LUKI ‑JAN ’NRALE‑ ’LA YƆƆNDIA‑ ZESU KRISI BA ZAYI’
Luki a ‑Jan ’Nrale‑ ’sɛwɛ ’ɛ ŋgblo
‑Dele ‑yaa ’ke Luki ’le ɛɛ? ‑E ‑yaa ’ke ‑drɔɔdrɔɔ’ mi ’le (Kolɔsi 4.14). ‑E ꞊bhwa Zesu ’winbɔwo mi Pɔlu ba (2 Timote 4.11; Filemɔ 24). ’Yele‑ ‑ja Pɔlu madɔlɛ Rɔmu ‑wa ’ɛ ta. Luki ‑le ‑Jan ’Nrale‑ ’sɛwɛ ’lɛɛ‑ ’pegee Zesu ’winbɔwo mu ’ɛ Klɛza ’sɛwɛ ’ɛ yɔɔndia‑. ‑E ’woo‑ ’sɛwɛ plɛ ’lɛɛ‑ yɔɔndia‑, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ꞊kpaa grɔnama a mɛɛ gblaan do ni. ‑O ‑yaa ’bhɛ mɛɛ ’ɛ sii Teofili, ’bhɛ ’yi ‑le dɔɔ ‹‑Waanbhaa’ bhɛgwlɛn›. ’Yee‑ Luki ’gbu ’laa Zesu ’yelɛ‑ ‑lido’ ‑a ‑yrɛbhɛ’ plɛ ’ɛ ’le, ’duŋ‑ ‑e ‑za ’yilrɔkpaa mɛɛ ‑bebe ma Zesu ba zayi’, ’bhɛɛ‑ ‑e yaa ‑Jan ’Nrale‑ ’sɛwɛ ’lrele‑ ’lɛɛ‑ ꞊dia.
‑Jan ’Nrale‑ ’sɛwɛ ’lɛɛ‑ ’yi, Luki ‑o Zesu zrɔn ’zi ‑kɔɔ’ ni ’bhii‑ ’trɛ ta mu ’ɛ ’kpɛn ’Bhee Mi. ‑E Zesu ‑zrɔnna ’ezin‑ ’bhii‑ ’bhɛ ’yaa ’ke Bhaaplɛŋ Gbe ’le, ’kooko‑ ‑e Zesu a bhaaplɛŋ dɔgbɛya ‑zeze ’gbu ’ɛ pwɛ ‑a ‑yi, ’bhɛ ’pegee ’kee‑ ’bhɛ klɛle ’ɛ ‑Waanbhaa’ ’le ’bhɛ ‑za ’ɛ pwɛ a ‑yi ’ezin‑. ’Bhɛla‑ ‑zayile, ‑e ‑yaa’ ’sɛwɛ ’ɛ zisaan‑ Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ’yale ’ɛ ma, ’bhɛ ’pegee Zesu dayrɛ ’ɛ ma: ’ke ‑ya san ‑kɔɔ’ bhaaplɛŋ mu ’kpɛn ‑gbɔɔ Adamu ma, ’ke ’bhɛ nu ’tɛnlɛ‑ Zesu yapɛ plɛ ’ɛ ma: Mari ’pegee Zozɛfu. Luki a ’sɛwɛ ’lɛɛ‑ ’yi, ‑ya ‑zrɔnna ‑kɔɔ’ ni ’ezin‑ ’bhii‑ mɛɛ ‑yrɛnkla’ Zesu ma, ’bhɛɛ‑ ‑ya ’ŋgamiwo bhaaplɛŋ mu ma. ‑Ya ꞊pia Zesu ma Mɛɛzan, ’kooko‑ bhaaplɛŋ ‑yrɛnkla’ ‑a ma gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ‑e ’bhɛ ’pwɛ ‑a ‑yi. Gadɛ mu oo, ‑yrɛn ma mɛɛ mu oo, ‑kwanii’ mu oo, ’kɔɔfleŋzan mu oo, pɛzan mu oo, ’bhɛ ’pegee mɛɛ ’ɛ ’kpɛn ‑glɔɔn, ’mu ’kpɛn ’yrɛn ’yaa‑ kla Zesu ma. ’Yee‑ Luki ‑gɔɔn ‑bebe ’la ꞊bwa ’bhɛ win ‑le bhe. ‑E ‑gɔɔn ‑bebe ꞊bwa ’ke ’bhɛ kan ‑Jan ’Nrale‑ ’sɛwɛ ‑vin yaga ’ɛ ’mu wo mu ’ɛ ta. Luki ‑yaa’ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’yigɔɔnle ’ɛ zisaan‑ Zeruzalɛmu (Luki 1-2), ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑lɛyaan ’yee‑ Zeruzalɛmu do ’kpɔ ’ɛ ꞊nɔɔ ’ezin‑ (Luki 24).
1. ‑O sɔ ’yee‑ ‑Jan ’Nrale‑ ’sɛwɛ ’lɛɛ‑ ’yiciɛnle ‑lɛ ’soo: 1. ‑A zisanyrɛ (Luki 1-2): Luki Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ’pegee Zesu ’yaza‑ ’ɛ ’yigɔɔnna.
2. Zesu Krisi wiiŋfɛyrɛ Zaan ’kɔɔ ‑yi ba, ’bhɛɛ‑ ‑a dayrɛ, ’bhɛ ’pegee ‑a ‑yidanyrɛ ‑Setran’ ’kɔɔ (Luki 3.1–4.13).
3. Zesu ‑Waanbhaa’ a ye ’ɛ ꞊woa Galile ’trɛ ta (Luki 4.14–9.50). Galile ’klɛɛn ’ɛ ’yi, Zesu ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ꞊woa ‑Waanbhaa’ a ‑Bhleŋgbeya ’ɛ ba zayi’, ’bhɛɛ‑ ‑e gadɛ mu ‑bebe ’bheela‑. ‑E mɛɛ vu ta do makwan‑ ’kaa ’mu ꞊bhɔ zayi’ ‑a ba ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wolele. ’Bhɛ blaan, Luki Zesu ’nuza‑ ’ɛ Zeruzalɛmu ’bhɛ ’yigɔɔnna ‑kɔɔ’ ni (Luki 9.51–19.28). Zesu mɛɛ mia yaga bhɛ vu ta plɛ (72) makwan‑ ’kaa ’mu ge plɛ plɛ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wo, ‑o ‑lɛɛ ‑wa mu ’ɛ’ ta. Zesu ‑gɔɔn ‑bebe ꞊bwa, ’bhɛɛ‑ ‑e mɛɛ ‑daanna ‑za ‑bebe ’le ‑Waanbhaa’ ba zayi’. Luki a ‑Jan ’Nrale‑ ’sɛwɛ ’ɛ ’lɛyanyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ‑e Zesu ’bhɔza‑ ’ɛ Zeruzalɛmu ’bhɛ ꞊woa ‑kɔɔ’ ni.
4. Zesu ’bhɔle‑ Zeruzalɛmu, ’ke Zuufu mu a ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ ‑woo ‑baŋgole ’yee‑ Zesu ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ’kpale Romɛ mu a ‑janmatii Pilati ’ɛ ’kɔɔ ’kaa ‑wa dɛ ‑yrigbɛɛle do ta (Luki 19.28–23.56).
5. Krisi bweza gale ba ’ɛ ’pegee ’bhɛ ye drɛɛ ’la gbɛkpaa‑ ’bhɛ winbɔwo mu vu ta do ’ɛ ’kɔɔ; ’bhɛ ’pegee ‑a geyrɛ laflɛ’ ’yi ’ɛ Luki ’mu ’kpɛn ꞊woa (Luki 24.1-53).
1‑JAN ’Ɛ ZISANYRƐ
Luki ‑yaa’ ’sɛwɛ ’ɛ yɔɔndia‑ win ’la ma ‑e ’bhɛ ’yipe zii’ Teofili ni
1’Ŋ ’bhɛgwlɛn‑ gblaan Teofili, mɛɛ ‑bebe ’sɛwɛdɛle ’la ‑saan ‑za mu ’la ꞊kla ‑kɔɔ’ ba ‑gɛ bhe, ’mu ta, 2‑o ’bhɛ ‑za mu ’ɛ ’yigɔɔn ’zi ’ke ‑wa san ’yee‑ Zesu a ‑za mu ’ɛ zisaan‑ mɛɛ ’la zan mu ’yrɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ꞊kla ‑Waanbhaa’ a ‑Jan ’ɛ ’wo mu ’le bhe ’mu ’wojan‑ mu ’ɛ ma. 3’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’mi ’gbu ’woo‑ ‑za mu ’ɛ kplankplan ‑yilrɔkpalawoa mɛɛ mu ma; ‑e ꞊swa ’mi ni ’ezin‑ ’ke ’mi ’woo‑ ‑za mu ’ɛ ‑yigɔɔn’ ’e ni ’sɛwɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’yoo‑ kpataakpa dɔ, ’bhi ’ŋ ’bhɛgwlɛn‑ gblaan Teofili, ’ke ’an san ‑o zisanyrɛ ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o dɔ ’eke‑ zi do do. 4’Ŋ ’bhɛ ꞊kla, ’kooko‑ ‑woo ’e ‑daanna ‑za mu ’la ’le Zesu ba zayi’, ’e sɔ ‑o ’kpɛn wlan yrɛ dɔle‑.
ZESU ’YAYRƐ‑ ’PEGEE ‑A MATRUŊ BHLA ZI
‑Mlɛkɛ’ do ‑o Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ’yaza‑ ’ɛ ’wo zii’
5Erɔdi ‑yaa ‑bhleŋgbe ’le Zude ’klɛɛn ’ɛ yi bhla ’la ba, ‑o ‑yaa ’sraka ’lɛna mi do sii Zakari; ‑o ‑yaa ’sraka ’lɛna mu ‑lɛdo’ ’la sii Abia ‑e ’yaa‑ ’mu ‑la do ’le. ‑O ‑yaa ‑a na sii Elizabɛti, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’yaa‑ ’sraka ’lɛna mi ‑kuŋlii gblaan Aarɔn ’srɛ mu ’ɛ do ’le. 6Zakari pegee’ ‑a na Elizabɛti, ‑o mɛɛ plɛ ‑lɛdɔɔle ‑yaa ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa Mɛɛzan a ’toŋ mu ’ɛ ’kpɛn ’pegee ‑yaa’ mɛɛ winbɔ jan mu ’ɛ ’kpɛn ’klɔsikun ’ke waa ‑za ’yɔɔ‑ ye ‑o zi. 7’Duŋ‑ ‑nɛ do ’kpɔ ’laa ‑yaa ‑o ’kɔɔ, ‑amasrɔyi Elizabɛti ’laa ‑yaa sɔ ‑nɛ ’yale, ’bhɛɛ‑ ‑o mɛɛ plɛ ‑krɔyawoa gban.
8‑Yrekpaa’ do, ’sraka ’lɛna ye ’ɛ ꞊bhwa ’yee‑ Zakari a pɛ mɛɛ ‑lɛdo’ ’ɛ ta. ’Bhɛla‑ ‑yile, ‑e ‑yaa ‑yaa’ ’sraka ’lɛna ye ’ɛ ’wo zii’ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la. 9’Bhɛɛ‑ ’sraka ’lɛna mu ’ɛ ‑waa’ ’sinii ta za mu ’ɛ ma, ‑o ’yee‑ Zakari ‑la makwan‑ ’kaa‑ ‑e ge ‑lasiklɔɔ pii ’ɛ ’kpacie ’ke ’sraka ’le ‑Waanbhaa’ ni Mɛɛzan Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la. 10’Bhɛ ‑lasiklɔɔ pii ’kpacie bhla ’ɛ ba, ‑zamaa’ ’ɛ ’kpɛn ‑dulale ‑yaa ’pɛɛlii‑ ’ke ‑woo ’seriwo. 11’Bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba, ’ke Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ a ‑mlɛkɛ’ ’ɛ do ’pwɛle ’yee‑ Zakari ba. ’Ke ’bhɛ ‑dulale ansansi ’kpacieyrɛ ’ɛ gbɛ ‑yiɛ’ ta. 12Zakari ’a ’yele, ’ke ’bhɛ zrubatɛdɔle, ’bhɛɛ‑ ’ke yiɛnkanle ’bhɛ ’kpee. 13’Duŋ‑, ‑mlɛkɛ’ ’ɛ ‑ya ‑pia ‑a ni dɔɔ: «’Yaa ‑gblaanlɛ’ Zakari, ‑amasrɔyi ‑Waanbhaa’ ’yaa‑ ’seri mu ’ɛ ’lɛkwan‑, ‑ayile ’e ’na Elizabɛti nu ‑a yalɛ ’ke ‑nɛ ’gwlaan‑ do ’le ’e ni; ’bhɛɛ‑ ’e nu ’bhɛ ’tɔkpalɛ Zaan. 14’Bhɛ ‑nɛ ’ɛ nu klɛlɛ ’e zrukpaapɛ ‑gbɛnɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑a yaza ’ɛ nu mɛɛ ‑bebe zrukpaalɛ. 15Wlan ’ɛ ni, ‑e nu klɛlɛ mɛɛ gblaan do ’le Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ’yi. Yaa nu ‑drɔɔ ’pegee ‑wɛɛn ‑glɔɔ ’kedo‑ ’kpɔ ’milɛ‑. ‑A nii‑ ’ɛ ’pale nu klɛlɛ ’ke *Lii ’Weŋ ’ɛ ’le ’ke ’bhɛ san ‑a ya bhla ’ɛ ma. 16‑E nu Izraɛli mɛɛ ‑bebe zru niinalɛ Mɛɛzan waa ‑Waanbhaa’ ’ɛ ba. 17‑E nu ’taawolɛ ‑Waanbhaa’ ‑lɛɛ Lii ’Weŋ ‑glɔɔya’ yɛkɛ‑ ’la ’yaa‑ ‑Waanbhaa’ *‑lɛla’ janwo mi *Eli ta ’bhɛɛ‑ ’le. ‑E nu ‑nɛ dɛ mu ’pegee ‑o ‑nɛ mu zru klɛlɛ do, ’bhɛɛ‑ ‑e nu mɛɛ ’la zan mu ‑Waanbhaa’ ’kafawo ’mu zru mu ’ɛ maniinalɛ, ’bhɛɛ ’mu nu klɛlɛ ‑zadɔ’ mu ’le ’bhii‑ ‑ mɛɛ ‑lɛdɔɔle mu gbɛɛn‑. ’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ gbɛɛn‑ bhe, ’e nu ’si do magaanlɛ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ni.»
18’Bhɛ klɛle ’tɛ ’ke Zakari ’a ’pele ‑mlɛkɛ’ ’ɛ ni dɔɔ: «’Ŋ nu ‑a ’yaangolɛ ‑mɛ pɛ ‑la ma ’bhii‑ ’e ’wojan‑ ’ɛ ’yiza‑ nu klɛlɛ ɛɛ? ‑Amasrɔyi ’mi ’pegee ’ŋ ’na ’ɛ ’o ‑krɔyawoa gban.»
19‑Mlɛkɛ’ pe Zakari ni dɔɔ: «’Mi le ’ke Gabriɛli ’le, ’ŋ dulaa’ ‑Waanbhaa’ ‑lɛɛ ’bhɛɛ‑ ’an gba, ’yele‑ ’ŋ ’winbwa‑ ’kaa ’ŋ nu ‑jan ’nrale‑ ’lɛɛ‑ ’wo ’e ni. 20’Duŋ‑ ’ŋ ’wojan‑ mu ’lɛɛ‑ ‑o ‑yi za nu klɛlɛ kpataakpa ’ke ’bhɛ ’waati ’ɛ ꞊bhwa, ’bhɛɛ‑ ’yaa ’e ’kpalawolɛ ’yee‑ ’ŋ ’wojan‑ mu ’ɛ ’yi bhe, ’e nu klɛlɛ ’bhobho ’le ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ‑o ‑yizaklɛle ’ɛ ma.»
21’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ‑zamaa’ ’ɛ ‑yaa Zakari ’magbɛn‑ ’zi ’pɛɛlii‑, ‑o ’kpeelɛnilele, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa ’eke‑ ‑lrɔkpa’ zii’ ‑a ‑mɔza’ ’ɛ ’yi ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la. 22‑E ’pwɛle‑ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ꞊la, yaa ’sɔlɛ‑ ‑janwole ‑o ni. ’Bhɛla‑ ‑yile, ’ke ‑wa ’yaangole dɔɔ ‑e pɛ do ꞊ya ‑yrɛ zi yele ’yi ’fɛ ’ɛ ꞊la. ‑E ‑yaa ‑janwo zii’ ‑o ni ’ke ‑a gbɛnɛbhɛ mu ‑la ‑le; ’bhɛɛ‑ ‑e ꞊bwa ’bhobho ’le.
23Zakari a yewo yi mu ’ɛ ’yanle‑ *‑Waanbhaa’ a Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ꞊la, ’kee‑ gele‑ ‑a ba ‑lɛ ma. 24’Bhɛ blaan ’waati sa ’kanle‑, ’ke ‑a na Elizabɛti kpɛ ’sile ‑a ma. ’Ke ’bhɛ ’bhɛ magaanle ‑yrala’ ’ɛ ’kɔɔ ‑waa ’fɛ ’ɛ ꞊la mlɛ ’soo ta. ’Bhɛ ’yaa‑ pe ’zi dɔɔ: 25«Mɛɛzan ‑Waanbhaa’, ’an ‑nɛ ’yaza‑ ’seri ’ɛ ’lɛkwan‑ ’tɛ. ’Bhɛɛ‑ ‑e ‑nɛ ’ya kle ‑yrala’ ’ɛ ‑gwa ’ŋ ma mɛɛ mu pleŋ‑.»
‑Mlɛkɛ’ do ‑o Zesu ’yaza‑ ’ɛ ’lɛɛjanwo ’zi
26Elizabɛti kpɛ ’ɛ mlɛ ’srwado‑ mi ma, ’ke ‑Waanbhaa’ ‑yaa ‑mlɛkɛ’ Gabriɛli ’winbɔle Galile ’klɛɛn ’yi ‑wa ’nɛ do ta. ‑O ‑yaa ’bhɛ ‑wa ’ɛ sii Nazarɛti. 27’Bhɛ ‑wa ’ɛ ta ‑gblanɛ do ’tɔ ’yaa‑ Mari. ’Bhɛ ’laa ‑yaa ’gwlaan‑ a ‑za ’yaango‑, ’duŋ‑ ’gwlaan‑ do ‑dwa gban ’bhɛ zi. ‑O ‑yaa ’bhɛ ’gwlaan‑ ’ɛ sii Zozɛfu. ’Bhɛ ‑yaa ’ke ‑Bhleŋgbe *Davidi ’srɛ mu ’ɛ do ’le. 28’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke ‑mlɛkɛ’ ’ɛ ’wlale‑ ’yee‑ Mari ta ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’ke ‑ya pele‑ ‑a ni dɔɔ: «’E ’yia‑ ɛɛ Mari, ‑Waanbhaa’ ‑lia ’e ma! Mɛɛzan ‑ ‑o ’e zi.»
29’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Mari zrubatɛdɔle ’papa, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑a ’kpee dɔɔ: «’Bhɛ ’pubɔ‑ ’lɛɛ‑ ’bhɛ ’yi ‑o ’nale‑ ɛɛ?» 30’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ‑mlɛkɛ’ ‑ya pele‑ ‑a ni ’kaa: «’Yaa ‑gblaanlɛ’ Mari, ‑amasrɔyi ‑Waanbhaa’ ‑yaa ‑lileya ’ɛ ‑zrɔnna ’e ni. 31’E ’trɔnbadɔ doo: ’E nu kpɛ ’silɛ‑, ’bhɛɛ‑ ’e nu ’e ’yalɛ‑ ’ke ‑nɛ ’gwlaan‑ do ’le. ’E taa’ ’a ’tɔkpa‑ Zesu. 32‑E nu klɛlɛ mɛɛ gblaan do ’le, ’bhɛɛ‑ ‑o nu ‑a ’siilɛ‑ laanima ‑Waanbhaa’ Gbe. ’Bhɛɛ‑ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ nu ‑a ‑taa ‑bhleŋgbe Davidi ’yaakpe‑ ’ɛ ’nalɛ‑ ‑a ni. 33‑E nu klɛlɛ ‑bhleŋgbe ’le Izraɛli mɛɛ mu ’ɛ ’wiiŋ‑ yikpɛnsee ta, ’bhɛɛ‑ ‑daŋ’ ’laa nu klɛlɛ ‑yaa’ ‑bhleŋgbeya ’ɛ ma.»
34’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Mari ’a ’pele ’yee‑ ‑mlɛkɛ’ ’ɛ ni dɔɔ: «’Naa ’gwlaan‑ ‑za ’yaango‑, ’bhɛɛ‑ bhɛ sɔ klɛle ’nale ‑a ma ɛɛ?» 35’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑mlɛkɛ’ ‑ya pele‑ ‑a ni dɔɔ: «Lii ’Weŋ ’ɛ nu zinalɛ ’e ta, ’bhɛɛ‑ laanima ‑Waanbhaa’ a ‑glɔɔya’ ’ɛ nu ’kpalɛ‑ ’e ta ’bhii‑ pɛ do lii gbɛɛn‑. ‑Ayile ’e nu ‑nɛ ’la ’yalɛ‑ bhe, ‑e nu klɛlɛ ’weŋ, ’bhɛɛ‑ ‑o nu ‑a ’siilɛ‑ *‑Waanbhaa’ Gbe. 36’E ’trɔnbadɔ doo: ’e ‑zru Elizabɛti, ’bhɛ a le gblaanya ’ɛ ’yi, ’bhɛ ’ezin‑, ’bhɛ kpɛle ‑o ’ke ‑nɛ ’gwlaan‑ do ’le. ‑O ‑yaa ’bhɛ ’la sii ‑nɛ ’ya kle, ’bhɛ kpɛ ’ɛ mlɛ ’srwado‑ ‑le ‑gɛ. 37‑Amasrɔyi ‑za ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑Waanbhaa’ ‑baliwo.»
38’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Mari ’a ’pele dɔɔ: «’Ŋ ’yoo‑ ’ke Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ a yewo le ’le, bhaa ’e ’wojan‑ ’ɛ klɛ ’ke wlan ’le.» ’Bhɛ blaan, ’ke ‑mlɛkɛ’ ’ɛ gole‑ ‑a ‑din.
Mari ‑ja Elizabɛti ba
39’Bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba, ’ke Mari gele‑ blaale‑ ‑wa do ta. ’Bhɛ ‑wa ’ɛ ’yaa‑ Zude ’klɛɛn ’yi vlɛ gɔɔn mu ’ɛ ba ‑yrɛ ta. 40‑E bhɔle ’bhɛ ‑wa ’ɛ ta, ’kee‑ gele‑ wlalɛ Zakari ba ’fɛ ’ɛ ꞊la; ’bhɛɛ‑ ’kee‑ Elizabɛti ’pubɔle. 41Elizabɛti Mari a ’pubɔwli ’ɛ ’male‑ ’ke ‑a ‑nɛ ’ɛ ’klale ’bhɛ ’gbu ta ‑a ’kpee. ’Bhɛɛ‑ ’ke ’yee‑ Elizabɛti zru ’ɛ ’pale ’ke Lii ’Weŋ ’ɛ ’le. 42’Bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ’eglɔɔle dɔɔ: «’E ’dumawole ‑o ‑Waanbhaa ’kɔɔ le mu ba, ’bhɛɛ‑ ‑yaa’ ’duma ’ɛ nu bolɛ ’e nu ‑nɛ ’la ’yalɛ‑ ’bhɛ ta. 43’Mi ’laa ‑o ’ke pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑kla ’nale‑ ’bhɛɛ‑ ’ŋ Zan ‑Waanbhaa’ nɛɛ ’ɛ ꞊nwa ’mi ba ɛɛ? 44’E ’trɔnbadɔ doo, ’mi ’yaa‑ ’pubɔwli ’ɛ ’male‑, ’ke ’ŋ ’kpee ‑nɛ ’ɛ ‑e ’klale ‑a ’gbu ta ‑a zrukpaa’ ’ɛ ’kɔɔ. 45’Yaa‑ pɛ ‑le ’ke zrukpaa’ ’le, ’bhi ’la ’bhi ’e ꞊kpaa ‑a ‑yi ’bhii‑ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ‑jan ’la ꞊woa ’e ni ‑e nu ’bhɛ ’yizaklɛlɛ.»
Mari ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔ ma ’sro do ꞊kpa
46Mari pe dɔɔ: «’Ŋ ‑ Mɛɛzan Waanbhaa’ ’tɔbhɔ‑ ’ŋ zru ’ɛ ’kpɛn ’le.
47’Ŋ zrukpaale ‑o ’egbɛnɛle,
’ŋ ’Bhee mi ‑Waanbhaa’ ‑srɔyi’.
48‑Amasrɔyi, ‑e ‑dwa ‑a ‑la ’ke ‑ya ‑yrɛkpa’ ‑a ‑la, ’bhɛɛ‑ ‑e ’mi taglin, yaa yewo le ‑nɛ ’ɛ, ’mi a ’fiɛntrɔnnɛya ’ɛ ’yi.
’Bhɛla‑ ‑zayile ’kee‑ san ‑zɔn ma, ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ’drunyan ’yanle‑ ma, mɛɛ mu nu ‑a pelɛ ’mi ma dɔɔ ’bhi a pɛ ‑le ’ke zrukpaa’ ’le.
49‑Amasrɔyi ‑Waanbhaa’ ‑Glɔɔ, ‑e ‑za ’wlan ‑gbɛnɛ mu ꞊kla ’mi ni.
‑A ’tɔ ’ɛ ‑yoo ’weŋ.
50Mɛɛ ’la zan mu ‑gasikpa ‑a ‑lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’ke ’mu gblaan ‑a ‑lɛɛ,
’bhɛ zan mu ’ɛ ‑yrɛn nu ’klalɛ‑ ‑a ma ’waati ’ɛ ’kpɛn ba.
51‑E ’sɔle‑ maza ‑gbɛnɛ mu ꞊kla yaa ‑glɔɔya’ ’ɛ ’le.
Mɛɛ ’la zan mu ‑o ’gbu magbaandɛ ‑o ’kpee, ‑e ’bhɛ zan mu ‑piilaa’ ’eke‑ ma.
52‑E bhleŋgbe mu ‑gwa ‑waa ‑bhleŋgbeya ’ɛ ’yi.
’Bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan mu ’mu ’gbu mazinaa, ‑e ’bhɛ zan mu ’ɛ ‑lawlɛnna.
53‑E gbɔndɛ mu ’kɔɔ ’paa‑ ’ke pɛ ’srɛ ’le,
’bhɛɛ‑ ‑e pɛzan mu ‑gbian ‑o ’kɔɔ ’fleŋ‑ mu ’le.
54‑E ‑nwa bhɔlɛ ‑yaa’ yewonɛ mu Izraɛli mu ’ɛ ba,
‑ya ‑liiwli’ ’la ‑naa dɔɔ ‑e nu ‑o ‑yrɛnklalɛ ’bhɛ ’la golɛ ‑li ‑a ’kpee.
55‑Ya ‑liiwli’ ‑naa ‑kɔɔ’ ‑gbɔɔ mu ni ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑, dɔɔ ‑kɔɔ’ ‑gbɔɔ *Abraamu ’pegee ’bhɛ ’srɛ mu ‑yrɛn nu ’klalɛ ‑a ma ‑zɔn ’pegee yikpɛnsee ta.»
56Mari ‑yaan ‑yaa’ ’sro ’ɛ ’kpalele, ’kee‑ bole‑ Elizabɛti ‑din mlɛ yaga ta. ’Bhɛ blaan, ’kee‑ nule‑ ‑a ba.
Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ’yaza‑
57Elizabɛti ’ya bhla ’ɛ ’bhɔle‑, ’ke ‑ya yale‑ ’ke ‑nɛ ’gwlaan‑ do ’le. 58Elizabɛti yaayɔɔn’ mu ’ɛ ’pegee ‑a dɛ ‑nɛ mu ’ɛ ‑wa malawoa dɔɔ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ‑yaa mɛɛ ‑yrɛnklagbɛya ’ɛ ‑zrɔnna ‑a ni; ’bhɛla‑ ‑zayile ‑o ’kpɛn ’pegee ’yee‑ Elizabɛti zrukpaale ‑yaa. 59‑Nɛ ’yiɛntɛnnɛ ’ɛ ’yale‑ blaan ‑yrekpaa’ ’srwaa‑ mi ma, ‑a dɛ mu ‑nwa ‑a wlalɛ ’klɛɛn ’yi ’tɛ. ’Bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa zi ’bhii‑ ‑wa ’tookpa ‑a dɛ Zakari ma. 60’Duŋ‑ ‑nɛ ’ɛ nɛɛ pe dɔɔ: «’Yooye‑, ‑kɔɔ’ ’a ’tɔkpa Zaan.»
61Mɛɛ mu ’ɛ pe Elizabɛti ni dɔɔ: «’Waa mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ sii ’bhɛ ’tɔ ’la bhe ’bhɛ ma ’yaa‑ ’fa ‑la mu ’ɛ ba.»
62’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑wa dɛ Zakari ‑lrɔkpale’ ‑tɔɔmasie mu ’le dɔɔ ’bhɛ ‑a zi ’bhii‑ ‑wa ’sii‑ ’tɔ ’ɛ ‑dela ma ’tɛ; ‑amasrɔyi ’bhɛ ꞊kla ’ke ’bhobho ’le. 63’Bhɛla‑ ‑yile, ’ke a dɛ Zakari ’a ’pele mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ ‑o ’sɛwɛ yɔɔndɛ ‑yripee’ do na a ni. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑ya yɔɔndɛle ’bhɛ ta dɔɔ: «‑A ’tɔ ‑le Zaan.» 64’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o ’kpɛn ’kpeelɛnile ‑o ma. ’Bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba, ’ke ’bhobho ’ɛ gole‑ ’yee‑ Zakari ’lɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑janwole ’sanle ’kee‑ ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔ‑. 65‑Ayile, ’ke ‑gblaan ’klale ‑a yaayɔɔn’ mu ’ɛ ’kpɛn ’yi. ’Bhɛ ‑za ’ɛ ’bhɛ ‑le ꞊kla ’ke Zude vlɛ gɔɔn ‑yi mu ’ɛ ’kpɛn ’liijan‑ ’le. 66Mɛɛ ’la zan mu ’kpɛn ’yee‑ ‑za ’ɛ ’maa‑, ’mu ’yaa‑ ’mu ’kpeelɛdan ’zi ’ke ‑woo ’eke‑ ‑lrɔkpa’ dɔɔ: «‑Nɛ ’lɛɛ‑ nu klɛlɛ ’ke mɛɛ ‑glɔɔn ’ɛ ‑de ’gbu ‑la ‑le ɛɛ?» ‑Amasrɔyi Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ‑glɔɔya’ ’ɛ ’yaa‑ ‑a ta.
Zakari ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔ ma ’srokpa zii’
67‑Nɛ ’ɛ dɛ Zakari ’pale‑ ’la ’yaa‑ ’ke Lii ’Weŋ ’ɛ ’le, ’kee‑ ‑Waanbhaa’ ‑lɛlajanwole ’sanle ’sro do ’yi dɔɔ:
68«‑Kɔɔ’ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔ, Izraɛli mɛɛ mu ’ɛ ‑waa’ ‑Waanbhaa’.
‑Amasrɔyi ‑e ‑nwa bhɔlɛ ‑yaa’ mɛɛ mu ’ɛ ba ’bhɛɛ‑ ‑yoo tagbawoa.
69‑Waanbhaa’ ‑kɔɔ ’Bhee mi ‑glɔɔ do ‑kpa ‑kɔɔ’ ni.
’Bhɛ da ‑yaa’ yewonɛ ‑bhleŋgbe Davidi ’srɛ mu ’ɛ ’mu ‑la ba.
70‑Waanbhaa ‑lɛla’ janwo mu ’weŋ mu ’ɛ ’mu ‑yaa’ ‑janwoa ’elwale gban ‑sɔ.
71‑Ya ‑liiwli’ ‑kpaa ‑o ‑lii dɔɔ ‑e nu ‑kɔɔ’ ’Bhee mi do ’kpalɛ‑,
’bhɛ nu ‑kɔɔ’ golɛ ‑kɔɔ’ ’sɔɔnnii mu ’pegee ‑kɔɔ’ vɛnsi mɛɛ ’la zan mu yin ’lii ’mu ’kɔɔ.
72‑Kɔɔ’ ‑gbɔɔ mu ‑yrɛn nu ’klalɛ‑ ‑a ma, ’bhɛɛ‑ *‑bhoolaya ’weŋ la ‑yoo ’yee‑ ‑Waanbhaa ’pegee ’mu ’pleŋ‑,
’bhɛ ‑za ’laa nu golɛ ‑a ’kpee.
73‹‑Amasrɔyi ‑Waanbhaa’ ’gbu ’e ’siɛnwoa‑ ‑a ‑liiwli’ ’ɛ ta ‑kɔɔ’ ‑gbɔɔ Abraamu ni kpataakpa,›
74dɔɔ ‑e nu ‑kɔɔ’ golɛ ‑kɔɔ’ ’sɔɔnnii mu ’ɛ ’kɔɔ;
’bhɛɛ‑ ‑e nu a klɛlɛ ’bhɛɛ‑ ’ke ‑kɔɔa’ gba ’ke ‑gblaan ’le ‑kɔɔ’ ’yi.
75’Bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ klɛ ’weŋ, ’bhɛ ’pegee ’ke ‑kɔɔ’ ’lɛdɔɔle klɛ ‑a ‑yrɛ ’yi ‑kɔɔa’ ’taawogbɛya ’ɛ ’yi yi ’oo yi.
76’Bhɛ blaan ’ke Zakari ‑janwole ‑nɛ ’yiɛntɛnnɛ ’ɛ ni dɔɔ: ’Bhi ’ŋ ’nɛ, ‑o nu ’e ’siilɛ‑ laanima ‑Waanbhaa’ a ‑lɛla’ janwo mi.
‑Amasrɔyi ’e nu ’taawolɛ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ‑lɛɛ ’bhɛ a zibhɛ ’ɛ ’lɛmagaan zayi’.
77’Bhɛɛ‑ ’e nu a zrɔnlɛ ‑yaa’ mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ ’yee‑ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ‑le ‑o go ‑za yi ’kee‑ waa ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ’sroma‑ yan.
78‑Amasrɔyi ‑kɔɔa’ ‑Waanbhaa’ ’ɛ ‑e mɛɛ ‑yrɛnkla’, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ’ewlanle. ‑E nu ‑kɔɔ’ takanlɛ ’weŋ ’bhii‑ ‑yretɛ’ ’bhigbɛya ‑a ‑wlɛn bhla zi.
79‑E nu ‑bhilɛ’ mɛɛ ’la zan mu ‑o ‑gblo ’pegee ga lii ’ɛ zi ’mu ta, ‹’bhɛɛ‑ ‑e nu ‑kɔɔ’ ’lɛdɔɔlɛ yilabla ma zi ’ɛ ta.›»
80‑Nɛ ’ɛ ’bhɛ ’yaa‑ gbaandɛ ’zi, ’bhɛɛ‑ ‑a nii‑ ’ɛ ’yaa‑ ge zi dɔlele ‑a ta ’eglɔɔle. ‑E ꞊bwa ‑kpe mu ’ɛ ta, ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ‑a ’pwɛ yi ma Izraɛli mu ’ɛ ’kpɛn ’yrɛ ma kpataakpa.
2Zesu ’yayrɛ‑
1’Waati do bhɔle, ’ke *Romɛ mu a ‑Bhleŋgbe ‑gbɛnɛ Sezaa Gitɛn ’a ’pele dɔɔ Romɛ mu a ‑bhleŋgbe ’klɛɛn ’ɛ zɛn yrɛ ’oo yrɛ ’la ꞊nɔɔ, ‑o ’bhɛ ꞊nɔɔ mu ’ɛ ’kpɛn ’tɔ ’sɛwɛdɛ ’bhɛɛ‑ ‑o ’mu nɔɔ. 2’Bhɛ ‑le ꞊kla Romɛ mu ’ɛ ‑waa’ ‑bhleŋgbe ’klɛɛn ’ɛ ’yi mɛɛ mu ’tɔ dɛle ’pegee ‑o ‑nɔɔle’ ꞊lwa mi ’ɛ ’le. ‑E ‑kla ’ke Kirinusi ‑o ’ke ‑janmatii ’le Siri ’klɛɛn ’ɛ ta. 3’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, mɔkpɛn’ ’yaa‑ ge ’zi ’mu ’tɔ ’sɛwɛdɛlɛ do do ’mu ’gbu ’ya ‑wa la.
4‑Ayile, ’ke Zozɛfu dale‑ Nazarɛti ‑wa ’ɛ ta Galile ’klɛɛn ’ɛ ’yi. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ nule‑ ‑a ‑taa ‑bhleŋgbe Davidi ’ya ‑wa ’ɛ ta. ‑O ‑yaa ’bhɛ ‑wa ’ɛ sii Bɛtelɛmu, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’yaa‑ Zude ’klɛɛn ’ɛ ’yi. 5’Yee‑ ’pegee ‑a bhɛle Mari, ‑o ꞊nwa ‑o ’tɔ ’sɛwɛdɛlɛ ’bhɛɛ‑ ‑wa ’ɛ ta. ’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ’ke Mari kpɛle ‑o. 6‑O ‑yaa Bɛtelɛmu ’waati ’la ba, ’ke ‑a zina‑ bhla ’ɛ ’bhɔle. 7’Bhɛɛ‑ ’ke ‑ya yale‑ ’ke ‑nɛ ’gwlaan‑ do ’le, ’bhɛ ‑le ‑yaa ’ke ‑a ‑nɛ ꞊lwa mi ’ɛ ’le. ’Yee‑ Mari sɔ mu ꞊kpaa ‑a ‑nɛ ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑yilaa’ dri mu a pɛbhle ‑koonɛ do ’yi. ‑Amasrɔyi waa yilayrɛ ‑srɔɔwolɛ ’cie mu yi ’fɛ ’ɛ ꞊la.
‑Mlɛkɛ’ do ‑pwɛla ‑bhlaa gooba mu ’ke mu ba.
8‑Bhlaa gooba mu ’ke mu ‑yaa ’yee‑ ’klɛɛn do ’kpɔ ’ɛ ’yi Bɛtelɛmu ‑wa ’ɛ ‑din; ’bhɛ mu ‑yaa yi gba mu ’ɛ ta ’ke ‑woo ‑yrɛkpa’ ‑waa’ ‑bhlaa mu ’ɛ ba. 9’Bhɛ yi do ’kpɔ ’ɛ ‑bi ’ɛ zi, ’ke Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ a ‑mlɛkɛ’ mu ’ɛ do ’pwɛle ‑o ba. ’Bhɛɛ‑ ’ke Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ a ’tɔbhɔleya ’ɛ ’bhile ’ɛ zɛnle‑ ‑o zi. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑gblaan ‑gbɛnɛ do ’klale ‑o ‑yi. 10’Duŋ‑, ‑mlɛkɛ’ ’ɛ pe ‑o ni dɔɔ: «’Ka ’laa ‑gblaanlɛ’, ’ŋ ’yoo‑ zan ‑jan ’nrale‑ do ‑la wolɛ ’ka ni, ’bhɛ nu Izraɛli mu ’ɛ ’kpɛn zrukpaalɛ. 11’Ka ’Bhee Mi ’ɛ ꞊yaa ’ka ni ‑zɔn ‑bi ’lɛɛ‑ zi, ‑bhleŋgbe Davidi a ‑wa ’ɛ ta. ’Yele‑ ’ke *Krisi ’le, ’bhɛɛ‑ ’yele‑ ’ke Mɛɛzan ’ɛ ’le. 12’Ka nu ’sɔlɛ‑ ‑a dɔle‑ ‑tɔɔmasie ’lɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ ma: ’Ka nu ‑nɛ ’yiɛntɛnnɛ do yelɛ sɔ mu ’le ’a ma dri mu a pɛbhle ‑koonɛ’ do ’yi.»
13’Bhɛ yrɛ do ’kpɔ ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑mlɛkɛ’ ’saa do dale‑ laflɛ’ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o nule‑ ’kpalɛ‑ ‑a ‑lwa mi ’ɛ ba, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔle ’sanle ’ke ‑wa pe dɔɔ:
14«‑Ka laanima ‑Waanbhaa’ ’ɛ ’tɔbhɔ,
bhaa ’trɛ ta mu ’la ‑za sɔ a ni, ‑e yilabla ’na ’mu ni!»
‑Bhlaa gooba mu ’ɛ ‑o ge ’zi Bɛtelɛmu
15‑Mlɛkɛ’ mu ’ɛ ‑o gole blaan ’woo‑ ‑bhlaa gooba mu ’ɛ ‑din, ’bhɛɛ‑ ‑o gele blaan laflɛ’ ’yi, ’ke ’woo‑ ‑bhlaa gooba mu ’ɛ ‑wa pele‑ ’eke‑ ’ni dɔɔ: «‑Kɔɔ’ ge Bɛtelɛmu, ‑za ’la ꞊kla ‑a ꞊nɔɔ ‑kɔɔ’ ge ’bhɛ ꞊nɔɔ ‑glin doo, ’bhɛɛ‑ Mɛɛzan ‑za ’la ’zrɔnna‑ ‑kɔɔ’ ni ‑kɔɔ’ ge ’bhɛ ‑glin.» 16’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o gele‑ blaale‑ Bɛtelɛmu, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o Mari ’pegee Zozɛfu ’yele, ’bhɛ ’pegee ‑nɛ ’yiɛntɛnnɛ ’ɛ ’yilale yele‑ dri mu a pɛbhle ‑koonɛ do ’yi. 17‑O ‑nɛ ’ɛ ’yele‑, ‑mlɛkɛ’ mu ’ɛ ‑jan ’la ꞊woa ‑o ni ’yee‑ ‑nɛ ’ɛ ba zayi’, ’ke ‑o ’bhɛ ’kpɛn ’yigɔɔnle. 18Mɛɛ ’la zan mu ’kpɛn ‑bhlaa gooba mu ’ɛ ’wojan‑ ’ɛ ꞊maa, ’mu ’kpɛn ’kpeelɛnia ’mu ma. 19’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑ Mari ‑yaa ’bhɛ ‑za mu ’ɛ ’kpɛn ’kpa zii’ ‑a ’kpee ’ke ‑ya ’kpeelɛdan ’mu ma. 20’Bhɛ blaan, ’ke ‑bhlaa gooba mu ’ɛ ‑o gele‑ ‑o ba ‑wa la. ‑O ge bhla ’ɛ zi, ‑o ‑yaa ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔ ma ’sro mu ’kpa zii’ ‑o pɛ ’la ma jan ‑maa, ’bhɛ ’pegee ‑o pɛ la ꞊ya ’mu ’kpɛn ‑zayi’. ‑Amasrɔyi ‑mlɛkɛ’ ’ɛ ‑jan yɛkɛ‑ ’la ꞊woa ‑o ni, ‑o ’bhɛɛ‑ wlata za ꞊ya.
Zesu ’nɛ ’yiɛntɛnnɛ ’ɛ ’tɔkpa yrɛ
21‑Nɛ ’ɛ ’yaale‑ blaan ‑yrekpaa’ ’srwaa‑ mi ma, ’ke ‑wa wlale‑ ’klɛɛn ’yi; ’ke ‑wa ’tɔkpale *Zesu. ‑Amasrɔyi ‑mlɛkɛ’ do ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’tɔ ’ɛ ꞊kpaa ‑a ma ‑a kpɛ ’sile‑ ‑lɛɛ.
‑O ‑ja Zesu zrɔnlɛ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la
22Mari klɛ gbɛ drɛɛ ’weŋ ‑Waanbhaa’ gba zayi’ ’bhɛ ’bhɔle, ’ke Zozɛfu ’pegee ’yee‑ Mari gele‑ ‑nɛ ’ɛ ’le Zeruzalɛmu ‑Waanbhaa Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ꞊la, ’kooko‑ ‑wa gbɛkpa Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ’kɔɔ. 23‑O ’bhɛ ꞊kla ’bhii‑ ‑a pele ‑o Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ a ’toŋ ’sɛwɛ ’ɛ ’yi gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ dɔɔ: «‑Nɛ ’gwlaan‑ ꞊lwa ’tɔle‑ ’gwlaan‑ ꞊lwa, ‑a ’kpa ’edaŋma Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ pɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑e klɛ ’weŋ.»24’Bhɛɛ‑ ’ezin‑, Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ a ’toŋ ’ɛ ‑e ’sraka ’la goza ꞊woa ‑ka ’bhɛ go ‑Waanbhaa’ ni. «’Bhɛ ’sraka sɔ klɛle‑ ’ke kpro gwlɛn do ’pegee ‑a da do ’le, ’ke yaa klɛlɛ ’bhɛ ’le, ‑e klɛ ‑bhooladɔ maannɛ‑ bhlonɛ‑ plɛ ’le.»
25’Bhɛ ’yi ’tɛ, mɛɛ do ‑yaa Zeruzalɛmu ‑wa ’ɛ ta, ‑o ‑yaa ’bhɛ sii Simeɔn. ‑E ‑yaa ’ke mɛɛ wlan ’le, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa gblaan ‑Waanbhaa’ ‑lɛɛ. ‑Waanbhaa’ ’a ’liiwli‑ ‑naa mɛɛ ‑Bhee mi ’la ’naza‑ ta Izraɛli mu ’ɛ ni, ’yee‑ Simeɔn yri ‑yaa ’bhɛ ’nuza‑ ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ *Lii ’Weŋ ’yaa‑ ‑a ta. 26’Bhɛɛ‑ ’bhɛ ’yee‑ Simeɔn ’kpeelɛkaan ’elwale gban ‑sɔ dɔɔ ’sani‑ ‑yaa’ ’trɛ ta yanle pleŋ‑, ‑Waanbhaa’ ’bhɛ ’liiwli‑ ‑naa mɛɛ ‑Bhee mi ’la ’naza‑ ta, ‑e nu ’bhɛ ’yelɛ‑. 27’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ‑Waanbhaa’ Lii ’Weŋ ’bhɛ ’yee‑ Simeɔn ’lɛdɔɔla ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la. ’Bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba ’ezin‑, Zesu ’yapɛ‑ mu ’ɛ ‑nwa Moizi a ’Toŋ ’ɛ ‑ya ‑pia ‑o ‑za ’la klɛ ’bhɛɛ‑ klɛlɛ ‑nɛ ’yiɛntɛnnɛ ’ɛ ’le ’yee‑ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la. 28’Bhɛ ’yi bhe, ’ke Simeɔn ‑nɛ ’ɛ ’kunle ‑a ‑kɔɔ ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑Waanbhaa’ ’pubɔle dɔɔ:
29«Mɛɛzan ‑Waanbhaa’, ‑a ’to ’ke ’yaa‑ yewonɛ ’ɛ ‑yaa’ pɛ ’trɛ ta yan yi ’ɛ bhɔ ‑a ma ’edɔɔle; ‑amasrɔyi ’yee‑ ’liiwli‑ ’la ꞊naa ’o ni ’bhɛ ’kla‑ wlan ’le ‑zɔn.
30‑Amasrɔyi ’mi ’yaa‑ Mɛɛ ‑Bhee Mi ’ɛ ꞊ya ’ŋ ’yrɛbhɛ‑ ’le ‑zɔn kpataakpa.
31’E Mɛɛ ‑Bhee Mi ’la ’lɛbɛŋgwa ’drunyan ’yi ’si mu ’ɛ ’kpɛn ’yrɛ ma.
32’Yele‑ ’tɛbhile ’ɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ’yele‑ nu ’trɛ ta mu ’ɛ ’kpɛn ’yrɛ bakanlɛ, ’bhɛɛ‑ ‑woo’ ’e dɔ. ’Bhɛɛ‑ ‑e nu ’tɔbhɔleya nalɛ ’yaa‑ Izraɛli mu ’ɛ ni ’ezin‑.»
Simeɔn ‑o ‑Waanbhaa’ ‑lɛlajanwo ’zi
33Simeɔn ’yaa‑ ‑jan mu ’la ’kpɛn ’wo zii’ Zesu ba zayi’ ’bhɛ ’yee‑ Zesu dɛ ’pegee ‑a nɛɛ ’kpeelɛnia. 34’Bhɛ blaan ’ke Simeɔn ‑o mɛɛ plɛ ’dumawole, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ Zesu nɛɛ Mari ni dɔɔ: «’E ’yrɛkpa doo! ‑Nɛ ’lɛɛ‑ nu klɛlɛ mɛɛ ‑bebe baapɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑e nu klɛlɛ mɛɛ ‑bebe ’lawlɛnpɛ ’le Izraɛli ’klɛɛn ’lɛɛ‑ ’yi ‑gɛ. ‑E nu klɛlɛ ‑Waanbhaa’ a mɛɛ ’kpeelɛkan pɛ ’le. ’Duŋ‑ mɛɛ ‑bebe nu ‑janwolɛ ‑a ma. 35‑E nu mɛɛ ‑bebe ’kpeejan‑ mu tapwɛlɛ. ’Bhɛɛ‑ ’bhi Mari, ’e zru ’ɛ nu ‑lalɛ’ ’papa ’dimi do ’kɔɔ ’bhii‑ ‑wa ꞊pwan ’ke ‑dibhɛ’ do ’le.»
Ani ‑o ‑Waanbhaa’ ‑lɛlajanwo ’zi
36‑O ‑yaa ‑Waanbhaa’ *‑lɛla’ janwo le do sii Ani, ’bhɛɛ‑ ‑a dɛ ’tɔ ‑le ‑yaa Fanuɛli, Azɛɛ ’srɛ mu ’ɛ do. Loonɛ’ gwegwe ‑le ‑yaa ’kɛle‑. ‑E ‑yaa ‑a ‑gbaakɔɔ’ ’le, ‑amasrɔyi ‑a yaale blaan gwlɛnna lɛɛ ’srwaplɛ‑ ta, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑nɔɔ ꞊kla siɛle’. 37‑A ’san ’bhɛ gale ma, yaa gwlɛn ‑bhɛɛke’ ’silɛ‑ ’ezin‑. ‑A lɛɛ ‑yaa lɛɛ mia yiziɛ bhɛ yiziɛ. Yaa ‑yaa ‑a go *‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa ‑Waanbhaa’ gba ‑yrekpaa’ ’pegee ‑bi zi; ’suŋwlale ’pegee ’seriwolele. 38’Yee‑ Ani ꞊nwa bhɔlɛ Zozɛfu ’pegee Mari ’bhɛɛ Zesu ’nɛ ’yiɛntɛnnɛ ta, ’mu ’yaa‑ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la ’waati do ’kpɔ ’la ba, ’kee‑ ‑Waanbhaa’ ’pubɔle. ’Bhɛɛ‑ ‑e Zesu ‑nɛ ’yiɛntɛnnɛ ’ɛ ’bhɛ a ‑janwoa mɛɛ ’la zan mu ’kpɛn ’yri ’yaa‑ ‑a ta ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ nu Zeruzalɛmu‑wa ’ɛ ta mu ’ɛ tagbawolɛ ’mu ni.
Zesu ’yapɛ‑ mu ’ɛ ’niinayrɛ Nazarɛti
39Zozɛfu ’pegee Mari ’yanle‑ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ a ’toŋ mu ’ɛ ta za mu ’ɛ ’kpɛn klɛlele ’waati ’la ba, ’ke ‑o niinale ‑o ‑zanta’ Zesu ‑nɛ ’yiɛntɛnnɛ ’ɛ ’le ‑o ba ‑wa la Nazarɛti Galile ’klɛɛn ’ɛ ’yi. 40‑Nɛ ’ɛ ’yaa‑ gbaandɛ ’zi, ’bhɛɛ‑ faŋgan‑ ‑yaa ‑a ta. ‑E ‑yaa klɛ ’zi ‑zadɔ’ mi ’le, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ ‑yaa ’bhɛ a wlanya ’ɛ zrɔn ’zi ‑a ni.
Zesu ‑ja wlalɛ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la ‑a lɛɛ vu ta plɛ mi ma
41Lɛɛ ’o lɛɛ, Zesu ’yapɛ‑ mu ’ɛ ‑yaa ge Zeruzalɛmu Paki ’fɛti ’ɛ ta.
42Zesu lɛɛ vu ta plɛ mi ’ɛ ma, ’ke ‑a dɛ ’pegee ‑a nɛɛ gele‑ ’yee‑ Paki ’fɛti ’ɛ ta ’bhii‑ ‑o ‑yaa klɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ‑o ’sinii ta za ’ɛ ma. 43’Fɛti ’ɛ ’yanle‑, ’ke ’yee‑ Zesu dɛ ’pegee ‑a nɛɛ nule‑ dɔlɛ ‑o ba ‑wa la Nazarɛti ’taa ’ɛ ta. ’Duŋ‑ Zesu bolawoa ‑o blaan’ Zeruzalɛmu, ‑o za ’laa dɔlɛ ’bhɛ ’yi. 44’Woo‑ mu ’kpee ma, Zesu ꞊bwa ‑o ’pegee mɛɛ ’la zan mu ‑nwa ’eke‑ zi Zeruzalɛmu ’taa ’ɛ ta ’mu ‑la zi. ‑O yanle ‑yrekpaa’ do ta ’taawolele bhla ’la ba, waa yelawolɛ, ’ke ‑o dɔle‑ ‑a ziglinle ma ‑o ‑bhoo mu ’pegee ‑o dɔ mu ’ɛ ba. 45’Duŋ‑ waa ‑a yelawolɛ yrɛ ’kedo‑ ’kpɔ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑o niinale ‑o ‑zanta Zeruzalɛmu ‑a ziglinyrɛ nɔɔ‑. 46‑Wa ziglinna ‑yrekpaa’ yaga ta, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑yrekpaa’ yaga mi ’ɛ ma, ’ke ‑o gele‑ ‑a yaale yelɛ *’Toŋ daan mu ’ɛ ’pleŋ‑ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la. ‑E ‑yaa ‑a ’trɔnkpa zii’ ’mu ’wojan‑ mu ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ ‑e ‑yaa ‑za ’yilrɔkpa zii’ ’mu ba zayi’. 47Mɛɛ ’la zan mu ’kpɛn ’yaa‑ ’mu ’trɔnkpa zii’ ‑a ni ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ‑e ’mu ’kpɛn ’kpeelɛnia ’mu ma, yaa ‑jan zikpagbɛya ’ɛ ma yikan’ ’le. 48‑A dɛ ’pegee ‑a nɛɛ ’a ’yele‑, ’ke ‑o ‑liibhaale ‑o ma. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑a nɛɛ ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’Ŋ ’nɛ, ’e ‑mɛ pɛ za ‑la ꞊kla ‑o ni ‑gee’ bhe ɛɛ? ’E ’trɔnbadɔ doo, ’e dɛ ’pegee ’mi ‑o ’e ziglin‑ ’zi ’o blina‑ yiɛn ’le ’o ma.» 49’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’ka ‑o ’ŋ ziglin‑ ’zi ɛɛ? ’Ka ’laa ’yaango‑ ’bhii‑ ‑a ‑lɛdulale ‑o dɔɔ ’ŋ klɛ ’ŋ Dɛ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la ɛɛ?» 50’Duŋ‑ ‑a yapɛ mu ’ɛ ’mu ’laa ‑a wojan ’ɛ ’yimalɛ.
51’Bhɛ blaan, Zesu ’wlɛnle‑ ’ke ‑o ’pegee ‑a yapɛ mu ’ɛ niinale ’eke‑ zi ‑o ba Nazarɛti. ‑E ‑yaa ’mu wli ma. ‑A nɛɛ Mari ‑yaa ’bhɛ ‑za mu ’ɛ ’kpɛn kpa ’bhɛ ’kpee. 52Zesu ’yaa‑ gbaandɛ ’zi, bhɛɛ‑ a baan’ ’yaa klɛ zi ‑zadɔ’ mi ’le. ’Bhɛɛ‑ ‑a ‑za yaa sɔ ‑Waanbhaa’ ’pegee bhaaplɛŋ mu ni ’ezin‑.
3ZESU ‑O ZAN ‑WAANBHAA’ A YE ’Ɛ ZISANLƐ
Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ‑o ‑Waanbhaa’ a ‑janwo’ zii’
(Matie 3.1-12; Maki 1.1-8; Zaan 1.19-28)
1‑Bhleŋgbe ‑gbɛnɛ Tiberi ‑yaa’ ’bhɛ a ‑bhleŋgbeya lɛɛ vu ta ’soo mi ’ɛ ’yi ’waati ’la ba, Pɔnsi Pilati ‑yaa ‑janmatii ’le Zude ’klɛɛn ’ɛ ta. *Erɔdi ‑yaa ‑janmatii ’le Galile ’klɛɛn ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑a nɛɛnɛ‑ Filipu ‑yaa ‑janmatii ’le Iture ’pegee Trakoniti ’klɛɛn mu ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ Lizaniasi ‑yaa ‑janmatii ’le Abilɛni ’klɛɛn ’ɛ ta. 2Anasi ’pegee Kaifu ‑yaa ’sraka ’lɛna mu ‑kuŋlii gblaan mu ’le ’bhɛ bhla ’ɛ ba. ’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ’ke ‑Waanbhaa’ ‑jan do wole‑ Zakari gbe Zaan ni ‑kpe ’ɛ ta. 3‑Ayile, ’ke Zaan ’wlɛnle, ’kee‑ gele‑ Zrudɛn yue ’ɛ ’lɛ zi ’klɛɛn mu ’ɛ ’kpɛn ’yi. ‑E ‑yaa pe ’zi mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «‑Ka ploo ‑za ’yɔɔ‑ klɛle ma, ’bhɛ ’pegee ‑ka ’ka zru niina‑ ‑Waanbhaa ba, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑ka ’ka ’wiiŋfɛ ‑yi ba. ’Ke ’ka ’bhɛ ꞊kla, ‑Waanbhaa’ nu ’kaa‑ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ‑sroma ’yanlɛ‑.»
4’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ‑Waanbhaa’ *‑lɛla’ janwo mi Ezai Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ma jan ’la ꞊woa ’bhɛ ’lɛswa꞊. Ezai ’a ꞊pia‑ ’elwale ‑sɔ dɔɔ:
«Mɛɛ do ‑o ‑gbekan’ zii’ ‑kpe ’ɛ ta, ’ke ‑ya pe dɔɔ:
‑Ka Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ a zibhɛ ’ɛ ’lɛmagaan,
‑ka ‑yaa’ zibhɛ mu ’ɛ ’lɛdɔɔ‑.
5‑O nu ‑gbaŋglo mu ’kpɛn ’liitanlɛ.
’Bhɛɛ‑ ‑o nu gɔɔn ’tɔle‑ gɔɔn ’mu ’kpɛn takpaalɛ.
‑O nu zi ’klule‑ mu ’ɛ ’kpɛn ’lɛdɔɔlɛ;
’bhɛɛ ‑o nu zibhɛ ‑yɔɔ’ mu ’ɛ ’kpɛn ’liimagaanlɛ.
6’Ke ’bhɛ ꞊kla, bhaaplɛŋ ’kpɛn nu ‑Waanbhaa’ a mɛɛ go gbɛya ‑za ’yi ’bhɛ ’yelɛ‑.»
7Mɛɛ ’la zan mu ‑yaa zan ’esrɛle ‑a ba ’mu ’wiiŋfɛ ‑zayi’ ‑a ’kɔɔ ‑yi ’ɛ ba, ’yee‑ Zaan ‑yaa pe ’zi ’mu ni dɔɔ: «‑Bhlu ’plalu bhaaplɛŋ mu, ’bhɛɛ‑ ‑dawli’ ma mɛɛ mu, ‑dele ’ka ’kpeelɛkaan dɔɔ ’ka ’blasan‑ ‑Waanbhaa’ a ’kiti ’la ꞊bhwa ‑kɔɔ’ ‑din bhe ’bhɛ ’lɛɛ ɛɛ? 8‑Kaa zrɔn ’ka klɛza mu ’ɛ ma ’bhii‑ ’ka ’ploola‑ ‑za ’yɔɔ‑ klɛle ma. ’Ka ’laa bolɛ ‑a ’pele‑ ’te ma ’ka ’gbu ’kpee dɔɔ: ‹’O mɔɔ ‑o ’ke Abraamu ’srɛ mu ’le.› ’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ ‑Waanbhaa’ sɔ kpoti mu ’lɛɛ‑ maniinale ’ke Abraamu ’srɛ mu ’le! 9‑O ‑yri ’pɔ poo ’ɛ ’lɛkpaa꞊ gban, ’bhɛɛ‑ ‑woo zan ‑yri diiŋ mu ’ɛ takanlɛ ’kee‑ san ‑o ’sɛnɛ mu ’ɛ ma. ’Bhɛla‑ ‑yile ’ke ‑yri diiŋ ’la ’bhɛ ’laa ’bhɛ bhaa ‑lrele’ klɛ, ‑o nu ’bhɛ takanlɛ ’bhɛɛ‑ ‑wa blin ’tɛ ’yi.»
10’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke mɛɛ mu ’ɛ Zaan ‑lrɔkpale dɔɔ: «’O ’taawo‑ gɔnɛ‑ ’ɛ ‑dela gbɛɛn‑ ’ke ’bhɛ ’a zrɔn ’bhii‑ ’o ’ploola‑ ‑za ’yɔɔ‑ klɛle ma ɛɛ?» 11’Bhɛɛ‑ ’ke Zaan ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Ke dunɛ‑ plɛ ‑o mɛɛ ’la zan ’kɔɔ, ’bhɛ zan ’bhɛ do na ‑dunɛ ’laa ‑o mɛɛ ’la zan ’kɔɔ ’bhɛ ni. ’Bhɛɛ‑ ’ke pɛle ‑o mɛɛ ’la zan ’kɔɔ ’bhɛ zan ’bhɛ ’ke ’na pɛle ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑o mɛɛ ’la zan ’kɔɔ ’bhɛ ni.» 12’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ’nisrakun mu ’ke mu nule‑ ‑o wiiŋfɛ’ ‑zayi’ ‑yi ba Zaan ’kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o Zaan ’lrɔkpale dɔɔ: «’O mɔɔ ‑mɛ pɛ za ’gbu ‑la klɛ ɛɛ?» 13’Bhɛɛ‑, Zaan ’bhɛ zikpaa‑ ‑o ni dɔɔ: «’Ka ’laa ’nisra ’plɛɛ ’ɛ baan’ ’klalɛ‑ ‑a ba. ‑A ’plɛɛ ‑o gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ‑kaa ’to ’bhɛɛ‑ ta.»
