KOLƆSI MU

PƆLU ’LƐTRƐ ’LA ꞊KPAA ZESU ’YI MU ’LA ’YAA‑ KOLƆSI ‑WA ’Ɛ TA ’MU NI

Pɔlu ’lɛtrɛ ’la ꞊kpaa Kolɔsi ‑wa ’ɛ ta Zesu ’yi mu ’ɛ ni ’bhɛ ŋgblo

‑O ’klɛɛn ’la sii ‑zɔn Tuuki, Kolɔsi ‑yaa ’bhɛɛ‑ ’yi ‑wa ’ɛ do ’le. ‑O ‑yaa Pɔlu ’bhɛgwlɛn‑ do ’la sii Epafrasi ’bhɛ ‑le ’yee‑ Kolɔsi ‑wa ’ɛ ta Zesu ’yi mu ’ɛ ꞊kpaa ’eke‑ ma, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ꞊kla Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’le. Pɔlu ’gbu ’laa gelɛ ‑lido’ ’yee‑ Kolɔsi ‑wa ’ɛ ta. ’Duŋ‑ Epafrasi ‑le ꞊nwa ‑a pelɛ a ni dɔɔ bhla ma mɛɛ daan mu ’ke mu ‑yaa Zesu ’yi mu ’ɛ ’yrɛbatɛdɔ ’zi. ’Bhɛla‑ ‑yile, Pɔlu ’lɛtrɛ ’lɛɛ‑ ꞊kpaa ‑o ni, ’kooko‑ ‑e faŋgandɔ ‑o ta, ’bhɛɛ‑ ‑ya pe ‑o ni dɔɔ ‑o blɔɔle bo mɛɛ daangbɛya ‑lrele’ ’ɛ ’bhɛ ma, ’bhɛɛ‑ waa gbaanlɛ bhla ma mɛɛ daangbɛya ’ɛ ’bhɛ zi. ’Lɛtrɛ ’lɛɛ‑ ’bhɛ dɛ bhla ’ɛ zi ’ke Pɔlu ‑o ‑kaso ’yi. ‑E ’lɛtrɛ ’lɛɛ‑ ’pegee Efɛzi mu a ’lɛtrɛ, ’bhɛɛ‑ Filemɔ a pɛ ’ɛ ’kpɛn ꞊dia ’waati do ba.

’Lɛtrɛ ’lɛɛ‑ ’lɛ ꞊lwa mi ’ɛ ’yi (Kolɔsi 1.1-14) Pɔlu ’pubɔ‑ ꞊naa ’pe ‑Waanbhaa ni Kolɔsi Zesu ’yi mu ’ɛ ba zayi’.

’Bhɛ blaan, ‑yoo ‑daanna ‑za mu ’la ’le Zesu Krisi ba zayi’, ’bhɛ ’pegee Zesu ‑za mu ’la ꞊kla ‑o ni, ‑e ’mu ’kpɛn ‑dwa ‑o ’kpee (Kolɔsi 1.15–2.3). Zesu ‑le ’ke ‑Waanbhaa’ Gbe ’ɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ’yele‑ pɛ ’kpɛn ꞊kla. ‑E galawoa ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta ’bhɛ ‑le ‑kɔɔ’ mu ’pegee ‑Waanbhaa’ ꞊kpaa do ma.

Pɔlu pe dɔɔ ‑Jan ’Nrale‑ a pɛ mɛɛ daangbɛya ’ɛ gole ‑o bhla ma mɛɛ daan mu ’ɛ ’mu a pɛ ’ɛ ma. ‑Amasrɔyi, Zuufu mu a mɛɛ daangbɛya ’ɛ ’pegee Grɛki mu a mɛɛ daangbɛya ’ɛ laflɛ’ ’yi ‑mlɛkɛ’ mu ’ba zayi’ ’pegee ’klɛɛn ’yi ’wlaza‑, ’bhɛɛ‑ Zuufu mu a ’fɛti ‑klɔsikunza, ’bhɛ ’pegee ’toŋ ’bhɛɛke mu ’bhɛɛ‑ ‑o ’sɔɔn mu, ’woo‑ bhla ma mɛɛ daan mu ’ɛ ‑o ’mu ’kpɛn ’yizaala ’eke‑ ba (Kolɔsi 2.4-23).

