EFƐZI MU

PƆLU ’LƐTRƐ ’LA ꞊KPAA ZESU ’YI MU ’LA ’YAA‑ EFƐZI ‑WA ’Ɛ TA ’MU NI

Pɔlu ’lɛtrɛ ’la ꞊kpaa Efɛzi ‑wa ’ɛ ta Zesu ’yi mu ’ɛ ni ’bhɛ ŋgblo

Pɔlu ’lɛtrɛ ’lɛɛ‑ ꞊dia ’waati ’la ba ’ke ‑yoo ‑kaso ’yi Rɔmu ‑wa ’ɛ ta. Efɛzi ‑wa ’ɛ ’bhɛ ‑le ‑yaa Azi ’klɛɛn ’ɛ gbɛ do ’la ‑o ’bhɛ sii ‑zɔn Tuuki ’bhɛ ꞊nɔɔ ‑wa ‑gbɛnɛ ’gbu ’ɛ ’le. Pɔlu ‑le ’yee‑ Efɛzi ‑wa ’ɛ ta Zesu ’yi mu ’ɛ ꞊klaa ’eke‑ ba, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ꞊kla Zesu yi mu ‑lɛdo’ ’le. ‑E lɛɛ yaga ‑gaa Efɛzi ‑wa ’ɛ ta ’kee‑ ’bhɛ ꞊nɔɔ Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ kpa do ma ’elrele. Efɛzi Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ ꞊kla ’ebebele ’fɔke ‑o ‑yaa a kpɛ ma ‑wa mu ’ɛ ’kpɛn ta. Efɛzi ‑wa ’ɛ ta Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ ’mu ’yaa‑ ’mu ’yrɛkpa‑ ’yee‑ Efɛzi ‑wa ’ɛ kpɛ ma Zesu ’yi mu ’ɛ ba. ’Duŋ‑ Pɔlu ’laa ’yee‑ ’lɛtrɛ ’lɛɛ‑ ’kpalɛ‑ ’woo‑ Efɛzi Zesu ’yi mu do ‑kplɛn ni, ‑ya ‑kpaa Efɛzi ‑yaa ’klɛɛn ’la ’yi ’bhɛ ꞊nɔɔ Zesu ’yi mu ’ɛ ’mu ‑la ’kpɛn ni. ’Bhɛla‑ ‑zayile, Pɔlu ’laa mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’tɔkanlɛ ’yee‑ ’lɛtrɛ ’lɛɛ‑ ’yi.

‑Kɔɔ’ sɔ ’yee‑ ’lɛtrɛ ’lɛɛ‑ ’yiciɛnle ‑lɛ plɛ. ‑A ‑lɛ ꞊lwa mi (Efɛzi mu 1-3) ’ɛ ’yi, Pɔlu ‑Waanbhaa’ ’tɔbhwa, ’bhɛɛ‑ ‑ya ’pubwa‑ ‑e ’duma mu ’la ꞊naa ‑kɔɔ’ ni ‑kɔɔ’ ’pegee Zesu Krisi a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi ’bhɛ ‑ zayi’. ‑Amasrɔyi, mɛɛ ’la zan mu ‑o ꞊kpaa Krisi ’yi, Zuufu mu ’pegee Zuufu kle mu, Zesu ’mu ’kpɛn ꞊klaa ’eke‑ ba, ’bhɛɛ‑ ‑o ꞊kla ‑Waanbhaa’ ‑nɛ ’weŋ mu ’le. ‑O ’bhɛ ‑Waanbhaa’ ‑nɛ ’weŋ mu ’ɛ ’mu ‑la sii «Zesu ’yi mu». Pɔlu ’a ’seriwoa waa ‑za ma, ’kooko‑ ‑o Lii ’Weŋ ’ɛ ’srɔɔwo‑, ’bhɛɛ‑ ‑o Krisi a ’sɔniya ’ɛ ’yima‑.

‑A ‑lɛ plɛ mi ’la ’bhɛ ‑o ‑a ‑lɛ boolazi mi ’ɛ ’le (Efɛzi 4-6), ’bhɛ ’yi, Pɔlu ’a ꞊pia Zesu ’yi mu ’ɛ ni dɔɔ ‑o ’taawogbɛya ’ɛ klɛ ’elrele, ’kooko‑ ’bhɛ sɔ ‑Waanbhaa’ ni.

’Yee‑ ’lɛtrɛ ’lɛɛ‑ ’lɛyanyrɛ ’ɛ ’yi (Efɛzi 6.10-18), Pɔlu Zesu ’yi mu ’ɛ ’liala‑ dɔɔ ‑o ‑Waanbhaa’ gwledanpɛ mu ’ɛ ’si, ’kooko‑ ‑o sɔ dɔle‑ ’eglɔɔle ‑Setran’ a mɛɛ ‑lɛkan’ maza mu ’ɛ ’mu ’lɛɛ.

’Pubɔwli

¹’Mi Pɔlu ’la ’mi ‑o ’ke Zesu Krisi a winbɔwo mi ’le ‑Waanbhaa’ a zru maza ma, ’mi ‑le ’lɛtrɛ ’lɛɛ‑ ’kpa zii’ ’ka ni, ’ka mu Zesu ’yi mu ’la ’ka ‑o [Efɛzi ‑wa] ’ɛ ta, ’ka mu ’la ’ka blɔɔle ‑o ‑Waanbhaa’ ma, ’bhɛɛ‑ ’ka ’pegee Zesu Krisi ‑o ’kpaledomaya ’yi bhe. ²Bhaa ‑kɔɔ’ Dɛ ‑Waanbhaa’ ’pegee Mɛɛzan Zesu Krisi ‑li ’ka ma, ’bhɛɛ‑ ‑o yilabla na ’ka ni.

KRISI A MƐƐ GOZA ‑ZA ’YI

‑Waanbhaa’ ‑za ’wlan mu ’la na mɛɛ ni Krisi ’tɔ ’ɛ ’yi

³‑Kɔɔ’ ‑kɔɔa’ Mɛɛzan Zesu Krisi Dɛ ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔ! ‑Kɔɔ’ mu ’pegee Krisi ’kpale‑ ’la ‑yoo do ma, ‑e ’duma ꞊naa ‑kɔɔ’ ni, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑za ’wlan mu ’ɛ ’kpɛn ‑glɔɔn ꞊naa ‑kɔɔ’ ni laflɛ’ ’yi. ’Bhɛ ‑za ’wlan mu ’ɛ da Lii ’Weŋ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ba. ⁴‑Waanbhaa’ ‑kɔɔ’ mu makwan‑ ’drunyan ’ɛ klɛle ‑lɛɛ ‑a ‑kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑kɔɔ’ ꞊kla ’ke ‑yaa’ pɛ mɛɛ mu ’le Krisi ’srɔyi; ’kooko‑ ‑kɔɔ’ klɛ ’weŋ, ’bhɛ ’pegee ’ke ‑za ’yɔɔ‑ do ’kpɔ ’laa klɛ ‑kɔɔ’ zi ‑a ‑yrɛ ’yi. ⁵‑Yaa’ ’sɔniya ’ɛ ma, ’yee‑ ‑Waanbhaa’ ’gbu ’a ’lɛdulaa ’elwale ‑sɔ ’kaa ‑e nu ‑kɔɔ’ klɛlɛ ‑a ‑nɛ mu ’le Zesu Krisi ’srɔyi. ’Bhɛ klɛle ‑swa ‑a ni ‑a ’gbu zru maza ma. ⁶’Bhɛ ’yi, ‑kɔɔ’ ’a ’tɔbhɔ ‑yaa’ ‑lileya ‑gbɛnɛ ’ɛ ‑zayi’. ‑E ’bhɛ ‑lileya ’ɛ ꞊naa ‑kɔɔ’ ni ’ke ‑daŋ’ ’laa klɛ ’bhɛ ma ‑a Gbe ’la ‑za sɔ ‑a ni ’egbɛnɛle ’bhɛ ’srɔyi.

⁷Krisi ꞊kla ’ke ‑kɔɔa’ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ta gbawopɛ ’le ‑a yiɛn ’la ’klalaa ’bhɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ ‑kɔɔa’ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ‑sroma ‑yaan ‑yaa’ ‑lileya ’ɛ ’srɔyi. ⁸‑Waanbhaa’ ’bhɛ ‑lileya ‑gbɛnɛ ’ɛ ꞊naa ‑kɔɔ’ ni ’kee‑ kan ‑a ‑daŋ’ ta; ‑kɔɔ’ ‑zadɔleya ‑glɔɔn ’ɛ ’kpɛn ’pegee yikan’ ’ɛ ’kpɛn ‑glɔɔn ’srɔɔwoa‑ ’bhɛ ‑lileya ’ɛ ’bhɛɛ‑ faŋga‑ ’ɛ ’srɔyi. ⁹‑A zru maza ’la tagaanle ‑yaa ‑e ’bhɛ ‑zrɔnna ’kɔɔ‑ mu ni; ‑e ’bhɛ zrɔnle ’ɛ ’lɛdulaa ’elwale gban ‑sɔ Krisi ’srɔyi. ¹⁰‑E nu ‑a zru maza ’ɛ ’lɛsɔlɛ ’ke ’bhɛ ’waati ’ɛ ꞊bhwa. ’Bhɛ zru maza ’ɛ ’bhɛ ‑le ’ke laflɛ’ ’yi pɛ mu ’kpɛn ’pegee ’trɛ ta pɛ mu ’kpɛn ’klalele ’eke‑ ba ’le, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ’kpɛn ŋgblo kpalaa’ ‑kuŋlii do ’kpɔ ‑la ꞊la; ’bhɛ ‑kuŋlii ’ɛ ’bhɛ ‑le ’ke Krisi ’le.