14’Bhɛ blaan, ’ke ’srwase ’ke mu Zaan ’lrɔkpale ’ezin‑ dɔɔ: «’Bhɛɛ‑ ’o mɔɔ ’lɛɛ‑, ’o sɔ ‑mɛ pɛ za ’gbu ‑la klɛle‑ ɛɛ?» ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zaan ’a ’lɛkunle ‑o ni dɔɔ: «’Ka ’laa ‑gɔli’ ’kunlɛ‑ mɛɛ mu ’kɔɔ kpaŋma, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ’lalɛ‑ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ta bhla ma. ‑O ‑sra yɛkɛ‑ ’la na ’ka ni ‑ka ’ka zrukpala ’bhɛɛ‑ ma.»
15Izraɛli mu ’ɛ ’kpɛn ’yri ’yaa‑ Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑kpɔsɔɔ Krisi ’ɛ ’nuza‑ ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ ‑o ’kpɛn ’yaa‑ ‑a pe zi ‑o ’kpee dɔɔ ‑dɔke’ Zaan ‑le ’kɛle‑ ‑o. 16‑Ayile, ’ke Zaan ’a ’pele ‑o ’kpɛn ni dɔɔ: «’Mi ‑o ’ka ’wiiŋfɛ zii’ ‑yi ba, ’duŋ‑ mɛɛ do nu nulɛ ’mi blaan, ’bhɛ ‑glɔɔ ’yiya‑ ’mi ni. Yaa sɔ dɔle‑ ’mi ’gbu ’kpee ’ke ’mi ’a gaan ma ‑sawla bhlɛ mu ’ɛ ’ploole‑ ‑yidan’. ’Bhɛ zan ’ɛ ’bhɛ ‑le nu ’ka ’wiiŋfɛlɛ *Lii ’Weŋ ’pegee ’tɛ ’le. 17‑Mlɔ ꞊pian ‑siɛn do ‑o ‑a ’kɔɔ, ‑yoo zan mɛɛ wlan mu pleŋgolɛ mɛɛ ‑yɔɔ’ mu ma, ’bhii‑ ‑o ‑mlɔ bhɛ mu ’ɛ ’pegee ‑mlɔ ‑gboo mu ’ɛ bapian gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ‑E nu mɛɛ wlan mu ’ɛ ’kpalɛ‑ yrɛ ‑lrele’ do nɔɔ‑ ’bhii‑ ‑o ‑mlɔ bhɛ mu ’kla beŋ ’yi gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ’Bhɛɛ‑ ‑e nu mɛɛ ‑yɔɔ’ mu ’ɛ ’krowolɛ ’bhii‑ ‑o ‑mlɔ ‑gboo mu ’ɛ blin ’tɛ ’la ’ke ’bhɛ ’laa lii ‑titi ’bhɛ ’yi gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑.»
18Zaan ‑janwoa ’ebebele mɛɛ mu ’ɛ ni gɔnɛ‑ ’la bhe ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑ ’kee‑ zruwla ‑o ’kpee ‑Waanbhaa’ a ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ‑bebe ’wolele. 19’Duŋ‑ boolazi, Zaan ’a ꞊pia ‑janmatii Erɔdi ni dɔɔ ’bhɛ ‑Waanbhaa’ a ’toŋ ’ɛ ’yisiɛla ’bhɛ ’bhɛ nɛɛnɛ‑ ’na Erodiadi klɛlawoa ’bhɛ ’na ’le bhe ’bhɛ ‑zayi’; ’bhɛ ’pegee ’bhɛ klɛza ‑yɔɔ ‑bebe ’bhɛɛke mu ’ɛ ‑zayi’. 20’Bhɛɛ‑ ’yee‑ Erɔdi Zaan ’kunlawoa, ’bhɛɛ‑ ‑e ’bhɛ ꞊bwa ‑kaso ’yi bhe, ’bhɛ ’a klɛza ‑yɔɔ’ mu ’ɛ baankpaa꞊.
Zesu ’wiiŋfɛyrɛ ‑yi ba
21‑Yrekpaa’ do, mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’yaa‑ nu ’zi ‑o wiiŋfɛyrɛ nɔɔ‑ ‑yi ba Zaan ’kɔɔ. Zesu ꞊nwa ’bhɛɛ‑ ’yi ’tɛ ‑a wiiŋfɛyrɛ ꞊nɔɔ ‑yi ba Zaan ’kɔɔ ’ezin‑. ’Bhɛ bhla ’ɛ ba ’ke waa ’yee‑ Zaan bɔlɛ ‑li ‑kaso ’yi. Zesu ’yaa‑ ‑a ’seriwo zii’ ‑a ’wiiŋfɛ bhla ’ɛ ba, ’ke laflɛ’ ’liigole. 22’Bhɛɛ‑, ’ke *Lii ’Weŋ ’ɛ zinale ‑a ta ’bhii‑ ‑bhooladɔ maannɛ‑ do gbɛɛn‑. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑weli’ do dale‑ laflɛ’ ’yi ’ke ’bhɛ ’a ’pele dɔɔ: «’Bhi ‑le ’ke ’ŋ Gbe ’la ‑za sɔ ’ŋ ni ’egbɛnɛle ’bhɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ’bhi ‑le ’ŋ zrukpalaa ’egbɛnɛle.»
Zesu ‑gbɔɔ mu
23Zesu ‑yaa’ ye ’ɛ ’wole‑ zisaan‑ ’waati ’la ba ’ke ‑a lɛɛ ‑o lɛɛ mia do bhɛ vu. Mɔkpɛn’ ’yaa‑ kun ’bhii‑ Zozɛfu gbe.
’Bhɛɛ‑ Eli gbe ‑le ‑yaa ’ke Zozɛfu ’le.
24Mataati gbe ‑le ‑yaa ’ke Eli ’le,
’bhɛɛ‑ Levi gbe ‑le ‑yaa ’ke Mataati ’le.
Mɛliki gbe ‑le ‑yaa ’ke Levi ’le;
’bhɛɛ‑ Zanai gbe ‑le ‑yaa ’ke Mɛliki ’le,
Zozɛfu ’bhɛɛke do gbe ‑le ‑yaa ’ke Zanai ’le.
25Matatiasi gbe ‑le ‑yaa ’ke ’bhɛ Zozɛfu ’ɛ ’le;
’bhɛɛ‑ Amɔsi gbe ‑le ‑yaa ’ke Matatiasi ’le.
Naumu gbe ‑le ‑yaa ’ke Amɔsi ’le;
’bhɛɛ‑ Esili gbe ‑le ‑yaa ’ke Naumu ’le. Nagayi gbe ‑le ‑yaa ’ke ‑Esili ’le.
26Maati gbe ‑le ‑yaa ’ke Nagayi ’le;
’bhɛɛ‑ Matatiasi gbe ‑yaa ’ke Maati ’le.
Semeini gbe ‑le ‑yaa ’ke Matatiasi ’le;
’bhɛɛ‑ Yozɛsi gbe ‑le ‑yaa ’ke Semeini ’le.
Zoda gbe‑le ‑yaa ’ke Yozɛsi ’le.
27Zoana gbe ‑le ‑yaa ’ke Zoda ’le;
’bhɛɛ‑ Reza gbe ‑le ‑yaa ’ke Zoana ’le.
Zorobabɛli gbe ‑le ‑yaa ’ke Reza ’le;
’bhɛɛ‑ Salatiɛli gbe ‑le ‑yaa ’ke Zorobabɛli ’le.
Neri gbe ‑le ‑yaa ’ke Salatiɛli ’le.
28Mɛliki gbe ‑le ‑yaa ’ke Neri ’le;
’bhɛɛ‑ Adi gbe ‑le ‑yaa ’ke Mɛliki ’le.
Kosamu gbe ‑le ‑yaa ’ke Adi ’le;
’bhɛɛ‑ Elimadamu gbe ‑le ‑yaa ’ke Kosamu ’le.
Eri gbe ‑le ‑yaa ’ke Elimadamu ’le.
29Zesu ’bhɛɛke do gbe ‑le ‑yaa ’ke Eliezɛɛ ’le;
’bhɛɛ‑ Eliezɛɛ gbe ‑le ‑yaa ’ke ’bhɛ Zesu ’bhɛɛke do ’ɛ ’le.
Zorimu gbe ‑le ‑yaa ’ke Eliezɛɛ ’le;
’bhɛɛ‑ Mataati ’bhɛɛke do gbe ‑le ‑yaa ’ke Zorimu le.
Levi gbe ‑le ‑yaa ’ke ’bhɛ Mataati ’ɛ ’le.
30Simeɔn gbe ‑le ‑yaa ’ke Levi ’le;
’bhɛɛ‑ Zuda gbe ‑le ‑yaa ’ke Simeɔn ’le.
Zozɛfu yaga mi ’ɛ gbe ‑le ‑yaa ’ke Zuda ’le;
’bhɛɛ‑ Zonamu gbe ‑le ‑yaa ’ke ’bhɛ Zozɛfu yaga mi ’ɛ ’le.
Eliakimu gbe ‑le ‑yaa ’ke Zonamu ’le.
31Melea gbe ‑le ‑yaa ’ke Eliakimu ’le;
’bhɛɛ‑ Mena gbe ‑le ‑yaa ’ke Matata ’le.
Matata gbe ‑le ‑yaa ’ke Mena ’le;
’bhɛɛ‑ Natan gbe ‑le ‑yaa ’ke Matata ’le.
Davidi gbe ‑le ‑yaa ’ke Natan ’le.
32Yese gbe ‑le ‑yaa ’ke Davidi ’le;
’bhɛɛ‑ Zobɛdi gbe ‑le ‑yaa ’ke Yese ’le.
Boazi gbe ‑le ‑yaa ’ke Zobɛdi ’le;
’bhɛɛ‑ Salomɔ gbe ‑le ‑yaa ’ke Boazi ’le.
Naasɔn gbe ‑le ‑yaa ’ke Salomɔ ’le.
33Aminadabu gbe ‑le ‑yaa ’ke Naasɔn ’le;
’bhɛɛ‑ Adimɛ gbe ‑le ‑yaa ’ke Aminadabu ’le.
Arini gbe ‑le ‑yaa ’ke Adimɛ ’le;
’bhɛɛ‑ Esrɔn gbe ‑le ‑yaa ’ke Arini ’le.
Farɛsi gbe ‑le ‑yaa ’ke Siromu ’le;
’bhɛɛ‑ Zuda ’bhɛɛke do gbe ‑le ‑yaa ’ke Farɛsi ’le.
34Zakɔbu gbe ‑le ‑yaa ’ke ’bhɛ Zuda ’bhɛɛke do ’ɛ ’le;
’bhɛɛ‑ Izaki gbe ‑le ‑yaa ’ke Zakɔbu ’le.
Abraamu gbe ‑le ‑yaa ’ke Izaki ’le;
’bhɛɛ‑ Tera gbe ‑le ‑yaa ’ke Abraamu ’le.
Nakɔɔ gbe ‑le ‑yaa ’ke Tera ’le.
35Seruki gbe ‑le ‑yaa ’ke Nakɔɔ ’le;
’bhɛɛ‑ Ragawu gbe ‑le ‑yaa ’ke Seruki ’le.
Falɛki gbe ‑le ‑yaa ’ke Ragawu ’le;
’bhɛɛ‑ Ebɛri gbe ‑le ‑yaa ’ke Falɛki ’le.
Sala gbe ‑le ‑yaa ’ke Ebɛri ’le.
36Kainamu gbe ‑le ‑yaa ’ke Sala ’le;
’bhɛɛ‑ Arifasadi gbe ‑le ‑yaa ’ke Kainamu ’le.
Sɛmu gbe ‑le ‑yaa ’ke Arifasadi ’le;
’bhɛɛ‑ Noe gbe ‑le ‑yaa ’ke Sɛmu ’le.
Lamɛki gbe ‑le ‑yaa ’ke Noe ’le.
37Metusala gbe ‑le ‑yaa ’ke Lamɛki ’le;
’bhɛɛ‑ Enɔki gbe ‑le ‑yaa ’ke Metusala ’le.
Zarɛdi gbe ‑le ‑yaa ’ke Enɔki ’le;
’bhɛɛ‑ Maleliɛli gbe ‑le ‑yaa ’ke Zarɛdi ’le.
Kainamu gbe ‑le ‑yaa ’ke Maleliɛli ’le.
38Enɔsi gbe ‑le ‑yaa ’ke Kainamu ’le;
’bhɛɛ‑ Sɛti gbe ‑le ‑yaa ’ke Enɔsi ’le.
Adamu gbe ‑le ‑yaa ’ke Sɛti ’le;
’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ Adamu ꞊kla.
4Zesu ’yidanyrɛ ‑Setran’ ’kɔɔ
1Zesu ’pale‑ ‑yaa ’ke *Lii ’Weŋ ’ɛ ’le ‑a da bhla ’ɛ zi Zrudɛn yue ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ Lii ’Weŋ ’ɛ ‑e ’yee‑ Zesu ’sile ’kee‑ gele‑ ’kɛle‑ ‑kpe ’ɛ ta. 2‑Setran’ ’ɛ ’a ’yidaan‑ ’bhɛ ‑kpe ’ɛ ta ‑yrekpaa’ mia plɛ ta. Yaa pɛbhlelɛ ’bhɛ ‑yrekpaa’ mia plɛ ’ɛ ’kpɛn ta. ’Bhɛ yi mu ’ɛ ’kanle‑ blaan, ’ke gbɔn Zesu dɛle‑. 3’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑Setran’ ’a ’pele ’a ni dɔɔ: «’Ke ’yoo‑ ’ke ‑Waanbhaa’ Gbe ’gbu ’ɛ ’le ‑a pe kpoti ’la bhe ‑a ni dɔɔ ‑ya mabɔɔ ’bhɛɛ‑ ‑e klɛ ’ke pɛbhle ’le doo.»
4Zesu ’a zikpaa꞊ ‑a ni dɔɔ: «‑Waanbhaa’ pe ‑yaa’ ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ Bhaaplɛŋ a ’trɛ ta bole ’ɛ ‑daŋ’ ’laa ’ke pɛbhlele do ‑kplɛn ’le.»
5’Bhɛ blaan, ’ke ‑Setran’ gele‑ ’ke Zesu ’le laanima, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’trɛ ta ‑bhleŋgbe ’klɛɛn mu ’ɛ ’kpɛn zrɔnle‑ ‑a ni ’waati sa ba. 6’Bhɛɛ‑ ‑e pe Zesu ni dɔɔ: «’Ŋ nu ‑glɔɔya’ ’lɛɛ‑ ’kpɛn ’pegee ‑bhleŋgbe ’klɛɛn mu ’lɛɛ‑ ‑o ‑yi ‑naflo mu ’ɛ ’nalɛ‑ ’e ni. ‑Woo ’kpɛn gbɛkpaa‑ ’ŋ ’kɔɔ, ’ke ‑o nale ꞊swa ’ŋ ni mɛɛ ’la zan ni ’an na ’bhɛɛ‑ zan ni. 7‑Ayile ’ke ’yee ’kpɔ꞊zian ’ŋ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’kee ’mi꞊gbaa, ’ŋ nu ‑o ’kpɛn ’nalɛ‑ ’e ni.»
8’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «‑Waanbhaa’ pe ‑yaa’ ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi ’ezin‑ dɔɔ: ‹’E ’kpɔ ’ɛ zɛn Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ do ‑kplɛn ‑la ‑lɛɛ ’bhɛɛ‑ ’ya gba›.»
9’Bhɛ blaan, ’ke ‑Setran’ gele‑ Zesu ’le ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ’wiiŋ‑ Zeruzalɛmu, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑a ni dɔɔ: «’Ke ’yoo‑ wlan ’gbu ’ɛ ni *‑Waanbhaa’ Gbe ’ɛ ’le, ’ploo‑ ’e ’gbu ma ’bhɛɛ‑ ’e balaa’ ’trɛ ma. ‑Amasrɔyi ‑a yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ:
10‹‑Waanbhaa’ nu ‑a pelɛ ‑yaa’ ‑mlɛkɛ’ mu ’ɛ ni ’kaa ‑woo ‑yrɛkpa’ ’e ba.›
11’Bhɛɛ‑ ‑a yɔɔndɛle ’ezin‑ dɔɔ:
‹‑O nu ’e binalɛ ‑o ’kɔɔ, ’kooko‑ ’e gaan ma ’diŋ ’laa wo vlɛ ma.›»
12’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «‑A pele ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ: ‹’Yaa Mɛɛzan ’yaa‑ ‑Waanbhaa’ ’ɛ ‑yidanlɛ.›»
13‑Setran’ ’yanle‑ Zesu ’yidanlele gbɛ ’ɛ ’kpɛn ma, ’ke ‑ya ’pleŋgole ‑a ma, ’sani‑ ’ke ‑a ‑yidan’ bhla ‑lrele’ ‑bhɛɛke’ do bhɔ ‑a ‑kɔɔ ’ezin‑.
ZESU ‑O ‑WAANBHAA’ A YEWO ’ZI GALILE ’KLƐƐN ’Ɛ ’YI
Zesu ‑yaa’ ye ’ɛ ’wole‑ zisaan‑ Galile ’klɛɛn ’ɛ ’yi
14’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’niinale Galile ’klɛɛn ’ɛ ’yi. ‑A ’pale‑ ‑yaa ’ke *Lii ’Weŋ ’ɛ ‑glɔɔya’ ’le. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ mu ’ɛ ‑wa ’tɔbhɔleya ’ɛ ꞊zian Galile ’klɛɛn ’ɛ ’yi yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ. 15Zesu ’yaa‑ mɛɛ mu ’ɛ daan *Zuufu mu daanfɛ’ mu ’ɛ ꞊la. ‑Ayile mɔkpɛn’ ’yaa‑ ‑a ’tɔ wlan ’ɛ zɛn ’zi yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ.
Nazarɛti mu ’ɛ ‑woo ‑baŋgwa Zesu ’yi
16’Bhɛ blaan, ’ke Zesu gele‑ Nazarɛti, ‑a ’tro ‑wa ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ *‑yitrɛ’ yi ’ɛ ma, ’kee‑ gele‑ wlalɛ *Zuufu mu daanfɛ’ ’ɛ ꞊la, ’bhii‑ ‑e ‑yaa klɛ ’egwele gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ’Bhɛ ’yi bhe, ’ke ‑ya ‑wlɛnle’ ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ tape zayi’. 17’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o ‑Waanbhaa’ *‑lɛla’ janwo mi Ezai a ’sɛwɛ kpo ’ɛ ’kpale ‑a ‑kɔɔ. ‑E ’bhɛ ’sɛwɛ kpo ’ɛ ’yiploole ’kee‑ ‑jan ’lɛɛ‑ ’bhɛ tapele dɔɔ:
18«Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ lii ’ɛ ‑yoo ’ŋ ta,
‑yoo ’ŋ makwan‑ ’kaa ’ŋ nu ‑yaa’ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wo ‑yrɛn ma mɛɛ mu ’ɛ ni,
‑yoo ’ŋ ’winbwa‑ ’kaa ’ŋ ’nu ‑kaso ’yi mu ’plooza‑ pe ’mu ni,
’bhɛɛ‑ ’ŋ ’nu ‑yrɛ ’wi mu ‑yrɛ ’liiploo‑;
’bhɛ ’pegee ‑o ‑yrɛnkpa’ zii’ mɛɛ ’la zan mu ta ’ŋ ’mu go ‑yrɛn ’yi.
19’Bhɛɛ‑ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ’ŋ ’winbwa‑ ’kaa ’ŋ nu mɛɛ mu ’kpeelɛkan ‑yaa’ ‑za wlanya klɛle ’ɛ ma.»
20Zesu ’yanle‑ ’bhɛ ‑jan ’ɛ tapelele, ’kee‑ ’sɛwɛ kpo ’ɛ ’liitanle, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’bhɛ ’kpale ‑o daanfɛ’ ’ɛ ꞊la yewonɛ ’ɛ ’kɔɔ; ’bhɛɛ‑ ’kee‑ gele‑ yaalɛ. Zuufu mu a daanfɛ’ ’ɛ ꞊la mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’yrɛkpale ‑yaa ‑a ta. 21‑Ayile, ’ke ‑ya pele ’sanle ‑o ni ’kaa: «’Ka ’ka ’trɔnkpaa‑ ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi ‑jan ’la ꞊la bhe, ’bhɛ ’lɛswa꞊ ‑zɔn.» 22’Bhɛɛ‑ mɔkpɛn’ ’yaa‑ Zesu a ‑jan ’wlan ’pe zii’, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa mɛɛ mu ‑liibhaa’ zii’ ‑o ma ‑a ‑liijan’ ‑gbɛnɛ ‑gbɛnɛ mu ’ɛ ’le. ’Bhɛɛ‑ ‑o yaa ’eke‑ ‑lrɔkpa’ zii’ dɔɔ: «Zozɛfu gbe ’ɛ yaa ’kɛle‑ ɛɛ?» 23’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «‑Dɔke’ ’ka nu ‑gɔɔn ’lɛɛ‑ ’bhɛ bɔlɛ ’mi ma dɔɔ: ‹Mɛɛ ‑laanɛkpa mi, ’e ’gbu ma ga ’ɛ go ’pe.› ’Ka nu ‑a pelɛ ’ŋ ni ’ezin‑ dɔɔ: ‹’E ‑za mu ’la ’kpɛn ꞊kla Kapɛnɔmu, ‑o ‑yansi’ za mu klɛ ’e ’gbu ’ya ‑wa ’ɛ ta ‑gɛ doo.›» 24’Bhɛ klɛle ’tɛ, ‑e pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ma dɔɔ waa ‑Waanbhaa’ *‑lɛla’ janwo mi do ’kpɔ ’lɛdɔ‑ ‑a ma ‑a ’gbu ba ‑wa ‑la. 25’Mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ma dɔɔ: ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi Eli a pɛ ’waati ’ɛ ba, la laa banlɛ lɛɛ yaga ’ke mlɛ ’srwado‑ ta, ’bhɛ ’pegee ‑gu ‑gbɛnɛ ’la ’bhɛ ‑dwa, glaanle ‑bebe ‑yaa Izraɛli ’klɛɛn ’yi ’bhɛ ’waati ’ɛ ba. 26’Duŋ‑ ‑Waanbhaa’ laa Eli ’winbɔlɛ ’woo‑ glaanle mu ’ɛ ‑o ’kedo‑ ’kpɔ ba, ’ke yaa ’e go Sidɔn ’klɛɛn ’ɛ ’yi glaanle do ’la ’yaa‑ Sarɛpita ‑wa ’ɛ ta ’bhɛɛ‑ ba. 27’Bhɛɛ‑ ’ezin‑ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi Elize a pɛ ’waati ’ɛ ba, ‑kpaandɛ’ mu ‑bebe ‑yaa Izraɛli ’klɛɛn ’yi, ’duŋ‑ ‑o ’kedo‑ ’kpɔ ma ‑kpaan ’laa golɛ ’ke yaa ’e go Siri mi Naama do ‑kplɛn ba.»
28Mɛɛ ’la zan mu ‑yaa *Zuufu mu daanfɛ’ ’ɛ ꞊la, ’mu ’kpɛn ’bhɛ ‑jan mu ’ɛ ’male, ’ke ‑woo zrupliile Zesu ma. 29’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑woo ‑wlɛnle’. ’Bhɛɛ‑ ‑o Zesu ’kunle‑ ’ke ‑o gele‑ ’kɛle‑ Nazarɛti ‑wa ’ɛ ‑gɔma’, ’yee‑ Nazarɛti ‑wa ’ɛ dɔle ‑yaa gɔɔn ’la ’bhɛ ta ’bhɛ ’wiiŋ‑. ‑O ‑yaa zi ’bhii‑ ‑wa blin ’bhɛ gɔɔn ’ɛ ’wiiŋ‑, ’bhɛɛ‑ ‑e balaa’ ’bhɛ kpɛla‑ ‑gluu ’ɛ ’yi. 30’Duŋ‑ Zesu ꞊kaan ‑o pleŋ‑ swɛŋ ’kee‑ jilale.
Zesu lii ‑yɔɔ’ ꞊gbian mɛɛ do zi
31’Bhɛ blaan, ’ke Zesu gele‑ Galile ’klɛɛn ’yi ‑wa ’la ‑o ‑yaa ’bhɛ sii Kapɛnɔmu ’bhɛ ta. ‑Yitrɛ’ yi ’ɛ ma, ’kee‑ mɛɛ mu daanle‑ ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’le. 32‑Yaa’ mɛɛ daangbɛya ’ɛ ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’le, ’bhɛ ’woo‑ mɛɛ mu ’ɛ ‑o ’kpɛn ’kpeelɛnia ‑o ma. ‑Amasrɔyi ‑e ‑yaa ‑jan ’ɛ ’wo zii’ ’bhii‑ ’seŋ ‑o mɛɛ ’la zan ni ’bhɛ a ‑janwogbɛya gbɛɛn‑. 33’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, lii ‑yɔɔ’ ’yaa‑ ’yee‑ ‑o daanfɛ’ ’ɛ ꞊la mu ’ɛ do zi. ’Bhɛ mɛɛ ’ɛ ’pɛɛnle‑ ‑saan ’eglɔɔle ’ke ‑ya pe dɔɔ: 34«Nazarɛti mi Zesu, ‑mɛ za ‑le ‑kɔɔ’ ’pleŋ‑ ɛɛ? ’E ꞊nwa ’o ’siɛyrɛ‑ ‑la nɔɔ‑ ɛɛ? ’Mi ’e dɔ! ’Bhi ‑le ’ke ‑Waanbhaa’ a mɛɛ ’weŋ ’ɛ ’le.» 35’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’pɛɛnle lii ‑yɔɔ’ ’ɛ ta ’ke ‑ya pe dɔɔ: «’E taga, go mɛɛ ’lɛɛ‑ zi!» ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke lii ‑yɔɔ’ ’ɛ mɛɛ ’ɛ baale’ ’trɛ ma mɔkpɛn’ ’yrɛ ma. ’Duŋ‑ yaa ‑za ’yɔɔ‑ ’kedo‑ ’kpɔ klɛlɛ ‑a ni, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑gwa ‑a zi. 36’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’kpeelɛnile ‑o ma. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ dɔɔ: «‑Jan ‑glɔɔn ’ɛ ‑dele ’bhɛ ’le ‑gee’ ɛɛ? ’Yee‑ mɛɛ ’lɛɛ‑ ‑e ‑janwo’ lii ‑yɔɔ’ mu ni faŋgan‑ ma, ’bhɛɛ‑ ’mu go mɛɛ mu ’ɛ zi.» 37‑Ayile, ’ke Zesu klɛza ’ɛ zɛnle‑ ’klɛɛn ’ɛ ’yi yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ.
Zesu gadɛ mu ‑bebe ‑bheela
38’Bhɛ blaan, Zesu ’pwɛle‑ Zuufu mu ’ɛ waa daanfɛ’ ’ɛ ꞊la, ’kee‑ gele‑ Simɔ ba. ’Flɛ ’yi ’la ga ‑glɔɔ do ‑yaa Simɔ boole ma. ‑Ayile, ’ke ‑wa pele‑ Zesu ni ’kaadɔɔ‑ ’bhɛ ’a ’bhee‑. 39’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑ya makulale Simɔ boole ’ɛ trala, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’pɛɛnle ’flɛ ’yi ’la ga ’ɛ ta. ’Bhɛla‑ ‑yile, ’ke ga ’ɛ gole‑ Simɔ boole ma. ’Kee‑ ‑wlɛnle’, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ Zesu ’lɛwɛɛ kpo klɛle‑.
40’Bhɛ ’yi, ‑yretɛbhɛ baale blaan, ’ke ‑wa ’ɛ ta mu ’ɛ ‑o nule‑ ‑waa gadɛ mu ‑glɔɔn ’ɛ ’kpɛn ’le Zesu ni. ‑Ya gbɛkpaa‑ ‑o ’kpɛn ma do do ’ke ‑o ‑bheele’. 41’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ‑e ’zina ꞊gbian mɛɛ ‑bebe zi. ’Bhɛɛ‑ ’zina mu ’ɛ go bhla ’ɛ zi ’bhɛ mɛɛ mu ’ɛ zi, ‑o ‑yaa ‑gbekan’ ’eglɔɔle ’kaa: «’Bhi ‑le ’ke *‑Waanbhaa’ Gbe ’ɛ ’le!» ’Duŋ‑ Zesu ’yaa‑ ’pɛɛn zii’ ‑o ta, ’bhɛɛ‑ yaa ‑yaa to ’ke ‑o ‑janwoyrɛ ‑srɔɔwo’ ‑a ’kɔɔ, ‑amasrɔyi ‑o ‑yaa ’yaango ’bhii‑ ‑e ‑yaa Mɛɛ ‑Bhee Mi *Krisi ’ɛ ’yela‑ ‑le.
Zesu ‑o ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wo zii’ Zude ’klɛɛn ’ɛ ’yi
42Too ‑klinle’, ’ke Zesu gole‑ ‑wa ’ɛ ’kpee, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑a do ‑kplɛn gele‑ ‑bɔn ’ɛ drɛyi’ yrɛ do nɔɔ‑. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑zamaa’ ‑gbɛnɛ do ’a ziglinle ’sanle. ‑O ’tɛnlɛ‑ ‑a ma, ’ke ‑wa pele‑ ‑a ni dɔɔ waa nu ’ploolɛ ‑a ma ’kee go ‑o ‑din. 43‑Ayile, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Ŋ gele‑ *‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ma ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wolɛ‑ ‑wa ’bhɛɛke mu ’ɛ ta. ‑Amasrɔyi ‑Waanbhaa’ ’ŋ ’winbwa‑ ’bhɛɛ‑ ’kaama‑.» 44’Bhɛla‑ ‑yile, Zesu ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ꞊woa Zuufu mu daanfɛ’ mu ’la ’yaa‑ Zude ’klɛɛn ’ɛ ’yi ’mu ’kpɛn ꞊la.
5Zesu ‑o ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ ꞊lwa mu ’ɛ ’sii zii’
1‑Yrekpaa’ do, Zesu ’yaa‑ Zenezarɛti ‑draa ’ɛ ’lɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑zamaa’ mu ’ɛ ‑o ‑yaa ’eke‑ ‑yrɔn ’zi ‑a zi, ’kooko‑ ‑woo ’trɔnkpa ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ꞊la. 2‑Yitakoŋ plɛ dulale ‑yaa ‑yi ’ɛ ’lɛzi‑, ’bhɛɛ‑ kaadɛ mu ’la zinaa’ ‑o ‑yi ’mu ’yaa‑ ’mu a kaadɛ yrɔ mu ’ɛ ’yigo‑ ’zi. 3Simɔ a pɛ ‑yaa ’woo‑ ‑yitakoŋ mu ’ɛ do ’le, Zesu ‑ja yaalɛ ’bhɛ ’yi. ’Bhɛɛ‑ ‑e pe Simɔ ni dɔɔ ’bhɛ ‑yitakoŋ ’ɛ ’pleŋgo sa ‑yi ’ɛ ’lɛ ma. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’kee‑ mɛɛ mu ’ɛ daanle ’sanle ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’le.
4’Bhɛ blaan ’ke ‑ya pele‑ Simɔ ni dɔɔ: «‑Yitakoŋ ’ɛ ’mabɛɛn‑ ‑yi ’ɛ drɛyi’, ’bhɛɛ‑ ’bhi ’pegee ’yaa‑ kaadɛyɔɔn mu ’ɛ, ‑ka ’kaa‑ kaadɛ yrɔ mu ’ɛ bɔ ‑yi ’ɛ ba.» 5’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Simɔ ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’O Zan, ’o ꞊bwa yrɔ bɔle ma ‑bi ’lɛɛ‑ ’kpɛn zi, ’bhɛɛ‑ ’waa kaa do ’kpɔ ’kunlɛ‑. ’Duŋ‑ ’bhi ’a ’pelawoa ’mi ni ’kaa ’mi ’an yrɔ ’ɛ bɔ, ’ŋ nu a klɛlɛ ’e ’liiwli‑ ta.» 6‑O yrɔ mu ’ɛ bɔle, ’kee‑ ’mu kaa ’kunle ’ebebele ’kee‑ kan ‑a ‑daŋ’ ta, ‑asiikɔɔ kaa mu ’ɛ ’yaa‑ zan yrɔ mu ’ɛ ’peedɛlɛ. 7‑Ayile, ’ke Simɔ ’pegee ‑yaa’ kaadɛyɔɔn mu ’ɛ ‑o kaadɛ mu ‑bhɛɛke’ mu ’la ’yaa‑ ‑yitakoŋ ‑vindo’ ’ɛ ’yi ’mu ’siile, ’kaa ’mu ’nu ’bhɔ ‑o ba. ’Bhɛ mu nule ’tɛ ’ke ‑o ’koŋ plɛ ’ɛ ’pale ’ke kaa ’le ‑asiikɔɔ ‑yitakoŋ plɛ ’ɛ ’yaa‑ zan wlalɛ ‑yi ’ɛ ꞊la kaa gbiŋ ’ɛ ’kɔɔ. 8’Bhɛ ’yi ’tɛ, Simɔ Piɛri ’yrɛkpale ’bhɛ ma, ’ke ‑ya ’kpɔ zɛnle‑ Zesu ’lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «Mɛɛzan, ’e ’pleŋgo ’ŋ ma, ‑amasrɔyi ’ŋ ’yoo‑ ’ke ‑za ’yɔɔ‑ klɛ mi ’le.» 9Wlan ’gbu ’ɛ ni, ‑gblaan ꞊klaa ’yee‑ Simɔ ’pegee ‑a zi mu ’ɛ ’kpɛn ’yi, ‑o kaa ‑bebe ’la ꞊kwan ’bhɛ ‑zayi’. 10’Bhɛɛ‑ ’kee‑ kpa ‑yaa’ kaadɛyɔɔn mu Zebede gbe plɛ ’ɛ ’mu ta, Zaki ’pegee Zaan, ‑gblaan ꞊klaa ’mu ’yi ’ezin‑. ‑Ayile, ’ke Zesu ’a ’pele Simɔ ni dɔɔ: «’Yaa ‑gblaanlɛ’, ’kee‑ san ‑zɔn ma, ’e nu mɛɛ ‑bebe ’srɔɔwolɛ ‑Waanbhaa’ ni ’bhii‑ ’e kaa mu kun ’ebebele gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑.» 11’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o ‑waa’ ‑yitakoŋ mu ’ɛ ’pwɛle ‑yi ’ɛ ba, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑woo dulale ’trɛ ma. ’Bhɛ blaan, ’ke ‑woo ’kpɛn ’tole ‑a nɔɔ‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ dɔlɛ Zesu zi.
Zesu ‑kpaandɛ’ mi do ‑bheela
12Zesu ’bhɔle‑ ‑wa do ta, ’ke ‑kpaandɛ’ mi do nule‑ ‑a ba. ‑Kpaandɛ’ mi ’ɛ ’yrɛkpale Zesu ma, ’ke ‑ya ’kpɔ zɛnle‑ Zesu ’lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑sromabɔle ’bhɛ ni dɔɔ: «Mɛɛzan, ’kee‑ ꞊swa ’e ni, ’ŋ ma ‑kpaan ’ɛ go.» 13’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’e gbɛ ’trole ‑a ba, ’ke ’ya gbɛkpale ‑a ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «’Ŋ ’yoo‑ ‑a zi ’bhii‑ ’e ’bhee‑, ’e ma ‑kpaan ’ɛ ‑gwa!» ’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ’yee‑ mɛɛ ’ɛ ma ‑kpaan ’ɛ gole‑. 14‑Ayile, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’Yaa ’e ’bheeza‑ ’ɛ ’pelɛ‑ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ni. ’Duŋ‑ ge ’e ’gbu mazrɔn ’sraka ’lɛna mi ’ɛ ni. ’Bhɛɛ‑ *Moizi ‑kpaandɛ’ mu ‑bheeza’ ’sraka ’la ‑dwa ’bhɛ ’sraka ’ɛ go, ’kooko‑ mɔkpɛn’ ’a ’yaango‑ ’bhii‑ ’e ma ‑kpaan ’ɛ ‑gwa.» 15’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, Zesu ’tɔbhɔleya ’ɛ baan’ ꞊klaa ba yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ, ‑asiikɔɔ mɛɛ ‑bebe ’yaa‑ zan ‑o ’trɔnkpalɛ ‑a ni. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ ’ke mu ‑yaa zan ’mu ma ga mu ’ɛ goza ’yi. 16’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’yee‑ Zesu ’yaa‑ ’pleŋgo‑ ‑zamaa’ ’ɛ ma ’waati ’ke ba. ’Bhɛɛ‑ ‑a do ‑kplɛn ’yaa‑ ge ‑bɔn ’ɛ drɛyi’ ‑a ’seriwolɛ.
Zesu ‑flugba do ‑bheela
17‑Yrekpaa’ do, Zesu ’yaa‑ mɛɛ ’ɛ mu daan ’zi. Farizi mu ’pegee ’Toŋ daan mu ’ɛ ’yaale‑ ‑yaa ‑a ‑din. ‑O ‑daa Galile ’pegee Zude ’klɛɛn mu ’ɛ ‑yi ‑wa mu ’ɛ ’kpɛn ta, ’bhɛ ’pegee Zeruzalɛmu. Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ a ‑glɔɔya’ ’la ’yaa‑ Zesu ta, ’bhɛla‑ ‑yile ‑e ‑yaa gadɛ mu ’ɛ ‑bhee ’zi. 18’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke mɛɛ ’ke mu nule‑ ‑flugba do ’le ’bhɛ ’yilapɛ ’ɛ ta. ‑O ‑yaa wlayrɛ ‑glin ’zi ‑zamaa’ mu ’ɛ ’pleŋ‑, ’kooko‑ ‑o sɔ gele‑ ’yee‑ ‑flugba ’ɛ ’kpaalɛ‑ Zesu ꞊la. 19’Duŋ‑ waa wlayrɛ ‑srɔɔwolɛ mɛɛ mu ’ɛ ’kɔɔ. ‑Ayile, ’ke ‑o ’sanle ’kɛle‑ ’fɛ ’la Zesu ’yaa‑ ’bhɛ ꞊la ’bhɛ ’wiiŋ‑. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑woo wlayrɛ do klɛle‑ ’bhɛ ’wiiŋ‑. ’Bhɛ blaan ’ke ‑o ‑flugba ’ɛ ’kanle ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ bhlɛ do ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa zinale ‑o ’pegee ‑a yilapɛ ’ɛ ’le ’fɛ ’ɛ ’kpee Zesu ꞊la. 20Zesu ’a ’yele‑ ’bhii‑ ‑woo ‑kpaa ’bhɛ ’yi, ’ke ‑ya pele‑ ‑flugba ’ɛ ni dɔɔ: «’Ŋ ’bhɛgwlɛn‑, ’ŋ ’yaa‑ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ’sroma‑ ‑yaan.» 21’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ’Toŋ daan mu ’ɛ ’pegee Farizi mu mu ’ɛ ‑wa pele ’sanle ‑o ’kpee dɔɔ: «‑Dele mɛɛ ’lɛɛ‑ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑Waanbhaa’ ’tɔsiɛ zii’ ‑gee’ ɛɛ? ‑De ’gbu ‑le sɔ mɛɛ mu a ‑za mu ’ɛ ‑sroma ’yanle ’ke yaa ’e go ‑Waanbhaa’ do ‑kplɛn ba ɛɛ?» 22Zesu ‑o ’kpeejan‑ mu ’ɛ dɔle ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Mɛle ‑kla ’bhɛɛ‑ ’ka ’kpeejan‑ mu ‑o ’bhɛ gbɛɛn‑ ‑gee’ ɛɛ?» 23’Bhɛɛ‑ ’woo‑ ‑za plɛ ’lɛɛ‑ ‑o ‑de ’gbu ‑la pele ‑o ’edile ɛɛ? ’Ke ’an ꞊pia ‑flugba ni dɔɔ: «’Ŋ ’yaa‑ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ’sroma‑ ꞊yaan, taa‑ ’ke ’an ꞊pia ‑a ni ‑ya wlɛn ’bhɛɛ‑ ‑e ’taawo ɛɛ? 24’Duŋ‑ ’ŋ ’yoo‑ ‑a zi ’bhii‑ ’kaa ’yaango‑ dɔɔ ’bhii‑ ‑a ’seŋ ‑o Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ni ’trɛ ta ‑gɛ ’kee‑ mɛɛ mu a ‑za ’yɔɔ‑ mu ma ‑sroma yan.» ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑ya pele‑ ‑flugba ’ɛ ni dɔɔ: «’Mi pe ’e ni dɔɔ ’e ’wlɛn‑, ’e ’yilapɛ ’ɛ ’si, ’bhɛɛ‑ ge ’e ba ‑lɛ ma.» 25’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑flugba ’ɛ ‑ya ‑wlɛnle’ mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’yrɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya yilapɛ ’ɛ ’sile, ’kee‑ gele‑ ‑a ba ‑lɛ ma ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔlele. 26’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’kpeelɛnile ‑o ma. ‑Ayile, ’ke ‑gblaan ’klale ‑o ‑yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ dɔɔ: «’Waa ’bhɛ ’yansi ’sɔle‑ maza mu klɛyrɛ yelɛ ‑lido’.»
Zesu ‑o Levi ’sii zii’
27’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’nisrakun mi do yaale yele‑ ’bhɛ a yewo ’fɛ ’ɛ ꞊la. ‑O ‑yaa ’bhɛ sii Levi. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «Nu dɔ ’ŋ zi!» 28’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke Levi ’e ’wlɛnle, ’kee‑ ’ploole ‑yaa’ ye ’ɛ ma; ’bhɛɛ‑ ’kee‑ gele‑ dɔlɛ Zesu zi. 29’Bhɛ blaan, ’ke Levi Zesu ’lɛwɛɛ pɛ ‑koo ‑gbɛnɛ do klɛle‑ ‑a ba ‑lɛ ma. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ ’nisrakun mu ‑bebe ’pegee mɛɛ ‑bhɛɛke’ mu ’siile ’yee‑ pɛle ’ɛ ma. 30‑Ayile, ’ke *Farizi mu ’ɛ ’pegee *’Toŋ daan mu ’ɛ ‑o ‑janwole ‑o ‑lɛla’ Zesu ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o yaa ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’lrɔkpale dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka mu ’pegee ’nisrakun mu, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’joo ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ’ka ‑o pɛle ’zi ’eke‑ zi ɛɛ?» 31‑Ayile, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «Mɛɛ ’klɛnyawole mu maza laa dɔ ‑laanɛkpa mi ma ’ke yaa ’e go gadɛ mu ba. 32’Naa ’nule‑ mɛɛ ‑lɛdɔɔle mu ’siiyrɛ‑ ꞊nɔɔ ’kaa ‑o nu ‑Waanbhaa’ ba, ’duŋ‑ ’mi ꞊nwa ‑za ’yɔɔ‑ klɛ mu ‑la ’siilɛ‑, ’kooko‑ ’ke ‑zadɔwɛɛ ꞊dwa ‑o ma waa ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ’yi, ‑o ploo waa ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ma.»
Zesu ’pegee ’suŋwlaza
33Mɛɛ ’ke mu pe Zesu ni ’ezin‑ dɔɔ: «Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan a pɛ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’pegee Farizi mu ’ɛ ’mu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’mu ’suŋwla‑, ’bhɛɛ‑ ’mu ’e ’seriwo ’ebebele, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑ ’bhi a pɛ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’mu bole ‑o pɛbhlele ’pegee ‑yi ’bhile‑ ’te ‑la ma.» 34’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Ke ‑o mɛɛ mu ‑siila le do dɔyrɛ ꞊nɔɔ, ’ka ’kpee ma ‑o sɔ ’suŋwlale ’ke ‑woo ‑o bhɛgwlɛn le ‑nɔɔ ’ɛ ‑din ’waati ’la ba ɛɛ? 35’Duŋ‑ ’ke le drɛɛ ‑nɔɔ ’ɛ ‑gwa ‑o ‑din ’waati ’la ba, ‑o nu ’sɔlɛ‑ ’suŋwlale ’tɛ.»
36’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ‑gɔɔn do bɔle‑ ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «Mɛɛ do ’kpɔ laa sɔ sɔpee’ ’nɛ do ’kanle ‑yaa’ dunɛ‑ drɛɛ ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑e yaa ‑dunɛ gwe ’ɛ ’yisra‑ ’bhɛ ’le. ’Kee‑ ’bhɛ ꞊kla, ‑e nu dunɛ‑ drɛɛ ’ɛ ’peedɛlɛ, ’bhɛɛ‑ sɔpee’ drɛɛ ’ɛ yaa gaa dunɛ‑ gwe ’ɛ ta. 37’Bhɛɛ‑ ’ezin‑, mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑wɛɛn drɛɛ kla wi ’flɛ ’floko gwe mu ’yi. ’Kee‑ ’bhɛ ꞊kla, ‑wɛɛn drɛɛ ’ɛ ’plii bhla ’ɛ zi, ‑e nu wi ’flɛ ’floko gwe mu ’ɛ ’peedɛlɛ, ’bhɛɛ‑ ‑e klalaa’ ’trɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’woo‑ ’floko mu ’ɛ ‑o ’gbu klɛ ’siɛ pɛ ’le ’bhɛ klɛgbɛya ’ɛ gbɛɛn‑ bhe. 38’Duŋ‑ ‑o sɔ ‑wɛɛn drɛɛ ’klale ’floko drɛɛ mu ‑la ‑yi. 39’Ezin‑, mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa dɔ ‑wɛɛn drɛɛ mile ‑la ’kee‑ ‑yaan ‑wɛɛn gwe mile ’le gban. ‑Amasrɔyi mɔkpɛn’ ’a pe dɔɔ: ‹‑Wɛɛn gwe ‑lrele’ ‑yiya’ ‑wɛɛn drɛɛ ni.›»
6Zesu ’pegee ‑yitrɛ’ yi ba za
1‑Yitrɛ’ yi do ma, Zesu ’pegee ‑yaa’ *‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’yaa‑ ’kan zii’ ble gba do ’yi. ’Bhɛ ’yi bhe, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ dɔle‑ ble (ble ’ɛ ‑yoo ’bhii‑ ‑mlɔ gbɛɛn) pɛbhɛ mu ’ɛ ’srɔnle‑ ma ‑o ‑vlɔ mu ’ɛ ma. ‑O ‑yaa ’bhɛ pɛbhɛ mu ’ɛ ‑glɔɔ ’zi ‑o ’kɔɔ, ’ke ‑woo kloo mu ’ɛ go ‑a bhɛ mu ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑woo bhle. 2’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Farizi mu ’ke mu ’a ’lrɔkpale dɔɔ: «‑Mɛla ma waa ‑za ’la ’bhɛ klɛ ‑yitrɛ’ yi ma, ’ka mu ‑o ’bhɛɛ‑ klɛ ’zi ɛɛ?» 3Zesu pe Farizi mu ’ɛ ni dɔɔ: «Gbɔn ‑bhleŋgbe *Davidi ’gbu ’pegee ‑a zi mu ’ɛ ꞊dia ‑yrekpaa’ do, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑za ’la ’bhɛ ꞊kla ’ka ’laa ’bhɛ tapelɛ ‑lido’ ɛɛ? 4’Ŋ bhe, ‑e ‑wlaa ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ‑o ’sraka ‑gwa ‑Waanbhaa’ ni ’bluu mu ’la ’le, ‑e ’mu ꞊sia. ’Bhɛɛ‑ ‑yoo ꞊bhla, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ’ke ꞊naa ‑a zi mu ’ɛ ni. ’Duŋ‑ ‑kɔɔa’ ’toŋ ’ɛ ta, yaa dɔ mɛɛ ‑bhɛɛke’ do kpɔ ’kpee ’ke ’bhɛ ’bhɛ ’bluu mu ’ɛ bhle, ’ke yaa ’e go *’sraka ’lɛna mu do ‑kplɛn ‑la ba.» 5Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «*Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’ke ‑ya ꞊pia ‑o ‑za ’oo ‑za ’la klɛ ‑yitrɛ’ yi ’ɛ ma, ‑o ’bhɛɛ‑ ‑klɔsikun.»
Mɛɛ gbɛ ’kwlanle‑ do ‑bheeyrɛ’ Zesu ’kɔɔ
6‑Yitrɛ’ yi ‑bhɛɛke’ do ma, ’ke Zesu gele‑ wlalɛ *Zuufu mu daanfɛ’ ’ɛ ꞊la. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ mɛɛ mu daanle ’sanle ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’le. ’Duŋ‑ mɛɛ gbɛ ‑yiɛ’ ’kwlanle‑ do ‑yaa mɛɛ mu ’ɛ ’pleŋ‑ ’bhɛ ’fɛ ’ɛ ꞊la. 7’Toŋ daan mu ’ɛ ’pegee Farizi mu ’ɛ ‑o ‑yaa zi ’bhii‑ ‑o ‑la yrɛ ‑srɔɔwo’ Zesu ta, ’ke ’bhɛ ’yee‑ mɛɛ ’ɛ ’bheela‑ ‑yitrɛ’ yi ’ɛ ma. ’Bhɛla‑ ‑zɛɛle, ‑o ‑yaa ‑a ’klɔsikun zii’ ‑a klɛza mu ’ɛ ma. 8’Duŋ‑ Zesu ‑o ’kpeejan‑ mu ’ɛ dɔle, ’ke ‑ya pele‑ mɛɛ gbɛ ’kwlanle‑ ’ɛ ni dɔɔ: «’E ’wlɛn‑, ’bhɛɛ‑ nu dula‑ mɔkpɛn’ ’yrɛ ꞊la ‑gɛ doo!» ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ’yee‑ mɛɛ ’ɛ ‑ya ‑wlɛnle’ ’bhɛɛ‑ ’kee‑ nule‑ dulalɛ ‑o ’kpɛn ’yrɛ ꞊la. 9’Bhɛɛ‑ ’ke Zesu ‑o ‑lrɔkpale dɔɔ: «‑Kɔɔa’ ’toŋ ’ɛ ta, mɛɛ sɔ ‑za ’wlan klɛle‑ taa‑ ‑e sɔ ‑za ’yɔɔ‑ klɛle‑ ‑yitrɛ’ yi ’ɛ ma ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ mɛɛ sɔ mɛɛ ‑bheele’ ‑yitrɛ’ yi ’ɛ ma, taa‑ mɛɛ sɔ mɛɛ dɛle‑ ’yee‑ yi ’ɛ ma ɛɛ?» 10Zesu ’e ’yrɛkpaa‑ ‑o ta frii, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ mɛɛ gbɛ ’kwlanle‑ ’ɛ ni dɔɔ: «’E gbɛ ’ɛ ’yisrɔn!» ‑Ya gbɛ ’ɛ ’yrɔnle‑ ’ke ’bhɛ ’lɛdɔɔle. 11’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ’Toŋ daan mu ’ɛ ’pegee Farizi mu ’ɛ ‑woo zrupliile. ’Bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa nu ’sɔlɛ‑ ‑za ‑glɔɔn ’la klɛle‑ ‑a ni, ‑woo ’eke‑ ‑lrɔkpale ‑saan ’bhɛ ’yi.
Zesu ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ makun’ zii’
12’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ’ke Zesu gele‑ ‑a ’seriwoyrɛ nɔɔ‑ gɔɔn do ’wiiŋ‑. ’Bhɛɛ‑ ‑e ꞊bwa ‑a ’seriwole ma ‑Waanbhaa’ ni ‑bi ’ɛ ’kpɛn zi. 13Too ‑klinle’, ’kee‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’siile, ’ke ‑ya vu ta plɛ makunle ‑o ba, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’mu klɛle‑ ‑yaa’ *winbɔwo mu ’le. 14’Woo‑ mɛɛ vu ta plɛ ’ɛ ’wo ‑le ‑gɛ: Simɔ ’la ‑e ’bhɛ ’tɔkpaa‑ Piɛri, ’bhɛ ’pegee ’bhɛ nɛɛnɛ‑ Andre, Zaki ’pegee Zaan, ’bhɛɛ‑ Filipu ’pegee Batremi. 15Matie ’pegee Toma, ’bhɛɛ‑ Alife gbe Zaki ’pegee Simɔ ’la ‑o ‑yaa ’bhɛ sii Zelɔti, ’bhɛ ’yi ‑le dɔɔ mɛɛ ’la zan ‑yaa ’bhɛ a ’klɛɛn ’ɛ ‑vavadɛ ’egbɛnɛle. 16’Bhɛɛ‑ Zaki gbe Zudi, ’bhɛ ’pegee Zuda Isikariɔti, mɛɛ ’la zan ‑dawli’ ꞊kpaa Zesu gbɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑lɛnaa ‑a ‑sɔɔnnii’ mu ’ɛ ni.
Zesu ‑o mɛɛ mu daan ’zi ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’le ’kee‑ gadɛ mu bhee
17Zesu ’pegee ‑yaa’ *‑klaŋlanɛ mu ‑o ‑gwa gɔɔn ’ɛ ’wiiŋ‑, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑nwa dulalɛ gɔɔn ’ɛ kpɛla‑. ‑Yaa’ ‑klaŋlanɛ ‑vin ’srɛ mu ’ɛ ’pegee ‑zamaa’ ’saa do ‑yaa ‑o zi ’bhɛ yrɛ ’ɛ ’nɔɔ‑. ’Woo‑ mɛɛ ’srɛ mu ‑o dayrɛ ’ɛ ꞊yaa ’ebebele: ‑o ’ke mu ‑daa Zude ’klɛɛn ’yi, ‑a ’ke ‑daa Zeruzalɛmu, ’bhɛɛ‑ ‑a ’ke mu ‑daa wɛyi‑ ’lɛ ma ‑wa mu ’ɛ ta, Tiri ’pegee Sidɔn. 18‑O ’kpɛn ꞊nwa ‑o ’trɔnkpalɛ Zesu ’wojan‑ mu ’ɛ ꞊la, ’bhɛ ’pegee ‑o ’ke mu ꞊nwa ’mu ma ga mu go zayi’. ’Bhɛɛ‑ ’zina mu ’yaa‑ mɛɛ ’la zan mu zi, ‑e ’zina mu ’ɛ ꞊gbian ’bhɛ zan mu ’ɛ zi. 19’Sɔleya ma faŋgan‑ do ‑yaa da ’zi Zesu ’flɛ ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ke gadɛ mi ’oo gadɛ mi ’la ꞊yaa yan ‑a ma, ’bhɛ ꞊yaa bhee. ’Bhɛla‑ ‑yile, ‑zamaa’ ’ɛ ’kpɛn ꞊yaa zi ’bhii‑ ‑o yan ‑a ma ‑o ‑bhee zayi’.
‑Za ’wlan ’pegee ‑klɔlɔɔ’
20Zesu ’e ’yrɛkpale ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ta, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ:
«’Ka mu ’la ’ka ‑o ’ke ’kɔɔfleŋzan mu ’le, ’kaa‑ pɛ ‑yinra’!
‑Amasrɔyi ’kaa pɛ ‑le ’ke *‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ’le.
21Gbɔn ‑o ’ka mu ’la dɛ ’zi ‑zɔn, ’kaa‑ pɛ ‑yinra’!
‑Amasrɔyi ’ka nu pɛle ‑bebe ’srɔɔwolɛ ’kee‑ pa ’ka ta.
’Bhɛɛ‑ ’ka mu ’la ’ka ‑o wisi’ zii’ ‑zɔn, ’kaa‑ pɛ ‑yinra’! ‑Amasrɔyi ’ka nu ’sɔnsilɛ.»
22«Mɛɛ mu ‑o ’ka mu ’la mafinyanwo zii’, ’bhɛɛ‑ ‑woo ‑baŋgo’ zii’ ’ka ’yi, ’ke ‑o ’ka ‑zwanwo’, ’bhɛɛ‑ ‑o ’ka ’tɔsiɛ zii’ ’mi Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’tɔ ’ɛ ‑zayi’, ’kaa‑ pɛ ‑yinra’! 23’Ke ‑o ’bhɛ ꞊kla ’ka ni bhla ’la ba, ‑ka ’ka zrukpala ’egbɛnɛle ’kee‑ kan ‑a ‑daŋ’ ta. ‑Amasrɔyi, ‑trɔn ‑gbɛnɛ do ‑o ’ka ’magbɛn‑ ’zi laflɛ’ yi. ‑O ‑taa mu ‑yrɛnkpaa ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ta ’elwale ‑sɔ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑.
24’Duŋ‑ ’ka mu ‑naflo zan mu, ’ka ta ‑yrɛn!
‑Amasrɔyi ’ka mu ’kaa‑ pɛ ‑za ’wlan ’ɛ ’srɔɔwoa‑ gban ‑gɛ.
25’Ka mu ’la kpɛdɔle ‑o ‑zɔn, ’ka ta ‑yrɛn!
‑Amasrɔyi gbɔn nu ’ka dɛlɛ! ’Ka mu ’la ’ka ‑o ’sɔnsi zii’ ‑zɔn, ’ka ta ‑yrɛn!
‑Amasrɔyi ga nu ’kpalɛ‑ ’ka ta, ’bhɛɛ‑ ’ka wisi.
26«’Ka ta ‑yrɛn! ’Ke mɔkpɛn’ ’ka ma jan ‑lrele’ ꞊woa. ‑Amasrɔyi ‑o ‑taa mu ‑yaa klɛ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑ ’elwaleta bhla ma ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ni.»
Zesu pe dɔɔ ‑kɔɔ ’sɔɔnnii mu ‑za ’sɔ ‑kɔɔ’ ni
27Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «’Ka mu ’la ’ka ’kpɛn ‑o ’ka ’trɔnkpa zii’ ’mi ni ‑gɛ bhe, ’mi pe ’ka mu ni dɔɔ ’ka ’sɔɔnnii mu ‑za ’sɔ ’ka ni. ‑Ka ‑za ’wlan klɛ ’ka vɛnsi mɛɛ ’la zan mu yin ’lii ’mu ni. 28’Ke mɛɛ ’la zan mu ’ka ’daŋganwoa ‑ka ’dumawo ’bhɛ zan mu ’ɛ ni. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan mu ‑o ‑yrɛnkpa’ zii’ ’ka ta, ‑ka ’ka ’seriwo ’mu a ‑za ma. 29’Ke mɛɛ do ’e ’trɔn do ‑dwa, ’e ’trɔn gbɛ do ’ɛ ’bhɛ dɔ ‑a ni ’bhɛɛ‑ ‑ya zɔn. ’Ke mɛɛ do ’yaa‑ dunɛ‑ tralapɛ ’ɛ ꞊sia, ‑a ’to ’bhɛɛ‑ ‑e ’yaa‑ dunɛ‑ ’ɛ ’gbu ’si ’ezin‑. 30’Ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan pɛ do ‑yrɛwoa ’e ma, ’yaa ’e ‑gbɛdɔlɛ ’bhɛ ’nale‑ ma ‑a ni. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑o pɛ do ꞊sia ’e ’kɔɔ, ’yaa ’bhɛ pɛ ’ɛ ‑zapelɛ ’bhɛ zan ma. 31’Kaa‑ zi ’bhii‑ mɛɛ mu ‑za yɛkɛ‑ ’la klɛ ’ka mu ni ’ka mu ’bhɛɛ‑ yɛkɛ‑ za klɛ ’bhɛ zan mu ’ɛ ni. 32’Ke ’ka ‑za sɔ mɛɛ ’la zan mu ni, ’ke ’bhɛ zan mu ’te ‑la ‑za sɔ ’ka ni, ’bhɛ ‑trɔn ‑o ’ka ma ‑mɛla ‑le ɛɛ? ’Ali‑ *‑za ’yɔɔ‑ klɛ mu ’ɛ ‑za sɔ mɛɛ ’la zan mu ni, ’mu ‑la ‑za sɔ ‑o ni 33’Bhɛɛ‑ ’ke ’ka ‑za ’wlan klɛ mɛɛ ’la zan mu do ‑kplɛn ‑za ’wlan klɛ ’ka ni ’te, ’bhɛ ’trɔn ‑o ’ka ma ‑mɛla ‑le ɛɛ? ’Ali‑ ‑za ’yɔɔ‑ klɛ mu ’a klɛ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑. 34’Bhɛɛ‑ ’ezin‑, ’ke ’kaa ’yaango‑ ’bhii‑ mɛɛ ’la zan mu nu ’sɔlɛ‑ ’kaa‑ ca ’ɛ gbawole ’ka ca kpa ’bhɛ zan mu ‑la ma, ’bhɛ ma ‑trɔn ‑o ’ka ma ‑mɛla ‑le ɛɛ? ’Ali‑ ‑za ’yɔɔ‑ klɛ mu ca kpa mɛɛ ’la zan mu sɔ ‑waa’ ca ’ɛ gbawole ’mu ‑la ma. 35’Duŋ‑ ’ka mu, ’ka ’sɔɔnnii mu ‑za ’sɔ ’ka ni. ’Bhɛɛ‑ ‑ka ‑za ’wlan klɛ ‑o ni. ‑Ka ca ’kpa mɛɛ mu ma, ’bhɛɛ‑ ’ka zru laa bolɛ a ni. ’Ka nu ‑trɔn ‑gbɛnɛ do ‑srɔɔwolɛ, ’bhɛɛ‑ ’ka nu klɛlɛ laanima ‑Waanbhaa’ ‑nɛ mu ’le. ‑Amasrɔyi ‑yoo ’ewlanle mɛɛ kloo ’pegee mɛɛ yiɛnle mu ma. 36Mɛɛ ‑yrɛnkla’ ’ka ma, ’bhii‑ mɛɛ ‑yrɛnkla’ ’ka Dɛ ‑Waanbhaa’ ma gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑.»