Pɔlu Zesu ’yi mu ’ɛ ’taawogbɛya ‑lrele’ ’ɛ ‑zadwa ‑o ’kpee, ‑amasrɔyi ‑woo mɛɛ do ‑o ’pegee Zesu Krisi a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi (Kolɔsi 3.1–4.6).

’Lɛtrɛ ’lɛɛ‑ ’lɛyanyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ (Kolɔsi 4.7-18), Pɔlu ‑o ’pubwa‑, ’bhɛɛ‑ ‑e ’sɛwɛgɔ do ꞊dia ‑o ni ‑a ’gbu gbɛ ma.

Pɔlu ‑o Kolɔsi mu ’ɛ ’pubɔ‑ ’zi

¹’Mi Pɔlu ’la ’ŋ ’yoo‑ ’ke Zesu Krisi a winbɔwo mi ’le ‑Waanbhaa’ zru maza ma, ’mi ’pegee ’ŋ nɛɛnɛ‑ Zesu ’yi mi Timote ‑le ’lɛtrɛ ’lɛɛ‑ ’kpa zii’, ²’ka mu ’o nɛɛnɛ‑ mu ’ɛ ni, ’ka mu ’la ’ke ‑Waanbhaa’ ’ka ꞊kpaa ’edaŋma ‑yaa’ mɛɛ mu ’le, ’bhɛɛ‑ ’ke ’ka blɔɔle‑ ‑o Krisi a ‑za ’ɛ ma Kolɔsi wa ’ɛ ta. Bhaa ‑kɔɔ’ Dɛ ‑Waanbhaa’ ‑yaa’ ’duma ’pegee ‑yaa’ yilabla ’ɛ ’na ’ka ni.

Pɔlu ‑o ‑Waanbhaa’ ’pubɔ‑ ’seri klɛ ’zi

³Yi ’oo yi, ’ke ’woo‑ ’o ’seriwo zii’ ’kaa‑ ‑za ma, ’o Mɛɛzan Zesu Krisi Dɛ ‑Waanbhaa’ ’pubɔ‑. ⁴‑Amasrɔyi ’wa ꞊maa dɔɔ ’ka ’kpale ‑o Zesu Krisi ’yi ’eglɔɔle, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ a mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ‑za sɔ ’ka ni. ⁵’Kaa‑ ’kpaleya ’ɛ ’pegee ’kaa‑ ’sɔniya ’ɛ kli gbaanle ‑o ’ka ’yrikpale ‑o ‑Waanbhaa’ pɛ mu ’la ꞊twa ’ka ’lɛɛ laflɛ’ ’yi ’mu ‑la ta. ‑A ’san ’ka wlan ma ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ꞊lwa ma, ’ka ’yrikpale bole ‑o ’bhɛɛ‑ pɛ mu ’ɛ ta. ⁶‑O ’yee ‑Jan ’Nrale‑ do ’kpɔ ’la ’wo zii’ ’ka ba ye, ’bhɛ ‑la do ‑kplɛn ’wole‑ ’ɛ zɛn ’zi ’drunyan ’ɛ ’yi yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ ’ezin‑. ’Bhɛla‑ ’a ’to zii’ ’bhɛɛ‑ mɛɛ mu ‑o ‑za ’lrele‑ mu klɛ ’zi, ’bhii‑ ‑ya ‑kla ’ka mu ba gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ‑a ’san ’ke ’ka ‑Waanbhaa’ a ‑lileya ’ɛ ꞊lwa ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ’kaa ꞊ya ’bhii‑ ‑yoo ’ke wlan ’le bhe. ⁷’Waa‑ yewoyɔɔn Epafrasi ’la ‑za sɔ ’o ni ’egbɛnɛle, ’bhɛ ‑le ’ka ‑daanna ’bhɛ ‑za mu ’ɛ ’le; ’bhɛ ‑la blɔɔle ‑o Krisi a ye ’ɛ ma ’ka ba ye. ⁸Lii ’Weŋ ’ɛ ‑Waanbhaa’ a ’sɔniya ’la ꞊kpaa ’ka ’kpee, ’yele‑ ꞊nwa ’bhɛ ’pelɛ‑ ’o ni.