¹¹‑Kɔɔ’ ’pegee ’yee‑ Krisi ’kpaledomaya ’ɛ ’srɔyi, ‑Waanbhaa’ ’gbu ‑kɔɔ’ mu makwan‑ ’ezin‑, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑kɔɔ’ ꞊kpaa ’edaŋma ‑yaa’ pɛ mɛɛ mu ’le ’elwale gban ‑sɔ. ’Yee‑ ‑Waanbhaa’ ‑za ’kpɛn klɛ ‑e ‑za ‑yɛkɛ ’la ’lɛdulaa ’bhɛɛ‑ ma. ¹²’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ‑kɔɔ’ mu ’la ‑kɔɔ’ ‑kɔɔ’ ’yrikpaa‑ Krisi ta ’elwale ’pe, ‑kɔɔ’ ‑Waanbhaa’ a ’tɔbhɔleya ’ɛ ’srokpa ’tɛ!

¹³’Ka mu ’ezin‑, ’ka mu ’pegee ’yee‑ Krisi a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi, ’ka ‑Waanbhaa’ a wlan ma ‑Jan ’ɛ ꞊maa. ’Bhɛ ‑le ‑Jan ’Nrale‑ ’la ’ka ‑gwa ‑za ‑yi ’bhɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ’ka ’ka ꞊kpaa Krisi ’yi. ’Bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ ‑yaa’ ‑tɔɔmasie ’ɛ ꞊kpaa ’ka ma, ’bhɛ ‑tɔɔmasie ’ɛ ’bhɛ ‑le ‑ya ‑liiwli’ ‑naa ’ka ni Lii ’Weŋ ’la ’naza‑ ta ’bhɛɛ‑ ’le. ¹⁴‑Waanbhaa’ ‑a zi ’bhii‑ ‑e ‑za ’wlan ’la klɛ ‑kɔɔ’ ni, Lii ’Weŋ ’ɛ ’bhɛ ‑le ’mu ’yrɛ ’lɛɛ pɛ ’le. ’Yele‑ ’a klɛ ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ’a ’yaango‑ ’bhii‑ ‑kɔɔ’ ‑o ‑Waanbhaa’ a pɛ mɛɛ mu ’le. ’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ’yee‑ ‑Waanbhaa’ nu mɛɛ ’la zan mu ‑o ’ke ‑yaa’ pɛ ’le ’mu tagbawolɛ ’feŋfeŋ yi ’la ’le, ’woo‑ ’bhɛɛ‑ yi ’ɛ magbɛn ’zi, ’kooko‑ ‑kɔɔ’ ‑yaa’ ’tɔbhɔleya ’ɛ ’srokpa‑.

Pɔlu ‑a ’seriwole

¹⁵’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ’an ’malawoa dɔɔ ’ka ’kpale‑ ‑o Mɛɛzan Zesu ’yi, ’bhɛ ’pegee mɛɛ ’la zan mu ’kpale‑ ‑o ‑a ‑yi ’mu ’kpɛn ‑za sɔ ’ka ni, ¹⁶’bhɛla‑ ‑zayile, yi ’oo yi, ’ŋ bole ‑o ‑Waanbhaa’ ’pubɔle ma ’kaa‑ ‑za ma, ’ke ’mi ’ŋ ’seriwo; ¹⁷’kooko‑ ‑kɔɔa’ Mɛɛzan Zesu Krisi a ‑Waanbhaa’, ‑kɔɔ’ Dɛ ’tɔbhɔle ’ɛ, bhaa a Lii ’Weŋ ’ɛ ‑ya klɛ ’ke ’ka ’pale‑ klɛ ’ke ‑zadɔleya ’le, ’bhɛɛ‑ ’kaa dɔ ’ke ‑a ‑lɛsɔ’ a ma. ¹⁸’Bhɛɛ‑ ’mi ’ŋ ’seriwo ‑a ni ’kaa ‑za ma ’ezin‑ dɔɔ ‑e ’ka ’kpeejan‑ mu ’ɛ bakan’ ’weŋ, ’kooko‑ ’ka ’ka ’yrikpa ‑e ’ka ’siila‑ pɛ ’la ma ’bhɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’ka ’bhɛ ’yima‑. ’Bhɛɛ‑ ’kooko‑ ‑e ‑za ’wlan ’srɛ ’lrele‑ mu ’la ꞊twa ’ka mu ’pegee ‑yaa’ pɛ mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’lɛɛ‑, ’ka sɔ ’mu dɔle‑. ¹⁹’Bhɛɛ‑ ’mi ’ŋ ’seriwo ‑a ni ’kaa ‑za ma ’ezin‑ dɔɔ ‑e ‑glɔɔya’ ‑gbɛnɛ ’la ꞊twa ‑kɔɔ’ mu ni, ‑kɔɔ’ mu ’la ’kpale‑ ‑o ‑a ‑yi, ‑kɔɔ’ ’bhɛ dɔ. ’Bhɛ ‑glɔɔya’ ’la kan pɛ ’kpɛn ta ‑e ’bhɛɛ‑ ‑zrɔnna ‑a faŋgan‑ ’ɛ ’le. ²⁰‑Waanbhaa’ ’bhɛ ‑glɔɔya’ ’ɛ ’pegee ‑a faŋgan‑ ’ɛ ‑zrɔnna Krisi bwe yi ’ɛ ’le gale ba, ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑yalaa’ laflɛ’ ’yi ’tɔbhɔ ma yaayrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ. ²¹’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ‑e Krisi ‑kpaa ’seŋzan‑ mu oo, ‑kuŋlii mu oo, faŋganzan mu oo, ’bhɛɛ‑ ‑bhleŋgbe mu ’kpɛn ’wiiŋ‑. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ kpa ‑zɔn ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi ’tɔ ’oo ’tɔ ’la ta, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ge ’kpalɛ‑ ’drunyan ’la ’bhɛ ‑o zan ’bhɛ ’yi ’tɔ ‑glɔɔn ’ɛ ’kpɛn ta, Zesu ’tɔ ’ɛ gblaan ‑yiya’ ’mu ’kpɛn ni. ²²‑Waanbhaa’ pɛ ’kpɛn ’kpalaa Krisi a ‑glɔɔya’ ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan mu ’kpɛn ’kpale‑ ‑o ‑a ‑yi, ‑e ’yee‑ Krisi ꞊kla ’mu ’kpɛn ‑Kuŋlii ‑gbɛnɛ ’le. ²³’Bhɛ mɛɛ mu ’klale‑ keba ’ɛ ’bhɛ ‑le ’ke ’yee‑ Krisi ’flɛ ’ɛ ’le. Krisi ‑o ’klale‑ keba ’ɛ ’kpɛn ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑yoo pa ’egbɛnɛle. ‑Yoo laflɛ’ ’pegee ’trɛ ta yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ‑a ’kpaale‑ ‑o pɛ ’tɔle‑ pɛ ’bhɛ ’wiiŋ‑.

‑Waanbhaa’ ‑kɔɔ’ ‑gwa ga ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑kɔɔ’ ꞊bwa bole ‑yrɛ ma ‑si drɛɛ ’yi

¹’Elwale ‑sɔ, ’ka ’yaa‑ ’bhii‑ ’ka ‑gaa ’ka ’yaa‑ ‑za ’yɔɔ‑ ‑glɔɔn mu ’la ’kpɛn klɛ ’mu ‑zayi’. ²’Ka ’yaa‑ ’taawo zii’ ’bhɛ mu ‑la zi ’bhii‑ ’drunyan ’yi mɛɛ ‑vin mu ’ɛ ’kpɛn ’a klɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. Lii ‑yɔɔ’ mu ’la ‑woo laflɛ’ ’pegee ’trɛ ’pleŋ ‑Setran’ ‑le ‑o ‑kuŋlii gblaan ’ɛ ’le. ’Yee‑ ‑Setran’ lii ’ɛ ’bhɛ ‑le mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan mu laa ‑Waanbhaa’ ‑klɔsikun ’mu ’kpɛn ’yi. ³‑Kɔɔ’ mu ’kpɛn ’ezin‑, ‑kɔɔ’ ’yaa‑ ’taawo‑ ’elwale ’bhii‑ ’woo‑ mɛɛ mu ’ɛ ’taawogbɛya ’ɛ gbɛɛn‑. ‑Kɔɔ’ ’yaa‑ ’taawo‑ ‑kɔɔ’ ’gbu zru maza mu ’pegee ‑kɔɔ’ ’gbu ’kpeejan‑ mu ‑la ta. ‑Kɔɔ’ ’pegee ’drunyan ’yi mɛɛ ‑vin mu ’ɛ ’kpɛn klɛza mu ‑yaa do. ’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ‑Waanbhaa’ a zrupliile ’ɛ ’yaa‑ nu ’tɛnlɛ‑ ‑kɔɔ’ ’kpɛn ma.

