale ‑o yikpɛn‑ ta ’ŋ Dɛ ‑yrɛ ꞊la. 11‑Amasrɔyi Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ꞊nwa mɛɛ ’la zan mu nile ‑yaa, ’mu ’la go zayi’ ‑za ’yi.»
12«’Bhɛɛ‑ ’ka mu pe ’nale‑ ɛɛ? ’Ke ‑bhlaa ‑kɛmɛ (100) do ‑o mɛɛ do ’kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑a do ’kpɔ ꞊nia ‑o ba, yaa nu ‑a ‑vin mia yiziɛ bhɛ vu ta ’srwayiziɛ ’ɛ ’tolɛ‑ vlɛ gɔɔn ’ɛ ’wiiŋ‑, ’bhɛɛ‑ ‑e ge ‑a do ’kpɔ ’la ꞊nia ’bhɛ ziglinlɛ ɛɛ? 13’Kee‑ ’yee‑ ‑bhlaa do ’la ꞊nia ’bhɛ ꞊ya, ’mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ ’bhɛ nu ‑a zrukpaalɛ ’egbɛnɛle ’ke ’bhɛ kan ‑a ‑vin mia yiziɛ bhɛ vu ta ’srwayiziɛ ’la ’mu ’laa ’nilɛ‑ ’mu ta. 14’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ka Dɛ ‑Waanbhaa’ ’la ‑yoo laanima yaa‑ zi ’bhii‑ ’woo‑ ‑nɛ mu ’la bhe ‑o do ’kpɔ ni ‑o ba.»
Nɛɛnɛ‑ ma do mu ’eke‑ a ‑sroma yan gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑
15«’Kee nɛɛnɛ‑ do ‑za ’yɔɔ‑ do ꞊kla ’e ni, ge ‑a ba, ’bhɛɛ‑ ’ka mɛɛ plɛ ’pleŋ‑, ’e ‑yaa’ ‑za ’yɔɔ‑ ’ɛ zrɔn ‑a ni. ’Ke ‑ya ’trɔnkpaa‑ ’e ’wojan‑ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑yaa’ ‑za ’yɔɔ‑ ’ɛ ‑dwa, ’e nu ’e nɛɛnɛ‑ ’ɛ bɔ gbɛ drɛɛwolɛ ‑Waanbhaa’ a zi ’ɛ ta. 16’Duŋ‑ ’ke yaa dɔlɛ a ‑la ’ke ‑ya ’trɔnkpa‑ ’e ’wojan‑ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’ke yaa ‑yaa ‑za ’yɔɔ‑ ’ɛ dɔlɛ, ’kee‑ ꞊kla mɛɛ do ’le oo, ’kee‑ ꞊kla mɛɛ plɛ ’le oo, ’mu ’sii‑, ’kooko‑ ’ka ’ka ’pleŋza‑ ’ɛ yan mɛɛ plɛ ’pegee mɛɛ yaga ‑yrɛ ma ’bhii‑ ’ka ’srɛ mu ’le. 17’Duŋ‑ ’ke yaa dɔlɛ a ‑la ’ke ‑ya ’trɔnkpa‑ ’mu ’wojan‑ ’ɛ ꞊la, ‑a pe ’kaa‑ Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ ’yrɛ ma ’ezin‑; ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑ ’ke yaa dɔlɛ ‑a ‑la ’ke ‑ya ’trɔnkpa‑ ’mu ’wojan‑ ’ɛ ꞊la, ’bhɛ zan ’ɛ klɛ ’e ’yrɛ ’yi ’bhii‑ mɛɛ ’la zan laa ‑Waanbhaa’ dɔ, ’bhɛɛ‑ ‑a ’kun ’bhii‑ ’nisrakun mi do gbɛɛn‑.
18«’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ: ’Ke ’ka pɛ ’oo pɛ ’la ’yrela‑ ’trɛ ta ‑gɛ, ‑o nu ’bhɛ pɛ ’ɛ ’yrelɛ‑ laanima laflɛ’ ’yi ’ezin‑. ’Bhɛɛ‑ ’ke ’ka pɛ ’oo pɛ ’la ’ploola‑ ’trɛ ta ‑gɛ, ‑o nu ’bhɛ pɛ ’ɛ ’ploolɛ‑ laanima laflɛ’ ’yi ’ezin‑.»
19«’Mi pe ’ka ni ’ezin‑ wlan ’ɛ ni dɔɔ ’ke ’ka ba mɛɛ plɛ ꞊kpaa do ma ’trɛ ta ‑gɛ pɛ do ’la ‑yrɛwo’ zayi’ ‑waa’ ’seri ’yi, ’ŋ Dɛ ‑Waanbhaa’ ’la ‑yoo laanima ’bhɛ nu ’bhɛ pɛ ’ɛ ’nalɛ‑ ‑o ni. 20‑Amasrɔyi, ’kee‑ ꞊kla mɛɛ plɛ oo, ’kee‑ ꞊kla mɛɛ yaga oo, ’ke ‑o ꞊klaa ’eke‑ ba ’mi ’tɔ ’ɛ ’yi ’ŋ nu klɛlɛ ‑o pleŋ‑.»
’Eke‑ a ‑sroma ’yanle‑
21’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Piɛri ’nule Zesu ‑din, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’bhɛ ꞊lrɔkpale dɔɔ: «Mɛɛzan, yi ’oo yi ’ke ’ŋ nɛɛnɛ‑ do bole ‑o ‑za ’yɔɔ‑ klɛle ma ’ŋ ni, ’ŋ sɔ ‑yaa’ ‑za ’yɔɔ‑ ’ɛ ‑sroma ’yanle gaan ‑wɛɛ’ ‑a ma ɛɛ? ’Ŋ ‑yaa’ ‑sroma ’yan gaan ’srwaplɛ‑ ‑a ma ɛɛ?» 22’Bhɛ ’yi bhe, ’ke Zesu ’a zikpale ‑a ni dɔɔ: «’Yooye‑, ’naa ’pelɛ‑ ’e ni dɔɔ ’e ‑yaa’ ‑za ’yɔɔ‑ ’ɛ ‑sroma ’yan gaan ’srwaplɛ‑ ’kpɔ, ’duŋ‑ ’mi pe ’e ni dɔɔ ‑yaa’ ‑za ’yɔɔ‑ ’ɛ ‑sroma ’yan gaan mia yaga ’bhɛ vu ‑lɛdulayrɛ ’srwaplɛ‑. 23’Bhɛla‑ ‑zayile, ’mi pe ’ka ni ’ezin‑ dɔɔ laanima ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ’pwɛle‑ ‑o ’ke ‑bhleŋgbe do a ‑za ‑le: ’Yee‑ ‑bhleŋgbe ’ɛ ’yaa‑ ‑a zi ’bhii‑ ‑yaa’ ca mu ‑yaa ‑yaa’ yewonɛ mu ’la ma, ‑e ’bhɛ ca mu ’ɛ ’liidɔ‑, ’bhɛɛ‑ ’mu ’bhɛ ca mu ’ɛ gbawo ‑a ni. 24‑E ’bhɛ ca za mu ’ɛ zisanle, ’ke ‑o nule‑ ‑yaa’ ’fa ꞊la yewonɛ ’ɛ do ’le ‑a ni. ‑Yaa’ ’mliyɔn ‑bebe ca ‑yaa ’bhɛ ma. 25’Duŋ‑ ’bhɛ ca ’ɛ gbawo ‑gɔli’ ’laa ‑yaa ’bhɛ yewonɛ ’ɛ ’kɔɔ. ’Bhɛla‑ ‑yile, a zan pe dɔɔ ’bhɛ ‑o ’yee‑ gɔnle‑ ’bhii lu do, ’bhɛ ’pegee ‑a na oo, ‑a ‑nɛ mu oo, ’bhɛɛ‑ ‑a ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn, ‑yaa’ ca ’ɛ gbawopɛ ’le. 26’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ’yee‑ yewonɛ ’ɛ baale’ ‑a ’kpɔ ta ‑a zan ’ɛ ’lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑sromabɔle ’bhɛ ni dɔɔ: ‹’Ŋ Zan, ’e zrubakpala ’ŋ zi, ’ŋ nu ’yaa‑ ca ’ɛ ’kpɛn gbawolɛ ’e ni!› 27‑Ayile, ‑a ‑yrɛnklale ‑a zan ma, ’ke ’bhɛ ‑yaa’ ca gbawoza ’ɛ ’saawole, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’ploole ‑a ma.»
28«’Duŋ‑, ’yee‑ yewonɛ ’ɛ ’e ’pwɛle‑ ‑a zan ba ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’ke ‑a ‑lɛpale ‑yaa’ yewoyɔɔn ’ɛ do ’le. Yaa denie ‑gɔli’ ’taŋbha ‑kɛmɛ do ca ’la ’yaa‑ ’bhɛ ma bhe, ‑e ’bhɛ ꞊kwan ’bhɛ blina‑, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa zan ’bhɛ ‑dewolɛ, ’bhɛɛ‑ ‑e pe ’bhɛ ni dɔɔ: ‹’An ca ’la ‑yoo ’e ma ‑a gbawo ’ŋ ni!› 29’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke ‑yaa’ yewoyɔɔn ’ɛ ’bhɛ baale’ ’bhɛ ’kpɔ ta ‑a ‑lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ‑sromabɔle ‑a ni dɔɔ: ‹’E zrubakpala ’ŋ zi, ’ŋ nu ’yaa‑ ’ɛ gbawolɛ ’e ni!› 30’Duŋ‑, ’yee‑ laa dɔlɛ ’bhɛ ꞊la; ‑ayile ’ke ‑ya yewoyɔɔn ’ɛ bɔle‑ ‑kaso ’yi ’sani‑ ’ke ’bhɛ yan ‑yaa’ ca ’ɛ gbawolele. 31‑Yaa’ yewoyɔɔn ‑vin mu ’ɛ ’mu ’a klɛgbɛya ’ɛ ’yele‑, ’ke ’mu ’mu ’wlɛyisriwole ‑a ‑la gbɛ ‑yɔɔ ’ɛ ’kɔɔ ’mu ma. ’Bhɛɛ‑ ’ke ’mu gele‑ ’bhɛ ‑za ’ɛ ’kpɛn ’yigɔɔnlɛ ‑o ‑kuŋlii ’ɛ ni. 32’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o ‑kuŋlii ’ɛ ’bhɛ ’yee‑ yewonɛ ’ɛ ’siile, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: ‹Mɛɛ ’kpee ’yɔɔ‑! ’Mi ’yaa‑ ca mu ’ɛ ’kpɛn mazatwa ’e ‑sroma ’la ꞊bwa ’ŋ ni ’bhɛ ‑zayi’. 33’Bhi ’yrɛnklaa‑ ’mi ma gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ’e yewoyɔɔn ’ɛ ’yrɛn ’yaa‑ sɔ ’klale ’bhi ma ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑ ’ezin‑.› 34’Bhɛ ya ’ɛ ’yi bhe, ‑a ‑kuŋlii ’ɛ zruplii‑ gbɛ ‑yɔɔ’ ’ɛ ’kɔɔ ’kee‑ ’yee‑ yewonɛ ’ɛ ’kpale mɛɛ ’la zan mu ‑yaa nu ‑yrɛnkpalɛ ‑a ta ‑kaso ’yi ’mu ’kɔɔ, ’sani‑ ‑e yan ‑yaa pɛ ca ’ɛ ’kpɛn gbawole ’le.
35«’Ŋ Dɛ ‑Waanbhaa’ ’la ‑yoo laanima, ‑e nu ’ka ’kunlɛ‑ ’eyɔɔle ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑, ’ke ’ka ’kpɛn do do laa ’eke‑ a ‑sroma ’yanlɛ‑ ’ka zru ’ɛ ’kpɛn ’le.»
19ZESU ‑O GE ’ZI ZERUZALƐMU
Gwlɛnna yaa‑ ’kanza‑
1Zesu ’yanle‑ ’bhɛ jan mu ’ɛ ’wolele, ’kee‑ gole‑ Galile ’klɛɛn ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ gele‑ Zude ’klɛɛn gbɛ do ’la ‑yoo Zrudɛn yue ’ɛ ’yrɛ gbɛ do ’ɛ ta ’bhɛ ’yi. 2’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe ’ezin‑, ’ke ‑zamaa’ ’srɛ mu dɔle‑ ‑a zi; ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’mu a gadɛ mu ’ɛ bheele’.
3’Bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke Farizi mu ’ke mu nule‑ ‑a ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ‑lrɔkpale ‑jan bhee bɔ zayi’ ‑a ‑lɛɛ dɔɔ: «‑Kɔɔ’ a ’toŋ ’ɛ ta, mɛɛ do sɔ ’ploole ‑a na ma ’ke ’bhɛ ‑za ’tɔle‑ ‑za ꞊kla ɛɛ?»
4’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ‑o ‑lrɔkpale dɔɔ: «’Ka ’laa ‑jan ’lɛɛ‑ ’bhɛ tapelɛ ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi ɛɛ? ‑E pe ’kaa: ‹’Drunyan zisan’ bhla ’ɛ zi, ‑Waanbhaa’ ’gwlaan‑ ’pegee le ꞊kla;›5’bhɛɛ‑ ‑e pe dɔɔ: ‹’Bhɛla‑ ‑zayile ’gwlaan‑ nu golɛ ‑a dɛ ’pegee ‑a nɛɛ ‑din, ’bhɛɛ‑ ‑o ’pegee ‑a na nu ’kpalɛ‑ do ma, ’bhɛɛ‑ ‑o mɛɛ plɛ nu klɛlɛ mɛɛ do ’kpɔ ’le.›6’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, waa nu klɛ ‑li mɛɛ plɛ, ’duŋ‑ ‑o nu klɛlɛ mɛɛ do ’kpɔ ‑la ‑le. ‑Waanbhaa’ pɛ plɛ ’la ꞊kpaa ’eke‑ ma do, ‑yoo ’ke ‑za ’le ’ke bhaaplɛŋ ’laa ‑o go ’eke‑ ma.»
7’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke *Farizi mu ’ɛ ‑o Zesu ꞊lrɔkpale ’kaadɔɔ‑: «‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ *Moizi ’a ꞊pia dɔɔ ’ke mɛɛ do ‑o ‑a zi ’bhii‑ ‑e gwlɛnna yaa‑ ’kan ’yee‑ ’pegee ‑a na pleŋ‑, ‑e ’bhɛ ’sɛwɛ ’kpa ‑a na ’kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ‑e ploo ’bhɛ ma ɛɛ?»
8’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Ka zru ‑yɔɔya’ ‑la ma, ’bhɛɛ‑ Moizi ’a ꞊pia ’ka ni ’ka ’ploo‑ ’ka ’na mu ’ɛ ma; ’kebhlaale, ’drunyan zisan’ bhla ’ɛ zi yaa ‑yaa ’bhɛ gbɛɛn‑ ‑gee’. 9’Duŋ‑ ’mi pe ’ka ni dɔɔ: ’Ke mɛɛ ’la zan na laa gwlɛn ‑glinlɛ’, ’ke ’bhɛ zan ’ɛ ’ploola‑ ’bhɛ ’na ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ le ‑bhɛɛke’ ’yalaa‑, ’bhɛ zan ’ɛ ‑e ‑yanbhɔɔya ‑la ꞊kla ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe.»
10’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑wa pele‑ ‑a ni dɔɔ: «’Ke ’gwlaan‑ do ’pegee ‑a na pleŋza ‑o ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑ bhe, ‑trɔn ’laa ‑o gwlɛnna yaale ’ɛ ma.» 11‑Ayile, ’ke Zesu ’a zikpale ‑o ni ’kaa: «Mɔkpɛn’ ’laa sɔ dɔle‑ ’bhɛ ‑jan ‑glɔɔn ’lɛɛ‑ ꞊la, ’ke yaa ’e go ‑Waanbhaa’ ’bhɛ ’seŋ ꞊naa mɛɛ mu ’la zan mu ni, ’mu ‑la ba. 12’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, mɛɛ ’ke mu laa sɔ le ’sile, ’bhɛ ‑za ’ɛ ‑daa ‑a ’san ‑o ya yi ma. ‑A ’ke mu laa sɔ le ’sile, ‑amasrɔyi ‑woo ’gwlaan‑ ‑trɔ mu ’le. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ ’ke mu ’ezin‑, waa dɔ ‑a ꞊la ’ke ‑o ‑le si laanima ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ’bhɛ ‑za ’yi. ’Ke mɛɛ ’la zan sɔ ‑jan ’lɛɛ‑ ’yimale ‑ya ‑yima’!»
Zesu ‑o ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ mu ’ɛ ’dumawo zii’
(Maki 10.13-16; Luki 18.15-17)
13Mɛɛ ’ke mu ‑nwa ‑nɛ ’ke mu ’le Zesu ni, ’kooko‑ ‑ya gbɛkpa’ ’mu ma, ’bhɛɛ‑ ‑ya ’seriwo ’mu ma. ’Duŋ‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’yranna‑ ’bhɛ zan mu ’ɛ zi. 14’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «‑Kaa ’to ’ke ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ mu ’ɛ nu ’ŋ ba, ’ka ’laa ’bhɛ ’saawolɛ ‑o ’kɔɔ dɔɔ waa nulɛ ’mi ba. ‑Amasrɔyi mɛɛ ’la zan mu ‑o ’bhii‑ ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ mu ’lɛɛ‑ gbɛɛn‑, ’wole‑ nu gelɛ laanima ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta.»
15’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’e gbɛ ’kpale ’woo‑ ‑nɛ mu ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ gele‑ yrɛ ‑bhɛɛke’ do ꞊nɔɔ.
‑Naflo zan ‑zwannɛ do a ‑za
(Maki 10.17-31; Luki 18.18-30)
16Mɛɛ do ’e ’mabɛɛnna Zesu ‑din, ’bhɛɛ‑ ‑ya ꞊lrɔkpaa dɔɔ: «’O Daan mi, ’ŋ sɔ ‑mɛ za ‑lrele’ ’gbu ‑la klɛle‑, ’bhɛɛ‑ ’ŋ ‑Waanbhaa’ ba bole ‑yrɛ ma ‑si ’la ‑daŋ’ ’laa ‑o ‑a ma ’bhɛ ’srɔɔwo‑ ɛɛ?»
17’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni ’kaa: «‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’yoo‑ ’ŋ ꞊lrɔkpa’ zii’ ‑za ’wlan za ma ɛɛ? ‑Waanbhaa’ do ‑kplɛn ‑le ’ewlanle. ’Ke ’ya ꞊pia ‑e gele‑ bole ‑yrɛ ma ‑si yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’toŋ mu ’ɛ ’klɔsikun.» 18’Yee‑ mɛɛ pe Zesu dɔɔ: «’Toŋ mu ’ɛ ‑dele ɛɛ?»
’Bhɛɛ‑ Zesu ’a ’lɛkwan‑ ‑a ni dɔɔ ’woo‑ ’toŋ mu ’ɛ ’wole‑ ‑gɛ: «’Yaa mɛɛ dɛlɛ; ’yaa ‑yanbhɔɔya klɛlɛ, ’yaa ‑faanwolɛ, ’bhɛ ’pegee ’yaa bhla ’kpalɛ‑ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ma;19’bhɛɛ‑ ’yee dɛ ’pegee ’e nɛɛ ‑lɛdɔ’ ‑a ma; ’bhɛ ’pegee ’e ‑vindo’ mi ‑za ’sɔ ’e ni ’bhii‑ ’e ‑za sɔ ’e ’gbu ni gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑.»
20’Duŋ‑ ’yee‑ ‑zwannɛ ’e pe Zesu ni ’kaa: «’Ŋ ’bhɛ ’toŋ mu ’la bhe ’mu ’kpɛn ’klɔsikwan gban, ’ŋ sɔ ‑a ‑dela ’klɔsikunle ’ezin‑ ɛɛ?» 21’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’Kee ’yoo‑ ‑a zi ’bhii‑ ’e ’lɛsɔle klɛ, ge ’e ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn gɔn, ’bhɛɛ‑ ‑o ma ‑gɔli’ ’ɛ ’na ’kɔɔfleŋzan mu ni. ’Kee ’bhɛ ꞊kla, ’bhɛɛ‑ ’yaa‑ ‑naflo ‑bebe nu klɛlɛ laflɛ’ ’yi. ’Bhɛ blaan, nu dɔ ’ŋ zi ’tɛ.»
22’Duŋ‑ ’yee‑ ‑zwannɛ ’ɛ ‑e ’bhɛ ‑jan mu ’ɛ ’male‑, ’kee‑ gele‑ ‑a wlɛyisriwole ’le, ‑amasrɔyi naflo ‑bebe ‑yaa ’kɔɔ.
23’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ: ‑Naflo zan do gele la laanima ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta ’dɛ. 24’Bhɛɛ‑ ’mi ’a pe ’ka ni ’ezin‑ dɔɔ: ‑Naflo zan do gele laanima ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta ’bhɛ ’lale‑ ’yiya‑ ’ke ’bhɛ kan ’yɔɔnma do ’kanle‑ ma ‑mlɛsiɛnnɛ do ‑gluu zi ’bhɛ ta.»
25Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ, ‑o ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’male‑, ’ke ‑o ’kpeelɛnile ‑o ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ dɔɔ: «‑De ’gbu ‑le sɔ gole‑ ‑za ’yi ɛɛ?»
26Zesu ’e ’yrɛkpale ‑o ta, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «’Bhɛ ‑za ’ɛ klɛ ’seŋ ’laa ‑o bhaaplɛŋ mu ni. ’Duŋ‑ ‑za ’kpɛn ’seŋ ‑o ‑Waanbhaa’ ni.»
27’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Piɛri ’a ’pele Zesu ni dɔɔ: «’E ’yrɛkpa ‑gɛ, ’o mɔɔ ‑ploola pɛ ’kpɛn ma, ’bhɛɛ‑ ‑o ꞊nwa ’e zi, ’o mɔɔ nu ‑mɛ ‑trɔn ‑la ‑srɔɔwolɛ ’bhɛ ma ɛɛ?»
28’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ: ’Ke *Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’yalaa‑ yi ‑nɛ ’la ta ‑yaa’ ’tɔbhɔ ma ‑bhleŋgbe ’yaakpe‑ ’ɛ ta ’drunyan drɛɛ ’ɛ ’yi, ’ka mu mɛɛ vu ta plɛ ’la ’yaa‑ ’ŋ zi yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ, ‑o nu ‑bhleŋgbeya ’yaakpe‑ mu nalɛ ’ka ’kpɛn do do ni, ’bhɛɛ‑ ’ka nu Izraɛli ‑gbaa vu ta plɛ ’ɛ ’kitikanlɛ. 29’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’ke mɛɛ ’la zan ‑yaa’ ’fɛ mu oo, ‑a nɛɛnɛ‑ ’gwlaan‑ mu ’pegee ‑a nɛɛnɛ‑ le mu oo, ‑a dɛ ’pegee ‑a nɛɛ oo, ‑a ‑nɛ mu ’pegee ‑yaa’ gba mu ’kpɛn ꞊twa ‑a nɔɔ‑ ’mi ‑zayi’, ’bhɛ zan nu ’bhɛ yɛkɛ‑ maza ‑glɔɔn ‑kɛmɛ do ‑srɔɔwolɛ, ’bhɛɛ‑ ‑a ’ciɛn nu klɛlɛ ’ke ‑Waanbhaa’ ba bole ‑yrɛ ma ‑si ’la ‑daŋ’ ’laa ‑o ’bhɛ ma ’bhɛɛ‑ ’le. 30’Duŋ‑, mɛɛ ’la zan mu ‑o ‑zɔn zilɛɛ‑ mu ’le, ’mu ‑bebe nu klɛlɛ ‑zanta’ mu ’le too; ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan mu ‑o ‑zɔn ‑zanta’ mu ’le, ’mu ‑bebe mu nu klɛlɛ zilɛɛ‑ mu ’le too.»