’Eke‑ ’tɔ ’yɔɔ‑ ’pelɛ‑ laa lele
37Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «’Ka ’laa ’eke‑ ’tɔpelɛ, ’kooko‑ waa ’ka mu ’tɔpe ’ezin‑. ’Ka ’laa ’lalɛ‑ ’eke‑ ta, ’kooko‑ waa nu ‑lalɛ’ ’ka mu ta ’ezin‑. ‑Ka ’eke‑ a ‑sroma ’yan, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ nu ’kaa ‑sroma ’yanlɛ‑. 38‑Ka ’ka ‑vin mu gba pɛ ba, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ nu ’ka mu gbalɛ pɛ ba ’ezin‑. ’Ka pɛ yɛkɛ‑ ’la ꞊naa mɛɛ mu ni, ‑Waanbhaa’ nu ’bhɛɛ‑ yɛkɛ‑ pɛ ’ɛ ’nalɛ‑ ’ka ni. ‑Yoo ’bhii‑ ’kee‑ mɛɛ gba pɛ ba ’ebebele, ’e ’bhɛ pɛ ’ɛ kla pɛdanpɛ do ’yi, ’bhɛɛ‑ ’e ’bhɛ pa. ’Bhɛɛ‑ ’ya tagbaan ’fɔ ’kee‑ ge ’tɛnlɛ‑ ’yee‑ pɛdanpɛ ’ɛ ’pale‑ ma, ’bhɛɛ‑ ’yee‑ pɛ ’ɛ ’ke klalaa’. ’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi bhe, ’kaa‑ pɛ nagbɛya ’ɛ mɛɛ mu ni, ‑Waanbhaa’ nu ’bhɛɛ‑ wlata pɛ nalɛ ’ka mu ni ’ezin‑.»
39’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ‑gɔɔn do bɔle‑ ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «‑Yrɛ wi mi do laa sɔ ‑a ‑vindo’ mi ‑yrɛ wi mi do ‑lɛdɔɔle, ’kebhlaale ‑o mɛɛ plɛ nu baalɛ ‑gluu do ’yi. 40‑Laklu ’nɛ do ‑yi ’laa ya ‑a daan mi ’ɛ ni. ’Duŋ‑ ’ke ‑laklu ’nɛ ’la ’bhɛ ’sɛwɛ ‑daanna ’elrele, ‑e nu klɛlɛ ’bhii‑ ‑a daan mi ’ɛ gbɛɛn‑. 41‑Mɛle ꞊kla ‑gaa ’klenɛ do ’la ‑yoo ’e nɛɛnɛ‑ ’ɛ ‑yrɛ ba, ’e ’bhɛɛ‑ ye, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑ ’yaa‑ sɔ ’e ’gbu ’yrɛ ba ‑yrikpu’ ’ɛ ’yele ɛɛ? 42’E sɔ a pele‑ ’nale‑ ’e nɛɛnɛ‑ ’ɛ ni dɔɔ: ‹’Ŋ nɛɛnɛ‑, dula‑ doo, ’mi ’e ’yrɛ ba ‑gaa ’klelenɛ go.› ’Duŋ‑ ’bhɛ ’waati ’ɛ ba ’ke ‑yrikpu’ do ‑o ’bhi ’gbu ‑yrɛ ’ɛ ba, ’bhɛɛ‑ ’yaa ’bhɛ ye ɛɛ? Mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mi, ’e ’gbu ’yrɛ ba ‑yrikpu’ ’ɛ go ’elwale ’pe, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ yrɛ ma ꞊ya ’waati ’la ba, ’e nu ’sɔlɛ‑ ’e nɛɛnɛ‑ ’ɛ ’yrɛ ba ‑gaa ’klenɛ ’ɛ gole‑.»
‑Yri diiŋ ’pegee ‑a bhaa
43Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «‑Yri diiŋ ‑lrele’ laa bhaa ‑yɔɔ klɛ, ’bhɛɛ‑ ‑yri diiŋ ‑yɔɔ’ laa bhaa ‑lrele’ klɛ. 44‑O ‑yri diiŋ mu ’kpɛn dɔ ‑o bhaa mu ‑la ma. Waa figi bhaa kan ‑zulɛrɛ diiŋ ’yi. ’Bhɛɛ‑ waa ‑drɔɔ bhaa kan daanlɛrɛ diiŋ ’yi. 45Mɛɛ zru ‑lrele’ ‑za ’wlan ‑la klɛ ’bhii‑ ‑za ’wlan yɛkɛ‑ ’la ‑yoo ‑a zru ’ɛ ’yi; ’duŋ‑ mɛɛ zru ‑yɔɔ’ ‑za ’yɔɔ‑ ‑la klɛ ’bhii‑ ‑za ’yɔɔ‑ yɛkɛ‑ ’la ‑yoo ‑a zru ’ɛ ’yi. ‑Amasrɔyi ‑za yɛkɛ‑ ’la ‑yoo bhaaplɛŋ ’kpee, ‑e ’bhɛɛ‑ wlata ‑janwo’.»
’Fɛ plɛ ma ‑gɔɔn
46Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «‑Mɛle ‑kla ’bhɛɛ‑ ’ka ’mi sii dɔɔ: Mɛɛzan, Mɛɛzan, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ’mi zru maza klɛ ɛɛ? 47’Ke mɛɛ ’la zan ‑nwa ’mi ba, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ’trɔnkpaa‑ ’mi ’wojan‑ mu ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’taawoa꞊ ‑o ta, ‑o sɔ ’bhɛ zan ’ɛ ’kpale pɛ ’la ma, ’ŋ ’yoo‑ zan ’bhɛ zrɔnlɛ ’ka ni. 48’Bhɛ zan ‑o ’bhii‑ mɛɛ do ’la ‑e ’fɛ do dɔle‑ ‑saan. ‑E ’fɛ gaan bɔ ‑gluu ’ɛ ꞊kaan ’egbɔɔnle, ’bhɛɛ‑ ‑e ’fɛ gaan ’ɛ ꞊bwa vlɛ ‑saa do ta. La banle blaan ’ke tɔ ’ɛ ’pale, ’bhɛɛ‑ ‑yi ’pɔɔ ’ɛ ꞊nwa ’palɛ‑ ’fɛgwlɛ‑ ma, ’duŋ‑ yaa ’sɔlɛ‑ ‑a bɛɛnle‑. ‑Amasrɔyi ’fɛ ’ɛ dɔle‑ ‑yaa ’elrele. 49’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’e ’trɔnkpaa‑ ’mi a ‑jan mu ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’ke yaa ’taawolɛ ‑o ta, ’bhɛ zan ’ɛ ’pwɛle ‑o ’ke mɛɛ do ’la ’kee‑ ‑yaa’ ’fɛ ’ɛ ‑dwa ’trɛ kpataakpa ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ yaa gaan bɔ ‑gluu ’kanlɛ‑ ‑a ‑la. La do banle blaan, ’ke tɔ ’ɛ ’pale, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑yi ’pɔɔ ’ɛ ’nule ’palɛ‑ ’yee‑ ’fɛgwlɛ‑ ’ɛ ma. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’kee‑ ’klaale ’bhɛɛ‑ ’fɛ ’ɛ ’kpɛn ꞊wia ’feŋfeŋ.»
7Zesu Romɛ mu a ‑srwase’ ‑kuŋlii do a yewonɛ do ‑bheela
1Zesu ’yanle‑ ’bhɛ ‑jan mu ’ɛ ’wolele mɛɛ mu ’ɛ ni, ’ke ’yee‑ ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o gele‑ Kapɛnɔmu ‑wa ’ɛ ta. 2Romɛ mu a ‑srwase’ ‑kuŋlii do ‑yaa ’bhɛ ‑wa ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ga ‑gbɛnɛ do ‑yaa ’bhɛ a ’fɛ ’ɛ ꞊la yewonɛ mu ’ɛ do ma. ‑A ‑za ‑yaa sɔ ‑a zan ni ’eglɔɔle. ’Bhɛ ‑e ’yaa‑ zan galɛ, 3’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’yee ‑srwase’ ‑kuŋlii ’ɛ ‑ya ’malawoa ’kaa Zesu ꞊nwa, ’kee‑ Zuufu mu a ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ ’ke ’winbɔle Zesu ’siiyrɛ‑ nɔɔ‑ ’kaa ’bhɛ ’nu ‑yaa’ yewonɛ ’ɛ ’bhee‑. 4’Bhɛ ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ gele ’tɛnlɛ‑ Zesu ma, ’ke ‑o ’bhɛ ‑sromabɔle dɔɔ: «’E ’zoole‑, ’yaa ’e ‑baŋgolɛ bhɔle ma mɛɛ ’lɛɛ‑ ba. 5‑Amasrɔyi, ‑kɔɔa’ ’klɛɛn ’ɛ ’yi mu ’ɛ ‑za sɔ a ni ’egbɛnɛle. ’Bhɛɛ‑ ’yele‑ ’o daanfɛ’ ’ɛ ‑dwa.» 6-7’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu dɔle‑ gele ‑la ’yee‑ ‑srwase’ mi ’ɛ ba ‑lɛ ma. ‑E bhɔle ‑yaa’ ’fɛ ’ɛ ‑din ’waati ’la ba, ’bhɛɛ‑ ’yee‑ ‑srwase’ ‑kuŋlii ’ɛ ‑ya bhɛgwlɛn mu ’ke mu winbwa‑ Zesu ta ’kaa ‑wa pe ’bhɛ ni dɔɔ: «Mɛɛzan, ’yaa ’e ’gbu ’trɛbhɔlɛ. ’Naa ‑o ’ke mɛɛ wlan ’le, ‑ayile ’mi ’gbu ’laa gelɛ ’e ta ye; ’bhɛla‑ ‑yile ’yaa sɔ nule‑ ’mi ba ‑lɛ ma. ’Duŋ‑ ‑jangɔ’ do ’kpɔ ’wo, ’bhɛɛ‑ ’an yewonɛ ’ɛ nu ‑bheelɛ’. 8’Mi ’gbu ‑kuŋlii ‑o, ’bhɛɛ‑ ’mi ’gbu ‑o ’ke ‑srwase’ ’ke mu ‑kuŋlii ’le ’ezin‑. ’Mi sɔ ‑a do winbɔle, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ge; ’bhɛɛ‑ ’mi sɔ ‑a ‑bhɛɛke’ do ’siile, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ nu. ’Ezin‑ ’ke ’mi ’a ꞊pia ’an pɛ yewonɛ ’ɛ ‑za ’la ’bhɛ klɛ, ’bhɛ ’bhɛɛ‑ klɛ.» 9Zesu ’yee‑ ‑srwase’ mu a ‑kuŋlii ’ɛ ’liijan‑ ’ɛ ’male‑, ’ke ‑a zrukpaale ’gbu ’egbɛnɛle. ‑Ayile ’ke ‑ya ‑lɛklale ‑a zi ‑zamaa’ ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑A ’san ’ke ’ŋ ‑Jan ’nrale‑ ’ɛ ’wole‑ zisan, ’naa ’bhɛ ’yansi mɛɛ ‑glɔɔn yelɛ ‑lido’ ’ke ’bhɛ ’bhɛ kpa ’mi ’yi ’egbɛnɛle ’bhii‑ mɛɛ ’lɛɛ‑ gbɛɛn‑ Izraɛli ’klɛɛn ’ɛ ’yi ‑gɛ.» 10’Bhɛ blaan, ’ke ’yee‑ ‑srwase’ ‑kuŋlii ’ɛ yaa winbɔwo mu ’ɛ ’niinale ‑a ta ‑yaa’ ’fɛ ’ɛ ’lɛ ma. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑o bhɔle ‑yaa’ yewonɛ ’ɛ ’bheele‑ ta.
Zesu glaanle do gbe ’ɛ ‑bwela gale ba
11’Bhɛ blaan, ’ke Zesu gele‑ ‑wa do ta, ‑o ‑yaa ’bhɛ ‑wa ’ɛ sii Naini. ‑Yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’pegee ‑zamaa’ ’saa do ‑ja ‑a zi ’bhɛ ‑wa ’ɛ ta. 12‑E ꞊bhwa bhla ’la ba ’bhɛ ‑wa ’ɛ ‑din, ’ke ‑o ‑lɛpale gbaa bin mu ’ke mu ’le, ’mu ’yaa‑ ge ’zi glaanle do ‑la ‑nɛ ’gwlaan‑ bhɛdo ’kpɔ ’ɛ binlɛ. ‑Ayile, ‑wa ’ɛ ta mɛɛ ’srɛ do ꞊nwa ’yee‑ le ‑nɛ ’ɛ zi ‑a gbe ’ɛ binyrɛ nɔɔ‑. 13Mɛɛzan Zesu ’a yele, ’ke ‑a ‑yrɛnklale ’bhɛ ma, ‑ayile ’ke ’yee‑ Zesu ’a pele‑ ‑a ni dɔɔ: «’Yaa wisilɛ!» 14’Bhɛɛ‑ ’ke ‑ya mabɛɛnle gbaa ’ɛ ‑din, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’kunle ‑a ’kpa ’kesu ’ɛ ma. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke gbaa bina‑ mu ’ɛ ‑o dulale. ’Bhɛɛ‑ ’ke Zesu ’a ’pele gbaa ’ɛ ’a ni dɔɔ: «‑Zwannɛ, ’e ’wlɛn‑!» 15’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’yee‑ ‑nɛ ‑zwannɛ ’la ‑gaa bi bhe, ‑e ‑bwela, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑wlɛnle’, ’kee‑ ‑janwole ’sanle. ’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’a ’nale ‑a nɛɛ ni. 16’Bhɛ klɛle ’tɛ, mɛɛ mu ’la ’yaa‑ ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ ye, ‑gblaan ꞊klaa ’mu ’kpɛn ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔle dɔɔ: «‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi ‑gbɛnɛ do ‑nwa ‑kɔɔ’ ’pleŋ‑, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ ‑nwa ‑yaa’ mɛɛ mu ’ɛ taglinlɛ!» 17‑Ayile ’ke Zude ’klɛɛn ’ɛ ’yi mu ’ɛ kpɛn ’pegee ‑a ‑din mu ’ɛ ‑o ’kpɛn Zesu klɛza ’ɛ ’male.
Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ plɛ winbwa‑ Zesu ba
18Zesu ‑za mu ’la ꞊kla, ’yee‑ Zaan a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’mu ’bhɛ mu ’kpɛn ’yigɔɔnna ‑a ni. 19Zaan ’bhɛ ’male‑, ’kee‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ plɛ ’siile, ’ke ‑yoo winbɔle Mɛɛzan Zesu ba. ‑E pe ‑o ni ‑o ge Zesu ’lrɔkpa dɔɔ: «‑O mɛɛ ’la ’nuza‑ ꞊pia, ’bhi ‑le ’bhɛ zan ’ɛ ’le, taa‑ ’woo ’yrikpa mɛɛ ‑bhɛɛke’ ’nule‑ ta ɛɛ?» 20‑O bhɔle Zesu ‑din, ’ke ‑wa pele‑ ’bhɛ ni dɔɔ: «Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ’o ’winbwa‑ ’e ’lrɔkpa yrɛ nɔɔ‑ dɔɔ: ‑O mɛɛ ’la ’nuza‑ ꞊pia ’bhi ‑le ’bhɛ zan ’ɛ ’le taa‑ mɛɛ ‑bhɛɛke’ ‑o zan ’bhi blaan ɛɛ?» 21’Bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba, ’ke Zesu mɛɛ ‑bebe ma ga mu gole‑, ‑e ’zina mu ‑gbian mɛɛ ‑bebe zi, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑yrɛ ’wi mu ‑yrɛ ’liiploola. 22’Bhɛ blaan, ’ke ‑ya pele‑ Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan a winbɔwo mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Ka ‑za mu ’la klɛyrɛ ‑ya ’ŋ ’kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’ka ‑jan mu ’la ꞊maa, ‑ka ge ’mu ’kpɛn ’yigɔɔn‑ Zaan ni. ‑Kaa pe ‑a ni dɔɔ: ‑yrɛ ’wi mu ‑o yrɛ ma ye ’zi, ‑flugba mu ‑o ’taawo zii’, ‑kpaandɛ’ mu ma ‑kpaan ‑o go ’zi, ’trɔn ’wi mu ‑o ‑jan ’ma zii’, ’bhɛɛ‑ gbaa mu ‑o bwe ’zi gale ba. ’Ezin‑ ‑kaa pe ‑a ni dɔɔ ’kaa ’ŋ ’yoo‑ ‑Jan ’Nrale ’ɛ ’wo zii’ ‑yrɛnbhɔ’ dɛ mu ni. 23’Ke mɛɛ ’la zan laa ’ploolɛ‑ ’mi a pɛ zi ’ɛ ma, ’bhɛ zan a pɛ ‑yinra’.»
Zesu ‑o Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ba janwo ’zi
24Zaan a *winbɔwo mu ’ɛ gele blaan, ’ke Zesu ‑zamaa’ ’ɛ ’lrɔkpale ’sanle ’yee‑ Zaan ba zayi’ dɔɔ: «’Ka ‑ja ‑mɛla ‑glinlɛ’ ‑kpe ’ɛ ta. ‑Ploo ‑yaa togɔ ’la bɛɛn ’zi ’bhɛ ‑le ’kɛle‑ ɛɛ? 25’Bhɛɛ‑ ’ka ‑ja mɛɛ ’la ‑glinlɛ’ ‑kpe ’ɛ ta, ’ka dunɛ‑ ’lrele‑ ꞊ya ‑a ta ɛɛ? Mɛɛ ’la zan mu dunɛ‑ ’lrele‑ mu kla ’mu ta, ’bhɛɛ‑ ’ke pɛ ‑lrele’ ‑bebe ‑o ’mu ‑kɔɔ, ’bhɛ zan mu ’ɛ ‑woo ‑bhleŋgbe mu ‑la ’fɛ mu ꞊la. 26’Ka ‑ja ’duŋ‑ ‑dela ‑glinlɛ’ ‑kpe ’ɛ ta ɛɛ? ’Ka ‑Waanbhaa’ *‑lɛla’ janwo mi do ‑la ꞊ya ɛɛ? Wlan ’gbu ’ɛ ni, ‑yoo ’ke ’bhɛ do ’le, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑ ‑a gblaan ‑yiya’ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi do ni. 27‑Amasrɔyi Zaan ‑le ’ke ‑Waanbhaa’ mɛɛ ’la zan a ‑janwoa ‑yaa’ ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ: ‹’E ’yrɛkpa ‑gɛ doo, ’mi ’e ’lɛɛ ‑toorodɔ mi do winbwa‑. ’Bhɛ nu ’e ’lɛɛ zibhɛ ’ɛ magaanlɛ.›»
28’Bhɛɛ‑ Zesu pe ‑o ’ezin‑ dɔɔ: «‑A ’san ’ke ‑Waanbhaa’ ’drunyan klɛ, ’bhɛ ’yansi mɛɛ laa yalɛ ‑lido’, ’ke ’bhɛ gblaan ‑yiya’ Zaan ni. ’Duŋ‑ *‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta mɛɛ ’fiɛntrɔnnɛ ’ɛ bhɛ gblaan ’yiya‑ ’yee‑ Zaan ’gbu ni. 29Mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’pegee ’nisrakun mu ’ɛ ‑o ‑yaa ‑o ’trɔn ’kpa zii’ Zaan ni. ‑O ’kpɛn ’a ’yaangwa‑ ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ ‑lɛdɔɔle ‑o, ’bhɛla‑ ‑yile ‑o ‑dwa ‑a ‑la ’ke Zaan ‑o wiiŋfɛ ‑yi ba ba. 30’Duŋ‑ Farizi mu ’ɛ ’pegee ’Toŋ daan mu waa dɔlɛ ‑a ‑la ’ke Zaan ‑o wiiŋfɛ ‑yi ba, ’bhɛ ya ’ɛ ’yi, waa ‑Waanbhaa’ ‑lɛdɔlɛ ‑a ma.»
31Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Ŋ sɔ ’saanigɛ mu ‑o danle‑ ‑mɛla ma ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ‑o ’pwɛle‑ ‑o ’ke ‑de ’gbu ‑la ‑le ɛɛ? 32’Saanigɛ mu ’ɛ ‑woo ’bhii‑ ‑nɛ mu ’la ’yaale‑ ‑o ‑zabla’ ‑kpan do ta, ’bhɛɛ‑ ‑o ’ke mu ‑o ‑a ’pe ’zi ‑o ‑vin mu ’ɛ ni dɔɔ: ‹’O ’srokpa ‑gofɛn’ mu ꞊pian ’ka ni, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ’srotanlɛ. ’O wisi’ ’sro mu ‑kpaa ’ka ni, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa wisilɛ!› 33’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ꞊nwa, yaa ‑yaa pɛle, ’bhɛɛ‑ yaa ‑yaa ‑drɔɔ mi, ’bhɛɛ‑ ’ka pe dɔɔ ’zina mu ‑o ‑a zi. 34’Bhɛɛ‑ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ꞊nwa, ’bhɛ pɛbhle, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑wɛɛn mi. ’Bhɛɛ‑ ’ka pe ’bhɛ ma dɔɔ: ‑ka ’ka ’yrɛkpa ’a ta, mɛɛ ’lɛɛ‑ ‑a bole ‑o pɛbhlele ’pegee ‑wɛɛn ‑la mile ma. ’Bhɛɛ‑ ‑a bhɛgwlɛn mu ‑o ’ke ’nisrakun mu ’pegee mɛɛ ’joo ’yɔɔ‑ ‑bhɛɛke’ mu ‑la ‑le! 35’Duŋ‑ mɛɛ ’la zan mu ’kpɛn ‑o ‑kpaa ‑Waanbhaa’ a ‑zadɔleya ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑wa ꞊ya ’bhii‑ ‑a ‑lɛdɔɔle ‑o, ’bhɛ zan mu ’kpɛn ‑dwa ‑a ‑la.»
Zesu ‑o Farizi mi Simɔ ba ’fɛ ’ɛ ꞊la
36Farizi mi do pɛbhle ꞊kla, ’bhɛɛ‑ ‑e Zesu ’siila‑ ’bhɛ pɛbhle ’ɛ ma ‑a ba ‑lɛ ma. Zesu ’bhɔle‑ ’bhɛ ꞊nɔɔ, ’kee‑ gele‑ yaalɛ pɛbhle tabali ’ɛ zi. 37’Bhɛ ‑wa ’ɛ ta le do ’joo ’yaa‑ ’eyɔɔle. ‑Ya ’malawoa ’kaa Zesu ‑o pɛle ’zi Farizi mi ’ɛ ‑yaa’ ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’kee‑ nule‑ ’ke alibatri buteli ’plɛɛle‑ do ’le, ’bhɛ ’pale‑ ‑yaa ’ke ‑lasiklɔɔ ‑gblɛn ’nrale‑ do ’le. 38’Yee‑ le ’ɛ ꞊nwa dulalɛ Zesu ‑zan, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’yaale ’bhɛ gaan ma. ’Kee‑ wisile ’ke ‑ya ‑yrɛyi’ ’klale Zesu gaan ma. ’Bhɛ blaan ’ke ‑ya ‑yrɛyi’ mu ’ɛ gole‑ Zesu gaan ma ‑a winle mu ’ɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya gbɛ kan Zesu gaan mu ’ɛ ma yrɛtɛtɛ. 39’Bhɛ klɛle ’tɛ, Farizi mi ’la Zesu ’siila‑ pɛle ’ɛ ma, ’bhɛ ’yrɛkpale ‑a ma, ’ke ’bhɛ ’a pele‑ ’bhɛ ’kpee dɔɔ: «’Ke mɛɛ ’lɛɛ‑ ‑yoo ’ke ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi kpataakpa ’gbu ’le bhe, le ‑glɔɔn ’la ’kun zii’ ‑a ma bhe, ‑e ‑yaa nu ’bhɛ ’yaangolɛ. ‑E ‑yaa nu ‑a dɔlɛ ’bhii‑ le ’joo ’yɔɔ‑ do ‑le ’kɛle‑.» 40’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ’yee‑ Farizi mi Simɔ ni dɔɔ: «’Ŋ ’yoo‑ ‑a zi ’bhii‑ ’ŋ ‑jan do wo ’e ni.» Simɔ pe ‑a ni dɔɔ: «’Ŋ Zan, ‑a wo!» 41Zesu pe ‑a ni dɔɔ: «Mɛɛ do ‑a ca ‑yaa mɛɛ plɛ ma. Denie ‑gɔli’ ’taŋbha ‑kɛmɛ ’soo ca ‑yaa ‑a do ma, ’bhɛɛ‑ denie ‑gɔli’ ’taŋbha mia plɛ bhɛ vu ca ‑yaa ‑a ‑bhɛɛke’ do ’ɛ ma. 42‑O mɛɛ plɛ ’ɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑yaa sɔ ‑yaa ca mu ’ɛ gbawole. ‑Ayile ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni ’kaa ‑ya niigwa‑ ‑waa’ ca mu ’ɛ ’yi. ’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’woo‑ mɛɛ plɛ ’ɛ ba ‑a ‑za nu ’sɔlɛ‑ ‑o ‑de ’gbu ‑la ni ’egbɛnɛle ɛɛ?» 43Simɔ pe ‑a ni dɔɔ: «‑Yaa’ ca ‑gbɛnɛ ‑yaa mɛɛ ’la zan ma ‑a ‑za nu ’sɔlɛ‑ ’bhɛɛ‑ ni ’egbɛnɛle.» ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’E ‑jan ’ɛ ꞊woa ’elrele.»
44’Bhɛ blaan ’ke, Zesu ’e ’yrɛkpale ’yee‑ le ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ Simɔ ni dɔɔ: «Le ’lɛɛ‑ ‑glin ’pe doo. ’Ŋ ꞊nwa ’e ba ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’yaa ‑yi ’nalɛ‑ ’mi ni ’ŋ gaan mu mafɛ’ pɛ ’le. ’Duŋ‑ le ’lɛɛ‑ ’bhɛ ‑o mafia‑ ’ke ‑a ‑yrɛyi’ mu ’ɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑yoo magwa‑ ’ke ‑a winle mu ’ɛ ’le. 45’Ŋ ꞊nwa ’e ba, ’bhɛɛ‑ ’yaa ’ŋ ‑tuubɔlɛ. ’Duŋ‑ ‑a ’san ’ke ’ŋ wla ’yaa‑ ’fɛ ’ɛ ꞊la, le ’lɛɛ‑ ‑a bole ‑o ‑a gbɛ ’kanle‑ ma ’ŋ gaan ’ɛ ma. 46’Yaa ’ŋ ’wiiŋ‑ ’srolɛ‑ ’ke ‑yrɔn ’le, ’duŋ‑ ’yee‑ ’ŋ gaan masrola ’ke ‑lasiklɔɔ ’le. 47’Bhɛla‑ ‑yile, ’mi pe ’e ni dɔɔ ’mi ‑za ’la ꞊swa ‑a ni ’egbɛnɛle, ‑ayile ‑Waanbhaa’ ‑yaa ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ’sroma‑ ‑yaan. ’Duŋ‑ ‑Waanbhaa’ mɛɛ ’la a ‑sroma yan ‑za ’yɔɔ‑ ’fiɛntrɔnnɛ ’yi, ‑a ‑za nu ’sɔlɛ‑ ’bhɛ zan ni ’bhɛɛ‑ yɛkɛ‑ gbɛɛn‑.» 48’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’a ’pele le ’ɛ ni dɔɔ: «‑Waanbhaa’ ’yaa‑ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ‑sroma ‑yaan.» 49’Bhɛ klɛle ’tɛ, mɛɛ ’la zan mu ’pegee Zesu ’yaa‑ pɛle ’zi ’eke‑ zi ’mu pe ’mu ’kpee dɔɔ: «Mɛɛ ‑glɔɔn ’ɛ ‑dele mɛɛ ’lɛɛ‑ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑e sɔ mɛɛ mu a ‑za ’yɔɔ‑ mu ‑sroma ’yanle ɛɛ?» 50’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, Zesu ’pe le ’ɛ ni dɔɔ: «Ge ’e ba ‑lɛ ma ’e yilablawolele, ‑amasrɔyi ’yee ’kpalawoa ’mi ’yi ’e ‑gwa ‑za ’yi.»
8Le mu ’la ’yaa‑ Zesu ’madɔ‑ ‑yaa’ ’taa mu ’ɛ ta
1’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’kaanle‑ ’sanle ‑wa ‑gbɛnɛ mu ’pegee ‑wa ’fiɛntrɔnnɛ mu ’ɛ ta. ’E ‑yaa ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ma ‑jan ’nrale‑ ’ɛ ’wo zii’ ’bhɛ ‑wa mu ’ɛ ta. ‑Yaa’ ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ ’yaa‑ zi ’bhɛ yrɛ mu ’ɛ ꞊nɔɔ. 2Zesu ’zina mu ꞊gbian le mu ’la zi, ’bhɛ ’pegee ‑e le mu ’la ’bheela‑, ’mu ‑le ‑yaa zi. ’Woo‑ le mu ’ɛ ’wo ‑la ’tɔ ‑le ‑gɛ: Mari ’la ‑o ‑yaa ’bhɛ sii Magidala Mari, Zesu ’zina ’srwaplɛ‑ ‑gbian ’bhɛ ‑la zi. 3’Bhɛ ’pegee Suza ’na Zaani: ’yee‑ Suza ‑yaa ’ke ‑bhleŋgbe Erɔdi a ’fɛ ’ɛ ꞊la yewonɛ mu ‑lɛɛ mi ’le; ’bhɛɛ‑ Suzani ’pegee le ‑bhɛɛke’ ‑bebe. ’Woo‑ le mu ’ɛ ‑o ‑yaa bhɔ Zesu ’pegee ’bhɛ a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ba ‑o ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’le.
Pɛbhɛ bɔ mi ma ‑gɔɔn
4‑Wa mu ’ɛ ’kpɛn ta mɛɛ mu ’yaa‑ zan Zesu ba. ’Bhɛla‑ ‑yile ’ke ‑zamaa’ ’srɛ do ’klale ’eke‑ ba ‑a zi. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑gɔɔn ’lɛɛ‑ ’bhɛ bɔle‑ ‑o ni dɔɔ: 5«‑Yrekpaa’ do, mɛɛ do ‑ja pɛbhɛ bɔyrɛ nɔɔ‑. ‑E ‑yaa pɛbhɛ mu ’ɛ ’wian zii’ bhla ’la ba ‑yaa’ gbabhɛ ’ɛ ta, pɛbhɛ mu ’ɛ ’lɛdo‑ ’klalaa‑ zibhɛ ’ɛ ’lɛzi‑, ’bhɛɛ‑ mɛɛ mu ’taawoa꞊ ’mu ta, ’bhɛɛ‑ maannɛ‑ mu ’mu ‑bhla. 6Pɛbhɛ mu ’ɛ ’lɛdo‑ ‑klalaa’ vlɛ gloglo mu ’ɛ ’yi. ‑O bhɔle ‑gun blaale‑ ’ke ‑o gale‑, ‑amasrɔyi ‑o ’sɛnɛ mu ’ɛ waa ’sɔlɛ‑ ’tɛnle ’trɛ ‑dɔɔ ma. 7’Bhɛɛ‑ pɛbhɛ mu ’ɛ ’lɛdo‑ ‑klalaa’ lɛrɛ mu ’yi. ’Bhɛɛ‑ ‑o ’pegee lɛrɛ mu ’ɛ ’bhɔlawoa ’eke‑ zi, ’bhɛ mu ‑o ‑dewoa. 8’Bhɛɛ‑ ’ezin‑, pɛbhɛ mu ’ɛ ’lɛdo‑ ‑klalaa’ ’trɛ ti ’yi. ‑O bhɔlawoa ’ke ‑woo ‑bhaale’ ’elrele. ‑Ayile ’ke ‑o ’kpɛn ‑o bhaa klɛle‑ ‑kɛmɛ do do.» ’Bhɛɛ‑ Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «’Ke ’trɔn ‑o mɛɛ ’la zan ŋgblo ma ’bhɛ ‑jan ’lɛɛ‑ ’yima!»
Zesu ‑o ‑gɔɔn mu bɔ ’zi win ’ɛ ‑dela ma ɛɛ?
(Matie 13.10-23; Maki 4.10-12)
9’Bhɛ blaan, ’ke Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑wa pele‑ ‑a ni ’kaa ‑e ’bhɛ ‑gɔɔn ’ɛ ’yipe ‑o ni. 10Zesu pe ‑o ni dɔɔ: «’Ka mu ‑swa ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya gaanyiza mu ’ɛ dɔle‑. ’Duŋ‑ ‑o mɛɛ ‑vin mu ’ɛ ’mu a pɛ ’ɛ klɛ ‑gɔɔn mu ‑la bɔlele; ’kooko‑ ’ke ‑woo ‑yrɛkpaa ‑o ta waa sɔ ‑o yele‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑woo ’trɔnkpaa‑ ‑o ‑la, waa sɔ ‑o ‑yimale.»
Zesu ‑o pɛbhɛ bɔ mi ’ɛ ma ‑gɔɔn ’ɛ ’yipe zii’
(Matie 13.18-23; Maki 4.13-20)
11Zesu pe ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «Pɛbhɛ bɔ mi ’ɛ ma ‑gɔɔn ’ɛ ’yi ‑le ‑gɛ: ‑Waanbhaa’ ‑jan ’ɛ ’bhɛ ‑le ’ke pɛbhɛ mu ’ɛ ’le. 12Mɛɛ ’ke mu ‑o ’bhii‑ pɛbhɛ mu ’la ’klalaa zibhɛ ’ɛ ’lɛzi‑. ’Ke ‑o ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ꞊maa, ‑Setran’ nu blaale‑ ’bhɛ ‑jan ’ɛ golɛ ‑o ’kpee, ’kooko‑ waa sɔ ‑o ’kpale ‑Waanbhaa’ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑o go ‑za ’yi. 13Mɛɛ ’ke mu ‑o ’bhii‑ pɛbhɛ mu ’la ’klalaa vlɛ gloglo mu ’ɛ ’yi. ’Ke ‑o ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ꞊maa ‑wa ‑za klɛ ‑o zrukpaale ta. ’Duŋ‑ waa to ’ke ’yee‑ ‑jan ’ɛ ‑ya ’sɛnɛ gbaanyrɛ ‑srɔɔwo ‑o ’kpee ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑woo kpa a ‑yi ’waati sa ba. ‑Amasrɔyi ’ke ‑o ‑yrɛnbhlele ‑saan bhla ’la ba ‑o ploo ‑o ’kpale‑ ma ‑a ‑yi. 14Mɛɛ ’ke mu ‑o ’bhii‑ pɛbhɛ mu ’la ’klalaa lɛrɛ mu ’ɛ ’yi. ’Ke ‑o ‑Waanbhaa’ ‑jan ’ɛ ꞊maa, ‑wa ‑dewo’ ’ke ‑o zru ba ’ŋgami mu ’ɛ ’le, ’bhɛ ’pegee ‑naflo maza mu ‑lrɔ mu ’pegee ’trɛ ta pɛ mu ‑lrɔ mu ’ɛ ’le. ’Bhɛ ‑za mu ’ɛ ’kɔɔ, ‑o ‑yrɛ ba laa sɔ ’kanle ‑Waanbhaa’ a pɛ zi ’ɛ ta. 15Mɛɛ ’ke mu ‑o ’bhii‑ pɛbhɛ mu ’la ’klalaa ’trɛ ti ‑yi. ’Ke ‑o ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ꞊maa, ‑wa kpa ’elrele ‑o ’kpee, ’bhɛɛ‑ ‑o blɔɔle bo ‑a ma. ‑Ayile ‑o ’bhɛ ’wlata‑ za ‑lrele’ mu klɛ.»
‑Laŋbha ma ‑gɔɔn
16Zesu pe ‑o ni dɔɔ: «’Ke ’ka ‑laŋbha do ꞊bhia ’ka sɔ ’gboŋgbo do bhulale ‑a ta taa‑ ’ka sɔ ‑a dulale yilapɛ do ‑la ꞊la ɛɛ? ’Ŋ bhe, ’kaa duŋ ‑laŋbha duŋyrɛ ’ɛ ’bhɛ ꞊nɔɔ ’fɛgwlɛ‑ ’ɛ ma, ’kooko‑ ’ke mɛɛ ’la zan mu ‑o wlale‑ ’fɛ ’ɛ ꞊la ‑e sɔ ’mu ’lɛɛ ’kanle, ’bhɛɛ‑ ’mu sɔ yrɛ ma yele‑. 17’Bhɛla‑ ‑yile, pɛ ’oo pɛ ’la magaanle ‑o, ’bhɛ ta nu ’pwɛlɛ‑ kpataakpa, ’bhɛɛ‑ ‑dawli’ maza mu ’ɛ ’kpɛn ta nu ’pwɛlɛ‑ mɔkpɛn’ ’yrɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑woo dɔ kpataakpa. 18’Bhɛla ‑yile, ’ka ’ka ’trɔnkpa ’ŋ ’wojan‑ mu ’ɛ ꞊la gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ bhe, ‑ka ’ka ’yrɛkpa ’elrele ’ka ’gbu ’trɔnkapgbɛya ’ɛ ba. ‑Amasrɔyi ’ke pɛ ‑o mɛɛ ’la zan ’kɔɔ ‑o nu ‑a ’kɔɔpɛ‑ ’ɛ baan’ ’kpalɛ‑. ’Duŋ‑ pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑o mɛɛ ’la zan ’kɔɔ, ‑a yri ‑o pɛ sanɛ‑ ’la ta ‑a ’kɔɔ, ‑o nu ’bhɛɛ‑ ’kunlɛ‑ ’a ’kɔɔ.»
‑De mu ’gbu ‑le Zesu nɛɛ ’pegee ‑a nɛɛnɛ‑ ’gwlaan‑ ‑zeze mu ’gbu ’ɛ ’le ɛɛ?
(Matie 12.46-50; Maki 3.31-35)
19Zesu nɛɛ ’pegee ‑a nɛɛnɛ‑ ’gwlaan‑ mu ’ɛ ꞊nwa ‑a ba, ’duŋ‑ ‑zamaa’ ’srɛ ’ɛ ’kɔɔ, waa ‑yaa sɔ gele‑ ’tɛnlɛ‑ ‑a ma. 20’Bhɛ ’yi, ’ke mɛɛ mu ’ɛ ‑wa pele‑ Zesu ni dɔɔ: «’E nɛɛ ’pegee ’e nɛɛnɛ‑ ’gwlaan‑ mu ’ɛ ‑wa zi ’bhii‑ ‑o ‑janwo’ ’e ni, ’bhɛɛ‑ ‑o dulale ‑o ’pɛɛlii‑.» 21’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni ’kaa: «Mɛɛ mu ’la zan mu ‑o ’trɔnkpa‑ ‑Waanbhaa’ wojan ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ‑yizaklɛ, ’bhɛ zan mu ‑le ’ŋ nɛɛ ’pegee ’ŋ nɛɛnɛ‑ ’gwlaan‑ mu ’le.»
Zesu ‑ploo ‑gbɛnɛ do makpalaa
22‑Yrekpaa’ do, Zesu ’pegee ‑yaa’ *‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑saan ‑yitakoŋ do ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑e pe ‑o ni dɔɔ: «‑Kɔɔ’ ‑draa ’ɛ takan’, ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ge ‑a ’yrɛ gbɛ do ’ɛ ta laale.» 23‑O ‑yaa ‑yi ’ɛ takan’ zii’ bhla ’la ba ’ke yi ’kpale‑ Zesu ’yrɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ yidɛle. ’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑ploo ‑gbɛnɛ do ’kanle ’sanle ‑draa ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑yi ’pɔɔ ’ɛ ’klale‑ ’sanle ‑o zi ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑za ’yɔɔ‑ ‑yaa zan ’tɛnlɛ‑ ‑o ma. 24’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑woo mabɛɛnle ‑a ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ ‑a ni dɔɔ: «’O Zan, ’o Zan, ’woo‑ zan galɛ.»
‑Ayile, ’ke Zesu bwele‑, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’pɛɛnle ‑ploo ’ɛ ’pegee ‑yi ’pɔɔ mu ’ɛ ta, ’ke ‑o makpaale, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑yi ’ɛ ’yrɛ ta dɔle‑ ’sese. 25’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’a pele ‑o ni ’kaa: «‑Mɛla ma ’ka ’laa ’ka kpa ’mi ’yi ɛɛ?» ‑Gblaan ꞊klaa ‑o ‑yi, ’bhɛ ’pegee ‑o ’kpeelɛnia ‑o ma. ’Bhɛla‑ ‑yile, ’ke ‑woo ’eke‑ ‑lrɔkpale dɔɔ: «Mɛɛ ‑glɔɔn ’ɛ ‑dele mɛɛ ’lɛɛ‑ ’le ɛɛ? ‑E sɔ ‑janwole ‑ploo ’pegee ‑yi mu ni, ’Bhɛɛ‑ ’mu ’a ’weli‑ ma!»
Zesu ’zina ꞊gbian mɛɛ do zi
26’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o ’kanle ‑draa ’yrɛ gbɛ do ’ɛ ta ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, Gadara mu a ’klɛɛn ’ɛ ’yi. ’Bhɛ ’klɛɛn ’ɛ ’pegee Galile ’klɛɛn ’ɛ ’lɛklale ‑yaa ’eke‑ ta. 27Zesu zinale ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑e nule ’trɛ ma ’ke ’bhɛ ‑wa ’ɛ ta mɛɛ do nule‑ ‑a ’lɛpalɛ. ’Zina ’yaa‑ ’bhɛ mɛɛ ’ɛ zi, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ꞊nɔɔ ꞊mwa gban ’ke ‑a tafleŋ‑ baale ‑o. ’Bhɛɛ‑ yaa ‑yaa yi ’fa ꞊la, ’fɔ mɛɛ bu mu ’ɛ ta. 28‑E Zesu ’yele‑, ’kee‑ ‑gbekanle ’eglɔɔle, ’kee‑ baale’ ’bhɛ gaan ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ’eglɔɔle dɔɔ: «Laanima ‑Waanbhaa’ Gbe Zesu, ꞊ya zi ’bhii‑ ’e ‑mɛla klɛ ’ŋ ni ɛɛ? ’E ’zoole‑ ’yaa ‑yrɛnkpalɛ ’ŋ ta.» 29‑E ‑sromabwa Zesu ni ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑, ‑amasrɔyi Zesu ’yaa‑ pe ’zi ’zina ’la ’yaa‑ ‑a zi ’bhɛ ni dɔɔ ’bhɛ go ‑a zi. ’Bhɛ bɔyrɛ ꞊mwa gban bi ‑a zi. ‑O ‑yaa ‑a gaan mu ’ɛ ’pegee ‑a gbɛ mu tabɔ kpɛlɛ‑ mu ’le. ’Duŋ‑ ’waati ’oo ’waati, ‑e ‑yaa ’bhɛ kpɛlɛ‑ mu ’ɛ takan, ’bhɛɛ‑ ’zina mu ’ɛ ‑wa winblin ‑bɔn ta. 30Zesu ’yee‑ mɛɛ ’ɛ ’lrɔkpaa‑ dɔɔ: «‑Woo’ ’ɛ sii ’nale‑ ‑a ma ɛɛ?» ‑E pe ’bhɛ ni dɔɔ: «’Ŋ ’tɔ ‑le: ‑Zamaa’ ’srɛ.» ‑Ya ꞊pia ‑a ’gbu ma ’bhɛ ’pegbɛya ’ɛ ’yi bhe, ‑amasrɔyi ’zina ’saa do ‑le ‑yaa ‑a zi. 31’Bhɛla‑ ‑yile, ’zina mu ’ɛ ‑o ‑yaa ‑sromabɔ ’zi Zesu ni ’kaa ’bhɛ ’laa gelɛ ‑o ‑le ‑gluu ’trole‑ ‑gbɛnɛ ’ɛ ’yi.
32꞊Swa ’lɛ ‑gbɛnɛ do ‑yaa pɛbhle zii’ ‑o ‑din gɔɔnɛ‑ ’ɛ ’wiiŋ‑ ’bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba. ’Bhɛla‑ ‑yile ’ke ’zina mu ’ɛ ‑o ‑sromabɔle Zesu ni ’kaa ’bhɛ dɔ ‑a ‑la ’ke ‑o sɔ gele‑ wlalɛ ’bhɛ ꞊swa mu ’ɛ ’yi. ’Bhɛɛ‑ Zesu ‑dwa ’bhɛ ꞊la ‑o ni. 33’Bhɛ klɛle ’tɛ, ‑o gole‑ mɛɛ ’ɛ zi, ’ke ‑o gele‑ wlalɛ ꞊swa mu ’ɛ ’yi. ’Bhɛla‑ ‑yile, ’ke ’woo‑ ꞊swa ’lɛdo‑ ‑o ’ploole ‑o ’gbu ma gɔɔn ’ɛ ’wiiŋ‑, ’ke ‑o nule‑ baalɛ ‑draa ’ɛ ba, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’kpɛn gale‑. 34’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’woo‑ ꞊swa mu ’ɛ gooba mu ’ɛ ‑o ‑yrɛkpale ’bhɛ ma, ’ke ‑o blasanle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’yigɔɔnlɛ ‑wa ’ɛ ’pegee gba la ’kpaa mu ’ɛ ta. 35‑Ayile, ’ke mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’pwɛle, ’ke ‑o nule‑ ‑za ’la ’bhɛ ꞊kla ’bhɛ ꞊nɔɔ ‑glinyrɛ’ nɔɔ‑. ‑O bhɔle Zesu ‑din, ’zina mu ‑yaa mɛɛ ’la zan zi, ’ke ‑o ’bhɛ ’yele. ’Bhɛ ’yaale‑ ‑yaa Zesu gaan ma, ’bhɛɛ‑ dunɛ‑ ‑yaa ’bhɛ ta, ’bhɛ ’pegee ‑a ‑yrɛ ba ’kpaale‑ ‑yaa. ’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke ‑gblaan ’klale ‑o ‑yi. 36Mɛɛ ’la zan mu ’woo‑ ‑za mu ’ɛ ’kpɛn klɛyrɛ ꞊ya, ’bhɛ mu ‑o ’yigɔɔnna ‑o ni. Zesu ’yee‑ mɛɛ ’ɛ zi ’zina mu ’ɛ ‑gbian gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ’bhɛɛ‑ ‑e ‑bheela, ’mu ’bhɛ ’kpɛn ’yigɔɔnna ‑o ni. 37’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ’yee‑ Zerazeni ’klɛɛn ’ɛ ’yi mu ’ɛ ’kpɛn ‑sromabɔle Zesu ni ’kaa ’bhɛ ’e go ‑waa’ ’klɛɛn ’ɛ ’yi. ‑Amasrɔyi ‑gblaan ’yɔɔ‑ ‑yaa ‑o ‑yi. ‑Ayile ’ke Zesu ’pegee ‑yaa ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o ’sanle ‑yitakoŋ ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o jilale. 38’Duŋ‑ ’zina mu ‑yaa mɛɛ ’la zan zi, ’bhɛ ‑sromabwa Zesu ni ’kaa ‑e gele‑ ‑o zi. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑ Zesu ’laa dɔlɛ ’bhɛ ꞊la ‑a ni, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ pe ‑a ni dɔɔ: 39«Ge ’e ba ‑lɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ ‑za ’la ꞊kla ’e ni bhe, ge ’bhɛ ’yigɔɔn ’e ba ’fa ꞊la mu ’ɛ ni.»
’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’yee‑ mɛɛ ’ɛ gele, Zesu ‑za wlan ’la ꞊kla ‑a ni, ’kee‑ ’bhɛ ’kpɛn ’yigɔɔnle ‑yaa ‑wa ’ɛ ta mu ’ɛ ni.
Zailusi ’lunɛ ’ɛ ’pegee le ’la ‑yito’ ga ‑yaa ’bhɛ ma ’mu ’bheeyrɛ‑
40Zesu ’pegee ‑yaa ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o nule ‑draa ’yrɛ gbɛ do ’ɛ ta, ’ke ‑zamaa’ ’srɛ do ‑o ‑lɛpale, ‑amasrɔyi ‑o ’kpɛn ’yaa‑ ‑a magbɛn ’zi ’bhɛɛ‑ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ. 41’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ‑o ‑yaa *Zuufu mu daanfɛ’ ’ɛ ꞊la ‑kuŋlii ’la sii Zailusi ’bhɛ ꞊nwa ’bhɛ ’kpɔ zɛnlɛ ’yee‑ Zesu ꞊la, ’ke ’bhɛ ’sromabɔle ‑a ni dɔɔ ‑e ge ’bhɛ ba. 42’Bhɛ ’laa ’sanle‑ bhaama: ‑A ‑lunɛ’ bhɛ do ’kpɔ ’la lɛɛ ‑yaa lɛɛ vu ta plɛ, ’bhɛ ’yaa‑ zan galɛ. ’Bhɛla‑ ‑yile, ’ke Zesu dɔle‑ ’tɛ ’yee‑ Zailusi ba ‑lɛ ma zi ’ɛ ta. ’Duŋ‑, ‑a ge bhla ’ɛ ’zi ’yee‑ Zailusi ba ‑lɛ ma ’ɛ ꞊nɔɔ, mɛɛ mu ’ɛ ’yaa‑ ’eke‑ ‑yrɔn ’zi ‑a zi. 43Le do ‑yaa ’woo‑ mɛɛ mu ’ɛ ’pleŋ‑, ’bhɛ lɛɛ vu ta plɛ ’ke ’bhɛ a ‑yito’ ’ɛ ’lɛ ’laa kan, ‑ayile ‑e ‑yrɛn ‑bebe ꞊bhla gban. ‑Ya ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn ꞊naa ‑a ‑laanɛkpa mu ’ɛ ni, ’duŋ‑ ’mu do ’kpɔ ’laa klɛlɛ ‑a ‑bhee pɛ ’le. 44’Bhɛɛ‑ ‑e ‑nwa yrɛtɛtɛ Zesu ‑zanta’ ’ke ‑ya gbɛ ‑nɛbhɛ’ do ‑zwanle’ Zesu ta dunɛ‑ ’ɛ ma. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke yaa ‑yito’ ’ɛ ’lɛkanle ’bhɛ yrɛ do ’kpɔ ɛ ꞊nɔɔ bhe. 45‑Ayile, ’ke Zesu mɛɛ mu ’ɛ ’lrɔkpale dɔɔ: «‑Dele ’e gbɛ ‑yaan ’ŋ ma ɛɛ?» ‑O ’kpɛn ‑o ‑lɛ ma ‑dwa ’eglɔɔle ’bhɛ ta. ‑Ayile ’ke Piɛri ’a ’pele Zesu ni dɔɔ: «’Ŋ zan, ’e ’yrɛkpa ‑zamaa’ ’ɛ ta ‑gɛ ’eke‑ ‑yrɔn yrɛ ꞊nɔɔ ’e zi.» 46’Duŋ‑ Zesu pe ‑a ni dɔɔ: «Mɛɛ do ‑yaan ’ŋ ma, ‑amasrɔyi faŋgan‑ do ‑pwɛla ’ŋ ’yi.» 47’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’yee‑ le ’ɛ ‑ya ’yaangole ’bhii‑ ‑wa tapwɛla, ’kee‑ nule‑ ‑a ’kpɔ zɛnlɛ Zesu ’lɛɛ. ‑E ‑yaa bɛɛn ’zi ‑gblaan ’ɛ ’kɔɔ. ’Bhɛɛ‑ ‑ya gbɛ ‑nɛbhɛ’ ‑yaan Zesu ma ‑za ’la ma, ’bhɛ ’pegee ‑e ‑bheela gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ blaale‑ ’kee‑ ’bhɛ ’kpɛn ’yigɔɔnle mɔkpɛn’ ’yrɛ ma. 48’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’Ŋ ’lunɛ, ’yee ’e ’kpalawoa ’mi ’yi bhe, ’e bheela‑. Ge ’e ba ‑lɛ ma zrukpaa’ ta.»
Zesu Zailusi ’lunɛ gbaa ’ɛ ’wlɛnna‑ gale ba
49Zesu ’yaa‑ ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’wo zii’ bhla ’la ba, ’ke mɛɛ do dale‑ Zuufu mu daanfɛ’ ’ɛ ‑kuŋlii ’ɛ ba ‑lɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’a pele‑ ’yee‑ ‑kuŋlii ’ɛ ni dɔɔ: «’E ’nɛ ’ɛ ꞊kla siɛle‑, ’yaa ‑kɔɔ’ Zan ’trɛbhɔlɛ.» 50’Duŋ‑ Zesu ’trɔn bɔle ’bhɛ wojan ’ɛ ’yi, ’ke ‑ya pele‑ Zailusi ni dɔɔ: «’Yaa ‑gblaanlɛ’, ’ke ’yee ꞊kpa drɔŋ ’mi ’yi ’e ’nɛ nu ‑bheelɛ’.» 51‑O bhɔle ’yee‑ Zailusi ba ‑lɛ ma, ’ke Zesu ’a pele‑ dɔɔ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa wlalɛ ‑a zi ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’ke yaa ’e go ’yee‑ Zesu ’gbu ’pegee Piɛri, ’bhɛɛ Zaan ’pegee Zaki, ’bhɛɛ‑ ‑nɛ ’ɛ ’yapɛ‑ mu ’ɛ ba. 52’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’yaa‑ ‑yrɛn ma wisi’ zii’ ‑nɛ ’ɛ ta. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Ka ’laa wisilɛ, ‑nɛ ’ɛ yaa galɛ, ‑yoo yidɛ ’zi.» 53‑Ayile, ’ke ‑o ’sɔnsile Zesu ma, ‑amasrɔyi ‑o ’kpɛn ’yaa‑ ‑a ’yaango‑ ’bhii‑ ’yee‑ ‑gblanɛ ’ɛ ‑gaa. 54’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’kunle ‑nɛ ’ɛ gbɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑gbekanle ’eglɔɔle dɔɔ: «‑Gblanɛ, ’e ’wlɛn‑!» 55’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑a nii‑ ’ɛ bɔle‑ ‑a ‑yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ‑wlɛnle’. ‑Ayile ’ke Zesu ’a ’pele dɔɔ ‑o pɛle na ’yee‑ ‑gblanɛ ’ɛ ni. 56‑A dɛ ’pegee ‑a nɛɛ mu ‑liibhaala ‑o ma ’kee‑ kan ‑a ‑daŋ’ ta. ’Bhɛɛ‑ Zesu ‑o ‑lɛmazwan ’kaa ‑za ’la ’bhɛ ꞊kla ‑o lunɛ’ ’ɛ ni waa ’bhɛ ’yigɔɔnlɛ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ni.
9Zesu ‑o ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ ’winbɔ‑ ’zi
1Zesu ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ ’siila‑, ’bhɛɛ‑ ‑e ’zina ‑gbin ’seŋ ’pegee gadɛ mu ‑bhee ’seŋ ꞊naa ‑o ni. 2’Bhɛ blaan, ’ke ‑yoo winbɔle ’kaa ‑o ge ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ma jan ‑nrale’ ’ɛ wo ’bhɛ ’pegee ‑o ge gadɛ mu ‑bhee’. 3’Bhɛɛ‑ ‑e pe ‑o ni dɔɔ: «’Ka ‑o ge ’zi ’taa ’la ta bhe, ’ka ’laa pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’silɛ‑: ’ka ’taawo ’beni oo, gbɛn ta ge ’pepe oo, pɛle oo, ‑gɔli’ oo, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa dunɛ‑ plɛ ’silɛ‑. 4’Ke ’ka ‑ja ’fɛ ’oo ’fɛ ’la ꞊nɔɔ, ’ke ‑o ’ka ’cie ꞊sia ’elrele ’bhɛ ꞊nɔɔ, ‑ka bo ’bhɛ ’fɛ ’ɛ ꞊la ’fɔke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ’ka ge yi ’ɛ ma. 5’Duŋ‑ ’ke ’ka ‑ja ‑wa ’oo ‑wa ’la ta, ’bhɛɛ‑ ’ke waa ’kaa‑ ’cie ’silɛ‑ ’elrele ’bhɛ ꞊nɔɔ, ‑ka go ’bhɛ ‑wa ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ ’ka go bhla ’ɛ zi ‑kaa ꞊nɔɔ bwegblɛn‑ ’ɛ ’wlɛn ’ka gaan mu ’ɛ ’le: ’bhɛ bwegblɛn‑ ’wlɛnle‑ ’ɛ nu klɛlɛ ‑waa yiɛnya ’ɛ ma ‑tɔɔmasie ’le.» 6’Bhɛ klɛle ’tɛ, Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o ‑ja ‑wa mu ’ɛ ’kpɛn ta. ‑O ‑yaa ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wo zii’, ’bhɛ ’pegee ’ke ‑o gadɛ mu ‑bebe bhee ‑o ’kanyrɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn ꞊nɔɔ.
‑Bhleŋgbe Erɔdi blina‑ yiɛndɔza
7Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan dɛle blaan, ’ke Galile ’klɛɛn ’ɛ ta ‑bhleŋgbe Erɔdi Zesu klɛza mu ’ɛ ’kpɛn ’male, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑a zrubatɛdɔle. ‑Amasrɔyi mɛɛ ’ke mu ‑yaa ’pe ’zi dɔɔ: «Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ‑bwela gale ba.» 8Mɛɛ ’ke mu ‑yaa ’pe ’zi dɔɔ: «*Eli ‑le nu gbɛ drɛɛwoa‑ ’ezin‑.» ’Bhɛɛ‑ mɛɛ ‑bhɛɛke’ mu ‑yaa pe ’zi dɔɔ: «‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu gwe gwe ’ɛ do ‑le ‑bwela gale ba.» 9’Yee‑ Erɔdi ’gbu pe dɔɔ: «’An ꞊pia mɛɛ mu ni ’kaa ‑o Zaan ŋgblo ’kan, ’bhɛɛ‑ ‑o ’bhɛ ꞊kla. ’Ŋ ’yoo‑ mɛɛ ’ɛ ‑de ’gbu ‑la klɛza mu ‑lrele’ ma ’zi ‑gee’ ɛɛ?» ‑Ayile ‑e ‑yaa zi ’bhii‑ ‑e Zesu ’ye.
Zesu pɛle ꞊naa mɛɛ ’waa ’soo ni (5.000)
(Matie 14.13-21; Maki 6.32-44; Zaan 6.1-14)
10Zesu ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’la ’winbwa‑, ’mu dale ’taa ’ɛ ta, ’ke ‑woo klɛza mu ’ɛ ’kpɛn ’yigɔɔnle ’a ni. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu gele‑ ‑o ‑le mɛɛ mu ’ɛ ’yrɛ ‑gɔma’ Bɛtisaida ‑wa ’ɛ ba ‑yrɛ ta. 11’Duŋ‑ ‑zamaa’ mu ’ɛ ‑woo geza ’ɛ Bɛtisaida ’bhɛ ’male‑, ’kee‑ ‑o gele ‑o zi ’bhɛ ꞊nɔɔ. ‑Ayile ’ke Zesu ‑o ’kunle ’elrele. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ma ‑jan ’ɛ ’wole ‑o ni, ’bhɛ ’pegee ga ‑yaa mɛɛ ’la zan mu ma ‑e ’mu ’kpɛn ’bheela‑. 12Yromazi bhɔle ‑saan bhla ’la ba, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ ‑woo mabɛɛnle ’a ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ ‑a ni dɔɔ: «‑Kɔɔ’ ‑o ‑bɔn drɛyi’ ‑gɛ bhe, ‑a pe mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ ‑o ge ‑o yilayrɛ mu ’pegee ‑o le pɛle mu ‑glin ‑kɔɔ’ ‑din ‑wa mu ’ɛ ’pegee gba la ’kpaa mu ’ɛ ta.» 13’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Ka mu ’gbu pɛle na ‑o ni!» ‑Ayile ’ke ‑wa pele ‑a ni dɔɔ: «Pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑o ’kɔɔ ’ke yaa ’e go ’bluu ’yri ’soo ’pegee kaa plɛ ba. ’Fɔke ’o ‑ja mɛɛ mu ’lɛɛ‑ ’kpɛn ’lɛbɔ‑ pɛ ‑lɔlɛ’.» 14Wlan ’ɛ ni, ’gwlaan‑ ’waa ’soo ‑le ‑yaa ‑o zi ’bhɛ ’waati ’ɛ ba. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «‑Ka ‑o yala‑ mɛɛ mia plɛ bhɛ vu ‑lɛ ma ‑lɛ ma.» 15‑Ayile, Zesu ’a ꞊pia ‑o ni ’kaa ‑o mɛɛ mu ’ɛ ’yala‑ yaa‑ gbɛya ’la ’yi, ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’mu ’bhɛɛ‑ ꞊kla. 16’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’bluu ’yri ’soo ’ɛ ’pegee kaa plɛ ’ɛ ’sile, ’ke ‑ya ‑yrɛkpale laanima, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑Waanbhaa’ ’pubɔle ’mu ma. ’Bhɛ blaan, ’kee‑ ’bluu mu ’ɛ takanle kplokplo, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ ‑woo ‑yiciɛn’ ‑zamaa’ ’ɛ ma. 17Mɔkpɛn’ pɛbhla‑, ’bhɛɛ‑ mɔkpɛn’ kpɛdwa‑, ’bhɛɛ‑ pɛle ’ɛ ’ke ꞊bwa. ‑O le pɛle ‑vin ’la ꞊bwa, ’bhɛ ciɛ ‑nɛ vu ta plɛ ‑paa.
Piɛri pe ’kaa Zesu ‑o ’ke Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑Kpɔsɔɔ Krisi ’le
(Matie 16.13-19; Maki 8.27-29)
18‑Yrekpaa’ do, Zesu do ‑kplɛn ‑ja ‑a ’seriwolɛ yrɛ do ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑ja ’tɛnlɛ‑ ‑a ma ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ ye. ’Bhɛɛ‑ ‑yoo ‑lrɔkpaa dɔɔ: «Mɛɛ mu ’ɛ ’kpee ma, ’mi ‑o mɛɛ ‑glɔɔn ’ɛ ‑dela ‑le ɛɛ?» 19’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑wa pele‑ dɔɔ: «Mɛɛ ’ke mu pe dɔɔ ’yoo‑ ’ke Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ’le, ‑a ’ke mu pe dɔɔ ’yoo‑ ’ke *Eli ’le. ‑A ‑lɛdo’ pe ’ezin‑ dɔɔ ‑Waanbhaa’ *‑lɛla’ janwo mu gwe gwe ’ɛ do ‑le ‑bwela gale ba, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑le ’bhi ’le.» 20‑Ayile, ’ke Zesu ’woo‑ ’gbu ’lrɔkpale ’kaadɔɔ‑: «’Ka mu ’kpee ma ‑dele ’mi ’gbu ’le ɛɛ?» Piɛri pe dɔɔ: «’Bhi ‑le *Krisi ’le, ‑Waanbhaa’ Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑Kpɔsɔɔ ’gbu ’la ꞊kpaa ’bhɛ ‑le ’bhi ’le.»