⁴’Duŋ‑ ‑kɔɔ’ ’yrɛnkla ‑Waanbhaa’ ma ’egbɛnɛle, ’bhɛɛ‑ ‑yaa’ ’sɔniya ‑gbɛnɛ ’ɛ ‑zayi’, ⁵‑kɔɔ’ mu ’la gale ‑yaa ‑kɔɔ’ klɛza ‑yɔɔ’ mu ’ɛ ma, ‑e bole ‑yrɛ ma ‑si drɛɛ ꞊naa ‑kɔɔ’ ni ‑kɔɔ’ ’pegee Krisi a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi. ‑Waanbhaa’ a ‑lileya ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’srɔyi ’bhɛɛ‑ ’ka ‑gwa ‑za ’yi. ⁶‑Kɔɔ’ ’pegee Zesu Krisi a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi, ‑Waanbhaa’ ‑kɔɔ’ ’pegee ’yee‑ ‑bwela ’eke‑ ’yi gale ba; ’kooko‑ ‑kɔɔ’ mu ’pegee ’yee‑ yalaa’ laflɛ’ ’yi ‑bhleŋgbeya yaayrɛ ꞊nɔɔ. ⁷‑E ’bhɛ wlanya ’ɛ ‑zrɔnna ‑kɔɔ’ ni Zesu Krisi ’srɔyi, ’kooko‑ ’waati mu ’la ’kpɛn ‑o zan bhɔlɛ bhe, ’drunyan ta pɛ ’kpɛn ‑yaa’ ‑lileya ‑gbɛnɛ ’la ’ke waa sɔ ’bhɛ ’kpale pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ma ‑kɔɔ’ ’bhɛ dɔ. ⁸‑Waanbhaa’ a ‑lileya ’ɛ ’bhɛɛ‑ ma, ’bhɛɛ‑ ‑e ’ka ‑gwa ‑za ’yi ’kaa‑ ’kpaleya ‑a ‑yi ’bhɛ ’srɔyi. ’Ka gole ’ɛ ‑za ’yi bhe, ’bhɛ ’laa dalɛ ’ka mu ’gbu a faŋgan‑ ’ɛ ba, ‑Waanbhaa’ ‑le ’ka ‑gwa ‑za ’yi bhaama; ⁹’bhɛ ’laa dalɛ ’ka ’gbu klɛza ‑lrele’ mu ’ɛ ba, ’kooko‑ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa sɔ ’bhɛ ’gbu ’wasowole. ¹⁰‑Amasrɔyi ’yee‑ ‑Waanbhaa’ ‑le ‑za ’kpɛn ꞊kla. ‑Kɔɔ’ ’pegee Zesu Krisi a kpaledomaya ’ɛ ’yi, ‑e ’kɔɔ‑ ꞊kla mɛɛ drɛɛ mu ’le, ’kooko‑ ‑e klɛza ‑lrele’ mu ’la ’lɛdulaa ‑kɔɔ’ ’lɛɛ ‑sɔ, ‑kɔɔ’ sɔ ’mu klɛle‑.

Zuufu mu ’pegee Zuufu kle mu ꞊kla do Zesu Krisi ’srɔyi

¹¹’Bhɛla‑ ‑zayile, ‑ka ‑za ’lɛɛ‑ ’bhɛ dɔ ’ka ’kpee: ’Elwale ‑sɔ, ’ka mu Zuufu kle mu, waa ‑yaa ’ka wla ’klɛɛn ’yi. ’Bhɛla‑ ‑yile Zuufu mu ’ɛ ’yaa‑ ’ka sii ’klɛɛn ’yi ’wla kle mu; ’bhɛɛ‑ ‑o ‑yaa pe ‑o ’gbu ma dɔɔ ‑woo ’klɛɛn ’yi ’wlale‑ ‑klɔsikun mu ’le, ‑amasrɔyi ‑o ’klɛɛn ’yi ’wlale ‑tɔɔmasie kpa ‑o ’gbu ’flɛ ma. ¹²’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, ’ka ’laa ‑yaa Krisi dɔ, ‑Waanbhaa’ Izraɛli ’si mu ’la makwan‑, ’ka ’laa ‑yaa ’mu ba; ‑e ‑bhoolaya ’la ‑dwa ’yee‑ ’pegee ‑yaa mɛɛ mu ’ɛ ’pleŋ ‑a ‑liiwli’ ’ɛ ta, ’ka mu laa ‑yaa ’bhɛ ba; ’bhɛɛ‑ ’ka ’yrikpaza do ’kpɔ ’laa ‑yaa ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi. ’Ka ’pegee ‑Waanbhaa’ ’kpale‑ laa ‑yaa do ma. ¹³’Duŋ‑ ‑zɔn, ’ka ’pegee Krisi Zesu a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi, ’ka ’mu ’la ’pleŋgole ‑yaa ‑Waanbhaa’ ma ’elwale ‑sɔ, ’ka ’ka ’mabɛɛnna ‑a ‑din Krisi klɛlawoa ’sraka ’le ’bhɛ ’srɔyi. ¹⁴Wlan ’ɛ ni, Krisi ’gbu ‑le yilabla ’na ‑kɔɔ’ ni, ’yele‑ Zuufu mu ’pegee Zuufu kle mu ‑kla ’si do ’kpɔ. ’Woo‑ ’si plɛ ’la bhe, ‑sɔɔnaya ‑yaa ‑o pleŋ‑ ’bhii‑ ’fɛgwlɛ‑ do gbɛɛn‑. ’Duŋ‑ Krisi ’a ’gbu klɛlawoa ’sraka ’le bhe, ‑e ’bhɛ ‑sɔɔnaya ’ɛ ‑gwa ‑o pleŋ‑. ¹⁵’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ’toŋ ta za mu ’la ’kpɛn ’yaa‑ Zuufu mu ’ɛ ’pegee Zuufu kle mu ’ɛ ’yiciɛn, ‑e ’mu ’lɛgaa‑. ‑Ayile, Krisi Zuufu mu ’pegee Zuufu kle mu ’ɛ ꞊kla ’si drɛɛ do ’kpɔ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑e yilabla ꞊wlaa ‑o ’pegee ’mu pleŋ‑. ¹⁶Krisi galawoa *‑yrigbɛɛle ’ɛ ta, ‑e ‑sɔɔnaya ‑gwa ’woo‑ ’si plɛ ’ɛ ’pleŋ‑; ’bhɛɛ‑ ‑yoo ꞊klaa ’eke‑ ba ’bhii‑ mɛɛ do ’kpɔ. ’Bhɛ ’yi, ‑e ’woo‑ ’si plɛ ’ɛ ꞊kpaa do ma, ’bhɛ ‑yoo ’pegee ‑Waanbhaa’ ‑kpaa do ma. ¹⁷’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, Krisi ꞊nwa yilabla ma ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wolɛ‑ Zuufu kle mu ’la ’pleŋgole ‑yaa ‑Waanbhaa’ ma ’ka mu ni, ’bhɛ ’pegee Zuufu mu ’la ’mabɛɛnle ‑o ‑Waanbhaa’ ‑din ’mu ni. ¹⁸‑Ayile, ’o ’kpɛn ‑o ’kpaledomaya ’la ’yi Krisi ’yi, ’o mɔɔ Zuufu mu ’pegee Zuufu kle mu ’ɛ, ’o sɔ ’o ’mabɛɛnle ’o Dɛ ‑Waanbhaa’ ‑din ‑a Lii ’Weŋ ’ɛ ’srɔyi.

¹⁹’Bhɛ ’yi, ’ka mu Zuufu kle mu ’ɛ, ’ka ’laa ‑o ‑li ’ke ’cie mu ’le, ’bhɛ ’pegee ’ka ’laa ‑o ‑li dayrɛ gbɔɔn mu ’le. ’Duŋ‑ ’ka mu ꞊kla ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbe ‑wa ’ɛ ’nɛ mu ’le ‑yaa’ ’fa ‑la mu ’le. ²⁰’Ka mu ꞊kla ’bhii‑ ’fɛ ‑gbɛnɛ do gbɛɛn‑; ’bhɛɛ‑ Zesu a *winbɔwo mu ’ɛ ’pegee ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ’mu ‑o ’yee‑ ’fɛgwlɛ‑ ’ɛ gaan ’le. ’Bhɛɛ‑ Zesu Krisi ’gbu ‑le ’ke ’yee‑ ’fɛgwlɛ‑ ’ɛ zeŋ ta vlɛ ‑kpuŋ ’ɛ ’le. ²¹’Yee‑ vlɛ ‑kpuŋ ’ɛ ’yele‑ ’fɛgwlɛ‑ ’ɛ ’kpɛn ’yikun ’eglɔɔle ’kee‑ san ’traa, ’bhɛɛ‑ ’kee ge ’tɛnlɛ‑ laanima. ’Bhɛɛ‑ ‑e klɛ ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ do ’le, ‑yoo ’weŋ, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ’ke Mɛɛzan a pɛ ’fɛ ’le. ²²‑Waanbhaa’ ’ka mu ꞊klaa ’eke‑ ba ’ezin‑ Krisi a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi. ’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ‑e ’ka ꞊kla ’bhii‑ ‑a Lii ’Weŋ ’ɛ bo ’fɛ ‑gbɛnɛ do gbɛɛn‑.