20‑Drɔɔ gba la yewonɛ mu ma jan
1Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «Laanima ‑Bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ’pwɛle‑ ‑o ’ke gbazan do a ‑za ‑la ‑le. ’Yee‑ gbazan ’ɛ ’pwɛla‑ zrwan ’tutu ’ɛ zi, ’kooko‑ ‑e sɔ yewonɛ mu ’kunle, ’bhɛɛ‑ ’mu ge yewolɛ ‑yaa’ ‑drɔɔ gba ’ɛ ta. 2’Yee‑ ’pegee yewonɛ mu ’ɛ ‑bɛŋgwa ‑yrekpaa’ do ta ye ‑sra ’ɛ ’bhɛ ma, ’bhɛ ’yaa‑ denie ‑gɔli’ ’taŋbha do. ’Bhɛ ’yi ’ke ‑yoo winbɔle yewo yrɛ nɔɔ‑ ‑yaa’ ‑drɔɔ gba ’ɛ ’yi. 3’Bhɛ blaan, ‑yretɛbhɛ gwlɛn ‑wlɛn bhla ’ɛ zi, ’ke ’yee‑ gbazan ’ɛ ge gbɛ drɛɛwole ‑wa ’kpee ‑kpan ’ɛ ta ’ezin‑, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ yewonɛ ’bhɛɛke mu yele‑: ’Mu ’laa ‑yaa ye ’kedo‑ ’kpɔ ’wo zii’. 4‑Ayile, ’ke gbazan ’ɛ ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: ‹’Ka mu ge ’ezin‑ yewo ’an ‑drɔɔ gba ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’ŋ nu ‑yrekpaa’ do ta ‑sra ’nalɛ‑ ’ka ni.› 5’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ’bhɛ yewonɛ mu ’ɛ ‑o gele‑ gba ’ɛ ta. ‑Yrekpaa’ bhɔle, ’ke gbazan ’ɛ gele‑ ’ezin‑ ‑wa ’ɛ ’kpee, yewonɛ mu baan’ ‑glin yrɛ nɔɔ‑; ’bhɛɛ‑ ‑yretɛbhɛ bhlɔ bii bhla ’ɛ zi, ’ke ‑ya klɛle‑ ’bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi. 6‑Yretɛbhɛ baa‑ ’waati ’ɛ ba, ’ke gbazan ’ɛ ge gbɛ drɛɛwole ’ezin‑ ‑wa ’kpee ‑kpan ’ɛ ta, ’kee‑ yewonɛ mu ’ɛ ’ke mu yele‑. ’Bhɛ klɛle ’ke ‑yoo ‑lrɔkpale dɔɔ: ‹’Kee‑ ’san zrwanzi ’ɛ ma, ’ke ’bhɛ nu ’tɛnlɛ‑ yromazi ’ɛ ma, ‑mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka dulale ‑o ‑gɛ ’ke ’ka ’laa ye ’kedo‑ ’kpɔ wo ɛɛ?› 7’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke ‑wa ‑lɛkunle gbazan ’ɛ ni ’kaa: ‹Mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ye nalɛ ‑o ni.› ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: ‹’Ka mu ge ’ezin‑ yewo ’an ‑drɔɔ gba ’ɛ ta!›»
8«Yromazi bhɔle, ’ke gbazan ’ɛ ‑ya pele‑ ‑yaa’ yewonɛ mu ‑kuŋlii ’ɛ ni dɔɔ: ‹Yewonɛ mu ’ɛ ’sii, ’bhɛɛ‑ ‑o ’kpɛn gbawo do do ’kee‑ san mɛɛ ’la zan mu ‑nwa boolazi ’mu ma, ’kee‑ ge ’tɛnlɛ‑ mɛɛ ‑lwa mu ’ɛ ma.› 9Yromazi ‑yretɛbhɛ baa‑ bhla zi mɛɛ mu ’ɛ ’nule‑, ’ke ‑o ’kpɛn do do ‑yrekpaa’ do ta ‑sra ‑srɔɔwole. 10’Bhɛ blaan, zrwan ’tutu zi mu ’ɛ, ’mu ’bhɛ ’yele‑, ’mu ’kpee ma, ’mu ‑sra ’ɛ ’yaa‑ ’kanlɛ‑ boolazi mu ’ɛ ’mu a pɛ ‑sra ’ɛ ta. ’Duŋ‑ ‑o ’kpɛn do do ‑yrekpaa’ do ta ‑sra ‑la ‑srɔɔwoa. 11’Bhɛ mu ’bhɛ ‑yrekpaa’ do ta ‑sra ’ɛ ‑srɔɔwole, ’bhɛ ’lalawoa ‑o ma, ‑o gbazan ’ɛ ’tɔpia‑ ‑o ‑lɛla’. 12’Bhɛɛ‑ ’ke wa pele‑ dɔɔ: ‹Yewonɛ mu ’lɛɛ‑ ’mu ꞊nwa ‑yretɛbhɛ baale blaan, ’bhɛɛ‑ ‑o yewoa‑ ’waati sanɛ‑ ’gbu ‑la ba, ’bhɛɛ‑ ’yoo ’kpɛn ’sra‑ ’ɛ ꞊kla do. ’O mɔɔ ’duŋ‑ ’o ‑yrekpaa’ do ’ɛ ‑gaa ’o ’trɛbhɔlele ye ’ɛ ’kɔɔ ‑yretɛbhɛ ‑bhile’ ’ɛ ꞊la.› 13’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke gbazan ’ɛ ‑ya zikpale ‑o do ni dɔɔ: ‹’Ŋ ’bhɛgwlɛn‑, ’naa ’e tabhlelɛ, ’bhi ’pegee ’mi ’laa ‑bɛŋgolɛ ‑yrekpaa’ do ta ‑sra ‑la ma ɛɛ? 14’Yaa‑ ‑sra ’ɛ ’kun ‑gɛ ’bhɛɛ‑ ge ’e ba. ’Ŋ ‑sra yɛkɛ‑ ’la ’naa‑ ’e ni, ’ŋ ’yoo‑ ‑a zi ’bhii‑ ’ŋ ’bhɛɛ‑ yɛkɛ‑ ’na mɛɛ la zan yewoa‑ boolazi ’bhɛ ni ’ezin‑. 15’Ke pɛ ’la klɛle ‑swa ’ŋ ni ’ŋ ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’le, ’naa sɔ ’bhɛ klɛle‑ ɛɛ? Taa‑ ’yee ‑tɛɛkpa’ zii’ ’ŋ ma ’an wlanya ’ɛ ‑za ’yi ɛɛ?›» 16’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «Mɛɛ ’la zan mu ‑o ‑zɔn ‑zanta’ mu ’le, ’mu ‑le nu klɛlɛ zilɛɛ‑ mu ’le too; ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan mu ‑o zilɛɛ‑ mu ’le ‑zɔn, ’mu ‑le nu klɛlɛ ‑zanta’ mu ’le too.»
Zesu ‑o ‑a dɛza ’pegee a bweza gale ba ’ɛ ’wogbɛya yaga mi ’wo ’zi
(Maki 10.32-34; Luki 18.31-34)
17Zesu ’yaa‑ Zeruzalɛmu ’taa ’ɛ ta bhla ’la ba, ’kee‑ yaa ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’siile ’edaŋma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: 18«‑Ka ’ka ’trɔnbadɔ doo, ‑kɔɔ’ gelawo zii’ Zeruzalɛmu ‑gɛ bhe, ‑o nu Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’lɛnalɛ ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee ’Toŋ daan mu ’ɛ ni, ’bhɛɛ‑ ’mu nu a pelɛ ’kaa ‑wa dɛ. 19‑O nu a ‑lɛnalɛ Zuufu kle mu ’ɛ ni, ’bhɛɛ‑ ’mu nu ’sɔnsilɛ ‑a ma, ’bhɛɛ‑ ’mu nu ‑a zita zɔnlɛ ’ke gbaŋbhlɛ ’le; ’bhɛ blaan, ’mu nu a gbaanlɛ ‑yrigbɛɛle do ta. ’Duŋ‑, ‑a gale blaan ‑yrekpaa’ yaga mi ma, ‑e nu bwelɛ gale ba.»
Zaki ’pegee Zaan nɛɛ ’ɛ ‑yoo ‑za do ‑yrɛwo’ zii’ Zesu ma
(Maki 10.35-45; Luki 22.25-27)
20’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zebede ’na, Zaki ’pegee Zaan nɛɛ ’ɛ, ’bhɛ ’e ’mabɛɛnle Zesu ‑din, ’ke ‑ya ’kpɔ zɛnle‑ Zesu ’lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑za do ‑yrɛwole ’bhɛ ma. 21Zesu pe ‑a ni dɔɔ: «’Yoo‑ ‑mɛ pɛ ‑la zi ɛɛ?»
‑Ayile, ’ke ‑ya pele‑ Zesu ni dɔɔ: «’E ’liiwli‑ na ’ŋ ni ’bhɛ ta dɔɔ ’kee ‑ja yaalɛ ’waati ’la ba ’yaa‑ ‑bhleŋgbeya yaayrɛ ’ɛ ’nɔɔ‑, dɔ ‑a ‑la ’ke ’ŋ gbe plɛ ’lɛɛ‑ ‑a do yalaa’ ’e gbɛyiɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑bhɛɛke’ do ’ɛ ’bhɛ yalaa’ ’e gbɛkoo‑ ta.» 22’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke Zesu ’a ’pele dɔɔ: «’Ka ‑o pɛ ’la ’yrɛwo zii’ ’ŋ ma ’ka ’laa ’bhɛ dɔ. ’Ŋ nu ‑yrɛn pɛyan‑ do ’la ’bhɛ milɛ ’ka sɔ ’bhɛ ’mile‑ ɛɛ?» ‑Wa ‑lɛkwan Zesu ni dɔɔ: «‑Aani’! ’O mɔɔ sɔ ’bhɛ ’mile.» 23’Bhɛ klɛlɛ ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «Wlan ‑le ’bhɛ ’le, ’ŋ nu ‑yrɛn pɛyan‑ do ’la ’milɛ‑ ’ka nu ’sɔlɛ‑ ’bhɛ ’ke ’milɛ‑. ’Duŋ‑ ’ŋ gbɛyiɛ ta yaayrɛ oo, ’ŋ gbɛkoo‑ ta yaayrɛ oo, ’mi ’laa ‑o ’bhɛ ’na mi ’le. ’Ŋ Dɛ ‑Waanbhaa’ ‑le ’bhɛ yaayrɛ mu ’ɛ ‑lɛmagaanna gban mɛɛ ’la zan mu ni, ‑e nu ’mu ’nalɛ‑ ’bhɛɛ‑ zan mu ‑la ni.»
24Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ‑vin vu ’ɛ ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’male‑, ’ke ‑woo zrupliile ’woo‑ nɛɛnɛ‑ ma plɛ ’ɛ ma. 25’Bhɛla‑ ‑yile, ’ke Zesu ‑o ’kpɛn ’siile, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «’Kaa ’yaango‑ dɔɔ ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi mɛɛ gblaan mu ’ɛ ’kpaale‑ ‑o ‑waa’ mɛɛ mu ’ɛ ’wiiŋ‑, ’bhɛɛ‑ ‑o mɛɛ mu ŋgblo kpalaa’ ‑o ꞊la. 26’Duŋ‑, ’ka mu laa ’bhɛ ’yansi za klɛlɛ ’ka ’pleŋ‑. ’Ke mɛɛ ’la zan ‑a zi ’bhii‑ ‑e klɛ ’ka ta mɛɛ gblaan ’le, ’bhɛ zan ’ɛ klɛ ’kaa‑ yewonɛ ’le. 27’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ‑a zi ’bhii‑ ‑e klɛ ’ka ’kpɛn ’lɛɛ mi ’le, ’bhɛ zan ’ɛ klɛ ’kaa‑ lu ’le. 28’Bhɛ klɛgbɛya do ’yi bhe, Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ yaa nulɛ mɛɛ mu klɛlɛ ‑yaa’ yewonɛ mu ’le, ’duŋ‑ ‑e ꞊nwa ‑a ’gbu klɛlɛ mɔkpɛn’ a yewonɛ ’le, ’bhɛ ’pegee ’ke ‑ya ’gbu ’si ’ɛ klɛ ’ke mɛɛ ‑bebe tagbawo pɛ ’le ‑Waanbhaa’ ni.»
Zesu ‑yrɛ ’wi mi plɛ ‑bheela
(Maki 10.46-52; Luki 18.35-43)
29‑O gole Zeriko ‑wa ’ɛ ’kpee, ’ke ‑zamaa’ ’srɛ do dɔle‑ ‑o zi. 30’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ‑yrɛ ’wi mi plɛ yaale ‑yaa zi ’ɛ ’lɛzi‑, ’bhɛɛ‑ ’mu ’a male ’kaa Zesu yaa‑ ’kan zii’, ’ke ’mu ‑gbekanle ’ke ‑wa pe dɔɔ: «Mɛɛzan, Davidi ’nranɛ‑, ’o ’yrɛnkla ’e ma!» 31’Duŋ‑, ‑zamaa’ ’ɛ ’yaa‑ ‑yran ’zi ‑o zi dɔɔ ‑woo taga. ’Bhɛɛ‑ drɔɔn’, ‑o ‑yaa ‑gbekan’ zii’ ’ezin‑ ’eglɔɔle dɔɔ: «Mɛɛzan, Davidi ’nranɛ‑, ’o ’yrɛnkla ’e ma!» 32’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu dulale, ’ke ‑yoo ’siile, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑yoo ‑lrɔkpale dɔɔ: «’Kaa‑ zi ’bhii‑ ’ŋ ‑mɛ pɛ za ’gbu ‑la klɛ ’ka ni ɛɛ?» 33‑Wa ‑lɛkwan Zesu ni dɔɔ: «Mɛɛzan, ‑a klɛ ’bhɛɛ‑ ’o ’yrɛ ’liiploo‑, ’bhɛɛ‑ ’o yrɛ ma ye.» 34’Bhɛ ’yi bhe, ’ke ‑o ‑yrɛnklale Zesu ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya gbɛ ’kpale ‑o ‑yrɛ mu ’ɛ ta. ’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑o ‑yrɛ ’liiploole, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o dɔle‑ Zesu zi.
21Zesu ’wlayrɛ‑ Zeruzalɛmu
(Maki 11.1-11; Luki 19.28-40; Zaan 12.12-19)
1Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ꞊bhwa Zeruzalɛmu ‑wa ’ɛ ‑din ‑wa ’nɛ do ’la ‑o ‑yaa ’bhɛ sii Bɛtifaze ’bhɛ ta. ’Bhɛ ‑wa ’nɛ ’ɛ ’yaa‑ vlɛ gɔɔn ’la kpɛ ‑la ‑o ‑yaa ’bhɛ sii ‹Olivi diiŋ vlɛ gɔɔn›. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ plɛ winbɔle ‑o ‑lɛɛ dɔɔ: 2«‑Ka ge ’ka ’lɛɛ ‑wa ’nɛ ’la bhe ’bhɛ ta; ’ke ’ka ꞊bhwa ‑a ꞊nɔɔ ‑gun, ’ka nu ‑soofali da do ‑yrele’ yelɛ ‑yri diiŋ do ma; ’bhɛɛ‑ ‑a ‑nɛ do dulale ‑o ‑a ‑din. ‑Ka ‑o ’ploo‑, ’bhɛɛ‑ ’ka nu ’ke ‑o ‑le. 3’Ke mɛɛ ’la zan ’ka ’lrɔkpaa‑, ’kaa pe ’bhɛ zan ’ɛ ni dɔɔ: ‹Mɛɛzan maza ‑dwa ‑o ma.› ’Ke ’bhɛ ꞊kla, ’bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ‑e nu dɔlɛ ‑a ‑la ’ke ’ka nu ‑o ‑le.»
4’Duŋ‑ ’bhɛ ꞊kla ’bhɛɛ‑ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ’kooko‑ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi ’ɛ ‑jan ’la ꞊woa ’elwale gban ’bhɛ ’lɛsɔ‑; ‑ya ꞊pia dɔɔ:
5«‑Kaa pe Zeruzalɛmu ‑wa ’ɛ ta mu ’ɛ ni ’kaa:
‑Ka ’ka ‑yrɛkpa’ doo, ’kaa ‑bhleŋgbe ’yidɔɔ‑ bhabha ’ɛ ‑yoo zan,
‑a yaale ‑o ‑soofali ’nɛ do ta, ‑soofali da do ’kpee ‑nɛ.»
6‑Yaa’ ‑klaŋlanɛ plɛ ’ɛ ‑o gele, ‑ya ꞊pia ‑o ni ‑o ‑za ’la klɛ ’ke ‑o ’bhɛ klɛle‑. 7‑Ayile, ’ke ‑o nule‑ ‑soofali da ’pegee ’bhɛ ’nɛ ’ɛ ’le. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑woo ta dunɛ‑ tralapɛ mu ’ɛ gole‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’mu ’kpaale ‑soofali mu ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑o Zesu ’yaale ’bhɛ do ta. 8’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ‑zamaa’ ’ɛ ’pleŋ‑ mɛɛ ‑bebe ’mu ta dunɛ‑ tralapɛ mu ’ɛ ‑gwa, ’bhɛɛ‑ ‑o ’mu ‑kpalaa’ zibhɛ ’ɛ ’lii; mɛɛ ’ke mu ‑yri ‑laa mu ‑kaan, ’bhɛɛ‑ ’mu ’bhɛ mu ‑kpalaa’ zibhɛ ’ɛ ’lii ’ezin‑. 9’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑zamaa’ ’ɛ ’lɛdo‑ ’kanle ‑a ‑lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑a ‑lɛ ‑vindo’ ’ɛ dɔle‑ ‑a zi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑woo ‑weli’ mu ’ɛ ’wlɛnle‑ ’eke‑ zi ’ke ‑wa pe dɔɔ:
«Ozana! Davidi ’nranɛ‑ ’ɛ ‑yaa’ pɛ ‑le ’ke ’tɔbhɔleya ’le!21.9 ’Bhɛ ’yi ‑le dɔɔ: ‹Bhaa ‑Waanbhaa’ ’a go ‑za ’yi! ‑Kaa magbaandɛ!›.
Mɛɛ ’la zan ‑o zan Mɛɛzan ’tɔ ’ɛ ’yi, bhaa ‑Waanbhaa’ ’e ‑dɔɔbo’!
‑Waanbhaa’ a ’tɔbhɔleya ’ɛ ‑yoo yikpɛnsee ta laflɛ’ ’yi!»
10Zesu ’wla bhla ’ɛ zi Zeruzalɛmu, ‑wa ’ɛ ta mu ’ɛ ’kpɛn ’yaa‑ ‑o gaan ta. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ mu ’ɛ ’yaa‑ ’eke‑ ‑lrɔkpa’ zii’ dɔɔ: «‑Dele mɛɛ ’lɛɛ‑ ’le ɛɛ?» 11‑Zamaa’ ’ɛ ’yaa‑ ’lɛkun zii’ ‑o ni dɔɔ: «‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi Zesu ‑le. ‑E da Nazarɛti, Galile ’klɛɛn ’ɛ ’yi ‑wa ’nɛ do ta.»
Zesu ‑ja wlalɛ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la
(Maki 11.15-19; Luki 19.45-48; Zaan 2.13-16)
12Zesu ‑ja wlalɛ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la, ’kee‑ pɛgɔn mu ’ɛ ’pegee pɛlɔ‑ mu ’ɛ ’kpɛn ‑gbinle’ ‑a ‑la. ‑E ‑gɔli’ tabɔɔ mu ’ɛ ‑waa’ ‑tabali mu ’pegee kpro gɔn mu ’ɛ ’yaakpe‑ mu ’ɛ ’kpɛn ’lɛbhulaa.
13’Bhɛ blaan, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Waanbhaa’ pe ‑yaa’ ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ: ‹‑O nu ’a pelɛ ’an ’fɛ ’ɛ ma ’seriwofɛ.› ’Bhɛɛ‑ ’ka mu ’a ꞊kla ’ke ‑faannii’ mu gaan ’fɛ ’le.»
14‑Yrɛ ’wi mu ’pegee gaan ’siɛ mu ’ke mu ꞊nwa Zesu ‑din ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ’kpɛn ’bheela‑. 15’Duŋ‑ ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee ’Toŋ daan mu ’ɛ ‑o Zesu a ’sɔle‑ maza mu ’ɛ ’yele‑, ’bhɛ ’pegee ‑wa male ’kaa ‑nɛ ’ke mu ‑yaa pe ’zi dɔɔ: «Davidi ’nranɛ‑ ‑yaa’ pɛ ‑le ’ke ’tɔbhɔleya ’ɛ ’le», ’ke ‑woo zrupliile ’a ma. 16‑Ayile, ’ke ‑wa pele‑ Zesu ni dɔɔ: «’E ’trɔn ‑o ‑o wojan ’ɛ ma ɛɛ?» Zesu ’bhɛ zikpaa‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Aani’! ’An ꞊maa. ’Ka ’laa ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi ‑jangɔ’ ’lɛɛ tapelɛ ‑lido’ ɛɛ? ‑A yɔɔndɛle ‑o dɔɔ: ‹’Ya ꞊kla ’bhɛɛ‑ ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ mu ’pegee ‑nɛ ’yiɛntɛnnɛ mu ‑o ’ŋ ’tɔbhɔ zii’.›»
17’Bhɛ blaan, ’ke ‑yoo ’tole ‑o dulayrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ ye, ’kee‑ gole ‑wa ’ɛ ’kpee, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ gele‑ Betani ‑wa ’nɛ ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ ‑e ꞊yia ’bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ ye ’bhɛ ‑bi ’ɛ zi.
Zesu figi diiŋ do ’daŋganwoa
18’Bhɛ ta tooklin‑ yi ’le zrwan ’ɛ zi, Zesu ’niina‑ bhla zi Zeruzalɛmu, ’ke gbɔn ’a dɛle‑. 19’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’kee‑ figi diiŋ do yele‑ zibhɛ ’ɛ ’trɔn ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya mabɛɛnle ’bhɛ ‑din. Yaa ’bhɛ bhaa ’kedo‑ ’kpɔ ’yelɛ‑ ’bhɛ ’yi, ’ke yaa ’e go ’bhɛ ’laa ’te ba. ‑Ayile, ’ke ‑ya pele‑ ’bhɛ ni dɔɔ: «’Yaa nu ’e bhaa klɛlɛ ‑li ’kee‑ ’san ‑zɔn ma!» ’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke figi diiŋ ’ɛ gale‑. 20Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o ’bhɛ ’yele‑, ’ke ‑o ’kpeelɛnile ‑o ma. ‑Ayile, ’ke ‑o Zesu ’lrɔkpale dɔɔ: «‑E ꞊kla ’nale‑ ’bhɛɛ‑ figi diiŋ ’lɛɛ‑ ‑gaa yrɛ do ’kpɔ ’ɛ ꞊nɔɔ ‑gun ɛɛ?» 21’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑ya ’lɛkunle ‑o ni dɔɔ: «’Mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ’ɛ ma dɔɔ ’ke ’ka ’ka ꞊kpaa ‑Waanbhaa’ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ’ka zru ꞊kla do ‑a ni, ’ka nu ’sɔlɛ‑ ’ŋ ‑za ’la ꞊kla figi diiŋ ’lɛɛ‑ ni ’bhɛ ’yansi za klɛle‑, ’bhɛɛ‑ drɔɔn’, ’ka nu ’sɔlɛ‑ a pele‑ vlɛ gɔɔn ’la bhe ’bhɛ ni dɔɔ: ‹‑Yro ’e gbaanyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ge bɔ wɛyi‑ ’ɛ ba.› ’Bhɛɛ‑ ’bhɛ nu klɛle‑ ’te. 22’Ke ’ka ’ka ꞊kpaa ‑Waanbhaa’ ’yi, ’ke ’ka pɛ ’tɔle‑ pɛ ’bhɛ ’yrɛwoa‑ ‑a ma ’seri ’yi, ’ka nu ’bhɛ ’srɔɔwolɛ.»
Zesu a ‑glɔɔya’ ’ɛ da ’naa‑ ‑a ma ɛɛ?
23Zesu ‑ja wlalɛ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ‑e mɛɛ mu daanle ‑saan ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’le. ‑E ‑yaa ‑o daan ’zi ’waati ’la ba, ’ke ’sraka ’lɛna mu ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee Zuufu mu a ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ ‑o nule‑ ‑a pelɛ ‑a ni dɔɔ: «‑De ’gbu ‑le pe ’e ni dɔɔ ’e ‑za mu ’lɛɛ‑ klɛ ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ‑de ’gbu ‑le ‑o klɛ ’seŋ ꞊naa ’e ni ɛɛ?» 24Zesu pe ‑o ni dɔɔ: «’Mi ’ezin‑ ’ŋ ’yoo‑ zan ‑za do ’kpɔ ’yilrɔkpalɛ ’ka ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ’ka ’bhɛ ’lɛkwan‑ ’ŋ ni, mɛɛ ’la zan ‑za mu ’lɛɛ‑ klɛ ’seŋ ꞊naa ’ŋ ni, ’ŋ nu ’bhɛ zan ’ɛ ’tɔ ’ɛ ’kanlɛ‑ ’ka ni. 25‑Dele Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ’winbwa‑ mɛɛ mu wiiŋfɛyrɛ nɔɔ‑, ‑Waanbhaa’ taa‑ bhaaplɛŋ mu ɛɛ?» ’Bhɛ ya ’ɛ ’yi bhe, ’ke ‑o zaabɔle ’sanle ’eke‑ pleŋ‑ ’ke ‑wa pe dɔɔ: «’Ke ’wa ’lɛkwan‑ ‑a ni ’kaa ‑Waanbhaa’ ‑le ’a ’winbwa‑, ‑e nu ’o ’lrɔkpalɛ dɔɔ: ‹‑Mɛla ma ’ka ’laa ’ka ’kpalɛ‑ ‑a ‑yi ɛɛ?› 26’Bhɛɛ‑ ’ke ’wa ’lɛkwan‑ ‑a ni dɔɔ: ‹Bhaaplɛŋ mu ‑le ’a ’winbwa‑, ’woo‑ ‑gblaan ’zi ‑zamaa’ ’ɛ ’lɛɛ.› ‑Amasrɔyi mɔkpɛn’ ’kpee ma ’yee‑ Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ‑yaa ’ke ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi do ’le.» 27‑Ayile, ’ke ‑wa ‑lɛkunle Zesu ni dɔɔ: «’Waa ’bhɛ zan ’ɛ dɔ.» ’Bhɛɛ‑ Zesu ’bhɛ zikpaa‑ ‑o ni dɔɔ: «’Mi ’duŋ‑, mɛɛ ’la zan ‑za mu ’lɛɛ‑ klɛ ’seŋ ꞊naa ’mi ni, ’naa nu ’bhɛ zan ’ɛ ’tɔkanlɛ ’ka ni.»