Zesu ‑o ‑a dɛza ’ɛ ’pegee ‑a ꞊bweza gale ba ’ɛ ’lɛɛjanwo ’zi
(Matie 16.20-28; Maki 8.27-31)
21’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, Zesu ‑o ‑lɛmazwan dɔɔ waa ’bhɛ za ’ɛ ’pelɛ‑ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ni. 22Zesu pe ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni ’ezin‑ dɔɔ: «‑A ‑lɛdulale ‑o dɔɔ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ nu ‑yrɛn ‑bebe bhlelɛ mɛɛ mu ’kɔɔ: Zuufu mu a ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ ’pegee *’sraka ’lɛna mu ‑kuŋlii mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ *’Toŋ daan mu ’ɛ ‑o nu ‑o ‑baŋgolɛ ‑a ‑yi. ’Bhɛɛ‑ ‑o nu a pelɛ ’kaa ‑wa dɛ. ’Duŋ‑ ‑e nu bwelɛ gale ba ‑a dɛle blaan ‑yrekpaa’ yaga mi ma.»
Klɛle Zesu zi mi ’le ’bhɛ ma ꞊trɔn ‑o ‑mɛla ‑le ɛɛ?
(Matie 16.24-28; Maki 8.34–9.1)
23’Bhɛ blaan, ’ke ‑ya pele‑ ’ezin‑ dɔɔ: «’Ke mɛɛ ’la zan ’a ꞊pia ’kaa ‑yoo zan ’ŋ zi, ’bhɛ zan ’ɛ ’niigo‑ ‑a ’gbu ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑e dɔ ‑yrɛnbhlele ‑la yi ’oo yi, ’ali‑ ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ‑a gale ma; ’bhɛɛ‑ ’bhɛ zan nu dɔlɛ ’ŋ zi ’tɛ. 24‑Amasrɔyi ’ke mɛɛ ’la zan ‑a zi ’bhii‑ ‑ya ’gbu a ’trɛ ta ‑si ’ɛ go ‑za ‑yi, ’bhɛ zan nu bloolɛ ’bhɛ ’si ’ɛ ’yi. ’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’e zru ‑gwa ‑a ’gbu ’si ’ɛ ni ’mi ‑zayi’, ’bhɛ zan nu golɛ ‑za ’yi. 25’Ke bhaaplɛŋ do ’trɛ ta pɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’srɔɔwoa‑, ’bhɛɛ‑ ’ke yaa bole ‑yrɛ ma ‑si ’ɛ ’srɔɔwolɛ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑a ‑lɛyaan ‑jranama ’tɛ ’ɛ ’yi; ’bhɛ ’trɔn‑ ‑a ma ‑mɛla ‑le ɛɛ? 26’Ke mɛɛ ’la zan ‑yralakpaa ’mi ’pegee ’mi ’wojan‑ mu ’ɛ ’lɛɛ, Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ nu ‑yralakpalɛ ’bhɛ zan ’ɛ ’lɛɛ, ’kee‑ ꞊nwa yi ’la ’le ‑yaa’ ’tɔbhɔleya ’ɛ ’yi ’yee‑ ’pegee ‑a Dɛ ‑Waanbhaa’ ’bhɛɛ‑ ‑mlɛkɛ’ ’weŋ mu ’ɛ ’le. 27’Mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ’ɛ ma dɔɔ: Mɛɛ ’la zan mu ’kpɛn ‑o ‑gɛ ‑zɔn, ‑a ’ke mu gale pleŋ‑, ‑o ‑yrɛ nu ’kpalɛ‑ ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya yi ’ɛ ma.»
Zesu ’a dɔgbɛya ’ɛ mabɔɔla
28‑Gbɛɛyi’ do ’kanle blaan, ’ke ’yee‑ Zesu Piɛri ’pegee Zaan ’bhɛɛ‑ Zaki ’siile, ’ke ‑o gele ’sanlɛ‑ vlɛ gɔɔn do wiiŋ‑. ‑O ‑ja ‑o ’seriwolɛ ’bhɛ ꞊nɔɔ ye. 29Zesu ’yaa‑ ’seriwo zii’ bhla ’la ba ’ke ‑a dɔgbɛya ’ɛ niinale, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑a ta dunɛ‑ ’ɛ klɛle‑ ’epu ’peŋpeŋle. 30’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke mɛɛ plɛ ’pwɛle ‑a ba, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑balo klɛle ’sanle ’mu ’le: *Moizi ’pegee *Eli ‑le ‑yaa ’bhɛ mɛɛ plɛ ’ɛ ’le. 31‑O mɛɛ plɛ ‑pwɛla ‑Waanbhaa’ a ‑lreleya ’ɛ ’yi, Zesu nu gelawolɛ Zeruzalɛmu ’taa ’la ta bhe, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa nu ‑Waanbhaa’ zru maza ’la klɛlɛ, ‑o ’bhɛ ‑za mu ’ɛ ’kpɛn ta ‑balo ꞊kla. 32’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, Piɛri ’pegee a madɔ mi plɛ ’ɛ, ‑yaa yidɛ ’zi. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ‑o ‑bwele’, ’ke ‑o Zesu ’lreleya ‑yrayra ’ɛ ’bhile‑ ’pegee mɛɛ plɛ ’ɛ ’yele‑ ‑a ‑din. 33’Woo‑ mɛɛ plɛ ’ɛ ’yaa‑ go ’zi Zesu ‑din bhla ’la ba, Piɛri pe Zesu ni dɔɔ: «’O Zan, ’o klɛlawoa ‑gɛ ’waati ’ɛ ’lɛɛ‑ ba ’bhɛ ꞊kla ’elrele, ‑ayile ’woo‑ zan ’kpaanɛ yaga dɔlɛ: ’Bhi a pɛ do, Moizi a pɛ do ’bhɛɛ‑ Eli a pɛ do.» ’Yee‑ Piɛri ‑yaa ‑jan ’la ’bhɛ ’wo zii’, ‑a ’gbu ’laa ‑yaa ’bhɛ ’yaango‑ ’zi. 34‑E ‑yaa ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’wo zii’ bhla ’la ba, ’ke laflɛ’ ‑gblɛn do nule‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ lii ’ɛ ’kpale ‑o ta. ‑Ayile ’ke ‑gblaan ‑gbɛnɛ do ’klale ‑o ‑yi. 35’Bhɛɛ‑ ’ke ‑weli do dale‑ ’yee‑ laflɛ’ ‑gblɛn ’ɛ ’yi dɔɔ: «’Mi ’ŋ Gbe ’la makwan‑ ’yele‑ ‑gɛ, ‑ka ’ka ’trɔnkpa ’a ni ’elrele!» 36’Bhɛ ‑weli’ ’ɛ ’male‑ blaan, ‑o Zesu do ‑kplɛnnɛ’ ‑la ꞊ya. ’Duŋ‑ ’woo‑ Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ waa ’bhɛ ‑za ’ɛ sanɛ‑ ’wolɛ‑ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ni ’bhɛ ’waati ’ɛ ba.
Zesu ‑nɛ do ‑bheela
(Matie 17.14-18; Maki 9.14-27)
37’Bhɛ ta tooklin‑ yi ’ɛ ’le, ’ke Zesu gole‑ gɔɔn ’ɛ ’wiiŋ‑, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ nule‑ ‑a kpɛ ‑la. ’Ezin‑ ’ke ‑zamaa’ do nule ‑a ‑lɛpalɛ. 38’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke mɛɛ do ‑gbekanle ’sanle ‑zamaa’ ’ɛ ’pleŋ‑ dɔɔ: «’Ŋ Zan, ’yrɛkpa ’ŋ gbe ‑nɛbhɛ’ do ’kpɔ ’ɛ ta ‑gɛ! 39’Zina ’la ‑ya zi, ’kee ꞊pwa ‑a ta ’waati ’la ba, ‑e ‑gbekan’ ’eglɔɔle, ’bhɛɛ‑ ‑e bɛɛn ‑kpakpa ’eglɔɔle, ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑liile’ ’plii ’ɛ pwɛ ‑a ‑lɛ ma. ‑E ‑yrɛn ’ɛ ’kpɛn ‑glɔɔn kpa a ta, ’bhɛɛ‑ yaa go ‑a ta veŋ‑. 40‑Ayile, ’ŋ ꞊nwa ’tɛnlɛ‑ ’yaa‑ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ŋ ‑sromabwa ‑o ni dɔɔ ‑o ’yee‑ ’zina ’ɛ ‑gbin ‑a zi ’bhɛɛ‑ waa ’sɔlɛ‑ ’bhɛ klɛle‑.» 41’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’lale ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ta dɔɔ: «Mɛɛ ’kpee ’yɔɔ‑ mu, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ’ka kpa ’ŋ ’yi! ‑A ‑vinbwa ’waati ’wɛɛ‑ ’ke ’ŋ bo ’ka ’kwe ’sile‑ ma ɛɛ? Nu ’e gbe ’ɛ ’le ’ŋ ni ‑gɛ.» 42‑O ‑yaa zan ‑nɛ ’ɛ ’le Zesu ni ’waati ’la ba, ’ke ’zina ’ɛ ’pɔle ‑a ta, ’ke ‑ya blinle‑ ’trɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ bɛɛnle‑ ‑kpakpa. ’Bhɛ ’yi bhe ’tɛ, ’ke Zesu ’pɛɛnle ’yee‑ ’zina ’ɛ ta ’eglɔɔle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑nɛ ’ɛ ’bheele. ’Bhɛ blaan ’ke Zesu ’a ’nale ‑a dɛ ni. 43’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ gbɛɛn‑ bhe, ‑Waanbhaa’ a ‑glɔɔya’ ’ɛ ‑e mɔkpɛn’ ’kpeelɛnia.
Zesu ‑o ‑a dɛza ’ɛ ’wo gbɛ drɛɛwo ’zi
(Matie 17.22-23; Maki 9.30-32)
Zesu klɛza mu ’ɛ ꞊yaa mɔkpɛn’ ’kpeelɛni zii’, ‑ayile ‑e pe ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: 44«’Ŋ ’yoo‑ zan ‑jan ’la ’wolɛ‑ ’ka ni ‑gɛ bhe, ‑kaa ’kpa ’elrele ’ka ’kpee: ‑Woo zan ‑dawli’ ’kpalɛ‑ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ gbɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑wa ‑lɛna’ mɛɛ mu ni.» 45’Duŋ‑ waa ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’yimalɛ, ‑amasrɔyi ‑gblo ‑yaa ‑o yikan’ ’yrɛ ta,’bhɛɛ‑ waa ‑yaa sɔ ‑a ‑yimale kplankplan. ’Bhɛɛ‑ waa ’sɔlɛ‑ Zesu ’lrɔkpale ‑a ‑yi ’ɛ ma, ‑amasrɔyi ‑o ‑yaa ‑gblaan ’zi ’bhɛ ’lɛɛ.
‑De ’gbu ‑le ’egblaane Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kpɛn ba ɛɛ?
46Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o zaabɔle ‑saan ‑za do ta dɔɔ ‑o ‑de ’gbu ‑la gblaan ‑yiya’ ‑o ’kpɛn ba. 47Zesu ’a ’yaangole ’bhii‑ ‑o ‑yaa zaabɔ ’zi ’bhɛɛ‑ ‑za ’ɛ ta, ’kee ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ do ’kunle ’bhɛ gbɛ ma, ’kee‑ ’bhɛ dulale ‑a ‑din. 48’Bhɛɛ‑ ‑e pe ‑o ni dɔɔ: «’Ke mɛɛ ’la zan ‑nɛ ’lɛɛ‑ ‑za ꞊kwan ’elrele ’mi ‑zayi’, ’bhɛ zan ’ɛ ’bhɛ ’mi ‑la ‑za ‑kwan ’elrele bhe. ’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’mi ‑za ‑kwan ’elrele, ’bhɛ zan ’ɛ ’bhɛ ’ŋ ’winbɔ‑ mi ’ɛ ’bhɛɛ‑ ‑za ‑kwan ’elrele ’ezin‑ bhe. ‑Ayile ’ke mɛɛ ’la zan ’bhɛ ’gbu mavɛɛla ’ka ba ’bhɛ zan ’ɛ ’bhɛla‑ gblaan ’yiya‑ ’ka ’kpɛn ni.»
Mɛɛ ’la zan laa ‑o ‑kɔɔ’ ’sɔɔnnii ’le, ’bhɛ ‑o ’ke ‑kɔɔ’ ’yiɛnii ’le
49’Bhɛ ya ’ɛ ’yi bhe, ’ke Zaan ’a pele Zesu ni dɔɔ: «’O Daan mi, ’o mɛɛ do ‑ya ’ke ‑yoo ’zina mu ‑gbin ’zi mɛɛ mu zi ’e ’tɔ ’ɛ ’yi. ’O mɔɔ pe ‑a ni ’kaa ‑e ’ploo‑ ’bhɛ ma, ‑amasrɔyi ‑yaa ‑o ’ke ’yaa‑ ‑klaŋlanɛ ’ɛ do ’le.» 50’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’Ka ’laa ’bhɛ ’saawolɛ ’bhɛ zan ’ɛ ’kɔɔ, ‑amasrɔyi, mɛɛ la zan laa ‑o ’ka ’sɔɔnnii ’le, ’bhɛ zan ‑o ’ka ’yiɛnii ‑la ‑le.»
ZESU ‑O GE ’ZI ZERUZALƐMU
Samari ’klɛɛn ’ɛ ’yi ‑wa do ta mu ‑o ‑baŋgwa Zesu ’yi
51Zesu a laflɛ’ ’yi ge bhla ’la ꞊bhwa ‑wa ‑din, ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ ‑e gele‑ ‑cian Zeruzalɛmu. 52’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ‑e mɛɛ ’ke mu winbwa‑ ‑a ‑lɛɛ magaan zayi’. ’Bhɛ zan mu ’ɛ ‑o ‑ja, ’bhɛɛ‑ ‑o ꞊bhwa Samari ’klɛɛn ’ɛ ’yi ‑wa do ta. 53’Duŋ‑ ’bhɛ ‑wa ’ɛ ta mu ’ɛ waa ‑o gbɛdɔlɛ Zesu ꞊la, ‑amasrɔyi ‑e ‑yaa ge ’zi Zeruzalɛmu. 54’Bhɛ klɛle ’tɛ, ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ, Zaki ’pegee Zaan ’bhɛ ’yele‑ ’ke ‑woo zrupliile, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ Zesu ni dɔɔ: «Mɛɛzan, ’ya zi ’bhii ’wa ’pe laflɛ’ ’yi ’tɛ ’ɛ ni ’kaa ‑e zina‑ ‑o ta, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ’kpɛn kpacie ɛɛ?»
55’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’lale ‑o ta ’kaa ‑o wojan ’ɛ ‑yoo ’eyɔɔle. 56’Bhɛ blaan, ’ke ‑o gele‑ ‑wa ’bhɛɛke do ta.
‑O klɛ Zesu Krisi a ‑klaŋlanɛ ’le ’nale‑ ‑a ma ɛɛ?
57‑O ‑yaa Zeruzalɛmu ’taa ’ɛ ta bhla ’la ba, ’ke mɛɛ do ’a ’pele Zesu ni dɔɔ: «’Kee ‑ja yrɛ ’oo yrɛ ’la ꞊nɔɔ, ’ŋ nu gelɛ ’e zi ’bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ.» 58’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ’a ni dɔɔ: «‑Gbɛŋgbɛni mu yi ‑gluu mu ‑o, ’bhɛɛ‑ laanima maannɛ‑ mu yi ’fɛ mu ‑o, ’duŋ‑ yilayrɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑o Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’kɔɔ ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑yitrɛ’ ’bhɛ ꞊nɔɔ.»
59’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, Zesu pe mɛɛ ‑bhɛɛke’ do ni dɔɔ: «Nu dɔ ’ŋ zi!» ’Bhɛ zan ’ɛ pe ‑a ni dɔɔ: «Mɛɛzan, ‑a ’to ’ke ’ŋ ꞊yaan ’ŋ dɛ binlele ’waati ’la ba ’bhɛɛ‑ ’ŋ nu dɔlɛ ’e zi.» 60’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ’bhɛ zan ’ɛ ni dɔɔ: «Mɛɛ gbaa mu a gbaa mu ’ɛ ’to ‑o ’kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ‑woo bin. ’Bhi ’duŋ‑, ge *‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ma ’ɛ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wo mɛɛ mu ni.» 61’Bhɛ blaan, ’ke mɛɛ do ’a ’pele Zesu ni dɔɔ: «Mɛɛzan, ’ŋ ’yoo‑ ‑a zi ’bhii‑ ’ŋ dɔ ’e zi, ’duŋ‑ ‑a ’to ’ke ’ŋ ge ’ŋ ’srawo ’an ’fa ꞊la mu ’ɛ ma ’elwale ’pe.» 62‑Ayile ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’Ke mɛɛ ’la zan ’e gbɛ ꞊kpaa dri mu a yewo ‑kpoo ’yri ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ’yrɛkpaa‑ ‑a ‑zanta’, ’bhɛ zan ’ɛ yaa mɛɛ maza ‑yanwo’ ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya zi ’ɛ ta.»
10Zesu ‑o ‑klaŋlanɛ mia yaga bhɛ vu ’winbɔ‑ ’zi
1’Bhɛ ‑za mu ’ɛ blaan, Mɛɛzan Zesu ‑klaŋlanɛ mia yaga bhɛ vu makwan‑, ’bhɛɛ‑ ‑yoo winbwa‑ ‑a ‑lɛɛ. ’Yee‑ ’gbu ’yaa‑ nu ’kanlɛ‑ ‑wa mu ’la ’kpɛn ’pegee yrɛ mu ’la ’kpɛn ꞊nɔɔ ‑e pe ‑o ni ’kaa ‑o ’kan ‑sɔ ‑a ‑lɛɛ ’mu ’kpɛn ꞊nɔɔ. 2‑E pe ‑o ni dɔɔ: «‑Mlɔ gba ’ɛ ‑yoo ’egbɛnɛle, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑tranna gban, ’duŋ‑ ‑a ’kan mu laa ‑o ’ebebele. ‑Ayile ‑ka ‑sromabɔ gbazan ’ɛ ni dɔɔ ’bhɛ ‑mlɔ ’ɛ ’kan mu ’ɛ baankpa’ ‑o ba, ’bhɛɛ‑ ‑wa kan, ’bhɛ ’pegee ‑wa zrɛdɔ. 3‑Ka ge, ’ŋ ’yoo‑ ’ka ’winbɔ‑ ’zi mɛɛ mu ’ɛ ba, ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o ’bhii‑ ‑bhlaa gwlɛn bhlonɛ‑ mu klɛ srɔpɛ mu pleŋ‑ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. 4’Ka ge bhla ’ɛ zi, ’ka ’laa ‑gɔli’ bɔlɛ ’ka ’wiiŋ‑, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ’taa ta ge ’pepe ’silɛ‑, ’bhɛ ’pegee ’ka ’laa ‑sawla ’wlalɛ‑ ’ka gaan ma. ’Ka ’laa dulalɛ zi ’lii, ’bhɛɛ‑ ’ka mɛɛ ’pubɔ‑. 5’Ke ’ka ꞊wlaa ’fɛ ’oo ’fɛ ’la ꞊la, ‑kaa pe ’bhɛ ꞊la mu ’ɛ ni dɔɔ: ‹Bhaa ‑Waanbhaa’ ’ka bɔ ’edɔɔle!› 6’Ke yilabla sɔ ’bhɛ ’fɛ ’ɛ ꞊la mi ’ɛ do ni, ’bhɛ zan ’ɛ nu ’kaa‑ ’duma ’ɛ ’srɔɔwolɛ. ’Duŋ‑ ’ke yilabla ’laa sɔ ’bhɛ ’fɛ ’ɛ ꞊la mu ’ɛ ni, ’ka ’laa ’bhɛ ꞊la mu ’ɛ ’dumawolɛ. 7’Ke ’ka ꞊wlaa ’fɛ ꞊lwa ’la ꞊la, ‑ka bo ’bhɛɛ‑ ꞊la, ’ke ‑o ’ka ‑gbaa pɛle ’pegee ‑yi ’la ba, ‑kaa bhle ’bhɛ ’pegee ‑kaa mi. ‑Amasrɔyi, yewonɛ ’ɛ ’sra‑ ‑o ’kɛla ’le ‑o ’bhɛɛ‑ na ‑a ni. ’Ka ’laa bolɛ ’kaanle‑ ma ’fɛ mu ꞊la do do 8’Ke ’ka ‑ja ‑wa ’oo ‑wa ’la ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’ka ’cieya‑ ꞊kla ’elrele ’bhɛ ꞊nɔɔ, ’bhɛ ’pegee ’ke ‑o pɛ ’oo pɛ ’la ꞊naa ’ka ni, ‑ka ’bhɛ ’bhle. 9‑Ka ’bhɛ ‑wa ’ɛ ta gadɛ mu ’ɛ ’bhee‑, ’bhɛɛ‑ ‑kaa pe ‑o ni dɔɔ: ‹‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya yi ’ɛ ꞊bhwa ’ka ‑din.› 10’Duŋ‑ ’ke ’ka ‑ja ‑wa ’la ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ꞊nɔɔ mu ’ɛ waa ’ka ’cieya‑ klɛlɛ, ‑ka go ’bhɛ ‑wa ’ɛ ta. 11’Ka go bhla zi ’bhɛ ‑wa ’ɛ ta, ‑kaa pe dɔɔ: ‹’O ’kaa‑ ‑wa ’kpee bwegblɛn‑ ’ɛ ’wlɛn zii’ ’ka ’gbu ’kaama‑ ’o gaan mu ’ɛ ’le. ’Duŋ‑ ‑kaa ’yaango‑ dɔɔ ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya yi ’ɛ ꞊bhwa ’ka ‑din.› 12‑Ayile ’mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ma dɔɔ ‑Waanbhaa’ a ’kitikan yi ‑gbɛnɛ ’ɛ ’le, waa nu ’sɔlɛ‑ ’yee‑ ‑wa ’ɛ ta mu ’ɛ ‑o ta ‑yrɛn ’ɛ ’kpale Sodɔmu a pɛ ta ‑yrɛn ’ɛ ’bhɛ ma.»
‑Wa ’ke ta mu laa dɔlɛ ‑a ‑la ’ke ‑woo kpa Zesu ’yi
13Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Ka ta ‑yrɛn! ’Ka mu Korazɛn mu! ’Ka ta ‑yrɛn! ’Ka mu Bɛtisaida mu! ’Ŋ ’sɔle‑ maza mu ’la ꞊kla ’ka ba, ’kee‑ ’kpa bi ’ŋ ’bhɛ yɛkɛ‑ ’sɔle‑ maza mu klɛ Tiri ’pegee Sidɔn ‑wa mu ’ɛ ta, ‑zɔn ’laa ’bhɛ ’le ’ke ‑zadɔwɛɛ ꞊bwa gban ‑o ma ‑waa’ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ‑zayi’, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ‑ploola gban ’bhɛ mu klɛle ma. ‑O ‑yaa nu ’bhɛ zrɔnlɛ ‑bɔtɔ kplɛ ’pegee ‑yie ’klalele ‑o ta. 14’Bhɛla‑ ‑yile, ‑Waanbhaa’ a ’kitikan yi ‑gbɛnɛ ’ɛ ’le, Tiri ‑wa ’ɛ ’pegee Sidɔn ‑wa ’ɛ ta mu ’ɛ ‑o ta ‑yrɛn ’ɛ yaa nu ‑lalɛ’ ’bhii‑ ’ka mu a pɛ ’ɛ gbɛɛn‑. 15’Bhɛɛ‑ ’ka mu Kapɛnɔmu ‑wa ’ɛ ta mu, ’ka ’kpee ma ’ka nu ‑wlɛnlɛ’, ’bhɛɛ‑ ’ka tɛn laflɛ’ ma ɛɛ? ‑Waanbhaa’ nu ’ka mazinalɛ, ’bhɛɛ‑ ‑e ge ’ka ’le ‑jranama ’tɛ ’ɛ ’yi.»
16’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’a ’pele ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Ke mɛɛ ’la zan ’e ’trɔnkpaa‑ ’ka ’wojan‑ ‑la, ’bhɛ zan ‑o ’bhɛ ’trɔnkpa zii’ ’mi ‑la wojan ’ɛ ’la bhe ’ezin‑. ’Ke mɛɛ ’la zan ’bhɛ ‑baŋgwa ’ka ’yi, ’bhɛ zan ’bhɛ ‑baŋgwa ’mi ‑la ‑yi bhe. ’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’bhɛ ‑baŋgwa ’mi ’yi, ’bhɛ zan ’ɛ ’bhɛ ‑baŋgwa mɛɛ ’la zan ’mi ’winbwa‑ ’bhɛɛ‑ ’yi ’ezin‑.»
‑Klaŋlanɛ mia yaga bhɛ vu ’ɛ ‑o dale blaan ‑waa’ ’taa ’ɛ ta
17Zesu a ‑klaŋlanɛ mia yaga bhɛ vu ’ɛ ‑o ‑ja, ’bhɛɛ‑ ‑o ꞊nwa. ‑O zrukpaa’ gbɛ ‑yɔɔ’ ’ɛ ’kɔɔ ’ke ‑wa pele‑ Zesu ni dɔɔ: «’O Daan mi, ‑glɔɔya’ ’la ‑yoo ’e ’tɔ ’ɛ ’yi ’bhɛ ‑zayi’, ’o ’kpaale‑ ‑o ’zina mu ’ɛ ’wiiŋ‑; ’bhɛɛ‑ ’ke ’wa ꞊pia ‑o ni ‑o ’kɛla ’bhɛ klɛ ‑o ’bhɛɛ‑ klɛ.» 18’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’Ŋ ’yrɛ ’yaa‑ ‑Setran’ baale ma ’kee‑ da laflɛ’ ’yi blaale‑ ’bhii‑ la ‑yrɛbɔgbɛya ’ɛ gbɛɛn‑. 19‑Ka ’ka ’trɔnkpa doo: ’ŋ ’bhɛ ’seŋ ꞊naa ’ka ni ’ke ’ka sɔ ’taawole mlɛ mu ’pegee ‑zaanweele mu ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ’ka sɔ ’kpaale ‑kɔɔ’ ’sɔɔnnii ’ɛ yaa ‑glɔɔya’ ’ɛ ’wiiŋ‑. Pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa nu ’sɔlɛ‑ ‑za ’yɔɔ‑ do ’kpɔ klɛle‑ ’ka ni. 20’Duŋ‑, ’ka ’laa ’ka zrukpaalɛ ’ka ’kpaale‑ ’la ‑yoo ’zina mu wiiŋ‑ ’bhɛ ‑zayi’. ’Duŋ‑ ’ka zrukpaale klɛ ‑Waanbhaa’ ’ka ’tɔ mu ’ɛ yɔɔn ’la ꞊dia gban laanima ’bhɛɛ‑ ‑zayi’.»
Zesu zrukpaale ‑o ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ba zayi’
21’Bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba, ’ke *Lii ’Weŋ ’ɛ zrukpaa’ ‑gbɛnɛ do zinale Zesu ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «’Ŋ Dɛ ’trɛ ’pegee laflɛ’ Zan, ’mi ’e ’pubɔ, ‑amasrɔyi ’e ‑za ’la ‑gaanna ‑zadɔ’ mu ’pegee ’sɛwɛdɔ mu ‑lɛɛ, ’e ’bhɛɛ‑ ‑zrɔnna ‑nɛ mu ’ɛ ni. ‑E ‑swa ’e ni ’ke ’ya klɛ ’bhɛ gbɛɛn‑, ‑ayile ’mi ’e ’tɔbhɔ‑ ’egbɛnɛle.
22«’Ŋ Dɛ ‑za ’kpɛn gbɛkpaa‑ ’mi ’kɔɔ. Mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ’mi dɔ ’ke yaa ’e go ’yee‑ do ‑kplɛn ba. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ’mi Dɛ ’ɛ dɔ ’ke yaa ’e go ’mi ‑a Gbe do ‑kplɛn, ’pegee mɛɛ ’la zan ‑a Gbe ‑a zi ’bhii‑ ’bhɛ zan ’a dɔ ’bhɛ ba.»
23’Bhɛ blaan, ’ke ‑ya l‑ɛklale ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ’mu ni dɔɔ: «’Ka mu ’la ’ka ’yrɛ ‑o ‑za ’lɛɛ‑ ma ‑gɛ ‑zɔn bhe, ’kaa‑ pɛ ‑yinra’. 24‑Amasrɔyi, ‑za ’la ’kpɛn ‑o klɛ ’zi ’ka yrɛ ma ‑gɛ ‑zɔn bhe, ’elwaleta ‑Waanbhaa’ *‑lɛla’ janwo mu ‑bebe ’pegee ‑bhleŋgbe ‑bebe ’ke mu ‑yaa zi ’bhii‑ ’yee‑ ‑za ’lɛɛ‑ klɛ ‑o ‑yrɛ ma, ’bhɛɛ‑ yaa klɛlɛ ‑o ‑yrɛ ma. ‑O ‑yaa zi ’bhii‑ ‑wa ma, ’bhɛɛ‑ waa malɛ.»
Samari mɛɛ wlan do ma ‑gɔɔn
25’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ’Toŋ daan mu ’ɛ do nule‑ Zesu ’lrɔkpalɛ, ‑e ‑yaa zi ’bhii‑ ‑ya ‑yidan’. ’Bhɛla‑ ‑yile ’bhɛ ’Toŋ daan mi ’ɛ pe ‑a ni dɔɔ: «’An klɛ ’gbu ’nale‑ ‑a ma ’bhɛɛ‑ ’ŋ sɔ ‑Waanbhaa’ ba bole ‑yrɛ ma ‑si ’la ‑daŋ ’laa ‑o ’bhɛ ma ’bhɛ ’srɔɔwole ɛɛ?» 26’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ’a ni dɔɔ: «‑O ‑mɛ pɛ za ‑la yɔɔndia‑ ‑ Moizi a ’toŋ ’sɛwɛ ’ɛ ’yi ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ’ya ’yima‑ ’nale‑ ɛɛ?» 27’Yee‑ mɛɛ ’ɛ ‑e pe Zesu ni dɔɔ: «’Toŋ ’ɛ ta, ‑a yɔɔndɛle ‑o dɔɔ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ’sɔ ’e ni ’e zru oo, ’e ’nii‑ oo, ’e faŋgan‑ oo ’bhɛ ’pegee ’e ’kpeejan‑ ’ɛ ’kpɛn ’le. ’Bhɛɛ‑ ’e ‑vindo’ mi ’sɔ ’e ni ’bhii‑ ’e ‑za sɔ ’e ’gbu ni gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑.» 28’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’Ye ’an ‑jan ’ɛ ’lɛkwan‑ ’elrele, ’bhi ge ’bhɛ ’yansi za klɛ, ’bhɛɛ‑ ’e nu bole ‑yrɛ ‑si ’la ‑daŋ’ ’laa ‑o ’bhɛ ma ’bhɛ ’srɔɔwolɛ.» 29’Duŋ‑ ’yee‑ ’Toŋ daan mi ’ɛ ’yaa‑ zi ’bhii‑ ‑e ’zoo ’na ‑a ’gbu ni, ‑ayile ’kee‑ Zesu ’lrɔkpale dɔɔ: «‑De ’gbu ‑le ’ŋ ‑vindo’ mi ’le ɛɛ?» 30’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ‑gɔɔn do bɔle‑ dɔɔ: «‑Yrekpaa’ do, mɛɛ do ‑daa Zeruzalɛmu, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa ge ’zi Zeriko. ‑E bhɔle yrɛ do ꞊nɔɔ ’ke ‑faannii’ mu baale’ ‑a ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn ’sile, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa tafɛle; ’bhɛ ’pegee ’ke ‑wa madiŋwole, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ‑zrɔle’ baale ’tole zi ’ɛ ’lii, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o jilale. 31’Bhɛ ya ’ɛ ’yi bhe, ’sraka ’lɛna mi do ’kanle‑ ‑bɛŋgwa ’yee‑ zi do ’kpɔ ’ɛ ’lii ’bhɛ ’waati ’ɛ ba. ‑E bhɔle ’yee‑ mɛɛ ’ɛ baale ta, ’ke ‑ya taglinle frii, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’kanle ’a ‑gɔma, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ jilale. 32’Bhɛ blaan, ’ke Levi ’srɛ mu ’ɛ do ’kanle‑ ‑bɛŋgole ’yee‑ zi do ’kpɔ ’ɛ ’lii. ’Bhɛ ’bhɔle‑ ’yee‑ mɛɛ ’ɛ ta, ’ke ‑ya taglinle ’ezin‑ frii, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’kanle ’ezin‑ ‑a ‑gɔma’. 33’Bhɛɛ‑ boolazi, Samari mɛɛ do ‑yaa ge ’zi ’taa ta ’yee‑ zi do ’kpɔ ’ɛ zi ’ezin‑. ‑E bhɔle ’yee‑ mɛɛ ’ɛ ‑din, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑yrɛkpale a ma, ’ke ‑a ‑yrɛn ‑gbɛnɛ ’klale ‑a ma. 34‑Ayile, ’ke ‑ya mabɛɛnle ’a ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ma bhɛ mu ’ɛ ’tɛkpale ‑yrɔn ’pegee ‑laanɛ’ ’yi ’le, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ sɔgbɛ ‑yrele’ ’mu bhɛ mu ’ɛ ta. ’Bhɛ blaan, ’kee‑ ’yee‑ mɛɛ ’ɛ ’sanle ‑yaa’ ‑soofali ’ɛ ta, ’kee‑ gele‑ ’kɛle‑ ’cie mu yi ’fɛ do ‑la. ‑E bhɔle ’bhɛ ꞊nɔɔ ye, ’kee‑ ’yee‑ mɛɛ ’ɛ ’laanɛkpale ’elrele, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ‑yrɛkpale ’bhɛ ba. 35’Bhɛ ta tooklin‑ yi ’le, ‑e denie ‑gɔli’ ’taŋbha plɛ ꞊sia ‑a ba ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ‑naa ’cie mu yi ’fɛzan‑ ’ɛ ni, ’bhɛɛ‑ ‑e pe ’bhɛ ni dɔɔ: ‹’E ’yrɛkpa mɛɛ ’lɛɛ‑ ba ’elrele, ’ke ’ŋ ‑daa ’an ’taa ’ɛ ta yi ’la ’le, ’e ‑gɔli’ yɛkɛ‑ ’la ’siɛla‑ ’ke ’bhɛ kan ’kɛlɛɛ‑ ta, ’ŋ nu ’bhɛ ’kpɛn gbawolɛ ’e ni.›»
36’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’yee‑ ’Toŋ daan mi ’ɛ ’lrɔkpale dɔɔ: «’Bhi ’kpee ma, ’woo‑ mɛɛ yaga ’la bhe, ‑o ‑de ’gbu ‑le ꞊kla ‑faannii’ mu ‑balaa’ mɛɛ ’la zan ta ’bhɛ ‑vindo’ mi ’le ɛɛ?» 37’Yee‑ ’Toŋ daan mi ’ɛ pe dɔɔ: «‑A ‑yrɛnklaa mɛɛ ’la zan ma, ’bhɛ ‑le ꞊kla ‑a ‑bhoo ’ɛ ’le.» ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a pele ‑a ni dɔɔ: «’Bhi ge ’bhɛ ’yansi za klɛ.»
Zesu ‑ja Maati ’pegee Mari ba
38Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’yaa‑ ge ’zi Zeruzalɛmu ’taa ’ɛ ta ’waati ’la ba, ’ke ‑o bhɔle‑ ‑wa do ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ ‑o zɛnlɛ ‑o ‑yaa le ’la ’bhɛ sii Maati ’bhɛ ba. 39Maati ’nwale‑ do ‑yaa, ‑o ‑yaa ’bhɛ sii Mari. Mɛɛzan Zesu ’yaa‑ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wo zii’ ’waati ’la ba, ’ke ’yee‑ Mari gele‑ yaalɛ ’bhɛ gaan ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ’trɔnkpa‑ ’bhɛ ’wojan‑ ’ɛ ꞊la. 40’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ‑a ‑doole’ Maati yrɛ ba ’tɛ ’yaa‑ kpo klɛle ma, ’bhɛ ’pegee ’fɛ ’ɛ ꞊la ye ‑glɔɔn ’ɛ ’kpɛn ’wole‑ ma. ‑Ayile ’kee‑ nule‑ ‑a pelɛ Zesu ni dɔɔ: «’Ŋ Zan, ’ŋ ’nwale‑ ’ɛ ‑yoo ’ŋ do ‑kplɛn ’tolawoa ye ’ɛ ’wole‑ ma, ’bhɛ ’laa la ’ɛ ma ɛɛ? ‑A pe ‑a ni ’kaa ‑e nu bhɔ ’ŋ ba kpo klɛle ’ɛ ’le.» 41Zesu pe ‑a ni dɔɔ: «’E Maati, ’E Maati! ’E ’yrɛbatɛdɔle ‑o, ’bhɛɛ‑ ’e wlayrɛ ’ɛ ’pale‑ ‑o ‑za ‑bebe ‑zayi’. 42‑Nafan ‑o ‑za do ’kpɔ ‑la ma, ’ke ’bhɛ kan pɛ ’kpɛn ta, Mari ’bhɛɛ‑ makwan‑, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa nu ’sɔlɛ ’bhɛ ’kunle ‑a ’kɔɔ.»
11Zesu ‑o ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ daan ’zi ’seriwole ’le
1‑Yrekpaa’ do, Zesu ’yaa‑ ’seriwo zii’ yrɛ do ꞊nɔɔ. ‑E yanle ‑a ’seriwolele, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ do ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «Mɛɛzan, ’o daan ’o ’seriwolele, ’bhii‑ Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan bhɛ a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑daanna ’mu ’seriwolele gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑.» 2‑Ayile, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Ke ’ka ‑o ’ka ’seriwole ‑kaa pe dɔɔ:
‹’O Dɛ ‑Waanbhaa’, bhaa mɔkpɛn’ ’a dɔ ’bhii‑ ’yoo‑ ’weŋ!
Bhaa ’yaa‑ ‑bhleŋgbeya yaa‑ yi ’ɛ ’bhɔ.
3’O gba yi oo yi, ’o maza ‑o pɛbhle ’la ma ’bhɛ ba!
4’Waa‑ ‑za ’yɔɔ mu ’ɛ ‑sroma ’yan, ’bhii‑ mɛɛ ’la zan mu ‑za ’yɔɔ mu ꞊kla ’o ni ’o ’bhɛ zan mu a ‑sroma yan gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑.
’Yaa ’tolɛ‑ ’ke ‑Setran’ ’o ’lɛkan‑, ’bhɛɛ‑ ‑yoo’ balaa’ ‑za ’yɔɔ‑ ’yi.›»
5Zesu pe ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Ke ’ka do ’bhɛ ’wlɛnna‑ blaŋdrɛyi, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑ja ’tɛnlɛ‑ ‑a bhɛgwlɛn do ma, ’bhɛɛ‑ ‑e kɔkɔdia ’bhɛ ta, ’ke ‑ya pe ’bhɛ ni dɔɔ: ‹’Ŋ ’bhɛgwlɛn‑, ’e ’wlɛn‑, ’bhɛɛ‑ ’ye ’ŋ gba ’bluu ’yri yaga ba. 6‑Amasrɔyi ’ŋ ’bhɛgwlɛn‑ do ‑daa ’taa ta ‑bi ’lɛɛ‑ zi, ’bhɛɛ‑ ‑e ꞊nwa ’ŋ ba. Pɛle kplankplan laa ‑o ’ŋ ’kɔɔ ’ke ’an ’lɛwɛɛ kpo klɛ.› 7’Bhɛɛ‑ ’bhɛ ’yi bhe ’tɛ, ‑a bhɛgwlɛn ’la ’yilale ‑o ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛ ’a ’lɛkun ‑a ni dɔɔ: ‹’Ŋ ’to ’srɔ! ’Mi ’pegee ’ŋ ’nɛ mu ’ɛ ’o ’yilaa‑ gban, ‑ayile ’o ’fɛ ’liikoŋ bhɛ ’ɛ ꞊bwa gban. ’Naa sɔ ‑li ’ŋ ’wlɛnle, ’bhɛɛ‑ ’ŋ ge ’bluu ’nalɛ‑ ’e ni.› 8’Mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ma dɔɔ: ’Ali‑ ’ke yaa ‑wlɛnlɛ’, ’bhɛɛ‑ ‑e ’bluu ’ɛ na ‑a bhɛgwlɛn ’ɛ ni ‑waa’ bhɛgwlɛnya ’ɛ ma; ’ke ’bhɛ ꞊bwa ‑a matɛdɔ yrɛ nɔɔ‑, ‑e nu ‑a ‑wlɛnlɛ’, ’bhɛɛ‑ ‑e ’bluu ’ɛ na ’bhɛ ni. 9’Bhɛla‑ ‑yile ’mi pe ’ka ni dɔɔ ’ke ’ka pɛ ’oo pɛ ’la ’yrɛwoa‑ ‑Waanbhaa’ ma, ‑e nu ’bhɛ pɛ ’ɛ ’nalɛ‑ ’ka ni. ’Ke ’ka pɛ ’oo pɛ ’la ’bhɛ ‑glinna ‑Waanbhaa’ ba, ’ka nu ’bhɛɛ‑ ’srɔɔwolɛ. ‑Ka kɔkɔdɛ ’fɛ ’liikoŋ ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ nu ‑a ‑liigolɛ ’ka ni. 10‑Amasrɔyi, ’ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan maza ‑o pɛ ’la ma, ’kee‑ ’bhɛ ’yrɛwoa‑ ‑Waanbhaa’ ma, ’bhɛ zan nu ’bhɛ pɛ ’ɛ ’srɔɔwolɛ. ’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan maza ‑o pɛ ’la ma ’kee‑ ’bhɛ pɛ ’ɛ ziglinna ‑Waanbhaa’ ba, ’bhɛ zan nu ’bhɛ pɛ ’ɛ ’srɔɔwolɛ; ’ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan kɔkɔdia, ‑o nu ’fɛ ’ɛ ’liigolɛ ’bhɛ zan ni. 11’Ka ‑de ’gbu ‑le sɔ mlɛ ’kpale ’bhɛ ’nɛ ’ɛ ’kɔɔ, ’ke ’bhɛ kaa ‑yrɛwoa ‑a ma ɛɛ? 12‑Taa ’ka ‑de ’gbu ‑le sɔ ‑zaanweele do ’kpale ’bhɛ ’nɛ ’ɛ ’kɔɔ ’ke ’bhɛ maa yrɛn ‑yrɛwoa ‑a ɛɛ? 13’Ka mu bhaaplɛŋ ’kpee ’yɔɔ‑ mu, ’ke ’ka mu sɔ pɛ ‑lrele’ mu nale‑ ’ka ’nɛ mu ni, ‑mɛla ma ’bhɛɛ‑ ’ka Dɛ ‑Waanbhaa’ ’la ‑yoo laanima ’bhɛ ’laa nu ’sɔlɛ‑ Lii ’Weŋ ’ɛ ’nale ’ke mɛɛ ’la zan mu ’bhɛ ’yrɛwoa‑ ‑a ma ’mu ni ɛɛ?»
Zesu ’bhobhonɛ do ‑bheela
(Matie 12.22-30; Maki 3.22-27)
14Yi do ta, Zesu ’yaa‑ ’zina ‑gbin ’zi mɛɛ do zi. ’Bhobho ’zina ‑le ‑yaa ’bhɛ mɛɛ ’ɛ zi. Zesu ’yanle‑ ’yee‑ ’zina ’ɛ ‑gbinlele, ’ke ’yee‑ mɛɛ ’ɛ ‑janwole ’sanle. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ mu ’ɛ ’kpɛn ’liibhaale ’mu ’gbu ma. 15’Duŋ‑ ‑zamaa’ ’ɛ ’pleŋ‑ mɛɛ ’ke mu ‑yaa pe ’zi dɔɔ ‑o ‑yaa ’zina mu a ‑kuŋlii ’la sii Bɛɛzebuli ’bhɛ ‑le ‑yaa ’zina mu ‑gbin ’seŋ ’na zii’ ’yee‑ Zesu ni.
Zesu pe dɔɔ yaa ‑glɔɔya’ ’ɛ ’bhɛ ’laa da ‑Setran’ ba
16‑O ’ke mu ‑yaa bɔyrɛ ‑glin ’zi ‑a ‑la ’ke mu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ ’kee‑ da ‑Waanbhaa’ ba, ‑e ’bhɛ ma ‑tɔɔmasie do klɛ ‑o ‑yrɛ ma doo. 17’Duŋ‑ Zesu ’yaa‑ ‑o ’kpeejan‑ mu ’la dɔ bhe, ’ke ’bhɛ ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Ke ‑bhleŋgbe do a ’klɛɛn ‑yi mu gwledan ’eke‑ ba, ’bhɛ ’klɛɛn ’ɛ ’lɛyanyrɛ ‑le ’ke ‑a ’siɛle‑ ‑la ‑le, ’bhɛɛ‑ ‑a nɔɔ‑ ‑wa mu ’ɛ ta ’fɛ mu ’ɛ ‑o ‑klalaa’. 18’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke ‑Setran’ gwledan ’zi ‑a ’gbu ba, ‑yaa’ ’klɛɛn nu ‑mɔlɛ’ ’nale‑ ‑a ma ɛɛ? ’Ka mu ‑a pe ’zi dɔɔ ’mi ‑o ’zina mu ’ɛ ‑gbin ’zi *Bɛɛzebuli ‑la ’seŋ ta. 19’Duŋ‑ ’ke ’bhɛ ‑o ’ke wlan ’le, ‑dele ’zina mu ‑gbin ’seŋ ’na zii’ ’ka a pɛ mɛɛ mu ’ɛ ni ɛɛ? ’Ka ’gbu a pɛ mɛɛ mu ’ɛ ’mu ‑le sɔ ’yee‑ ‑jan ’lɛɛ‑ ŋgblo ’kanle. 20’Duŋ‑ ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ’gbu ’ɛ ma, ’ke ’ŋ ’yoo‑ ’woo‑ ’zina mu ’ɛ ‑gbin ’zi ‑Waanbhaa’ a pɛ ’seŋ ‑la ta, ’mi sɔ a pele‑ dɔɔ ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya yi ’ɛ ꞊bhwa ’ka ‑din gban.»
21«’Ka ’gbu ’a ’yaango‑ ’bhii‑ ’ke gwledanpɛ ‑lrele’ ‑o ‑faŋgan ma mɛɛ do ’kɔɔ, ‑za ’yɔɔ‑ laa sɔ ’tɛnle ‑yaa’ ’fɛ ’pegee ‑a ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ma, ‑amasrɔyi ‑ya ‑yrɛkpa’ ‑o ba ’elrele. 22’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ‑bhɛɛke’ do ꞊nwa ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ faŋgan‑ ’yiya‑ ’yee‑ faŋgan‑ ma mɛɛ ‑lwa mi ’ɛ ni; ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑balaa’ ‑a ta. ‑A ’kpale‑ ‑yaa ‑a ’kɔɔ gwledanpɛ mu ’la ’yi, ’kee‑ ’mu ’kpɛn ꞊sia ’a ’kɔɔ. ’Bhɛ blaan, ‑ya ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn ’la ꞊sia ‑e ’mu ’yiciɛn‑ mɛɛ ‑bhɛɛke’ mu ma.»
23Zesu pe ‑yaa’ ‑jan ’ɛ ’lɛyanyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ dɔɔ: «’Ke mɛɛ ’la zan laa ‑o ’ŋ zi, ’bhɛ zan ‑o ’ŋ ma. ’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’la zan laa ‑o bhɔ ’zi ’ŋ ba mɛɛ mu ‑lɛkpalele ’eke‑ ta, ’bhɛ zan ‑o piila‑ mi ‑la ‑le ’eke‑ ma.»
’Zina ’ɛ ’nu gbɛ drɛɛwo mɛɛ do zi gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑
24Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «’Ke ’zina ’ɛ ‑gwa mɛɛ do zi, ‑e ge ’kaanlɛ‑ ‑bɔn ’yi yrɛ mu ’ɛ ꞊nɔɔ ’ke ‑ya ‑yitrɛ’ yrɛ glin. ’Ke yaa ‑yitrɛ’ yrɛ yelɛ, ‑ya pe dɔɔ: ‹’Ŋ gele‑ ’ŋ ‑zanta’ ’ŋ boyrɛ gwe ’ɛ ꞊nɔɔ›. ’Zina ’ɛ ’niinaa, ’bhɛɛ‑ ‑e dɔ gbɛ drɛɛwo ’yee‑ mɛɛ ’ɛ zi. 25’Ke ’yee‑ ’zina ’ɛ ꞊nwa, ‑ya ‑si ’ɛ ‑lagole ye ’elrele, ’bhɛ ’pegee ‑a ‑yi pɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’lɛkpale ye ’eke‑ ta ’elrele. 26‑Ya yelawoa ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ‑e ge ’zina ’srwaplɛ‑ ‑bhɛɛke’ ’siilɛ‑ ’ke ’mu ‑yɔɔ’ ‑yiya’ ’yee ’gbu ni. ’Ke ’bhɛ ꞊kla, ’bhɛɛ‑ ‑o nu dɔlɛ ’yee‑ mɛɛ ’ɛ zi. ’Bhɛla‑ ‑yile ’yee‑ mɛɛ ‑a ‑si ’ɛ ’siɛ gbɛ ‑yɔɔ’ wo ’ke ’bhɛ ’yiya‑ ‑a ‑lwa ’ɛ ta.»
‑Za ’brɛɛya‑
27Zesu ’yaa‑ ‑janwo’ zii’ ’waati ’la ba ‑zamaa’ ’ɛ ’pleŋ‑, ’ke le do ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «Le ’la ’bhɛ ’e kpɛ ’ɛ ꞊sia, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’e ꞊yaa, ’bhɛ ’pegee ’ke ’bhɛ ‑yɔn ‑naa ’e ni, ’bhɛ a pɛ ‑yinra’!» 28’Duŋ‑ Zesu pe ’bhɛ le ’ɛ ni dɔɔ: «‑A pe dɔɔ mɛɛ ’la zan mu ‑o ’trɔnkpa‑ ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ‑klɔsikun, ’bhɛɛ‑ zan mu a pɛ ‑yinra’.»
‑Waanbhaa’ a ‑lɛla’ janwo mi Zonasi ma ‑tɔɔmasie
29Mɛɛ mu ’ɛ ’pale‑ ꞊saan Zesu ta, ‑ayile ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «’Saanigɛ mu ’ɛ ‑woo ’eyɔɔle. ‑Wa zi ’bhii‑ ’ŋ ’sɔle‑ maza do klɛ ‑o ‑yrɛ ma. ’Duŋ‑ ’naa nu ’sɔle‑ maza ‑bhɛɛke’ do ’kpɔ klɛlɛ ‑o ‑yrɛ ma, ’ke yaa ’e go Zonasi a pɛ ’ɛ ba. 30‑Amasrɔyi Zonasi ‑kla Ninivu ‑wa ’ɛ ta mu ’ɛ ma ‑tɔɔmasie ’le gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ nu klɛlɛ ’saanigɛ mu ’ɛ ma ‑tɔɔmasie ’le ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑. 31’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ‑Waanbhaa’ a ’kitikan yi ’ɛ ’le, ‑bhleŋgbe le Seba nu dulalɛ ’saanigɛ mɛɛ mu ’lɛɛ‑ ‑o ‑lɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑kpan kpalaa’ ‑o ‑lii. ‑Amasrɔyi ‑yaa’ pɛ ’waati ’ɛ ba ‑e ‑daa ’drunyan ’ɛ ’yi ’klɛɛn gbɔɔn do ‑yi, ’bhɛɛ‑ ‑e ꞊nwa ‑a ’trɔnkpalɛ ‑bhleŋgbe Salomɔ a ‑zadɔleya ma jan mu ’ɛ ꞊la. ‑E nu ‑kpan ’kpaalɛ‑ ’ka ’lii, ‑amasrɔyi mɛɛ ’la zan ‑o ‑gɛ ’bhɛ gblaan ’yiya‑ ‑bhleŋgbe Salomɔ ni, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ‑o dɔle‑ ‑a ‑la ’ke ’ka ’trɔnkpa ’bhɛ ni. 32’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ‑Waanbhaa’ a ’kitikan yi ’ɛ ’le, Ninivu ‑wa ’ɛ ta mu ’ɛ ‑o nu dulalɛ mɛɛ mu ’lɛɛ‑ ‑o ’lɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’mu nu ‑kpan ’kpaalɛ‑ ‑o ‑lii. ‑Amasrɔyi Zonasi ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’la ꞊woa Ninivu ‑wa ’ɛ ta mu ’ɛ ni, ’mu ’ploola‑ ’mu klɛza ‑yɔɔ’ mu ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑woo ’gbu ꞊naa ‑Waanbhaa’ ni. ‑O nu ‑kpan ’kpaalɛ ’ka ’lii, ‑amasrɔyi mɛɛ ’la zan ‑o ‑gɛ, ’bhɛ zan gblaan ’yiya‑ Zonasi ni.»
‑Kɔɔ’ ’yrɛbhɛ‑ mu ‑le ‑kɔɔ’ ’flɛ ’ɛ ta ’tɛbhile ’le
33Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «Mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑laŋbha do bhi, ’bhɛɛ‑ ‑e ’gboŋgbo do bhulaa’ ’bhɛ ‑laŋbha ’bhile‑ ’ɛ ta. Drɔɔn’ ’ke ‑o ‑laŋbha ’ɛ ꞊bhia, ‑wa duŋ ‑a duŋyrɛ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ laanima, ’kooko‑ mɛɛ ’la zan mu ‑o wla ’zi ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’mu sɔ ‑a ‑bhile’ ’ɛ ’yele. 34’E ’yrɛbhɛ‑ mu ’ɛ ‑woo ’bhii‑ ’e ’flɛ ’ɛ ta ‑laŋbha ’bhile‑ do gbɛɛn‑. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ ’yrɛbhɛ‑ mu ’ɛ waa yrɛma ye, ’e ’flɛ ’ɛ ’kpɛn ‑o ‑gblo ’yi. ’Bhɛɛ‑ ’kee ’yrɛbhɛ‑ mu ’ɛ lele, ’e ’flɛ ’ɛ ’kpɛn takanle ‑o ’weŋ. 35’Bhɛla‑ ‑yile, ’e ’yrɛkpa ’e ’gbu ba ’elrele, ’kooko‑ ’yaa‑ pɛ ’tɛbhile ’ɛ yaa niinaa’ ’ke ‑gblo ’le. 36‑Ayile, ’kee ’flɛ ’ɛ ’kpɛn ꞊kla ’tɛbhile ba, ’bhɛɛ‑ ’kee dɔpɛ do ’kpɔ ’laa ‑o ‑gblo ’yi, ’e ’flɛ ’kpɛn nu klɛlɛ ’tɛbhile ba. ‑E nu klɛlɛ ’bhii‑ ‑laŋbha ’bhile‑ mɛɛ takan ’weŋ ‑a ‑bhile’ ’ɛ ’le gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑.»
Zesu ‑o ‑kpan ’kpaa zii’ Farizi mu ’ɛ ’pegee ’Toŋ Daan mu ’ɛ ’lii
(Matie 23.1-36; Maki 12.38-40)
37Zesu ’yanle‑ ‑janwolele ’ke Farizi mi do ’a ’siile pɛ bhle yrɛ nɔɔ‑ ’bhɛ ba. ’Bhɛɛ‑ Zesu ‑ja ’bhɛ Farizi mi ’ɛ ba, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑ja yaalɛ pɛbhle tabali ’ɛ zi. 38’Duŋ‑ Zuufu mu ‑o gbɛ mafɛ ‑waa’ ’sinii ta gbɛ ma ’fɛgbɛya ’ɛ ’yi gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ’ke ‑woo pɛbhlele, Zesu ’laa ’bhɛ gbɛ ma ’fɛlɛ‑ ’bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi. ’Bhɛla‑ ‑yile, ’ke ’bhɛ ’yee‑ ‑Farizi mi ’ɛ ’kpeelɛnile. 39’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Mɛɛzan Zesu ‑gɔɔn do bɔle‑ ‑a ni dɔɔ: «’Ka mu Farizi mu, ’ka ’kaa‑ ‑yi ’mi pɛ ’ɛ ’pegee ’kaa‑ pɛbhle ’tasa ’ɛ mafɛ ’elrele, ’duŋ‑ ‑faan zru ’pegee yiɛnya ’te ‑le ’ka ’kpee. 40Mɛɛ kloo mu! Mɛɛ ’la zan pɛ ’ɛ ’flɛ ma ꞊kla, ’bhɛ zan do ’kpɔ ’ɛ ’bhɛ ‑le ’laa ‑a ’kpee ’ɛ klɛlɛ ’ezin‑ ɛɛ? 41‑Ayile, ‑ka yiɛnya go ’ka zru ba, ’bhɛɛ‑ ‑ka ’kɔɔfleŋzan mu gba ’ka ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ba. ’Ke ’ka ’bhɛ ꞊kla ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ’ka nu klɛlɛ zi ’weŋ ’ɛ ta.»
42«’Ka mu Farizi mu, ’ka ta ‑yrɛn! ’Ka ’kaa‑ ‑ziɛn ba ‑laanɛ’ mu ’ɛ, ’pegee ’kaa‑ ‑ziɛnbhɛ’ mu ’ɛ ’kpɛn do do ‑lɛdulayrɛ vu mi ’ɛ ’bhɛɛ‑ na Waanbhaa’ ni; ’bhɛ ‑ziɛn ba ‑laanɛ’ mu ’ɛ ’ke mu ‑le ’ke *mati ’pegee lu mu ’le. ’Duŋ‑ ‑lɛdɔɔ’ ma ’taa ’ɛ ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ꞊la, ’bhɛ ’pegee ‑a ba ’sɔniya ’ɛ, ’ka ’mu ‑za balaa’. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’kɛla ’bhɛ ‑o ’ke klɛ pɛ ’le ’pe, ’bhɛ ‑le ’ke ‑Waanbhaa’ ‑za ’sɔ ’ka ni, ’bhɛ ’pegee ’ke ’ka ’lɛdɔɔle klɛ ‑a ‑yrɛ ’yi.» 11.42 ‑Ziɛnbhɛ’ ‑glɔɔn ’ke mu ‑le ’mu ’le.
43«’Ka mu Farizi mu, ’ka ta ‑yrɛn! ’Ke ’ka ‑o daanfɛ’ mu ’ɛ ꞊la, ’ka yaayrɛ ‑lrele’ mu ’ɛ ’mu ‑la makun. ’Bhɛɛ‑ ’ke ’ka ‑o ‑wa ’kpee ‑kpan mu ’ɛ ta, ’kaa‑ zi ’bhii‑ mɔkpɛn’ ’ka ’lɛdɔ‑ ‑a ma, ’bhɛɛ‑ ‑o ’ka ’pubɔ‑. 44’Ka mu Farizi mu, ’ka ta ‑yrɛn! ’Ka ‑o ’bhii‑ mɛɛ bu mu ’la tagaanle ‑o; ’bhɛɛ‑ mɛɛ mu ’taawo‑ ‑o ta ’ke waa ’yaango‑.»
45’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke *’Toŋ daan mi ’ɛ do ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’O Daan mi, ’yaa‑ ‑janwogbɛya ’la bhe, ‑yoo ’bhii‑ ’yoo‑ wla ’zi ’o mɔɔ ’kpɛn ‑la ‑yi ’ezin‑.»
46’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ’yee‑ ’Toŋ daan mi ’ɛ ni dɔɔ: «’Ka mu ’Toŋ daan mu, ’ka ta ‑yrɛn! ’Ka ’kwe gbinle mu dɔ mɛɛ mu wiiŋ‑, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa bhɔ ’mu ba sanɛ‑ ’bhɛ ’kwe mu ’ɛ ’ke ’silele. 47’Ka ta ‑yrɛn ’ezin‑! ‑Amasrɔyi ’ka ’taa‑ mu ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’la ꞊dia, ’ka bu ‑lrele’ mu dɔ ’bhɛ mu ni. 48’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’kaa‑ zrɔn ’zi mɛɛ mu ni ’bhii‑ ’ka dɔle ‑o ’ka ’taa‑ mu ’ɛ zita ‑o klɛza ‑yɔɔ’ mu ’ɛ ma. ‑Amasrɔyi ‑o ‑Waanbhaa’ *‑lɛla’ janwo mu ’la ꞊dia, ’ka bu ‑lrele’ mu dɔ mu ni. 49‑Waanbhaa’ a ‑zadɔleya ’ɛ ma ‑ya ꞊pia dɔɔ: ‹’Ŋ nu ’ŋ ’lɛla janwo mu ’pegee ’an *winbɔwo mu ’kpalɛ‑ ‑o ni. ’Duŋ‑ ‑o nu ‑o ’ke mu dɛlɛ, ’bhɛɛ‑ ‑o nu ‑yrɛnkpalɛ ‑o ’ke mu ta.›50’Bhɛla‑ ‑yile, ’kee‑ san ’drunyan klɛle ma, ’kee‑ nu ’tɛnlɛ‑ ‑zɔn mu ’ɛ ma, ‑Waanbhaa’ nu ‑o ‑lrɔkpalɛ ‑wa ‑lɛla’ janwo mu ’la ’kpɛn ꞊dia do do ’bhɛ za ’ɛ ’yi. 51’Kee‑ san Abɛli dɛle ’ɛ ma, ’kee‑ nu ’tɛnlɛ‑ Zakari a pɛ dɛle ’ɛ ma: ‑o ’yee‑ Zakari ꞊dia ’srakagoyrɛ ’pegee ‑Waanbhaa’ gbayrɛ ’ɛ ’pleŋ‑. ’Mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ma dɔɔ ‑Waanbhaa’ nu ‑zɔn mu ’ɛ ’lrɔkpalɛ ’woo‑ mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn dɛza ’ɛ ma.»