Pɔlu ꞊kla ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wo mi ’le Zuufu kle mu ’ɛ ni

¹’Bhɛla‑ ‑zayi’, ’mi Pɔlu ’la ’ŋ ’yoo‑ ‑kaso ’yi Zesu Krisi ’tɔ ’ɛ ‑zayi’, ’kooko‑ ’mi klɛ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wo mi ’le ’ka mu Zuufu kle mu ’ɛ ni, ’mi ‑o ’ŋ ’seriwo zii’ ’kaa‑ ‑za ma. ²‑Waanbhaa’ ꞊lia ’mi ma gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ’bhɛɛ‑ ‑ye ’ŋ ꞊kla ’ke ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wo mi ’le ’ka mu ni, ’ka ’bhɛ ‑za ’ɛ ꞊maa gban ’cɔ. ³‑Waanbhaa’ ’gbu ‑le ‑yaa’ gaanyiza ’ɛ tapwɛla ’mi ni, ’ŋ ’bhɛɛ‑ ba jan sa yɔɔndia‑ gban ’elwale ’ka ni ’lɛtrɛ ’lɛɛ‑ ’yi. ⁴’Ke ’ka ‑o ’bhɛ ‑jan ’ɛ tapele ’waati ’la ba, ‑Waanbhaa’ yikan’ ’la ꞊naa ’mi ni, ’bhɛɛ‑ gaanyiza ’la ‑yoo Krisi ba za ’le, ’ŋ ’bhɛ ‑dwa gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ’ka ’gbu nu ’bhɛ ’yelɛ‑. ⁵‑Waanbhaa’ laa ’yee‑ gaanyiza ’ɛ tapwɛlɛ ’elwaleta mu ’ɛ ni, ’bhii‑ ‑ya tapwɛla gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ‑zɔn ‑a Lii ’Weŋ ’ɛ ’le Krisi a pɛ winbɔwo ’weŋ mu ’ɛ ’pegee ‑yaa’ pɛ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ni. ⁶’Bhɛ gaanyiza ’ɛ ’bhɛ ‑le ‑gɛ: Zuufu kle mu ’ɛ ’pegee Zesu Krisi a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi, ‑o ’pegee Zuufu mu ’ɛ ’ciɛn ꞊kla do, ’bhɛɛ‑ ‑o ’pegee ’bhɛ mu ‑o ’bhii‑ mɛɛ do. ‑Waanbhaa’ ’bhɛ ’liiwli‑ ꞊naa ‑za ’brɛɛ mu ’la ’naza‑ ta Zuufu mu ’ɛ ni ‑o dɔ ‑o ’mu ba ’ezin‑, ‑woo ’kpalawoa ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’yi ’bhɛ ’srɔyi.

⁷‑Waanbhaa’ a ‑lileya ’ɛ ma, ‑ye ’ŋ ꞊kla ’ke ‑yaa’ yewonɛ ’le ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wo zayi’ ‑yaa’ ‑glɔɔya’ ’la ’bhɛ ‑o ’ŋ ’yi ’bhɛ ’srɔyi. ⁸’Mi ’la ’mi ‑o ’ke ‑Waanbhaa’ a mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ‑zanta’ mi ’le, ‑Waanbhaa’ ꞊lia ’mi ma ’kee‑ ’mi klɛ ‑yaa’ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wo ’mi ’le Zuufu kle mu ’ɛ ni, ’kooko‑ Krisi a ‑naflo ’la ‑daŋ’ ’laa ‑o ’bhɛ ma ‑o ’bhɛ dɔ. ⁹’Ŋ ’bhɛ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wolawo zii’ bhe, ’yee‑ ‑Waanbhaa ’a klɛ ’bhɛɛ‑ ’ŋ ‑yaa’ gaanyiza ’ɛ tapwɛ’, ’kooko‑ mɔkpɛn’ ’a dɔ kpataakpa. ’Yee‑ ‑Waanbhaa’ ‑le pɛ ’kpɛn ꞊kla, ’bhɛɛ‑ ’yele‑ ’yee‑ gaanyiza ‑twa Krisi ’yi ’sani‑ ‑e ’drunyan klɛ. ¹⁰’Bhɛɛ‑ ’kooko‑ ’bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ’seŋzan‑ mu ’la ’pegee ‑kuŋlii mu ’la ‑woo laflɛ’ ’yi, ‑o ’kpɛn ‑Waanbhaa’ a ‑zadɔleya ‑glɔɔn ’ɛ ’kpɛn dɔ Zesu yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ ’srɔyi. ¹¹’Yee‑ ‑Waanbhaa’ ‑za mu ’la klɛle ‑lɛdulaa ’sani‑ ’drunyan klɛle pleŋ‑ ‑a ’kɔɔ, ‑e ꞊nwa ’mu ’lɛsɔlɛ ‑kɔɔa’ Mɛɛzan Zesu Krisi ’srɔyi. ¹²‑Kɔɔ’ ’pegee Krisi a ’kpaledomaya ’yi, ’bhɛ ’pegee ‑kɔɔ’ ’kpaleya ’ɛ ma, ‑kɔɔ’ sɔ ‑kɔɔ’ ’mabɛɛnle ‑Waanbhaa’ ‑din ‑kɔɔ’ ’gbu ma ’ke ‑gblaan ’laa kla ‑kɔɔ’ ’yi. ¹³’Bhɛla ‑yile, ’mi ‑sromabɔ ’ka ni dɔɔ ’ka ‑gblɔzi’ laa galɛ ’ka ma ’ŋ ‑yrɛn mu ’la ’bhle zii’ ’ka ma ’mu ‑zayi’. ’Woo‑ ‑yrɛn mu ’ɛ ’mu ‑le ’ka mu ’gbu ’tɔbhɔpɛ mu ’le.

Pɔlu a ’seriwole ’lɛyanyrɛ

¹⁴’Bhɛla‑ ‑zayile, ’mi ’ŋ ’kpɔ zɛn ‑kɔɔ’ Dɛ ‑Waanbhaa’ ‑lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’mi ’ŋ ’seriwo ‑a ni. ¹⁵’Yee‑ ’la ‑yoo ‑Waanbhaa’ a ’fa ‑la mu ’ɛ ’kpɛn Dɛ ’le bhe, ’kee‑ kpa laflɛ’ ’yi mu ta oo, ’kee‑ kpa ’trɛ ta mu ’kpɛn ta, ’mu ’kpɛn dɛ ‑le ’yela‑ ‑le ¹⁶‑Yaa’ ’tɔbhɔleya ’la ’bhɛ ‑o ’egbɛnɛle, ’ke waa sɔ ’bhɛ danle‑ pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ma ’bhɛ ’srɔyi, ’mi ‑sromabɔ ‑a ni dɔɔ ‑e ‑glɔɔya’ ’kpɛn dɔ ’ka ta ‑a Lii ’Weŋ ’la ’bhɛ ‑o yewo ’zi ’ka zru mu ’ɛ ’yi ’bhɛ ’le. ¹⁷’Bhɛɛ‑ ’ŋ ‑sromabɔ ‑a ni dɔɔ Krisi bo ’ka zru mu ’ɛ ’yi ’ka ’kpale‑ ’la ‑yoo ‑a ‑yi ’bhɛ ‑zayi’, ’bhɛ ’pegee ’ke ’ka kli gbaanle bo ’eglɔɔle ‑yaa’ ’sɔniya ’ɛ ’yi. ¹⁸’Kooko‑ ’ka mu ’pegee ‑Waanbhaa’ a mɛɛ ’weŋ mu ’ɛ ’ka ’kpɛn Krisi a ’sɔniya ’ɛ ’laata‑ oo, ‑a gbɔɔnya oo, ‑a ’troleya oo, ’bhɛ ’pegee ‑a ‑duŋ’ ‑o ’egbɔɔnle gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ oo, ’ka sɔ ’mu ’kpɛn ’yimale. ¹⁹’Bhɛɛ‑ Krisi a ’sɔniya ’la kan bhaaplɛŋ mu a ‑zadɔleya ’ɛ ’kpɛn ta, ’ka sɔ ’bhɛ dɔle‑. ’Ke ’bhɛ ꞊kla, ‑Waanbhaa’ nu ’ka zru mu ’ɛ ’palɛ‑ ’ke ‑a ’gbu dɔgbɛya ’ɛ ’kpɛn ’le.

²⁰’Yee‑ ‑Waanbhaa’ sɔ ‑za ’kpɛnsee klɛle‑ ‑kɔɔ’ ni ’ke ’bhɛ kan ’ali‑ ‑kɔɔ’ pɛ yɛkɛ‑ ’la ’yrɛwo‑ ‑a ma, ’bhɛ ’pegee ‑kɔɔ’ ‑kɔɔ’ ’kpeelɛdan pɛ yɛkɛ‑ ’la ma ’mu ta, ‑yaa’ ‑glɔɔya’ ’la ’bhɛ ‑o yewo ’zi ‑kɔɔ’ zru mu ’ɛ ’yi ’bhɛ ’le. ²¹‑Kɔɔ’ mu ’la ꞊kla Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’le, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑kɔɔ’ ‑o Zesu Krisi a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi, bhaa ‑kɔɔ’ ‑Waanbhaa’ ’tɔ ’ɛ magbaandɛ yi ’oo yikpɛnsee ta. Amiina!