Mɛɛ do gbe plɛ ma ‑gɔɔn
28Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «’Ka mu ’a pe ‑za ’lɛɛ‑ ’bhɛ ma ’nale‑ ɛɛ?» Mɛɛ do gbe ‑yaa plɛ, ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑pia ‑a gbe ‑lwa mi ’ɛ ni dɔɔ: «’Ŋ gbe ge yewo ‑zɔn ’an ‑drɔɔ gba ’ɛ ta. 29A gbe ‑lwa mi ’ɛ ’bhɛ ’a ’lɛkwan‑ ‑a ni dɔɔ: ‹’Naa ‑o gele‑›. ’Duŋ‑ boolazi bhɔle, ’ke ‑zadɔwɛɛ dɔle ’bhɛ ma, ’ke ’bhɛ ’bhɛ zru niinale, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ gele‑ ‑drɔɔ gba ’ɛ ta. 30’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ’yee‑ mɛɛ do ’ɛ ‑ya ‑pia ‑a gbe plɛ mi ’ɛ ni dɔɔ ’bhɛ ge ‑yaa’ ‑drɔɔ gba ’ɛ ta. ’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’bhɛ pe ‑a ni dɔɔ: ‹’Ŋ dɛ, ’ŋ nu gelɛ›. ’Duŋ‑ ’bhɛ ’laa gelɛ gba ’ɛ ta ‑titi. 31’Woo‑ gbe plɛ ’la bhe ‑o ‑de ’gbu ‑le ‑o dɛ ’ɛ zru maza ꞊kla ɛɛ?» ‑Wa ‑lɛkwan Zesu ni dɔɔ: «‑A gbe ‑lwa mi ’ɛ ’bhɛ ‑le.» ‑Ayile, ’ke ‑ya pele ‑o ni ’kaa: «’Mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ma dɔɔ ’nisrakun mu ’ɛ ’pegee gwlɛn ‑glin le mu ’ɛ ’mu ‑le nu wlalɛ ’ka ’lɛɛ ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta. 32‑Amasrɔyi Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ꞊nwa ‑lɛdɔɔleya zibhɛ ’ɛ zrɔnlɛ ’ka ni, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ’ka ’kpalɛ‑ ‑a ‑yi; ’duŋ‑ ’nisrakun mu ’pegee gwlɛn ‑glin le mu ’mu ‑le ’e ‑kpaa ‑a ‑yi. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’kaa ’yelawoa ’bhii‑ ’nisrakun mu ’ɛ ‑woo ‑kpaa Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ’yi, ‑mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ’ka zru niinalɛ ’bhɛɛ‑ ’ka ’ka kpa ‑a ‑yi ɛɛ?»
Yewonɛ ’yɔɔ‑ mu ma ‑gɔɔn
33Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «‑Ka ’ka ’trɔnbadɔ ’ezin‑ ‑gɔɔn ’lɛɛ‑ ’bhɛ ꞊la doo: Gbakpa’ mi do ‑drɔɔ gba do ‑kpaa. ’Bhɛɛ‑ ‑e ’jasa do ꞊bwa gba ’ɛ zi, ’bhɛ ’pegee ‑e ‑drɔɔ ’yigo‑ ‑gluu dɔ ‑kaan, ’bhɛɛ‑ ‑e ’kpaanɛ do ‑dwa ’kpata‑ do wiiŋ‑ gba ’ɛ gooba yala‑ mi ’ɛ ’yaayrɛ‑ ’le. ’Bhɛ blaan, ’kee‑ ’yee‑ ‑drɔɔ gba ’ɛ gbɛkpale gba ’ɛ ’yikpa yetanɛ mu ’ɛ ’kɔɔ. ’Bhɛ blaan, ’kee‑ gele‑ ’taa do ta. 34‑Drɔɔ bhaa ’kan bhla ’ɛ ’bhɔle‑ ’e ‑din, ’ke gbazan ’ɛ ‑e ‑yaa’ ’fɛ ’ɛ ꞊la yewonɛ mu ’ɛ winbɔle ‑yaa’ ‑drɔɔ gba ‑yikpa’ yetanɛ ’ɛ mu ’ɛ ba, ‑yaa’ pɛ ‑drɔɔ bhaa ’si zayi’. 35’Bhɛ ’duŋ‑, ’woo‑ ‑drɔɔ gba la yetanɛ mu ’ɛ ‑o gbazan ’ɛ ‑yaa’ yewonɛ mu ’ɛ ’kunle, ’ke ‑wa do zita zɔnle‑; ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ‑bhɛɛke’ do ’ɛ dɛle‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ‑wa yaga mi ’ɛ dɛle‑ kpoti ’le. 36’Bhɛ blaan, ’ke gbazan ’ɛ ‑e ‑yaa’ yewonɛ mu ’ɛ ‑bhɛɛke’ mu winbɔle ’woo‑ ‑drɔɔ gba la yetanɛ mu ’ɛ zi. ’Bhɛ mu ‑bebe ’yi ’yaa‑ ya ‑a ‑lwa mu ’ɛ ni. ’Duŋ‑ ’woo‑ ‑drɔɔ gba la yetanɛ mu ’ɛ ‑o ’mu ꞊kwan ’eyɔɔle ’ezin‑ ’bhii‑ ‑a ‑lwa mu ’ɛ gbɛɛn‑. 37’Bhɛ ’yi, ’ke gbazan ’ɛ ‑ya pele‑ dɔɔ: ‹’Ke ’mi ’ŋ gbe ’ɛ ’winbwa‑ ‑o ta, ‑o nu ‑gasikpalɛ ’bhɛ ’lɛɛ.› ‑Ayile, ’kee‑ ’bhɛ ’winbɔle ‑o ta ’tɛ. 38’Duŋ‑, ’woo‑ ‑drɔɔ gba la yetanɛ mu ’ɛ ‑o gbazan ’ɛ gbe ’ɛ ’yele‑, ’ke ‑wa pele‑ ’eke‑ ni dɔɔ: ‹Gba ’ɛ nu bolɛ mɛɛ ’lɛɛ‑ ’yela‑ ni boolazi ’ke ‑a ’ciɛn ’le. ‑Kɔɔ’ ’a dɛ, ’bhɛɛ‑ ‑a ’ciɛn ’ɛ bo ‑kɔɔ’ ni!› 39’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o ’bhɛ ’kunle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ ’kɛle‑ ‑drɔɔ gba ’ɛ ‑gɔma’, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’bhɛ dɛle‑.»
40Zesu ‑o ‑lrɔkpaa dɔɔ: «’Ke gbazan ’ɛ ꞊nwa yi ’la ’le ‑o ta, ‑e nu ‑mɛ za ‑la klɛlɛ ’woo‑ ‑drɔɔ gba la yetanɛ mu ’ɛ ni ɛɛ?» 41’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe ’ke mɛɛ mu ’ɛ ‑wa ‑lɛkunle Zesu ni dɔɔ: «‑O ‑yrɛn ’laa nu ’klalɛ‑ gbazan ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ nu ‑a pelɛ dɔɔ ‑woo ’kpɛn dɛ; ’bhɛɛ‑ ‑e nu ‑yaa’ ‑drɔɔ gba ’ɛ gbɛkpalɛ ‑drɔɔ gba la yetanɛ ‑bhɛɛke’ zru ‑lrele’ mu ‑la ’kɔɔ; ’kooko‑ ’ke ‑drɔɔ bhaa ’kan bhla ’ɛ ꞊bhwa, ’mu ‑yaa pɛ drɔɔ bhaa na ‑a ni.»
42’Bhɛɛ‑ Zesu mɛɛ mu ’ɛ ’lrɔkpa gbɛ drɛɛwoa‑ ’ezin‑ dɔɔ: «‑Jan ’la ‑yoo ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi ’ka ’laa ’bhɛ tapelɛ ‑lido’ ɛɛ? ’Bhɛ ‑jan ’ɛ ’bhɛ ‑le dɔɔ: ‹’Fɛ dɔ mu ’ɛ ‑o kpoti ’la ‑blinna ’fɛ dɔ bhla ’ɛ ’zi,
’bhɛ ‑le ꞊kla ’ke ’fɛgwlɛ‑ ’ɛ gaan ‑la vlɛ ‑kpuŋ ‑gbɛnɛ ’gbu ’ɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑le ’fɛ ’ɛ ’kpɛn ’yikun‑.
’Bhɛ ‑za ’ɛ ‑daa Mɛɛzan ‑la ba,
’bhɛɛ‑ ‑yoo ‑kɔɔ’ mu ‑yrɛ ’yi ’kpeelɛni maza do ’le.›
43«’Bhɛla‑ ‑zayile, ‑Waanbhaa’ nu ‑yaa’ ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ’kunlɛ‑ ’ka mu ’kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ‑e nu ‑a nalɛ ’si ’bhɛɛke mu ni. ’Bhɛ ’si mu ’ɛ ’mu nu taawolɛ ’yee‑ ‑Waanbhaa’ a zi ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’mu nu ‑a zru maza klɛlɛ. 44[’Ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan ‑balaa’ ’yee‑ vlɛ ’lɛɛ‑ ta, ’bhɛ zan ’ɛ nu klɛlɛ ’bhii‑ ’ke ’trɛ gbɔ ‑balaa’ ’trɛ ma, ‑e wi gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ’krokro; ’bhɛɛ‑ ’ke ’yee‑ vlɛ ’ɛ ’lɛɛ‑ ‑balaa’ mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan ta, ’bhɛ zan ’ɛ nu klɛlɛ ’bhii‑ ‑a ‑lwa mi ’ɛ ’wigbɛya ’ɛ gbɛɛn‑.»]
45’Sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee Farizi mu ’ɛ ‑o Zesu ‑a ‑gɔɔn mu ’ɛ ’male‑, ’ke ‑wa ’yaangole ’bhii‑ ’bhɛ ’yaa‑ ’wo ‑la ma ‑gɔɔn mu bɔ ’zi ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe. 46‑Ayile, ‑o gbɛ ‑yaa nu ’sɔlɛ‑ Zesu ’kunle ma gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ’ke ‑o ’bhɛ ‑glinle’ ’sanle. ’Duŋ‑ ‑o ‑yaa ‑gblaan ’zi ‑zamaa’ mu ’ɛ ’lɛɛ, ‑amasrɔyi ‑o ’kpɛn ’yaa‑ Zesu ’kun zii’ ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi do ’le.
22Le dɔyrɛ ꞊nɔɔ ’fɛti ta pɛkoo‑ ‑gbɛnɛ ’ɛ ma ‑gɔɔn
1Zesu ‑jan ‑bebe ꞊woa mɛɛ mu ’ɛ ni ’ezin‑ ‑gɔɔn mu ’yi. ‑E pe ‑o ni dɔɔ: 2«Laanima ‑Bhleŋgbeya ‑wa ‑a ’pwɛle‑ ‑o ’ezin‑ ‑za ’lɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ ’le: ‑Bhleŋgbe do ’a gbe na dɔ ’fɛti ’ɛ ta pɛ ’ɛ ꞊kla. 3’Bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑yaa’ ’fɛ ’ɛ ꞊la yewonɛ mu ’ɛ winbɔle mɛɛ mu ’siiyrɛ‑ nɔɔ‑ ’kaa ’mu nu ’yee‑ ledɔyrɛ nɔɔ‑ ’fɛti ’ɛ ta, ’duŋ‑ ’bhɛ mɛɛ mu ’ɛ waa dɔlɛ ‑a ‑la ’ke ‑o nu. 4’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’kee‑ ‑yaa’ yewonɛ ’bhɛɛke mu winbɔle ’kaa ’mu ge ‑a pe mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: ‹’Ŋ dri mu ’ɛ ’pegee ’an wi blaale mu ’ɛ ꞊dia, ’bhɛɛ‑ ’ŋ ꞊yaan ‑o kpo ’ɛ klɛlele. Pɛle ’ɛ ꞊maa, ‑ka nu ’ŋ gbe na dɔ ’fɛti ’ɛ ta!› 5’Duŋ‑ ’bhɛ mɛɛ mu ’ɛ ’ezin‑, ‑o do ’kpɔ ’laa ‑o ’siiza‑ ‑bhleŋgbe ’ɛ ’kɔɔ ’bhɛ bɔlɛ ‑klɔsi ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑o ’kpɛn ‑ja ‑waa’ yewoyrɛ nɔɔ‑: ‑O do ‑ja ’bhɛ ba gba la, ‑a ‑bhɛɛke’ do ‑ja ’bhɛ a pɛ gɔnyrɛ ꞊nɔɔ; 6’bhɛɛ‑ ‑o ‑vin mu ’ɛ ’mu ꞊klaa ‑bhleŋgbe ’ɛ ‑yaa’ yewonɛ mu ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑yrɛn ’ɛ ’kpɛn ‑glɔɔn ‑kpaa ’mu ta, ’bhɛɛ‑ ‑o ’mu ꞊dia. 7’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑bhleŋgbe ’ɛ ‑ya zrupliile, ’kee‑ yaa ‑srwase’ mu ’ɛ ’winbɔle ’kaa ’mu ge ’woo‑ mɛɛ dɛ mu ’ɛ ’kpɛn dɛ, ’bhɛɛ‑ ‑o ’mu a ‑wa ’ɛ ’kpacie. 8‑O yanle kpo ’ɛ klɛlele, ’ke ‑ya pele‑ ‑yaa’ yewonɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: ‹Le dɔ ’fɛti ’ɛ ta pɛle ’ɛ ꞊maa, ‑o mɛɛ ’la zan mu ’siila‑ ’yee‑ pɛle ’ɛ ma, ‑a ‑gaale’ laa ‑yaa ‑o ba ’ke ‑wa bhle. 9‑Ka ge ’duŋ‑ ‑wa ’ɛ ’kpee ‑gbleba ‑gbɛnɛ mu ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ’ka ’lɛpaa‑ mɛɛ ’oo mɛɛ ’la ’le, ‑ka ’bhɛ ’sii‑ pɛle ’ɛ ma.› 10’Bhɛ ya ’ɛ ’yi bhe, ‑bhleŋgbe ’ɛ ‑yaa’ yewonɛ mu ’ɛ ‑ja ‑wa ’ɛ ’kpee ‑gbleba ‑gbɛnɛ mu ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’tɔle‑ mɛɛ ‑o ’mu ’siila‑; ’e pe mɛɛ wlan mu oo, ’e pe mɛɛ ‑yɔɔ’ mu oo, ‑o ’kpɛn ꞊nwa, ‑asiikɔɔ ’fɛti klɛ ’fɛ ’ɛ ꞊paa ’ke mɛɛ mu ’ɛ ’le.»
11«’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑bhleŋgbe ’ɛ ’wlale ’fɛti klɛ ’fɛ ’ɛ ꞊la mɛɛ mu ’ɛ taglin‑ zayi’. ’Bhɛɛ‑, ’ke ‑a ‑yrɛkpale mɛɛ do ma ‑o pleŋ‑, ’bhɛɛ‑ le dɔyrɛ nɔɔ‑ ’fɛti ’ɛ ta dunɛ‑ ’laa ‑yaa ’bhɛ mɛɛ ’ɛ ta. 12‑E pe ’bhɛ mɛɛ ’ɛ ni dɔɔ: ‹’Ŋ ’bhɛgwlɛn‑, ‑e ꞊kla ’nale‑ ’bhɛɛ‑ ’e ꞊wlaa gɛ, ’bhɛɛ‑ ’fɛti ta dunɛ‑ ’laa ‑o ’e ta ɛɛ?› ’Yee‑ mɛɛ ’ɛ tagale ꞊bwa ‑a yaalele. 13‑Ayile, ’ke ‑bhleŋgbe ’ɛ ‑ya pele‑ ‑yaa’ yewonɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: ‹‑Kaa gbɛ ’pegee ‑a gaan mu ’ɛ tabɔ ’ke bhlɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑kaa blin ’pɛɛlii‑ laale ‑gblo ’ɛ ’yi. ‑E nu wisilɛ ’bhɛ ’pegee ‑e nu ‑a gbɛnɛbhɛ mu ’ɛ ’sɔnkpalɛ ’bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ ‑zadɔwɛɛ ’ɛ ’kɔɔ.› 14‑Amasrɔyi, ‑Waanbhaa’ mɛɛ ‑bebe ’siila‑, ’duŋ‑ ‑e mɛɛ sanɛ‑ ‑la makwan‑.»
Zuufu mu ’ɛ ‑woo Zesu ’lrɔkpa zii’ ’nisra gbawoza ’yi
(Maki 12.13-17; Luki 20.20-26)
15Farizi mu ’ɛ ‑o ‑ja ’eke‑ yelɛ. ‑O ‑yaa nu ’sɔlɛ‑ Zesu ’kunle gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ‑a ’gbu ’liiwli‑ ma, ‑woo ’eke‑ ꞊ya ’bhɛɛ‑ ‑zayi’, ’bhɛɛ‑ ‑o ꞊kpaa do ma ’bhɛ ta. 16‑Ayile, ’ke ‑woo zi mu ’ɛ ’ke mu ’pegee Erɔdi zi mɛɛ ‑lɛdo’ ’ke mu winbɔle Zesu ’lrɔkpa yrɛ nɔɔ‑ ’kaa: «’O Daan mi, ’wa ’yaango‑ ’bhii‑ ’e wlan pe, ’bhɛɛ‑ ’e mɛɛ mu daan ‑Waanbhaa’ zi ’ɛ ta ’taawogbɛya ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’le wlan ’ɛ ma, ’bhɛ ’pegee ’yaa gblaan mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’yaa mɛɛ mu bago. 17’Duŋ‑, ’bhi pe ‑za ’lɛɛ‑ ’bhɛ ’yi ’nale‑ ɛɛ? ‑Kɔɔa’ ’toŋ ’ɛ ta, kɔɔ’ sɔ Romɛ mu ’ɛ ‑waa’ ‑bhleŋgbe ‑gbɛnɛ Sezaa ’ɛ ‑yaa’ ’nisra ’ɛ gbawole ɛɛ?»
18’Duŋ‑ Zesu ‑waa’ ‑dawli’ ’ɛ dɔle ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «Mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu, ‑mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o ‑jan bhee ’kpaa zii’ ’ŋ ’lɛɛ ɛɛ? 19‑Ka ’yee‑ ’nisra gbawo denie ‑gɔli’ ’taŋbha do zrɔn ’ŋ ni ‑gɛ doo!» ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o ’bhɛ ’taŋbha ’ɛ do zrɔnle‑ ‑a ni. 20‑Ayile, ’ke ‑yoo ‑lrɔkpale dɔɔ: «‑De ’gbu ‑la ŋgblo lii ’pegee ‑a ’tɔ yɔɔn ’kpaale‑ ‑le ’yee‑ ‑gɔli’ ’taŋbha ’lɛɛ‑ ta ‑gɛ ɛɛ?» 21‑Wa ‑lɛkwan ‑a ni dɔɔ: «‑Bhleŋgbe Sezaa ŋgblo lii ’pegee ‑a ’tɔ yɔɔn ’kpaale ‑le ’kɛle‑.» ‑Ayile, ’ke Zesu a ’pele ‑o ni dɔɔ: «Sezaa a pɛ ‑o ’kɛla ’le ‑ka ’bhɛɛ‑ gbawo ’bhɛ ni, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ a pɛ ‑o ’kɛla ’le ‑ka ’bhɛɛ‑ ’na ’bhɛ ni ’ezin‑.»
22’Woo‑ mɛɛ mu ’ɛ ‑o Zesu ’wojan‑ ’ɛ ’male‑, ’ke ‑o ’kpeelɛnile ‑o ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o jilale.
Saduse mu ’ɛ Zesu ’lrɔkpa zii’ mɛɛ bweza gale ba ’ɛ ba zayi’
(Maki 12.18-27; Luki 20.27-40)
23’Bhɛ ‑yrekpaa’ do ’kpɔ ’ɛ ’le, mɛɛ ’ke mu ꞊nwa Zesu ba; ‑o ‑yaa ‑o sii Saduse mu. ’Woo‑ Saduse mu ’ɛ ’wole‑ ’a pe dɔɔ ’ke mɛɛ ‑gaa, yaa sɔ bwele‑ gale ba. 24‑O Zesu ’lrɔkpaa‑ dɔɔ: «’O Daan mi, Moizi ’a ꞊pia ’o ni ’kaa: ‹’Ke ’gwlaan‑ do ‑gaa, ’bhɛɛ‑ ’ke yaa ‑nɛ ’yalɛ‑ ‑a na ’ɛ ta, ‑a gaanzidɔ ’ɛ sɔ ‑a na glaanle ’ɛ ’yaale; ’kooko‑ ’bhɛ ‑nɛ mu ’la ’yale ‑a na ’ɛ ta, ‑wa ’tɔkpa‑ ’mu ma.› 25’Bhɛ ’laa ’sanlɛ‑ bhaama: Dɛ ‑nɛ ma ’gwlaan‑ ’srwaplɛ‑ ‑yaa ’o ba ‑gɛ. ‑O ’naagwlɛn‑ ’ɛ ’bhɛ le do ‑yalaa’, ’duŋ‑ ’bhɛ ’laa ‑nɛ ’srɔɔwolɛ ’bhɛ le ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑gaa. ’Bhɛɛ‑ ’bhɛ a pɛ gaanzidɔ ’ɛ ’bhɛ ‑a na glaanle ’ɛ ꞊sia ’bhɛ ’na ’le. 26’Duŋ‑ ’ezin‑, ‑a gaanzidɔ ’ɛ oo, ’bhɛ a pɛ zitɛn’ oo, ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ‑o nɛɛnɛ‑ ’srwaplɛ‑ mi ’ɛ ma, ‑o ’kpɛn a pɛ ’ɛ ꞊kla ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑ ’ezin‑. 27‑O ’kpɛn gale blaan, ’ke le mi ’ɛ ’gbu gale‑ ’ezin‑. 28’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke gbaa mu bwe yi ꞊bhwa gale ba yi ’la ’le, ‑o ‑de ’gbu ‑le a pɛ nu klɛlɛ ’ke ’yee‑ le ’ɛ ’le ɛɛ? ‑Amasrɔyi ’yee ‑le ’ɛ ‑e ꞊kla ‑o ’kpɛn ’na ’le do do.»
29’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’lɛkunle ‑o ni dɔɔ: «’Ka ’yinia‑ ’gbu ’egbɛnɛle, ‑amasrɔyi ’kee‑ kpa ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ta oo, ’kee‑ kpa ‑Waanbhaa’ a ‑glɔɔya’ ’ɛ ta oo, ’ka ’laa ‑o do ’kpɔ dɔ. 30Wlan ’ɛ ni, ’ke gbaa mu ‑bwela gale ba yi ’la ’le, ’gwlaan‑ mu laa nu le mu ’silɛ‑ ‑li, ’bhɛɛ‑ le mu laa nu yaalɛ ‑li ’gwlaan‑ mu ’kɔɔ, ’duŋ‑ ‑o nu bolɛ ’bhii‑ ‑mlɛkɛ’ mu a pɛ bogbɛya ’ɛ gbɛɛn‑ laflɛ’ ’yi! 31Drɔɔn’, gbaa mu bweza ’ɛ gale ba ‑Waanbhaa’ ‑jan ’la ꞊woa ’ka ni ’bhɛ ba zayi’, ’ka ’laa ’bhɛ tapelɛ ‑lido’ ‑yaa’ ’Sɛwɛ ’yi ɛɛ? 32‑E pe dɔɔ: ‹’Mi ’le ’ke Abraamu oo, Izaki oo, ’bhɛ ’pegee Zakɔbu mu a ‑Waanbhaa’ ’le.› ‑Waanbhaa’ laa ‑o ’ke mɛɛ gbaa mu a ‑Waanbhaa’ ’le, ’duŋ‑ ‑yoo ’ke mɛɛ yrɛ male mu ‑la ‑Waanbhaa’ ’le.»
33‑Zamaa’ mu ’la ’yaa‑ ‑o ’trɔnkpa zii’ ’yee‑ Zesu ni, ‑e ’mu ’kpɛn ’liibhaala ’mu ma ‑yaa’ mɛɛ daangbɛya ’ɛ ma.
’Toŋ ’la ’bhɛ ‑za ’gbu ‑o ’eglɔɔle
(Maki 12.28-34; Luki 10.25-37)
34Farizi mu ’ɛ ‑wa malawoa ’kaa Zesu a ‑jan ‑dwa Saduse mu ’ɛ gbɛ ‑yi, ’ke ‑woo ‑lɛkpale ’eke‑ ta. 35’Bhɛ ya ’ɛ ’yi bhe, ‑o do ’la ’bhɛ ’yaa‑ ’ke ’Toŋ daan mi ’le ’bhɛ ’yaa‑ zi ’bhii‑ ’bhɛ ‑jan bhee bɔ Zesu ’lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ‑e ’bhɛ kun ’bhɛ ’gbu ’liiwli‑ ma; ‑ayile ’kee‑ Zesu ’lrɔkpale dɔɔ: 36«’O Daan mi, ’toŋ ’ɛ ‑de ’gbu ‑la ‑za ‑glɔɔ ’yiya‑ ’toŋ ‑vin mu ’ɛ ni ɛɛ?» 37Zesu ’bhɛ ’lɛkwan‑ ‑a ni dɔɔ: «‹’Yaa‑ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ’ɛ ‑za ’sɔ ’e ni ’e zru oo, ’e ’nii‑ oo, ’pegee ’e ’kpeejan‑ ’ɛ ’kpɛn ’le.›38’Bhɛ ‑le ’ke ’toŋ ꞊lwa mi ’ɛ ’pegee ’toŋ ’la ‑za ‑o ’eglɔɔle ’bhɛ ’le. 39‑A ’kɛla tɛn ’bhɛ zi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’pegee ’bhɛ ‑o do ’bhɛ ‑le ‑gɛ: ‹’E ‑vindo’ mi ‑za ’sɔ ’e ni ’bhii‑ ’e ’gbu ‑za sɔ ’e ’gbu ni gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑.›40Moizi a ’toŋ mu ’ɛ ’kpɛn ’pegee ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ kli gbaanle ‑o ’woo‑ ’toŋ plɛ ’la bhe ’wola‑ ta.»
Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑kpɔsɔɔ Krisi ’ɛ yaa ‑o ’ke Davidi ’nranɛ‑ ’te ’le
(Maki 12.35-37; Luki 20.41-44)
41Farizi mu ’ɛ ‑o ’lɛkpale ‑yaa ’eke‑ ta, ’bhɛɛ‑ ’ke Zesu ‑za do ‑yilrɔkpale ‑o ma dɔɔ: 42«Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑kpɔsɔɔ Krisi ’ɛ, ’ka ‑mɛla dan ’ka ’kpee ‑a ba zayi’ ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ‑dela ‑nranɛ ‑le ’kɛle‑ ɛɛ?» ‑O ’bhɛ ’lɛkwan‑ Zesu ni dɔɔ: «Davidi ‑la ’nranɛ‑ ‑le ’kɛle‑.»
43’Bhɛ ’yi bhe, ’ke Zesu ‑o ‑lrɔkpale dɔɔ: «Lii ’Weŋ ‑glɔɔya’ ’ɛ ’yaa‑ Davidi ta ’waati ’la ba, ‑mɛla ma ’bhɛɛ‑ ‑a ’gbu Krisi ’siila‑ Mɛɛzan ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ Lii ’Weŋ ‑glɔɔya’ ’ɛ ’le ‑ya ꞊pia dɔɔ: 44‹Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ’a ꞊pia ’an Mɛɛzan ’ɛ ni dɔɔ nu yala‑ ’tɔbhɔ ma yaayrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ ’ŋ ‑din ‑gɛ, ’sani‑ ’mi ’e ’sɔɔnnii mu ’ɛ ’kpɛn ŋgblo kpalaa’ ’e gaan ꞊la.›»
45«’Ke Davidi ’gbu Krisi ’siila‑ ‹Mɛɛzan›. ’Bhɛɛ‑ ‑e sɔ klɛle‑ ‑a ‑nranɛ ’le ’nale ɛɛ?» 46’Woo Farizi mu ’ɛ do ’kpɔ ’laa ’sɔlɛ‑ ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’lɛkunle ’a ni. ‑A ’san ’bhɛ yi ’ɛ ma, yaa dɔlɛ ‑o ’kedo‑ ’kpɔ ’kpee ’ke ’bhɛ ’a ’lrɔkpale ’ezin‑.
23Zesu ‑o ‑la ’zi ’Toŋ daan mu ’ɛ ’pegee Farizi mu ’ɛ ta
(Maki 12.38-40; Luki 11.39-52; 20.45-47)
1Zesu ‑janwoa ‑zamaa’ ’srɛ mu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni. ‑E pe dɔɔ: 2«’Toŋ daan mu ’ɛ ’pegee Farizi mu ’ɛ ’wole‑ Moizi blaantazɛn mu ’ɛ ’le ’ke ‑o mɛɛ mu daan ’bhɛ a ’toŋ mu ’ɛ ’le. 3‑O pe ’ka ‑za ’la klɛ, ‑ka ’bhɛ ’kpɛn klɛ, ’bhɛɛ‑ ‑ka ’taawo ‑waa’ mɛɛ daangbɛya ’ɛ zi. ’Duŋ‑ ’ka ’laa ’taawolɛ ’bhii‑ ‑o ’taawogbɛya ’ɛ gbɛɛn‑. ‑Amasrɔyi ‑o ’ka daan ‑za ’la ’le ’woo‑ ’gbu ’laa ’bhɛ klɛ. 4‑O ’kwe kpiŋle ‑gbɛnɛ mu yre ’bhɛɛ‑ ‑o ’mu dɔ mɛɛ mu ’ɛ ’wiiŋ‑, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑ waa dɔ ‑a ‑la ’ke ‑o bhɔ ’mu ba ’bhɛ ’kwe mu ’ɛ sanɛ‑ ’silele. 5’Ke ‑o ‑za ’oo ‑za ’la klɛle‑, ‑woo ’gbu zrɔn mɛɛ mu ni. ’Bhɛla‑ ‑zayile, ‑o ’sɛwɛbhɛ mu ’la yre wi ’flɛ mu ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑wa ’kpa ‑o ‑mlɛlii’ ’pegee ‑o gbɛ ma, ’woo‑ Farizi mu ’ɛ ’pegee ’Toŋ daan mu ’ɛ ‑o waa pɛ mu ’ɛ ’laata‑ dɛ ’egbɛnɛle, ’bhɛɛ‑ ‑o waa dunɛ‑ gbɔɔn mu ’ɛ ’lɛma‑ mu ’ɛ tro ’egbɔɔnle. 6’Bhɛɛ‑ pɛbhleyrɛ ‑gbɛnɛ mu ’ɛ ’pegee Zuufu mu daanfɛ’ mu ’ɛ ꞊la zilɛɛ‑ yaayrɛ mu ’ɛ makunle sɔ ’wola‑ ni. 7’Bhɛɛ‑ ’ezin‑, ’ke ‑woo ‑wa ’kpee ‑kpan mu ’ɛ ta, ’bhɛ sɔ ‑o ni ’ke mɛɛ mu ‑o ’pubɔ‑, ’bhɛ ’ke ‑woo sii ‹’O daan mi, ’o daan mi›. 8’Duŋ‑ ’ka mu, ’ka ’laa ’tolɛ‑ ’ke mɛɛ mu ’ka sii ‹’O daan mi›, ‑amasrɔyi ’ka ’kpɛn ‑o nɛɛnɛ‑ ma do mu ’le, ’bhɛɛ‑ ’ka daan mi ‑o do ’kpɔ. 9’Ka ’laa mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’siilɛ‑ ’trɛ ta ‑gɛ ’ka dɛ, ‑amasrɔyi ’ka Dɛ ‑bhɛɛke’ do ’laa ‑o ’ka Dɛ ‑Waanbhaa’ ’la do ‑kplɛn ‑o laanima laflɛ’ ’yi ’bhɛ blaan. 10’Bhɛɛ‑ ’ezin‑, ’ka ’laa ’tolɛ‑ ’ke mɛɛ mu ’a pe ’ka ma ‹‑kuŋlii›, ‑amasrɔyi Krisi do ‑kplɛn ‑le ’ka ‑kuŋlii ’ɛ ’le. 11’Ka ba mɛɛ gblaan ’ɛ, ’bhɛ klɛ ’ka ’kpɛn a yewonɛ ’le. 12’Ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan ’bhɛ ’gbu magbaandia ‑Waanbhaa’ nu ’bhɛ zan ’ɛ mazinalɛ, ’duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’bhɛ ’gbu mazinaa, ‑Waanbhaa’ nu ’bhɛ zan ’ɛ magbaandɛlɛ.»
Zesu ‑o Farizi mu ’ɛ ’pegee ’Toŋ daan mu ’ɛ ta ‑yrɛn mu ’ɛ ba janwo ’zi
13«’Ka ta ‑yrɛn! ’Ka mu ’Toŋ daan mu ’ɛ ’pegee ’ka mu Farizi mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ ’ka mu mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu! ‑Amasrɔyi ’ka laanima ‑bhleŋgbeya ‑wa ta zi ’ɛ ’liitan‑ mɛɛ mu ‑lɛɛ. ’Ka mu ’gbu ’laa wla ‑a nɔɔ‑, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan mu ‑o ‑a zi ’bhii‑ ’mu ’wla ‑a nɔɔ‑, ’ka ’laa to ’bhɛɛ‑ ’mu wla.»
14«[’Ka ta ‑yrɛn! ’Ka mu ’Toŋ daan mu ’ɛ ’pegee ’ka mu Farizi mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ ’ka mu mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu! ‑Amasrɔyi ’ka glaanle mu ’ɛ ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn ’kun, ’bhɛɛ‑ ’ka mɔ ’ka ’seriwole zi ’ka ’gbu zrɔn zayi’ mɛɛ mu ni. ’Bhɛla‑ ‑zayile ‑o nu ’ka mu ’kitikanlɛ ’eyɔɔle ’ke ’bhɛ kan mɛɛ ‑vin mu ’ɛ ta.]»
15«’Ka ta ‑yrɛn! ’Ka mu ’Toŋ daan mu ’pegee Farizi mu mu, ’ka mu mɛɛ mu ‑yrɛkɔɔza klɛ! ‑Amasrɔyi ’ka ge ’taa ta yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ ’trɛ ta ’pegee wɛyi‑ ta, ’kooko‑ ’ka mɛɛ do wla ’kaa‑ Zuufu mu a ’seri ’ɛ ’yi. ’Ke ’ka mɛɛ do ꞊wlaa ’kaa‑ ’seri ’ɛ ’yi, ’ka ’bhɛ zan ’ɛ mabɔɔ ’bhɛɛ‑ ‑e klɛ ‑jranama ’nɛ ’le ’kee‑ klɛ ’eyɔɔle ’ke ’bhɛ kan ’ka mu ’gbu ta ‑glɔɔn plɛ.»
16«’Ka ta ‑yrɛn! ’Ka mu, mɛɛ ‑lɛdɔɔ’ mu ‑yrɛ ’wile‑ mu! ’Ka pe dɔɔ: ‹’Ke mɛɛ do ’e ’siɛnwoa‑ *‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ma, ’bhɛ ’laa ‑o ‑zake’ ’le; ’duŋ‑ ’ke ‑ya ’siɛnwoa‑ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ꞊la ‑can ’ɛ ma, ’kaa‑ pe dɔɔ ’bhɛ zan ’e ’siɛnwoa‑ pɛ ’la ma ‑e ’bhɛ ’yizaklɛ kpaŋma.› 17‑Zadɔkle mu, ’bhɛ ’pegee mɛɛ ‑yrɛ ’wile‑ mu! ‑Can ’pegee ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ, ’woo‑ pɛ plɛ ’ɛ ba, ‑o ‑de ’gbu ‑la gblaan ‑yiya’ ‑a do ni ɛɛ? ‑Can ’ɛ taa‑ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’la ’bhɛ ’yee‑ ‑can ’ɛ klɛ ’weŋ ‑Waanbhaa’ a pɛ ’le bhe ɛɛ? 18’Ka mu pe ’ezin‑ dɔɔ ’ke mɛɛ do ’e ’siɛnwoa‑ ’srakagoyrɛ ’ɛ ma, ’bhɛ ’laa ‑o ‑zake’ ’le; ’duŋ‑ ’ke ‑ya ’siɛnwoa‑ ’sraka gopɛ ’la ‑yoo ’srakagoyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’kaa‑ pe dɔɔ ’bhɛ zan ’e ’siɛnwoa‑ pɛ ’la ma, ‑e ’bhɛ ’yizaklɛ kpaŋma. 19Mɛɛ ‑yrɛ ’wile‑ mu, ’woo‑ pɛ plɛ ’ɛ ‑a ‑de ’gbu ‑la gblaan ‑yiya’ ‑a do ni ɛɛ? ’Sraka gopɛ ’ɛ taa‑ ’srakagoyrɛ ’la ’bhɛ ’sraka gopɛ ’ɛ klɛ ’weŋ ‑Waanbhaa’ a pɛ ’le bhe ɛɛ? 20’Ke mɛɛ ’la zan ’e ’siɛnwoa‑ ’srakagoyrɛ ’ɛ ma, ’bhɛ zan ’e ’siɛnwoa‑ ’yee‑ ’srakagoyrɛ ’ɛ ’pegee ‑a ta pɛ mu ’ɛ ’kpɛn ‑la ma; 21’ke mɛɛ ’la zan ’e ’siɛnwoa ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ma, ’bhɛ zan ’e ’siɛnwoa‑ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ’pegee ‑Waanbhaa’ ’la ’bhɛ ‑o ‑a zan ’le ‑o plɛ ‑kpɛn ‑la ma bhe. 22’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’e ’siɛnwoa‑ laflɛ’ ma, ’bhɛ zan ’bhɛ ’siɛnwoa‑ ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’yaakpe‑ ’ɛ ’pegee ‑Waanbhaa’ ’gbu ‑la ma bhe.»
23«’Ka ta ‑yrɛn! ’Ka mu ’Toŋ daan mu ’ɛ ’pegee ’ka mu Farizi mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ ’ka mu mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu! ’Ka ’kaa‑ ‑ziɛn klɛ ‑laanɛ’ mu ’ɛ ’pegee ‑ziɛnbhɛ’ ’fiɛntrɔnnɛ mu ’ɛ ‑lɛdulayrɛ vu mi ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’na ‑Waanbhaa’ ni. ’Duŋ‑ ‑za mu ’la ‑za ‑o ’eglɔɔle ’toŋ mu ’ɛ ta, ’bhii‑ ‑lɛdɔɔleya, mɛɛ ‑yrɛnklale mɛɛ ma, ’bhɛ ’pegee ’e zru bole do ‑Waanbhaa’ ni, ’ka ’ka ’yrɛzigblaan ’bhɛ ‑za mu ’ɛ klɛle ma. 24’Ka mu ’la ’ka ‑o zi zrɔn pɛ ’le mɛɛ mu ni, ’ka mu ’gbu ’yrɛ ’wile‑ ‑o! ’Ka ’ka ’gbu ’mi yi ’ɛ tayroo, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa to ’ke ‑o muvuŋ ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ do ’kpɔ ye ‑a ba. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, pɛ ’la wla ’ka ’kpee ’bhɛ ‑o ’bhii‑ ’yɔɔnma ’gbutru do gbɛɛn‑, ’bhɛɛ‑ ’ka ’bhɛ ’kpɛn miin.»
25«’Ka ta ‑yrɛn! ’Ka mu ’Toŋ daan mu ’ɛ ’pegee ’ka mu Farizi mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ ’ka mu mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu! ‑Amasrɔyi ’ka ’kaa ‑yi ’mipɛ‑ mu ’ɛ ’pegee ’kaa pɛbhle ’tasa mu ’ɛ maflee ’elrele, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ‑o ’pale‑ ‑o ’ke ’kaa‑ ‑faan pɛ mu ’pegee ’ka pɛ mu ’la ꞊kwan mɛɛ mu ’kɔɔ kpaŋma ’mu ‑la ‑le. 26Farizi mi ‑yrɛ ’wile‑! ’Yaa‑ ‑yi ’mipɛ‑ ’pegee ’yaa‑ pɛbhle ’tasa mu ’ɛ ’yifɛ ’elwale ’pe, ’bhɛɛ‑ ‑a ma nu ’fleelɛ‑ ’tɛ.»
27«’Ka ta ‑yrɛn! ’Ka mu ’Toŋ daan mu ’ɛ ’pegee ’ka mu Farizi mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ ’ka mu mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu! ’Ka ‑o ’bhii‑ bu ’fleele‑ mu gbɛɛn‑; ‑o ma lele ’pɛɛlii‑, ’duŋ‑ ‑o ’kpee ’ɛ ’pale‑ ‑o ’ke mɛɛ gbaa bhɛlɛ’ mu ’pegee pɛ bɔnle ‑glɔɔn ’ɛ ’kpɛn ‑la ‑le. 28’Ka mu ’gbu ’duŋ‑, ’ka ‑o mɛɛ ‑yrɛ ’yi mɛɛ ‑lɛdɔɔle mu ’le, ’duŋ‑ ’ka ’kpee, ’ka mɛɛ ‑yrɛkɔɔza ’te ‑la klɛ ’bhɛ ’pegee ‑za ’yɔɔ‑.»
29«’Ka ta ‑yrɛn! ’Ka mu ’Toŋ daan mu ’ɛ ’pegee ’ka mu Farizi mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ ’ka mu mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu! ’Ka bu ‑lrele’ mu dɔ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’la ‑gaa ’mu ni, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ‑lɛdɔɔle mu ’la ‑gaa ’ka ’mu bu mu ’ɛ mabaa. 30’Bhɛɛ‑ ’kaa pe dɔɔ: ‹’Ke ’o klɛ bi ’o ‑gbɔɔ mu a pɛ ’waati ’ɛ ba ’elwaleta, ’waa ‑yaa nu ’kpalɛ‑ ‑o ba ’bhɛɛ‑ ’o ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ dɛ.› 31’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ’ka ’gbu ’a ’yaango‑ dɔɔ mɛɛ ’la zan mu ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ꞊dia ’ka ‑o ’bhɛ zan mu ’ɛ ’kpee yi mu ’le. 32’Ka ‑gbɔɔ mu ‑za ’la klɛle zisaan‑, ’ka mu ’bhɛ ‑vin ’ɛ ’lɛyan. 33’Ka mu mlɛ ‑yɔɔ’ ’plalu mɛɛ mu, ’bhɛɛ‑ ’ka mu ‑bhlu ’plalu mɛɛ mu, ’ka ’kpee ma ’ka nu golɛ ‑jranama ’tɛ ‑kpan ’ɛ ’yi ɛɛ? 34’Bhɛla‑ ‑zayile, ‑ka ’ka ’trɔnbadɔ doo, ’ŋ nu ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’winbɔlɛ ’ka ba, ’bhɛ ’pegee ‑zadɔ’ mu, ’bhɛɛ‑ ’Toŋ daan mu. ’Ka nu ‑a ’ke mu dɛlɛ, ’bhɛɛ‑ ’ka nu ‑a ’ke mu gbaanlɛ ‑yrigbɛɛle ta. ’Bhɛɛ‑ ’ka nu ‑a ’ke mu tafɛlɛ gbaŋbhlɛ mu ’le ’kaa‑ Zuufu mu daanfɛ’ mu ’ɛ ꞊la; ’bhɛɛ‑ ’ka nu ‑yrɛnkpalɛ ‑o ta ‑wa ’tɔle‑ ‑wa ’bhɛ ta. 35’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’bhɛɛ‑ ’ka ’pliila‑ mɛɛ mu ’la ’kpɛn ma ‑o dɛlele ’trɛ ta ‑gɛ, ’mu dɛza ’kiti ’ɛ balaa’ ’ka ta; ’kee‑ san mɛɛ ‑lɛdɔɔle Abɛli dɛle ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ nu ’tɛnlɛ‑ ’ka Berekia gbe Zakari ’la ꞊dia ‑Waanbhaa’ gbayrɛ ’ɛ ’pegee ’srakagoyrɛ ’ɛ ’pleŋ‑ ’bhɛ ma. 36’Mi ’a pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ma dɔɔ ‑o mɛɛ ’la zan mu ’kpɛn ꞊dia, ’mu dɛza ’kiti ’ɛ nu baalɛ ‑zɔn mu ’ɛ ta.»
Zesu ‑o ‑janwo’ zii’ Zeruzalɛmu mu ’ɛ ba zayi’
37Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «’Ee, Zeruzalɛmu mu! ’Ee, Zeruzalɛmu mu! ’Ka mu ’la ’ka ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ dɛ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑Waanbhaa’ mɛɛ ’la zan mu ’winbwa‑ ’ka ba, ’ka kpoti pa ’mu ma! ’Naa ’a klɛlɛ gaan ‑wɛɛ’ ’ke ’ŋ ’ka ’lɛkpale ‑yidanlɛ ’eke‑ ta ’bhii‑ maa nɛɛ do ‑a ‑nɛ mu ’ɛ ’lɛkpa‑ ’eke‑ ta gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ‑a gbɛŋroŋ‑ mu ’ɛ ꞊la. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑ ’ka ’laa dɔlɛ ’bhɛ ꞊la ‑titi. 38‑Ka ’ka ’yrɛkpa ‑gɛ doo! ’Kaa‑ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ’yee‑ ‑Waanbhaa’ ’gbu nu golɛ ’bhɛ ꞊la. 39‑Amasrɔyi, ’mi pe ’ka ni dɔɔ: ’ka ’laa nu ’ŋ yelɛ ‑li ’kee‑ san ‑zɔn ma, ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ’ka nu ‑a pelɛ yi ’la ’le dɔɔ: ‹Mɛɛ ’la zan ‑o zan Mɛɛzan ’tɔ ’ɛ ’yi, bhaa ‑Waanbhaa’ ’e ‑dɔɔbo’!›»
24Zesu ‑o ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ’wiza‑ ’ɛ ’lɛɛjanwo ’zi
1Zesu ’pwɛ bhla ’ɛ zi ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la, ’ke yaa ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑woo mabɛɛnle ‑a ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ ‑a ni dɔɔ ‑e ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ gwlɛ ’ɛ dɔgbɛya mu ’ɛ ‑glin doo. 2’Duŋ‑ ‑e pe ‑o ni dɔɔ: «’Ka ’yrɛ ‑o ’fɛgwlɛ‑ dɔgbɛya ‑gbɛnɛ ‑gbɛnɛ mu ’la ma ‑gɛ bhe, ’mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ ’fɛ ’lɛɛ‑ ’kpɛn nu ‑wilɛ’, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑yi vlɛ ‑kpuŋ mu ’ɛ ’kpɛn nu ’klaalɛ‑, ’bhɛɛ‑ ‑o ’kedo‑ ’kpɔ ’kpaale‑ laa nu bolɛ ’eke‑ ta ‑gɛ.»
‑Klɔlɔɔ’ mu ’pegee ’trɛbhɔ mu ’la nu bhɔlɛ ’drunyan ’yan yi ’ɛ ’lɛɛ
3Zesu ’yalaa‑ Olivi diiŋ vlɛ gɔɔn ’ɛ ’wiiŋ‑. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’te ’mu ’e mabɛɛnle ‑a ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ‑lrɔkpale dɔɔ: «*‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ’siɛ ’waati ’ɛ nu klɛlɛ ’waati ’ɛ ‑dela ba ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ’e ’nu yi ’ɛ ’pegee ’drunyan ’yan yi ’ɛ ‑o ‑tɔɔmasie nu klɛlɛ ‑mɛla ‑le ɛɛ?» 4’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’lɛkunle ‑o ni dɔɔ: «‑Ka ’ka ’yrɛkpa ’ka ’gbu ba ’elrele, ’kooko‑ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ’ka ’yini‑. 5‑Amasrɔyi mɛɛ ‑bebe nu nulɛ, ’bhɛɛ‑ ‑o nu ’ŋ ’tɔ ’ɛ ’kpalɛ‑ ‑o ’gbu ma, ’ke ‑wa pe ‑o ’gbu ma ’kaa: ‹’Mi ’gbu ‑le ’ke Mɛɛ ‑Bhee mi ‑kpɔsɔɔ Krisi ’gbu ’ɛ ’le!› ’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ‑o nu mɛɛ ‑bebe ’yinilɛ. 6’Ka nu gwledanwli mu malɛ ’ka ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ka nu yrɛ gbɔɔn ꞊nɔɔ gwledanwli mu malɛ. ‑Ka dɔ klɛn ’ke ’ka ’laa gblaan ’dɛ, ‑amasrɔyi ‑a ‑lɛdulale ‑o dɔɔ ’bhɛ ‑za mu ’la bhe ’mu ‑le nu bhɔlɛ ’elwale pe, ’duŋ‑ ’bhɛ ’laa nu klɛlɛ ’ke ’drunyan ’yan ’waati ’ɛ ’le. 7’Klɛɛn do ‑yi mu nu gwledanlɛ ’klɛɛn ’bhɛɛke ’yi mu ’ɛ ba, ’bhɛɛ‑ ‑bhleŋgbe do a ’klɛɛn ’yi mu nu ’wlɛnlɛ‑ ‑bhleŋgbe ’bhɛɛke do a ’klɛɛn ’yi mu ’ɛ ’kaama‑, ’bhɛɛ‑ ‑o gwledan ’eke‑ ba. ‑Gu mu nu dɔlɛ, ’bhɛ ’pegee ’trɛ nu bɛɛnlɛ ’trɛ ta yrɛ ‑bebe ꞊nɔɔ. 8’Duŋ‑ ’bhɛ ’kpɛn nu klɛlɛ ’trɛbhɔ mu ’ɛ zisanyrɛ ‑la ‑le, ’bhii‑ ’ke le do ‑bla ꞊zian ‑a ta ‑e ‑yrɛnbhle gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. 9’Bhɛ ya ’ɛ ’yi bhe, mɛɛ mu nu ’ka ’lɛnalɛ mɛɛ ‑bhɛɛke’ mu ni, ’kooko‑ ’mu ‑yrɛnkpa’ ’ka ta, ’bhɛɛ‑ ’mu ’ka dɛ. ’Ka vɛn nu ’silɛ‑ ’klɛɛn ’kpɛn ’yi mu yin ’lii ’mi ’tɔ ’ɛ ‑zayi’. 10’Bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba, mɛɛ ‑bebe nu ’ploolɛ‑ ’o ’kpale‑ ma ‑Waanbhaa’ ’yi. ‑O nu ‑dawli’ ’kpalɛ‑ ’eke‑ gbɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑o vɛn nu ’silɛ‑ ’eke‑ yin ’lii. 11Bhla ma ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ‑bebe mu nu ’pwɛlɛ‑ ‑a ‑yi, ’bhɛɛ‑ ’mu nu mɛɛ ‑bebe ’yinilɛ. 12‑Za ’yɔɔ‑ ’pa gbɛ ‑yɔɔ’ ’ɛ ’kɔɔ, ’sɔniya ‑lɛ nu galɛ mɛɛ ‑bebe zru ba. 13’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’ke mɛɛ ’la zan ‑Waanbhaa’ a ‑za ’ɛ ’yikwan꞊ ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ‑a ‑lɛyanle ma, ’bhɛ zan nu golɛ ‑za ’yi. 14‑O nu ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ma ‑Jan ‑Nrale’ ’lɛɛ ’bhɛ ’wole‑ zɛnlɛ ’drunyan ’ɛ ’yi yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ, ’kooko‑ ’klɛɛn ’kpɛn ’yi mu ’ɛ ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ma. ’Ke ’bhɛ ꞊kla, ’bhɛɛ‑ ’drunyan ’yan yi ’ɛ nu bhɔlɛ ’tɛ.»