KRISI ’KPAALE‑ ‑O PƐ ’KPƐN ’WIIŊ‑

⁹’Bhɛla‑ ‑zayile, ‑a ’san ’o ’ka ta jan ’ɛ ma, ’kee‑ kpa ‑yrekpaa’ ma oo, ’kee kpa ‑bi zi ma oo, ’waa ploo ’o ’seriwole ma ’kaa‑ ‑za ma ’ezin‑. ’Woo ’seriwo ‑Waanbhaa’ ni, ’kooko‑ ’ka sɔ ‑a zru maza ’ɛ dɔle‑; ’bhɛɛ‑ ’kee‑ sɔ ‑zadɔleya ’ɛ ’kpɛn ’pegee yikan’ ’nale ’ka ni ‑a Lii ’Weŋ ’ɛ ’le. ¹⁰’Ke ’bhɛ ꞊kla, ’ka ’taawogbɛya ’ɛ sɔ Mɛɛzan Zesu ’lɛdɔle ‑a ma, ’bhɛɛ‑ ’ka sɔ ‑a zru maza klɛle‑ yikpɛn‑ ta. ’Bhɛɛ‑ ’ka nu ’sɔlɛ‑ ‑za ’wlan ’kpɛn ‑glɔɔn klɛle‑, ’bhɛɛ‑ ’kaa‑ ‑Waanbhaa’ dɔle ’ɛ baan’ kla ‑a ba. ¹¹’Woo ’seriwo ’ezin‑ ‑a ni dɔɔ ‑e ‑yaa’ ’tɔbhɔleya ma ‑glɔɔya’ ’ɛ ’bhɛ zɛn ’ka ta, ’bhɛɛ‑ ‑e ’fuudɔ‑ ’ka ta, ’kooko‑ ’ka sɔ ‑yrɛn ’ɛ ’kpɛn ‑glɔɔn ’yikunle ’ka zrubakpaale ’le. ¹²‑Ka ‑kɔɔ’ Dɛ ‑Waanbhaa’ ’pubɔ‑ ’ka zrukpaale ’le, ‑amasrɔyi, ‑ya ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka dɔ ‑o ‑e ’ciɛn ’la ꞊twa ‑yaa’ mɛɛ ’weŋ mu ’la ‑woo ’taawo zii’ ‑yaa’ ’tɛbhile ’ɛ ba ’bhɛ ba. ¹³Wlan ’gbu ’ɛ ni, ‑Waanbhaa’ ‑kɔɔ’ ‑gwa ‑Setran’ ’la ‑yoo ‑gblo ti ‑gbɛnɛ ’ɛ ’yi ’bhɛ ‑a ‑glɔɔya’ ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ ‑e ‑nwa ‑kɔɔ’ ’le ‑a Gbe ’la ‑za sɔ ‑a ni ’egbɛnɛle ’bhɛ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta. ¹⁴A Gbe Zesu gale ’ɛ ’bhɛla‑ ’srɔyi ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ ‑kɔɔ’ tagbawoa, ’bhɛ ’pegee ‑e ‑kɔɔa’ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ma ‑sroma ꞊yaan.