ZESU ’YI MU ’TAAWOGBƐYA DRƐƐ

Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ ’kpɛn ’klale‑ keba ’ɛ ‑woo ’bhii‑ mɛɛ do ’kpɔ

¹’Bhɛ ’yi bhe, ’mi ’la ’mi ‑o ‑kaso ’yi Mɛɛzan ’tɔ ’ɛ ‑zayi’, ’mi ’sromabɔ ’ka ni dɔɔ ’ka ’taawogbɛya ’ɛ klɛ ’elrele ’ke ’bhɛ ‑bɛŋgo’ ‑Waanbhaa’ ’ka ’siila‑ ‑za ’la ’kaama‑ ’bhɛ ’le. ²Yi ’oo yi, ‑ka ’ka ’gbu mazina, ’bhɛɛ‑ ’ka ’yi klɛ ’edɔɔle, ’bhɛ ’pegee ’ka zrubakpaale klɛ ‑za klɛle ma. ’Ka ’eke‑ ‑yikun’ ’ke ’ka ‑za sɔ ’eke‑ ni; ³’ke ’ka dɔ ’eglɔɔle, ’kooko‑ Lii ’Weŋ ’ɛ ’kpaledomaya ’la ꞊wlaa ’ka ’pleŋ‑ ’bhɛ bo ’ka ’pleŋ‑, ’bhɛɛ‑ ’ka bo yilabla ’yi. ⁴Wlan ’ɛ ni, ’ka ’kpɛn ꞊kla ’bhii‑ mɛɛ do ’kpɔ, ’bhɛɛ‑ Lii ’Weŋ do ’kpɔ ‑le ’ka ’kpɛn ’yi. ’Bhɛ ’pegee ‑Waanbhaa’ ’ka ’siila‑ ’kooko‑ ’ka ’yrikpale bo ‑za do ’kpɔ ‑la ta. ⁵Mɛɛzan ‑o do ’kpɔ ‑kɔɔ’ ’kpɛn ’wiiŋ‑, ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ’kpɛn ‑kɔɔ’ kpa ’yela‑ do ‑kplɛn ’yi, ’bhɛɛ‑ ’wiiŋfɛza ‑yi ba Zesu ’tɔ ’ɛ ’yi ’bhɛ ‑o do ’kpɔ. ⁶’Bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ ‑o do ’kpɔ, ’yele‑ ‑kɔɔ’ ’kpɛn Dɛ ’le; ’bhɛɛ‑ ’yela‑ ’kpaale‑ ‑o mɔkpɛn’ ’wiiŋ‑, ’yele‑ yewo ‑kɔɔ’ ’kpɛn ’le, ’bhɛɛ‑ ’yele‑ ‑kɔɔ’ ’kpɛn zru ’ɛ ’yi.

⁷’Duŋ‑ ‑Waanbhaa’ ‑lilawoa ‑kɔɔ’ ma, ’bhɛɛ‑ ‑ya Lii ’Weŋ ’seŋ ’ɛ ‑glɔɔn ’kpɛn ꞊naa ‑kɔɔ’ ’kpɛn do do ni, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑bɛŋgole ‑o ’ke ye yɛkɛ‑ ’la Krisi ‑kɔɔ’ ’kpɛn do do dɔ ꞊kla ’bhɛ ’le ’bhɛɛ‑ ’le. ⁸’Bhɛla‑ ‑zayile, ‑a yɔɔndɛle ‑o Zesu ba zayi’ ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ:

«‑E ‑saan laanima ’egbɔɔnle,

‑ya ‑sɔɔnnii’ mu ’ɛ ꞊kla ‑kaso ’yi mu ’le,

’bhɛɛ‑ ‑e ‑za ’wlan mu ꞊kla bhaaplɛŋ mu ni.»

⁹’Ke ‑wa ꞊pia dɔɔ: «‑E ‑saan laanima», ‑o ’bhɛ ’yima‑ ’nale‑ ɛɛ? ’Bhɛ ’yi ‑le ‑e ‑zinaa’ ’trɛ ꞊la ’egbɔɔnle ’elwale ’pe. ¹⁰’Bhɛ ’yi, ’yee‑ mɛɛ ’la zan ‑zinaa’ ’trɛ ꞊la, ’yee‑ do ’kpɔ ’ɛ ’yele‑ ‑saan laanima laflɛ’ ’ɛ ’kpɛn trala ’ezin‑, ’kooko‑ ‑e ’drunyan ’ɛ ’kpɛn pa. ¹¹’Yele‑ ’seŋ ’naa‑ mɛɛ mu ni, ’bhɛɛ‑ ‑ya ’ke mu ꞊kla ‑yaa’ winbɔwo mu ’le, ’bhɛɛ‑ ‑ya ’ke mu ꞊kla ‑Waanbhaa’ a ‑lɛla’ janwo mu ’le, ’bhɛɛ‑ ‑ya ’ke mu ꞊kla ’ezin‑ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wo mu ’le, ’bhɛɛ‑ ‑ya ’ke mu ꞊kla ’ke ‑Waanbhaa’ a mɛɛ mu ’ɛ gooba mu ’le, ’bhɛɛ ‑ya ’ke mu ꞊kla ’ke ‑Waanbhaa’ a mɛɛ mu ’ɛ daan mu ’le. ¹²‑E ’bhɛ ꞊kla ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ’kooko‑ ‑Waanbhaa’ a mɛɛ ’weŋ mu ’ɛ ’kpɛn ‑yaa’ ye ’ɛ wo, ’bhɛɛ‑ ’kooko‑ mɛɛ ’la zan mu ’kpɛn ’kpale‑ ‑o Krisi ’yi, ’mu dɔ ’eglɔɔle ’mu a ’kpaleya ’ɛ yi. ¹³’Bhɛɛ‑ ’kooko‑ ‑kɔɔ’ ’kpɛn ‑kɔɔ’ kpa ’yee‑ ‑Waanbhaa’ Gbe Zesu Krisi ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑kɔɔ’ ’bhɛ dɔ ’elrele. ’Bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ’taawogbɛya ’ɛ baan’ nu gelɛ zi ‑lɛɛ ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ’bhɛ ’lɛpale ma ’bhii‑ Krisi ’gbu ’lɛsɔle ‑o gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ‑Kɔɔ’ nu klɛlɛ mɛɛ ‑yrɛbakanle mu ’le. ¹⁴’Bhɛ ’yi, ‑kɔɔ’ ’laa nu bolɛ ’ezin‑ ‑titi ‑kɔɔa’ matruŋya ’ɛ ’yi ’ke ‑kɔɔ’ klɛ ’bhii‑ ‑ploo zi pɛ mu ’le, ’ke ‑kɔɔ’ ge ‑kɔɔ’ ’lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑kɔɔ’ nu ‑kɔɔ’ ‑zanta’. ‑Kɔɔ’ ’laa nu ‑a ’tolɛ‑ ’ke mɛɛ ’yini‑ mu ’ɛ ’mu ‑kɔɔ’ ’yini‑ ’mu a bhla ma daangbɛya ’ɛ ’pegee ’mu a ‑dawli’ maza mu ’ɛ ’le. ¹⁵Drɔɔn’, ’ke ‑kɔɔ’ wlan ꞊pia ’sɔniya ’le ‑kɔɔ’ zru ba, ‑kɔɔ’ nu dɔlɛ klɛn ’ke ‑kɔɔ’ ’pwɛle‑ klɛ ’yee‑ Krisi ’le ‑za ’kpɛn ’yi; ’yee‑ ‑le ’ke mɛɛ ’la zan mu ’kpale‑ ‑o ‑a ‑yi ’mu ’kpɛn ‑kuŋlii ’le. ¹⁶’Bhɛɛ‑ ’yele‑ ‑kɔɔ’ ’kpɛn kun ’eglɔɔle. ‑Kɔɔ’ ‑o ’bhii‑ ‑a dɔpɛ mu ’ɛ gbɛɛn‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑kɔɔ’ ’kpɛn do do ‑kɔɔ’ ’woye‑ ’ɛ ꞊woa ’eta‑ ’eta‑, ‑a ’flɛ ’ɛ ’kpɛn dɔ ’eglɔɔle ’bhɛɛ‑ ‑e gbaandɛ ’sɔniya ’yi.

’Taawogbɛya drɛɛ Krisi ’yi

¹⁷‑Ayile, ’ŋ ’yiɛnii mu, ’kɛla ’bhɛ ‑o ‑a ‑yi ’eglɔɔle, ’ŋ ’yoo‑ zan ’bhɛɛ‑ ’wolɛ‑ ka ni ‑zɔn Mɛɛzan ’srɔyi dɔɔ: ’ka ’laa ’taawolɛ ’ka ’gbu ’win ta ’bhii‑ mɛɛ ’la zan mu laa ‑Waanbhaa’ dɔ ’mu ’a klɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ‑O dɔ ‑o ’gbu ’kpeejan‑ mu ’te ’mu ‑la zi, ’bhɛɛ‑ ‑o bhaama za mu ’te ‑la klɛ. ¹⁸‑Gblo ’kpale‑ ‑o ‑o yikan’ ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ ‑si drɛɛ ’la ’bhɛ na mɛɛ ni, ‑woo ’niigwa‑ ’bhɛ ’yi waa ‑zadɔkleya ’ɛ ’pegee ‑o zru ‑glɔɔya’ ’ɛ ma. ¹⁹‑Yrala’ laa dɔ ‑li ‑o ma ‑za ’yɔɔ‑ klɛ zi ta, ‑woo ’gbu ꞊naa yanbhɔɔya maza mu ’ɛ ’kpɛn ‑glɔɔn ni, ’bhɛɛ‑ waa sɔ ‑o ’gbu ’yikunle ‑za ’yɔɔ‑ ’tɔle‑ ‑za ’yɔɔ‑ ’bhɛ klɛle ma, ’bhɛɛ‑ ’mu klɛle laa ‑o ‑yibhɔ’.