‑Za ’yɔɔ‑ ’kanle‑ ‑a ‑daŋ’ ta
(Maki 13.14-23; Luki 21.20-24)
15«’Ka nu ‑o pɛ ’la sii ‹Pɛ ‑yɔɔ’› ’bhɛ dulale yelɛ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la ’kee‑ ’bhɛ ’triŋdɔ‑. ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ ‑janwo’ mi Daniɛli ‑a ba ‑janwoa ’elwale ‑sɔ. ’Ke ’bhɛ ꞊kla ’waati ’la ba, ’ke mɛɛ ’la zan ‑o ’sɛwɛ ’lɛɛ‑ tape ’zi, ’bhɛ zan ’a ’yima ’elrele. 16’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke mɛɛ ’la zan mu ꞊kla Zude ’klɛɛn ’ɛ ’yi, ’mu blasan‑ ’mu ’lɛɛ ye vlɛ gɔɔn mu ’ɛ ba yrɛ ta; 17’ke mɛɛ ’la zan ꞊kla ’bhɛ a ’fɛ ’ɛ ’wiiŋ‑, ’bhɛ zan laa zinalɛ, ’kee‑ ge wlalɛ ‑yaa’ ’fɛ ’ɛ ꞊la ‑yaa’ pɛ mu ’si zayi’. 18’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ꞊kla gba la, ’bhɛ zan laa pelɛ ‑e nule‑ ‑a ‑zanta’ ‑wa la ‑yaa’ dunɛ‑ tralapɛ ’si zayi’. 19Le mu ’la kpɛle nu klɛlɛ, ’bhɛ ’pegee le mu ’la ’nɛ mu nu klɛlɛ ‑yɔn ma ’bhɛ ’waati ’ɛ ba, ’mu ’nisɛ‑ ‑yrɛn ma! 20‑Ka ’ka ’seriwo ‑Waanbhaa’ ni, ’kooko‑ ’ka blasan‑ yi ’ɛ yaa klɛlɛ ‑niinii’ ’kpa bhla zi, ’bhɛ ’pegee ‑yitrɛ’ yi ma. 21‑Amasrɔyi, ’bhɛ ’waati ’ɛ ba, bhaaplɛŋ mu nu ‑yrɛn ‑bebe ’bhlelɛ‑. ‑A ’san ‑Waanbhaa’ ’drunyan klɛ ’ke ’bhɛ nu ’tɛnlɛ‑ ‑zɔn ma, bhaaplɛŋ mu laa ’bhɛ ‑yrɛn ‑glɔɔn mu ’ɛ bhlelɛ ‑lido’, ’bhɛɛ‑ waa nu ’bhɛ ’yansi ‑yrɛnbhlelɛ ‑titi ’ezin‑. 22’Ke ‑Waanbhaa’ laa ’woo‑ ‑yrɛnbhle’ yi mu ’ɛ ’ke ’kanlɛ‑ ‑o ‑lii, mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑yaa nu golɛ ‑za ’yi. ’Duŋ‑ ‑Waanbhaa’ mɛɛ ’la zan mu makwan‑ gban ’mu ‑zayi’, ‑e ’yee‑ ‑yrɛnbhle’ yi mu ’ɛ ’ke ’kaan‑ ‑o ‑lii.»
(Maki 13.24-31; Luki 17.23-24; 21.25-31)
23«’Ke mɛɛ do ’a ꞊pia ’ka ni dɔɔ: ‹‑Ka ’ka ’yrɛkpa doo, Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑kpɔsɔɔ Krisi ’ɛ ‑yoo ‑gɛ!› ’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ‑bhɛɛke’ ’a ꞊pia ’ka ni dɔɔ: ‹‑Ka ’ka ’yrɛkpa doo, ‑yoo laale!› ’Ka ’laa ’ka ’kpalɛ‑ ’bhɛ ’yi. 24‑Amasrɔyi bhla ma mɛɛ ‑bhee mi Krisi mu ’pegee bhla ma ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu nu nulɛ, ’bhɛɛ‑ ‑o nu ’sɔle‑ maza ‑gbɛnɛ mu ’pegee ’kpeelɛni maza mu klɛlɛ, ’kooko‑ ’ke ’bhɛ sɔ klɛle‑, ’bhɛɛ‑ ‑o gbɛsɔ ‑Waanbhaa’ mɛɛ ’la zan mu makwan‑ gban ’mu ‑yinile ta. 25‑Ka ’ka ’trɔnkpa ’ŋ ni ’dɛ! ’Ŋ ’ka ’kpeelɛkan ma jan ‑la ꞊woa bhe.
26«’Ke ‑wa ‑pia ’ka ni dɔɔ: ‹‑Ka ’ka ’yrɛkpa Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑kpɔsɔɔ Krisi ’ɛ ‑yoo ‑kpe ’ɛ ta›. ’Ka ’laa gelɛ ’bhɛ ꞊nɔɔ; ’bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’ke mu ’a ꞊pia ’ka ni dɔɔ: ‹‑Ka ’ka ’yrɛkpa, ‑a gaanle ‑o ’fɛ do ‑la, ’ka ’laa ’ka ’kpalɛ‑ ’bhɛ ’yi›. 27La ’a ’yrɛbɔ‑ laflɛ’ ’yi gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ’bhɛɛ‑ mɔkpɛn’ ’a ye yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ, Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ nu nule ’ɛ nu klɛlɛ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑ blaale‑. 28’Ke pɛ do gbaa ‑o yrɛ ’la ꞊nɔɔ, gbotakwe mu ‑o ‑lɛkpa’ ’eke‑ ta ’bhɛ yrɛ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ.»
Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’nuza‑
29Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Bhɛ ‑yrɛn mu ’ɛ ’kanle‑ blaan blaale‑, ‑gblo nu ’kpalɛ‑ ‑yretɛbhɛ ta, laanima mlɛ ’ɛ yaa nu ‑bhilɛ’ ‑li. ‑Ayile laanima mlɛklɛn‑ mu ’ɛ ‑o nu baalɛ ’trɛ ma, ’bhɛɛ‑ laflɛ’ ’yi ‑glɔɔya’ mu ’ɛ ‑o ’kpɛn nu bɛɛnlɛ. 30’Bhɛ blaanta, Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’nuza‑ ’ɛ ma ‑tɔɔmasie ’ɛ nu ’pwɛlɛ‑ ‑a ‑yi laflɛ’ ’yi; ’bhɛɛ‑ ’trɛ ta ’si mu ’ɛ ’kpɛn nu ’dimi ma wisilɛ; ’ke ’bhɛ ꞊kla, ‑o ’kpɛn ’yrɛ nu ’kpalɛ‑ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’nule‑ ma laflɛ’ ‑gblɛn mu ’ɛ ta, ’kee‑ da laflɛ’ ’yi laanima ‑yaa’ ‑glɔɔya’ ’pegee ‑yaa’ ’tɔbhɔleya ’ɛ ’yi. 31’Ke ’ka ‑Waanbhaa’ a ‑klɛloŋ’ ’ɛ ’pɛnwli‑ ꞊maa bhla ’la ba, Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ nu ‑yaa’ ‑mlɛkɛ’ yiziɛ ’ɛ ’winbɔlɛ ’drunyan ’ɛ ’yi, ‑e mɛɛ ’la zan mu makwan‑ ’elwale gban ’drunyan zeŋ yiziɛ ’ɛ ta, ‑e nu ’mu ‑lɛkpalɛ ’eke‑ ta: ’Ke ’bhɛ kpa ‑yretɛbhɛ ‑wlɛnyrɛ’ ’pegee ‑yretɛbhɛ baayrɛ mu ta oo, ’bhɛ ’pegee ’trɛ ’pegee laflɛ’ ‑daŋma’ mɛɛ mu ’kpɛn ta.»
Mɛɛ sɔ ‑za ’la daanle‑ figi diiŋ ’ɛ ma
32Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «’Ka sɔ za ‑la daanle‑ figi diiŋ ’ɛ ma, ‑ka ’bhɛ ’yima ’elrele. ’Ke figi diiŋ ’ɛ ‑ya gbɛ mu ’ɛ yidia‑, ’bhɛ ’pegee ’ke ‑a ‑laa mu ’ɛ ’tɔɔnna‑ bhla ’la ba, ’kaa ’yaango‑ dɔɔ ‑a bhaa ’kan bhla ꞊bhwa ’e ‑din. 33’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ’ke ’ka ’yrɛkpaa‑ ‑za mu ’la bhe ‑o klɛle ma ’waati ’la ba, ‑kaa ’yaango‑ dɔɔ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ nu yi ’ɛ ꞊bhwa ‑wa ‑din. 34’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ ‑zɔn mɛɛ mu ’lɛɛ‑ ‑o ’kpɛn ’laa nu klɛlɛ ’ke siɛle’, ’sani‑ ‑za mu ’lɛɛ‑ ’kpɛn klɛle pleŋ‑. 35Laflɛ’ ’pegee ’trɛ mu nu ’kanlɛ‑, ’duŋ‑ ’an pɛ ‑jan mu ’ɛ waa nu ’kanlɛ‑ ‑titi.»
‑Waanbhaa’ do ‑kplɛn ‑le ’drunyan ’yan yi ’ɛ dɔ
(Maki 13.32-37; Luki 17.26-30; 17.34-35)
36Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «Mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ’drunyan ’yan yi ’ɛ ’pegee ‑a ’waati ’ɛ dɔ. ’Kee‑ kpa laflɛ’ ’yi ‑mlɛkɛ’ mu ta oo, ’kee‑ kpa Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’gbu ta oo, ‑o ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ’bhɛ yi ’ɛ dɔ ’ke yaa ’e go ‑Waanbhaa’ do ‑kplɛn ba. 37‑Za ’la ꞊kla Noe a pɛ ’waati ’ɛ ba, ’bhɛɛ‑ ’yansi ‑za nu klɛlɛ ’ezin‑ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ nu yi ’ɛ ’le. 38‑Amasrɔyi, la gblɔ ‑gbɛnɛ ’ɛ banle ‑lɛɛ ’waati ’ɛ ba, bhaaplɛŋ mu bole ‑yaa pɛbhlele ’pegee ‑wɛɛn ’mile‑ mu ‑la ma, ‑o ‑yaa le mu si, ’bhɛ ’pegee ‑o ‑yaa ‑o ‑lu mu na gwlɛn ni. ‑O ꞊bwa ’bhɛɛ‑ ‑za mu ’ɛ klɛle ma ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ Noe ’wlale‑ ma ‑yitakoŋ ‑gbɛnɛ ’ɛ ’yi. 39Waa ‑za ’kedo‑ ’kpɔ yiɛnkanlɛ ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ la gblɔ ‑gbɛnɛ ’ɛ banle ma. ’Bhɛɛ‑, ’bhɛ ‑yi ’ɛ ’bhɛ ‑o ’kpɛn ’wloola‑; ’bhɛɛ‑ ‑za ’ɛ ’yansi za nu klɛlɛ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’nu yi ’ɛ ’le. 40’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, mɛɛ plɛ nu klɛlɛ gba do ta, ‑o nu ‑a do ’silɛ‑, ’bhɛɛ‑ ‑a do bo. 41Le plɛ nu klɛlɛ pɛbhɛ zɔn yrɛ ꞊nɔɔ ‑wee do ’yi, ‑o nu ‑a do ’silɛ‑, ’bhɛɛ‑ ‑a do bo. 42’Ka ’yri ’laa golɛ ’ka ’gbu ‑za ’le, ‑amasrɔyi ’ka ’laa ’kaa‑ Mɛɛzan ’ɛ nu ’yi ’ɛ dɔ. 43‑Ka ’bhɛ ‑za ’lɛɛ‑ ’yima kplankplan dɔɔ: ’Ke ’fɛzan‑ do ‑yaa ‑faannii’ ’ɛ nu ’waati ’ɛ dɔ ‑bi ’ɛ zi, yaa ‑yaa nu yidɛlɛ ‑titi, ’bhɛɛ‑ ‑ya to ’ke ‑faannii’ ’ɛ wla ‑yaa’ ’fɛ ’ɛ ꞊la. 44’Bhɛla‑ ‑zayile, ’ka mu ’ezin‑, ’ka ’yrisriwole bo, ‑amasrɔyi ’ka ’yri ’laa nu klɛlɛ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ta ’waati ’la ba ‑e nu nulɛ ’bhɛɛ‑ ’waati ’ɛ ba.»
Yewonɛ ’yɔɔ‑ ’pegee yewonɛ ’lrele‑ mu ma gɔɔn
45«‑Ka klɛ ’bhii‑ yewonɛ zru ’lrele‑ do. ‑A yikanle ‑yaa, ’bhɛɛ‑ ‑a zan ’bhɛ a ’fɛ ’ɛ ꞊la yewonɛ ‑vin mu ’ɛ gbɛkpaa‑ ‑a ’kɔɔ. ’Bhɛɛ‑ ’bhɛ pe ‑a ni dɔɔ ‑e pɛle na ’mu ni pɛbhle ’waati ’ɛ ’kpɛn ba. 46’Ke ’yee‑ yewonɛ ’ɛ ‑a zan ’ɛ ꞊nwa ’waati ’la ba, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ꞊bhwa ‑a ta ’bhɛ ye ’la gbɛkpaa‑ ‑a ‑kɔɔ ’bhɛ klɛle ma, ‑yaa’ pɛ ‑yi nu ‑nralɛ’! 47Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ ’fɛzan‑ ’ɛ nu ’bhɛ ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn gbɛkpalɛ ‑a ’kɔɔ. 48’Duŋ‑ ’ke yewonɛ ’yɔɔ‑ ’ɛ ‑ya ꞊pia ‑a ’gbu ’kpee dɔɔ: ‹’Ŋ zan ’ɛ yaa nu nulɛ ’saanibhe.› 49Bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑dwa ‑a ‑vin yewonɛ mu ’ɛ tafɛle ma, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ꞊bwa pɛbhlele ’pegee ‑wɛɛn ’mile‑ ma ‑wɛɛn ’mi mu zi. 50’Ke ’bhɛ ꞊kla, ’fɛzan‑ ’nu yi ’pegee ’bhɛ ’nu ’waati ’ɛ nu ’klalɛ‑ ’yee‑ yewonɛ ’yɔɔ‑ ’ɛ ba, ‑amasrɔyi ‑a yri laa ‑o ’bhɛ ta, ’bhɛɛ‑ yaa ’bhɛ ’nu ’waati ’ɛ dɔ. 51’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ gbɛɛn‑ bhe, ’fɛzan‑ ’ɛ nu ‑yrɛnkpalɛ ‑a ta, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ nu ‑a bɔlɛ yrɛ ’la ’ke mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu ‑o ’bhɛ ꞊nɔɔ ’bhɛ ’yi. ’Bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ mɛɛ ‑bebe nu wisilɛ, ’ke ‑woo gbɛnɛbhɛ mu ’ɛ ’sɔnkpa‑ ‑zadɔwɛɛ ’kɔɔ.»
25‑Gblanɛ vu ma ‑gɔɔn
1’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ‑gɔɔn do bɔle‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’ɛ ‑yoo ’bhii‑ ‑gblanɛ vu ’la ‑o ‑waa’ ‑laŋbha mu ’ɛ ꞊sia ‑bi ’ɛ zi, ’bhɛɛ‑ ‑o pe do dɔɔ ‑woo gele‑ le drɛɛ ‑nɔɔ ’ɛ ’lɛpayrɛ ꞊nɔɔ. 2’Woo‑ ‑gblanɛ vu ’ɛ, ‑a ’soo yikanle laa ‑yaa, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑vin ’soo ’ɛ ’mu yikanle ‑yaa. 3‑Gblanɛ mu ’la yikanle laa ‑yaa ’bhɛ mu ’mu a ‑laŋbha mu ’ɛ ꞊sia, ’bhɛɛ‑ waa ’tɛyi ’bhɛɛke ’kpalɛ‑ ‑o gbɛ ‑din buteli mu ’yi. 4’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ‑a ‑vin ‑gblanɛ yikanle ’soo ’ɛ ’bhɛ mu ’mu a ‑laŋbha ’yi ’tɛyi ’bhɛɛke mu ‑kpaa ’mu gbɛ ‑din buteli mu ’yi. 5Le drɛɛ ‑nɔɔ ’ɛ yaa ‑yaa zan veŋ‑, ‑ayile ’ke yi ’kpale ’woo‑ ‑gblanɛ vu ’ɛ ’yrɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’kpɛn yidɛle.»
6«’Bhɛ klɛle ’tɛ, blaŋdrɛyi ’bhɔle‑, ’ke ‑o ‑gbekanwli do male‑ dɔɔ: ‹‑Ka ’ka ’yrɛkpa le ‑nɔɔ ’ɛ ’pwɛla‑ ‑a ‑yi! ’Ka ’pwɛ ’bhɛɛ‑ ‑ka ge ‑a ‑lɛpayrɛ ’ɛ nɔɔ‑!› 7’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ’woo‑ ‑gblanɛ vu ’ɛ ‑o bwele‑ yi ’ɛ pla, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ‑waa’ ‑laŋbha mu ’ɛ ’bhile‑ ’sanle. 8’Bhɛɛ‑ ‑gblanɛ mu ’la yikanle laa ‑yaa ’mu pe ‑gblanɛ yikanle mu ’ɛ ni dɔɔ: ‹‑Ka ’o gba ’kaa‑ ’tɛyi ’ɛ ’ke ba; ‑amasrɔyi ’waa‑ ‑laŋbha mu ’ɛ ‑woo ‑lii ’zi.› 9’Duŋ‑, ’ke ‑gblanɛ yikanle mu ’ɛ ’mu ’a zikpale ‑o ni dɔɔ: ‹’Yooye‑, ’waa‑ ’tɛyi ’ɛ yaa nu ’sɔlɛ‑ ’o mɔɔ ’pegee ’ka mu mabhɔle. ‑Ka ge ’kaa‑ pɛ ’tɛyi ’lɔ ’tɛyi gɔn mu ’ɛ ba.› 10’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’woo‑ ‑gblanɛ mu ’la yikanle laa ‑yaa ‑o ‑yaa ge ’zi bhla ’la ba ‑waa’ pɛ ’tɛyi ’lɔ yrɛ nɔɔ‑, ’ke le ‑nɔɔ ’ɛ ’nule. ‑Gblanɛ ’soo ’la ’mu ‑lɛbɛŋgole ‑yaa, le ‑nɔɔ ’ɛ ’pegee ’mu ꞊wlaa le drɛɛ dɔ ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ‑o ’fɛ ’ɛ ’lii ’ɛ ꞊taan ‑o ‑zanta’. 11’Waati sa ’kanle, ’ke ‑gblanɛ ’soo ’la yikanle laa ‑yaa ’mu ’nule, ’bhɛɛ‑ ’ke ’mu le drɛɛ ‑nɔɔ ’ɛ ’siile dɔɔ: ‹’O zan, ’o zan, ’fɛ ’ɛ ’liigo‑ ’o ni!› 12’Duŋ‑ ’yee‑ le drɛɛ nɔɔ‑ ’ɛ ‑ya zikpaa‑ ‑o ni dɔɔ: ‹’Ŋ ’sɔwɛɛ‑ ma ’mi pe ’ka ni ’naa ’ka dɔ!›» 13Zesu pe ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ gbɛɛn‑, ’ka mu ‑yri ’laa golɛ ’ka ’gbu ‑za ’le, ‑amasrɔyi ’ka ’laa *Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ‑a nu yi ’pegee ‑a nu ’waati ’ɛ dɔ.»
Yewonɛ yaga ma ‑gɔɔn
14«‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’ɛ ‑yoo ’bhii‑ ’fɛzan‑ do a ‑za. ‑A ge bhla zi ’taa do ta, ‑e ‑yaa’ yewonɛ mu ’ɛ ’siila‑, ’bhɛɛ‑ ‑ya ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ gbɛkpaa‑ ’mu ’kɔɔ. 15‑E ‑gɔli’ ’taŋbha ’pu ‑kɛmɛ ’soo ꞊naa ‑a ‑lwa mi ’ɛ ni. ’Bhɛɛ‑ ‑ya ‑naa ‑a plɛ mi ’ɛ ni ‑gɔli’ ’taŋbha ’pu ‑kɛmɛ plɛ; ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑naa ‑a yaga mi ’ɛ ni ‑gɔli’ ’taŋbha ’pu ‑kɛmɛ do. ‑O ’kpɛn do do ’seŋ ’yaa‑ sɔ ‑za yɛkɛ‑ ’la klɛle ta, ’fɛzan‑ ’ɛ ‑e ’bhɛɛ‑ yɛkɛ‑ ‑gɔli’ ’yiciɛnna ‑o ’kpɛn ma do do. ’Bhɛ blaan, ’kee‑ gele‑ ‑yaa’ ’taa ’ɛ ta ’tɛ. 16’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, yewonɛ ’la ’bhɛ ‑gɔli’ ’taŋbha ‑kɛmɛ ’soo ’ɛ ’srɔɔwoa‑, ’bhɛ ‑ja yewolɛ ’ke ‑yaa’ ‑gɔli’ ’ɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ‑gɔli’ ’taŋbha ’bhɛɛke ‑kɛmɛ ’soo ‑trɔn ’kpale ‑yaa’ ‑kɛmɛ ’soo ꞊lwa ’ɛ ma. 17’Bhɛɛ‑ yewonɛ ’la ’bhɛ ‑gɔli’ ’taŋbha ‑kɛmɛ plɛ ’ɛ ’srɔɔwoa‑, ’bhɛ yewoa‑ ’bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ‑gɔli’ ’taŋbha ‑kɛmɛ plɛ ‑trɔn ’srɔɔwole. 18’Duŋ‑, yewonɛ ’la ’bhɛ ‑gɔli’ ’taŋbha ‑kɛmɛ do ’ɛ ’srɔɔwoa‑, ’bhɛ ‑ja ‑gluu do ’kanlɛ‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya zan a ‑gɔli’ ’ɛ magaanle ’bhɛ ‑gluu ’ɛ ’yi.»