52«’Ka ta ‑yrɛn! ’Ka mu ’Toŋ daan mu. ‑Amasrɔyi mɛɛ sɔ ’kanle zi ’la ’bhɛ zi ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑Waanbhaa’ dɔ, ’ka ’bhɛ ’gborobhɛ ’ɛ ꞊sia. ’Ka mu ’gbu ’laa kan ’bhɛ ’fɛlii ’ɛ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan mu ‑o ‑a zi ’bhii‑ ’mu ’wla ’bhɛ ’fɛlii ’ɛ ꞊nɔɔ, ’ka ’laa ’to ’ke ’bhɛ zan mu wla.»
53’Bhɛ ‑jan mu ’ɛ ’kpɛn blaan, Zesu ’yaa‑ zan golɛ ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ bhla ’la ba, ’ke ’Toŋ daan mu ’ɛ ’pegee Farizi mu ’ɛ ‑wa ‑lɛma’ ‑lale’ ’sanle ‑jan mu ’le ’ke ‑wa ‑lrɔkpa’. ’Bhɛɛ‑ ‑wa ‑liiglinna gbɛ ’ɛ ’kpɛn ma, ’kooko‑ ‑e sɔ ‑janwole ‑o ni ’ezin‑. 54‑O ‑yaa bɔ ’zi ‑a ‑la, ’kooko‑ ‑o sɔ ‑a ’kunle ‑a ’gbu ’liiwli‑ ma.
12Zesu ‑o mɛɛ mu ’kpeelɛkan zii’ Farizi mu ’ɛ ‑waa’ mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛle ’ɛ ba zayi’
1’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, mɛɛ mu ’ɛ ‑o ’pa gbɛ ‑yɔɔ ’ɛ ’kɔɔ Zesu ta, ‑o ‑yaa ’tan zii’ ’eke‑ gaan ta. ‑Ayile, ’ke Zesu ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kpeelɛkanle ’sanle ’elwale ’pe dɔɔ: «‑Ka ’ka ’gbu ’kun ’elrele Farizi mu ’ɛ waa mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛle ’ɛ ma. ‑Amasrɔyi, mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛle ’ɛ ‑yoo ’bhii‑ ’bluu ‑pɛɛ ’wlɛn ’sɛkɛ. 2Pɛ ’tɔle‑ pɛ ’ke ’bhɛ tagaanle ‑o, ‑o nu ’bhɛ tapwɛlɛ ‑yrekpaa’ do; ’bhɛɛ‑ gaanyiza ’tɔle‑ gaanyiza ’ɛ, mɔkpɛn’ nu ’bhɛ dɔlɛ. 3’Bhɛla‑ ‑yile, ’ke ’ka ‑jan mu ’la ’kpɛn ꞊woa ‑bi zi ‑gblo ’yi, mɔkpɛn’ nu ’mu malɛ ‑yrekpaa’ kpataakpa. ’Bhɛɛ‑ ’ke ’ka swɛŋswɛŋ ’yi janwoa‑ mɛɛ ’trɔn ’yi ’fɛ ‑liitanle ‑la, ‑o nu ’pɛɛnlɛ‑ ’bhɛ ’wolele ’fɛ mu wiiŋ‑; ’bhɛɛ‑ mɔkpɛn’ ’bhɛ ’yima‑.»
‑Kɔɔ’ ‑gblaan’ ma mi ‑le ‑dela ‑le ɛɛ?
4’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’a ’pele ’ezin‑ dɔɔ: «’Ŋ ’bhɛgwlɛn‑ mu, mɛɛ ’la zan mu ’ke ‑o mɛɛ ꞊dia, ’bhɛɛ‑ waa sɔ ‑za ’bhɛɛke do klɛle‑ ’bhɛ blaan ’ka ’laa ‑gblaanlɛ’ ’bhɛ zan mu ’ɛ ’lɛɛ. 5‑Ka ’ka ’trɔnkpa doo, ’ka sɔ ‑gblaanle’ mɛɛ ’la zan ’lɛɛ‑, ’bhɛ zan ‑le ‑gɛ: ‑Waanbhaa’ ’la sɔ mɛɛ ’niigole ‑a ‑yi, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ blaan, ‑e ’ka blin ‑jranama ’tɛ ’yi. Wlan ’gbu ’ɛ ni, ‑ka ‑gblaan ’bhɛɛ‑ ’lɛɛ.»
6«Waa sɔ ’vonɛ ’soo gɔnle‑ ‑gɔli’ ’taŋbha plɛ ma ɛɛ? ’Duŋ‑ ‑o do ’kpɔ ‑za ’laa ni ‑Waanbhaa’ ’kpee. 7’Duŋ‑ ’ka mabhaabhɔ ’ke ’bhɛ kan ’vonɛ ’srɛ ta. Ali‑, ‑e ’ka ’wiiŋ‑ winbhɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’liidɔ‑. ‑Ayile ’ka ’laa ‑gblaanlɛ’ ‑titi.»
Dɔle Zesu a ‑za ’ɛ ꞊la, ’bhɛ ’pegee ’e ‑baŋgole ‑a ‑yi
(Matie 10.32-33; 12.32; 10.19-20)
8Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «’Mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ ma dɔɔ: ’ke mɛɛ ’la zan ’a ꞊pia mɔkpɛn’ ’yrɛ ma kpataakpa ’kaa ’bhɛ ‑o ’an pɛ mɛɛ ’le, Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ nu a pelɛ ‑Waanbhaa’ a ‑mlɛkɛ’ mu ’ɛ ’yrɛ ma ’kaa ‑yaa pɛ ‑le ’bhɛ zan ’ɛ ’le ’ezin‑. 9’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’a ꞊pia mɔkpɛn’ ’yrɛ ma kpataakpa ’kaa yaa ’mi dɔ, Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ nu a pelɛ ‑Waanbhaa’ a ‑mlɛkɛ’ mu ’ɛ yrɛ ma dɔɔ yaa ’bhɛ zan ’ɛ dɔ ’ezin‑. 10’Ke mɛɛ ’la zan Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ma jan ‑yɔɔ ꞊woa, ‑Waanbhaa’ nu ’bhɛ zan a ‑sroma ’yanlɛ‑. ’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan *Lii ’Weŋ ’ɛ ma jan ‑yɔɔ’ ꞊woa, ‑Waanbhaa’ ’laa nu ’bhɛ zan a ‑sroma ’yanlɛ‑ ‑titi.»
11«’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke mɛɛ mu ‑ja ’ka ’le Zuufu mu daanfɛ’ mu ꞊la oo, ’kitikan mu ’ɛ ba oo, ’bhɛ ’pegee ‑kɔɔ’ ta mɛɛ gblaan mu ’ɛ ba. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑o ‑kpan ‑kpalaa’ ’ka ’lii, ’ka nu ’ka ’gbu ta gwledan ‑jan yɛkɛ‑ ’la ’wolɛ‑ ’ka ’laa ’bhɛ yiɛnkanlɛ. 12‑Amasrɔyi, ’ka nu ‑jan yɛkɛ‑ ’la ’wolɛ‑, Lii ’Weŋ ’ɛ nu ’bhɛ dɔlɛ ’ka ’kpee ’bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba.»
‑Naflo zan ‑za ’yaango‑ kle do ma ‑gɔɔn
13’Bhɛ blaan bhe ’tɛ, ’ke ‑zamaa’ ’ɛ ’pleŋ‑ mɛɛ do ’a ’pele Zesu ni dɔɔ: «’O Daan mi, ‑a pe ’ŋ nɛɛnɛ‑ ’ɛ ni dɔɔ ’o ’ciɛn ’la ’ke ’o dɛ ’bhɛ ꞊twa ’o ni, ‑e ’bhɛ ‑yiciɛn’ ’o ma.» 14Zesu pe ‑a ni dɔɔ: «’Ŋ ’bhɛgwlɛn‑, ‑dele ’mi ꞊kla ’ka ta ’kitikan mi ’le, ’bhɛɛ‑ ‑dele ’mi ꞊kla ’kaa‑ pɛ mu ‑yiciɛn’ mi ’le ɛɛ?» 15’Bhɛ blaan, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ’kpɛn ni dɔɔ: «‑Ka ’ka ’yrɛkpa ’ka ’gbu ba ’elrele ‑naflo maza mu ‑lrɔ ’ɛ ma. ‑Amasrɔyi bhaaplɛŋ do ‑si ’ɛ ‑daŋ’ ’laa ’ke ‑a ’kɔɔpɛ‑ do ‑kplɛn mu ’le, ’ali‑ ’kee‑ ꞊kla ’ke pɛzan ‑gbɛnɛ do ’le.»
16’Bhɛla‑ ‑yile, ’kee‑ ‑gɔɔn ’lɛɛ‑ ’bhɛ bɔle‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Naflo zan do a gba mu ’ɛ ’lrela‑. 17’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ‑e ‑yaa pe ’zi ‑a ’gbu ’kpee dɔɔ: ‹’Ŋ nu ‑a klɛlɛ ’nale‑ ‑a ma ɛɛ, ‑amasrɔyi ’an gba la pɛ mu ’ɛ ‑o ’klayrɛ‑ laa ‑o ’ŋ ’kɔɔ.› 18’Bhɛɛ‑ ‑za do ‑dwa ‑a ’kpee ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: ‹’Ŋ nu ‑za ’lɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ klɛlɛ. ’Ŋ nu ’an pɛbhɛ ’kla ’fɛ mu ’ɛ ’wilɛ‑, ’bhɛɛ‑ ’ŋ ‑wo dɔ gbɛ drɛɛ wo ’ke mu gblaan ’yiya‑ ‑a ‑lwa mu ’ɛ ni. ’Ŋ nu ’an pɛbhɛ ’pegee ’ŋ ’ciɛn mu ’ɛ ’kpɛn ’klalɛ‑ ’woo‑ ’fɛ mu ’ɛ ꞊la. 19’Bhɛ blaan, ’ŋ nu ‑a pelɛ ’ŋ ’gbu ’kpee dɔɔ: ’Mi ’e ’ciɛn ‑bebe mu ꞊klaa ’fɛ mu ’ɛ ꞊la, ‑o nu ’sɔlɛ‑ ’e ’lɛbɔle lɛɛ ‑bebe ta. ’Bhɛla‑ ‑yile, ’e ’yitrɛ‑, ’bhɛɛ‑ bo pɛbhlele ’pegee ‑wɛɛn ’mile ma, ’bhɛɛ‑ ’e ‑zabla’.› 20’Duŋ‑ ‑e ’bhɛ ’pelawoa bhe, ’bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba, ’ke ‑Waanbhaa’ ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: ‹Mɛɛ kloo, ‑zɔn ‑bi ’lɛɛ‑ zi, ’ŋ nu ’e ’nii‑ ’ɛ golɛ ’e ’yi. ’Bhɛɛ‑ ’yee ’ciɛn mu ’la ’kpɛn magaanna ‑o nu bolɛ ‑de ’gbu ‑la ni ɛɛ?›» 21’Bhɛla‑ ‑yile, ’ke Zesu ’a pele ‑o ni dɔɔ: «’Ke mɛɛ ’la zan bole ‑o ‑naflo mu ‑lɛkpale ma ’eke‑ ta ‑a ’gbu ni, ’bhɛɛ‑ ’ke yaa ‑o pɛzan ’le ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ’yi, ‑za ’yansi ’la bhe ’bhɛ ‑le tɛn ’bhɛ zan ’ɛ ma.»
’Kpaleya ‑Waanbhaa’ ’yi
22’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’a pele ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Mi pe ’ka ni dɔɔ ’ka nu pɛ ’la ’bhlelɛ‑, ’bhɛ ’pegee ’ka nu dunɛ‑ ’la klalɛ ’ka ta, ’ka ’laa ’mu do ’kpɔ ‑za yiɛnkanlɛ. 23‑Amasrɔyi bhaaplɛŋ ‑si ’ɛ ’bhɛ mabhaabhɔ bhle pɛle ta, ’bhɛ ’pegee ‑a ’flɛ ’bhɛ mabhaabhɔ dunɛ‑ ta. 24‑Ka laanima maannɛ‑ mu ’ɛ ‑glin doo! Waa pɛbhɛ bɔ, ’bhɛɛ‑ waa pɛ bhaa kan. ’Bhɛ ’pegee pɛbhɛ zrɛ dɔle laa ‑o ’kɔɔ, ’duŋ‑ ‑Waanbhaa’ ‑o ‑lɛbɔ’ yi ’oo yi. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’ka mu mabhaabhɔ maannɛ‑ mu ta. 25’Ka ‑de ’gbu ‑le sɔ ‑a ’gbu ‑si ’ɛ sa baan ’klale ‑a ba ‑a ma ’ŋgami mu ’ɛ ’kɔɔ ɛɛ? 26’Ke ’ka ma ’ŋgami ’laa sɔ ’ka ’gbu ’si ’ɛ sa baan’ ’klale ‑a ba, ‑mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o ’ka blina‑ yiɛndɔ ’zi ‑za ’bhɛɛke ‑vin mu ’ɛ ’yi ɛɛ? 27‑Ka ’ka ’yrɛkpa doo, gba la ‑bɔn mu ’ɛ ’bhɔgbɛya ’ɛ ta. Waa yewo, ’bhɛ ’pegee waa dunɛ‑ sra. ’Ali‑ ‑bhleŋgbe Salomɔ a ‑nafloya ’ɛ ta, ‑a ‑baale’ ‑lreleya ‑yi ’laa ’yalɛ‑ ‑o do ’kpɔ ‑baagbɛya ’ɛ ni. 28’Ee! ’Ka ’kpale‑ la ‑Waanbhaa’ ’yi ’dɛ! ’Ke ‑Waanbhaa’ ‑bɔn mu baa, ‑bɔn mu ’la ‑woo ‑zɔn gba la, ’bhɛɛ‑ too ‑o nu klɛlɛ ’kpaciepɛ ’le. ‑Mɛla ma ’bhɛɛ‑ yaa nu ’sɔlɛ‑ ’ka mu ‑baale’ ɛɛ? 29’Bhɛla‑ ‑yile, ’ka ’laa ’ka ’bhle pɛle ’pegee ’ka ’mi pɛ ‑za yiɛnkanlɛ. 30‑Amasrɔyi, ’drunyan ’yi mɛɛ mu ’la waa ‑Waanbhaa’ dɔ, ’mu ‑le ’bhɛ ‑za ’yansi mu ’ɛ ‑glin. ’Duŋ‑ ’ka maza ‑o pɛ ’oo pɛ ’la ma, ’ka Dɛ ’bhɛ ’kpɛn dɔ. 31Drɔɔn’ ‑ka ‑Waanbhaa’ a pɛ ‑bhleŋgbeya zi ’ɛ ’bhɛɛ‑ ziglin‑ ’elwale ’pe, ’bhɛɛ‑ ‑e nu ‑za ‑vin mu ’ɛ ’kpɛn ’nalɛ‑ ’ka ni boolazi.»
Laflɛ’ ’yi ‑naflo mu laa sɔ yanle‑
32’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’a ’pele ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’An ‑bhlaa ’lɛ ’fiɛntrɔnnɛ do, ’ka ’laa ‑gblaanlɛ’! ‑Amasrɔyi, ‑e ‑swa ’ka Dɛ ‑Waanbhaa’ ni ’kee‑ yaa ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ na ’ka ni. 33‑Ka ’ka ’ciɛn mu ’ɛ ’kpɛn gɔn, ’bhɛɛ‑ ‑ka ‑o ma pɛ ’ɛ ’na ’kɔɔfleŋzan mu ni. ‑Gɔli’ ’kpa ‑bɔtɔ mu ’la ’ke waa sɔ ’siɛle, ‑ka ’bhɛ mu klɛ ’ka ’gbu ni, ’bhɛ ’pegee ‑ka ’kaa ‑naflo mu ’ɛ zrɛdɔ laflɛ’ ’yi, ’kooko‑ waa nu yanlɛ ’bhɛ ꞊nɔɔ ye. ‑Amasrɔyi ‑faannii’ mu laa nu ‑o yelɛ, ’bhɛɛ‑ ‑woo faan ’bhɛ ꞊nɔɔ ye, ’bhɛ ’pegee ‑wlɛnnɛ’ mu laa nu ’sɔlɛ‑ ‑o ’siɛle. 34‑Amasrɔyi ’yaa‑ ‑naflo ’ɛ ’kpale‑ ‑o yrɛ ’la ꞊nɔɔ, ’e zru ’pegee ’e ’yrikpale ‑o ’bhɛɛ‑ yrɛ ’ɛ ta.»
Yewonɛ mu ’la ’yri ’laa go ’mu ’gbu ‑za ’le
35Zesu pe mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «Yi ’oo yi, ’ka ’yri ’wlale‑ bo ’ka ’gbu ‑za ’le, ’bhɛɛ‑ ’kaa‑ ‑laŋbha mu ’ɛ ’bhile‑ klɛ. 36’Bhɛɛ‑ ‑ka klɛ ’bhii‑ ’fɛ do ‑la yewonɛ mu ’ɛ gbɛɛn‑. ‑O yri ‑o ‑waa’ ’fɛzan‑ ’ɛ nule ta ’ke ’bhɛ da le dɔyrɛ ꞊nɔɔ ’fɛti ’ɛ ta. ’Kooko‑ ’ke ’bhɛ ꞊nwa ’waati ’oo ’waati ’la ba, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ kɔkɔdia ‑o ta, ‑o sɔ ’fɛ ’ɛ ’liigole ’bhɛ ni. 37’Ke ‑waa’ ’fɛzan‑ ’ɛ ꞊nwa, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ꞊bhwa ‑o ta ’ke ‑woo ‑o ‑yrɛ ma, ‑waa pɛ ‑yi nu ‑nralɛ’. ’Mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ’ɛ ma dɔɔ ’yee‑ ’fɛzan‑ ’ɛ ‑e nu ’sɛntru do dɔlɛ ‑a ’saanla꞊, ’bhɛɛ‑ ‑e nu ‑yaa’ yewonɛ mu ’ɛ ’siilɛ‑ pɛle ma, ’bhɛɛ‑ ’yee‑ ’gbu nu ’mu a pɛle ’ɛ dulalɛ ’mu ꞊la. 38’Kee‑ ꞊nwa blaŋdrɛyi ’oo, ’kee‑ ꞊nwa blaŋdrɛyi ‑zanta’ oo, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ꞊bhwa ‑o ta ’ke ‑woo ‑yrɛ ma, ‑waa pɛ ‑yi nu ‑nralɛ’.»
39«‑Ka ’ka ’trɔnkpa ’elrele ‑jan ’lɛɛ‑ ꞊la: ’Ke ’fɛzan‑ do ‑yaa ‑faannii’ ’ɛ nu ’bhla ’ɛ dɔ ‑yaa’ ’fɛ ’ɛ ꞊la, yaa ‑yaa nu yidɛlɛ, ’bhɛɛ‑ ‑ya to ’ke ‑faannii’ ’ɛ wla ‑yaa’ ’fɛ ’ɛ ꞊la. 40‑Ayile, ’ka mu, ’ka ’yri ’laa golɛ ’ka ’gbu ‑za le. ‑Amasrɔyi ’ke ’ka ’yri ’laa ‑o Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ta ’waati ’la ba, ‑e nu nulɛ ’bhɛɛ‑ ’waati ’ɛ ba.»
Yewonɛ wlan do ’pegee yewonɛ ’yɔɔ‑ do ma ‑gɔɔn
41’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Piɛri Zesu ’lrɔkpale dɔɔ: «Mɛɛzan, ’yoo‑ ’bhɛ ‑gɔɔn ’lɛɛ‑ ’bhɛ bɔ ’zi ’o mɔɔ do ‑kplɛn ‑la ma taa‑ ’ya bɔ ’zi mɔkpɛn’ ‑la ma ɛɛ?»
42Mɛɛzan Zesu ’a ’lɛkwan‑ ’yee‑ Piɛri ni dɔɔ: «’Ke yewonɛ ’la ’lɛdɔɔle ‑o, ’bhɛɛ‑ ‑a zru ‑o do, ‑a zan nu ’a ’kpalɛ‑ ‑yaa’ ’fɛ ’ɛ ꞊la mu ’ɛ ’kpɛn ’wiiŋ‑; ’kooko‑ ‑e sɔ pɛle nale‑ ’mu ni pɛle ’waati ’ɛ ba. 43Yewonɛ ’la ’ke ‑a zan ’ɛ ꞊bhwa ‑a ta ’ke ‑yoo yewo ’zi ’elrele, ’bhɛ yewonɛ ’ɛ ’bhɛ a pɛ ‑yinra’. 44’Mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ma dɔɔ ’fɛzan‑ ’ɛ nu ‑a ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn gbɛkpalɛ ‑a ’kɔɔ. 45’Duŋ‑ ’ke ’bhɛ yewonɛ ’ɛ ‑e ‑yaa’ ye ’ɛ ꞊twa ‑a nɔɔ‑, ’bhɛɛ‑ ‑ya ꞊pia ‑a ’gbu ’kpee dɔɔ: ‹’Ŋ zan ‑o ‑mɔ ’zi ‑yaa’ ’taa ’ɛ ta, yaa nu nulɛ ’saanibhe.› ’Bhɛla ‑yile ’kee‑ ’fɛ ’ɛ ꞊la yewonɛ ’gwlaan‑ ‑vin mu ’ɛ ’pegee yewo le mu ’ɛ zɔnle ‑saan, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ꞊bwa pɛbhlele ’pegee ‑wɛɛn ’mile‑ ma, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑wɛɛn dɛ. 46’Kee‑ ꞊bwa ’bhɛɛ‑ klɛle ma, ‑a zan nu yi ’ɛ ’pegee ’bhɛ ’nu ’waati ’ɛ nu ’klalɛ‑ ‑a ba. ’Bhɛla‑ ‑yile, ’bhɛ nu ‑a ’krowolɛ ’eyɔɔle ‑e ‑za ’yɔɔ‑ oo ‑za ’yɔɔ‑ mu ’la ’kpɛn ꞊kla ’mu ‑zayi’. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan mu laa gblaan ‑Waanbhaa’ ‑lɛɛ ‑a dɔ nu klɛlɛ ’mu ta ‑yrɛn ’ɛ ’ke ba.»
47«’Ke yewonɛ ’la ‑ya zan zru maza dɔ, ’bhɛɛ‑ ’ke yaa ’bhɛ klɛlɛ, ‑o nu ’bhɛ yewonɛ ’ɛ zɔnlɛ ’ebebele. 48’Duŋ‑ ’ke yewonɛ ’la ’bhɛ ’laa ’bhɛ zan zru maza dɔ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑a klɛza ‑yɔɔ’ ’ɛ ma ‑yoo ’ke zɔnpɛ ’le; ‑o nu ’bhɛ yewonɛ ’ɛ zɔnlɛ sanɛ‑. ’Bhɛla‑ ‑yile, ‑o ‑za ‑bebe ‑naa mɛɛ ’la zan ni, ‑o nu ‑za ‑bebe ’yrɛwolɛ ’bhɛɛ‑ zan ma. ’Bhɛɛ‑ ‑o ‑za ‑bebe gbɛkpaa‑ mɛɛ ’la zan ’kɔɔ, ‑o nu ‑za ‑bebe ’yrɛwolɛ ’bhɛɛ‑ zan ma ’ezin‑.»
Zesu pe dɔɔ mɛɛ mu ‑yiciɛnle nu klɛlɛ ‑a ’tɔ ’ɛ ‑zayi’
49Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Ŋ ꞊nwa ’tɛ ‑la bɔlɛ ’trɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’ŋ ’yaa‑ zi bi ’bhii‑ ‑wa ꞊bhia gban. 50‑Yrɛn ‑gbɛnɛ do ‑o zan baalɛ ’mi ta, ’bhɛ nu klɛlɛ ’bhii‑ ’ŋ ’wiiŋfɛle ‑yi ba. ’Duŋ‑ ’sani‑ ’bhɛ yi ’ɛ ’bhɔle‑ pleŋ‑, ’ŋ blina‑ yiɛn ‑o. 51’Ka mu ’kpee ma ’ŋ ꞊nwa yilabla ’nalɛ‑ ’trɛ ta mu ni ɛɛ? Drɔɔn’ ’ŋ ꞊nwa ‑o ‑yiciɛnyrɛ ‑la nɔɔ‑. 52’Kee‑ san ‑zɔn ma, ’fɛ do ‑la mɛɛ ’soo ’yiciɛnle nu klɛlɛ. ‑Ayile, mɛɛ yaga nu ‑o zibɔlɛ mɛɛ plɛ ma, ’bhɛɛ‑ mɛɛ plɛ nu ‑o zibɔlɛ mɛɛ yaga ma. 53’Fɛ do ‑la mu ba, ‑nɛ dɛ nu ’bhɛ ’wlɛnlɛ‑ ’bhɛ ’nɛ ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑nɛ nu ’bhɛ ’wlɛnlɛ ’bhɛ dɛ ma. ’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ‑nɛ nɛɛ ’ɛ ’bhɛ nu ’bhɛ ’wlɛnlɛ‑ ’bhɛ ’lu ma ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑. ’Bhɛɛ‑ ‑nɛ le do nu ’bhɛɛ‑ ’yansi za klɛlɛ ’bhɛ nɛɛ ni. ’Ezin‑ le ‑naale’ do nu ‑wlɛnlɛ’ ’bhɛ a le drɛɛ ma, ’bhɛɛ‑ le drɛɛ nu ’bhɛɛ‑ ’yansi za klɛlɛ ’bhɛ ’naale‑ ni ’ezin‑.»
Zesu pe mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ ‑o ’waati ’ɛ ma ‑tɔɔmasie mu ’ɛ ’yima
54Zesu pe mɛɛ mu ’ɛ ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Ke ’ka la tilale ꞊ya ’kee‑ da ‑yretɛbhɛ baayrɛ nɔɔ‑, ’kaa pe ’bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe dɔɔ la ‑o zan banlɛ. ’Bhɛɛ‑ ‑e ban. 55’Bhɛɛ‑ ’ke ‑ploo ’kanle‑ ‑saan ’kee‑ da wɛyi‑ ba ‑yrɛ ta, ’kaa pe dɔɔ ‑yretɛ’ nu ‑bhilɛ’. ’Bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑le klɛ. 56Mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu, ’ka sɔ ’trɛ ta pɛ ‑tɔɔmasie mu ’pegee laflɛ’ ’yi pɛ ‑tɔɔmasie mu ’ɛ ‑yimale, ’bhɛɛ‑ ‑mɛla ma ’ka ’laa sɔ ‑za ’la ’bhɛ ‑o klɛ ’zi ‑zɔn ‑gɛ ’bhɛ ’yimale ɛɛ?»
Mɛɛ do ’pegee ‑a ‑sɔɔnnii’ do sɔ ‑bɛŋgole gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑
57Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «‑Mɛle ‑kla ’bhɛɛ‑ pɛ ’la ’bhɛ ’lɛdɔɔle ‑o ’ka ’laa sɔ ’bhɛ dɔle‑ ’ka ’gbu ’kɔɔ ɛɛ? 58’Ke ‑za do ‑o ’ka ’pegee mɛɛ do pleŋ‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ’yee‑ mɛɛ ’ɛ ‑ya zi ’bhii‑ ‑e ge ’e ’le ‑klu ta, dɔ klɛn ’kee ’bhɛ ‑za ’ɛ ’yrɛbago ’bhɛ mɛɛ ’ɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ’ka kpa do ma ’ka ge bhla zi zi ’ɛ ’lii. ’Kebhlaale, ’kee‑ ‑ja ’e ’le ‑klu ta, ’kitikan mu ’ɛ ba, ’mu nu ’e ’kpalɛ‑ ‑kasofɛ gooba mu ’ɛ ’kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’mu ’e bɔ ‑kaso ’yi. 59’Mi pe ’e ni dɔɔ ’sani‑ ’e ’pwɛle‑ pleŋ‑ ’bhɛ ‑kaso ’ɛ ’yi, ‑e ‑gɔli’ yɛkɛ‑ ’la ‑kpan ‑balaa’ ’e ta, ’e nu ’bhɛ ’kpɛn gbawolɛ ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ’e ’kɔɔ ‑gɔli’ bhɛ do ’ɛ ma.»
13Zesu pe mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ ‑o ’ploo‑ ‑o ’taawogbɛya ‑yɔɔ’ ’ɛ ma
1’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ‑janmatii Pilati mɛɛ ’ke mu winbwa‑ ’kaa ’mu ge Galile ’klɛɛn ’ɛ ’yi mu ’ɛ ’ke dɛ. ’Bhɛɛ‑ ’yee‑ Pilati ’bhɛ mɛɛ mu ’ɛ yiɛn ’ɛ ’pegee ‑waa’ ’sraka go wi yiɛn mu ’ɛ ’yizaala ’eke‑ ba, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ꞊kla ’ke ’sraka ’le ‑Waanbhaa’ ni. ’Duŋ‑ Zesu ’yaa‑ ‑janwo’ zii’ ’waati ’la ba, ’ke mɛɛ ’ke mu ’bhɛ ‑za ’ɛ ’yilrɔkpale ‑a ma. 2‑Ayile ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «‑O ’woo‑ Galile ’klɛɛn ’yi mu ’la ꞊dia, ’ka mu ’kpee ma ‑waa’ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ‑woo ’ebebele ’ke ’bhɛ kan Galile ’klɛɛn ’yi mɛɛ ‑vin mu ’ɛ ’mu a pɛ ’ɛ ta ɛɛ? 3’Yooye‑! ’Mi pe ’ka ni dɔɔ ’ke ’ka ’laa ’ploolɛ‑ ’kaa‑ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ma, ’ka nu klɛlɛ siɛle ’bhii‑ ’woo‑ Galile mɛɛ mu ’ɛ gbɛɛn‑ ’ezin‑. 4’Bhɛɛ‑ ’ezin‑, Siloe ’fɛgwlɛ‑ ’ɛ ’klalaa‑ mɛɛ vu ta ’srwaa‑ ’la ta Zeruzalɛmu, ’ka ’mu ’kpee ma ’woo‑ mɛɛ vu ta ’srwaa‑ ’ɛ ‑o klɛza mu ’ɛ ’yɔɔ‑ ‑yiya’ ’ke ’bhɛ kan Zeruzalɛmu mɛɛ ‑vin mu ’ɛ ’kpɛn ta ɛɛ? 5’Yooye‑! ’Mi pe ’ka ni dɔɔ, ’ke ’ka ’laa ’ploolɛ‑ ’kaa‑ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ma, ’ka nu klɛlɛ ’siɛle ’bhii‑ Zeruzalɛmu mu ’ɛ gbɛɛn‑.»
‑Yri diiŋ ’la yaa bhaa klɛ
6’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ‑gɔɔn do bɔle‑ ‑o ni dɔɔ: «Mɛɛ do ‑yri diiŋ do ꞊swa ‑yaa’ ‑drɔɔ gba ’ɛ ’yi. ‑Yri bhaa ’kan bhla ’ɛ ’bhɔle‑ ’ke ’yee‑ mɛɛ ’ɛ ’nule ’yee‑ ‑yri bhaa ’ɛ ’kanyrɛ‑ ꞊nɔɔ. ’Duŋ‑ yaa ’bhɛ bhaa do ’kpɔ ’yelɛ‑ ’bhɛ ’yi. 7’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ‑ya pele‑ ‑drɔɔ gba la yetanɛ ’ɛ ni dɔɔ: ‹‑A ’san lɛɛ yaga ma ’ke ’ŋ nu ‑yri ’lɛɛ bhaa ‑glinlɛ’ ‑a ‑yi, ’bhɛɛ‑ ’naa ‑a bhaa do ’kpɔ ’yelɛ‑ ‑lido’. Lɛɛ ‑bhɛɛke’ ta, ’ke yaa ‑a bhaa klɛlɛ, ‑a takan’, ‑mɛla ma ’bhɛɛ‑ ‑a ’sɔle‑ ‑o bhaa ma yrɛ ’lɛɛ‑ ꞊nɔɔ ɛɛ?› 8’Duŋ‑ ‑drɔɔ gba la yetanɛ ’ɛ ’bhɛ pe ’yee‑ mɛɛ ’ɛ ni dɔɔ: ‹’Ŋ zan, ‑a ’to ’ke lɛɛla‑ ’ɛ ’bhɛ ’kan ’a ta doo. ’Ŋ nu ‑gluu do ’kanlɛ‑ ‑a zi, ’bhɛɛ‑ ’ŋ grɛni kla ‑a zi ’kooko‑ ‑a nii‑ zinaa’ ‑a ta ’elrele. 9’Ke ’bhɛ ꞊kla, ‑dɔke’ ‑e nu ’sɔlɛ‑ ‑a bhaa klɛle‑ lɛɛtoo. ’Ke yaa ‑bhaalɛ’ ’e nu ’sɔlɛ‑ ‑a takanle.›»
Zesu gadɛ le do ‑bheela ‑yitrɛ’ yi ’ɛ ma
10*‑Yitrɛ’ yi do ma, Zesu ’yaa‑ mɛɛ mu daan ’zi ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’le Zuufu mu daanfɛ’ do ‑la. 11Koo ‑la ga ‑yaa le do ma ’bhɛ daanfɛ’ ’ɛ ꞊la. Lii ‑yɔɔ ‑le ’bhɛ ga ’ɛ ꞊bwa ’yee‑ le ’ɛ ma. ‑A lɛɛ vu ta ’srwaa‑ ‑le ‑yaa bhe, ’ke koo ‑la ga ‑a ma, ’bhɛɛ‑ yaa ‑yaa sɔ ‑a ‑lɛdɔɔle. 12Zesu ’a ’yelawoa ’ke ’bhɛ ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «Le ‑nɛ, ’e koo ‑la ga ’ɛ ‑gwa ‑zɔn.» 13’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’e gbɛ ’kpale ‑a ma, ’bhɛɛ ’bhɛ yrɛ do ’kpɔ ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑ya ‑lɛdɔɔle, ’kee‑ dulale ‑a gaan ta. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔle. 14’Duŋ‑ ’bhɛ Zuufu daanfɛ’ ’ɛ ꞊la ‑kuŋlii ’ɛ ’bhɛ ’bhɛ zrupliila dɔɔ ‑mɛla ma ’bhɛɛ‑ Zesu ’yee‑ le ’ɛ ’bheela‑ ‑yitrɛ’ yi ’ɛ ma ɛɛ. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑ya pele‑ mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «‑Gbɛɛyi’ do ’ɛ ꞊la, yewo yi ‑o ‑yrekpaa’ ’srwado‑, ’ka ’sɔ nule‑ ’ka ’bheeyrɛ‑ ꞊nɔɔ ’bhɛ yi mu ’ɛ ’le. ’Duŋ‑ ‑yitrɛ’ yi ’ɛ ’bhɛ ’laa ‑o ’ke ‑bhee yi ’le.» 15‑Ayile, ’ke Mɛɛzan Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «Mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu! ‑Yitrɛ’ yi ’ɛ ma ’ka ’kpɛn do do laa ’kaa‑ dri mu pwɛ ‑waa’ wɛlɛ‑ mu ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ka ’ploo‑ ’kaa‑ ‑soofalinɛ mu ’ɛ ma, ’kooko‑ ‑o ge ‑yi ’milɛ‑ tɔ ’ɛ ’lɛ ma ɛɛ? 16’Bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ’taa‑ Abraamu ’nranɛ‑ ’lɛɛ‑, ’ke ‑Setran’ ’a ’yrela‑ lɛɛ vu ta ’srwaa‑ ta, ’ali‑ ’kee‑ ꞊kla ‑yitrɛ’ yi ’le oo, ’naa sɔ a ’ploole bi ɛɛ?» 17Zesu a ‑jan ’lɛkungbɛya ’ɛ ’bhɛ ‑yraladwa ‑o ’kpɛn ma. ’Duŋ‑ ‑e ‑yaa ’sɔle‑ maza ‑gbɛnɛ ‑gbɛnɛ mu ’la klɛ ’zi, mɛɛ mu ’ɛ zrukpaale ‑yaa ’bhɛ ’yi.
‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’ɛ zisan ‑za ’fiɛntrɔnnɛ ‑la klɛle ma
(Matie 13.31-33; Maki 4.30-32)
18Zesu pe mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Ŋ sɔ *‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ’kpale ‑mɛ pɛ ‑la ma ɛɛ? 19‑Yoo ’bhii‑ ‑yri diiŋ ’la ‑wa sii mutaadi ’bhɛ bhɛnɛ‑ do gbɛɛn‑. Mɛɛ do ’bhɛ mutaadi bhɛ ꞊bwa ‑yaa’ gba ’ɛ ’yi. ‑E ꞊bhwa, ’bhɛɛ‑ ‑e gbaandia‑, ’bhɛɛ‑ ‑e ꞊kla ’ke ‑yri diiŋ ‑gbɛnɛ do ’le. ’Bhɛɛ‑ maannɛ‑ mu ’mu ’fɛ ꞊kpaa ‑a gbɛ mu ’ɛ ’yi.»
’Bluu ‑pɛɛ ’wlɛn ’sɛkɛ ma ‑gɔɔn
20Zesu pe mɛɛ mu ’ɛ ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Ŋ sɔ *‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ’kpale ‑mɛ pɛ ‑la ma ɛɛ? 21‑Yoo ’bhii‑ ’bluu ‑pɛɛ ’wlɛn ’sɛkɛ do. ’Ke le do ’a ’yizaala ’kilo mia do ’bhɛ ’soo ’bluu ‑pɛɛ ba, ‑e ’bhɛ ’bluu ‑pɛɛ ’ɛ wlɛn.»
Krisi a zi ’ɛ ‑yoo ’bhii‑ ’fɛlii kprɛnɛ‑ do gbɛɛn‑
22Zesu ge bhla zi Zeruzalɛmu, ‑e ‑yaa ’kan zii’ ‑wa ‑gbɛnɛ mu ’pegee ‑wa ’nɛ mu ta. 23’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke mɛɛ do ’a ’lrɔkpale dɔɔ: «Mɛɛzan, mɛɛ sanɛ‑ ‑le nu golɛ ‑za ‑yi ɛɛ?» ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: 24«‑Ka dɔ ’eglɔɔle, ’bhɛɛ‑ ’ka wla ’fɛlii kprɛnɛ‑ ’ɛ ’lii. ‑Amasrɔyi ’mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ma dɔɔ mɛɛ ‑bebe mu nu ‑a pelɛ ’kaa ‑o wlayrɛ ‑glinle’, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑ waa nu ’sɔlɛ‑ wlale‑.»
25«’Ke ’fɛzan‑ ’ɛ ‑ya ‑wlɛnna bhla ’la ba, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’fɛlii ’gborobhɛ ’ɛ ꞊bwa ’ke ’ka ‑o ’bhɛ bhla ’ɛ ba ’pɛɛlii‑. ’Ke ’bhɛ ꞊kla, ’ka nu kɔkɔdɛle ’sanlɛ‑ ‑a ta ’ke ’kaa pe dɔɔ: ‹Mɛɛzan, ’o mɔɔ ‑le, ’fɛ ’ɛ ’liigo‑ ’o ni›. ’Bhɛɛ‑ ‑e nu a ‑lɛkunlɛ ’ka ni ’fɛ ’ɛ ’kpee dɔɔ: ‹’Naa ’ka dɔ.› 26’Bhɛ bhla ’ɛ ba, ’ka nu ‑a pelɛ ‑a ni dɔɔ: ‹‑Kɔɔ’ pɛbhla‑ ’eke‑ zi, ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ‑yi ꞊mia ’eke‑ zi, ’bhɛɛ‑ ’e mɛɛ mu ‑daanna ’waa‑ ‑wa ’ɛ ’kpee ‑gbleba mu ’ɛ ta.› 27’Bhɛɛ‑ Mɛɛzan nu ‑a pelɛ ’ka ni ’ezin‑ dɔɔ: ‹’Naa ’ka dɔ, ‑ka ’ka ’pleŋgo‑ ’ŋ ma, ’ka mu ‑za ’yɔɔ‑ klɛ mu.› 28’Bhɛ yi ’ɛ ’le, ’ke ’ka Abraamu ’pegee Izaki, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ a *‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ’kpɛn ꞊ya bhla ’la ba *‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta, ’ka nu ’ka gbɛnɛbhɛ mu ’ɛ ’sɔnkpalɛ ’bhɛɛ‑ ’ka wisi; ’bhɛɛ‑ ‑o nu ’ka blinlɛ ’pɛɛlii‑. 29‑Amasrɔyi mɛɛ mu nu dalɛ ’drunyan ‑daŋma’ yrɛ ’ɛ ’kpɛn ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ‑o nu pɛbhlelɛ ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta. 30’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, mɛɛ ’ke mu ‑o zi zilɛɛ‑ mu ’le ‑zɔn, ’duŋ‑ ’mu nu klɛlɛ ‑zanta’ mu ’le too. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ ’ke mu ‑o ‑zanta’ mu ’le ‑zɔn, ’duŋ‑ ’mu nu klɛlɛ zilɛɛ‑ mu ’le too.»
Zesu ‑janwoa Zeruzalɛmu ba zayi’
31’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, Farizi mu ’ɛ ’ke mu ꞊nwa Zesu ‑din ’bhɛɛ‑ ‑o pe a ni dɔɔ:«’E Go ‑gɛ, ’bhɛɛ‑ ’e ge yrɛ ‑bhɛɛke’ do ꞊nɔɔ, ‑amasrɔyi ‑bhleŋgbe Erɔdi ‑a zi ’bhii‑ ‑yee’ dɛ.» 32’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Ka ge a pe ’yee‑ ‑gbɛŋgbɛni ’plalu mɛɛ ’la bhe ‑a ni ’kaa: ’Mi ‑o ’zina mu ‑gbin ’zi mɛɛ mu zi; ’bhɛ ’pegee ’ŋ ’yoo‑ gadɛ mu ‑bhee ’zi ‑zɔn ’pegee too. ’Bhɛɛ‑ ’ŋ nu yanlɛ ’ŋ ’woye‑ ’ɛ ’le ‑yrekpaa’ yaga mi ’ɛ ma. 33’Bhɛla‑ ‑yile, ’ŋ nu ’ŋ ’yrɛgbaanlɛ Zeruzalɛmu ’taa ta gele ’ɛ zi, ‑zɔn ’pegee too, ’bhɛɛ‑ tootama. ‑Amasrɔyi ‑Waanbhaa’ a ‑lɛla’ janwo mi ’ɛ yaa sɔ gale‑ yrɛ ‑bhɛɛke’ ꞊nɔɔ ’ke yaa ’e go Zeruzalɛmu do ‑kplɛn ba.
34«’Ee! Zeruzalɛmu ‑wa la mu, ’Ee! Zeruzalɛmu ‑wa la mu! ’Ka mu ‑le ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ dɛ, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ mɛɛ ’la zan mu ’winbwa‑ ’ka ta, ’ka kpoti pa ’mu ma, ’bhɛɛ‑ ’ka ’mu dɛ. Yaa ’sanlɛ‑ ‑zɔn ma ’ke ’an pe dɔɔ ’ŋ ’yoo‑ ’ka ’lɛkpale ’eke‑ ta ’bhii‑ maa da do ’bhɛ ’nɛ mu ’ɛ ’lɛkpa ’eke‑ ta ‑a gbɛŋroŋ‑ mu ’ɛ ꞊la gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ’Duŋ‑ ’ka ’laa dɔlɛ ‑a ‑la do ‑titi. 35‑Ka ’ka ’trɔnbadɔ doo, ‑Waanbhaa’ nu ’ka do ‑kplɛn ’tolɛ‑ ‑a nɔɔ‑. ’Bhɛɛ‑ ’mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ’ɛ ma dɔɔ: ’ka ’laa nu ’ŋ ’yelɛ‑ ‑li ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ’ka nu ‑a pelɛ yi ’la ’le dɔɔ: ‹Mɛɛ ’la zan ‑o zan Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ’tɔ ’ɛ ’yi, bhaa ’e ‑dɔɔbo’!›»
14Zesu ‑mlaan gadɛ mi do ‑bheela ‑yitrɛ’ yi do ma
1*‑Yitrɛ’ yi do ma, Zesu ‑ja pɛbhlelɛ Farizi mu ’ɛ ‑o ‑kuŋlii ’ɛ do ba. ‑O ’pegee Farizi mu ’la ’yaa‑ pɛbhle ’zi ’eke‑ zi, ’mu ‑yaa ‑a klɛza mu ’ɛ ’klɔsikun zii’. 2’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke mɛɛ do nule‑ dulalɛ Zesu ’lɛ ma: ‑mlaan ga ‑yaa ’bhɛ mɛɛ ’ɛ ma. 3‑Ayile, ’ke Zesu ’woo‑ ’Toŋ daan mu ’ɛ ’pegee Farizi mu ’ɛ ’lrɔkpale dɔɔ: «‑Kɔɔa’ ’toŋ ’ɛ ta, ‑o sɔ mɛɛ ‑bheele’ taa‑ waa sɔ ‑a ‑bheele’ ‑yitrɛ’ yi ’ɛ ma ɛɛ?» 4’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ‑o tagale ꞊bwa. ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’e gbɛ ’kpale gadɛ mi ’ɛ ma, ’ke ’bhɛ ’bheele, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ’bhɛ ni dɔɔ ’bhɛ ge ’bhɛ ba ‑lɛ ma. 5’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ‑o ‑lrɔkpale dɔɔ: «’Ka ‑de ’gbu ‑le ’kee‑ ‑kla ‑a ‑nɛ ’le oo, ’kee‑ ‑kla ‑yaa’ dri do ’le oo, ’ke ’bhɛ ‑balaa’ ‑klɔŋ do ‑yi ‑yitrɛ’ yi do ma, yaa nu ’bhɛ golɛ ’yee‑ ‑klɔŋ ’ɛ yi ’yee‑ ‑yitrɛ’ yi ’gbu ’ɛ ma ɛɛ?» 6’Bhɛɛ‑ waa ’sɔlɛ‑ ’bhɛ ’lɛkunle ‑a ni.
Zi ‑lɛɛ yaayrɛ a ‑za
7Zesu ’a ’yelawoa ’bhii‑ ‑o mɛɛ mu ’la ’kpɛn ’siila‑ pɛleyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’mu ’kpɛn ’yaa‑ zilɛɛ‑ yaayrɛ ‑lrele’ mu ’ɛ ’mu ‑la makun’ zii’, ’kee‑ ‑gɔɔn dɔ bɔle‑ dɔɔ: 8«’Ke mɛɛ do ’e ’siila‑ le dɔyrɛ nɔɔ‑ ‑zabla’ do ta, ’yaa gelɛ yaalɛ zilɛɛ‑ yaayrɛ ’ɛ ’bhɛ ꞊nɔɔ. ‑Amasrɔyi ’ke ‑o mɛɛ ‑bhɛɛke’ do ‑siila ’yee‑ le dɔyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ gblaan ‑yiya’ ’bhi ni ’ezin‑, 9’bhɛɛ‑ ’ke ’ka ’kpɛn zeti‑ mi ’ɛ ꞊nwa ’waati ’la ba, ’ke ‑ya ꞊pia ’bhi ni dɔɔ: ‹’E ’wlɛn‑, ’bhɛɛ‑ ’e ’yaayrɛ‑ ’ɛ ’na mɛɛ ’lɛɛ‑ ni.› ’Ke ’bhɛ ꞊kla, ‑yrala’ nu dɔlɛ ’e ma, ’bhɛɛ‑ ’e nu gelɛ yaalɛ mɔkpɛn’ ‑zanta’ zizan‑. 10Drɔɔn’ ’ke ‑woo ’e ’siila‑ yrɛ do ꞊nɔɔ, ge yala‑ mɔkpɛn’ ‑zanta’ yaayrɛ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ; ’kooko‑ ’e zeti‑ mi ’la ’bhɛ ’e ’siila‑, ’ke ’bhɛ ’a ꞊ya ’bhii‑ zizan‑ ’yaayrɛ‑ ’ɛ ‑gaale’ laa ‑o ’e ba, ’bhɛ sɔ ‑a pele‑ ’e ni dɔɔ: ‹’Ŋ ’bhɛgwlɛn‑ nu yala‑ zilɛɛ‑ ‑gɛ!› ’Ke ’bhɛ ꞊kla, ’e ŋgblo ma sɔ ’ŋgole ‑o mɛɛ mu ’la ’kpɛn ’siila‑ ’mu ’yrɛ ma. 11‑Ayile, ’ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan ’bhɛ ’gbu magbaandɛ mɛɛ ma, ‑Waanbhaa’ nu ’bhɛ zan ’ɛ mavɛɛlɛ, ’duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’bhɛ ’gbu mavɛɛ, ‑Waanbhaa’ nu ’bhɛ zan ’ɛ magbaandɛlɛ.»
12’Bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan Zesu ’siila‑ pɛbhleyrɛ ’ɛ nɔɔ‑, Zesu pe ’bhɛ ni dɔɔ: «’Ke ’ya zi ’bhii‑ ’e mɛɛ mu ’sii‑ pɛbhle ma ’e ba ‑yrekpaa’ oo, yromazi oo, yaa klɛlɛ ’e ’bhɛgwlɛn‑ mu oo, ’e nɛɛnɛ‑ mu oo, ’e ’yiɛnii mu oo, ’e ‑din ‑naflo zan mu ’ɛ ‑o ’kedo‑ ’kpɔ ’le; ’kooko‑ ’bhɛ mu laa nu ’e ’siilɛ‑ ’ezin‑ pɛbhle ma ’mu ba, ’bhɛɛ‑ ‑o ’yaa‑ ‑za ’wlan ’ɛ ‑zigo’ ’ɛ ma. 13’Duŋ‑ ’kee ’yoo‑ mɛɛ mu ‑lɛwɛɛ’ ’fɛti ta pɛle do klɛle‑, ’kee‑ ꞊kla ’kɔɔfleŋzan mu ’le oo, ‑flugba mu ’le oo, gaan ’siɛle‑ mu ’le oo, ’bhɛ ’pegee ‑yrɛ ’wi mu, ’mu ‑la ’sii‑ ’yaa‑ pɛbhle ’ɛ ma. 14’Kee ’bhɛ ꞊kla, ’yaa‑ pɛ ‑yi nu ‑nralɛ’, ‑amasrɔyi waa nu ’sɔlɛ‑ ‑a ‑zigole ’e ma ’ke ‑woo ’e sii pɛbhle ma ‑o ba boolazi. ‑Waanbhaa’ nu ’bhɛ ‑zigolɛ ’e ma mɛɛ ‑lɛdɔɔle mu bwe yi ’ɛ ’le gale ba.»
Mɛɛ ‑lɛwɛɛ’ pɛkoo‑ ‑gbɛnɛ do ma ‑gɔɔn
15Mɛɛ ’la zan mu ’pegee Zesu ’yaa‑ pɛbhle ’zi ’eke‑ zi, ‑o do ’bhɛ ‑jan ’la bhe ’bhɛ ’male‑, ’ke ’bhɛ ’a ’pele Zesu ni dɔɔ: «‑O nu mɛɛ ’la zan ’siilɛ‑ pɛle ma *‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta, ’bhɛ zan a pɛ ‑yi nu ‑nralɛ’.» 16’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «‑Yrekpaa’ do mɛɛ do mɛɛ mu ‑lɛwɛɛ’ pɛbhle ‑koo ‑gbɛnɛ do ‑kla, ’bhɛɛ‑ ‑e mɛɛ ‑bebe ‑siila ’bhɛ ma. 17Pɛbhle ’waati ’ɛ ’bhɔle‑, ’kee‑ yaa ’fɛ ’ɛ ꞊la yewonɛ ’ɛ do winbɔle ’kaa ’bhɛ ge a pe mɛɛ mu ’ɛ ni dɔɔ ‑o nu, pɛ ’ɛ ’kpɛn ’lɛbɛŋgole ‑o. 18’Duŋ‑, ‑o ’kpɛn do do a ’pele‑ ‑saan ’bhɛ yewonɛ ’ɛ ni dɔɔ waa sɔ nule‑ ‑yaa’ pɛleyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ. Mɛɛ ‑lwa mi ’ɛ ’bhɛ pe ’yee‑ yewonɛ ’ɛ ni ’kaa ‑ya pe ‑a zan ’ɛ ni dɔɔ: ‑A ’zoole‑, dɔɔ yaa nu ’sɔlɛ‑ gele‑ pɛbhleyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ‑amasrɔyi ‑e gba do ‑lwa ‑e gele‑ ’pwɛlɛ‑ ’bhɛ ta. 19‑A plɛ mi ’ɛ ’bhɛ pe ‑a ni dɔɔ, ’bhɛ ’laa nu ’sɔlɛ‑ gele‑ pɛbhleyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ‑amasrɔyi ’bhɛ dri vu ‑lwa, ’bhɛɛ ’bhɛ gele‑ ’mu ‑yidanlɛ ’bhɛ a gbabhɛ ’ɛ ta. 20‑A yaga mi ’ɛ ’bhɛ pe a ni ’ezin‑ dɔɔ ’bhɛ ’laa sɔ gele‑ pɛbhleyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ‑amasrɔyi ’bhɛ le do ꞊sia ’edrɛɛle. 21’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke yewonɛ ’ɛ ’niinale ‑a zan ba, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’woo‑ mɛɛ mu ’ɛ ’wojan‑ mu ’ɛ ’yiklale ’bhɛ ’kɔɔ. ‑Ayile ’ke ’fɛzan‑ ’ɛ ‑ya zrupliile’, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑yaa’ yewonɛ ’ɛ ni dɔɔ: ‹Ge blaale‑ ‑wa ’ɛ ’kpee ‑gbleba mu ’ɛ ’pegee ‑kpan mu ’ɛ ta, ’bhɛɛ ’kɔɔfleŋzan mu oo, ‑flugba mu oo, ‑yrɛ ’wi mu oo, ’bhɛ ’pegee mɛɛ gaan ’siɛle‑ mu, ‑o ’kpɛn ’sii ’kaa ‑o nu ‑gɛ.› 22’Bhɛ blaan ’waati sa, ’ke yewonɛ ’ɛ ’nule ‑a pelɛ ‑a zan ni dɔɔ: ‹’Ŋ Zan, ’e pe ’ŋ mɛɛ ’la zan mu ’sii‑ ’ŋ ’bhɛ ꞊kla, ’duŋ‑ yaayrɛ ’ɛ ’ke ꞊bwa, ’bhɛɛ‑ mɛɛ laa ‑o ’mu ta.› 23’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑a zan ’a pele‑ ’a ni dɔɔ: ‹Ge gba la zi mu ’ɛ ’lii, ’bhɛ ’pegee ’fɛ ‑gbeŋ mu ’ɛ zi, ’bhɛɛ‑ ‑a pe mɛɛ nu ’ɛ ni ’kaa ‑o nu kpaŋma ’ŋ ba, ’kooko‑ ’an ’fɛ sɔ ’pale.›» 24’Bhɛɛ‑ ‑e pe dɔɔ: «’Ŋ mɛɛ ‑lwa mu ’la ’siila‑ pɛle ’ɛ ma, ‑o ’kedo‑ ’kpɔ laa nu ’an pɛ ’ɛ ’ke ’bhlelɛ.»
Mɛɛ klɛ Zesu a ‑klaŋlanɛ ’le gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑
25‑Yrekpaa’ do, Zesu ’pegee ‑zamaa’ ’srɛ do ‑yaa ’taawo zii’ ’eke‑ zi. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ‑lɛ ’niinale ’mu ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ’mu ni dɔɔ: 26«’Ke mɛɛ ’la zan ‑a zi ’bhii‑ ’bhɛ klɛ ’an pɛ ‑klaŋlanɛ ’le, ’ke ’ŋ ‑za ’laa ’sɔlɛ‑ ’bhɛ zan ’ɛ ni ’ke ’bhɛ kan ’bhɛ dɛ oo, ’bhɛ nɛɛ oo, ’bhɛ nɛɛnɛ‑ ’gwlaan‑ ’pegee ’bhɛ nɛɛnɛ‑ le mu ta, ’bhɛ ’pegee ’bhɛ ’gbu ta; ’bhɛ zan laa nu ’sɔlɛ‑ klɛle‑ ’mi ’an pɛ ‑klaŋlanɛ ’le. 27’Ke mɛɛ ’la zan laa dɔlɛ ‑yrɛn ’ɛ ’kpɛn ‑glɔɔn ’bhlele‑ ‑la ’fɔke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ‑a gale ma, ’bhɛɛ ’kee‑ dɔ ’ŋ zi, ’bhɛ zan laa sɔ klɛle‑ ’mi a pɛ ‑klaŋlanɛ ’le. 28’Ka ‑de ’gbu ‑le ’ke ‑ya zi ’bhii‑ ‑e ’saŋgaso do dɔ, yaa yalaa’ ’elwale ’pe, ’bhɛɛ‑ ‑e nu ‑gɔli’ yɛkɛ‑ ’la ’wlalɛ‑ ’yee‑ ’saŋgaso dɔle ’ɛ ’yi, ‑e ’bhɛ nɔɔ. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑a gbɛ nu ’sɔlɛ‑ ’yee‑ ’saŋgaso ’ɛ dɔle‑ ta ‑e ’bhɛ ’yaango‑. 29’Ke yaa ’bhɛ klɛlɛ ’elwale ’pe, ’kee‑ ’yee‑ ’saŋgaso ’ɛ dɔle‑ ‑saan, ’bhɛɛ‑ ’ke yaa ‑a ‑lɛyanlɛ, ‑e nu klɛlɛ mɔkpɛn’ a pɛ ’sɔnsipɛ ’le. 30’Bhɛɛ‑ mɛɛ mu nu ‑a pelɛ dɔɔ: ‹Mɛɛ ’lɛɛ‑ ‑e ‑yaa’ ’saŋgaso ’ɛ dɔle ‑saan, ’bhɛɛ‑ yaa ’sɔlɛ‑ ‑a ‑lɛyanle.› 31’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi ’ezin‑, ‑bhleŋgbe ’ɛ ‑dele sɔ ‑wlɛnle’ ‑bhleŋgbe ’bhɛɛke do ’kaama‑ ’kaa ‑e gwledanle ’bhɛ ba, ’ke yaa ‑yaa’ gwledan mu ’ɛ ’nɔɔlɛ‑ ’elwale ’pe ɛɛ? ’Kee‑ ‑yalaa’ ’pe, ’bhɛɛ‑ ‑ya klɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ’bhɛɛ‑ ’yee‑ ’pegee ‑yaa’ gwledan mu ’waa vu ’ɛ ‑o sɔ gwledanle ‑bhleŋgbe ’bhɛɛke do ’ɛ ’pegee ’bhɛ a gwledan mu ’waa mia do ’ɛ ba, ‑ya ’kpeelɛdan ’bhɛɛ‑ ma ’elwale ’pe. 32’Duŋ‑ ’ke ‑ya ꞊ya ’bhii‑ waa sɔ gele‑ gwledanlɛ ’mu ba, ‑e mɛɛ do winbɔ ’bhɛ ‑bhleŋgbe ’bhɛɛke do ’ɛ ba, ’ke ’bhɛ ’laa ’bhɔlɛ‑ ‑li ‑o ‑din ’waati ’la ba, ’kaa ‑o ’ploo‑ gwle ’ɛ ma, ’bhɛɛ ‑o ‑bhoolaya dɔ ‑o pleŋ‑. 33’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ’ka do ’kpɔ ’laa sɔ klɛle‑ ’mi a ‑klaŋlanɛ ’le ’ke ’bhɛ zan laa ’bhɛ ’niigolɛ ’bhɛ ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn ’yi ’elwale ’pe.»
Wɛ ‑za
34Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «Mɔkpɛn’ ’a ’yaango‑ ’bhii‑ wɛ ‑o ’ke pɛ ‑lrele’ do ’le. ’Duŋ‑ ’ke ‑a ‑nraleya ’ɛ ‑gwa ‑a ‑yi, ‑o sɔ ‑a ‑nrale’ ‑mɛ pɛ ‑la ‑le ɛɛ? 35Yaa ‑za ’kedo‑ ’kpɔ ’yanwo‑ ‑li ’trɛ ’pegee ’trɛ ti ma. ’Bhɛɛ‑ ‑e klɛ ’ke blin pɛ ’le. ’Ke ‑za ’lɛɛ‑ ’yima ’trɔn ‑o ’ka ŋgblo ma, ‑kaa ‑yima’!»
15‑Bhlaa do ma ‑gɔɔn
1’Nisrakun mu ’ɛ ’kpɛn ’pegee mɛɛ ’joo ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ‑woo mabɛɛnna Zesu ‑din, ’bhɛɛ‑ ‑woo ’trɔnkpale ‑saan ‑a wojan mu ’ɛ ꞊la. 2‑Ayile, ’ke Farizi mu ’ɛ ’pegee ’Toŋ daan mu ’ɛ ‑woo zrupliile’, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ ’eke‑ ni dɔɔ: «‑Kaa ‑glin doo, mɛɛ ’lɛɛ‑ ‑e dɔ ‑a ‑la ’ke mɛɛ ’joo ’yɔɔ‑ mu ’ɛ nu yaalɛ ‑a ‑din a ma, ’bhɛɛ‑ ‑o ’pegee ’mu pɛbhle ’eke‑ zi.» 3Zesu ’trɔnbɔle ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’yi, ’kee‑ ‑gɔɔn ’lɛɛ‑ ’bhɛ bɔle‑ ‑o ni dɔɔ: 4«’Ke ‑bhlaa ‑kɛmɛ do ‑o ’ka do ’kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑a do ꞊nia ‑o ba, yaa nu ‑o ‑vin mia yiziɛ bhɛ vu ta ’srwayiziɛ ’ɛ ’tolɛ‑ ‑a ‑zanta’ ‑bɔn ’yi ‑bɔn ’bhlele‑ ma, ’bhɛɛ‑ ‑e ge ‑a do ’la ’bhɛ ꞊nia ’bhɛ ziglinyrɛ nɔɔ‑ ’sani‑ ‑ya ye ɛɛ? 5’Ke ‑ya ꞊ya, ‑a zrukpaa’ gbɛ ‑yɔɔ ’ɛ ’kɔɔ, ‑ya kpa ‑a bhlɔ ta. 6’Bhɛɛ‑ ’kee‑ ꞊nwa ’kɛle‑ ’fɛ ’lɛ ma, ‑ya bhɛgwlɛn mu ’ɛ sii ’bhɛ ‑ya pe ’mu ni dɔɔ: ‹‑Ka nu ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ’ŋ zrukpaa’ maza ’ɛ ’yiciɛn‑ ’eke‑ zi! ‑Amasrɔyi ’an ‑bhlaa ’lɛɛ‑ ꞊nia bi ’bhɛɛ‑ ’an ’ye gbɛ drɛɛwoa‑.›» 7Zesu pe ‑o ni dɔɔ: «’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ’ke ‑za ’yɔɔ‑ klɛ mi do ’kpɔ ’ploola‑ ‑za ’yɔɔ‑ klɛle ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ’gbu ꞊naa ‑Waanbhaa’ ni, zrukpaa’ ‑gbɛnɛ nu klɛlɛ laflɛ’ ’yi ‑Waanbhaa’ ba ’bhɛ ‑zayi’; ’yee‑ do ‑kplɛn a zrukpaa’ ’ɛ ’bhɛ ‑gbɛnɛ ’yi nu yalɛ ’ke ’bhɛ kan mɛɛ ‑lɛdɔɔle mia yiziɛ bhɛ vu ta ’srwayiziɛ ’la ’ke ’mu laa ’ploolɛ‑ ’mu a ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ waa ‑o ’gbu ’nalɛ‑ ‑Waanbhaa’ ni ’mu ta.»