²⁰’Duŋ‑ ’ka mu, ’ka ‑za ’oo ‑za ’la ‑daanna Krisi ba za ’yi ’bhɛ ’laa ‑o ’bhɛ gbɛɛn‑. ²¹Wlan ’gbu ’ɛ ni, ’ka Zesu a za ‑maa; ’bhɛɛ‑ ‑o ’ka ‑daanna wlan ’la ‑yoo ‑a ‑yi ’bhɛ ’le. ²²’Ka ’taawogbɛya gwe ’ɛ ta, ’ka ’yaa‑ mɛɛ ‑yini’ maza mu ’la klɛ, ’bhɛɛ‑ ’ke ’mu ’yaa‑ ’ka siɛ, ‑ka ’ploo ’mu ma ’feŋfeŋ. ²³‑Kaa ’to ’ke ‑Waanbhaa’ Lii ’ɛ ’ka klɛ mɛɛ drɛɛ mu ’le ’ka ’kpeelɛdangbɛya ’ɛ ’yi. ²⁴’Bhɛɛ‑ ‑ka dɔ ’taawogbɛya drɛɛ ’la ‑Waanbhaa’ ’bhɛ꞊kla ’bhɛ ta, ’bhɛ ’taawogbɛya ’ɛ ’bhɛ ‑le ‑lɛdɔɔleya ’pegee ’weŋya‑ ’la da wlan ba ’mu ’le.

²⁵’Bhɛla‑ ‑zayile, ‑ka ’ploo‑ bhla pele ma; ’bhɛɛ‑ ’ka ’kpɛn do do wlan pe ’bhɛ ‑vindo’ mi ni, ‑amasrɔyi ‑kɔɔ’ ’kpɛn ‑o mɛɛ do. ²⁶’Ke ‑za ’ke ꞊laa ’e ma, ’bhɛɛ‑ ’ke ’yee zrupliila, ’yaa ’tolɛ‑ ’bhɛ ‑za ’lale‑ ’ɛ ’e bɔ ‑za ’yɔɔ‑ ’yi; ’yaa‑ ’tolɛ‑ ’kee yi ’bhɛ zruplii‑ ’ɛ ’le ’e ’kpee. ²⁷’Ka ’laa ’tolɛ‑ ’ke ‑Setran’ ’ka ’lɛkanyrɛ ‑srɔɔwo’, ’bhɛɛ‑ ‑e ’seŋgo‑ ’ka ’le. ²⁸’Ke ’ka ba mɛɛ ’la zan ‑yaa ‑faanwo’ ’elwale, ’bhɛ zan ’ploo ‑faan ’ɛ ma. ’Bhɛɛ‑ ‑e dɔ ’eglɔɔle ’kee‑ yewo ‑a ’gbu ni, ’kee‑ sɔ ‑a ’gbu ’nii‑ maza ‑srɔɔwole’; ’kooko‑ ’seŋ ’laa ‑o mɛɛ ’la zan ni ‑e sɔ bhɔle‑ ’bhɛ ba. ²⁹’Ka ’laa ’tolɛ‑ ’ke ‑jan ’yɔɔ‑ do ’kpɔ da ’ka ’lii; ’duŋ‑ ‑ka wlanya ma jan ’te ‑la wo. ‑Ka ’bhɛɛ‑ ’wlata‑ ‑janwo’, ’kooko‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’bhɛ ꞊maa ’ka ’lii, faŋgandɔ ’bhɛ zan ta, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ klɛ ’duma ’le ’bhɛ zan ni. ³⁰’Ka ’laa ‑Waanbhaa’ Lii ’Weŋ ’ɛ talrwalɛ. ‑Waanbhaa’ ’bhɛ gbɛ blaan yɔɔn ’la ’kpalaa ‑kɔɔ’ ma ’yele‑ ’bhɛ ‑tɔɔmasie ’le ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ‑kɔɔ’ tagbawoza ’ɛ ‑Waanbhaa’ ’kɔɔ ’bhɛ zrɔn yi kpataakpa ’ɛ ma. ³¹’Bhɛla‑ ‑zayile, yin ma ’tɔnkpale oo, zruplii‑ oo, yran oo, ‑gbekanle mɛɛ ta oo, ’bhɛ ’pegee ‑zwanwole, ‑ka ’ploo‑ ’mu ’kpɛn ma. ’Bhɛɛ‑ ‑ka ’ploo yiɛnya ’tɔle‑ yiɛnya ’bhɛ ma ’ka ’pleŋ‑. ³²‑Ka ‑za ’wlan klɛ ’eke‑ ni, ‑ka ’eke‑ ‑yrɛnkla’, ’ke ’ka ’eke‑ mazato ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ ‑li ’ka mu ma gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ Krisi ’srɔyi.

’Taawole ‑Waanbhaa’ a ’tɛbhile ’ɛ ba

¹’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ’ka ‑o ‑Waanbhaa’ ‑nɛ mu ’la ‑za sɔ ‑a ni ’egbɛnɛle bhe, ‑ka dɔ klɛn ’ke ’ka ’ka kpa ‑a ma ’kaa ’taawogbɛya ’ɛ ’yi. ²‑Ka ’taawo ’sɔniya ’yi, ’bhii‑ ‑kɔɔ’ ‑za ‑swa Krisi ni gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ’bhɛɛ‑ ‑ya ’gbu ’naa‑ ‑kɔɔ’ mu ma ‑Waanbhaa’ ni ’bhii‑ ’sraka ’la ꞊swa ’bhɛ ni ’bhɛ ’le.

³’Ka ‑o ’ke ‑Waanbhaa’ a mɛɛ mu ’la le bhe, ‑yanbhɔɔya za oo, ’triŋdɔ‑ maza oo ’bhɛ ’pegee ‑yrɛbhɔ’ maza, waa malɛ dɔɔ ‑o ’bhɛ ’yansi za mu ’ɛ klɛ ’ka ’pleŋ‑, ‑amasrɔyi, ’bhɛ ‑za mu ’ɛ klɛle ’ɛ ’bhɛ ’laa gaa ‑Waanbhaa’ a mɛɛ mu ba. ⁴’Bhɛɛ‑ ’ezin‑ ’wloso ma jan oo, ‑yraladɔ ma jan oo, ’bhɛ ’pegee ’truu‑ ma jan mu, ’mu ’la ’mu ’laa ‑o ’ke wopɛ ’le ’ka ’pleŋ‑, ‑ka ’ploo ’mu ’kpɛn ma. ’Duŋ‑ ‑Waanbhaa’ ’pubɔ‑ ma jan mu ‑le da ’ka ’lii. ⁵‑Kaa ’yaango‑ ’bhii‑ ’ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan ‑yanbhɔɔya ’pegee ’triŋdɔ‑ maza, ’bhɛɛ‑ ’kɔɔ ‑glɔɔya’ klɛ, ’bhɛ zan ’ɛ ’ciɛn ‑su ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑o Krisi ’pegee ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta. ‑Amasrɔyi ’kɔɔ ‑glɔɔya’ ’ɛ ’bhɛ ‑o ’bhii‑ yo gbale gbɛɛn‑.

⁶’Ka ’laa ’tolɛ‑ ’ke mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’ka ’yini‑ ’ke ‑a ‑lii bhla ma ‑jan mu ’ɛ ’le. Mɛɛ ’la zan mu mɛɛ mu ‑yini’ bhla ma jan mu ’le ‑o ‑Waanbhaa’ a yran ’ɛ wlɛn ‑o ’gbu ma ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑. ‑Amasrɔyi ‑woo ’ke ‑kala’ mɛɛ mu ’le ‑Waanbhaa’ ma. ⁷’Bhɛ ’yi, ’ka ’pegee ’bhɛ mɛɛ ‑glɔɔn mu ’kaa‑ ‑za ’kedo‑ ’kpɔ laa klɛlɛ ’eke‑ ta. ⁸’Elwaleta, ’ka ’yaa‑ ‑gblo ‑la ‑yi; ’duŋ‑ ‑zɔn ’ka ‑o ’tɛbhile ba ’tɛ ’ka ’pegee Mɛɛzan a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi. ‑Ayile ‑ka ’taawo ’elrele ’bhii‑ ’tɛbhile ba mɛɛ mu gbɛɛn‑. ⁹Mɛɛ ’la zan mu ‑o ’tɛbhile ba, ’bhɛ zan mu ‑za ’lrele‑ ’pegee ‑lɛdɔɔleya maza klɛ, ’bhɛɛ‑ ‑o ’taawo‑ wlan ma zi ‑la ta. ¹⁰‑Ka dɔ ’eglɔɔle, ’bhɛɛ‑ ‑za ’la ’bhɛ sɔ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ni, ’ka sɔ ’bhɛ dɔle‑. ¹¹Mɛɛ ’la zan mu ‑o ‑gblo ’yi, ‑o klɛza mu ’ɛ waa mɛɛ maza ‑yanwo’; ka ’pegee ’woo mu a ‑za ’kedo‑ ’kpɔ laa klɛlɛ ’eke‑ ta. ’Bhɛɛ‑ drɔɔn’, ‑ka ‑o klɛza ‑yɔɔ’ mu ’ɛ tapwɛ’ kpataakpa. ¹²Wlan ’ɛ ni, ’woo‑ mɛɛ mu ’ɛ ‑o ‑za mu ’la klɛ gaanyi’, waa sɔ ’mu ’gbu ’pele ‑yrala’ ’ɛ ’kɔɔ. ¹³‑Amasrɔyi ’ke ‑o ’yee‑ gaanyiza mu ’ɛ ’kpɛn tapwɛla ’tɛbhile ba, ‑yoo ’bhii‑ ‑woo ’joo ‑zeze ’gbu ’ɛ ’bhɛɛ‑ tapwɛ’ zii’ kpataakpa bhe. ¹⁴’Bhɛɛ‑ ’ke ‑o pɛ ’la tapwɛla ’tɛbhile ba kpataakpa, ’bhɛ klɛ ’tɛbhile ‑la ‑le. ’Bhɛla‑ ‑zayi’ ‑wa pe dɔɔ:

«’Bhi ’la ’bhi ‑o yidɛ ’zi, bwe!