19«’Bhɛ blaan ‑mɔle’, ’ke ’woo‑ yewonɛ mu ’ɛ ‑o zan dale‑ ’bhɛ a ’taa ’ɛ ta; ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ‑o ’kpɛn ’siile, ’kooko‑ ‑e ‑gɔli’ mu ’la gbɛkpaa‑ ‑o ‑kɔɔ ‑o nu ’bhɛ mu blaanta janwo a ni. 20’Bhɛ ’yi ’tɛ, ‑yaa’ yewonɛ ’la ’bhɛ ‑gɔli’ ’taŋbha ‑kɛmɛ ’soo ’ɛ ’srɔɔwoa‑, ’ke ’bhɛ ’e ’mabɛɛnle ‑o zan ’ɛ ‑din, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑gɔli’ ’taŋbha ‑kɛmɛ ’soo ’bhɛɛke ꞊la ’srɔɔwoa‑, ’ke ’bhɛ ’mu zrɔnle‑ ‑o zan ni ’ke ‑ya pe dɔɔ: ‹’Ŋ Zan, ’e ‑gɔli’ ’taŋbha ‑kɛmɛ ’soo ’la gbɛkpaa‑ ’ŋ ’kɔɔ ’bhɛ ’pegee ’an ’bhɛɛke ‑kɛmɛ ’soo ’la ’srɔɔwoa‑ ‑a ma ‑trɔn ’le ’wole‑ ‑gɛ.› 21’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑a zan ’a ’pele ’a ni dɔɔ: ‹’E ‑za ’lrele‑ ꞊kla ’bhɛ ’le. Yewonɛ wlan ’bhɛ ’pegee yewonɛ ’la zru ‑o do ’ŋ ni. ’E zru ꞊kla do ’mi ni ‑za ’fiɛntrɔnnɛ mu yi gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ’mi nu ‑za ‑gbɛnɛ mu gbɛkpalɛ ’e ’kɔɔ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑. Nu ‑gɛ ’bhɛɛ‑ ’bhi ’pegee ’mi ’woo‑ zrukpala ’eke‑ zi.› 22’Bhɛ blaan, yewonɛ ’la ’bhɛ ‑gɔli’ ’taŋbha ‑kɛmɛ plɛ ’ɛ ’srɔɔwoa‑, ’bhɛ ’e ‑mabɛɛnle ‑o zan ’ɛ ‑din, ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: ‹’Ŋ zan, ’e ‑gɔli’ ’taŋbha ‑kɛmɛ plɛ ’la gbɛkpaa‑ ’ŋ ’kɔɔ, ’bhɛ ’pegee ’an ’bhɛɛke ‑kɛmɛ plɛ ’la ’srɔɔwoa‑ ‑a ma ‑trɔn ’le ’wole‑ ‑gɛ.› 23’Bhɛ ’yi bhe, ’ke ‑a zan ’a ’pele a ni dɔɔ: ‹’E ‑za ’lrele‑ ꞊kla ’bhɛ ’le. Yewonɛ wlan ’bhɛ ’pegee yewonɛ ’la zru ‑o do ’ŋ ni. ’E zru ꞊kla do ’ŋ ni ‑za ’fiɛntrɔnnɛ mu ’yi, ‑ayile ’ŋ nu ‑za ‑gbɛnɛ mu gbɛkpalɛ ’e ’kɔɔ. Nu ‑gɛ ’bhɛɛ‑ ’bhi ’pegee ’mi ’woo‑ zrukpala ’eke‑ zi.› 24’Bhɛ blaan, yewonɛ ’la ’bhɛ ‑gɔli’ ’taŋbha ‑kɛmɛ do ’ɛ ’srɔɔwoa‑, ’bhɛ ’e ’mabɛɛnle ‑o zan ’ɛ ‑din ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: ‹’Ŋ zan, ’an ’yaango‑ ’bhii‑ ’yoo‑ mɛɛ ‑glɔɔ do ’le, ’bhɛɛ‑ ’yaa pɛbhɛ bɔlɛ yrɛ ’la ꞊nɔɔ, ’e pɛbhɛ kan ’bhɛɛ‑ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ; ’bhɛ ’pegee ’yaa ‑yri ’sɔlɛ‑ yrɛ ’la ꞊nɔɔ, ’e ‑yri bhaa kan ’bhɛɛ‑ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ. 25’Ŋ ‑gblaanlawoa ’e ’lɛɛ, ‑ayile ’ŋ ‑ja ’yaa‑ ‑gɔli’ ’ɛ magaanlɛ ’trɛ ꞊la. ’Yaa‑ ‑gɔli’ ’ɛ ’yele‑ ‑gɛ.› 26’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑a zan ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: ‹Yewonɛ ’yɔɔ‑, ’bhɛɛ‑ lrwanii‑. ’Ya ’yaango‑ ’bhii‑ ’naa pɛbhɛ bɔlɛ yrɛ ’la ꞊nɔɔ ’ŋ pɛbhɛ kan ’bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ; ’bhɛɛ‑ ’naa ‑yri ’sɔlɛ‑ yrɛ ’la ꞊nɔɔ ’ŋ ‑yri bhaa kan ’bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ. 27‑Mɛla ma ’bhɛɛ‑ ’yaa gelɛ ’an ‑gɔli’ ’ɛ ’kpalɛ‑ ‑gɔli’ magaan ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’ke ’ŋ ’yaa‑ da, ’ŋ ’yaa‑ sɔ ‑a ’sile ’bhɛ ’pegee ‑a ma ‑trɔn ’ɛ ’le! 28‑Kaa ’kɔɔpɛ‑ ‑gɔli’ ’taŋbha ‑kɛmɛ do ’ɛ ’kun, ’bhɛɛ‑ ka ’bhɛ ’na ‑gɔli’ ’taŋbha ‑kɛmɛ ’soo ‑o mɛɛ ’la zan ‑kɔɔ ’bhɛ ni. 29‑Amasrɔyi, pɛ ‑o mɛɛ ’la zan ’kɔɔ, ‑o nu ‑a ’kɔɔpɛ‑ ’ɛ baankpalɛ, ’kooko‑ ‑a ’kɔɔ pa. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑o mɛɛ ’la zan ’kɔɔ, ‑o nu a ’kɔɔpɛ‑ sanɛ‑ ’gbu ’ɛ ’kunlɛ‑ a ’kɔɔ. 30‑Ka ’yee‑ yewonɛ ’la yaa ‑za ’kedo‑ ’yanwo‑ mɛɛ ma, ‑kaa ’kun, ’bhɛɛ‑ ‑kaa blin ’pɛɛlii‑ ‑gblo ’ɛ ’yi. ’Bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ, ‑e nu wisilɛ, ’ke ‑ya gbɛnɛbhɛ mu ’ɛ ’sɔnkpa‑ ‑zadɔwɛɛ ’ɛ ’kɔɔ.›»
’Drunyan ’yi mu ’ɛ ’kitikan yi
31Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «’Ke Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ꞊nwa ‑yaa’ ’tɔbhɔleya ’ɛ ’yi yi ’la ’le, ’yee‑ ’pegee ‑yaa’ ‑mlɛkɛ’ mu ’ɛ ’kpɛn ’le ‑a zi, ‑e nu yaalɛ ‑yaa’ ‑bhleŋgbe ’tɔbhɔ ma ’yaakpe‑ ’ɛ ta. 32’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’trɛ ta ’si mu ’ɛ ’kpɛn ’lɛkpale nu klɛlɛ ’eke‑ ta ‑a ‑lɛ ma. ’Bhɛɛ‑ ‑e nu bhaaplɛŋ mu ’ɛ bagolɛ ’bhii‑ ‑bhlaa gooba mi ’ɛ ‑e ‑bhlaa mu ’ɛ ’pleŋgo‑ bhoo mu ’ɛ ma gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑. 33Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ‑e nu ‑bhlaa mu ’ɛ ’kpalɛ‑ ‑a gbɛ ‑yiɛ’ ta, ’bhɛɛ‑ ‑e nu bhoo mu ’ɛ ’kpalɛ‑ ‑a gbɛ ‑koo ta. 34’Ke ’bhɛ ꞊kla, ‑bhleŋgbe ’ɛ nu a pelɛ mɛɛ ’la zan mu ‑o ‑a gbɛ ‑yiɛ’ ta ’mu ni dɔɔ: ‹‑Ka nu ’ka mu ’la ’ŋ Dɛ ’ka ’dumawoa. ’Bhɛɛ‑ ’ka ’ciɛn klɛ ‑Waanbhaa’ ‑bhleŋgbeya ‑wa ’la magaanna ’ka ni, ’kee‑ san ’drunyan zibɔ ’waati ’ɛ ma ‑a ’kɔɔ ’bhɛɛ‑ ’le. 35‑Amasrɔyi, gbɔn ’ŋ ꞊dia, ’bhɛɛ‑ ’ka pɛle ‑naa ’ŋ ni; ‑yi ’mi ‑lrɔ ’ŋ ꞊dia, ’bhɛɛ‑ ’ka ‑yi ‑naa ’ŋ ni, ’ŋ ’yaa‑ ’cie ’le ’ka ba, ’bhɛɛ‑ ’ka ’ŋ ’cieya‑ ꞊kla. 36’Ŋ ta fleŋ‑ ‑yaa, ’bhɛɛ‑ ’ka dunɛ‑ ꞊klaa ’ŋ ta. Ga ‑yaa ’ŋ ma, ’bhɛɛ‑ ’ka ’ŋ ‑gblakwan. ’Ŋ ’yaa‑ ‑kaso ’yi ’bhɛɛ‑ ’ka ‑ja ’ŋ taglinlɛ.› 37’Bhɛ klɛle ’tɛ, mɛɛ ‑lɛdɔɔle mu ’ɛ ’mu nu ‑a mabɔlɛ ‑a ni ’tɛ dɔɔ: ‹Mɛɛzan, gbɔn ‑yaa ’e dɛ ’zi ’waati ’ɛ ‑dela ba ’bhɛɛ‑ ’o pɛle ‑naa ’ɛ ni ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ’yi ’mi ‑lrɔ ‑yaa’ ’e ma ’waati ’ɛ ‑dela ba, ’bhɛɛ‑ ’o ‑yi ‑naa ’e ni ɛɛ? 38’Woo ’e ꞊ya ’cie ’le ’waati ’ɛ ‑dela ba, ’bhɛɛ‑ ’woo‑ ’e cieya‑ ꞊kla ɛɛ? ’E ta fleŋ‑ ‑yaa ’waati ’ɛ ‑dela ba, ’bhɛɛ‑ ’o dunɛ‑ ꞊klaa ’e ta ɛɛ? 39’Woo ’e ꞊ya ’ke ga ‑o ’e ma ’waati ’ɛ ‑dela ba, ’bhɛ ’pegee ’woo‑ ’e ꞊ya ‑kaso ’yi ’waati ’ɛ ‑dela ba, ’bhɛɛ‑ ’o ‑ja ’e taglinlɛ ɛɛ?› 40’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ‑bhleŋgbe ’ɛ nu ‑a zikpalɛ ‑o ni dɔɔ: ‹’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ: ’Waati ’oo ’waati ’la ba ’ke ’ka ‑za ’wlan ꞊kla ’ŋ nɛɛnɛ‑ mu ’lɛɛ‑ ‑o ’fiɛntrɔnnɛ do ’kpɔ ni, ’ka ’bhɛ ꞊kla ’mi ‑la ni bhe.›
41«’Bhɛ blaan, ‑bhleŋgbe ’ɛ nu a pelɛ ‑e mɛɛ ’la zan mu ‑kpaa ‑a gbɛ ‑koo ta ’mu ni dɔɔ: ‹‑Ka ’ka ’pleŋgo‑ ’ŋ ma, ’daŋgan ma mɛɛ mu! ‑Ka ge bɔ ’tɛ ’la yaa lii ‑titi ’bhɛ ’yi, ‑wa ‑lɛswan ‑Setran’ a ‑mlɛkɛ’ mu ’ɛ ’mu ‑la ’kaama‑. 42‑Amasrɔyi, gbɔn ‑yaa ’ŋ dɛ ’zi, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa pɛle nalɛ ’ŋ ni; ‑yi ’mi ‑lrɔ ’ŋ ꞊dia, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ‑yi ’nalɛ‑ ’ŋ ni. 43’Ŋ ’yaa‑ ’cie ’le ’ka ba, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ’ŋ ’cieya‑ klɛlɛ. ’Ŋ ta fleŋ‑ ’yaa‑, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa dunɛ‑ ’klalɛ‑ ’ŋ ta. Ga ‑yaa ’ŋ ma ’bhɛ ’pegee ’ŋ ’yaa‑ ‑kaso ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa gelɛ ’ŋ taglinlɛ.› 44’Ke ’bhɛ ꞊kla, ‑o nu a mabɔlɛ ‑a ni dɔɔ: ‹Mɛɛzan, ’bhɛ ‑za mu ’ɛ ’kpɛn ꞊kla ’waati ’ɛ ‑dela ba ɛɛ? Gbɔn ‑yaa ’e dɛ ’zi oo, ‑yi ’mi ‑lrɔ ‑yaa ’e dɛ ’zi oo, ’e ’yaa‑ ’ke ’cie ’le oo, ’e ta fleŋ‑ ‑yaa oo, ga ‑yaa ’e ma ’bhɛ ’pegee ’e ’yaa‑ ‑kaso ’yi oo, ’mu ’kpɛn ꞊kla ’waati ’ɛ ‑dela ba ɛɛ?› 45’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ‑bhleŋgbe ’ɛ nu ‑a ‑lɛkunlɛ ‑o ni ’tɛ dɔɔ: ‹’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ: ’Waati ’oo ’waati ’la ba, ’ke ’ka ’laa ‑za ’wlan klɛlɛ ’woo‑ ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ mu ’la bhe ‑o do ’kpɔ ni, ’ka ’laa ’bhɛ klɛlɛ ’mi ‑la ni.› 46‑Ayile, ’woo‑ gbɛ ‑koo ta mu ’ɛ, ‑o nu gelɛ ‑kaso ’la ’ke ‑daŋ’ ’laa ‑o ’bhɛ ma ’bhɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ gbɛ ‑yiɛ’ ta mu ’ɛ ’mu nu gelɛ ‑Waanbhaa’ ba bole ‑yrɛ ma ‑si ’la ‑daŋ’ ’laa ‑o ’bhɛ ma, ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ.»
26ZESU DƐYRƐ ’PEGEE ‑A BWEYRƐ GALE BA
Zuufu ‑kuŋlii mu ’ɛ ‑woo ’dukpa zii’ Zesu ma
(Maki 14.1-2; Luki 22.1-2; Zaan 11.47-53)
1Zesu ’yanle‑ ’bhɛ ‑jan mu ’ɛ ’kpɛn ’wolele, ’ke ‑ya pele‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: 2«’Kaa ’yaango‑ dɔɔ ‑a ‑vinbwa ‑yrekpaa’ plɛ ’bhɛɛ‑ *Paki ’fɛti yi ’ɛ bhɔ. ’Bhɛɛ‑ ‑o nu Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’lɛnalɛ mɛɛ mu ni, ’kooko‑ ‑wa gbaan ‑yrigbɛɛle do ta.»
3’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke *’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee Zuufu ’si mu ’ɛ waa ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ ‑woo ‑lɛkpale ’eke‑ ta ’sraka ’lɛna mu a ‑kuŋlii gblaan ’ɛ ’bhɛ a ‑gbeŋ ’ɛ ’yi: ’Bhɛ ’sraka ’lɛna mu a ‑kuŋlii gblaan ’ɛ ’tɔ ‑le ‑yaa Kaifu. 4‑O ’kpɛn ’a ꞊kpaa do dɔɔ ‑o nu Zesu ’kunlɛ‑ ‑dawli’ ma ’bhɛɛ‑ ‑wa dɛ. 5’Duŋ‑ ‑o pe ’eke‑ ni dɔɔ: «’Kɔɔ‑ ’laa ‑a ’kunlɛ‑ ’fɛti yi ’ɛ ma, ’kebhlaale, mɛɛ mu ’ɛ ‑o nu ’wlɛnlɛ‑ ’eke‑ ma ’bhɛɛ‑ ‑o ’fɛti ’ɛ ’siɛ.»
Le do ‑lasiklɔɔ ‑klalaa’ Zesu ’wiiŋ‑
6Zesu ’yaa‑ Betani ‑wa ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ Simɔ ’la ‑e ’bhɛ ma ‑kpaan ’ɛ ‑gwa, ‑e ‑yaa ’bhɛ ba ’fɛ ’ɛ ꞊la ’waati ’la ba, 7’ke le do ’e ’mabɛɛnle ’a ‑din ’ke ‑lasiklɔɔ ‑gblɛn ’nrale‑ alibatri buteli do ’le ’bhɛ ’kɔɔ: ‑lasiklɔɔ ’plɛɛle‑ ’yaa‑ ’kɛle‑. ’Bhɛɛ‑ Zesu ’yaa‑ pɛbhle ’zi ’waati ’la ba, ’ke ’yee‑ le ’ɛ ‑e ’bhɛ ‑lasiklɔɔ ’ɛ ’klaale Zesu ’wiiŋ‑. 8’Bhɛ klɛle ’tɛ, Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’yrɛkpale ’bhɛ ma, ’ke ‑woo zrupliile, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ dɔɔ: «Pɛ ’siɛgbɛya ’la ‑gee’ bhe ’bhɛ win ‑o ‑mɛla ‑le ɛɛ? 9‑O ‑yaa sɔ ’yee‑ ‑lasiklɔɔ ’lɛɛ‑ gɔnle‑ ’plɛɛ ’lrele‑ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑wa ma ‑gɔli’ ’ɛ na ’kɔɔfleŋzan mu ni!»
10’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’yaangole ’bhii‑ ‑o ‑yaa ’bhɛ ‑jan ‑glɔɔn ’ɛ ’wo zii’, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o le ‑nɛ ’lɛɛ‑ ’ɛ zrubatɛdɔ zii’ ɛɛ? ‑E ‑za ’wlan ‑la ꞊kla ’ŋ ni bhe. 11‑Amasrɔyi yi ’oo yi, ’kɔɔfleŋzan mu ‑o ’ka ’pleŋ‑; ’duŋ‑ ’mi ’laa ‑o ’ka ’pleŋ‑ yikpɛnsee ta. 12Le ’ɛ ‑e ‑lasiklɔɔ ’la ꞊klaa ’ŋ ’flɛ ma ‑gɛ, ‑e ‑yaan ’bhɛ klɛle ’le ’sani‑ ’ŋ gbaa bin ’waati ’ɛ ’bhɔle‑ pleŋ‑. 13’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ ’ke ‑o ‑Jan ’Nrale‑ ’lɛɛ‑ ’wole‑ ’ɛ ꞊zian yrɛ ’oo ’yrɛ ’la ꞊nɔɔ, le ’lɛɛ‑ klɛza ’ɛ nu bolɛ mɛɛ mu ’kpee ‑jan ma ‑gɔɔn ’le.»
Zudasi ’a ꞊kpaa dɔɔ ‑e nu ‑dawli’ ’kpalɛ‑ Zesu gbɛ ta
14’Bhɛ blaan, Zesu a ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ ba, ‑o ‑yaa ‑a ’kɛla sii Zudasi Isikariɔti, ’bhɛ ‑ja ’Sraka ’lɛna mu ‑kuŋlii mu ’ɛ ba, 15’bhɛɛ‑ ’ke ‑yoo ‑lrɔkpale dɔɔ: «’Ka nu ‑mɛ pɛ ’gbu ‑la nalɛ ’ŋ ni ’ke ’ŋ Zesu ’lɛnaa‑ ’ka ni ɛɛ?» ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ’mu ‑gɔli’ ’taŋbha mia do ’bhɛ vu ’nale‑ ‑a ni. 16‑A ’san ’bhɛ yi ’ɛ ma, Zudasi gbɛ ‑yaa nu ’sɔlɛ‑ Zesu ta gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑lɛna’ ‑o ni, ‑e ‑yaa ’bhɛɛ‑ ’waati kplankplan ’ɛ ‑glin ’zi.
Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑woo Paki ’fɛti ta pɛbhle ’zi
(Maki 14.12-16; Luki 22.7-34; Zaan 13.1-38)
17Paki ’fɛti ’ɛ ’yrekpaa‑ ‑lwa mi ’ɛ ma, ‑o ‑yaa ’bluu ’la bhle, waa ‑yaa ’bluu ‑pɛɛ ’wlɛn ’sɛkɛ kla ’bhɛ ‑pɛɛ ’ɛ ba. ’Bhɛ ‑yrekpaa’ do ’ɛ ’le, ’ke Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’nule ‑a ‑lrɔkpalɛ dɔɔ: «꞊Ya zi ’bhii‑ ’o ’fɛti ’ɛ ta kpo ’ɛ klɛ ’naa‑ ma ɛɛ?» 18Zesu mɛɛ do ’tɔ ꞊kaan ‑o ni, ’bhɛɛ‑ ‑ya ꞊pia ‑o ni dɔɔ: «‑Ka ge ‑wa ’ɛ ’kpee ’yee‑ mɛɛ ’ɛ ba, ’bhɛɛ‑ ’kaa pe a ni dɔɔ: ‹’O Daan mi ’ɛ pe dɔɔ ‑yaa’ pɛ ’waati ’ɛ ꞊bhwa, ’yee‑ ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ nu ‑waa’ Paki ’fɛti ta pɛ ’ɛ ’bhlelɛ‑ ’bhi ‑la ba ‑gɛ.›»
19’Bhɛ yi ’tɛ, Zesu ’a ꞊pia ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni ’kaa ‑o ‑za ’la klɛ, ‑o ’bhɛɛ‑ ꞊kla. ’Bhɛɛ‑ ‑o ‑ja *Paki ’fɛti ta kpo ’ɛ klɛlɛ.
20Yromazi bhɔle, ’ke Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ, ‑o pɛ ’ɛ ’bhlele‑ ’sanle. 21‑O ‑yaa pɛ ’ɛ ’bhle zii’ ’waati ’la ba, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ma dɔɔ: ’Ka do nu ’ŋ ’lɛnalɛ mɛɛ mu ni.» 22’Bhɛ klɛlɛ ’tɛ, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑woo wlɛyisriwole ’egbɛnɛle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ‑lrɔkpale ’sanle do do dɔɔ: «Mɛɛzan, ’mi ‑le ’kɛle‑ ɛɛ?» 23Zesu ’a zikpaa‑ ‑o ni dɔɔ: «’Ke mɛɛ ’la zan ’e gbɛ ꞊wlaa ’ŋ gbɛ ’ɛ ta pɛ ‑koo ’ɛ ’yi, ’bhɛ zan ‑le nu ‑dawli’ ’kpalɛ‑ ’ŋ gbɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ’ŋ ’lɛna‑ mɛɛ mu ni. 24Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ nu galɛ ’bhii‑ ‑a yɔɔndɛle ‑o gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ‑a ba zayi’ ‑Waanbhaa a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi. ’Duŋ‑ mɛɛ ’la zan nu ‑dawli’ ’kpalɛ‑ ‑a gbɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑lɛna’ mɛɛ mu ni, ‑klɔlɔɔ’ ‑o ’bhɛ zan ’ɛ ma. ’Ke ’bhɛ zan laa ‑yaa ya bi ’bhɛ mabhaa ‑yaa nu bhɔlɛ ’bhɛ zan ’ɛ ’gbu ma.» 25’Bhɛ klɛle ’tɛ, Zudasi ’la ’bhɛ ’yaa‑ nu ‑dawli’ ’kpalɛ‑ ‑a gbɛ ta, ’bhɛɛ ‑ya ‑lɛna’ mɛɛ mu ni, ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’sile‑ ’kee‑ Zesu ’lrɔkpale dɔɔ: «’O Daan mi, ’mi ‑le ’kɛle‑ ɛɛ?» ‑Ayile, ’ke Zesu ’a ’lɛkunle ‑a ni dɔɔ: «’E ’gbu ’yela‑ ꞊pia bhe.»
‑Waanbhaa’ a pɛbhle ’weŋ
(Maki 14.22-26; Luki 22.15-20; 1 Korɛnti 11.23-25)
26‑O ‑yaa pɛbhle ’zi ’waati ’la ba, Zesu ’bluu do ꞊sia, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑Waanbhaa’ ’pubwa‑ ’bhɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑ya takaan‑ kplokplo. ’Bhɛ blaan, ’ke ‑ya ’kpale ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Ka ’bluu ’lɛɛ‑ ’si ’bhɛɛ‑ ‑kaa bhle, ’ŋ ’flɛ ‑le ’kɛle‑.» 27’Bhɛ blaan, ’kee‑ ‑drɔɔ ’paayan꞊ do ’sile, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑Waanbhaa’ ’pubɔle ’bhɛ ma. ’Bhɛ blaan, ’ke ‑ya ’kpale ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «’Ka ’kpɛn a ’ke ’mi do do. 28‑Amasrɔyi, ’kɛlɛɛ‑ ’ŋ yiɛn ‑le ’kɛle‑, ‑Waanbhaa’ *‑bhoolaya drɛɛ ’la ‑dwa ’yee‑ ’gbu ’pegee bhaaplɛŋ mu ’pleŋ‑ ’bhɛ ma ‑tɔɔmasie yiɛn ‑le ’kɛle‑. ’Yee‑ yiɛn ’lɛɛ‑ ’klalaa‑ mɛɛ ‑bebe ‑la ’kaama‑, ‑waa’ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ma ’sroma‑ ’yan zayi’. 29’Mi pe ’ka ni ’kee‑ ’san ‑zɔn ma, ’naa nu ‑drɔɔ ’lɛɛ‑ ’bhɛɛke ’milɛ‑ ‑li ’ka ’le, ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ yi ’la ma ’ke ’mi ’pegee ’ka mu nu ‑a mi gbɛ drɛɛwolɛ ’ŋ Dɛ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta.»
Zesu pe dɔɔ Piɛri nu ’e lɛmadɔlɛ ’eglɔɔle ’kaa yaa dɔ
(Maki 14.27-31; Luki 22.31-34; Zaan 13.36-38)
30’Bhɛ blaan, Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔ ma ’sro mu ꞊kpaa, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑wlɛnle’, ’ke ‑o gele‑ Olivi diiŋ vlɛ gɔɔn ’ɛ ’wiiŋ‑. 31Zesu pe ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «‑Zɔn ‑bi ’lɛɛ‑ zi, ’ka ’kpɛn nu ’kanlɛ‑ ’eke‑ ma, ’bhɛɛ‑ ’ka ’ŋ do ‑kplɛn to ‑a ꞊nɔɔ. ‑Amasrɔyi, ‑a yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa’ ’a ’Sɛwɛ ’yi ’kaa: ‹’Ŋ nu ‑bhlaa gooba mi ’ɛ dɛlɛ, ’bhɛɛ‑ ‑bhlaa ’lɛdo‑ ’ɛ ‑o nu ’kanlɛ‑ ’eke‑ ma.›32’Duŋ‑ ’ke ’ŋ ‑bwela gale ba ’waati ’la ba, ’ŋ nu ’kanlɛ‑ ’ka ’lɛɛ Galile ’klɛɛn ’ɛ ’yi.» 33’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Piɛri ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’Ali‑ ’ke mɔkpɛn’ ꞊kaan ’eke‑ ma, ’bhɛɛ‑ ‑woo ’e ꞊twa ‑a nɔɔ‑, ’mi ’laa nu ’e ’tolɛ‑ ‑a nɔɔ‑ ‑titi.» 34’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’a zikpale ’yee Piɛri ni dɔɔ: «’Mi pe ’e ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ma dɔɔ: ’Sani‑ maagwlɛn ‑we bhla ’ɛ ’pleŋ‑ ‑bi ’gbu ’lɛɛ zi, ’e nu ’e ’lɛmadɔlɛ ’eglɔɔle gaan yaga ’mi ma ’kaa ’yaa ’mi dɔ.» 35’Bhɛ ’yi, Piɛri pe ‑a ni dɔɔ: «’Ali‑ ’ke ‑wa ꞊pia dɔɔ ‑woo ’mi ’pegee ’bhi dɛle‑ ’eke‑ zi, ’naa nu ’ŋ ’lɛmadɔlɛ ’eglɔɔle ’e ma ‑titi ’kaa ’naa ’e dɔ.» ’Bhɛ ’nɔɔ‑ bhe, Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’a ꞊pia Piɛri a pɛ pegbɛya do ’ɛ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑.