‑Gɔli’ ’taŋbha ’pu do ’la ꞊nia ’bhɛ ma ‑gɔɔn
8Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «’Bhɛɛ‑ ’ke ‑gɔli’ ’taŋbha vu ‑o le do ’kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑a do ’kpɔ ꞊nia ‑a ’kɔɔ ’fɛ ’ɛ ꞊la, yaa ‑za ’lɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ klɛ ɛɛ? ’Ŋ bhe ‑e ‑yaa’ ‑laŋbha ’ɛ bhi, ’bhɛɛ‑ ‑e ’fɛ ’ɛ ꞊la go ‑maa ’le ’elrele, ’sani‑ ‑ya ye. 9’Ke ‑ya ꞊ya bhla ’la ba, ‑ya bhɛle mu ’ɛ ’pegee ‑a ‑din mu ’ɛ ’kpɛn sii, ’bhɛɛ‑ ‑ya pe ’mu ni dɔɔ: ‹‑Ka nu ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ’ŋ zrukpaa’ maza ’ɛ ’yiciɛn‑ ’eke‑ zi! ‑Amasrɔyi ’an ’taŋbha do ’lɛɛ‑ ‑e ꞊nia bi, ’bhɛɛ‑ ’an ye gbɛ drɛɛwoa‑ ’ezin‑!› 10’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ’mi pe ’ka ni dɔɔ ‑Waanbhaa’ a ‑mlɛkɛ’ mu ’ɛ zrukpaale nu klɛlɛ ’egbɛnɛle, ’ke ‑za ’yɔɔ klɛ mi do ’kpɔ ’ploola‑ ‑za ’yɔɔ klɛle ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ’gbu ꞊naa ‑Waanbhaa’ ni.»
’Gwlaan‑ gblaan do gbe plɛ ma ‑gɔɔn
11Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «Mɛɛ do gbe ‑yaa plɛ. 12‑Yrekpaa’ do, ‑nwagwlɛn’ mi ’ɛ pe ‑a dɛ ’ɛ ni dɔɔ: ‹’Ŋ dɛ, ’yaa‑ ‑naflo ’ɛ ‑yiciɛn’ ’o ma, ’bhɛɛ‑ ’ye ’an pɛ ’ciɛn ’na.› ’Bhɛla‑ ‑yile ’ke ‑o dɛ ’bhɛ a ‑naflo ’ɛ ’yiciɛnle ‑o mɛɛ plɛ ‑kpɛn ma. 13’Waati sa ’kanle‑ blaan, ’ke ’yee‑ ‑nwagwlɛn’ mi ’ɛ ‑e ‑yaa’ pɛ ’ciɛn ’ɛ ’kpɛn gɔnle‑. ’Bhɛɛ‑ ‑e ’bhɛ ma ‑gɔli’ ’ɛ ꞊sia, ’kee‑ gele‑ ’klɛɛn gbɔɔn do ‑yi. ‑E ‑yaa’ ‑gɔli’ ’ɛ ’kpɛn ’siɛla‑ le mu ta ’bhɛ ’klɛɛn ’ɛ ’yi. 14‑E ‑yaan ‑a ’ciɛn ’ɛ ’kpɛn ’siɛlele bhla ’la ba, ’ke ‑gu ‑gbɛnɛ do dɔle‑ ’bhɛ ’klɛɛn ’yi mu ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ ‑a ‑yrɛbatɛdɔle ‑saan. 15’Bhɛla‑ ‑yile, ‑e ‑ja ‑kɔntran’ ’kanlɛ‑ ’yee ’klɛɛn ’ɛ ’yi mɛɛ do ba. ’Bhɛ mɛɛ ’ɛ ’bhɛ pe a ni ’kaa ‑ya ‑yrɛkpa’ ’bhɛ a ꞊swa mu ’ɛ ba. 16‑E ‑yaa zi ’bhii‑ ‑wa gba ꞊swa mu ’ɛ ’le pɛbhle ’ɛ ’ke ba, ’duŋ‑ waa ‑a gbalɛ ’bhɛ ’kedo‑ ’kpɔ ba. 17’Bhɛla‑ ‑yile, ’ke ‑ya ’kpeelɛdanle ’sanle ‑a ’gbu ’si ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: ‹’Ŋ dɛ a yewonɛ mu ’ɛ ‑o le pɛbhle mu ’ɛ waa ‑o sa, ’bhɛɛ‑ ’mi ‑o ga ’zi ‑gɛ gbɔn ’kɔɔ! 18’Kee‑ ꞊kla, ’ŋ nu gelɛ ’ŋ ‑zanta’ ’ŋ dɛ ba, ’bhɛɛ‑ ’ŋ nu ‑a pelɛ ‑a ni dɔɔ: ’Ŋ dɛ, ’ŋ ‑za ’yɔɔ‑ ꞊kla ’bhi ’pegee ‑Waanbhaa’ ni. 19’Bhɛ ‑gaale’ laa ‑o ’ŋ ba ’ke ’ye ’ŋ kun ’ezin‑ ’bhii‑ ’e gbe do. ’Ŋ ’kun ’bhii‑ ’yaa‑ yewonɛ mu ’ɛ do gbɛɛn‑.› 20’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’kee‑ nule‑ ‑a dɛ ba. ‑A dɛ ‑yrɛkpale ‑a ma ’egbɔɔnle, ’ke ‑a ‑yrɛnklale ’bhɛ ma ’eyɔɔle. ’Bhɛla‑ ‑zayile, ’ke ’bhɛ gele‑ ‑a ‑lɛpalɛ blaale‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’a ‑tuubɔle. 21’Bhɛɛ‑ ‑e pe ‑a dɛ ni dɔɔ: ‹’Ŋ dɛ, ’ŋ ‑za ’yɔɔ‑ ꞊kla ’bhi ’pegee ‑Waanbhaa’ ni, ’bhɛla‑ ‑yile, ’yaa ’ŋ ’kunlɛ‑ ’ezin‑ ’bhii‑ ’e gbe.› 22’Duŋ‑ ‑a dɛ pe ’bhɛ a yewonɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: ‹‑Ka nu blaale‑ dunɛ‑ gbɔɔn ’la ’bhɛ ’lrele‑ ‑yiya’ dunɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn ni ’bhɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑ka ’bhɛ ’kla ’a ta. ‑Ka gbɛ ma piibhɛnɛ do bɔ ‑a gbɛ ‑nɛbhɛ’ ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑ka ‑sawla ’wla ‑a gaan ma. 23‑Ka ge dri ‑nɛ blaale ’ɛ ’kun, ’bhɛɛ‑ ’kaa dɛ; ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ’a bhle. ’Bhɛ blaan, ‑kɔɔ’ ‑zabla’ ‑kɔɔ’ zrukpaa’ ta. 24‑Amasrɔyi, ’ŋ ’nɛ ’la ’yele‑ ‑gɛ bhe, ‑e ‑gaa bi, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑bwela gale ba ‑zɔn; ‑e ꞊nia bi, ’bhɛɛ‑ ’wa ’ye gbɛ drɛɛwoa‑ ‑zɔn.› ’Bhɛla‑ ‑yile ‑woo zrukpaa’ ma ‑zablale ‑saan.»
25«’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ’yee‑ mɛɛ ’ɛ gbe ‑lwa mi ’ɛ ’yaa‑ gba la. ’Bhɛ da bhla ’ɛ zi gba ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ bhɔlawoa ‑waa’ ’fɛ ’ɛ ‑din, ’ke ’bhɛ ’srokpawli mu ’pegee ’srotanwli mu male‑. 26’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ’bhɛ yewonɛ mu ’ɛ do ’siile, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’fɛ ’lɛ maza ‑yilrɔkpale ’bhɛ ma. 27’Bhɛ yewonɛ ’ɛ pe ‑a ni dɔɔ: ‹’E ’nwagwlɛn‑ ’la ‑ja ’drunyan zi, ‑e ꞊nwa ‑zɔn. ‑Ayile ’e dɛ pe dɔɔ ‑o dri ‑nɛ blaale ’ɛ dɛ ‑a ni. ‑Amasrɔyi ‑a gbe ’ɛ ꞊nwa ‑a ba ’edɔɔle.› 28’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑ya zrupliile, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ yaa ‑o gele‑ ‑o ba ‑lɛ ma. ’Bhɛla‑ ‑yile ’ke a dɛ ’pwɛle, ’ke ’bhɛ gele‑ ‑sromabɔlɛ ‑a ni. 29’Bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑a dɛ ni dɔɔ: ‹’E ’trɔnkpa ’ŋ ni doo, ‑zɔn ’laa ’ŋ ’sanlɛ‑ ’ke ’ŋ yewo ’e ni yi ’oo yi, ’bhɛ ’pegee ’mi ’taawoa꞊ ’taŋii ’e ’wojan‑ mu ’ɛ ’kpɛn ta. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑ ’yaa bhoonɛ‑ do ’kpɔ ’nalɛ‑ ‑lido’ ’mi ni ’ke ’mi ’pegee ’ŋ ’bhɛgwlɛn‑ mu ’ɛ ’o sɔ ‑zablale ’o zrukpaa’ ta ’eke‑ zi. 30’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’e gbe mɛɛ kloo ’lɛɛ‑, ’bhɛ ‑ja ’yaa‑ ‑naflo ’ɛ ’kpɛn ’siɛlɛ‑ gwlɛn ‑wɛɛ le mu ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑e nulawoa ‑zɔn, ’e dri ‑nɛ blaale ‑gbɛnɛ ’ɛ ꞊dia ‑a ni.› 31’Bhɛla‑ ‑yile, ’ke ‑a dɛ ’a ’pele ’a ni dɔɔ: ‹’Ŋ ’nɛ, ’bhi ‑o ’ŋ ‑din yikpɛnsee ta, ’ŋ ’kɔɔpɛ‑ ’tɔle‑ ’kɔɔpɛ‑ ’yaa‑ pɛ ‑le ’mu ’kpɛn ’le. 32’Duŋ‑, ‑kɔɔ’ ‑kɔɔ’ ’yinra‑, ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ‑zabla’ zrukpaa’ ta; ‑amasrɔyi ’e ’nwagwlɛn‑ ’lɛɛ‑ ’yaa‑ ’bhii‑ ‑e ‑gaa, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑bwela gale ba. ‑E ꞊nia bi ’bhɛɛ‑ ’wa ’ye gbɛ drɛɛwoa‑.›»
16‑Gɔli’ magaan mi ’la bakanle laa ‑o
1Zesu pe ’ezin‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «Pɛzan do ‑yaa, ’bhɛɛ‑ ‑gɔli’ magaan mi do ‑yaa ‑a ’kɔɔ. Yi do ta, ‑o ꞊nwa ‑yaa’ ‑gɔli’ magaan mi ’ɛ ꞊lwa ’wlalɛ‑ ‑a ’kɔɔ dɔɔ ’bhɛ ‑yaa’ ‑gɔli’ ’ɛ ’siɛ zii’. 2‑Ayile, ’kee‑ yaa ‑gɔli’ magaan mi ’ɛ ’siile, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ’bhɛ ‑lrɔkpale dɔɔ: ‹’Mi ’e ma jan do ‑maa. ’Mi ’a ꞊maa dɔɔ ’yaa ’an ‑gɔli’ ’ɛ ’siɛla‑; ’bhɛla‑ ‑zɛɛle ’ye ’an ‑gɔli’ ’ɛ ꞊kla ’ke pɛ ’oo pɛ ’la ’le, nu ’bhɛ ’yipe ’ŋ ni, ’bhɛɛ‑ ’e jila. ‑Amasrɔyi ’yaa nu klɛlɛ ‑li ’an ‑gɔli’ ’ɛ magaan mi ’le.› 3’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑ya pele‑ ‑a ’gbu ’kpee dɔɔ: ‹’Ŋ zan ‑o zan ’ŋ ‑gbinlawolɛ ’an ye ’ɛ ta bhe, ’ŋ sɔ ‑a klɛle‑ ’nale‑ ‑a ma ɛɛ? Gba la yewo faŋgan‑ ’laa ‑o ’ŋ ta, ’bhɛɛ‑ ’naa sɔ ’ŋ ’yrɛwole mɛɛ mu ma, ‑yrala’ ’ɛ ’kɔɔ.› 4’Bhɛ ’yi, ’ke ‑za do dɔle‑ ‑a ’kpee, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: ‹’Ŋ nu ‑za do klɛlɛ ’kooko‑ ’ke ’ŋ zan ’ŋ ‑gbian ’an ye ’ɛ ta, mɛɛ ’ke mu sɔ ’ŋ ’sile ’mu ba.› 5’Bhɛla‑ ‑yile, ‑a zan a ca mu ‑yaa mɛɛ ’la zan mu ma, ’kee‑ ’mu ’kpɛn ’siile do do ‑a ba. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ‑lwa mi ’ɛ ’bhɛ ’lrɔkpale dɔɔ: ‹’Ŋ zan a ca ‑wɛɛ’ ‑le ’e ma ɛɛ?› 6’Bhɛ pe ‑a ni dɔɔ: ‹‑Yrɔn ’gboŋgbo ’yan ‑kɛmɛ do.› ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑gɔli’ magaan mi ’ɛ ‑ya pele‑ ’bhɛ ni dɔɔ: ‹Yala‑ ‑gɛ blaale‑ doo, ’yaa‑ ’sɛwɛ ’ɛ ’si, ’bhɛɛ‑ ‑a yɔɔndɛ ‑yrɔn ’gboŋgbo mia plɛ bhɛ vu.› 7’Bhɛ blaan, ’ke ’yee‑ ‑gɔli’ magaan mi ’ɛ ‑e mɛɛ ‑bhɛɛke’ ‑lrɔkpale ’ezin‑ dɔɔ: ‹’Bhɛɛ‑ ’bhi ’lɛɛ‑, ’ŋ zan a ca ‑wɛɛ’ ‑le ’bhi ma ɛɛ?› ’Bhɛ pe ‑a ni dɔɔ: ‹’An pɛ ca ’ɛ ‑yoo pɛbhɛ ‑bɔtɔ ‑kɛmɛ do.› ’Bhɛ klɛle ’tɛ ’ke ’yee‑ ‑gɔli’ magaan mi ’ɛ ‑ya pele‑ ’bhɛ ni dɔɔ: ‹Yala‑ ‑gɛ blaale‑, ’yaa‑ ’sɛwɛ ’ɛ ’si, ’bhɛɛ‑ ‑a yɔɔndɛ mia yiziɛ.› 8’Bhɛ blaan, ’yee‑ ‑gɔli’ magaan mi ’la bakanle laa ‑yaa, ‑a zan ’ɛ ’bhɛ ’a ’tɔ ’wlan ꞊pia ‑yaa’ ‑dawliya ’ɛ ma.» ’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’a ’pele dɔɔ: «’Drunyan ta mɛɛ mu ’lɛɛ‑ ‑woo ’eke‑ ’kungbɛya dɔ ‑waa’ ‑za mu ’ɛ ’yi, ’ke ’bhɛ kan ‑Waanbhaa’ a pɛ mɛɛ mu ’la ’taawo zii’ ’tɛbhile ba ’mu ta.»
9Zesu pe ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Mi pe ’ka ni dɔɔ ’ke ’ka ’drunyan ta ‑dawli’ ma ‑naflo mu ’ɛ ꞊sia, ’bhɛɛ‑ ’ka ꞊bhwa mɛɛ mu ba ’kɛle‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ’ka bhɛgwlɛnya ‑glinna ’kɛle‑, ’ke ’kaa pɛ ’trɛ ta ’ɛ ꞊yaan yi ’la ta, ’ka sɔ ‑bheele’ ‑o ma ‑Waanbhaa’ a ‑wa ’la ’ke ‑daŋ’ ’laa ‑o ’bhɛ ma ’bhɛ ꞊nɔɔ. 10’Ke mɛɛ ’la zan zru ‑o do ‑za ’fiɛntrɔnnɛ mu ’yi, ’bhɛ zan zru nu klɛlɛ do ‑za ‑gbɛnɛ klɛle‑ ’yi ’ezin‑. ’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ‑lɛdɔɔle laa ‑o ‑za ’fiɛntrɔnnɛ mu ’yi, ’bhɛ zan ’ɛ ‑lɛdɔɔle laa ‑o ‑za ‑gbɛnɛ mu ’yi ’ezin‑. 11’Duŋ‑ ’ke ’ka ’lɛdɔɔle laa klɛlɛ ’drunyan ’lɛɛ‑ ta ‑dawli’ ma ‑naflo ma mu ’kungbɛya ’ɛ ma, ‑dele nu ’sɔlɛ‑ ’bhɛ ’kpale ’ka ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑naflo ‑zeze mu gbɛkpa ’ka ’kɔɔ ɛɛ? 12’Bhɛɛ‑ ’ke ’ka zru laa ‑o do ’ka ‑vindo’ mi a ‑za ma, ’ka ’gbu a pɛ ‑o ’kɛla ’le, ‑dele nu ’sɔlɛ‑ ’bhɛ gbɛkpale ’ka ’kɔɔ ɛɛ?»
13«Mɛɛ do laa sɔ yewole ‑kuŋlii plɛ ni ’eke‑ ma. ’Kee‑ ’bhɛ ꞊kla, ‑a do vɛn nu ’silɛ‑ ‑a yin ’lii, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑bhɛɛke’ do ’ɛ ‑za sɔ a ni. ’Ke ‑a lii biile ꞊bwa ‑a do ’yi, ‑e nu ‑a ‑bhɛɛke’ do ’ɛ mavɛɛlɛ. ’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ka ’laa sɔ klɛle‑ ‑Waanbhaa’ a lu ’le, ’bhɛɛ‑ ’ka klɛ ‑gɔli’ a lu ’le ’ezin‑.»
Zesu wlan ma jan ‑glɔɔn ‑bebe ’wo zii’
(Matie 11.12-13; 5.31-32; Maki 10.11-12)
14Farizi mu ’la ’yaa‑ ‑o ’trɔnkpa zii’ Zesu ’wojan‑ mu ’ɛ ꞊la, ‑o ‑yaa Zesu malrɔgo ’zi, ‑waa’ ‑gɔli’ ’flɛnya‑ ’ɛ ma. 15’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Ka mu, ’ka ’ka ’gbu klɛ mɛɛ ‑lɛdɔɔle mu ’le mɛɛ mu ‑yrɛ ta. ’Duŋ‑ ‑Waanbhaa’ ’ka zru mu ’ɛ dɔ. ’Bhɛɛ‑ ‑za ’la ’bhɛ ‑o mɛɛ mu ‑yrɛ ’yi ‑za ‑gbɛnɛ ’le, ’bhɛ ‑la vɛnsi ‑Waanbhaa’ yin ’lii.»
’Toŋ ’pegee ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’ɛ ‑za
16«Moizi a ’toŋ ’ɛ ’pegee ‑Waanbhaa’ a ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ‑waa ’sɛwɛ mu ’ɛ ’seŋ ‑daŋ’ ‑le Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan a pɛ ’waati ’bhɛɛ‑ ’le. ‑A ’san Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ’nu yi ’ɛ ma, ‑o ‑Waanbhaa’ a ‑Jan ’Nrale ’ɛ ’wo zii’, ’bhɛɛ‑ mɔkpɛn’ ‑o dɔ ’zi ’eglɔɔle ’ke ‑o wla ‑yaa’ ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta. 17’Duŋ‑ laflɛ’ ’pegee ’trɛ nu ’kanlɛ‑, ’duŋ‑ ‑Waanbhaa’ ’a ’toŋ ’ɛ gɔ ’fiɛntrɔnnɛ do ’kpɔ ’laa nu ’sɔlɛ‑ gole‑ ‑a ba ‑titi.»
18«’Bhɛɛ‑ ’ezin‑, ’ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan ‑ploola ’bhɛ ’na ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ le ‑bhɛɛke’ ’yalaa‑, ‑e ‑yanbhɔɔya ‑la ꞊kla ’bhɛ ’le bhe. ’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’la zan le ’la ’ke ’bhɛ ꞊nɔɔ ‑ploola ’bhɛ ma ’bhɛ ’yalaa‑, ’bhɛ zan ’ɛ ’bhɛ ‑yanbhɔɔya ‑la ꞊kla ’bhɛ ’le bhe ’ezin‑.»
‑Naflo mɛɛ do ’pegee Lazaa ma ‑gɔɔn
19’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’a ’pele dɔɔ: «’Elwale ‑sɔ, ‑naflo zan do ‑yaa; ‑e ‑yaa dunɛ‑ ’plɛɛle‑ ‑lrele’ mu ‑la kla ‑a ta. Yi ’oo yi, ‑trɔn maza ‑le ‑yaa sɔ ‑a ni, ’bhɛ ’pegee pɛbhle ‑lrele’ ‑yaa sɔ ‑a ni. 20’Bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa ’kɔɔfleŋzan do sii Lazaa. Bhɛ mu ‑yaa ‑a ’flɛ ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑a yilale ‑yaa ‑naflo zan ’ɛ ‑yaa ’fɛ ’ɛ ’lɛ ma. 21’Ke pɛle piinɛ‑ mu ’la ’yaa‑ balaa’ ‑naflo zan ’ɛ ‑yaa ‑tabali ’ɛ ꞊la, ’yee‑ Lazaa ‑yaa ’mu ‑la bhle. ’Bhɛɛ‑ ‑gbaan’ mu ‑yaa ‑yaa’ bhɛ mu ’ɛ ’liiplaa‑. 22’Bhɛ ya ’ɛ ’yi ’tɛ, ’ke Lazaa klɛle‑ ’ke siɛle’, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑Waanbhaa’ a ‑mlɛkɛ’ mu ’ɛ gele‑ ‑a lii ’ɛ ’le Abraamu ‑din laflɛ’ ’yi. ’Bhɛ blaan, ’ke ’yee‑ ‑naflo zan ’ɛ klɛle‑ ’ke siɛle’ ’ezin‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa binle‑. 23’Duŋ‑ ’yee‑ ‑naflo zan ’ɛ binle blaan, ‑e ‑yaa ‑yrɛnbhle’ zii’ ’ebebele gbaa mu a ‑wa ’ɛ ta. ‑Ya ŋgblo ‑lawlɛnle ’ke ‑a ‑yrɛkpale Abraamu ma ’egbɔɔnle laanima. Lazaa ‑yaa ’bhɛ ‑din. 24’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’kee‑ ‑gbekanle ’eglɔɔle, ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: ‹’Ŋ ‑gbɔɔ Abraamu, ’ŋ ’yrɛnkla ’e ma, ‑a pe Lazaa ni dɔɔ ‑ya gbɛ ‑nɛbhɛ’ do ꞊zwan ‑yi ba, ’bhɛɛ‑ ‑e nu ’ŋ blina‑ ’ɛ ’twalɛ‑ ’ke ’bhɛ ’le, ‑amasrɔyi ’ŋ ’yoo‑ ‑yrɛn ’yɔɔ‑ bhle ’zi ’tɛ ’lɛɛ‑ ’yi ‑gɛ.› 25’Duŋ‑ Abraamu pe ‑a ni dɔɔ: ‹’Ŋ ’nɛ, ’bhɛ ‑za ’ɛ ’bhɛ ’laa ‑o ‑li ’e ’kpee ɛɛ, ’e ’yaa‑ ’e ’yrɛ ma ’waati ’la ba, ’e pɛ ‑bebe ’srɔɔwoa‑, ’bhɛɛ‑ Lazaa ‑yrɛnbhla ’ebebele ’bhɛ ’waati ’ɛ ba. ‑E ꞊nwa ‑a zrukpaa’ yrɛ ‑la nɔɔ‑ ‑zɔn ‑gɛ, ’bhɛɛ‑ ’bhi ‑o ‑yrɛnbhle’ zii’. 26’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ‑gluu ’trole‑ ‑gbɛnɛ do ‑o ’o mɔɔ ’pegee ’ka mu pleŋ‑; ‑asiikɔɔ ’ke mɛɛ ’la zan ’a ꞊pia‑ dɔɔ ’bhɛ ‑o gole‑ ’o ba, ’bhɛɛ ’bhɛ ge ’ka ba laale, ’bhɛ zan laa sɔ ’bhɛ klɛle‑. ’Bhɛɛ‑ ’bhɛ klɛgbɛya do ’kpɔ ’ɛ ’yi, ’ke mɛɛ ’la zan ’a ꞊pia dɔɔ ’bhɛ ‑o gole‑ ’ka ba ye, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ nu ’o ba ‑gɛ, ’bhɛ zan laa sɔ.› 27’Bhɛɛ‑ ’yee‑ ‑naflo zan ’ɛ pe dɔɔ: ‹’Ke ‑yoo ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ’e ’zoole‑ ’ŋ ‑gbɔɔ Abraamu, Lazaa ’winbɔ‑ ’drunyan ta ’ŋ dɛ a ’fɛ ’ɛ ꞊la. 28’Ŋ nɛɛnɛ‑ ’soo ‑o ’bhɛ ꞊nɔɔ ye, ‑e ge ‑o ’kpeelɛkan, ’bhɛɛ‑ ‑ya pe ‑o ni dɔɔ waa nulɛ ’ŋ ’yoo‑ ‑yrɛnbhle’ zii’ yrɛ ’la ꞊nɔɔ ‑gɛ ’bhɛ ꞊nɔɔ.› 29Abraamu pe ‑a ni dɔɔ: ‹*Moizi ’pegee ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ‑woo ‑o ‑din ye. ’Bhɛ mu sɔ ‑o ’kpeelɛkanle, ‑woo ’trɔnkpa ’mu ’wojan‑ mu ’ɛ ꞊la.› 30’Duŋ‑ ’yee ‑naflo zan ’ɛ pe Abraamu ni dɔɔ: ‹’Ŋ ‑gbɔɔ Abraamu, ’bhɛ ’laa ’a ’yibhɔ‑. ’Duŋ‑ ’ke mɛɛ do ‑bwela gale ba, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ‑ja ‑o ta ye, ‑o ’kpeelɛkan zayi’, ‑o nu ’ploolɛ‑ ‑waa’ ’taawogbɛya ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑o ’taawo‑ ‑Waanbhaa’ a zru maza ’ɛ ta ’tɛ.› 31Abraamu pe ‑a ni dɔɔ: ‹’Ke waa dɔ ‑a ‑la ’ke ‑woo ’trɔnkpa Moizi a ’toŋ mu ’ɛ ’pegee ‑Waanbhaa’ *‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ’mu ’wojan‑ mu ’ɛ ‑la, ’ali‑ ’ke mɛɛ do ‑bwela gale ba, ’waa nu dɔlɛ ‑a ꞊la ’sekeseke ’ke ‑woo kpa ’bhɛ zan ’ɛ ’wojan‑ ’ɛ ’yi.›»
17‑Za ’yɔɔ‑ ’pegee ‑za ’yɔɔ‑ ‑sroma ’yanza‑
(Matie 18.6-7; 18.21-22; Maki 9.42)
1Zesu pe ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Waati ’ɛ ’kpɛn ba, bhaaplɛŋ mu bala‑ pɛ mu ‑o ‑za ’yɔɔ‑ ’yi. ’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ꞊kla bhaaplɛŋ mu bala‑ pɛ ’le ‑za ’yɔɔ‑ ’yi, ’bhɛ zan ta ‑yrɛn! 2’Ali‑ ’ke ‑o vlɛ ‑kpuŋ ‑gbɛnɛ do ‑yrela bi ’bhɛ zan blina‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ‑blinna wɛyi‑ ’ɛ ba, ’bhɛ mabhaa ‑yaa nu bhɔlɛ ’bhɛ zan ’ɛ ma, ’sani‑ ’kee‑ ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ mu ’la bhe ’mu do ’kpɔ balaa’ ‑za ’yɔɔ‑ ’yi. 3‑Ka ’ka ’yrɛkpa ’ka ’gbu ba ’elrele! ’Kee nɛɛnɛ‑ do ‑za ’yɔɔ‑ ꞊kla, ‑a pe ‑a ni dɔɔ ‑e ‑za ’yɔɔ‑ ‑kla. ’Kee‑ ‑ploola ’bhɛ ‑za ’yɔɔ‑ ’ɛ ma, ‑yaa’ ‑sroma ’yan. 4’Kee‑ ‑za ’yɔɔ‑ ‑kla ’e ni ‑glɔɔn ’srwaplɛ‑ ‑yrekpaa’ do ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ꞊nwa ‑a pelɛ ’e ni ‑glɔɔn ’srwaplɛ‑ dɔɔ ’e ‑yaa’ ‑sroma ’yan, ‑yaa’ ‑sroma ’yan.»
’Kpaleya Zesu ’yi ’ɛ ‑glɔɔya’
5Zesu a ’winbɔwo mu ’ɛ ‑wa ꞊pia ‑a ni dɔɔ: «Mɛɛzan, ’waa‑ ’kpaleya ’ɛ ‑a baankla’ ‑a ba!» 6’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Mɛɛzan Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Ali‑ ’ke ’ka ’kpaleya ’ɛ ‑yoo bi ’efiɛntrɔnnɛle ’bhii‑ mutaadi bhɛ do gbɛɛn‑, ’ka ’yaa‑ nu ’sɔlɛ‑ a pele‑ ‑yri diiŋ ’la bhe ’bhɛ ni dɔɔ ’bhɛ yro ’bhɛ gbaanyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ ’bhɛ ge gbaan wɛyi‑ ’ɛ ba. ’Bhɛ ‑yaa nu ’bhɛ klɛlɛ ’ka ’liiwli‑ ta.»
Yewonɛ woye ‑o ’kɛla ’le
7Zesu ’pe ’ezin‑ dɔɔ: «’Ka ‑de ’gbu ‑le ’ke ’bhɛ a yewonɛ do yalaa’ ‑bhlaa mu gooba, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ‑daa gba la, ’kee‑ ’bhɛ ꞊ya, ‑e sɔ ‑a pele‑ ’bhɛ ni dɔɔ: ‹‑A klɛ blaale‑ ’bhɛɛ‑ ’e nu pɛbhlelɛ ɛɛ?› 8’Yooye‑, ’ŋ bhe ꞊ya pe ’bhɛ ni dɔɔ: ‹’Yaa‑ gba la ge pɛ mu ’ɛ go ’e ta, ’bhɛɛ‑ ’ye ’ŋ ’le pɛle ’ɛ dɔcie‑, ’bhɛɛ‑ ’ŋ ’bhɛ bhle ’pe. ’Kee‑ ’mi ꞊yaan bhla ’la ba; ’bhɛɛ‑ ’e sɔ ’yaa‑ pɛ pɛ ’ɛ ’bhlele, ’bhɛɛ‑ ’e ‑yi mi ’bhɛ ta.› 9’Ke ’yaa‑ yewonɛ ’bhɛ ’bhɛ ’woye‑ ’ɛ ꞊woa, ’e sɔ ’bhɛ ’pubɔle ’bhɛ ma ɛɛ?» 10Zesu pe ‑yaa’ pɛ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Ka mu a pɛ ‑za ’ɛ ‑yoo ’bhɛ ‑la gbɛɛn‑ ’ezin‑. ‑O pe ’ka ye ’la ’wo ’ke ’ka ꞊yaan ’bhɛ ’kpɛn ’wolele ’waati ’la ba, ’ka nu ‑a pelɛ dɔɔ: ‹’O mɔɔ ‑o ’ke yewonɛ drɔŋ ‑la ‑le; ’woo ’woye‑ ’ɛ ’bhɛla‑ ꞊woa bhe.›»
Zesu ‑kpaandɛ’ mi vu ‑bheela
11Zesu ge bhla zi Zeruzalɛmu ’taa ’ɛ ta, ‑e ‑kaan Samari ’pegee Galile ’klɛɛn plɛ ’ɛ ’pleŋ‑. 12‑E ‑yaa zan wlalɛ bhla ’la ba ‑wa do ta, ’ke ‑kpaandɛ’ mi vu nule‑ ‑a ‑lɛpalɛ. ‑O ꞊bwa ‑a ma ’egbɔɔnle, ’bhɛɛ‑ ‑wa ’siile ‑saan ’eglɔɔle dɔɔ: 13«’O Daan mi Zesu, ’o ’yrɛnkla ’e ma!» 14’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «‑Ka ge ’ka ’gbu ’flɛ mazrɔn ’sraka ’lɛna mu ’ɛ ni.» ‑O ‑yaa ge ’zi bhla ’la ba ’bhɛ mu ba, ’ke ‑o ma ‑kpaan ’ɛ gole‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ‑bheele’. 15‑O do ’a ’yelawoa ’bhii‑ ’bhɛ ma ‑kpaan ’ɛ golawoa, ’ke ’bhɛ niinale ’bhɛ gaan ‑gluu do ’ɛ ’yi ’kee‑ ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔle ’eglɔɔle. 16‑E bhɔle Zesu ‑din, ’ke ‑ya ’kpɔ zɛnle‑ ’bhɛ ’lɛɛ, ’bhɛɛ ’kee‑ ’bhɛ ’pubɔle. ‑E ‑yaa ’ke Samari ’klɛɛn ’ɛ ’yi mi ’le. 17’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu mɛɛ mu ’ɛ ’lrɔkpale dɔɔ: «’Woo‑ ‑kpaandɛ’ mi vu ’ɛ, ‑o ’kpɛn ’laa ’bheelɛ‑ ɛɛ? ‑A ‑vin ’srwayiziɛ ’mu ‑o ’naa ɛɛ? 18Yaa dɔlɛ ‑o ’kedo‑ ’kpɔ ’kpee ’ke ’bhɛ nu ‑Waanbhaa’ ’pubɔlɛ ’ke yaa ’e go ’yee‑ ’cie mi do ’kpɔ ’lɛɛ‑ ba ɛɛ?» 19’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’Yee ’kpalawoa ’mi ’yi bhe ’e ’bheela‑, ge ’e ba ‑lɛ ma.»
Zesu ‑o ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’yaaza‑ ’ɛ ’wo zii’
20Farizi mu ’ɛ ’ke mu Zesu ’lrɔkpaa‑ *‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’yaa‑ yi ’ɛ ma. ‑Ayile, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Waanbhaa’ ‑bhleŋgbeya ’nuza‑ ’ɛ yaa nu klɛlɛ ’bhii‑ yepɛ ’le mɛɛ mu ’kɔɔ. 21Waa nu a pelɛ ’ka ni dɔɔ: ‹‑Ka ’ka ’yrɛkpa, ’yele‑ ‑gɛ! ’Yele‑ ’laale‑.› ‑Kaa ’yaango‑ dɔɔ ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’ɛ ‑yoo gban ’ka ’pleŋ‑.»
22’Bhɛ blaan, ’ke ‑ya pele‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Bhɛ ’waati ‑o zan bhɔlɛ, ‑e nu ’sɔlɛ‑ ’ka ni ’bhii‑ ’ka Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ‑yaa’ yi ’ɛ do ye. ’Duŋ‑ ’ka ’laa nu ’sɔlɛ‑ ’bhɛ ’yele. 23‑O nu ‑a pelɛ ’ka ni dɔɔ: ‹‑Ka ’ka ’yrɛkpa laale, ‑ka ’ka ’yrɛkpa ‑gɛ›. ’Ka ’laa gelɛ ’bhɛ yrɛ ’ɛ ’kedo‑ ’kpɔ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa blasanlɛ ’ke ’ka ge ’bhɛ yrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ. 24La ‑yrɛbole ’ɛ ‑e bhi ’bhɛɛ‑ ‑e kan blaale‑ laflɛ’ ’yi, ’kee‑ da ‑a ‑daŋ’ do ma, ’bhɛɛ‑ ‑e ge ’tɛnlɛ‑ ‑a ‑daŋ’ ’bhɛɛke do ma gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, *Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ nu yi ’ɛ nu klɛlɛ ’bhɛ ‑la gbɛɛn‑ blaale‑. 25’Duŋ‑ ’sani‑ ’bhɛ yi ’ɛ ’bhɔle‑ pleŋ‑, ‑e nu ‑yrɛn ‑bebe ’bhlelɛ‑ ’elwale ’pe, ’bhɛɛ‑ ‑zɔn mu ’ɛ nu ‑o ‑baŋgolɛ ‑a ‑yi. 26‑Za mu ’la ꞊kla *Noe a pɛ ’waati ’ɛ ba, ’bhɛɛ‑ ’yansi za mu klɛlɛ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’nu ’waati ’ɛ ba. 27Noe a pɛ ’waati ’ɛ ba, bhaaplɛŋ mu bole ‑yaa pɛbhlele ’pegee ‑wɛɛn ’mile ‑la ma. ’Bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa le si ’bhɛ ’pegee ‑o ‑yaa ‑o ‑nɛ mu na gwlɛn ni. ‑O ꞊bwa ’bhɛɛ‑ ’yansi za mu ’ɛ klɛle ma ’kɛ ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ Noe ’wlale‑ ma ‑yitakoŋ ‑gbɛnɛ ’ɛ ’yi. ’Bhɛ blaan, ’ke la gblɔ ‑gbɛnɛ ’ɛ banle‑ ’ke ’bhɛ ’yi ’ɛ ’kpale ‑o ’kpɛn ta, ’ke ‑o gale. 28’Bhɛɛ‑ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’nu ’waati ’ɛ nu klɛlɛ ’ezin‑ ’bhii‑ Lɔti a pɛ ’waati ’ɛ gbɛɛn‑. ’Yee‑ Lɔti a pɛ ’waati ’ɛ ba, bhaaplɛŋ mu ’ɛ bole ‑yaa pɛbhlele ’pegee ‑wɛɛn ’mile‑ ‑la ma. ‑O ‑yaa pɛ mu lɔ, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa pɛ mu gɔn. ‑O ‑yaa gba mu kpa, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa ’fɛ mu dɔ. 29’Duŋ‑ Lɔti ‑gwa Sodɔmu ‑wa ’ɛ ’kpee yi ’la ta, ’tɛ ’pegee ’sɛkɛ ’tɛ ‑daa laanima ’bhii‑ la gbɛɛn‑, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑balaa’ ‑o ta, ’ke ’bhɛ ‑o ’kpɛn ’kpaciele.» 30’Bhɛɛ‑ ’yansi za nu klɛlɛ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’nu yi ’le.
31«’Bhɛ yi ’ɛ ’le, ’ke mɛɛ ’la zan ꞊kla ’bhɛ ’gbu a ’fɛ ’ɛ ’wiiŋ‑, ’bhɛɛ ’ke ‑yaa’ pɛ mu ‑o yaa ’fɛ ’ɛ ꞊la, yaa pelɛ ’kaa ‑e zinale, ’bhɛɛ‑ ‑e ge ’bhɛ pɛ mu ’silɛ‑ ’fɛ ’ɛ ꞊la. ’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ’ke mɛɛ ’la zan ‑o ’bhɛ ba gba la, ’bhɛ ’laa pelɛ ’kaa ’bhɛ niinale ’bhɛ ‑zanta’ ’bhɛ ba ’fɛ ’lɛ ma. 32‑Za ’la ’bhɛ ꞊tian Lɔti na ’ɛ ma, ’bhɛ ’laa golɛ ’ka ’kpee. 33’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke mɛɛ ’la zan ‑a zi ’bhii‑ ’bhɛ ’bhɛ ’gbu a ’trɛ ta ’si ’ɛ go ‑za ’yi, ’bhɛ zan nu bloolɛ ’bhɛ ’si ’ɛ ’yi. ’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ’e ’niigwa‑ ‑a ’gbu ’si ’ɛ ni ’mi ‑zayi’, ’bhɛ zan nu golɛ ‑za ’yi. 34’Mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ’ɛ ma dɔɔ: Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’nu yi ’le, mɛɛ plɛ nu klɛlɛ yilapɛ do ta, ‑o nu ‑a do ’silɛ‑ ’bhɛɛ‑ ‑a do ’ɛ ’bhɛ bo ‑a nɔɔ‑. 35Le plɛ nu klɛlɛ pɛ zɔn yrɛ nɔɔ‑ ‑wee do ’yi, ‑o nu ‑a do ’silɛ‑, ’bhɛɛ‑ ‑a do ’ɛ ’bhɛ bo ‑a nɔɔ‑. 36[’Gwlaan‑ plɛ nu klɛlɛ gba do ta, ‑o nu ‑a do ’silɛ‑, ’bhɛɛ‑ ‑o nu ‑a plɛ mi ’tolɛ‑ ‑a nɔɔ ye.»] 37’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu a ‑Klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑wa ‑lrɔkpale dɔɔ: «Mɛɛzan, ’e nu yi ’ɛ nu klɛlɛ ’naa‑ ‑a ma ɛɛ?» ’Bhɛɛ‑ Zesu ’a zikpaa‑ ‑o ni ‑gɔɔn do ’le dɔɔ: «Mɛɛ gbaa ’ɛ ‑yoo yrɛ ’la ꞊nɔɔ, gbotakwe mu ’ɛ ‑woo ‑lɛkpa’ ’eke‑ ta ’bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ.»
18Glaanle do ’pegee ’kitikan mi ‑yɔɔ’ do ma ‑gɔɔn
1’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ‑gɔɔn do bɔle ’sanle ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni, ’kooko‑ ‑ya zrɔn ’mu ni ’bhii‑ ’mu bo ’mu ’seriwole ma ’waati ’ɛ ’kpɛn ba, ’bhɛɛ‑ ’mu ’trɛ ’laa ’bhɔlɛ‑ ’mu ’seriwole ma ‑titi. 2‑E pe ’mu ni dɔɔ: «’Kitikan mi do ‑yaa ‑wa do ta, yaa ‑yaa gblaan ‑Waanbhaa’ ‑lɛɛ, ’bhɛɛ‑ yaa ‑yaa mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’klɔsikun. 3’Yee‑ ‑wa do ’kpɔ ’ɛ ta, ‑a nɔɔ‑ glaanle le do ‑yaa nu yi ’oo yi ’yee‑ ’kitikan ’mi ’ɛ ‑a matɛdɔlɛ. ’Bhɛ ’yaa‑ nu ’tɛnlɛ‑ ‑a ma, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’a pe ‑a ni dɔɔ: ‹’Zoo ’na ’mi ni ’ŋ ’sɔɔnnii ’ɛ ta!› 4’Bhɛ glaanle ’ɛ ꞊mwa ’yee‑ ’kitikan mi ’ɛ matɛdɔle ma ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑, ’bhɛɛ‑ yaa ‑yaa dɔle‑ ‑a ‑la ’kee‑ ’zoo na ’bhɛ ni. ’Duŋ‑ ‑yrekpaa’ do, ’ke ‑ya pele‑ ‑a ’gbu ’kpee dɔɔ: ‹Wlan ’ɛ ni, ’naa gblaan ‑Waanbhaa’ ‑lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’naa mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’klɔsikun. 5’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’yee‑ le ’lɛɛ‑ ‑yoo ’ŋ matɛdɔ ’zi gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ‑e nu bolɛ ’ŋ matɛdɔle ma ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑, ’fɔke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ’ŋ zrupliile ma. ’Kee‑ ꞊kla ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ’ŋ ’zoo ’nale ‑a ni.›» 6’Bhɛ blaan, ’ke Mɛɛzan Zesu ’a ’pele ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Ka ’yee‑ ’kitikan mi ‑yɔɔ ’ɛ ‑yaa’ ‑jan ’ɛ ꞊maa ɛɛ? 7‑Waanbhaa’ ’la mɛɛ mu ꞊sia ‑a ba ’ke ‑yaa’ pɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ mu bole ‑o wisile ma ‑a ni ’ke ‑wa ‑sromabɔ ‑bi zi ’pegee ‑yrekpaa’, ’ka mu ’kpee ma ’yee‑ ‑Waanbhaa’ laa nu ’bhɛ zan mu a ’seri ’ɛ ’lɛkunlɛ, ’bhɛɛ‑ ‑yoo go ‑yrɛn ’yi ɛɛ? ’Ka mu ’kpee ma, ‑e nu ‑mɔlɛ’ ’ke yaa zibɔ ‑o zi ɛɛ? 8Wlan ’gbu ’ɛ ni, ‑Waanbhaa’ laa nu ‑mɔlɛ’ ‑o gole ma ‑yrɛn ’yi. ’Duŋ‑ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’nu yi ’ɛ ’le, ‑e nu bhɔlɛ mɛɛ ‑wɛɛ’ ‑la ta ’ke ’mu ’kpale‑ ‑o ‑a ‑yi ɛɛ?»
Farizi mi do ’pegee ’nisrakun mi do ma ‑gɔɔn
9Zesu ‑gɔɔn do ꞊bwa ’ezin‑. Mɛɛ ‑lɛdo’ ’la ‑o ’kpee ma ‑o ‑lɛdɔɔle ‑o ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑woo ’gbu magbaandɛ mɛɛ ‑bhɛɛke’ mu ma, Zesu ‑gɔɔn ’lɛɛ‑ ’bhɛ ꞊bwa ’mu ‑la ’kaama‑. 10‑E pe dɔɔ: «Mɛɛ plɛ ‑ja ‑o ’seriwo yrɛ nɔɔ‑ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la, ‑a do ‑yaa ’ke Farizi mi ’le, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑bhɛɛke’ do ’ɛ ’bhɛ ’yaa‑ ’ke ’nisrakun mi ’le. 11Farizi mi ’ɛ ‑ja dulalɛ ’edaŋma ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ‑ya ’seriwole ‑saan dɔɔ: ‹’E, ‑Waanbhaa’! ’Mi ’e ’pubɔ‑, ‑amasrɔyi ’naa ‑o ’ke ‑faannii’ ’pegee mɛɛ ‑yɔɔ’ ’le, ’bhɛɛ‑ ’naa mɛɛ ‑bhɛɛke’ ’na ‑glin ’bhii‑ mɛɛ ‑vin mu ’ɛ gbɛɛn‑. ’Mi ’e ’pubɔ‑ ’ezin‑, ‑amasrɔyi ’naa ‑o ’eyɔɔle ’bhii‑ ’nisrakun mi ’la bhe ’bhɛ gbɛɛn‑.› 12’Ŋ ’suŋwla‑ gaan plɛ ‑gbɛɛyi’ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’ke ’ŋ pɛ ’oo pɛ ’la ’srɔɔwoa꞊ ’ŋ ’bhɛ ’yiciɛn‑ ‑lɛ vu, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑lɛ vu mi ’ɛ ’ŋ ’bhɛ na ’bhi ‑Waanbhaa’ ni. 13’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ’nisrakun mi ’ɛ ’bhɛ ’pleŋgole ‑yaa ’yee‑ Farizi mi ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’laa ‑yaa sɔ ’bhɛ ‑yrɛkpale laanima. ’Bhɛ ’bhɛ gbɛ plɛ ’ɛ ꞊kpaa ’bhɛ ’wiiŋ‑, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ pe dɔɔ: ‹’Ee, ‑Waanbhaa’! ’Ŋ ’yrɛnkla ’e ma, ’ŋ ’yoo‑ ’ke ‑za ’yɔɔ‑ klɛ mi ’le.›» 14’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a pele ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Mi pe ’ka ’ni dɔɔ ‑Waanbhaa’ ’nisrakun mi ’ɛ ‑yaa’ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ma ‑sroma ‑yaan, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑ja ’bhɛ ba ’fɛ ’lɛ ma. ’Duŋ‑ Farizi mi ’ɛ ’bhɛ ’laa ‑za ’kedo‑ ’kpɔ ’srɔɔwolɛ ‑Waanbhaa’ ’kɔɔ. ‑Amasrɔyi, ’ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la ’bhɛ ’gbu magbaandia mɛɛ ma, ‑Waanbhaa’ nu ’bhɛ zan mavɛɛlɛ. ’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’bhɛ ’gbu mavɛɛla, ‑Waanbhaa’ nu ’bhɛ zan magbaandɛlɛ.»
Zesu ‑o ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ mu ’dumawo zii’
(Matie 19.13-15; Maki 10.13-16)
15‑Yrekpaa’ do, mɛɛ ’ke mu ꞊nwa ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ ’ke mu ’le Zesu ni, ’kooko‑ ‑e ’mu ’dumawo. ‑Yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’yrɛkpale ’bhɛ mɛɛ mu ’ɛ ma ’ke ‑o ‑yranle’ ’mu zi. 16’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ ‑o nu ’woo‑ ‑nɛ mu ’ɛ ’le ‑a ni, ’bhɛɛ‑ ‑e pe ’ezin‑ dɔɔ: «’Ka ’laa ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ mu ’ɛ ‑gbinlɛ’ ’ŋ ma, ‑kaa ’to ’ke ‑o nu ’ŋ ba. ‑Amasrɔyi mɛɛ ’la zan mu klɛgbɛya ‑o ’bhii‑ ’woo‑ ‑nɛ mu ’lɛɛ‑ gbɛɛn‑, ’bhɛ zan mu ‑la pɛ ‑le ’ke ‑Waanbhaa’ ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ’le. 17’Mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ ma dɔɔ: ’Ke mɛɛ ’la zan laa ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑za ’ɛ ’kunlɛ‑ ’bhii‑ ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ do ’a kun gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ’bhɛ zan laa nu ’sɔlɛ‑ gele‑ ‑yaa’ ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta ‑titi.»
‑Naflo zan do ma ‑gɔɔn
(Matie 19.16-30; Maki 10.17-31)
18Zuufu mu a ‑kuŋlii do Zesu ’lrɔkpaa‑ dɔɔ: «’O Daan mi wlan, ’an klɛ ’nale‑ ‑a ma ’bhɛɛ‑ ’ŋ ‑Waanbhaa’ ba bole ‑yrɛ ma ‑si ’la ’ke ‑daŋ’ ’laa ‑o ’bhɛ ma ’bhɛ ’srɔɔwo‑ ɛɛ?» 19Zesu pe ‑a ni dɔɔ: «‑Mɛle ‑kla ’bhɛɛ‑ ’yoo‑ ’ŋ ’sii zii’ ’e Daan mi wlan ɛɛ? Mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑o ’elrele ’ke yaa ’e go ‑Waanbhaa’ do ‑kplɛn ba. 20’E ‑Waanbhaa’ a ’toŋ mu ’lɛɛ‑ dɔ ɛɛ, ’wole‑ dɔɔ: ‹’Yaa ‑yanbhɔɔya klɛlɛ, ’yaa mɛɛ dɛlɛ, ’yaa ‑faanwolɛ, ’yaa bhla ’kpalɛ‑ mɛɛ ma, ’e dɛ ’pegee ’e nɛɛ ‑lɛdɔ’ ‑a ma.›»21’Yee‑ ‑naflo zan ’ɛ pe Zesu ni dɔɔ: «’Ŋ ’woo‑ ’toŋ mu ’la bhe ’mu ’kpɛn ’klɔsikwan ’kee‑ ’san ’ŋ matruŋya ’waati ’ɛ ba.» 22‑E ’bhɛ ’pele‑ ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ’ke Zesu ’a ’pele ’a ni dɔɔ: «’Yaa ‑za do ’kpɔ ‑la klɛlɛ ‑li, ’bhɛ ‑le dɔɔ: ’e ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn gɔn, ’bhɛɛ‑ ‑o ma ‑gɔli’ ’ɛ ’yiciɛn‑ ’kɔɔfleŋzan mu ma. ’Kee ’bhɛ ꞊kla, ’e nu ‑naflo mu ’srɔɔwolɛ laflɛ’ ’yi. ’Bhɛ blaan, nu ’bhɛɛ‑ ’e klɛ ’ŋ zi mi ’le.» 23’Yee‑ mɛɛ ’ɛ ‑e Zesu ’wojan‑ mu ’ɛ ’kpɛn ’male‑, ’ke ‑ya wlɛyisriwole, ‑amasrɔyi ‑e ‑yaa ’ke ‑naflo zan ‑gbɛnɛ do ’le. 24’Bhɛla‑ ‑yile, ’ke Zesu ’a ’pele dɔɔ: «’E, ‑naflo zan mu gele la ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta ’dɛ! 25’Ali‑ ’yɔɔnma do ’kanle‑ laa la ‑mlɛsiɛnnɛ do ‑gluu zi ’bhii‑ ‑naflo zan do gele la ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑.» 26’Bhɛ klɛle ’tɛ, mɛɛ ’la zan mu ‑yaa ‑o ’trɔnkpa zii’ Zesu ’ni, ’bhɛ mu ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’male‑, ’ke ’mu ’a pele‑ dɔɔ: «’Bhɛɛ‑ ‑dele sɔ gole ‑za ’yi ɛɛ?» 27’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «‑Za ’la ’bhɛ bhaaplɛŋ mu ‑baliwo, ’bhɛ ’laa ‑Waanbhaa’ ‑baliwo ‑titi.» 28Piɛri pe ‑a ni dɔɔ: «’O mɔɔ ‑ploola ’o ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn ma, ’bhɛɛ‑ ’o ꞊nwa dɔlɛ ’e zi.» 29‑Ayile, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ ma dɔɔ: ’ke ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’ɛ ‑zayi’, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan ‑yaa ’fɛ oo, ‑a na oo, ‑a nɛɛnɛ‑ mu oo, ‑a dɛ ’pegee ‑a nɛɛ oo, ’bhɛ ’pegee ‑a ‑nɛ mu ’ɛ ꞊twa ‑a nɔɔ‑. 30’Bhɛ zan nu ’bhɛ pɛ mu ’ɛ yɛkɛ‑ ’srɔɔwolɛ ’ke bhɛ kan ‑a ’ciɛn ‑lwa mu ’ɛ ta ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ zan nu ‑Waanbhaa’ ba bole ‑yrɛ ma ‑si ’la ‑daŋ’ ’laa ‑o ’bhɛ ma ’bhɛ ’srɔɔwolɛ.»
Zesu ‑o ‑a dɛza ’pegee ‑a bweza gale ba ‑jan ’ɛ ’wo gbɛ ‑glɔɔn yaga mi wo ’zi ’ezin‑
(Matie 20.17-19; Maki 10.32-34)
31’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ‑yaa’ *‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ ’siile, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Ka ’ka ’trɔnkpa ’ŋ ni ’elrele, ‑kɔɔ’ ‑o gelawo zii’ Zeruzalɛmu ‑gɛ bhe, ‑Waanbhaa’ *‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ‑o ‑za mu ’la ’kpɛn yɔɔndia‑ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ba za ’yi ’mu ’kpɛn ’yi za nu klɛlɛ. 32‑O nu Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’kpalɛ‑ ’si ’bhɛɛke mu ’kɔɔ, ’bhɛ mu ’nu ‑a malrɔgolɛ, ’bhɛɛ‑ ’mu ’sɔnsi‑ ‑a ma; ’mu nu a ‑zwanwolɛ, ’bhɛɛ‑ ’mu nu ’mu ’liile‑ ’klalɛ‑ ‑a ta. 33’Bhɛ blaan, ‑o nu ‑a tafɛlɛ ’ke gbaŋbhlɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑wa dɛ. ’Ke ‑wa ꞊dia, ’duŋ‑ ‑e nu bwelɛ gale ba ‑a gale blaan ‑yrekpaa’ yaga mi ’ɛ ma.» 34’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ waa ’bhɛ ‑jan mu ’ɛ ‑o do ’kpɔ ’yimalɛ. ‑E ‑yaa ’bhii‑ ‑gblo ’kpale‑ ‑yaa’ ‑o yikan’ ’ɛ ’yrɛ ta, ’bhɛɛ‑ waa ‑yaa sɔ ‑o ‑yimale.
Zesu ‑yrɛ ’wi mi do ‑yrɛ ’liiploola
(Matie 20.29-34; Maki 10.46-52)
35Zesu ’pegee ‑a zi mu ’ɛ ’bhɔlawoa Zeriko ‑wa ’ɛ ‑din ’waati ’la ba, ‑yrɛ ’wi mi do yaale ‑yaa zi ’ɛ ’trɔn ta ’ke ‑ya ‑yrɛwo’ mɛɛ mu ma. 36‑Ayile, ‑ya male ’kaa ‑zamaa’ ’srɛ do ‑o ’kan zii’, ’kee‑ mɛɛ ’ke mu ‑lrɔkpale dɔɔ: «‑Mɛla ma ’bhɛɛ‑ mɛɛ ‑weli’ ‑o ’esrɛle ‑gee’ ɛɛ?» 37‑O pe ‑a ni dɔɔ Zesu ’la da Nazarɛti ‑wa ’ɛ ta, ’bhɛ ‑le ’kan zii’. 38’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ‑ya pele ’sanle ’eglɔɔle dɔɔ: «Davidi ’nranɛ‑ Zesu, ’ŋ ’yrɛnkla ’e ma!» 39Mɛɛ ’la zan mu dɔle‑ ‑yaa mɛɛ ‑vin mu ’ɛ ’lɛɛ, ’mu ’yaa‑ ‑yran ’zi ‑a zi ’kaa ‑ya taga. ’Duŋ‑ ‑e ‑yaa pe ’zi ’eglɔɔle ’ezin‑ dɔɔ: «Davidi ’nranɛ‑ Zesu, ’ŋ ’yrɛnkla ’e ma!» 40’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu dulale, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ’kaa ‑o nu ’yee‑ ‑yrɛ ’wi mi ’ɛ ’le ‑a ni. ‑Ya mabɛɛnle Zesu ‑din, ’ke ’bhɛ ’a ’lrɔkpale dɔɔ: 41«’Yoo‑ ‑a zi ’bhii‑ ’ŋ ‑mɛ za ‑la klɛ ’e ni ɛɛ?» ‑E pe Zesu ni dɔɔ: «Mɛɛzan, ’ŋ ’yoo‑ ‑a zi ’bhii‑ ’ya klɛ ’ke ’ŋ sɔ yrɛ ma yele‑ ’ezin‑.» 42‑Ayile, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’E ’yrɛ ’liiploo‑! ’Yee ’kpalawoa ’mi ’yi bhe ’e ’bheela‑.» 43’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑a ‑yrɛ mu ’ɛ ’liiploole, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ yrɛ ma yele‑. ‑Ayile ’kee‑ dɔle‑ Zesu zi, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ge ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔlele. ‑Zamaa’ ’ɛ ’yrɛkpale ’yee‑ ‑yrɛ ’wi mi ’ɛ ma, ’ke ‑o ’kpɛn ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔle ’sanle.
19Zesu ’pegee Zase a ‑za
1Zesu ’bhɔle‑ Zeriko ‑wa ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑kaan ‑a ’kpee. 2’Bhɛ ꞊nɔɔ ’nisrakun mu ‑kuŋlii do ‑yaa, ‑o ’yaa‑ ’bhɛ sii Zase. ’Bhɛ ’yaa‑ ‑naflo zan ‑gbɛnɛ do ‑la ‑le. 3‑E ‑yaa ‑a zi ’bhii‑ ‑e Zesu ’ye ’ke ’bhɛ ‑o mɛɛ ‑glɔɔn ’la ’le; ’duŋ‑ yaa ‑yaa ’sɔle ’bhɛ ’yele. ‑Amasrɔyi ‑e ‑yaa kpeteekpenɛ, ’bhɛɛ‑ ‑zamaa’ ’ɛ ꞊yaa ’ebebele. 4‑Ayile, ’kee‑ ’kanle mɛɛ mu ’ɛ ’lɛɛ blaale‑, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ gele‑ ’sanlɛ‑ ‑yri diiŋ do ’yi. ‑O ‑yaa ’bhɛ ‑yri diiŋ ’ɛ sii sikomɔɔ. ‑E ‑saan ’bhɛ ’yi, ’kooko‑ Zesu ’kan bhla ’ɛ zi, ‑e sɔ ’bhɛ ’yele. 5Zesu ’bhɔle‑ ’bhɛ ‑yri diiŋ ’ɛ ꞊la, ’ke ‑ya ‑yrɛkpale laanima, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «Zase, zina‑ blaale‑, ’mi nu ’ŋ zɛnlɛ ’bhi ‑la ba ‑zɔn.» 6’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zase zinale blaale‑, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ gele‑ Zesu ’le ‑a ba ‑lɛ ma, ‑a zrukpaa’ ‑gbɛnɛ ’ɛ ta. 7’Duŋ‑ mɛɛ mu ’la ’kpɛn ’a ꞊ya ‑a ge bhla ’ɛ zi Zase ba, ’mu ’mu zrupliila, ’bhɛɛ‑ ’mu pe dɔɔ: «’Yee‑ mɛɛ ’lɛɛ‑ ‑ja ‑a zɛnlɛ ‑za ’yɔɔ klɛ mi do ‑la ba.» 8‑Woo ’bhɛ ’yi bhe oo, ’ke Zase ’e ’wlɛnle ‑o pleŋ‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «Mɛɛzan, ’E ’yrɛkpa ‑gɛ doo, ’mi nu ’ŋ ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’yiciɛnlɛ ‑lɛ plɛ, ’bhɛɛ‑ ’an ’traa do na ’kɔɔfleŋzan mu ni. ’Ke ’ŋ ‑gɔli’ ꞊kwan mɛɛ ‑bhɛɛke’ ’kɔɔ ‑dawli’ ma, ’ŋ nu ’bhɛ ‑gɔli’ yɛkɛ‑ ’ɛ ’niinalɛ ’bhɛ zan ma ‑glɔɔn yiziɛ.» 9’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «‑Zɔn, ‑Waanbhaa’ ’bhi ’pegee ’yaa‑ ’fa ꞊la mu ’ɛ ‑gwa ‑za ’yi; ‑amasrɔyi ’bhi ’ezin‑, ’yoo‑ ’ke Abraamu ’nranɛ‑ ’ɛ do ’le. 10*Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ꞊nwa mɛɛ mu ’la zan mu ꞊nia ’mu ziglinlɛ ’bhɛɛ‑ ‑yoo go ‑za ’yi.»