Bwe gbaa mu ’ɛ ’pleŋ‑;

’bhɛɛ‑ Krisi nu ’e takanlɛ ’ke ‑yaa’ ’tɛbhile ’ɛ ’le.»

¹⁵’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ‑ka ’ka ’yrɛkpa ’ka ’gbu ba ’elrele ’kaa‑ ’taawogbɛya ’ɛ ma. ’Ka ’laa ’taawolɛ ’bhii‑ mɛɛ kloo mu, ’duŋ‑ ‑ka ’taawo ’bhii‑ ‑zadɔ’ mu. ¹⁶’Ke ‑Waanbhaa’ ’waati ’oo ’waati ’la ꞊naa ’ka ni, ’ka ’laa ’bhɛ ’siɛlɛ‑; ‑amasrɔyi, ‑zɔn ’waati ’ɛ ‑yoo ’eyɔɔle. ¹⁷’Bhɛla‑ ‑zayile, ’ka ’laa klɛlɛ ’ke mɛɛ yikan’ kle mu ’le, ’duŋ‑ ‑ka dɔ klɛn ’ke ’kɛla ’bhɛ ‑o ’ke Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ zru maza ’le ’ka ’bhɛɛ‑ dɔ.

¹⁸’Ka ’laa ’ka ’taakpalɛ ‑wɛɛn ’mile‑ zi, ’bhɛɛ‑ ‑e ’ka dɛ: ’ke bhɛ ꞊kla, ’ka gbɛ laa sɔ ’ka ’gbu ’yikunle ta. ’Duŋ‑ ‑kaa ’to ’bhɛɛ‑ Lii ’Weŋ ’ɛ ‑e ’ka zru ’ɛ pa. ¹⁹‑Ka ’fuudɔ‑ ’eke‑ ta ’ke ’sro ‑glɔɔn mu ’la ’kpɛn Lii ’Weŋ ’mu na ’ka ni ’mu ’kpalele. ‑Ka ’srokpa ’ke ’ka Mɛɛzan ’tɔbhɔ ’ka zru ’ɛ ’kpɛn ’le. ²⁰’Waati ’oo ’waati, ‑ka ‑kɔɔ’ Dɛ ‑Waanbhaa’ ’pubɔ‑ ‑za ’kpɛn ’yi ‑kɔɔa’ Mɛɛzan Krisi ’tɔ ’ɛ ’yi.

²¹‑Ka ’ka ŋgblo ’kpala ’eke‑ ‑la ’kaa‑ ‑gasikpaleya ma Krisi ’lɛɛ.

’Gwlaan‑ mu ’pegee ‑o na mu pleŋza mu

²²’Ka mu le mu, ‑ka ’ka ŋgblo ’kpala ’ka ꞊nɔɔ mu ’ɛ ꞊la ’bhii‑ ’ka ’ka ŋgblo kpalaa’ Mɛɛzan Krisi ꞊la gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ²³Le ‑nɔɔ ’ɛ ’bhɛ ‑le ‑a na ta ‑kuŋlii ’le ’bhii‑ Krisi ‑o ’ke Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ ta ‑kuŋlii ’le gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ’Yee‑ Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ ‑woo ’bhii‑ Krisi ’flɛ ’ɛ gbɛɛn‑, ’bhɛɛ‑ ’yele‑ ‑o ‑Bhee Mi ’le. ²⁴Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ ‑woo ŋgblo kpalaa’ Krisi ꞊la gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ’ezin‑ le mu ’ɛ ‑o ’kpɛn do do ‑o ŋgblo ’kpala ‑o ‑nɔɔ mu ꞊la ‑za ’kpɛn ’yi ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑.

²⁵’Duŋ‑ ’ka mu le ‑nɔɔ mu ’ɛ, ’ka ’na mu ’ɛ ‑za ’sɔ ’ka ni ’bhii‑ Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ ‑za ꞊swa Krisi ni gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ’bhɛɛ‑ ‑ya ’gbu ꞊naa ga ni ’sraka ’le ’mu ‑zayi’. ²⁶‑E ’bhɛ ꞊kla ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ’kooko‑ ‑e Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ kpa ’edaŋma ‑Waanbhaa’ a pɛ ’le, ’kee‑ ‑yaan ‑o ’kpee ’ɛ ’fleelele ’waati ’la ba ‑yi ’pegee ‑Waanbhaa’ a ‑Jan ’ɛ faŋgan‑ ’le. 5.26 Elwale ‑sɔ Izraɛli ’klɛɛn ’ɛ ’yi, ‑o ‑yaa le drɛɛ ’ɛ fɛ, ’bhɛɛ‑ ‑wa baa ‑a dɔ yi ’ɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑o ge ‑a nalɛ ‑a ‑nɔɔ ni, ’bhɛ ‑la ‑tɔɔmasie ma jan ‑le ‑gɛ.²⁷‑E ’bhɛ ꞊kla ’ezin‑, ’kooko‑ ‑e ’woo‑ Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ zrɔn ‑a ’gbu ’yrɛ ꞊la waa ‑lreleya ‑gbɛnɛ ’ɛ ’yi, ’bhɛ ’pegee ’ke ‑waa pɛ ‑yɔɔ’ do ’kpɔ ’pegee pɛ ’triŋdɔle do ’kpɔ ye ‑o ma. ’Duŋ‑ ’ke ‑o klɛ ’weŋ, ’bhɛɛ‑ waa ’joo ’yɔɔ‑ ’kedo‑ ’kpɔ ye ‑o zi. ²⁸’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, le ‑nɔɔ mu ’ɛ ‑o na mu ’ɛ ‑za ’sɔ ‑o ni, ’bhii‑ ‑o ’gbu ’flɛ ’ɛ ‑za sɔ ‑o ’gbu ni gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ’Ke mɛɛ ’la zan na ‑za sɔ ‑a ’gbu ni, ‑a ’gbu ‑za sɔ ‑a ’gbu ni ’ezin‑. ²⁹Wlan ’ɛ ni, mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑a ’gbu ’flɛ mafinyanwolɛ ‑lido’; drɔɔn’ mɛɛ ’tɔle‑ mɛɛ, ’bhɛ ’bhɛ ’gbu ’flɛ ’ɛ kun ’elrele ’bhɛɛ‑ ‑ya ‑lɛbɔ’, ’bhii‑ Krisi ‑yaa’ pɛ mɛɛ mu ’ɛ ‑gblakun’ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ³⁰‑Amasrɔyi, ‑kɔɔ’ ’kpɛn do do ‑o ’bhii Krisi ’flɛ dɔpɛ mu ’ɛ gbɛɛn‑. ³¹‑A yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ: «’Gwlaan‑ nu golɛ ‑a dɛ ’pegee ‑a nɛɛ ‑din, ’bhɛɛ‑ ’yee‑ ’pegee ‑a na nu gelɛ; ‑e nu blɔɔlɛ‑ ‑a na ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑o mɛɛ plɛ nu klɛlɛ mɛɛ do ’kpɔ ’le.»³²’Bhɛ ‑jan ’la bhe, ’bhɛ ’yi ‑o ’egbɛnɛle; ’ŋ ’yoo‑ ‑we ’zi ’ke Krisi ’pegee ‑yaa’ mɛɛ mu ’ɛ ’pleŋza‑ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’le. ³³‑Za ’la ꞊bwa ’bhɛ ‑le dɔɔ ’ka ’kpɛn do do ’ka ’na ‑za ’sɔ ’bhɛ ’gbu ni ’bhii‑ ‑a ‑za sɔ ‑a ’gbu ni gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ’Bhɛɛ‑ le ’ɛ, ’bhɛ ’bhɛ ꞊nɔɔ ’lɛdɔ‑ ‑a ma ’ezin‑.

‑Nɛ mu ’pegee ‑o yapɛ mu pleŋza

¹‑Nɛ mu, Mɛɛzan Krisi ‑a zi’ ’bhii‑ ’ka ’ka ’yapɛ‑ mu ’ɛ ’wojan‑ mu ’ɛ ’klɔsikun; ‑amasrɔyi ’bhɛ ‑le lele ‑a ‑yrɛ ’yi. ²‑A yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ: «’E dɛ ’pegee ’e nɛɛ ‑lɛdɔ’ ‑a ma,» ’bhɛ ‑le ’ke ‑Waanbhaa’ a ’toŋ ’ɛ ꞊lwa mi ’gbu ’ɛ ’le ‑yaa’ ’toŋ vu ’ɛ ba. ’Bhɛɛ‑ ‑ya ‑liiwli’ ꞊kpaa ’bhɛ ’toŋ ’ɛ zi. ³’Bhɛɛ‑ ‑e ’bhɛ ‑liiwli’ ’ɛ ‑klɔsikun win ꞊naa dɔɔ: «’Kooko‑ ’e nu klɛlɛ zrukpaa’ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’e mɔ ’e ’yrɛ ma ’trɛ ta ‑gɛ.»

⁴’Ka mu ‑nɛ dɛ mu, ’ka ’laa yran wlalɛ ’ka ’nɛ mu ’ɛ ’yi. ’Duŋ‑ ‑ka ‑o ’tro ’elrele ’ke ’ka ‑za ’yɔɔ‑ go ‑o ’kɔɔ, ’bhɛɛ‑ ‑ka ‑o daan Mɛɛzan a pɛ zi ’ɛ ’le.