Zesu ‑o ‑a ’seriwo zii’ Zɛtisemane ‑yri gba ’ɛ ꞊la
(Maki 14.32-42; Luki 22.39-46)
36’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o gele‑ yrɛ do nɔɔ‑, ‑o ‑yaa ’bhɛ yrɛ ’ɛ sii: Zɛtisemane. ’Bhɛɛ‑ ‑e pe ‑o ni dɔɔ: «‑Ka yala‑ ‑gɛ, ’ŋ gele‑ ’ŋ ’seriwolɛ laale ‑sɔ.» 37‑A ge bhla ’ɛ zi ’bhɛ ꞊nɔɔ, ‑e ‑ja Piɛri ’pegee Zebede gbe plɛ ’ɛ ’le ‑a zi. ‑Ya wlɛyisriwoa, ’bhɛɛ‑ ‑a blina‑ yiɛndwa‑. 38‑Ayile, ’ke ‑ya pele‑ ‑a madɔ mu ’ɛ ni ’tɛ dɔɔ: «’Ŋ ’blina‑ yiɛn ‑o ’klekle ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ’ŋ gale ma: ‑ka bo ’ŋ ‑din ‑gɛ ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ bo ‑kɔɔ’ ’yrɛ ma.» 39’Bhɛ ’klɛle‑ ’tɛ, ‑e gele ‑a ‑lɛɛ sa, ‑ya ’kpɔ ꞊zian, ’bhɛɛ‑ ya ŋgblo zinaa’ ‑a ‑la, ’bhɛɛ‑ ‑ya ’seriwole ꞊saan ‑Waanbhaa’ ni dɔɔ: «’Ŋ Dɛ, ’kee‑ sɔ ‑a klɛle‑ ’bhɛɛ‑ ‑yrɛn pɛyan‑ do ’la bhe ‑e kan ’ŋ ma ’egbɔɔnle, ’bhɛ klɛ! ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’naa ‑o ‑a zi ’bhii‑ ’e ’mi zru maza klɛ, ’duŋ‑ ’e ’gbu zru maza ‑la klɛ.» 40’Bhɛ blaan, ’kee‑ nule‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ yaga ’ɛ taglinlɛ, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ bhɔle‑ ‑o ta ’ke ‑woo yi pla. ‑Ayile, ’ke ‑ya pele‑ Piɛri ni dɔɔ: «’Ka ’laa ’sɔlɛ‑ ’ke ’ka bo ’ka ’yrɛ ma ’waati sa ba ’mi ’le ɛɛ? 41‑Ka bo ’ka ’yrɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑ka ’ka ’seriwo, ’kooko‑ ‑Setran’ ’laa nu ’ka yidanlɛ, ’bhɛɛ‑ ‑e ’ka balaa’ ‑za ’yɔɔ‑ ’yi. Bhaaplɛŋ nii‑ ’ɛ ‑ya zi ’bhii‑ ‑e ‑za ’wlan ‑la klɛ, ’duŋ‑ ’bhɛ klɛ faŋgan‑ ’laa ‑o ‑a ta.»
42’Ezin‑, ’ke Zesu ’e ’pleŋgo‑ gbɛ plɛ mi wole‑ ‑o ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ’seriwole ‑Waanbhaa’ ni dɔɔ: «’Ŋ Dɛ, ’kee‑ sɔ ‑a klɛle‑ ’bhɛɛ‑ ‑yrɛn pɛyan‑ do ’la bhe ‑e kan ’ŋ ma ’egbɔɔnle, ’bhɛɛ ’naa ’a mi! Bhaa ’e zru maza klɛ.» 43‑E ‑nwa ’ezin‑ pwɛlɛ ‑yaa ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ta, ’kee‑ bhɔle‑ ‑o ta ’ke ‑woo yi pla; ‑amasrɔyi yi ’ɛ gbiŋ ’ɛ ’kɔɔ ‑o ‑yrɛ ta, waa ‑yaa sɔ bole‑ ‑o ‑yrɛ ma. 44Zesu gole ‑o ‑din, ’kee‑ gele ‑a ’seriwo gbɛ gaan yaga mi ’ɛ klɛlɛ ’kee‑ bɔ ’yee ‑jan do ’kpɔ ’ɛ ta. 45’Bhɛ blaan, ’kee‑ nu gbɛ drɛɛwole ‑yaa ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «’Ka ‑o yidɛ ’zi ‑li ɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o ’ka ’yitrɛ zi ɛɛ? ‑Ka ’ka ’yrɛkpa, ’ŋ ’kun ’waati ’ɛ ꞊bhwa ’e ‑din. ’Bhɛɛ‑ ‑o nu Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’lɛnalɛ ‑za ’yɔɔ‑ klɛ mu ’ɛ ni. 46‑Ka ’ka ’wlɛn‑, ‑kɔɔ’ ge! ‑Ka ’ka ’yrɛkpa laale doo, mɛɛ ’la zan ‑o zan ‑dawli’ ’kpalɛ‑ ’ŋ gbɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑ye ’ŋ ’lɛna ‑za ’yɔɔ‑ klɛ mu ’ɛ ni, ’yele‑ zan laale.»
Zesu ’kunyrɛ‑ mɛɛ mu ’ɛ ’kɔɔ
(Maki 14.43-50; Luki 22.47-53; Zaan 18.3-12)
47Zesu ’yaa‑ ‑janwo’ zii’ ‑li ’waati ’la ba, ’ke Zudasi, ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ do nule‑ ’ke ‑zamaa’ ’srɛ do ’le ‑a zi. ‑Gɔkuŋ’ mu ’pegee ’beni mu ‑yaa ’mu ’kɔɔ. ’Sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee Zuufu mu a ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ ’mu ‑le ‑o winbwa‑. 48Zudasi ’la ’bhɛ ’yaa‑ nu ‑dawli’ ’kpalɛ‑ Zesu gbɛ ta, ’bhɛ ’a ’kun ‑tɔɔmasie do ‑pia ‑a ’kun mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Ke ’ŋ mɛɛ ’la zan ’pubwa‑ ‑a ‑tuubɔlele, ’yele‑ ’kɛle‑. ‑Kaa ’kun.» 49’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zudasi ’nule blaale‑ Zesu ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «’E ’yia‑, ’o Daan mi!» ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ‑tuubɔle. 50’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele Zudasi ni dɔɔ: «’Ŋ ’bhɛgwlɛn‑, ’e ꞊nwa ‑za ’la klɛyrɛ nɔɔ‑ ‑a klɛ.» ‑Ayile, ’ke mɛɛ ‑vin mu ’ɛ ‑woo mabɛɛnle Zesu ‑din, ’ke ‑woo gbɛkpale ’a ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ’kunle. 51’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ do ’bhɛ a ‑gɔkuŋ’ ’ɛ ’yrole ’bhɛ ’bhoo‑ ’yi, ’kee‑ ’sraka ’lɛna mu ‑kuŋlii gblaan ’ɛ ’bhɛ a yewonɛ ’ɛ do ’trɔn takanle. 52’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke Zesu ’a ’pele ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ ’ɛ ni dɔɔ: «’Yaa‑ ‑gɔkuŋ’ ’ɛ ꞊wla ‑a ‑bhoo ’ɛ ’yi, ‑amasrɔyi ’ke mɛɛ ’la zan mu ’kpɛn ‑gɔkuŋ’ ꞊sia mɛɛ ’kaama‑, ‑o nu ’bhɛ zan mu ’ɛ dɛlɛ ’ke ‑gɔkuŋ’ ‑la ‑le. 53’Yaa ’yaango‑ ’bhii‑ ’ŋ sɔ a pele‑ ’ŋ Dɛ ni ‑e nu ’bhɔ ’ŋ ba, ’bhɛɛ‑ ‑e sɔ ‑mlɛkɛ’ ‑srwase’ ‑lɛdulayrɛ vu ta plɛ ‑gbɛnɛ ’kpale ’ŋ ni ’saanibhe ɛɛ? 54’Duŋ‑ ’ke ’ŋ ’bhɛ ꞊kla, ‑za mu ’la yɔɔndɛle ‑lɛdulale ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi ’kaa ’mu nu klɛlɛ, ’mu ’lɛ nu ’sɔlɛ‑ ’nale‑ ‑a ma ɛɛ?»
55’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’a ’pele ‑zamaa’ ’ɛ ni dɔɔ: «‑Faannii’ ‑le ’ŋ ’le ɛɛ ’bhɛɛ‑ ’ka ꞊nwa ’ŋ ’kunyrɛ‑ nɔɔ‑ ‑gɔkuŋ’ mu ’pegee ’beni mu ’le ’ka ’kɔɔ ɛɛ? Yi ’oo yi, ’ŋ ’yaa‑ mɛɛ mu daan ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ’ŋ ’kunlɛ‑. 56’Duŋ‑ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ’wojan‑ mu ’la yɔɔndɛle ‑o ’yee‑ ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi, ‑za mu ’lɛɛ‑ ’kpɛn ꞊kla ’mu ‑la ‑lɛsɔ’ zayi’ ‑zɔn.» ’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’kanle ’eke‑ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa do ‑kplɛn ’tole ’a nɔɔ‑ mɛɛ mu ’ɛ ’kɔɔ.
‑O ‑ja Zesu ’le ‑waa’ ’seri ta za mu ’kitikan mɛɛ gblaan ‑lɛdo’ ’ɛ ba
(Maki 14.53-65; Luki 22.54-55,63-71; Zaan 18.13-14,19-24)
57Zesu ’kun mu ’ɛ ‑ja ’kɛle‑ ‑waa’ ’sraka ’lɛna mu ‑kuŋlii gblaan Kaifu ba. ’Toŋ daan mu ’ɛ ’pegee ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ ’kpɛn ’lɛkpale ‑yaa ’eke‑ ta ’yee‑ Kaifu ba ‑lɛ ma. 58‑O ge bhla ’ɛ zi Zesu ’le ’bhɛ ꞊nɔɔ, Piɛri ‑yaa zan ‑o ‑zanta’ ’egbɔɔnle. ‑E ‑wlaa ‑gbeŋ ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ yaale’ ’fɛ gooba mu ’ɛ ‑din, ’kooko‑ ‑za ’ɛ ’lɛyanle gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ‑e ’bhɛ ye.
59’Sraka ’lɛna mu ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee ‑waa’ ’seri ta za ’kitikan mɛɛ gblaan ‑lɛdo’ ’ɛ ’kpɛn ’yaa‑ bhla ’kpayrɛ‑ ‑glin ’zi Zesu ma, ’kooko‑ ’ke ‑kpan ’ɛ balaa’ ‑a ta, ’bhɛɛ‑ ‑wa dɛ. 60Bhla ma mɛɛ ‑bebe ꞊nwa ’mu zijanwolɛ ‑a ’kaama‑, ’duŋ‑ ’woo‑ Zuufu mu a ’seri ta za ’kitikan mu ’ɛ waa ‑jan ’kedo‑ ’kpɔ ’yelɛ‑ ’ke ’bhɛ klɛ ‑a dɛ win ’le. ‑O ’kpɛn ’kanle‑ blaan, ’ke mɛɛ plɛ nule‑ ‑a pelɛ dɔɔ: 61«Mɛɛ ’lɛɛ‑ ‑ya ‑pia dɔɔ ‑e sɔ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ’wile‑ ’bhɛɛ‑ ‑ya dɔ gbɛ drɛɛwo ‑yrekpaa’ yaga ‑la.» 62’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii gblaan ’ɛ ‑ya ‑wlɛnle’, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ Zesu ’lrɔkpale dɔɔ: «Mɛɛ mu ’ɛ ‑woo ‑jan mu ’la ’kpɛn ’wo zii’ ’e ma ’bhi pe ’nale‑ ɛɛ?» 63’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu tagale bole‑. ‑Ayile, ’ke *’sraka ’lɛna ‑kuŋlii gblaan ’ɛ ‑ya pele‑ ‑a ni dɔɔ: «’Kee‑ kpa ’mi ’pegee ‑Waanbhaa’ ’la ‑ya ‑yrɛ ma ’bhɛ ta, ’mi ‑o ’e ’lrɔkpa zii’ ’kaa ’ya pe ’o ni kpataakpa ’ke ’bhi ‑le ’ke Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑Kpɔsɔɔ Krisi ’ɛ ’le ’bhɛ ’pegee ’ke ’bhi ‑le ‑Waanbhaa’ Gbe ’ɛ ’le.» 64Zesu pe ‑a ni dɔɔ: «’Yele‑ ꞊daa ’e ’gbu ’lii bhe. ’Mi ’duŋ‑ pe ’ka ni ’ezin‑ dɔɔ ’kee‑ ’san ‑zɔn ma, ’ka nu Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’yaale‑ yelɛ ‑Waanbhaa’ ‑glɔɔ ’ɛ ‑din ’tɔbhɔ ma yaayrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ. ’Bhɛɛ‑ ’ka nu ‑a yelɛ ‑a nuyrɛ nɔɔ‑ laflɛ’ ‑gblɛn mu ’ɛ ’yi mu ’ɛ ta, ’kee‑ da laflɛ’ ’yi.» 65’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii gblaan ’ɛ ‑ya ’gbu ta dunɛ‑ ’ɛ ’peedɛle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «‑E ‑Waanbhaa’ ’tɔsiɛla! ‑Kɔɔ’ maza ‑o ‑li mɛɛ ‑bhɛɛke’ ’srɛya‑ klɛle ma ɛɛ? ‑E ‑yaan ‑Waanbhaa’ ’tɔsiɛ ma jan ’la ’wolele bhe, ’ka ’laa ’bhɛ ’malɛ‑ ɛɛ? ’Ka mu pe ’bhɛ ’yi ’nale‑ ɛɛ?» 66’Bhɛɛ‑ ‑o ’kpɛn ’bhɛ ’lɛkwan‑ ’eke‑ zi dɔɔ: «‑Yoo ’ke dɛ pɛ ’le.» 67’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑woo ‑liile’ mu ’klale ‑a wlɛyi’, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa zɔnle‑ ‑o gbɛkpuŋ‑ mu ’ɛ ’le. ‑A ’ke mu ‑yaa ‑a ’trɔn zɔn ’zi ’ke ‑wa ‑lrɔkpa’ dɔɔ: 68«Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑Kpɔsɔɔ Krisi, ’e ’kpee ma ‑de ’gbu ‑le ’e ꞊zwan ɛɛ?»
Piɛri ‑o ‑a ’lɛmadɔ ’zi ’eglɔɔle Zesu ma ’kaa yaa ’bhɛ dɔ
(Maki 14.66-72; Luki 22.56-62; Zaan 18.15-18; 18.25-27)
69’Bhɛ ‑za mu ’ɛ klɛ ’waati ’ɛ ba, Piɛri ’yaale‑ ‑yaa ’pɛɛlii‑ *’sraka ’lɛna ‑kuŋlii gblaan ’ɛ ’bhɛ a ‑gbeŋ ’ɛ ’yi. ‑Ayile, ’ke ’bhɛ a ’fɛ ’ɛ ꞊la yewo le ’ɛ do ’e ’mabɛɛnle ’yee‑ Piɛri ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’a ’lrɔkpale dɔɔ: «’Bhi ’gbu ’lɛɛ‑, ’e ’yaa‑ ’yee‑ Galile ’klɛɛn ’ɛ ’yi mi Zesu ’ɛ zi.» 70’Duŋ‑, Piɛri ’e ’lɛmadwa ’eglɔɔle ’bhɛ ma mɔkpɛn ’yrɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «’Yoo‑ ‑we ’zi mɛɛ ’la zan ’le bhe, ’naa ’bhɛ dɔ.» 71’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ’yee‑ Piɛri gele ’sanle ‑gbeŋ ’ɛ ’lii ba ‑yrɛta’, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’fɛ ’ɛ ꞊la yewo le ‑bhɛɛke’ do ’a ’yele. ’Bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’a ’pele ’bhɛ ‑din mu ’ɛ ni dɔɔ: «Mɛɛ ’lɛɛ‑ ’yaa‑ ’yee‑ Nazarɛti mi Zesu ’ɛ zi.» 72’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe ’ezin‑, ’ke Piɛri ’a ’lɛmadɔle ’eglɔɔle ’bhɛ ‑jan ’ɛ ta, ’kee‑ bhaa bhlele‑ dɔɔ: «’Mi ’pegee ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ’gbu ’ɛ ta, ’naa ’yee‑ mɛɛ ’la bhe ‑a dɔ.»
73’Bhɛ blaan ’waati sa, ’ke ’fɛ ‑gbeŋ ’yi mu ’ɛ ‑woo mabɛɛnle Piɛri ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ ‑a ni dɔɔ: «Wlan ’gbu ’ɛ ni, ’yoo‑ ’ke Zesu zi mu ’ɛ do ’le. ‑Amasrɔyi ’woo‑ ’e dɔ ’yaa‑ ‑janwo’ gbɛya ’bhɛɛ‑ ma.» 74’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Piɛri bhaa bhlele ’sanle, ’ke ‑ya pe dɔɔ: «’Ke ’ŋ bhla ꞊pia, bhaa ’ŋ ga. ’Naa ’yee‑ mɛɛ ’la bhe ‑a dɔ ’sekeseke!» ’Bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba, ’ke maagwlɛn ‑wele’. 75’Bhɛ klɛle ’tɛ, Zesu ‑jan ’la ꞊woa ’yee‑ Piɛri ni ’elwale gban ‑sɔ, ’ke ’bhɛ dɔle‑ ‑a ’kpee, Zesu ’a ꞊pia ‑a ni dɔɔ: «’Sani‑ maagwlɛn ‑weli’ pleŋ‑ ‑zɔn, ’e nu ’e ’lɛmadɔlɛ ’eglɔɔle ’mi ma gaan yaga ’kaa ’yaa ’mi dɔ.» Piɛri ’pwɛle‑ ’pɛɛlii‑, ’kee‑ wisile ’ebebele.
27‑O ‑ja Zesu ’le ‑janmatii Pilati ba
(Maki 15.1; Luki 23.1; Zaan 18.28)
1Zrwan ’ɛ zi, ’ke ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee Zuufu mu ’ɛ ‑waa’ ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ ‑woo ‑lɛkpale ’eke‑ ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’kpɛn ’a ’kpale do ma ’kaa ‑o Zesu dɛ. 2‑Ayile, ’ke ‑wa gbɛ ta ‑yrele’, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ ’kɛle‑ ‑janmatii Pilati ba.
Zudasi gayrɛ
3Zudasi ’la ‑dawli’ ꞊kpaa Zesu gbɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑lɛnaa mɛɛ mu ’ɛ ni, ’a ’yele‑ ’bhii‑ ‑o ‑kpan ‑balaa’ Zesu ta ’kaa ‑wa dɛ, ’ke ‑zadɔwɛɛ dɔle‑ ‑a ma. ‑Ayile, ’kee‑ gele‑ ‑gɔli’ ’taŋbha mia do bhɛ vu ’ɛ ’niinalɛ *’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee Zuufu mu ’ɛ ‑waa’ ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ ma. 4‑Ya ꞊pia ‑o ni dɔɔ: «’Ŋ ‑za ’yɔɔ‑ ‑kla mɛɛ ’la zan laa ‑za ’yɔɔ‑ do ’kpɔ klɛlɛ ’bhɛ ’lɛnalele ’ka ni!» ‑Ayile, ’ke ‑wa ‑lɛkunle ‑a ni dɔɔ: «’O mɔɔ a za ’laa ‑o ’bhɛ ’yi, ’e ’gbu a ‑za ‑le ’bhɛ ’le.»
5’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zudasi ‑gɔli’ ’taŋbha mu ’ɛ ’wianle ’trɛ ma ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’pwɛle. ’Bhɛ blaan, ’kee‑ gele‑ ‑a ’gbu duŋlɛ ‑yri diiŋ do ’yi.
6’Bhɛ ’yi bhe, ’ke ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ‑o ‑gɔli’ ’taŋbha mu ’ɛ ’wloole ’trɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ dɔɔ: «’Waa‑ ’toŋ ’ɛ ta, ’waa sɔ ‑gɔli’ ’lɛɛ‑ bɔle‑ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la ‑gɔli’ bɔ ‑koo ’ɛ ’yi, ‑amasrɔyi mɛɛ yiɛn ma ‑gɔli’ ‑le.» 7‑O yanle ’a ’kpalele do ma, ’ke ‑wa pele‑ dɔɔ ‑o gbɔdɔ mi ’ɛ ’bhɛ a ’trɛ ’ɛ ’lɔle ’yee‑ ‑gɔli’ ’ɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑o ’bhɛ ’trɛ ’ɛ klɛ ’cie mu binyrɛ ’le. 8’Bhɛla‑ ‑zayile, ’kee‑ ’san ’bhɛ yi ’ɛ ma, ’kee‑ nu ’tɛnlɛ‑ ‑zɔn ma, ‑o ’bhɛ ’trɛ ’ɛ sii dɔɔ: «Yiɛn ma ’trɛ.» 9’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi Zeremi jan mu ’la ꞊woa ’elwale ‑sɔ ’mu ’lɛswa꞊, ‑ya ‑pia dɔɔ: «‑O ‑gɔli’ ’taŋbha mia do bhɛ vu ꞊sia. Izraɛli mu ’ɛ ‑wa ’plɛɛ ꞊kaan ’bhɛɛ‑ ‑gɔli’ ’lii yɛkɛ‑ ’ɛ ’le.10’Bhɛɛ‑ ‑o gbɔdɔ mi ’ɛ ‑yaa’ ’trɛ ’ɛ ꞊lwa ’ke ’bhɛ ‑gɔli’ ’ɛ ’le, ’bhii‑ Mɛɛzan ’a ꞊pia ’mi ni pe gbɛya ’la yi.»
Pilati ‑o Zesu ’lrɔkpa zii’
(Maki 15.2-15; Luki 23.2-5; Zaan 18.29-40; 19.4-16)
11Mɛɛ mu ’ɛ ‑o ‑ja Zesu ’le ‑janmatii Pilati ba. ’Bhɛɛ‑ ‑janmatii Pilati ’a ’lrɔkpaa dɔɔ: «’Bhi ‑le ’ke Zuufu mu ’ɛ ‑waa’ ‑bhleŋgbe ’ɛ ’le ɛɛ?» Zesu pe ‑a ni dɔɔ: «’E ’gbu ’yela‑ ꞊pia bhe.» 12’Bhɛ blaan, ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ ‑o bhla ‑bebe ꞊kpaa ‑a ma, ’duŋ‑ yaa ’mu ’kedo‑ ’kpɔ mabɔlɛ. 13’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Pilati ’a ’pele ’a ni dɔɔ: «‑O bhla mu ’la ’kpɛn ’kpa zii’ ’e ma bhe ’e ’trɔn ’laa ’mu ’yi ɛɛ?» 14’Duŋ‑ Zesu ’laa ’mu ’kedo‑ ’kpɔ zilakpalɛ ‑a ni bhe, ’bhɛ ’a ’kpeelɛnia ‑a ma ’egbɛnɛle.
‑O Zesu dɛ ‑kpan ‑balaa’ ’a ta
15Lɛɛ ’oo lɛɛ, Paki ’fɛti ’ɛ ta, ‑janmatii Pilati ta pɛ ‑le ‑yaa ’ke ’ploolele ‑kaso yi mi do ma, ’kɛla ’ke ‑zamaa’ ’ɛ ’yaa‑ ’bhɛ ‑za pe, ‑e ’yaa‑ ploo ’bhɛɛ‑ ma ‑o ni. 16’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ‑waa’ ‑kaso ’yi mi do ‑yaa, ‑o ‑yaa ’bhɛ sii Barabasi. Mɔkpɛn’ ’yaa‑ ’bhɛ dɔ ’bhɛ klɛza ‑yɔɔ’ mu ’ɛ ma. 17Pilati ‑zamaa’ ’ɛ ’lrɔkpaa‑ dɔɔ: «’Kaa‑ zi ’bhii‑ ’ŋ ’ploo‑ ’ka ni ’woo‑ mɛɛ plɛ ’ɛ ‑dela ma ɛɛ, Barabasi taa‑ Zesu, ‑o ’bhɛ ’la sii Mɛɛ ‑Bhee mi ‑Kpɔsɔɔ Krisi ɛɛ?» 18’Yee‑ Pilati ’gbu ’yaa‑ ’yaango‑ dɔɔ mɛɛ mu ’ɛ ’yaa‑ zranlawo zii’ Zesu ma, ’bhɛla‑ ‑zayile ‑o ꞊nwa ’bhɛ ‑lɛnalɛ ‑a ni.
19’Duŋ‑ Pilati ’yaale‑ ‑yaa ’waati ’la ba ’kitikanyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’ke ‑a na mɛɛ do winbɔle ‑a ta ’kaa ’bhɛ ge ‑jan ’lɛɛ‑ ’yikla ’a ‑kɔɔ dɔɔ: «Mɛɛ ’la bhe, yaa ‑za ’yɔɔ‑ do ’kpɔ klɛlɛ, ’bhɛla‑ ‑zayile ’yaa ‑za ’yɔɔ‑ do ’kpɔ klɛlɛ ‑a ni, ‑amasrɔyi ’ŋ ‑yrɛn ‑bebe ‑bhla ‑a ‑zayi’ ‑zɔn gbiŋ na.»
20’Bhɛ bhla ’ɛ ba, ’sraka ’lɛna mu ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ ’yaa‑ wla ’zi ‑zamaa’ ’ɛ zi dɔɔ ‑wa pe Pilati ni dɔɔ ’bhɛ ’ploo‑ Barabasi ‑la ma, ’bhɛɛ‑ ‑ya pe ‑o Zesu dɛ. 21’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ‑janmatii Pilati ‑o ‑lrɔkpa’ gbɛ drɛɛwole ’ezin‑ dɔɔ: «’Kaa‑ zi ’bhii‑ ’ŋ ’ploo‑ ’woo‑ mɛɛ plɛ ’ɛ ‑dela ma ’ka ni?» ‑O ’kpɛn ’a ’lɛkwan‑ ‑a ni dɔɔ: «Barabasi!» 22’Bhɛɛ‑ Pilati ‑o ‑lrɔkpaa ’ezin‑ dɔɔ: «’Ŋ nu ‑mɛ za ‑la klɛlɛ Zesu ’la ’ka ’bhɛ sii Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑Kpɔsɔɔ Krisi ’bhɛ ni ɛɛ?» ‑O ’kpɛn ’a ’lɛkwan‑ dɔɔ: «‑Kaa gbaan ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑e ga!»
23Pilati ‑o ‑lrɔkpaa ’ezin‑ dɔɔ: «‑E ‑mɛ ‑za ’yɔɔ‑ ‑la kla ɛɛ?» ’Duŋ‑ ‑o ‑gbekaan ’ezin‑ ’eglɔɔle ’kaa: «‑Kaa gbaan ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑e ga!»
24’Yee‑ Pilati ’a ’yele‑ ’bhii‑ yaa ‑yaa sɔ ‑za ’kedo‑ ’kpɔ klɛlɛ ’ezin‑, ’bhɛ ’pegee mɛɛ mu ’ɛ zru baan’ ’yaa‑ ‑wlɛn ’zi, ’kee‑ ‑yi ’sile, ’ke ‑ya gbɛ mafɛle mɔkpɛn’ ’yrɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «’Mi ’naa ‑o ’ŋ gaan bɔle‑ mɛɛ ‑lɛdɔɔle ’lɛɛ‑ ‑a dɛza ’ɛ ’yi! ’Ka ’gbu ’kɔɔ za ‑le!»