Yewonɛ vu ma ‑gɔɔn
11Mɛɛ mu ’ɛ ꞊bwa ‑o ’trɔnkpale ma Zesu ni, ’bhɛɛ‑ ‑o bhɔlawoa Zeruzalɛmu ‑wa ’ɛ ‑din, ‑o ’kpee ma, ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya yaa‑ bhla ’ɛ ’lɛɛ ’laa ‑yaa ‑li ’egbɔɔnle. ’Bhɛla‑ ‑yile ’ke Zesu ‑gɔɔn ’lɛɛ‑ ’bhɛ bɔle‑ ’sanle ‑o ni. 12‑E pe ‑o ni dɔɔ: «’Elwaleta ‑sɔ, ꞊fwa mu ba ’fa ’la mi do ‑yaa zan gelɛ ’klɛɛn gbɔɔn do ‑yi, ’kooko‑ ’bhɛ ’klɛɛn ’ɛ ’yi mu ’ɛ ’mu ’a klɛ ’mu ta ‑bhleŋgbe ’le. ’Ke ’mu ꞊yaan ‑a klɛlele ‑bhleŋgbe ’le ’waati ’la ba, ‑e ‑yaa nu ’niinalɛ ‑a ’gbu ’ya ’klɛɛn ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ ‑e klɛ ‑a ’gbu a mɛɛ mu ’ɛ ta ‑bhleŋgbe ’le. 13’Sani‑ ‑a gele pleŋ‑ ’bhɛ ’taa ’ɛ ta, ‑e ‑yaa’ yewonɛ vu ’ɛ ’siila‑, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑can ’taŋbha do do ꞊naa ‑o ’kpɛn ni do do. ’Bhɛɛ‑ ‑e pe ‑o ni dɔɔ: ‹‑Ka yewo ’yee‑ ‑gɔli’ ’ɛ ’le, ’kooko‑ ‑trɔnkpa’ ‑a ma ’sani‑ ’ŋ ’nule‑ pleŋ‑.› 14’Duŋ‑ ‑a ‑za ’laa ‑yaa sɔ ‑yaa ’klɛɛn ’yi mu ’ɛ ni, ‑ayile ’ke ’bhɛ mu mɛɛ mu winbɔle ‑a zi ’kaa ’mu ’a pe ’a ni dɔɔ: ‹’Waa‑ zi ’bhii‑ mɛɛ ’lɛɛ‑ klɛ ’o ta ‑bhleŋgbe ’le.› 15‑E ‑ja ’bhɛ ’klɛɛn ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑wa ꞊kla ’ke ‑bhleŋgbe do ’le. ’Bhɛ blaan, ’kee‑ niinale ‑a ba ’klɛɛn ’ɛ ’yi. ’Bhɛɛ‑ ‑e ‑can ‑gɔli’ ’taŋbha mu ’ɛ ꞊naa ‑yaa yewonɛ mu ’la ni, ‑e ’mu ’kpɛn ‑siila, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑za yɛkɛ‑ mu ’la ꞊kla ’yee‑ ‑gɔli’ mu ’ɛ ’le, ‑o ’mu ’yipia‑ ‑a ni. 16‑A lwa mi ’ɛ ’bhɛ ’nule‑, ’ke ’bhɛ ’a ’pele dɔɔ: ‹’Ŋ Zan, ’e ‑can ‑gɔli’ ’taŋbha do ’la ꞊naa ’mi ni, ’mi ‑gɔli’ ’taŋbha ’bhɛɛke vu ‑srɔɔwoa ’bhɛ ma ‑trɔn ’le.› 17’Yee‑ ‑bhleŋgbe ’ɛ pe ’bhɛ yewonɛ ’ɛ ni dɔɔ: ‹’Ŋ ’cie oo ’ŋ ’cie‑! Yewonɛ ’lrele‑. ’Yee‑ zru ‑kla do ‑za ’fiɛntrɔnnɛ mu ’yi, ’bhɛla‑ ‑yile, ’mi nu ’e klɛlɛ ‑wa vu ta ‑janmatii ’le.› 18‑A plɛ mi ’ɛ ’bhɛ ’nule‑, ’ke ’bhɛ ’a ’pele dɔɔ: ‹’Ŋ Zan, ’e ‑can ‑gɔli’ ’taŋbha do ’la ꞊naa ’mi ni, ’mi ‑gɔli’ ’taŋbha ’bhɛɛke ’soo ’srɔɔwoa‑ ’bhɛ ma ‑trɔn ’le.› 19‑Bhleŋgbe ’ɛ pe ’bhɛ ni dɔɔ: ‹’Ŋ ’cie oo ’ŋ ’cie‑! ’Ŋ nu ’bhi klɛlɛ ‑wa ’soo ta ‑janmatii ’le.› 20‑A yaga mi ’ɛ ’nule, ’ke ’bhɛ ’a ’pele dɔɔ: ‹’Ŋ Zan, ’e ‑can ‑gɔli’ ’taŋbha do ’la ꞊naa ’mi ni, ’yele‑ ‑gɛ, ’an magaanna sɔ ’peenɛ do ’yi. 21’Ŋ ‑gblaanna ’e ’lɛɛ, ‑amasrɔyi ’yaa‑ ‑za ’yi ‑o ’eglɔɔle. ’Yaa‑ pɛ laa ‑o pɛ ’la ’le, ’e ’bhɛɛ‑ si. ’Yaa gba ’la ’kpalɛ‑, ’e ’bhɛɛ‑ ’yi pɛbhaa kan.› 22’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑bhleŋgbe ’ɛ ‑ya pele‑ ‑a ni dɔɔ: ‹Yewonɛ ’yɔɔ‑, ’ŋ nu ’e ’kunlɛ‑ ’e ’gbu ’liijan‑ ma. ’Ya ’yaango‑ bi ’bhii‑ ’an ‑za ’yi ‑o ’eglɔɔle, ’bhɛɛ‑ ’an pɛ laa ‑o pɛ ’la ’le ’ŋ ’bhɛɛ‑ si. ’Bhɛɛ‑ ’naa gba ’la ’kpalɛ‑, ’ŋ ’bhɛɛ‑ ’yi pɛbhaa kan. 23‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’yaa ’an ‑gɔli’ ’ɛ ’kpalɛ‑ ‑gɔli’ magaan ’fɛ ’ɛ ꞊la ɛɛ, ’kooko‑ ’ke ’ŋ ‑daa ’an ’taa ’ɛ ta ’waati ’la ba, ’ŋ ’yaa‑ sɔ ‑a ma ‑trɔn ’yele ɛɛ?› 24’Bhɛɛ‑ ‑bhleŋgbe ’ɛ pe mɛɛ ’la zan mu dulale ‑yaa ‑a ‑din ’mu ni dɔɔ: ‹‑Kaa ’kɔɔ ‑can ‑gɔli’ ’taŋbha do ’ɛ ’kun, ’bhɛɛ‑ ‑ka ’bhɛ ’na ’taŋbha vu zan ’ɛ ni.› 25’Bhɛ mɛɛ mu ’ɛ pe ‑a ni dɔɔ: ‹’O Zan, ’taŋbha vu ‑o ’bhɛ ’kɔɔ gban.› 26‑Bhleŋgbe ’ɛ pe ‑o ni dɔɔ: ‹’Mi ’bhɛ ’yaango‑, ’bhɛɛ‑ ’mi pe ’ka ni dɔɔ pɛ ‑o mɛɛ ’la zan ’kɔɔ, ‑o nu ‑a ’kɔɔpɛ‑ ’ɛ baankpalɛ, ’bhɛɛ‑ pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑o mɛɛ ’la zan ’kɔɔ, ’ali‑ ‑o nu ‑a ’kɔɔpɛ‑ sanɛ‑ ’ɛ ’bhɛ ’kunlɛ‑. 27Mɛɛ ’la zan mu ‑o ’ŋ ’sɔɔnnii mu ’le ’bhɛɛ‑ waa ‑a zi ’bhii‑ ’ŋ klɛ ‑o ta ‑bhleŋgbe ’le, ‑ka nu ’mu ‑le, ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o ’kpɛn dɛ ’ŋ ’yrɛ ma ‑gɛ.›»
ZESU A YE ’Ɛ ’LƐYANYRƐ ZERUZALƐMU
Zesu ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ plɛ winbwa‑ ’soofalinɛ do ’kunyrɛ‑ nɔɔ‑
(Matie 21.1-11; Maki 11.1-11; Zaan 12.12-19)
28Zesu ’yanle‑ ’bhɛ ‑jan mu ’ɛ ’wolele, ’kee dɔle‑ ‑zamaa’ ’ɛ ‑lɛɛ Zeruzalɛmu ’taa ’ɛ ta. 29‑O bhɔle Bɛtifaze ’pegee Betani ‑wa mu ’ɛ ‑din, ‑o ‑yaa vlɛ gɔɔn ’la sii Olivi diiŋ vlɛ gɔɔnɛ‑ ’bhɛ ‑din bhla ’la ba, ’kee‑ yaa ‑klaŋlanɛ plɛ winbɔle ‑o ‑lɛɛ. 30‑E pe ’mu ni dɔɔ: «‑Ka ge ‑kɔɔ’ ’lɛɛ ‑wa ’nɛ ’la bhe ‑a ta. ’Ke ’ka ꞊bhwa ‑a nɔɔ‑, ’ka nu ‑soofalinɛ do ‑yrele’ yelɛ ‑yri diiŋ do ma, mɛɛ ‑bhɛɛke’ do ’kpɔ ’laa ’sanlɛ‑ ‑lido’ ‑a ta. ’Kaa‑ ’ploo‑ ‑yri ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑ka nu ’kɛle‑. 31’Ke mɛɛ ’la ’ka ’lrɔkpaa‑ dɔɔ ’kaa‑ ’ploo zii’ ‑mɛla ma, ‑kaa pe ’bhɛ zan ni dɔɔ: ‹Mɛɛzan maza ‑o ‑a ma.›»
32‑Yaa’ *winbɔwo mu ’ɛ ‑o gele, ’ke ‑o ‑za mu ’ɛ ’kpɛn ’lɛsɔle yele‑ ’bhii‑ Zesu ‑o ’kpeelɛkaan gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. 33‑O ‑yaa ‑soofalinɛ ’ɛ ’ploo zii’ bhla ’la ba, ’ke bhɛ zan mu ‑o ‑lrɔkpale dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ ’ka ‑o ’yee‑ ‑soofalinɛ ’lɛɛ‑ ’ploo zii’ ɛɛ?» 34‑O pe ’mu ni dɔɔ: «Mɛɛzan maza ‑o ‑a ma.»
Zesu ꞊saan ’soofalinɛ ’ɛ ta ‑a ge bhla ’ɛ zi Zeruzalɛmu ‑wa ’ɛ ta
35’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o nule‑ ‑soofalinɛ ’ɛ ’le Zesu ni. ‑O ‑waa’ dunɛ‑ mu ’ɛ ’ke ꞊klaa ’bhɛ kpoo ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o Zesu ’sanle ’bhɛ ta. 36‑Soofalinɛ ’ɛ ’yaa‑ ge ’zi Zesu ’le, ’bhɛɛ‑ mɛɛ mu ’ɛ ꞊yaa waa dunɛ‑ ‑gbɛnɛ mu ’ɛ ’piila‑ ’zi ‑a ‑lɛɛ zi ’ɛ ’lii. 37‑O bhɔle Zeruzalɛmu ‑din bhla ’la ba, ’ke ‑o kan zi ’la ’bhɛ ’yaa‑ kan Olivi diiŋ vlɛ gɔɔn ’ɛ ‑din, ’ke zrukpaa’ ‑gbɛnɛ do zinale ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kpɛn ta, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ ’sɔle‑ maza mu ’la ’kpɛn ꞊kla ‑o ‑yrɛ ma, ’ke ‑o ’bhɛ ’pubɔle ’mu ’kpɛn ma. 38‑O ‑yaa pe ’zi dɔɔ:
«‑Bhleŋgbe ’la ‑yoo zan Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ’tɔ ’yi, bhaa ‑Waanbhaa’ ’a ‑dɔɔbo’!»
«Bhaa yilabla klɛ laflɛ’ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’tɔbhɔleya bo laanima ‑Waanbhaa’ ni.»
39Farizi mu ’kɛ mu ’la ’yaa‑ ‑zamaa’ ’ɛ ’pleŋ‑, ’mu pe Zesu ni dɔɔ: «’O Daan mi, ‑a pe ’yaa‑ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ ‑woo taga.» 40’Bhɛ ’yi, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni ’kaa: «’Mi pe ’ka ni dɔɔ ’ke ‑woo tagaa‑, kpoti mu nu ‑welɛ’ ’eglɔɔle.»
Zesu ‑o wisi’ zii’ Zeruzalɛmu ‑wa ’ɛ ta
41Zesu ’bhɔle‑ Zeruzalɛmu ‑wa ’ɛ ‑din, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑yrɛkpale ‑a ma, ’kee‑ wisile ‑a ta. 42‑E pe dɔɔ: «’Ee, Zeruzalɛmu! ‑Za ’la ’bhɛ sɔ yilabla ’nale ’e ni, ’kee ꞊yaa sɔ ’bhɛ dɔle‑ ‑zɔn bi. ’Duŋ‑ ‑a gaanle ‑o ’e ’lɛɛ, ’yaa sɔ ‑a yele‑. 43’Bhɛ yi ‑o zan bhɔlɛ, ’e ’sɔɔnnii mu nu ’fɛgwlɛ‑ mu dɔlɛ ’e zi, ’bhɛɛ‑ ’mu nu ’yaa‑ ‑wa ’ɛ ’kunlɛ‑. ‑O nu ’mliŋgolɛ ’e zi, ’bhɛɛ‑ ‑o nu ’e ta mu ’ɛ ’yrɛbatɛdɔlɛ yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ. 44‑O nu ’yaa‑ ’fɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’wilɛ‑ ’feŋfeŋ, ’bhɛɛ‑ ‑wa ‑dwa vlɛ mu ’la ’le ’mu do ’kpɔ ’kpaale‑ laa nu bolɛ‑ ’eke‑ ta. ’Bhɛɛ‑ ‑o nu ’yaa‑ ‑wa ’ɛ ta mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn dɛlɛ, ‑amasrɔyi ‑Waanbhaa’ ꞊nwa bhɔlɛ ’e ba ’waati ’la ba, ’yaa ’bhɛ ’waati ’ɛ ’yidɔlɛ!»
Zesu ‑ja ’plɛɛgɔn‑ mu ’ɛ ‑gbinlɛ’ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la
(Matie 21.12-17; Maki 11.15-19; Zaan 2.13-22)
45Zesu ‑ja wlalɛ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la, ’kee ’plɛɛgɔn‑ mu ’ɛ ‑gbinle’ ’sanle. 46‑E pe ‑o ni dɔɔ: «‑Waanbhaa’ ’a ꞊pia ‑yaa’ ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ: ‹’An ’fɛ ’ɛ nu klɛlɛ ’seriwo ’fɛ ‑la ‑le, ’duŋ‑ ’ka mu ’a ꞊kla ’ke ‑faannii’ mu gaan ’fɛ ’le!›»
47Yi ’oo yi, Zesu ’yaa‑ mɛɛ mu daan ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la. ’Bhɛɛ‑ ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee ’Toŋ daan mu ’ɛ ’bhɛɛ‑ Zuufu mu ‑lɛɛ mu ‑gbɛnɛ mu ’ɛ ’mu ’yaa‑ Zesu dɛyrɛ ‑la ‑glin ’zi. 48’Duŋ‑ ‑wa klɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ’bhɛɛ‑ ‑wa kun, waa ‑yaa ’bhɛ dɔ; ‑amasrɔyi Zesu ’wojan‑ mu ’ɛ ’bhɛ mu mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn zru ’ɛ ꞊kwan, ’bhɛɛ‑ ‑o ’kpɛn ’yaa‑ ‑o ’trɔnkpa zii’ ‑a ni.
20Zesu a ‑glɔɔya’ ’ɛ da ’naa‑ ‑a ma ɛɛ?
(Matie 21.23-27; Maki 11.27-33)
1‑Yrekpaa’ do, Zesu ’yaa‑ mɛɛ mu ’ɛ daan ’zi ’bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa ‑Waanbhaa’ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wo zii’ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la ’waati ’la ba, ’ke ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’pegee *’Toŋ daan mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ Zuufu mu a ’gwlaan gblaan mu ’ɛ ’nule ’tɛnlɛ‑ ‑a ma. 2’Bhɛɛ‑ ‑wa ‑lrɔkpaa dɔɔ: «’E ‑za mu ’la klɛ ’zi, ‑dele pe ’e ni dɔɔ ’yoo‑ klɛ ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ‑dele ‑o klɛ ’seŋ ꞊naa ’e ni ɛɛ?» 3’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Mi ‑o zan ’ka mu ‑lrɔkpalɛ ’ezin‑ dɔɔ: 4‑Ka ’bhɛ zikpa’ ’ŋ ni, ‑dele Mɛɛ Wiiŋfɛ’ Mi Zaan ’winbwa‑ mɛɛ mu ’wiiŋfɛyrɛ nɔɔ‑ ‑yi ba, ‑Waanbhaa’ taa‑ bhaaplɛŋ mu ɛɛ?» 5’Bhɛ ’yi, ’ke ‑o zaabɔle ’sanle ’eke‑ pleŋ‑ dɔɔ: «’Ke ’wa ꞊pia ‑a ni ’kaa ‹‑Waanbhaa’ ‑le ’a ’winbwa‑›, ‑e nu ’o ’lrɔkpalɛ dɔɔ ‑mɛla ma ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ’laa ‑kɔɔ’ ’kpalɛ‑ ‑a ‑yi ɛɛ? 6’Bhɛɛ‑ ’ke ’wa ꞊pia dɔɔ mɛɛ mu ‑le ’a ’winbwa‑, ‑kɔɔa’ mɛɛ mu ’ɛ nu ‑kɔɔ’ dɛyrɛ ‑glinlɛ’ kpoti ’le. ‑Amasrɔyi ‑o ’kpɛn ’kpale‑ ‑o ‑a ‑yi ’bhii‑ Zaan ‑o ’ke ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi do ’le.» 7’Bhɛla‑ ‑yile, ’ke ‑wa pele‑ dɔɔ: «Mɛɛ ’la zan ’a ’winbwa‑ ’o mɔɔ laa ’bhɛ zan ’ɛ dɔ.» 8’Bhɛ ’yi, ’ke Zesu ’a ’lɛkunle ‑o ni dɔɔ: «’Duŋ‑ ’kee‑ ꞊kla ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ’mi ’ezin‑, mɛɛ ’la zan ‑za mu ’lɛɛ‑ klɛ ’seŋ ꞊naa ’mi ni, ’naa nu ’bhɛ zan ’ɛ ’tɔkanlɛ ’ka ni.»
‑Drɔɔ gba la yewonɛ ’yɔɔ‑ mu ma ‑gɔɔn
(Matie 21.33-46; Maki 12.1-12)
9’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ‑gɔɔn ’lɛɛ‑ ’bhɛ bɔle ’sanle mɛɛ mu ’ɛ ni, ’bhɛɛ‑ ‑e pe ‑o ni dɔɔ: «Mɛɛ do ‑drɔɔ gba do ‑kpaa, ’bhɛɛ‑ ‑ya gbɛkpaa‑ yetanɛ mu ’kɔɔ‑. ’Bhɛ blaan, ’kee‑ gele‑ ’taa do ta, ’bhɛɛ‑ ‑e ꞊mwa ’bhɛ ꞊nɔɔ ye. 10‑Woo ’bhɛ ’yi bhe, ‑drɔɔ bhaa ’kan bhla ’ɛ ’bhɔle‑, ’kee‑ ‑yaa’ ’fɛ ꞊la yewonɛ mu ’ɛ do winbɔle ‑yaa’ gba ’ɛ ta yetanɛ mu ’ɛ zi, ‑yaa’ pɛ ‑drɔɔ bhaa ’si zayi’. ’Duŋ‑ ’woo‑ yetanɛ mu ’ɛ ‑o ‑yaa’ yewonɛ ’ɛ ꞊kwan, ’bhɛɛ‑ ‑wa tafia꞊; ’bhɛɛ‑ ‑o ‑ploola ‑a ma ‑a ’kɔɔfleŋ‑ ’le. 11’Bhɛ blaan, ’ke ‑drɔɔ gbazan ’ɛ ‑e ‑yaa’ yewonɛ ’ɛ ’bhɛɛke do winbɔle yetanɛ mu ’ɛ zi ezin‑. ’Duŋ‑ ’bhɛ ’bhɔle‑ ‑o ta, ’ke ‑o ’bhɛ tafɛle ’ezin‑, ‑o ’bhɛ ‑zwanwoa, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’ploole ’bhɛ ’kɔɔfleŋ‑ ’ɛ ma. 12’Bhɛ blaan, ’ke ’yee‑ ‑drɔɔ gbazan ’ɛ ‑e ‑yaa’ yewonɛ mu ’ɛ yaga mi winbɔle ‑o ta ’ezin‑. ‑O ’bhɛ madiŋgwa, ’ke ‑o gele‑ ’bhɛ blinlɛ gba ’ɛ bhlemazi. 13’Bhɛ blaan, ’ke gbazan ’ɛ ‑ya pele‑ dɔɔ: ‹’An klɛ ’nale‑ ‑a ma ɛɛ? ’Ŋ nu ’ŋ gbe bhɛ do ’la ‑za sɔ ’ŋ ni ’egbɛnɛle ’bhɛ winbɔlɛ ‑o ta, ‑dɔke’ ‑o nu ‑gasikpalɛ ’bhɛ ’lɛɛ oo.› 14’Duŋ‑ ’woo‑ yetanɛ mu ’ɛ ‑o ‑yrɛkpale ’bhɛ ma, ’ke ‑wa pele‑ ’eke‑ ni dɔɔ: ‹Mɛɛ ’lɛɛ‑ ’bhɛ ‑le nu klɛlɛ gbazan ’ɛ ’le boolazi ‑a dɛ gale blaan. ‑Ayile ‑kɔɔ’ ’a dɛ, ’bhɛɛ‑ ‑drɔɔ gba ’ɛ bo ‑kɔɔ ni.› 15’Bhɛla‑ ‑yile, ’ke ‑wa ’kunle, ’bhɛɛ ’ke ‑o gele‑ ’kɛle‑ gba ’ɛ ‑zanta’, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa dɛle‑.» Zesu ‑zamaa’ ’ɛ ’lrɔkpaa‑ dɔɔ: «’Ka mu ’kpee ma, gbazan ’ɛ nu ‑mɛ za ‑la klɛlɛ ’woo‑ yetanɛ mu ’ɛ ni ɛɛ? 16’Ŋ bhe, ‑e nu ’woo‑ yetanɛ mu ’ɛ ’kpɛn dɛlɛ, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑drɔɔ gba ’ɛ gbɛkpa yetanɛ mu ‑bhɛɛke’ mu ’kɔɔ.» Mɛɛ mu ’ɛ ‑o ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’male‑ ’ke ‑wa pele‑ dɔɔ: «’Ee, bhaa ’bhɛ ’yansi za ’ɛ ’kan ’o ma ’egbɔɔnle.» 17Zesu ’e ’yrɛkpale ‑o ta frii, ’ke ‑yoo ‑lrɔkpale dɔɔ: «‑Waanbhaa’ a ‑jan ’lɛɛ‑, ’bhɛ ’yi ‑o ’nale‑ ‑a ma ɛɛ? ’Bhɛ ‑jan ’ɛ ’yele‑ ‑gɛ: ‹’Fɛdɔ‑ mu ’ɛ ‑woo ‑baŋgwa vlɛ ’la ’yi ’bhɛɛ‑ ‑wa ‑blinna, ’bhɛ ‑le ꞊kla ’fɛgwlɛ‑ ’ɛ gaan ‑la vlɛ ‑kpuŋ ‑gbɛnɛ ’gbu ’ɛ.›»
18«’Ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan ‑balaa’ ’yee‑ vlɛ ’lɛɛ‑ ta, ’bhɛ zan ma diiŋ nu golɛ. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑balaa’ mɛɛ ’la zan ta, ‑e nu ’bhɛ zan ’wiilɛ‑.»
’Nisra gbawoza
(Matie 22.15-22; Maki 12.13-17)
19’Bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba, ’Toŋ daan mu ’ɛ ’pegee ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’yaa‑ zi ’bhii‑ ‑o Zesu ’kun. ‑Amasrɔyi ‑wa ’yaangwa‑ ’bhii‑, Zesu ‑gɔɔn ’ɛ ꞊bwa ’wo ‑la ma. ’Duŋ‑ ‑o ‑yaa ‑gblaan ’zi ‑zamaa’ ’ɛ ’lɛɛ. 20‑A ’san ’bhɛ yi ’ɛ ma, ‑o ‑yaa Zesu ’klɔsikun zii’ ’bhɛ klɛza mu ’ɛ ma. ‑Ayile ’ke ‑o mɛɛ mu winbɔle ‑a zi. ’Bhɛ mɛɛ mu ’ɛ ’yaa‑ ’mu ’gbu klɛ ’zi mɛɛ ‑lrele’ mu ’le ‑dawli’ ma. ’Bhɛ mu ‑ja bɔlɛ ‑a ‑la, ’kooko‑ ’mu sɔ ‑a ’kunle ‑a ’gbu ’liiwli‑ ma. ’Bhɛɛ‑ ’ke ’mu ’a ꞊kwan ’mu sɔ gele‑ ’kɛle‑ ’kitikan mu ’ɛ ’pegee ‑waa’ ‑janmatii ’ɛ ba. 21‑Ayile ’ke ‑o nule‑ Zesu ’lrɔkpalɛ dɔɔ: «’O Daan mi, ’wa ’yaango‑ dɔɔ ’e ’yoo‑ ‑jan ’la ’wo zii’ ’bhɛ ’pegee ’yoo‑ mɛɛ daan mu ’zi ’ke ‑za ’la ’le, wlan ‑le ’mu ’kpɛn ’le. ’Yaa mɛɛ bago, ’bhɛɛ‑ ’e ‑Waanbhaa’ a zi ’ɛ ’bhɛɛ‑ daan wlan ’gbu ma kpataakpa. 22’Woo ‑za do ‑yilrɔkpale ’e ma doo: ‑Kɔɔa’ ’toŋ‑ ’ɛ ta, ‑kɔɔ’ sɔ taa‑ ‑kɔɔ’ ’laa sɔ *Romɛ mu ’ɛ ‑waa’ ‑bhleŋgbe ‑gbɛnɛ Sezaa a ’nisra ’ɛ gbawole ɛɛ?» 23’Duŋ‑ Zesu waa ‑dawli’ maza ’ɛ dɔle, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Ka nu ‑gɔli’ ’taŋbha do ’le ’ŋ ni doo.» 24‑O nule ’bhɛ ’taŋbha ’ɛ ’le ‑a ni, ’ke ‑yoo ‑lrɔkpale dɔɔ: «‑Dela ŋgblo lii ’pegee ‑a ’tɔ yɔɔndɛle ‑gɛ ɛɛ?» ‑O ’kpɛn pe dɔɔ: «Romɛ mu a ‑bhleŋgbe ‑gbɛnɛ ’bhɛ ‑le ’kɛle‑.» 25’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Ke ‑yoo ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ’kɛla ’bhɛ ‑o Sezaa a pɛ ‑o ’le, ‑ka ’bhɛɛ‑ gbawo ’bhɛ ni, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ a pɛ ‑o ’kɛla ’le ‑ka ’bhɛ ’na ’bhɛ ni.» 26’Ali‑ ’woo‑ mɛɛ mu ’ɛ waa ’sɔlɛ‑ Zesu ’kunle ’bhɛ ’gbu ’liiwli‑ ’ɛ ma. Drɔɔn’ ‑a wojan mu ’ɛ ‑yoo ‑liibhaala ‑o ma. ‑Ayile waa ’sɔlɛ‑ ‑jan ’kedo‑ ’kpɔ ’wole, ’bhɛɛ‑ ‑o tagale ꞊bwa.
Mɛɛ bweza gale ba
(Matie 22.23-33; Maki 12.18-27)
27‑O ‑yaa mɛɛ ’ke mu sii *Saduse mu, ‑o ’si ta waa ‑yaa ‑o kpa mɛɛ bweza gale ba ’ɛ ’yi. ‑O ‑yaa pe dɔɔ ’ke mɛɛ ‑gaa ’ke ‑za ’kpɛn ꞊yaan. ‑Yrekpaa’ do, ‑o ’ke mu ‑o mabɛɛnna Zesu ‑din, ’ke ‑o ’bhɛ ’lrɔkpale dɔɔ: 28«’O Daan, Moizi ’a yɔɔndia‑ ‑yaa’ ’toŋ ’sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ: ’Ke mɛɛ do ꞊kla ’ke ’siɛle‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya na ‑twa ‑a blaan, ’bhɛɛ‑ ’ke yaa ‑nɛ ’yalɛ‑ ’bhɛ ta. ‑A gaanzidɔ dɔ ’ɛ ’gwlaan‑ ’ɛ ’bhɛ ’a na yalaa’. ’Ke ’bhɛ ꞊kla bhe, ’ke ’bhɛ ‑nɛ mu ’la ꞊yaa ‑a na ta, ’mu nu klɛlɛ ’bhii‑ ‑a ’gbu ’kpee ’yi mu.29’Bhɛ ’laa ’sanlɛ‑ bhaama, nɛɛnɛ‑ ma ’gwlaan‑ ’srwaplɛ‑ ‑yaa. ‑O ‑lɛɛ mi ’ɛ ’bhɛ le ’la ꞊sia ’bhɛ ’laa ‑nɛ ’srɔɔwolɛ ’bhɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ꞊kla ’ke ’siɛle. 30’Bhɛ gaanzidɔ dɔ ’ɛ, ’bhɛ glaanle ’ɛ ꞊sia, ’bhɛ ’laa ‑nɛ ’srɔɔwolɛ ‑a ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ gale‑. ‑A gaanzidɔ dɔ yaga mi ’ɛ, ’bhɛ ꞊kla ’yee‑ klɛgbɛya do ’kpɔ ’ɛ ’yela‑ gbɛɛn‑. 31’Woo‑ nɛɛnɛ‑ ’gwlaan ’srwaplɛ‑ ‑o ’kpɛn ’yee‑ le ’ɛ ’yalaa do do, ’bhɛɛ‑ ‑o ’kpɛn ꞊kla ’ke ’siɛle‑ do do ’ke waa ‑nɛ ’srɔɔwo‑ ‑a ta. 32‑O ’kpɛn gale blaan, ’ke ’yee‑ le ’ɛ ’gbu klɛle‑ ’ke ’siɛle ’ezin‑. 33’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke gbaa mu ‑bwela gale ba yi ’la ’le, ’woo nɛɛnɛ‑ ma ’gwlaan‑ ’srwaplɛ‑ ’ɛ ‑o ‑de ’gbu ‑la na nu klɛlɛ ’yee‑ le ’ɛ ’le ɛɛ?»
34’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «Gwlɛnna yaale ‑o ’gwlaan‑ mu ’pegee le mu pleŋ‑ ’drunyan ’lɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ ‑yi. 35’Duŋ‑ ’ke ‑Waanbhaa’ ’a ’lɛdulaa dɔɔ mɛɛ ’la zan mu bwe gale ba, ’bhɛɛ‑ ’drunyan ’la ’bhɛ ‑o zan ‑o bo ’bhɛ ’yi, waa nu le mu nalɛ gwlɛn ni, ’bhɛɛ‑ ’gwlaan‑ mu laa nu le ’silɛ‑. 36Waa nu ’sɔlɛ‑ gale‑ ‑li, ’bhɛɛ‑ ‑o nu klɛlɛ ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ a ‑mlɛkɛ’ mu ’ɛ gbɛɛn‑. ‑O nu klɛlɛ ‑Waanbhaa’ ‑nɛ mu ’le, waa nu galɛ ‑li ‑titi, ‑amasrɔyi ‑o ‑bwela gale ba. 37*Moizi ’a ꞊pia kpataakpa dɔɔ gbaa mu nu bwelɛ gale ba. ‑Yaa’ ’sɛwɛ ’ɛ ’yi yrɛ ’la ‑yri lunɛ‑ ’ɛ ba janwo, Moizi Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ‑siila dɔɔ: Abraamu a ‑Waanbhaa’, ’bhɛ ’pegee Izaki a ‑Waanbhaa’, ’bhɛɛ‑ Zakɔbu a ‑Waanbhaa’.38‑Amasrɔyi, ‑Waanbhaa’ ‑o ’ke mɛɛ ‑yrɛ male mu a ‑Waanbhaa’ ‑la ‑le, ’bhɛɛ‑ yaa ‑o ’ke gbaa mu a ‑Waanbhaa’ ’le. ’Bhɛɛ‑ mɔkpɛn’ ‑o ’mu ’yrɛ ma ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ’yi.» 39’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ’Toŋ daan mu ’ɛ ’ke mu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «’O Daan mi, ’e ’swa‑ ‑jan ’ɛ zikpale ‑o ni ’elrele.» 40‑A ’san ’bhɛ ma, yaa dɔlɛ ‑o do ’kpɔ ’kpee ’ke ’bhɛ ‑za ’kedo‑ ’kpɔ ’yilrɔkpa ‑a ma ’ezin‑.
Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑kpɔsɔɔ Krisi ’ɛ yaa ‑o ’ke Davidi ’nranɛ‑ ’te ’le
(Matie 22.41-46; Maki 12.35-37)
41Zesu pe ’woo‑ ’Toŋ daan mu ’ɛ ni dɔɔ: «‑Mɛla ma ’bhɛɛ‑ mɛɛ mu ’ɛ ‑wa pe ’zi dɔɔ Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑Kpɔsɔɔ Krisi ‑o ’ke Davidi ’nranɛ‑ ‑la ‑le ’te ɛɛ? 42’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, Davidi ’gbu ’a ꞊pia‑ ‑yaa’ ’Srokpa ’sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ:
‹Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ’a ꞊pia ’an Mɛɛzan ni dɔɔ:
Nu yala‑ ’ŋ ‑din ’tɔbhɔ ma yaayrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ.
43’Sani‑ ’mi yan ’e ‑sɔɔnnii’ mu ’ɛ kpaalele ’e gaan ꞊la.›
44«’Ke Davidi ’gbu Mɛɛ ‑Bhee mi Krisi ’siila‑ dɔɔ ‑yaa’ Mɛɛzan. ’Bhɛɛ‑ ‑e sɔ klɛle‑ ‑a ‑nranɛ ’le ’nale‑ ‑a ma ɛɛ?»
Zesu mɛɛ mu ’ɛ ’kpeelɛkan zii’ ’Toŋ daan mu ’ɛ ma
(Matie 23.1-36; Maki 12.38-40)
45‑Zamaa’ ’ɛ ’kpɛn ’yaa‑ ‑o ’trɔnkpa zii’ Zesu ’ni ’waati ’la ba, ’ke ‑ya pele‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: 46«‑Ka ’ka ’yrɛkpa ’ka ’gbu ba ’Toŋ daan mu ’ɛ ma. ’Kaanle‑ sɔ ‑o ni dunɛ‑ gbɔɔn mu ’le ‑o ta ‑wa ’kpee ‑kpan mu ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑wa zi ’bhii‑ mɛɛ mu ‑o ‑lɛdɔ’ ‑a ma, ’bhɛɛ‑ ’mu ‑o ’pubɔ‑. ’Ke ‑o ‑wlaa *Zuufu mu daanfɛ’ mu ’ɛ ꞊la, ’bhɛ ’pegee ’fɛti klɛyrɛ ‑gbɛnɛ mu ’ɛ ꞊nɔɔ, zilɛɛ‑ yaakpe mu ’ɛ ’mu ‑la ’sile‑ sɔ ‑o ni. 47‑O glaanle mu ’ɛ ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn yan ‑dawli’ ma. ’Bhɛɛ‑ ‑o mɔ ‑waa’ ’seriwole ’ɛ zi, ’kooko‑ ‑woo ’gbu zrɔn mɛɛ mu ‑yrɛ ta ’bhii‑ mɛɛ wlan mu. ’Bhɛla‑ ‑zɛɛle, ‑o ta ’kiti ’ɛ ’bhɛ ’yɔɔ‑ nu ‑yiyalɛ mɛɛ ‑vin mu ’ɛ ’mu a pɛ ’kiti ’ɛ ni ‑Waanbhaa’ ba.»
21Glaanle do a ‑gɔli’ ’naza‑ ‑Waanbhaa’ ni
1Zesu ’yaa‑ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la ’waati ’la ba, ‑naflo zan mu ’ɛ ‑yaa ‑gɔli’ bɔ ’zi ‑gɔli’ bɔ ‑koonɛ ’ɛ ’yi; ’bhɛɛ‑ ‑ya ŋgblo ‑lawlɛnle ’ke ‑yoo yele‑. 2’Bhɛɛ‑ ’kee‑ glaanle ’kɔɔfleŋzan do yele‑, ’ke ’bhɛ ‑o zan ‑gɔli’ ’taŋbha piinɛ‑ plɛ bɔlɛ ’yee‑ ‑koonɛ ’ɛ ’yi. 3‑Ayile ’ke Zesu ’a ’pele dɔɔ: «’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ glaanle ’lɛɛ‑ ‑gɔli’ yɛkɛ‑ ’la ꞊bwa ‑gɔli’ bɔ ‑koonɛ ’ɛ ’yi, ’bhɛ ’yiya‑ mɛɛ ‑vin mu ’ɛ ’mu ‑gɔli’ yɛkɛ‑ ’la ꞊bwa ’bhɛ ni. 4‑Amasrɔyi ’woo‑ mɛɛ mu ’ɛ ‑o maza laa ‑yaa ‑li ‑gɔli’ ’la ma, ‑o ’bhɛɛ‑ ꞊bwa ‑koonɛ ’ɛ ’yi. ’Duŋ‑ ’yee‑ glaanle ’lɛɛ‑ ‑yaa’ ’kɔɔfleŋya ’ɛ ’yi, ‑ya ’tɔta‑ ‑gɔli’ ‑vin sanɛ‑ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ꞊bwa ‑koonɛ ’ɛ ’yi.»
Zesu ‑o ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ’wiza‑ ‑lɛɛjanwo ’zi
5Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’ke mu ’ɛ ’yaa‑ ‑balo klɛ ’zi ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ’bhɛ dɔgbɛya ’ɛ ta. ‑O ‑yaa ‑o ‑lɛkpa’ zii’ ‑a ‑lregbɛya ’ɛ ma, ’bhɛ ’pegee ‑wa ‑dwa vlɛ ‑lrele’ mu ’la ’le, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑la ’srakagopɛ ‑lrele’ mu ’ɛ. ‑Ayile ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: 6«’Ka ’yrɛ ‑o ’fɛ ‑gbɛnɛ ’la ma ‑gɛ bhe, ‑o nu ‑a ’kpɛn ’wilɛ‑ ‑yrekpaa’ do. ’Ali‑ ‑wa ‑dwa vlɛ ‑kpuŋ mu ’la ’le, ’mu do ’kpɔ ’kpaale laa nu bolɛ ’eke‑ ta. ‑O nu ’mu ’kpɛn ’klaalɛ‑.»
‑Klɔlɔɔ’ mu ’la nu klɛlɛ ’drunyan ’yan yi ’ɛ ’lɛɛ
7Zesu a *‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑wa ‑lrɔkpaa dɔɔ: «’O Daan mi, ’bhɛ ‑za ’ɛ nu bhɔlɛ ’waati ’ɛ ‑dela ba ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑za mu ’ɛ ’ke ‑o klɛ bhla ꞊bhwa ’waati ’la ba, ’o nu ’bhɛ ’yaangolɛ ‑tɔɔmasie ’ɛ ‑dela ma ɛɛ?»
8‑Ayile, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «‑Ka ’ka ’yrɛkpa ’ka ’gbu ba ’elrele, ’kooko‑ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ’ka ’yini‑. ‑Amasrɔyi mɛɛ ‑bebe nu ’mi ’tɔ ’ɛ ’kpalɛ‑ ‑o ’gbu ma ’bhɛɛ‑ ‑wa pe dɔɔ: ‹’Mi ‑le ’ke Mɛɛ ‑Bhee Mi Krisi ’ɛ ’le, ’mi ’an pɛ ’waati ’ɛ ꞊bhwa!› ’Ka ’laa dɔlɛ ‑o zi. 9’Ke ’ka gwledanwli mu ‑maa ’waati ’la ba, ’bhɛ ’pegee ’ke mɛɛ mu wlɛnle ‑saan ‑o ‑lɛɛ mu ma ’klɛɛn ‑bebe ’yi, ’ka ’laa ‑gblaanlɛ’; ’bhɛ ‑za ‑glɔɔn mu ’ɛ ’mu ‑le nu ’sɔlɛ‑ bhɔle‑ ’elwale ’pe. ’Duŋ‑ ’bhɛ ’laa nu klɛlɛ ’drunyan ’yan ’waati ’ɛ ’le.» 10’Bhɛɛ‑ Zesu pe ’ezin‑ dɔɔ: «’Si do nu gwledanlɛ ’si ’bhɛɛke do ba; ’bhɛɛ‑ ‑bhleŋgbe do a ’klɛɛn ’yi mu nu gwledanlɛ ‑bhleŋgbe ’bhɛɛke do a ’klɛɛn ’yi mu ba. 11’Trɛ nu bɛɛnlɛ yrɛ ’ke mu nɔɔ‑, ’bhɛ ’pegee ‑gu ‑gbɛnɛ mu, ’bhɛɛ‑ ga ‑yɔɔ’ ‑glɔɔn mu ’la ‑woo ‑yivlin’ mɛɛ ’srɛ ma, ’mu ’kpɛn nu baalɛ bhaaplɛŋ mu ta. Mɛɛ ‑gblaan ma pɛ mu ’pegee ‑tɔɔmasie ‑gbɛnɛ mu nu ’pwɛlɛ‑ laflɛ’ ’yi.»
12«’Duŋ‑ ’sani‑ ’bhɛ ‑za mu ’ɛ klɛle pleŋ‑, ‑o nu ’ka ’kunlɛ‑ ’bhɛɛ‑ ‑o ‑yrɛnkpa’ ’ka ta. ‑O nu ’ka ’kitikanlɛ Zuufu mu daanfɛ’ mu ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ‑o nu ’ka bɔlɛ ‑kaso ’yi. ’Mi ’tɔ ’ɛ ‑zayi’, ‑o nu gelɛ ’ka ’le ‑bhleŋgbe mu ’pegee mɛɛ gblaan mu ba. 13’Ke ’bhɛ yi ’ɛ ꞊bhwa, ’ka nu ’sɔlɛ‑ ’mi ’an ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wole ’bhɛ mɛɛ mu ’ɛ ni. 14’Ka nu ’ka ’gbu ta jan ’ɛ ’wolɛ‑ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ’ka ’laa ’bhɛ yiɛnkanlɛ ’elwale ’pe. 15‑Amasrɔyi ’mi ’gbu nu yikan’ ma ‑jan ’kpalɛ‑ ’ka ’lii, ’bhɛɛ‑ ’ka ’sɔɔnnii ’kedo‑ a ‑jan ’laa nu ’sɔlɛ‑ ’ka ’kunle, ’bhɛɛ‑ ‑e zaabɔ ’ka ’lɛ ma. 16’Ali‑ ’ka ’yapɛ‑ mu oo, ’ka nɛɛnɛ‑ mu oo, ’ka ’yiɛnii mu oo, ’bhɛɛ‑ ’ka ’bhɛgwlɛn‑ mu ’gbu nu ’ka ’nalɛ‑ mɛɛ mu ni, ’bhɛɛ‑ ’mu ’ka ‑bebe dɛ. 17’Ka vɛn nu ’silɛ‑ mɔkpɛn’ yin ‑lii, ’mi ’tɔ ’ɛ ‑zayi’. 18’Duŋ‑ ’ka ’winbhɛ‑ do ’kpɔ ’laa nu golɛ a ba. 19‑Ka ’woo‑ ‑yrɛn mu ’ɛ ’yikun: ‑amasrɔyi ’ke ’bhɛ ꞊kla, ’ka nu ’sɔlɛ‑ ’ka ’gbu ’si ’ɛ gole‑ ‑za ’yi ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑.»
Zesu ‑o Zeruzalɛmu ‑wa ’ɛ ’wiza‑ ’ɛ ‑lɛɛjanwo ’zi ’ezin‑
(Matie 24.15-21; Maki 13.14-19)
20Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Ke ’ka gwledan mu zɛnle ꞊ya Zeruzalɛmu ‑wa ’ɛ zi ’waati ’la ba, ‑kaa ’yaango‑ ’bhii‑ ‑a ‑wi ’waati ’ɛ ꞊bhwa ‑wa ‑din. 21’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke mɛɛ ’la zan mu ꞊kla Zude ’klɛɛn ’ɛ ’yi ’bhɛ bhla ’ɛ ba, ’bhɛ zan mu blasan‑, ’bhɛɛ‑ ’mu ge ’mu gaan ’mu ’lɛɛ vlɛ gɔɔn mu ’ɛ ’yi ye. ’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’la zan mu ‑o Zeruzalɛmu ‑wa ’ɛ ’kpee, ’bhɛ zan mu ge ’mu gaan. ’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’la zan mu ꞊kla ’bhɛ mu ba gba la, ’mu ’laa ’pelɛ‑ dɔɔ ’mu ’nule ‑wa la. 22‑Amasrɔyi, ‑Waanbhaa’ nu ’bhɛ yi mu ’ɛ klɛlɛ ‑yrɛnkpa’ yi ‑gbɛnɛ mu ’le bhaaplɛŋ mu ta; ’kooko‑ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ‑jan mu ’la ꞊woa ’elwale gban ‑sɔ ’mu ’lɛsɔ‑. 23’Ee! Le mu ’la kpɛle nu klɛlɛ, ’bhɛ ’pegee le mu ’la ’nɛ mu nu klɛlɛ ‑yɔn ma ’bhɛ ’waati ’ɛ ba, ’mu ’nisɛ‑ ‑yrɛn ma! ‑Amasrɔyi ’trɛbhɔ ‑gbɛnɛ nu klɛlɛ ’klɛɛn ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ a zruplii‑ ’ɛ nu baalɛ Izraɛli ’si mu ’lɛɛ‑ ta. 24‑O nu ‑o ’ke mu dɛlɛ ’ke ‑gɔkuŋ’ mu ’le, ’bhɛɛ‑ ‑o nu gelɛ ‑a ’ke mu ’le ‑kaso ’yi ’si mu ’la ’kpɛn ’laa ‑Waanbhaa’ dɔ ’mu ba. ’Mu ’seŋ nu wolɛ ’ke Zeruzalɛmu mu ’ɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑woo klɛ ’ke ‑o gaan ‑la pɛ mu ’le, ’sani ‑o ’waati yɛkɛ‑ ’la ‑dwa ‑o ni ’bhɛ ’yanle‑ pleŋ‑.»
Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’nuza‑
(Matie 24.29-35; Maki 13.24-31)
25Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «’Ka nu ‑tɔɔmasie mu yelɛ ‑yretɛbhɛ ’pegee mlɛ ’bhɛɛ‑ mlɛklɛnnɛ mu ’ɛ ’yi. ’Bhɛɛ‑ ’trɛ ta ‑gɛ, ‑gblaan nu ’klalɛ‑ mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’yi, wɛyi‑ ’pegee ’bhɛ ’pɔɔ mu ’ɛ ’wegbɛya ‑gbɛnɛ ‑gbɛnɛ mu ’ɛ ‑zayi’, ’bhɛɛ‑ ‑o ’kpɛn blina‑ yiɛn nu dɔlɛ. 26’Trɛ ta mu ’ɛ ‑o ‑gblaan gbɛ ‑yɔɔ’ ’ɛ ’kɔɔ, ‑o ’ke mu nu galɛ ’ke ‑woo ’kpeelɛdaan ‑klɔlɔɔ’ ‑glɔɔn ’la nu ’tɛnlɛ‑ ‑o ma ’trɛ ’lɛɛ‑ ’kpɛn ta ‑gɛ ’mu ma. ‑Amasrɔyi laflɛ’ ’yi pɛ ‑glɔɔ ‑glɔɔ mu ’ɛ ‑o nu bɛɛnlɛ. 27’Ke ’bhɛ ꞊kla ’tɛ, mɔkpɛn’ ’yrɛ nu ’kpalɛ‑ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’nule‑ ma laflɛ’ ‑gblɛn do ta, ‑yaa’ ‑glɔɔya’ ’pegee ‑a ’tɔbhɔleya ’ɛ ’le. 28’Ke ’bhɛ ‑za mu ’ɛ klɛle ‑saan ’ka ’yrɛ ma ’waati ’la ba, ‑ka ’ka ŋgblo ‑lawlɛn’, ’bhɛɛ‑ ‑ka ’ka zru dɔ ’eglɔɔle, ‑amasrɔyi ’ka ’bhee bhla ’ɛ ꞊bhwa ’ka ‑din.»
Mɛɛ sɔ ‑za ’la daanle‑ figi diiŋ ’ɛ ma
(Matie 24.32-35; Maki 13.28-31)
29’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ‑gɔɔn do ’lɛɛ‑ ’bhɛ bɔle‑ ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «‑Ka figi diiŋ ’pegee ‑yri diiŋ ‑vin mu ’ɛ ’klɔsikun doo. 30’Ke ‑o ‑laa ’tɔɔnle‑ ‑saan bhla ’la ba ‑o ta, ’kaa ’yaango‑ ’bhii‑ ‑o bhaa klɛ ’waati ꞊bhwa ’e ‑din gban. 31’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi bhe, ’ke ’ka ’bhɛ ‑za mu ’la bhe ’mu klɛyrɛ ꞊ya ’waati ’la ba, ‑kaa ’yaango‑ ’bhii‑ *‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’ɛ ꞊bhwa ‑wa ‑din. 32’Mi pe ’ka ni wlan ’ɛ ni dɔɔ mɛɛ ’la zan mu ‑o ’mu ’yrɛ ma ‑zɔn ‑gɛ, ’sani‑ ’mu ’kpɛn gale pleŋ‑, ‑za mu ’lɛɛ‑ nu klɛlɛ ‑o ’ke mu ‑yrɛ ma. 33Laflɛ’ ’pegee ’trɛ mu nu kanlɛ, ’duŋ‑ ’an pɛ ‑jan mu ’ɛ waa nu ’kanlɛ‑ ‑titi.»
Mɛɛ ’kpeelɛkanza mu
34Zesu pe ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «‑Ka ’ka ’yrɛkpa ’ka ’gbu ba ’elrele! ’Ka ’laa ’tolɛ‑ ’ke pɛbhle ‑gbɛnɛ mu ’pegee ‑wɛɛn dɛ maza, ’bhɛɛ‑ ’drunyan ta ’ŋgami mu ’ɛ ’kɔɔ, ’ka ’yri go ’ka ’gbu ‑za ’le, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ yi ’ɛ kla ’ka ba. 35Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’nu yi ’ɛ nu ’klalɛ‑ ’drunyan ta mɛɛ mu ’kpɛn ba blaale‑, ’bhii‑ kaadɛ yrɔ kla kaa mu ba gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ‑yi ba, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ’kpɛn kun. 36’Ka ’yri ’laa golɛ ’ka ’gbu ‑za ’le, ’bhɛɛ‑ ‑ka ’ka ’seriwo ’waati oo ’waati ’ɛ ’kpɛn ba. ’Kooko‑ faŋgandɔ ’ka ta, ’bhɛɛ ‑klɔlɔɔ’ mu ’la ‑woo zan bhe, ’mu kan ’ka ma ’egbɔɔnle, ’bhɛɛ‑ ’ka ge dulalɛ Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’yrɛ ꞊la.»
37’Ke ‑yrekpaa’ ‑yaa bhɔ, Zesu ’yaa‑ ge mɛɛ mu daanlɛ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ yromazi, ‑e ‑yaa ge yilɛ Olivi diiŋ vlɛ gɔɔn ’ɛ ’wiiŋ‑. 38’Bhɛɛ‑ mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’yaa‑ nu zrwanzi ’tutu ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la ’mu ’trɔnkpalɛ ‑a wojan mu ’ɛ ꞊la.
22ZESU DƐYRƐ ’PEGEE ‑A BWEYRƐ GALE BA ZERUZALƐMU
Zuufu ‑kuŋlii mu ’ɛ ‑woo ’dukpa zii’ Zesu ma
(Matie 26.1-5; Maki 14.1-2; Zaan 11.45-53)
1Zuufu mu ’ɛ ’yaa‑ ’bluu ‑pɛɛ ’wlɛn kle bhle ’fɛti ’la klɛ lɛɛ ’oo lɛɛ, ’bhɛ ’yaa‑ zan bhɔlɛ. ’Bhɛ ’fɛti ’ɛ ’yaa‑ ’ezin‑ Paki ’fɛti ’ɛ ’le. 2’Sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee ’Toŋ daan mu ’ɛ ‑o ‑yaa Zesu dɛyrɛ ‑glin ’zi, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑ ‑o ‑yaa ‑gblaan ’zi waa mɛɛ mu ’ɛ ’lɛɛ. ’Duŋ‑, waa ‑yaa zi ’bhii‑ ‑wa klɛ ’ke mɔkpɛn’ ‑za dɔ ‑a ’yi, ’bhɛɛ‑ mɛɛ mu wlɛn ‑o ma, ‑amasrɔyi ‑o ‑yaa ‑gblaan ’zi ‑waa’ ’si mu ’ɛ ’lɛɛ.
Zuda Isikariɔti ‑o zan ‑dawli’ ’kpalɛ‑ Zesu gbɛ ta
(Matie 26.14-16; Maki 14.10-11)
3‑Setran’ ‑za ’yɔɔ‑ ꞊wlaa Zuda ’la ‑wa sii Isikariɔti ’bhɛ zru ba: ‑e ‑yaa ’duŋ‑ Zesu ‑a ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ ’ɛ do ’le. 4’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’yee‑ Zuda ‑ja ’tɛnlɛ‑ ’sraka ’lɛna mu ‑lɛɛ mu ’ɛ ’pegee ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ gooba mu ‑kuŋlii mu ’ɛ ma. ’Bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa nu ’sɔlɛ‑ Zesu ’lɛnale ‑o ni gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ‑o ‑bɛŋgwa do ’bhɛ ma. 5’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o zrukpaale Zuda ’a ’pelawoa dɔɔ ’bhɛ nu bhɔlɛ ‑o ba, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ Zesu ’lɛna‑ ‑o ni ’bhɛ ’yi. ’Bhɛla‑ ‑yile ’ke ‑wa pele‑ ‑a ni dɔɔ ‑o nu ‑gɔli’ ’nalɛ‑ ‑a ni ’bhɛ ‑za ’ɛ ’yi. 6’Yee‑ Zuda ‑dwa ’bhɛ ꞊la. ‑A ’san ’bhɛ yi ’ɛ ma, ‑a gbɛ sɔ Zesu ta gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ’bhɛɛ‑ ‑e ’bhɛ ’lɛna‑ Zuufu mu a ‑kuŋlii mu ’ɛ ni, ‑e yaa‑ ’bhɛɛ‑ klɛgbɛya ’ɛ ‑glin ’zi gaanyi’, ’kooko‑ ‑zamaa’ ’ɛ ‑za ’laa dɔ ’bhɛ ’yi.
Paki ’fɛti ’ɛ ta pɛbhle
(Matie 26.17-25; Maki 14.12-21; Zaan 13.21-30)
7’Bluu ‑pɛɛ ’wlɛn‑ kle bhle ’fɛti ’la ’ke ‑wa sii Paki ’fɛti ’ɛ, ’bhɛ yi ’ɛ ꞊bhwa, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa nu ‑bhlaa gwlɛn bhlonɛ‑ mu klɛlɛ ’sraka ’le, ’bhɛɛ‑ ‑woo bhle ’yee‑ ’fɛti ’ɛ ta pɛbhle ’ɛ ba. 8‑Ayile, ’ke Zesu Piɛri ’pegee Zaan winbɔle ‑o ‑lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ‑e pe ’mu ni dɔɔ: «‑Ka ge ‑kɔɔ mu a pɛ ’fɛti ’ɛ ta kpo ’ɛ klɛ.» 9Piɛri ’pegee Zaan pe ‑a ni dɔɔ: «꞊Ya zi ’bhii‑ ’o ge ’yee‑ kpo ’ɛ klɛ ’naa‑ ma ɛɛ?» 10Zesu pe ‑o ni dɔɔ: «’Ka ’bhɔle‑ ’te ‑wa ’ɛ ta, ’ka ’lɛ nu ’palɛ‑ mɛɛ do ’le, ‑yi gbɔ do ‑o ‑a wiiŋ‑. ‑Ka gbaan ‑a zi, ’bhɛɛ‑ ‑ka ge wla ‑a wla ’fɛ ’ɛ ꞊la. 11’Bhɛɛ‑ ’ke ’ka ꞊wlaa ’bhɛ ꞊la ’waati ’la ba, ‑kaa pe ’fɛzan‑ ’ɛ ni dɔɔ: ‹’O Daan mi ’pe ’wo ’e ’lrɔkpa dɔɔ ’yee‑ ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o nu ‑waa’ Paki ’fɛti ta pɛle ’ɛ ’bhlelɛ‑ ’fɛkpee ’ɛ ‑dela ꞊la ɛɛ?› 12’Ke ’bhɛ ꞊kla, ‑e nu ’fɛkpee ‑gbɛnɛ do zrɔnlɛ ’ka ni, ’bhɛ ‑o ’saŋgaso ’kpee do ’le laanima. Yilapɛ ’pegee yaapɛ, ’bhɛɛ‑ kpo klɛpɛ mu ’kpɛn ‑o ’bhɛ ‑la gban, ’ka nu ‑kɔɔa’ kpo ’ɛ klɛlɛ ’bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ.» 13Piɛri ’pegee Zaan gele, ’ke ‑o ‑za mu ’ɛ ’kpɛn ’lɛsɔle yele‑ ’bhii‑ Zesu ’a ꞊pia ‑o ni gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ’Bhɛɛ‑ ‑o ‑waa’ ’fɛti ta kpo ’ɛ ꞊kla ’bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ.
Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑Klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑waa’ ‑daŋma’ Paki ta pɛ ’ɛ ’bhle zii’ ’eke‑ zi
(Matie 26.26-30; Maki 14.22-26; 1 Korɛnti 11.23-25)
14Piɛri ’pegee Zaan ’yanle‑ ‑za mu ’ɛ ’kpɛn ’lɛmagaanle ’le ’waati ’la ba, ’ke Zesu ’pegee ‑yaa’ winbɔwo mu ‑vin mu ’ɛ ’nule, ’ke ‑o ’kpɛn ’yaale pɛbhle ‑tabali ’ɛ zi, ’bhɛɛ‑ ‑o pɛ ’ɛ ꞊bhla ’eke‑ zi. 15‑O ‑yaa pɛ ’ɛ ’bhle zii’ ’waati ’la ba, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Ŋ ’yaa‑ ‑a zi ’eglɔɔle ’bhii‑ ’mi ’pegee ’ka mu ’yee‑ ’fɛti ’lɛɛ‑ ta pɛ ’ɛ ’bhle ’eke‑ zi, ’sani‑ ’ŋ ‑yrɛnbhlele zisan; ’bhɛ yi ’ɛ ’bhɛ ‑le ꞊bhwa ‑zɔn ‑gɛ. 16’Duŋ‑ ’mi pe ’ka ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ma dɔɔ: ’Naa nu ‑a ‑bhɛɛke’ ’bhlelɛ‑ ’ezin‑ ‑li, ’sani‑ ‑a ‑tɔɔmasie ’ɛ ’lɛsɔle pleŋ‑ ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta.» 17’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’kee‑ ‑drɔɔ pɛyan‑ do ’sile, ’kee‑ ‑Waanbhaa’ ’pubɔle ’bhɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Kaa ’kun ‑gɛ ’bhɛɛ‑ ’ka ’kpɛn ’a ’ke ’mi do do. 18‑Amasrɔyi ’naa nu ‑drɔɔ ’bhɛɛke ’milɛ‑ ‑li ’ezin‑ ’sani‑ ‑Waanbhaa’ ‑bhleŋgbeya yaa‑ yi ’ɛ bhɔle pleŋ‑.» 19’Bhɛ blaan, ’kee‑ ’bluu do ’sile, ’bhɛɛ‑ ‑e yanle ‑Waanbhaa’ ’pubɔlele ’bhɛ ma, ’ke ‑ya takanle kplokplo. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ ’bhɛ ’kpale ‑o ’kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ‑e pe dɔɔ: «’Mi ’gbu ’flɛ ’ɛ ’yele‑ ‑gɛ, ’ŋ ’yela‑ na ’zi ’ka ni ‑gɛ. ‑Kaa bhle ’bhɛɛ‑ ’ŋ ‑za bo ’ka ’kpee.» 20‑O yanle ’bluu ’ɛ ’bhlelele, ’kee‑ ‑drɔɔ pɛyan‑ do ’ɛ ’sile, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni ’ezin‑ dɔɔ: «‑Waanbhaa’ *‑bhoolaya drɛɛ ’la ‑dwa bhaaplɛŋ mu ’pegee ’yee‑ pleŋ‑, ’bhɛ ma ‑tɔɔmasie ‑le ’ke ’ŋ yiɛn ’la ’klalaa‑ ’ka mu ma ’bhɛ ’le.»