Yewonɛ mu ’pegee ‑o ‑kuŋlii mu pleŋza

⁵’Ka mu yewonɛ mu, ‑ka ’ka ‑kuŋlii mu ’ɛ ’wojan‑ mu ’ɛ ’klɔsikun bhaaplɛŋya ’ɛ ma, ’ke ’ka ‑gblaan’ ‑o ‑lɛɛ ’egbɛnɛle, ’ka zru ‑lrele’ ’le ’bhii‑ ’ka Krisi ’gbu ’wojan‑ ’ɛ ’klɔsikun gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ⁶’Ka ’laa ‑o ‑klɔsikunlɛ ‑o ‑yrɛ ’kɔɔ, ’ka ‑za ’sɔ zayi’ ‑o ni; ’duŋ‑ ‑ka ‑Waanbhaa’ zru maza klɛ ’ke ’ka ’taawo‑ ‑o wojan ta ’ka zru ’ɛ ’kpɛn ’le, ’ka ‑o ’ke Krisi ‑a yewonɛ mu ’la ’le bhe ’bhɛ ‑zayi’. ⁷‑Ka yewo ‑o ni ’ka ’kpee ’lrele‑ ’le ’bhii‑ ’ke ’ka ‑o yewo ’zi Mɛɛzan ’gbu ‑la ni; ’ka ’laa ’bhɛ klɛlɛ ’bhii‑ ’kaa klɛ ’zi bhaaplɛŋ mu do ‑kplɛn ‑la ni. ⁸’Ka ’gbu ’a ’yaango‑ ’bhii‑ mɛɛ ’tɔle‑ mɛɛ, lu mu ’pegee ꞊klɔ mu, ‑o ’kpɛn do do nu ‑waa’ ‑za wlan mu ’ɛ ma ‑sra ’srɔɔwolɛ Mɛɛzan ’kɔɔ.

⁹’Bhɛɛ‑ ’ka mu ‑kuŋlii mu ’ezin‑, ‑ka ’kaa‑ yewonɛ mu ’ɛ ’kun ’elrele; ’ka ’laa ’pɛɛnlɛ‑ ‑o ta ’ke ’ka ‑gblaan kla ‑o ‑yi. ’Kaa ’yaango‑ ’bhii‑ ’ka mu ’pegee ’woo‑ mu, ’ka ’kpɛn ta ‑kuŋlii’ ’ɛ ’bhɛ ‑o laflɛ’ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ka ’kpɛn ‑o do ‑a ‑yrɛ ’yi.

‑Waanbhaa’ a mɛɛ mu ’ɛ ‑waa’ gwledanpɛ mu

¹⁰’Kɛla ’bhɛ ‑o ‑a ‑yi ’eglɔɔle, ’bhɛ ‑le dɔɔ ‑ka faŋgandɔ ’ka ’gbu ta ’ka ’pegee Mɛɛzan Zesu a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑yaa’ ‑glɔɔy’ ’la ‑daŋ’ ’laa ‑o ’bhɛ ma ’bhɛ ’srɔyi. ¹¹‑Waanbhaa’ gwledanpɛ ’la ’kpɛn na ’ka ni, ‑ka ’mu ’kpɛn ’si; ’kooko‑ ’ka sɔ dɔle‑ ’eglɔɔle ‑Setran’ ’pegee ‑yaa’ ‑dawli’ maza mu ’ɛ ’lɛɛ. ¹²‑Amasrɔyi, ‑kɔɔ’ ’laa ‑o gwledan ’zi bhaaplɛŋ mu ba. ’Duŋ‑ ’e pe ’seŋzan‑ mu oo, ‑kuŋlii mu oo, ’bhɛ ’pegee faŋganzan mu ’la ’mu ‑o yewo ’zi ’ke ‑Setran’ ’le ’trɛ ta ‑gɛ, ’bhɛɛ‑ laanima lii ‑yɔɔ’ mu ’la ’yaale‑ ‑o ‑za ’yɔɔ‑ klɛle ’kaama‑, ‑kɔɔ’ ‑o gwledan ’zi ’mu ‑la ’kpɛn ba. ¹³’Bhɛla‑ ‑zayile, ‑Waanbhaa’ gwle danpɛ mu ’la na ’ka ni, ‑ka ’mu ’kpɛn ’si; ’kooko‑ ’ke ‑Setran’ ’wlɛnna‑ ’ka ma, ’ka sɔ gwledanle ‑a ba yi ‑yɔɔ’ ta. ’Bhɛɛ‑ ’ke ’ka ꞊yaan ’bhɛ gwle ’ɛ danlele, ’ka bo ’eglɔɔle.

¹⁴’Ka ’yri bo ’ka ’gbu ‑za ’le, ’bhɛɛ‑ ’kaa‑ magbɛn: ‑Ka wlan ’ɛ ’kun ’eglɔɔle ’bhii‑ ’ka ’sɛntru dɔ ’ka ’saanla ’ka ta pɛ mu ta gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ‑ka ‑lɛdɔɔleya klɛ ’bhii‑ ‑srwase’ mu ta piibhɛ dunɛ‑ gbɛɛn‑. ¹⁵‑Jan ’Nrale‑ ’la yilabla na mɛɛ ni, ‑ka ’bhɛ ’wole‑ ’ɛ ‑vavadɛ ’bhii‑ ’ka ‑sawla ’wlale ’ka gaan ma ‑vavadɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ¹⁶’Ka ’kpaleya Krisi ’yi yikpɛn‑ ta ’bhɛ klɛ ’bhii‑ ‑srwase’ mu ’kɔɔ piibhɛ ‑laa mu ’la ‑woo ’gbu ‑bɛɛ mu ’ɛ tagaan ’mu ’le ’mu gbɛɛn‑; ’kooko‑ ’ka sɔ ‑Setran’ a ’sabhɛ‑ ‑bhile mu ’ɛ ’kpɛn ’liile ’bhɛ ’le. ¹⁷‑Waanbhaa’ ’ka golawoa ‑za ’yi, ’bhɛ klɛ ’bhii‑ ’ka ŋgblo ma piibhɛ ’faa gbɛɛn‑; ‑ka ’bhɛ ’wla ’ka ŋgblo ma. Lii ’Weŋ ’ɛ ‑gɔkuŋ’ ’la ꞊kpaa ’ka ’kɔɔ, ‑ka ’bhɛ ’si, ’bhɛ ‑le ’ke ‑Waanbhaa’ a ‑Jan ’ɛ ’le. ¹⁸‑Ka ’ka ’seriwo ’waati ’ɛ ’kpɛn ba Lii ’Weŋ ’ɛ ’seŋ ta, ‑ka ’seri ’ɛ ‑glɔɔn ’ɛ ’kpɛn klɛ ‑Waanbhaa’ ni, ’bhɛɛ‑ ‑ka ‑sromabɔ ‑a ni gbɛ ’ɛ ’kpɛn ma. ’Ka ’laa ’ka ’yrɛ zi ‑gblaanlɛ’ ’bhɛ klɛle ma ’waati ’ɛ ’kpɛn ba. ‑Ka ’ka ’seriwo ‑Waanbhaa’ a mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn a ‑za ma. ¹⁹‑Ka ’ka ’seriwo ’mi a ‑za ma ’ezin‑; ’kooko‑ ‑Waanbhaa’ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wo gbɛya zrɔn ’ŋ ni. ’Bhɛɛ‑ ’kooko‑ ’ke ‑gblaan ’laa klɛ ’ŋ zru ba ’ke ’ŋ ’yoo‑ ‑Jan ’Nrale‑ tagaanle ’ɛ tapwɛ’ zii’ mɛɛ mu ni. ²⁰Krisi ’mi ꞊kla ’ke ’yee‑ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wo mi ’le; ’ŋ ’yoo‑ ‑zɔn ‑kaso ’yi ’yela‑ wole ’ɛ ma. ‑Ka ’ka ’seriwo ’mi a ‑za ma ’ke ’naa gblaan ’ke ’ŋ ’yoo‑ ‑a wole‑ mɛɛ mu ni ‑a wogbɛya ’ɛ ’yi.

Pɔlu ‑o ‑a ‑srawo’ zii’ Efɛzi Zesu ’yi mu ’ɛ ma

²¹‑Kɔɔ’ nɛɛnɛ‑ Tisiki ’la ‑za sɔ ’ŋ ni; Mɛɛzan a yewonɛ ’lrele‑ ‑le ’kɛle‑. ’Yele‑ nu ‑gɛ za mu ’ɛ ’kpɛn ’yipelɛ ’ka ni, ’kooko ’ka ’mi ba za ’pegee ’ŋ ’yoo‑ ‑za yɛkɛ‑ ’la klɛ ’zi ’mu dɔ. ²²’Mi ‑a winbɔ ’zi ’ka ta ye ’mi ’gbu ’yrɛ ma, ’kooko‑ ’ka ’o ta jan mu ma, ’bhɛɛ‑ ‑e faŋgandɔ ’ka ta.

²³Bhaa ‑kɔɔ’ Dɛ ‑Waanbhaa’ ’pegee Mɛɛzan Zesu Krisi yilabla ’pegee ’sɔniya, ’bhɛɛ‑ ’kpaleya na ‑kɔɔ’ nɛɛnɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn ni. ²⁴‑Kɔɔa’ Mɛɛzan Zesu Krisi ‑za sɔ mɛɛ ’la zan mu ni, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑daŋ’ ’laa ‑o ‑waa’ ’sɔniya ’ɛ ma, bhaa ‑Waanbhaa’ ‑li ’mu ’kpɛn ma!