25’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o ’kpɛn ’a ’lɛkunle ’eke‑ zi dɔɔ: «’Kee‑ ‑gaa oo, bhaa ‑a gale ‑kpan ’ɛ bala‑ ’o mɔɔ ’pegee ’o ’nɛ mu ’ɛ ta!»
26’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ’ke Pilati ’ploole Barabasi ma ‑o ni; ’bhɛɛ‑ ‑e pe mɛɛ mu ni ’kaa ’mu Zesu zita zɔn ’ke gbaŋbhlɛ ’le; ’bhɛ blaan, ’ke ‑ya ’kpale ‑o ’kɔɔ ’kaa ‑o ge ‑a gbaan ‑yrigbɛɛle do ta.
‑Srwase’ mu ’ɛ ‑woo Zesu malrɔgo ’zi
(Maki 15.16-20; Luki 23.11; Zaan 19.2-3)
27‑Janmatii Pilati a ‑srwase’ mu ’ɛ ‑ja Zesu ’le ‑yaa ’fɛkpee yrɛ ’la mɛɛ mu kla ’eke‑ ba a ꞊nɔɔ ’bhɛɛ‑ ꞊la; ’bhɛɛ‑ ’ke ‑srwase’ ’lɛ ‑gbɛnɛ do ’ɛ ’kpɛn ’yaale ‑a zi. 28‑O Zesu tapɛ mu ’ɛ ‑gwa, ’ke ‑o dunɛ‑ tralapɛ ’tɛn gbɔɔn do ’klale ‑a ta. 29’Bhɛ blaan, ’ke ‑o lɛrɛ zuŋgbhlɛ do ’tanle ’bhii‑ ‑bhleŋgbe ŋgblo ma ‑can ’faa do gbɛɛn‑, ’ke ‑o ’bhɛ bɔle‑ ‑a ŋgblo ’ɛ ma. ’Bhɛ trala, ’ke ‑o togɔ do ’kpale ‑a gbɛ ‑yiɛ’ ’lii ’bhii‑ ‑bhleŋgbe do ’kɔɔ ’beni do gbɛɛn‑; ’bhɛɛ‑ ’ke ‑woo ’kpɔ zɛnle‑ ‑a ‑lɛɛ, ’ke ‑o ’sɔnsi‑ ’a ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pe ‑a ni dɔɔ: «’E ’yia‑, Zuufu mu a ‑bhleŋgbe!» 30‑Woo ‑liile’ mu ꞊klaa ‑a ta, ’bhɛɛ‑ ‑wa ’kɔɔ togɔ ’ɛ ꞊sia, ’ke ‑wa zɔn ‑a ’wiiŋ‑ ’bhɛ ’le. 31‑O yanle ’sɔnsile ’le ‑a ma, ’ke ‑o dunɛ‑ tralapɛ ’tɛn gbɔɔn ’ɛ gole‑ ‑a ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa tapɛ ‑lwa mu ’ɛ ’klale ‑a ta. ’Bhɛ blaan, ’ke ‑o gele‑ ‑a gbaanlɛ ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta.
Zesu gbaanyrɛ ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta
(Maki 15.21-32; Luki 23.26-43; Zaan 19.17-22)
32‑Srwase’ mu ’ɛ ’pwɛ bhla ’ɛ zi ‑janmatii ’ɛ ‑yaa’ ’fɛ ’ɛ ꞊la Zesu ’le, ’ke ‑o ‑lɛpale Sirɛni ‑wa ’ɛ ta mɛɛ do ’le, ‑o ‑yaa ’bhɛ sii Simɔ. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑srwase’ mu ’ɛ ‑wa pele‑ ’bhɛ Simɔ ’ɛ ni ’kaa ’bhɛ Zesu gbaan ‑yrigbɛɛle ’ɛ ’si kpaŋma. 33‑O bhɔle yrɛ ’la ‑o ’bhɛ sii Gɔligota (’bhɛ ’yi ‑le dɔɔ mɛɛ ŋgblo bhɛlɛ’ yrɛ), 34’ke ‑o ‑laanɛ’ ’yi yiɛnle do ’pegee ‑drɔɔ ’yizaale, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’bhɛ ’nale ’a ni, (’kooko‑ ’kee‑ ’bhɛ ꞊mia, yaa ga ’ɛ ’lale‑ tadɔ). ’Duŋ‑ ‑e ’bhɛ ‑yi ’ɛ danle ‑a nrɛ ma, yaa dɔlɛ ’bhɛ ’mile‑ ‑la.
35’Bhɛ blaan, ’ke ‑wa gbaanle‑ ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta, ’ke ‑o ’tete dɔle‑ ‑a tapɛ mu ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’mu ‑yiciɛnle ’eke‑ ma. ’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi bhe, ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi ’ɛ ’wojan‑ ’ɛ ’lɛswa꞊, ’bhɛ ’a ꞊pia dɔɔ: «‑O ’tete ‑dwa ’ŋ tapɛ mu ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑woo ‑yiciɛnna ’eke‑ ma.»27.35 Romɛ mu a ’toŋ ’ɛ ta, ‑srwase’ mu ’la ‑ja Zesu gbaanlɛ ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta, ’bhɛ ’seŋ ’yaa‑ ’mu ni ’ke ’mu Zesu tapɛ mu ’yiciɛn‑ ’eke‑ ma. ‑O ’tete ’la ‑dwa ‑a tapɛ mu ’ɛ ta ’bhɛ win ‑le ’ke ‑o sɔ ‑o ‑yiciɛnle ’eke‑ ma ’elrele.36’Bhɛ blaan, ’ke ‑o ‑yaale’ ‑a gooba ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ ye. 37‑Wa ꞊dia win ’la ma bhe, ‑o ’bhɛ ‑yɔɔndia ‑yripeenɛ do ta, ’bhɛɛ‑ ‑o ’bhɛ ‑gbaanna ‑a ŋgblo ’ɛ tralayrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’bhɛ ’yaa‑ dɔɔ:
«Mɛɛ ’lɛɛ‑ ’yele‑ ’ke Zesu ’le, Zuufu mu a ‑bhleŋgbe ’ɛ.»
38’Ezin‑, ‑o ‑faannii’ plɛ ‑gbaanna ‑yrigbɛɛle plɛ ta Zesu ‑din: ‑A do ‑yaa ‑a gbɛ ‑yiɛ’ ta, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑bhɛɛke’ do ’ɛ ’yaa‑ ‑a gbɛ ‑koo ta.
39Mɛɛ ’la zan mu ‑yaa ’kan zii’ Zesu gbaanyrɛ ’ɛ ‑din, ’mu ’yaa‑ a glin ’ke ’mu ’mu ŋgblo bɛɛn, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ‑zwanwo’. 40’Bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa pe dɔɔ: «’Bhi ’laa ’pelɛ‑ ’kaa ’e sɔ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ’wile‑, ’bhɛɛ‑ ’ya dɔ gbɛ drɛɛwo ‑yrekpaa’ yaga ‑la ɛɛ? ’Kee‑ ’yoo‑ ’ke ‑Waanbhaa’ Gbe ’ɛ ’le, ’e ’gbu ’bhee ‑zɔn, ’bhɛɛ‑ zina‑ ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta doo.» 41’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee ’Toŋ daan mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ, ‑o ’kpɛn ’yaa‑ Zesu malrɔgo ’zi ’ke ‑wa pe dɔɔ: 42«‑E mɛɛ ‑bhɛɛke’ mu ’ɛ ‑gwa ‑za ’yi, ’bhɛɛ‑ yaa sɔ ‑a ’gbu gole ‑za ’yi! ’Ke ‑yoo ’ke Izraɛli mu a ‑bhleŋgbe ’le, ‑e zina‑ ’saanibhe doo ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta; ’kee‑ ’bhɛ ꞊kla, ’o nu ’o ’kpalɛ‑ ‑a ‑yi. 43‑Ya ’gbu gbɛkpaa‑ ‑Waanbhaa’ ’kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑pia dɔɔ: ‹’Ŋ ’yoo‑ ’ke ‑Waanbhaa’ Gbe ’le!› ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑a ‑za sɔ ‑Waanbhaa’ ni ’bhɛ nu ’a go ’saanibhe ‑za ’yi doo!» 44Mɛɛ dɛ mi plɛ ’la gbaanle ‑yaa ‑a ‑din ‑yrigbɛɛle plɛ ’ɛ ta, ’mu ’yaa‑ ‑a ‑zwanwo’ zii’ ’bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ gbɛɛn‑ ’ezin‑.
Zesu gayrɛ
(Maki 15.33-41; Luki 23.44-49; Zaan 19.2; 19.5-30)
45’Kee‑ san ‑yrekpaa’ ma, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ge ’tɛnlɛ‑ yromazi ‑yretɛbhɛ yanyan ’ɛ ma, ‑gblo ‑gbɛnɛ ‑kpaa ’trɛ ’ɛ ta yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ. 46’Yee‑ yromazi ‑yretɛbhɛ yanyan ’ɛ ’bhɔ bhla ’ɛ ’e ‑din, ’ke Zesu ‑gbekanle ’eglɔɔle dɔɔ: «Eli, Eli, lama sabatani?» ’Bhɛ ’yi ‑le dɔɔ: «’An ‑Waanbhaa’, ’an ‑Waanbhaa’, ‑mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ye ’ŋ do ‑kplɛn ꞊twa ‑a nɔɔ‑ ɛɛ?»47Mɛɛ ’la zan mu ‑yaa ‑a ‑din ’bhɛ ’waati ’ɛ ba, ’mu ’a ‑gbekanwli ’ɛ ’male, ’ke ’mu ’a pele‑ dɔɔ: «‑Ka ’ka ’trɔnbadɔ doo, ‑yoo Eli ’sii zii’!» 48’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o do gele blaale‑ ‑nɛ ’yiɛntɛnnɛ ’fɛ ‑gblaŋluu ‑fɔlu’ ‑fɔlu’ ’ɛ ’silɛ‑, ’kee‑ ’bhɛ ’pale ’ke ‑wɛɛn yue ’tɔnle‑ ’le. ’Kee‑ ’bhɛ ’yrele togɔ gbɔɔn do yin ’lii, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’bhɛ ’wlale Zesu ’lii ’kaa ’bhɛ ’bhɛ ’mi. 49’Duŋ‑ ‑a ‑vin mu ’ɛ pe dɔɔ: «’Kɔɔ‑ dula‑ doo, ‑dɔke’ Eli nu nulɛ a golɛ ‑za ’yi oo!»
50Zesu ‑gbekan’ gbɛ drɛɛwoa‑ ’eglɔɔle ’ezin‑, ’ke ‑a niigole ‑a ‑yi. 51’Bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba, sɔgbɛ ‑gbɛnɛ ’la duŋle ‑yaa ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ’kpee yrɛ ’la ‑o ‑yaa ’bhɛ sii «Yrɛ ’weŋ ’weŋ» ’bhɛ꞊la, ’bhɛ ’peedia‑ plɛ ’kee‑ da laanima, ’kee‑ nu ’tɛnlɛ‑ ’traa. ’Bhɛ klɛlɛ ’tɛ, ’ke ’trɛ bɛɛnle‑, ’bhɛɛ‑ ’ke vlɛ ‑saa mu ’ɛ ‑o ‑wile’. 52Mɛɛ bu mu ’ɛ ’liigwa‑, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ‑lɛdɔɔle mu ’la ‑gaa ’elwale gban ‑sɔ, ’mu ‑bebe ‑bwela gale ba. 53’Bhɛɛ‑ ‑o ‑pwɛla bu mu ’ɛ ’yi Zesu bwele ’ɛ blaan gale ba, ’ke ‑o nule‑ Zeruzalɛmu ‑wa ’ɛ ’kpee. Mɛɛ ‑bebe ‑o ꞊ya.
54’Bhɛ klɛle ’tɛ, ‑srwase’ ‑kuŋlii ’ɛ ’pegee ‑srwase’ ‑vin mu ’la ’yaa‑ Zesu gooba ’ke ‑yoo ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta, ‑o ’trɛ bɛɛnyrɛ ’la ꞊ya, ’bhɛ ’pegee ‑za mu ’la ’kpɛn ꞊kla ‑o ‑yrɛ ma, ’bhɛla‑ ‑zayi’ ‑gblaan ‑gbɛnɛ ꞊klaa ‑o ‑yi. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ ’eke‑ ni dɔɔ: «Mɛɛ ’lɛɛ‑ ’yaa‑ ’ke ‑Waanbhaa’ Gbe kpataakpa ’gbu ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’le!» 55Le ’srɛ mu ’la ’yaa‑ zi Galile ’trɛ ’ɛ ta ’ke ’mu bhɔ a ba, ’bhɛɛ‑ ’ke ’mu ꞊nwa ‑a zi Zeruzalɛmu, ’mu ’yaa‑ ‑a gbaa ’ɛ taglin‑ ’zi bhlɔ gbɔɔn ma. 56’Woo‑ le mu ’ɛ ’ke mu ‑la ’tɔ ‑le ‑gɛ: Mari ’la da Magidala ‑wa ’ɛ ta, Zaki ’pegee Zozɛfu nɛɛ Mari, ’bhɛɛ‑ Zebede gbe plɛ ’ɛ Zaki ’pegee Zaan nɛɛ.
Zesu binyrɛ
(Maki 15.42-47; Luki 23.50-56; Zaan 19.38-42)
57Yromazi bhɔle, ’ke pɛzan do dale‑ Arimate ‑wa ’ɛ ta, ‑o ‑yaa ’bhɛ sii Zozɛfu, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’yaa‑ Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ do ’le. 58’Bhɛ ’yi, ’kee‑ gele‑ ’tɛ Zesu gbaa ’ɛ ’yrɛwolɛ ‑janmatii Pilati ma. ‑Ayile, ’ke Pilati dɔle‑ gbaa ’ɛ ’nale‑ ‑la ‑a ni.
59’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’kee‑ gbaa ’ɛ ’sile, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ sɔ drɛɛ ’pu ’peŋpeŋ do ’kpale ’bhɛ ma. 60’Bhɛ blaan, ’kee‑ gele‑ ‑a binlɛ bu ‑gluu drɛɛ do ’yi. ’Yee‑ Zozɛfu ’gbu ‑le mɛɛ mu ꞊sia ’kaa ’mu ’bhɛ bu ‑gluu ’ɛ ’kwlee‑ ‑a ni vlɛ ‑saa do ’yi. ‑E yanle ’kee‑ vlɛ ‑kpuŋ ‑gbɛnɛ do ‑bhlile’, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ bu ‑gluu ’ɛ ’liitanle ’bhɛ ’le. ’Bhɛ blaan, ’kee‑ jilale. 61’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, Mari ’la ’yaa‑ da Magidala ‑wa ’ɛ ta, ’bhɛ ’pegee ’bhɛ ’too‑ Mari do ’ɛ, ’mu ’yaale ‑yaa bu ’ɛ ’lɛma‑.
Zesu bu ’ɛ gooba yaaza
62’Bhɛ ta tooklin‑ ’ɛ ’yi ’le, ‑yitrɛ’ yi ’ɛ ma pɛ mu ’ɛ magaanle blaan, ’ke ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee Farizi mu ’ɛ ‑o gele‑ ’eke‑ zi Pilati ba. 63’Bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ Pilati ni dɔɔ: «’O zan, ’yee‑ bhlanii‑ ’la bhe, ‑e ‑yaa ‑a ‑yrɛ ma ’waati ’la ba, ‑ya ꞊pia dɔɔ ‑e nu bwelɛ gale ba, ‑a gale blaan ‑yrekpaa’ yaga mi ma. ’Bhɛ ‑jan ’ɛ ’bhɛ ‑o ‑li ’o ’kpee. 64‑Ayile, ‑a pe ‑srwase’ mu ni dɔɔ ‑o bo ‑a bu ’ɛ gooba ‑yrekpaa’ yaga ta, ’kooko‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ waa nu nulɛ ‑a gbaa ’ɛ ’faanlɛ‑, ’bhɛɛ‑ ‑wa pe ‑kɔɔa’ mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: ‹‑E ‑bwela gale ba.› ’Ke ’bhɛ ꞊kla, ’bhɛ bhla ’ɛ gblaan ’yi nu yalɛ ‑e bhla ‑lwa mi ’la ꞊pia ’bhɛ ni.» 65’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Pilati ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «‑Srwase’ ’ke mu ‑le ‑gɛ, ‑ka mu ’si ‑a gooba yaaza ’yi. ‑Ka ge ’bhɛɛ‑ ‑kaa pe mɛɛ mu ni ’mu bo a bu ’ɛ gooba ’bhii‑ ‑e sɔ ’ka ni gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑.» 66’Bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ yaalɛ ’tɛ ‑a bu ’ɛ gooba. ‑O Romɛ mu a ‑bhleŋgbe ‑gbɛnɛ ’ɛ, ’bhɛ gbɛ blaan yɔɔn ‑kpalaa’ bu ‑gluu ’ɛ ’liitan vlɛ ‑kpuŋ ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑o piibhɛ kpɛlɛ‑ ‑gbɛnɛ do ‑yrela ’bhɛ ta. ’Bhɛ blaan, ’ke ‑srwase’ mu ’ɛ ’yaale bu ’ɛ gooba.
28Zesu bweyrɛ gale ba
(Maki 16.1-8; Luki 24.1-12; Zaan 20.1-2)
1‑Yitrɛ’ yi ’ɛ ta tooklin‑ yi ’ɛ ’le, ’kaŋgɔplɛ ’ɛ ma, zrwan ’tutu ’ɛ ’zi, ’ke Mari ’la ’yaa‑ da Magidala ‑wa ’ɛ ta, ’bhɛ ’pegee ’bhɛ ’too‑ Mari, gele‑ bu ‑gluu ’ɛ taglinlɛ. 2’Bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba, ’ke ’trɛ bɛɛnle‑ faŋgan‑ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ a ‑mlɛkɛ’ do zinale ’kee‑ da laflɛ’ ma. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ bu ‑gluu ’ɛ ’liitan vlɛ ‑kpuŋ ‑gbɛnɛ ’ɛ ’bhlile‑ bu ‑gluu ’ɛ ‑gɔma’, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ yaale’ ’bhɛ vlɛ ‑kpuŋ ’ɛ ta. 3’Yee‑ ‑mlɛkɛ’ ’ɛ wlɛyi’ ’ɛ ’yaa‑ ‑bhi ’zi ‑yrayra ’bhii‑ mlɛklɛnnɛ do ‑bhigbɛya ’ɛ gbɛɛn‑, ’bhɛɛ‑ ‑a ta dunɛ‑ ’ɛ ’yaa‑ flee ’epu ’peŋpeŋle ’bhii‑ ’kwlɛn‑ ‑buu’ ’fleegbɛya gbɛɛn‑. 4‑Ayile, ‑gblaan ’kla gbɛ ‑yɔɔ ’ɛ ’kɔɔ bu ’ɛ gooba mu ’ɛ ’yi, ’ke ‑o bɛɛnle ’sanle ‑kpakpa, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’srinle ’bhii‑ ‑o ‑gaa. 5’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑mlɛkɛ’ ’ɛ ‑ya pele‑ le mu ’la ꞊nwa bu ’ɛ taglinyrɛ ’ɛ nɔɔ‑ ’mu ni dɔɔ: «’Ka mu laa ‑gblaanlɛ’! ’An ’yaango‑ ‑o Zesu ’la ‑gbaanna ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta, ’ka ‑o ’bhɛɛ‑ ‑gliŋ ’zi. 6Yaa ‑o ‑li ‑gɛ. ‑E ‑bwela gale ba ’bhii‑ ‑ya ‑pia ’ka ni gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ‑Ka nu ‑a gbaa ’kpayrɛ‑ ’ɛ ‑glin ‑gɛ doo. 7’Bhɛɛ‑ ‑ka ge blaale‑ ‑a pe ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ ‑e ‑bwela gale ba, ’bhɛɛ‑ ‑e ’kan zii’ ’ka ’lɛɛ ‑sɔ Galile ’klɛɛn ’ɛ ’yi. ’Ka nu ‑a yelɛ ’bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ ye. ’Ŋ ꞊nwa ‑jan ’la ’wolɛ‑ ’ka ni ’bhɛ ‑le bhe.»
8’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ’woo‑ le mu ’ɛ ‑o gole‑ blaale‑ bu ’ɛ ‑din, ’ke ‑o blasanle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ ’yee‑ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’pelɛ‑ Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni. ‑Gblaan ’pegee yilabla ‑gbɛnɛ do ‑yaa ‑o zru ba.
9‑O nu bhla ’ɛ zi, Zesu bewza ’ɛ ’woyrɛ‑ nɔɔ‑, ’ke Zesu ’klale ‑o ba blaale‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ‑o ’pubɔle dɔɔ: «’Ka ’ŋ ‑kɛna!» ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ’woo‑ le mu ’ɛ ‑woo mabɛɛnle Zesu ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa gbale‑ ‑o ’kpɔ zɛnlele ‑a ‑lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑woo gbɛ mu kpa ‑a gaan ma. 10’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele‑ ‑o ni dɔɔ: «’Ka ’laa ‑gblaanlɛ’! ‑Ka ge a pe ’ŋ nɛɛnɛ‑ mu ’ɛ ni ’kaa ‑o ge Galile ’klɛɛn ’yi: ‑O nu ’ŋ ’yelɛ‑ ’bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ ye.»
Zesu gooba mu ’ɛ ’wojan‑
11Le mu ’ɛ ’yaa‑ ge ’zi ’waati ’la ba Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ta, ’ke ‑srwase’ mu ’la ‑o ꞊bwa Zesu bu ’ɛ gooba, ’mu ’ke mu gele‑ ‑wa ’ɛ ’kpee, ’bhɛɛ‑ ‑za mu ’la ’kpɛn ꞊kla ‑o ‑yrɛ ma, ‑o ’mu ’kpɛn ’yigɔɔnna ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ni. 12‑Ayile, ’ke ’woo‑ *’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ ‑woo ‑lɛkpale ’eke‑ ta. ’Bhɛɛ‑ ‑o ’kpale do ma, ’ke ‑o ‑gɔli’ kpu ‑gbɛnɛ do wlale‑ ‑srwase’ mu ’ɛ gbɛ ꞊la. 13’Bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’mu ’lɛmazɔnle dɔɔ: «‑Ka ge ‑a pe dɔɔ ’o ’yaa‑ yi pla ’waati ’la ba ‑bi ’ɛ zi, ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ꞊nwa ‑a gbaa ’ɛ faanlɛ‑. 14’Ali‑ ’ke ‑janmatii Pilati ’trɔnbwa‑ ’yee‑ ‑za ’ɛ ’yi, ’o mɔɔ ’gbu nu ‑janwole a ni, ’bhɛɛ‑ ’o ’ka ŋgblo go ‑za ’yi.»
15’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑srwase’ mu ’ɛ ‑o ‑gɔli’ ’ɛ ’sile, ’bhɛɛ‑ *’sraka ’lɛna ‑kuŋlii’ mu ’ɛ ’pegee ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ ‑wa ‑pia ‑o ni ‑o ‑za yɛkɛ‑ ’la ’bhɛ klɛ ‑o ’bhɛɛ‑ ꞊kla. ‑Ayile, ’kee‑ san ’bhɛ yi ’ɛ ma, ’kee‑ nu ’tɛnlɛ‑ ‑zɔn ma, ’bhɛ ‑jan ’ɛ ꞊zian Zuufu mu ’ɛ ’kpɛn ’trɔn ’yi.
Zesu ’pwɛyrɛ‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ba
(Maki 16.14-18; Luki 24.36-49; Zaan 20.19-23; Klɛza 1.6-8)
16Zesu a ‑klaŋlanɛ ‑vin vu ta do ’ɛ (‑amasrɔyi Zudasi ’la ’yaa‑ ‑o vu ta plɛ mi ’ɛ le, bhɛ ’bhɛ ’gbu ꞊dia) ‑ja Galile ’klɛɛn ’yi vlɛ gɔɔn do ’la ‑e ’bhɛ ‑zrɔnna ‑o ni ’bhɛɛ‑ ’wiiŋ‑. 17‑O Zesu ’yele‑, ’ke ‑woo ’kpɔ zɛnle‑ ‑a ‑lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa gbale‑ ‑o ’seriwolele. ’Duŋ‑ ‑o ’ke mu laa ’mu ’kpalɛ‑ ‑a ‑yi ’bhii‑ ’yele‑ ’kɛle‑. 18’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’e ’mabɛɛnle ‑o ‑din, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Waanbhaa’ ‑glɔɔya’ ’kpɛn ꞊naa ’ŋ ni laflɛ’ ’pegee ’trɛ ta. 19‑Ka ge ’klɛɛn ’kpɛn ’yi mu ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑ka ‑o klɛ ’an ‑klaŋlanɛ mu ’le. ‑Ka ‑o wiiŋfɛ’ ‑yi ba ‑kɔɔ’ Dɛ ‑Waanbhaa’ ’pegee ‑a Gbe, ’bhɛɛ‑ Lii ’Weŋ ’ɛ ’tɔ ’yi. 20’Bhɛɛ‑ ’mi ’ka mu ‑daanna ‑jan ’oo ‑jan mu ’la ’le, ‑ka ‑o daan ’mu ’kpɛn ta ’taawolele. ‑Kaa ’yaango‑ dɔɔ ’ŋ ’yoo‑ ’ka ba yikpɛnsee ta, ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ’drunyan ’yan yi ma.»