21«’Duŋ‑ ‑ka ’ka ’yrɛkpa ‑gɛ, mɛɛ ’la zan ‑o ’ŋ ’na zii’ ’ŋ ’sɔɔnnii mu ’ɛ ni ’bhɛ zan ‑o ‑kɔɔ’ ’pleŋ‑ ‑tabali ’lɛɛ‑ zi ‑gɛ. 22Wlan ’ɛ ni, *Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ nu klɛlɛ ’ke siɛle’ ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ a ’lɛdulaa gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, mɛɛ ’la zan ‑a ’lɛna zii’ ‑dawli’ ma ‑a ‑sɔɔnnii’ mu ni, ‑klɔlɔɔ’ ‑o ’bhɛ zan ma!» 23’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑woo ’eke‑ ‑lrɔkpale ’sanle ‑o ba mɛɛ ’la ’yaa‑ nu ’bhɛ ‑za ‑glɔɔn ’ɛ klɛlɛ ’bhɛ ma.
Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ pe dɔɔ ‑de ’gbu ‑le ‑o ’kpɛn ba mɛɛ gblaan ’le ɛɛ?
24Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o zaabɔle ‑saan ’eke‑ pleŋ‑ dɔɔ ‑o ‑de ’gbu ‑le ‑o ba mɛɛ gblaan ’le ɛɛ. 25’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Trɛ ’lɛɛ‑ ta ‑gɛ, ‑bhleŋgbe mu ’ɛ ’kpaale‑ ‑o waa ’klɛɛn ’yi mu ’ɛ ’wiiŋ‑ faŋgan‑ ‑la ma. ’Bhɛɛ‑ faŋgan‑ ‑o mɛɛ ’la zan mu ’kɔɔ, ’bhɛ mu ‑o ‑a zi ’bhii‑ ‑o ’mu ’sii‑ ‹‑Za ’wlan klɛ mu› 26’Duŋ‑ ’ka mu laa klɛlɛ ’bhɛ gbɛɛn‑. Drɔɔn’ ’ke mɛɛ ’la zan ‑o ’ka ba mɛɛ gblaan ’le, ’bhɛ ’bhɛ ’gbu ’kun ’bhii‑ matruŋnɛ. ’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ‑o ’ka ’lɛɛ mi ’le, ’bhɛ zan klɛ ’kaa‑ yewonɛ ’le. 27’Bhɛɛ‑ ’woo‑ mɛɛ plɛ ’lɛɛ‑, ‑o de ’gbu ‑la gblaan ‑yiya’: mɛɛ ’la zan ‑o pɛbhle ’zi taa‑ mɛɛ ’la zan ‑o pɛle ’ɛ ’na zii’ ‑a ‑vindo’ mi ni ɛɛ? Mɛɛ ’la zan ‑o pɛ ’ɛ ’bhle zii’ ’bhɛ ‑le ’laa ‑le ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ’mi ’duŋ‑ ‑o ’ka ’pleŋ‑ ‑gɛ ’bhii‑ ’kaa‑ yewonɛ! 28’Bhɛɛ‑ ’mi ’pegee ’ka mu ‑le ‑yrɛn mu ’ɛ ꞊bhla ’eke‑ zi ‑gɛ yi ’oo yi. 29’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ’ŋ Dɛ ‑yaa’ ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ꞊kla ’mi a pɛ ’le gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ’mi ’a klɛ ’ka mu a pɛ ’le ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑ ’ezin‑. 30’Ka mu nu pɛbhlelɛ, ’bhɛɛ‑ ’ka nu ‑yi ’milɛ‑ ’mi ’an pɛ pɛbhle tabali ’ɛ zi ’an ‑Bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ ’ka nu yaalɛ ‑bhleŋgbe mu ’yaakpe‑ mu ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’ka nu Izraɛli ‑gbaa vu ta plɛ ’ɛ ’kitikanlɛ.»
Zesu pe dɔɔ Piɛri nu ’bhɛ ‑lɛmadɔlɛ ’eglɔɔle ‑a ma
(Matie 26.31-35; Maki 14.27-31; Zaan 13.36-38)
31Mɛɛzan Zesu pe Piɛri ni dɔɔ: «Simɔ, Simɔ, ’e ’trɔnkpa doo, ‑Setran’ ’e ‑zapia ’ŋ ba dɔɔ ‑ya zi ’bhii‑ ‑yoo ’e ’yidan‑, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ’e zru ’ɛ ye, ’bhii‑ le do ‑mlɔ bhɛ ’pegee ‑a ‑gboo ’ɛ bapian gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. 32’Duŋ‑ ’mi ’ŋ ’seriwoa ’yaa‑ ‑za ma, ’kooko‑ ’yaa ploo ’e ’kpale‑ ma ’mi ’yi. ’Bhɛɛ‑ ’ke ’yee zru ’niinaa ’mi ba ’waati ’la ba, ’fuudɔ‑ ’e ‑vin mu ’ɛ ta.» 33Piɛri pe Zesu ni dɔɔ: «Mɛɛzan, ’kee‑ ‑kla ‑kaso ’yi gele ’le oo, ’kee‑ ‑kla gale ’le oo, ’ŋ magaanle ‑o ’bhɛ ’kpɛn klɛlele ’mi ’pegee ’bhi ’le.» 34’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑a ni dɔɔ: «Piɛri ’mi pe ’e ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ’ɛ ma dɔɔ ’sani‑ maagwlɛn ‑weli’ pleŋ‑ ‑zɔn, ’bhi nu a pelɛ ’mi ma gaan yaga dɔɔ ’yaa ’mi dɔ.»
Zesu ‑o ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’kpeelɛkan zii’ dɔɔ ‑o yri bo ‑o ’gbu ‑za ’le
35’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’a ’pele ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’Ŋ ’ka ’winlabwa ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’woyrɛ‑ nɔɔ‑, ’bhɛɛ‑ ’an ’pelawoa ’ka ni dɔɔ ’ka ’laa ‑gɔli’ bɔlɛ ’ka ’wiiŋ‑, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa gbɛn ta ge ’pepe ’silɛ‑, ’bhɛ ’pegee ’ka ’laa ‑sawla mu ’silɛ‑, ’bhɛɛ‑ ’ka gelawoa ’yee‑ ’taa ’ɛ ta, pɛ ’ke ’kanaa ’ka ma ɛɛ?» ‑O pe «’Yooye‑!» 36’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Duŋ‑ ‑zɔn, ’ke ‑gɔli’ ‑o mɛɛ ’la zan ’kɔɔ oo, ’ke gbɛn ta ge ’pepe ‑o mɛɛ ’la zan ’kɔɔ ’oo, ’bhɛ zan ’mu ’si ‑zɔn. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑gɔkuŋ’ ’laa ‑o mɛɛ ’la zan ’kɔɔ, ’bhɛ zan ’bhɛ ta dunɛ‑ ’ɛ gɔn, ’bhɛɛ‑ ‑ya ma ‑gɔli’ ’ɛ si, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑gɔkuŋ’ do ‑lɔ ’kɛle‑. 37‑Amasrɔyi ’mi pe ’ka ni dɔɔ ‑a ‑lɛdulale ‑o dɔɔ ‑o ‑jan mu ’la ꞊woa ’mi ba zayi’ ’elwale gban ‑sɔ ‑Waanbhaa’ a ’sɛwɛ ’ɛ ’yi, ’bhɛ ’yizaklɛ yi ’ɛ ’bhɛ ‑le ꞊bhwa ‑zɔn ‑gɛ, ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’bhɛ ‑le dɔɔ: ‹‑Wa ꞊kwan ’bhii‑ ‑za ’yɔɔ‑ klɛ mi do›. ‑Ayile ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ‑o ‑jan mu ’la ’kpɛn ꞊woa ’mi ma, ‑o ’kpɛn ’lɛsɔ yi ꞊bhwa ‑zɔn.» 38’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑wa pele‑ ‑a ni dɔɔ: «Mɛɛzan, ‑gɔkuŋ’ plɛ ‑le ‑gɛ.» ’Bhɛɛ‑ ‑e pe ‑o ni dɔɔ: «‑Ka ’ploo‑ ’bhɛ ‑jan ’ɛ ma ’pe!»
Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑ja Olivi diiŋ vlɛ gɔɔn ’ɛ ’wiiŋ‑
(Matie 26.36-46; Maki 14.32-42)
39’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’pwɛle ’bhɛ ’fɛ ’ɛ ꞊la. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ *Olivi diiŋ vlɛ gɔɔn ’ɛ ’wiiŋ‑, ’bhii‑ ‑e ‑yaa klɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ’egwele. 40‑O bhɔle ’bhɛ vlɛ gɔɔn ’ɛ ta, ’ke ‑ya pele‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «‑Ka ’ka ’seriwo, ’kooko‑ ’ka ’laa balaa’ ‑Setran’ a mɛɛ ‑lɛkan’ maza mu ’ɛ ’yi.» 41’Bhɛɛ‑ ‑ya pleŋgole ‑o ma sa, ’ke ‑ya ’kpɔ zɛnle‑ ’trɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ’seriwole dɔɔ: 42«’Ŋ Dɛ, ’kee sɔ ‑yrɛn ’lɛɛ‑ ’pleŋgole ’ŋ ma. ’Duŋ‑ ’yaa ’mi a pɛ zru maza ’ɛ klɛlɛ, ’fɔ ’yaa‑ pɛ ’ɛ ’bhɛɛ‑ klɛ.» 43[’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ a ‑mlɛkɛ’ do ’pwɛle ‑a ba, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’fuudɔle ‑a ta. 44Zesu blina‑ yiɛndɔ gbɛ ‑yɔɔ ’ɛ ’kɔɔ, ’ke ‑ya ’seriwole ’eglɔɔle ’ezin‑. ‑Ayile ’ke ‑a ta ’fuu ’ɛ klɛle‑ ’bhii‑ yiɛn ’kpla mu gbɛɛn‑ ’kee‑ tɔ ’trɛ ma.]
45‑E yanle ‑a ’seriwolele, ’kee‑ nule‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ bhɔle‑ ’mu ta ’ke ’mu ‑o yidɛ ’zi ’mu wlɛyisriwo gbɛya ‑yɔɔ’ ’ɛ ’kɔɔ. 46’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑ya pele‑ ’mu ni dɔɔ: «‑Mɛle ‑kla ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o yidɛ ’zi ɛɛ? ‑Ka ’ka ’wlɛn‑, ’bhɛɛ‑ ‑ka ’ka ’seriwo, ’kooko‑ ’ka ’laa balaa’ ‑Setran’ a mɛɛ ‑lɛkan maza mu ’ɛ yi.»
Zesu ’kunyrɛ‑ mɛɛ mu ’ɛ ’kɔɔ
(Matie 26.47-56; Maki 14.43-50; Zaan 18.3-11)
47Zesu ’yaa‑ ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’wo zii’ ’waati ’la ba, ’ke ‑zamaa’ ’srɛ do ’pwɛle ‑a ‑yi. ‑Yaa’ ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ mi ’la ‑o ‑yaa ’bhɛ sii Zuda ’bhɛ dɔle ‑yaa ’bhɛ ‑zamaa’ ’ɛ ’lɛɛ. ‑Ya mabɛɛnle Zesu ‑din, ’kee‑ ’bhɛ ‑tuubɔle. 48’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ’a ni dɔɔ: «Zuda, ’e *Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’lɛna zii’ mɛɛ mu ‑a ‑tuubɔle ‑la ‑le ɛɛ?» 49’Bhɛ ’yi ’tɛ, ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ ‑vin mu ’ɛ ’mu ’a ’yaangole ’bhii‑ ‑o ꞊nwa ‑a ’kunyrɛ‑ ‑la nɔɔ‑, ’ke ’mu ’a ‑lrɔkpale dɔɔ: «Mɛɛzan, ’o ’waa‑ ‑gɔkuŋ’ mu ’ɛ ’si ‑o ’kaama‑ ɛɛ?» 50’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ do ’bhɛ a ‑gɔkuŋ’ ’ɛ ’sile, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ *’sraka ’lɛna mu a ‑kuŋlii gblaan ’ɛ ’bhɛ a yewonɛ mu ’ɛ do gbɛ ‑yiɛ’ ta ’trɔn ’ɛ takanle ‑lɛyan’ do. 51‑Ayile, ’ke Zesu ’a ’pele dɔɔ: «’Ka ’laa gwledanlɛ.» ’Bhɛ yrɛ do ’ɛ ꞊nɔɔ bhe ’kee‑ ’trɔn kpu ’ɛ ’sile, ’kee‑ ’bhɛ blɔɔle‑ ’bhɛ ’kpayrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’bheele.
52’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’a ’pele ’sraka ’lɛna mu ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ gooba ‑kuŋlii mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ ’gwlaan‑ gblaan mu ’la ꞊nwa ‑a ’kaama‑ ’mu ni dɔɔ: «’Ka ꞊nwa ’ŋ ’kunyrɛ‑ nɔɔ‑ ‑gɔkuŋ’ ’pegee ’beni mu ’le ’ka ’kɔɔ, ’bhii‑ ’ka ꞊nwa mɛɛ dɛ mi do ‑la ’kunyrɛ‑ nɔɔ‑.» 53«‑Mɛle ‑kla ’ŋ ’yaa‑ yikpɛn‑ ta ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ’ŋ ’kunlɛ‑ ɛɛ? ’Duŋ‑ ’ka mu ’pegee ‑Setran’ a pɛ ‑glɔɔya’ klɛ ’waati ’ɛ ’bhɛ ‑le ꞊bhwa ‑zɔn ‑gɛ.»
Piɛri ‑o ‑a ‑lɛmadɔ ’zi ’eglɔɔle Zesu ma
(Matie 26.57-58; 26.69-75; Maki 14.53-54; 14.66-72; Zaan 18.12-18; 18.25-27)
54’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o Zesu ’kunle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ ’kɛle‑ ’sraka ’lɛna mu ‑kuŋlii gblaan ’ɛ ba ’fa ꞊la. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑ Piɛri ꞊bwa ‑o ‑zanta’ ’egbɔɔnle, ’kee‑ nu sasa, ’bhɛɛ‑ ‑e ꞊wlaa ’bhɛ ‑gbeŋ ’ɛ ’yi. 55Mɛɛ mu ’ɛ ‑o ’tɛ do ‑lɛswan ’yee‑ ’sraka ’lɛna mu ‑kuŋlii ‑gbɛnɛ ’ɛ ‑yaa’ ‑gbeŋ ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa ‑o maga ’zi ’bhɛ ma. ‑Ayile ’ke ’yee‑ Piɛri ’nule yaalɛ ‑o pleŋ‑ ’ezin‑. 56’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ’yee‑ ’sraka ’lɛna mu ‑kuŋlii ‑gbɛnɛ ’ɛ ‑yaa’ ’fɛ ’ɛ ꞊la yewo le ‑nɛ mu ’ɛ do ’yee‑ Piɛri ’yele‑ ’tɛ ’ɛ ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’e ’yrɛkpale ‑a ta frii, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’a ’pele dɔɔ: «’Yee‑ Zesu ’ɛ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ do ‑le ‑gɛ!» 57’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke Piɛri ’e ’lɛmadɔle ’eglɔɔle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «’Bhi le ’la bhe, ’naa ’yee‑ mɛɛ ’lɛɛ‑ dɔ ’dɛ!» 58’Bhɛ blaan ’waati sa ’kanle‑, mɛɛ ‑bhɛɛke’ do ’a ’yele‑ ’ke ’bhɛ ’a ’pele ’a ni dɔɔ: «’Mi ’a ’yaango‑ ’bhii‑ ’bhi ‑o ’yee Zesu ’ɛ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ do ’le ‑kpɔ!» ’Duŋ‑ Piɛri pe ’ezin‑ ’bhɛ mɛɛ ’ɛ ni dɔɔ: «’Yooye‑, ’naa ‑o ’ke ’a do ’le!» 59’Bhɛ blaan ’waati sa ’kanle boolazi, ’ke mɛɛ ‑bhɛɛke’ do ’a ’pele kpataakpa dɔɔ: «’Mi ’gbu ’kpale ‑o ‑a ‑yi ’bhii‑ mɛɛ ’lɛɛ‑ ‑yoo ’ke Zesu a ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ do ’le, ‑amasrɔyi ‑e da Galile ’trɛ ta.» 60’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Piɛri ’a ’pele dɔɔ: «’E go ’ŋ ’yrɛ ꞊la doo, ’yoo‑ ‑we ’zi mɛɛ ’la zan ’le ’naa ’bhɛ zan ’ɛ dɔ.» Yaa yanlɛ ‑li ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’wolele bhla ’la ba, ’ke maagwlɛn do ‑wele’. 61’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Mɛɛzan Zesu ’e ’yrɛkpale ’bhɛ ‑zanta’, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ‑yrɛ bɔle‑ ’eke‑ wlɛyi’. ’Bhɛla‑ ‑yile, Zesu ‑jan ’la ’bhɛ ꞊woa ’yee‑ Piɛri ni, ’bhɛ ‑dwa ‑a ’kpee dɔɔ: «’Sani‑ maagwlɛn ‑weli’ pleŋ‑ ‑zɔn, ’e nu ’e ’lɛmadɔlɛ ’mi ma ’eglɔɔle gaan yaga ’kaa ’yaa ’mi dɔ.» 62‑Ayile, ’yee‑ Piɛri ’pwɛle‑ ’tɛ ‑gbeŋ ’ɛ ’yi, ’kee‑ wisile ’ebebele.
Mɛɛ mu ’ɛ ‑o Zesu ‑zwanwoa ’bhɛɛ‑ ‑wa zita ꞊zwan
63‑Srwase’ mu ’la ’yaa‑ Zesu gooba, ’mu ’yaa‑ ‑a malrɔgo ’zi, ’bhɛɛ‑ ’mu ’yaa‑ zɔn ’zi ’ezin‑. 64‑O sɔ ‑bhulaa’ ’a wlɛyi’, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa ‑lrɔkpa’ dɔɔ: «Mɛɛ ’la zan ’e ꞊zwan bhe, ’bhɛ zan ’ɛ ’tɔkan ’o ni doo!» 65’Bhɛɛ‑ ’ezin‑, ‑wa ‑zwanwoa gɔn ’ɛ ’kpɛn gbɛɛn‑.
‑O ‑ja Zesu ’le ‑waa’ ’kitikan ’gwlaan‑ gblaan ‑lɛdo’ ’ɛ ba
(Matie 26.59-66; Maki 14.55-64; Zaan 18.19-24)
66Too ‑klinle’, ’ke Zuufu mu ’ɛ ‑waa’ ’gwlaan‑ gblaan mu ’ɛ ’pegee ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ ’Toŋ daan mu ’ɛ ‑woo ‑lɛkpale ’eke‑ ta. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑wa pele‑ dɔɔ ‑o nu Zesu ’le ‑o ta. 67Zesu ’nule‑, ’ke ‑o ’bhɛ ’lrɔkpale dɔɔ: «’Bhi ‑le ’ke Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑kpɔsɔɔ Krisi ’le ɛɛ?» Zesu pe ‑o ni dɔɔ: «’Ke ’an ꞊pia ’ka ni dɔɔ ’mi ‑le ’kɛle‑, ’ka ’laa nu ’ka ’kpalɛ‑ ’mi ’yi. 68’Bhɛɛ‑ ’ke ’ŋ ‑za do ‑yilrɔkpaa ’ka ma, ’ka ’laa nu ’bhɛ zikpalɛ ’ŋ ni. 69’Duŋ‑ ’kee‑ san ‑zɔn ma, Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’yaale‑ nu klɛlɛ ‑Waanbhaa’ ‑glɔɔ ‑a ‑din ’tɔbhɔ ma yaayrɛ ’ɛ ’nɔɔ‑.» 70’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o ’kpɛn ’a ’lrɔkpale dɔɔ: «’Bhɛ ’yi bhe, ’bhi ‑le ’ke *‑Waanbhaa’ Gbe ’ɛ ’le ɛɛ?» Zesu ’a ’lɛkwan꞊ ‑o ni dɔɔ: «’Ka ‑o ’yela‑ pe ’zi bhe.» 71’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑wa pele‑ dɔɔ: «‑Kɔɔ’ maza ‑o ’srɛya‑ ‑bhɛɛke’ klɛle ma ‑li ɛɛ? ’Yele‑ ‑daa ‑a ’gbu ’lii bhe.»
23Zuufu mu ’ɛ ‑o ‑ja Zesu ’le ‑Janmatii Pilati ba
(Matie 27.1-2; 27.11-14; Maki 15.1-5; Zaan 18.28-38)
1’Bhɛ blaan, ’ke ’woo‑ ’kitikan mɛɛ ‑lɛdo’ ’ɛ ‑o ’kpɛn ‑o ‑wlɛnle’, ’ke ‑o gele‑ Zesu ’le ‑Janmatii Pilati ba. 2‑O bhɔle ’bhɛ ba, ’ke ‑o bhla ‑glɔɔn ’ɛ ’kpɛn ’kpale‑ ’sanle Zesu ma. ‑O pe dɔɔ: «’O ꞊bhwa mɛɛ ’lɛɛ‑ ta ’ke ‑yoo ‑kɔɔa’ mɛɛ mu ’ɛ ’trɔn ’yidɔ‑ ’zi ’eglɔɔle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pe ’mu ni ’ezin‑ dɔɔ ’mu ’laa ‑bhleŋgbe ‑gbɛnɛ Sezaa a ’nisra ’ɛ gbawolɛ. ’Bhɛɛ‑ ‑ya pe ‑a ’gbu ma ’kaa ‑yoo ’ke Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑kpɔsɔɔ Krisi ’pegee ‑bhleŋgbe ’le.» 3’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Pilati ’a ’lrɔkpale dɔɔ: «’Bhi ‑le ’ke Zuufu mu a ‑bhleŋgbe ’ɛ ’le ɛɛ?» ’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke Zesu ’a zikpale ’a ni dɔɔ: «’E ’gbu ’yela‑ ꞊pia bhe.» 4’Bhɛ blaan, ’ke Pilati ’a ’pele ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee ‑zamaa’ ’ɛ ni dɔɔ: «Mɛɛ ’lɛɛ‑ yaa ‑za ’yɔɔ do ’kpɔ klɛlɛ, ’bhɛla‑ ‑yile ’naa sɔ ‑kpan baale’ ’a ta.» 5’Duŋ‑ ‑o pe ’ezin‑ ’eglɔɔle dɔɔ: «‑E ‑kaan yrɛ mu ’la ’kpɛn ꞊nɔɔ: ’Kee‑ san Galile ’klɛɛn ’ɛ ’yi, ’kee‑ ‑e kan Zude ’klɛɛn ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ nu ’pwɛlɛ‑ Zeruzalɛmu ‑gɛ, ‑e mɛɛ mu ’ɛ daan ’zi dɔɔ ’mu ’wlɛn ‑kɔɔ’ ’lɛɛ mu ’ɛ ma.»
Pilati pe ‑o ge Zesu ’le Erɔdi ba
6*Pilati ’bhɛ ‑jan mu ’ɛ ’male‑, ’ke ‑yoo ‑lrɔkpale dɔɔ: «Galile ’trɛ ta mi ‑le mɛɛ ’lɛɛ‑ ’le ɛɛ?» 7‑O pe a ni ’kaa ‑e da Galile ’trɛ ta ‑a ma. ‑E ’bhɛ ’male‑, ’ke ‑ya pele‑ dɔɔ ‑o ge Zesu ’le Erɔdi ta, ‑amasrɔyi Erɔdi ‑yaa ‑janmatii ’le ’yee‑ Galile ’trɛ ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑za mu ’lɛɛ‑ klɛ bhla ’ɛ ba ’ke ‑yoo Zeruzalɛmu ‑wa ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ ‑o ‑ja ’kɛle‑ Erɔdi ba ’tɛ. 8’Bhɛ ’yi, Erɔdi Zesu ’yele‑, ’ke ‑a zrukpaale ’egbɛnɛle. ‑Amasrɔyi ‑e ‑jan ‑bebe ꞊maa Zesu ba zayi’, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’ye ‑lrɔ ‑yaa ‑a ma ’egwele. ‑A yri ‑yaa ‑a ta dɔɔ ’bhɛ nu ’sɔle‑ maza do klɛlɛ ‑a ‑yrɛ ma. 9‑Ayile, ’kee‑ ‑za ‑bebe ’yilrɔkpale ’bhɛ ma, ’duŋ‑ ’bhɛ ’laa ’bhɛ do ’kpɔ zikpalɛ a ni. 10’Duŋ‑, ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee ’Toŋ daan mu ’ɛ ’mu ’yaa‑ bhla ‑glɔɔn ’ɛ ’kpɛn ’kpa zii’ Zesu ma. 11’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, Erɔdi ’pegee ‑yaa’ ‑srwase’ mu ’ɛ ‑o Zesu malrɔgwa, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa mavɛɛle ’eyɔɔle. ’Bhɛ blaan, ’ke ‑o dunɛ‑ ’lrele‑ ‑yrayra do ’klale ’bhɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ ’kɛle‑ Pilati ba ’ezin‑. 12‑Sɔɔnaya ‑yaa Erɔdi ’pegee Pilati ’pleŋ‑ ’elwale ‑sɔ, ’duŋ‑ ’bhɛ ‑yrekpaa’ do ’ɛ le ‑o bhɛgwlɛnya ‑dwa.
‑O Zesu dɛ ‑kpan ‑balaa’ ’a ta
(Matie 27.15-26; Maki 15.6-15; Zaan 18.39–19.16)
13*Pilati ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee Zuufu mu ‑lɛɛ mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ Zuufu ’si mu ’kpɛn ’lɛkpaa‑ ’eke‑ ta. 14’Bhɛɛ‑ ‑e pe ‑o ni dɔɔ: «’Ka ꞊nwa mɛɛ ’lɛɛ‑ ’le ’ŋ ni, ’bhɛɛ‑ ’ka pe dɔɔ ‑e ‑yaa mɛɛ mu ’ɛ ’wlɛn zii’ ‑kɔɔ’ ’lɛɛ mu ’ɛ ma. ’An ’lrɔkpaa‑ ’ka ’kpɛn ’yrɛ ma ‑gɛ. ’Bhɛɛ‑ ’ka ’yaa‑ ‑la ’zi ’a ta ‑za mu ’la ’kpɛn ’yi, ’naa ’a ’yelɛ‑ ’bhɛ ‑za mu ’ɛ do ’kpɔ klɛ mi ’le. 15*Erɔdi ’duŋ‑, ’laa ‑za ’yɔɔ‑ do ’kpɔ ’yelɛ‑ ‑a zi ’ezin‑, ‑ayile ’bhɛ ꞊nwa ’kɛle‑ ‑kɔɔ’ mu ta ’ezin‑ ‑gɛ. ’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’yee‑ mɛɛ ’lɛɛ‑ yaa ‑za ’yɔɔ‑ dɔ ’kpɔ klɛlɛ ’ke ’bhɛ sɔ klɛle‑ a dɛ win ’le. 16’Ŋ nu a pelɛ ’kaa ‑wa zita zɔn ’ke gbaŋbhlɛ ’le, ’bhɛ blaan ’ŋ nu ’ploolɛ‑ ‑a ma.» 17[Lɛɛ ’oo lɛɛ, ’bhɛɛ‑ *Paki ’fɛti oo Paki ’fɛti ta, Pilati ‑yaa ploo ‑kaso ’yi mi do ma ‑o ni.] 18’Duŋ‑ Pilati ’yanle‑ ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’wolele ‑o ni, ’ke ‑o ’kpɛn ‑o ‑weli’ ’ɛ ’wlɛnle ’eke‑ zi ’eglɔɔle dɔɔ: «‑A pe ‑o mɛɛ ’lɛɛ‑ dɛ, ’bhɛɛ‑ ‑o ’ploo Barabasi ma ’o ni!» 19’Duŋ‑ Barabasi ’laa bɔlɛ ‑kaso ’yi bhaama. ‑Wa ꞊bwa ‑kaso ’yi, ‑amasrɔyi ‑e ‑yaa mɛɛ mu ‑wlɛn ’zi ‑o ‑lɛɛ mu ’ɛ ma Zeruzalɛmu, ’bhɛɛ‑ ‑e mɛɛ do ‑dia ‑sɔ. 20Pilati ‑yaa ‑a zi ’bhii‑ ‑e ’ploo Zesu ma, ’bhɛla‑ ‑yile ‑e ‑zamaa’ ’ɛ ’lrɔkpa gbɛ drɛɛwoa‑ ’ezin‑. 21’Duŋ‑ ‑woo ‑weli’ ’ɛ ’wlɛnna‑ ’eke‑ zi ’eglɔɔle dɔɔ: «‑Kaa gbaan ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑e ga; ‑kaa gbaan ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta ’bhɛɛ‑ ‑e ga!» 22’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Pilati ‑o ‑lrɔkpa’ gbɛ ‑glɔɔn yaga mi ‑wole dɔɔ: «‑E ‑mɛ pɛ ‑za ’yɔɔ‑ ’gbu ‑la ‑kla ɛɛ? ’Naa ‑za ’yɔɔ‑ do ’kpɔ ’yelɛ‑ ‑a zi ’ke ’bhɛ klɛ ‑a dɛ win ’le. ’Duŋ‑ ’ŋ nu a pelɛ ’kaa ‑wa zita zɔn, ’bhɛ blaan ’ŋ nu ’ploolɛ‑ ‑a ma.» 23’Duŋ‑ ‑woo ‑weli’ mu ’ɛ ’wlɛnna‑ ’eke‑ zi ’eglɔɔle dɔɔ ‑o Zesu gbaan ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta. ‑O ‑bolawoa ’pɛɛnle‑ ma ’ke Pilati dɔle‑ ‑a ꞊la ‑o ni. 24’Bhɛ ya ’ɛ ’yi bhe, Pilati ‑dwa ‑a ‑la ’ke ‑yoo ‑o zru maza ’ɛ klɛ. 25‑Ayile, ’kee‑ ’ploole mɛɛ ’la zan ‑o ’bhɛ ꞊bwa ‑kaso ’yi mɛɛ mu ‑wlɛnle’ ma ‑o ‑lɛɛ mu ’ɛ ma, ’bhɛ ’pegee mɛɛ dɛle ma. ’Bhɛɛ‑ ‑e Zesu ꞊kpaa ‑o ’kɔɔ ’kaa ’ke ‑za yɛkɛ‑ ’la klɛle‑ ‑swa ‑o ni ‑a ni ‑o ’bhɛɛ‑ klɛ.
Zesu gbaanyrɛ ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta
(Matie 27.32-44; Maki 15.21-32; Zaan 19.17-27)
26‑Zamaa’ ’ɛ ’yaa‑ ge ’zi bhla ’la ba Zesu dɛyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’ke ‑o ‑lɛpale Sirɛni ‑wa ’ɛ ta mɛɛ do ’le, ‑o ‑yaa ’bhɛ sii Simɔ, ’bhɛ ‑yaa da ’zi gba la. ’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ke ‑wa pele‑ ’bhɛ ni dɔɔ ’bhɛ Zesu gbaan ‑yrigbɛɛle ’ɛ ’si ’bhɛɛ‑ ‑e dɔ Zesu zi.
27‑Zamaa’ ’srɛ do ‑yaa Zesu zi, ’bhɛɛ‑ le ’ke mu ‑yaa ‑yrɛn ma wisi’ zii’ ‑a zi. 28’Bhɛla‑ ‑yile, ’ke ‑ya ‑lɛklale ’mu ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ’mu ni dɔɔ: «Zeruzalɛmu le mu, ’ka ’laa wisilɛ ’mi zi, ’duŋ‑ ‑ka wisi’ ’ka ’gbu ’pegee ’ka ’nɛ mu ‑la ‑za ma. 29‑Amasrɔyi ’bhɛ yi ‑o zan bhɔlɛ, ’bhɛɛ‑ ‑o nu ‑a pelɛ dɔɔ: ‹Le mu ’la waa ‑nɛ ’srɔɔwolɛ ‑lido’, ’bhɛ ’pegee le mu ’la waa ‑nɛ ’yalɛ‑ ‑lido’, ’bhɛɛ‑ le mu ’la waa ‑yɔn ’nalɛ‑ ‑lido’ ‑nɛ ’yiɛntɛnnɛ mu ni, ’mu a pɛ ‑yinra’!› 30‑Amasrɔyi ’bhɛ yi ’ɛ ’le, bhaaplɛŋ mu nu ‑a pelɛ vlɛ gɔɔn mu ni ’kaa: ‹‑Ka bala‑ ’o ta ’bhɛɛ‑ ’ka ’o dɛ!› ’Bhɛɛ‑ ‑o nu ‑a pelɛ ’trɛ gɔɔn mu ni dɔɔ: ‹‑Ka bhula‑ ’o ta!›31‑Amasrɔyi ’ke ‑o ’bhɛ ‑za ’yɔɔ‑ ‑glɔɔn ’lɛɛ‑ ꞊kla ‑yri ‑dɔɔ ’ɛ ni; waa nu za ’yɔɔ‑ ‑glɔɔn ’ɛ ‑dela ‑la klɛlɛ ‑yri ‑kpaa ’ɛ ni ɛɛ?»
32’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe ’ezin‑, ’yee‑ ‑zamaa’ do ’ɛ ’yaa‑ ge ’zi mɛɛ dɛ mi plɛ dɛlɛ ‑o ’pegee Zesu ’le. 33‑O bhɔle ‑o yrɛ ’la ‑o ’bhɛ sii: ‹Bhaaplɛŋ ŋgblo bhɛlɛ’ yrɛ›, ’ke ‑o Zesu gbaanle‑ ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ ’ezin‑, ’ke ‑o ’yee‑ mɛɛ dɛ mi plɛ ’ɛ gbaanle‑ Zesu ‑din: ‑A do ‑yaa ‑a gbɛ ‑yiɛ’ ta, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑bhɛɛke’ do ’ɛ ’yaa‑ ‑a gbɛ ‑koo ta. 34’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’e ’seriwole dɔɔ: «’Ŋ Dɛ, waa ‑sroma ’yan, ‑amasrɔyi ‑o ‑za ’la klɛ ’zi waa ’bhɛ ’yaango‑.» ’Bhɛ blaan, ’ke ‑o ’tete dɔle‑ ‑a tapɛ mu ’ɛ ta, ’kooko‑ ‑o ’kpɛn do do dɔ ‑o ’kɛla ’le ‑o ’bhɛ dɔ. 35Izraɛli ’si mu ’ɛ ’kpɛn ’yaa‑ Zesu ‑glin ’zi. ’Bhɛ bhla ’ɛ ba, ’ke Zuufu mu ‑lɛɛ mu ’ɛ ‑wa malrɔgo ’ke ‑wa pe dɔɔ: «‑E mɛɛ ‑vin mu ’ɛ ‑gwa ‑za ‑yi, ’ke ‑yoo ’ke Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑kpɔsɔɔ Krisi ’la ’ke ‑Waanbhaa’ ’bhɛ makwan‑ ’bhɛ ’le, ‑ya ’gbu ’bhee‑ ‑zɔn doo, ’bhɛɛ‑ ’o ’bhɛ ye!» 36’Bhɛ ꞊nɔɔ bhe ’ezin‑, ‑srwase’ mu ’ɛ ’yaa‑ ‑a malrɔgo ’zi. ’Bhɛ mu ’mu ’mabɛɛnna ‑a ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ’mu ‑wɛɛn ’tɔnle‑ do zrɔnle‑ ‑a ni, 37’bhɛɛ‑ ’mu pe ‑a ni dɔɔ: «’Kee ’yoo‑ ’ke Zuufu mu a ‑bhleŋgbe ’le kpataakpa, ’e ’gbu ’bhee‑, ’bhɛɛ‑ ’o ’bhɛ ye!» 38Mɛɛ mu ’ɛ ‑o ’sɛwɛ ‑glɔɔn ’lɛɛ‑ ’bhɛ yɔɔndia‑ ‑yri ’peenɛ do ta, ’bhɛɛ‑ ‑o ’bhɛ ‑gbaanna Zesu ŋgblo ’ɛ trala dɔɔ:
«Zuufu mu a Bschleŋgbe ‑le ‑gɛ!»
39’Bhɛ ’yi ’tɛ, ‑o mɛɛ dɛ mi plɛ ’la ‑gbaanna ‑a gbɛ ‑yiɛ’ ’pegee ‑a gbɛ ‑koo ’ɛ ta, ’mu do ’a ‑zwanwole ‑saan dɔɔ: «’Bhi ‑le ’laa ‑o ’ke Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑kpɔsɔɔ Krisi ’ɛ ’le ɛɛ? ’E ’gbu ’bhee‑ ’pe, ’bhɛɛ‑ ’yoo mɔɔ bhee ’bhɛ blaan!» 40’Duŋ‑ ‑a ‑vindo’ mi ’ɛ ’bhɛ ‑yaa’ ‑janwo’ gbɛya ’ɛ mazapia ‑a ni dɔɔ: «’Yaa gblaan ‑Waanbhaa’ ‑lɛɛ ɛɛ? ‑O ’yee‑ ‑yrɛn do ’kpɔ ’ɛ ’kpa zii’ ’bhi ’la ’bhi ta ’ezin‑ bhe. 41’Mi ’pegee ’bhi a pɛ dɛza ’ɛ, ’bhɛ ‑o ’ke wlan ma ’kitikanle ’le. ‑Amasrɔyi ’o ‑za ’yɔɔ‑ mu ’la ꞊kla, ’bhɛ mu ‑la ‑zanta’ za ‑le ’tɛn zii’ ’o ma. ’Duŋ‑ ’yee‑ ’laa ‑za ’yɔɔ‑ do ’kpɔ klɛlɛ ‑titi.» 42’Bhɛ ’yanle‑ ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’wolele, ’ke ’bhɛ ’a pele‑ Zesu ni dɔɔ: «Zesu, ’ŋ ‑za bo ’e ’kpee ’kee ꞊nwa yi ’la ta yaa ‑bhleŋgbeya yaayrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ.» 43’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a pele ’a ni dɔɔ: «’Mi pe ’e ni ’ŋ ’sɔwɛɛ‑ ma dɔɔ, ’mi ’pegee ’bhi ’o nu gelɛ ‑Waanbhaa’ ba ‑zɔn.»
Zesu ’nii‑ ’ɛ ‑gwa ‑a ‑yi
(Matie 27.45-56; Maki 15.33-41; Zaan 19.25-30)
44‑Yrekpaa’ bhɔ ’waati ’ɛ ba sasa, ’ke ‑yretɛ’ ’liile‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑gblo ’kpale Izraɛli ’klɛɛn ’ɛ ’kpɛn ta, ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ yromazi ‑yretɛbhɛ yanyan ’ɛ ’waati ’ɛ ma. 45’Bhɛɛ‑ sɔgbɛ ‑gbɛnɛ ’la ’yaa‑ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛ ’peedia‑ plɛ ’bhɛ drɛyi’. 46’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’pɛɛnle ’eglɔɔle dɔɔ: «’Ŋ Dɛ ’mi ’ŋ ’nii‑ ’ɛ gbɛkpaa‑ ’e ’kɔɔ.» ’Bhɛ blaan, ’ke ‑a nii‑ ’ɛ gole‑ ‑a ‑yi. 47Romɛ mu a ‑srwase’ ‑kuŋlii ’la dulale ‑yaa ’yee‑ gɔn ’ɛ ꞊nɔɔ, ’bhɛ ’bhɛ ‑za ’ɛ ’yele, ’ke ’bhɛ ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔle dɔɔ: «Wlan ’gbu ’ɛ ni, mɛɛ ’lɛɛ‑ ’yaa‑ ’ke mɛɛ ‑lɛdɔɔle ’gbu ‑la ‑le.» 48Mɛɛ ’la zan mu ’kpɛn ꞊nwa ’yee‑ ‑za ’ɛ klɛyrɛ ‑glinlɛ’, ’mu ’niina‑ bhla zi ’mu ba, wisi’ ‑gbɔɔ ’ɛ ’kɔɔ, ’mu ’yaa‑ ’mu gbɛ ’kpa zii’ ’mu zru ‑lii. 49Zesu dɔ mu ’ɛ ’kpɛn, ’bhɛ ’pegee le mu ’la ‑daa ‑a zi Galile ’klɛɛn ’ɛ ’yi, ’bhɛ mu ’kpɛn dulale ‑yaa ’egbɔɔnle ’ke ’mu ’a taglin.
Zesu binyrɛ
(Matie 27.57-61; Maki 15.42-47; Zaan 19.38-42)
50‑O ‑yaa mɛɛ do sii Zozɛfu. ’Bhɛ ’yaa‑ Zuufu mu a ’kitikan mɛɛ gblaan mu ’ɛ do ’le, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑yaa da Zude ’klɛɛn ’ɛ ’yi Zuufu mu a ‑wa ’la ‑o ‑yaa ’bhɛ sii Arimate ’bhɛɛ‑ ta. 51Mɛɛ wlan do ‑le ‑yaa ’kɛle‑, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑lɛdɔɔle ‑yaa ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ’yi. ’Bhɛɛ‑ ‑a yri ‑yaa ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya yi ’ɛ ’bhɔle‑ ta. ’Bhɛla‑ ‑yile, ‑a ‑vin mu ’ɛ ‑za ’la ꞊kla Zesu ni, ‑yaa dɔlɛ ’mu zita. 52’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’yee‑ Zozɛfu ‑ja Zesu gbaa ’ɛ ’yrɛwolɛ Pilati ma, ’kaa ‑e gele‑ ’bhɛ binlɛ. 53’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’kee‑ Zesu gbaa ’ɛ gole‑ ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ sɔ ’pu ’peŋpeŋ do ’kpale ’bhɛ ma. ’Bhɛ blaan, ’kee‑ gele‑ ’bhɛ binlɛ bu ‑gluu drɛɛ drɛɛ do ’yi. ‑O ’bhɛ bu ‑gluu ’ɛ ’kwleela‑ vlɛ ‑saa do ‑la ‑yi, ’bhɛɛ‑ waa mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ binlɛ ‑lido’ ’bhɛ bu ’ɛ ’yi. 54‑E ‑kla ‑klaago ma yromazi ’ɛ zi, Zuufu mu a ‑yitrɛ’ yi ’ɛ ’bhɛ ’lɛɛ magaan yi ’ɛ ’le.
55Le mu ’la ‑daa Zesu zi Galile ’trɛ ta, ’bhɛ mu ‑yaa Zozɛfu ‑din Zesu bin bhla ’ɛ zi. ’Bhɛɛ‑ ’mu ‑yrɛkpaa ‑a gbaa ’ɛ ’kpaagbɛya ’ɛ ma bu ‑gluu ’ɛ ’yi. 56‑O yanle Zesu binlele, ’ke ’woo‑ le mu ’ɛ ‑o gele‑ ‑o ba; ’bhɛɛ‑ ’ke ‑wa gbaa ma ’sro ‑yrɔn mu ’pegee ‑lasiklɔɔ mu klɛle‑.
’Bhɛ blaan, ’ke ‑woo ‑yitrɛle ‑yitrɛ’ yi ’ɛ ma, ’bhii‑ ‑wa klɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ Zuufu mu a ’toŋ ’ɛ ta.
24Zesu bweza ’ɛ gale ba
(Matie 28.1-10; Maki 16.1-8; Zaan 20.1-10)
1’Kaŋgɔplɛ ma zrwan ’tutu ’ɛ zi, ’ke ’woo‑ le mu ’ɛ ‑o gele‑ Zesu bu ’ɛ ta. ‑O gbaa ma ’sro ‑yrɔn mu ’pegee ‑lasiklɔɔ ‑gblɛn ’nrale‑ mu ’la ꞊kla, ’mu ‑ja ‑o ’kɔɔ. 2‑O bhɔle bu ‑gluu ’ɛ ta, ‑wa ‑liitaan vlɛ ‑kpuŋ ’la ’le, ’ke ‑o ’bhɛ ’bhlile‑ yele‑ ‑a ‑lii ’ɛ ‑gɔma’ ’egbɔɔnle. 3’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o wlale‑ bu ‑gluu ’ɛ zi, ’bhɛɛ‑ waa Mɛɛzan Zesu gbaa ’ɛ ’yelɛ‑ ’bhɛ ’kpaayrɛ‑ ’ɛ ꞊nɔɔ. 4‑O ‑yaa ‑o ’kpeelɛdan ’zi bhla ’la ba ’bhɛ ma, ’ke mɛɛ plɛ ’pwɛle ‑o ba. ’Bhɛ mu ta dunɛ‑ mu ’ɛ ’yaa‑ flee ’e ’pu ’peŋpeŋle. 5‑Gblaan ‑gbɛnɛ ’ɛ ’kɔɔ, ‑woo ’kpɔ ꞊zian, ’bhɛɛ‑ ‑woo ŋgblo ‑kulaa’ ’trɛ ma. ’Bhɛɛ‑ ’ke ’mu ’a pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ mɛɛ ’la zan ‑o ‑a ‑yrɛ ma, ’ka ‑o ’bhɛ ziglin‑ ’zi mɛɛ gbaa mu ’ɛ pleŋ‑ ɛɛ? 6Yaa ‑o ‑gɛ titi, ‑e ‑bwela gale ba. ‑E ‑yaa ’waati ’la ba Galile ’trɛ ta, ‑e ‑jan ’la ꞊woa ’ka ni, ’bhɛ ’laa ‑o ’ka ’kpee ɛɛ! ‑Ya ꞊pia ’ka ni dɔɔ: 7‹‑A ‑lɛdulale ‑o dɔɔ ‑o nu *Bhaaplɛŋ Gbe ’ɛ ’kpalɛ‑ ‑za ’yɔɔ‑ klɛ mu ’kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’mu ’a gbaan ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta. ’Duŋ‑ ‑e nu bwelɛ gale ba a gale blaan ‑yrekpaa’ yaga mi ma.›»
8’Bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑jan mu ’ɛ ‑dwa ‑o ’kpee ’tɛ. 9‑Ayile, ’ke ‑o gole‑ bu ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ ’bhɛ ‑za ’ɛ ’yigɔɔnlɛ Zesu a ‑klaŋlanɛ ‑vin vu ta do ’ɛ ’pegee mɛɛ ‑vin mu ’ɛ ni. 10Le mu ’la ‑ja Zesu bu ’ɛ ta, ’mu ’tɔ ‑le ‑gɛ: Magidala Mari ’pegee Zaani, ’bhɛɛ‑ Zaki nɛɛ Mari. Le ‑vin mu ’la ’yaa‑ ye, ’mu ’yee‑ ‑jan do ’kpɔ ’ɛ ’yela‑ ‑yigɔɔnna Zesu a *winbɔwo mu ’ɛ ni. 11’Duŋ‑ Zesu a ’winbɔwo mu ’ɛ waa ‑o ’kpalɛ‑ ’woo‑ le mu ’ɛ ’wojan‑ mu ’ɛ ’yi; ’bhɛ mu ‑yaa ‑o ‑yrɛ ’yi ’bhii‑ gbiŋ dɛza. 12’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, Piɛri ’e ’wlɛnle‑, ’kee‑ gele‑ blaale‑ Zesu bu ’ɛ ta. ‑E bhɔle ’bhɛ ta, ’ke ‑ya makulale, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ bu ‑gluu ’ɛ ’yiglinle. Yaa pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’yelɛ‑ ’bhɛ ’yi, ’ke yaa ’e go gbaa ma sɔ ’pu ’ɛ ba. ‑Ayile, ‑a ‑liibhaa’ gbɛ ‑yɔɔ ’ɛ ’kɔɔ ‑a ma, ’kee‑ niinale ‑a ‑zanta’.
Zesu ’pwɛla‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ plɛ ba Emausi zi ’ɛ ’lii
13’Bhɛ yi do ’kpɔ ’ɛ ’le, Zesu a ‑klaŋlanɛ plɛ ‑yaa ge ’zi ‑wa do ta, ‑o ‑yaa ’bhɛ ‑wa ’ɛ sii Emausi. ’Bhɛ ‑wa ’ɛ ’pleŋgole ‑yaa Zeruzalɛmu ma kilo vu ta do. 14‑Za mu ’la ’kpɛn ꞊kla Zeruzalɛmu ‑wa ’ɛ ta, ‑o mɛɛ plɛ ‑yaa ‑balo klɛ ’zi ’mu ‑la ta. 15‑O ‑yaa ’bhɛ ‑balo ’ɛ ta ’waati ’la ba, ’ke Zesu ’gbu ’e ’mabɛɛnle ‑o ‑din, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ ’eke‑ zi ’taa ’ɛ ta. 16‑O ‑yrɛ ‑yaa ‑a ma, ’duŋ‑ ‑e ‑yaa ’bhii‑ ‑gblo ’kpale‑ ‑yaa ‑o ‑yrɛ ta, ’bhɛɛ‑ waa ‑yaa sɔ ‑a madɔle. 17Zesu ‑o ‑lrɔkpale dɔɔ: «’Ka ‑yaa ‑mɛ ‑balo ‑la klɛ ’zi ’ka ’nu bhla ’ɛ zi ɛɛ?» ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o dulale ‑o wlɛyisriwole ’ɛ ’le. 18’Bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa ‑o do ’la sii Kleopasi, ’bhɛ Zesu ’lrɔkpaa‑ dɔɔ: «’Bhi do ‑kplɛn ’kpɔ ‑le ’yee‑ Zeruzalɛmu ‑wa ’lɛɛ‑ ta ’kee‑ ‑zadɔle laa ‑o ‑za mu ’la ꞊kla ‑yrekpaa’ plɛ ’lɛɛ‑ ta ’mu ’yi ɛɛ?» 19Zesu pe dɔɔ: «‑Za mu ’ɛ ‑de ɛɛ?» ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o mɛɛ plɛ ’a ’pele‑ ’sanle Zesu ni dɔɔ: «‑Za ’la ’bhɛ ꞊kla Nazarɛti mi Zesu ’ɛ ni bhe! ‑E ‑yaa ’duŋ‑ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi ‑glɔɔ do ’le. ‑E ‑yaa ’eglɔɔle ‑a klɛza mu ’pegee ‑a wojan mu ’ɛ ma ‑Waanbhaa’ ’pegee Izraɛli ’si mu ’ɛ ’kpɛn ’yrɛ ma. 20‑Kɔɔa’ ’sraka ’lɛna ‑kuŋlii mu ’ɛ ’pegee ‑kɔɔ’ ’lɛɛ mu ’ɛ ‑wa ‑kpaa *Romɛ mu a mɛɛ gblaan mu ’ɛ ’kɔɔ, ’kaa ’mu ’a dɛ. ‑Ayile ’mu ’a ‑gbaanna ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta. 21’O mɔɔ ’kpee ma, ’yele‑ ‑yaa nu klɛlɛ Izraɛli ’klɛɛn ’yi mu ’ɛ ‑o ‑Bhee mi ’le. ’Duŋ‑ ‑e ‑gaa ’bhɛ ‑yrekpaa’ yaga mi ‑le ‑zɔn. 22’Bhɛɛ‑ ’waa‑ le mu ’ɛ ’ke mu ’o ’kpeelɛnia. ‑O ‑wlɛnna ‑zɔn zrwanzi ’tutu ’ɛ zi, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑ja Zesu bu ’ɛ ta. 23’Duŋ‑ waa ‑a gbaa ’ɛ ’yelɛ‑ ‑a bu ’ɛ ’yi. ’Bhɛɛ‑ ‑wa ꞊pia ’o ni dɔɔ ‑mlɛkɛ’ ’ke mu ‑pwɛla ‑o ba, ’bhɛɛ‑ ’mu pe ‑o ni dɔɔ ‑e ‑bwela gale ba, ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑yrɛ ma. 24’Bhɛ blaan, ’waa‑ ’gwlaan‑ mu ’ɛ ’ke mu ‑ja ‑a bu ’ɛ ta. ’Bhɛɛ‑ le mu ’ɛ ’mu ‑za mu ’la ’yigɔɔnna ‑o ni, ’woo‑ ’gwlaan‑ mu ’ɛ ‑o ’bhɛɛ‑ ‑za mu do ’kpɔ ’ɛ ꞊ya, ’duŋ‑ waa ’yee‑ Zesu ’gbu ’yelɛ‑.»
25’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke Zesu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «’Ee! Mɛɛ ’kpeelɛkle mu, ’ka nu ’ka ’kpalɛ‑ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ’mu ‑jan mu ’la ꞊woa ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi ’mu ’yi ’waati ’ɛ ‑de ‑la ba ɛɛ? 26‑A ‑lɛdulale laa ‑yaa dɔɔ Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑kpɔsɔɔ Krisi yaa ‑yaa nu ’bhɛɛ‑ ‑yrɛn ’ɛ ’bhlelɛ‑ ’elwale ’pe, ’bhɛɛ‑ ‑e sɔ gele‑ ’tɛ ‑Waanbhaa’ a ’tɔbhɔleya ’ɛ ’yi ɛɛ?» 27’Bhɛ blaan, ’ke ‑ya san Moizi ’sɛwɛ mu ’la yɔɔndia‑ ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi ’mu ma, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ nu ’tɛnlɛ‑ ‑Waanbhaa’ a ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ’kpɛn ‑jan mu ’la yɔɔndia‑ ’mu a ’sɛwɛ mu ’ɛ ’yi ’mu ma, ’bhɛɛ‑ ’woo‑ mɛɛ mu ’la bhe ‑o ’kpɛn ‑jan mu ’la ꞊woa ’yee‑ ’gbu ba zayi’, ‑e ’mu ’kpɛn ’yipia꞊ ‑o ni.
28‑O bhɔle Emausi ‑wa ’ɛ ‑din, Zesu ’a ꞊kla ’bhii‑ ‑e ’kanle ’bhɛ ‑wa ’ɛ ta. 29’Duŋ‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ plɛ ’ɛ ’mu ’a ’yikwlanna gele ma, ’bhɛɛ ’mu pe ‑a ni dɔɔ: «Bo ’o ‑din ‑gɛ, yromazi ꞊bhwa gban, ’bhɛɛ‑ ‑fitrii’ ’kpale‑ ‑saan gban ’ezin‑.» ’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’kee‑ gele‑ ‑o zi ‑wa ’ɛ ’kpee. 30Pɛbhle ’waati ’ɛ ba, ’ke ‑o yaale’ ‑tabali ’ɛ zi. ’Bhɛɛ‑ Zesu ’bluu ’ɛ ’sile‑, ’kee‑ ‑Waanbhaa’ ’pubɔle ’bhɛ ma. ’Bhɛ blaan, ’ke ‑ya takanle, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑waa pɛ nale‑. 31’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑gblo gole‑ ‑o ‑yrɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o Zesu madɔle. ’Bhɛ yrɛ do ’kpɔ ’ɛ ꞊nɔɔ bhe, ’kee‑ ’truŋwole ‑o ‑yrɛ ba. 32‑Ayile, ’ke ‑wa pele‑ ’eke‑ ni dɔɔ: «‑Kɔɔ’ ’yaa‑ ‑balo klɛ ’zi ’a ‑le zi ’ɛ ’lii, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑yaa ‑Waanbhaa’ a ‑jan mu ’ɛ ’yipe zii’ ’o ni ’waati ’la ba, ’o zrukpaale ‑yaa ’egbɛnɛle ’dɛ!»
33’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑woo ‑wlɛnle’ blaale‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o niinale ‑o ‑zanta’ Zeruzalɛmu. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ ’tɛnlɛ‑ Zesu a ‑klaŋlanɛ ‑vin vu ta do ’ɛ ’pegee ’bhɛ mu ’madɔwo mu ’ɛ ma. 34’Bhɛ mu ‑yaa pe ’zi dɔɔ: «Mɛɛzan ‑bwela gale ba kpataakpa, ’bhɛɛ‑ Simɔ ’gbu ’a ꞊ya!» 35‑Ayile, ’woo Zesu a ‑klaŋlanɛ plɛ ’la ‑daa Emausi ‑wa ’ɛ ta, ‑o ‑waa pɛ ‑za ’ɛ ’yigɔɔnna. Zesu ’pwɛla‑ ‑o ba gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ‑o ge bhla ’ɛ zi Emausi, ’bhɛɛ‑ ‑wa madwa‑ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ’yee‑ Zesu ’yaa‑ ’bluu takan’ zii’ ‑o ‑le bhla ’la ba, ‑o ’bhɛ ’kpɛn ’yigɔɔnna ’bhɛ mu ni.
Zesu ’pwɛla‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ba
(Matie 28.16-20; Maki 16.14-18; Zaan 20.19-23; Klɛza 1.6-8)
36‑O ꞊bwa ’bhɛ ‑za ’ɛ ’yigɔɔnle ma bhe, ’ke Zesu ’pwɛle ‑o ’kpɛn ’pleŋ‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «Bhaa ‑Waanbhaa’ a yilabla klɛ ’ka ba!» 37’Duŋ‑ ‑e ‑kla bi ‑o ni ’bhii‑ jiɛlii do ‑le ‑pwɛla ‑o ba, ‑ayile ‑gblaan ‑gbɛnɛ do ꞊klaa ‑o ’kpɛn ’yi. 38’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ’yee‑ Zesu ’gbu ’a ’pele ‑o ni dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka zru ba ’tɛ ‑o ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ‑mɛla ma ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o ’ka zru mu ’ɛ klɛ ’zi plɛ ɛɛ? 39‑Ka ’ŋ ’kɔɔlaalii mu ’ɛ ’pegee ’ŋ gaan mu ’ɛ ‑glin doo, ’mi ’gbu ‑le ‑gɛ kpataakpa. ‑Ka ’kun ’ŋ ma, ’bhɛɛ‑ ‑ka ’ŋ ‑glin doo. So ’pegee bhɛlɛ’ ’laa ‑o mɛɛ jiɛlii ma, ’bhii‑ ’ka ’yrɛ ‑o ‑a ma ’mi ma gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ‑gɛ.» 40‑E ’bhɛ ’pelawoa ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ’pɔnli blaan mu ’la ’yaa‑ ‑a ’kɔɔlaalii, ’bhɛ ’pegee ‑a gaan ‑laa mu ’ɛ ma, ‑e ’mu ‑zrɔnna ‑o ni. 41‑O zrukpaa’ gbɛ ’pegee ‑o ‑liibhaa’ gbɛya ‑yɔɔ ’ɛ ’kɔɔ, waa ‑yaa ’sɔle ‑o ’kpale ‑a ‑yi. ’Bhɛla‑ ‑zɛɛle ’ke ‑yoo ‑lrɔkpale dɔɔ: «Pɛle sa ‑o ’ka ’kɔɔ ‑gɛ ɛɛ?» 42’Bhɛ klɛle ’tɛ, ’ke ‑o kaa ‑yaale’ ‑lɛkpu’ do nale‑ ‑a ni. 43‑E ’bhɛ ’sile‑, ’kee‑ ’bhɛ ’bhlele ‑o ’kpɛn ’yrɛ ma.
44’Bhɛ blaan, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «’Ŋ ‑jan mu ’la ꞊woa ’ka ni ’ŋ ’yaa‑ ’ka ‑din ’waati ’la ba, ’bhɛ mu laa ‑o ‑li ’ka ’kpee ɛɛ? ’An ꞊pia ’ka ni dɔɔ: ‑A ‑lɛdulale ‑o ‑za mu ’la ’kpɛn yɔɔndɛle ‑o ’mi ba zayi’ Moizi a ’toŋ ’sɛwɛ ’ɛ ’yi ’bhɛ ’pegee ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ’mu ‑jan mu ’la yɔɔndia‑ ‑waa’ ’sɛwɛ mu ’ɛ ’yi ’mi ba zayi’, ’bhɛɛ‑ ‑o ’kɛ mu ’la yɔɔndia‑ ’Srokpa ’sɛwɛ ’ɛ ’yi, ’bhɛ ‑jan mu ’ɛ ’kpɛn ’yizakla wlan ’le kpataakpa.» 45’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’kee‑ yikan’ ’nale ‑o ni, ’kooko‑ ‑o sɔ ‑Waanbhaa’ a ‑jan mu ’ɛ ’yimale kplankplan. 46’Bhɛ blaan, ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Wa yɔɔndia‑ ’elwale gban ‑sɔ ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ: ‹‑A ‑lɛdulale ‑o dɔɔ Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑Kpɔsɔɔ Krisi nu ‑yrɛnbhlelɛ ’elwale ’pe, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ blaan ‑e nu bwelɛ gale ba ‑a gale blaan ‑yrekpaa’ yaga mi ma.› 47’Bhɛɛ‑ ’ezin‑, ’kee‑ san Zeruzalɛmu ma, ’bhɛɛ‑ ‑e ge ’tɛnlɛ‑ ’drunyan ’ɛ ’yi mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ma, ‑o nu ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wolɛ‑ ‑o ’kpɛn ni ‑a ’tɔ ’ɛ ’yi; ’kooko‑ ‑o ploo waa ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ ‑waa’ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ‑sroma yan. 48’Ka mu ’gbu ‑le ’mi ’srɛ ’le ‑za mu ’ɛ ’kpɛn ’yi. 49’Ŋ Dɛ ’bhɛ ’liiwli‑ ‑naa ‑a *Lii ’Weŋ ’la ’naza‑ ta ’ka ni, ’mi ’gbu nu ’bhɛ ’kpalɛ‑ ’ka ni. ’Duŋ‑ ‑ka bo ‑sɔ Zeruzalɛmu ’sani‑ ’ke ’bhɛ ‑glɔɔya’ ’ɛ zinaa’ ’ka ta ’kee‑ da laanima.»
Zesu ’wlɛnna‑ ’bhɛɛ‑ ‑e ‑ja laflɛ’ ’yi
50’Bhɛ blaan, ’ke Zesu ’pegee ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ‑o gole‑ Zeruzalɛmu ‑wa ’ɛ ’kpee, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o gele‑ Betani ‑wa ’ɛ ba ‑yrɛ ta. ‑O bhɔlawoa ’bhɛ ꞊nɔɔ bhe, ’ke ‑ya gbɛ mu ’ɛ ’wlɛnle, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑yoo ’dumawole. 51‑E ‑yaa ‑o ’dumawo zii’ ’waati ’la ba, ’ke ‑Waanbhaa’ ’a ’sile ’ke ’bhɛ gele‑ ’kɛle‑ laflɛ’ ’yi. 52’Bhɛ blaan, ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ’yanle‑ ‑a gbalele, ’ke ’mu niinale ’mu ‑zanta’ Zeruzalɛmu, ’mu zrukpaa’ ‑gbɛnɛ ’ɛ ta.
53Yi ’oo yi, ‑o ‑yaa kla ’eke‑ ba ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa ‑Waanbhaa’ gba.