Zesu Krisi ‑o ‑Waanbhaa’ bhɔɔma ’le

¹⁵Zesu Krisi ‑le ‑Waanbhaa’ ’la waa ye ’bhɛ bhɔɔma kpataakpa ’ɛ ’le. ’Yele‑ ‑yaa ’trɛ ta pɛ ’kpɛn klɛle ‑lɛɛ. ¹⁶‑Amasrɔyi ‑Waanbhaa’ pɛ ’kpɛn ꞊kla ’yela‑ gbɛ zi: laflɛ’ ’yi pɛ mu oo, ’trɛ ta pɛ mu oo, ‑yrɛ pɛ mu ’la ye oo, ’bhɛɛ‑ waa sɔ pɛ mu ’la ’yele oo, ‑bhleŋgbe ’klɛɛn mu oo, ‑o ‑yi ‑bhleŋgbe mu oo, mɛɛ gblaan mu oo, ‑Waanbhaa’ pɛ ’kpɛn ꞊kla Zesu Krisi ‑la gbɛ zi, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ’kpɛn ꞊kla ’yela‑ ni. ¹⁷‑E ‑yaa ‑a ‑yrɛ ma ’drunyan ta pɛ ’kpɛn ’lɛɛ, ’bhɛɛ‑ ‑a faŋgan‑ ’ɛ ’bhɛ ‑le ’drunyan ta pɛ mu ’ɛ ’kpɛn to ‑o dulayrɛ mu ’ɛ ꞊nɔɔ. ¹⁸’Yee‑ Krisi ‑le ‑a ’gbu ’flɛ ’ɛ ŋgblo ’le; ’bhɛɛ‑ ‑a ’flɛ ’ɛ ’bhɛ ‑le Zesu ’yi mu ’ɛ ‑waa’ ’klaŋkeba ’ɛ ’le. ’Yele‑ ‑za ’kpɛn zisanyrɛ ’le; ’bhɛɛ‑ ’yela‑ ꞊lwa ‑bwela gale ba, ’kooko‑ ‑a ’kpaale klɛ pɛ ’kpɛn ’wiiŋ‑. ¹⁹‑Amasrɔyi ‑e ‑swa ‑Waanbhaa’ ’gbu ni ’ke ‑wa dɔgbɛya ’ɛ ’kpɛn ye ’yee‑ Krisi ‑la ‑yi. ²⁰Zesu ’srɔyi, ‑Waanbhaa’ ‑dwa ‑a ‑la ’kee‑ ’yee‑ ’pegee ’drunyan ta pɛ mu ’ɛ ’kpɛn kpa do ma: ’e pe laanima pɛ mu oo, ’e pe ’trɛ ta pɛ mu oo, ‑o ’kpɛn. Zesu yiɛn ’la ’klalaa ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta, bhɛ ‑la ‑zayi’ ’bhɛɛ‑ ’yee‑ ‑Waanbhaa’ yilabla ꞊wlaa ’yee ’gbu ’pegee bhaaplɛŋ mu pleŋ‑.

²¹’Ka mu, ’ka pleŋgole ‑yaa ‑Waanbhaa’ ma ’elwale ‑sɔ, ’bhɛɛ‑ ’ka ’yaa‑ ‑a ‑sɔɔnnii’ mu ’le ’ka klɛza ‑yɔɔ’ mu ’ɛ ’pegee ’ka ’kpeejan‑ ‑yɔɔ’ mu ’ɛ ma. ²²’Duŋ‑ ‑zɔn, ‑Waanbhaa’ ’ka mu ’pegee ’yee‑ ’gbu ꞊kpaa do ma Zesu gale ma ’bhɛ a bhaaplɛŋ ’flɛ ’ɛ ’yi. ‑E ’bhɛ ꞊kla, ’kooko‑ ‑e sɔ ’ka dulale’ ’yee‑ ’gbu ‑Waanbhaa’ ’yrɛ ꞊la ’ke ’ka klɛ ’weŋ, ’bhɛɛ‑ ’ke waa ‑la yrɛ ye ’ka ta ‑za ’kedo‑ ’kpɔ ’yi, ’bhɛ ’pegee ’ke waa ‑sɔŋ’ bhɛ do ye ’ka ma. ²³’Duŋ‑ ’ka kli gbaanle bo ’eglɔɔle ’kaa‑ ’kpaleya ’ɛ ’yi; ’ka ’yrikpale ‑o pɛ ’la ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ’ka ’bhɛ ’srɔɔwoa‑ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’yi, ’ka ’laa ’tolɛ‑ ’ke pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’a klɛ ’bhɛɛ‑ ’ka ploo ’bhɛ ‑yrikpagbɛya ’ɛ ma ‑titi. ’Ka ’yee‑ ‑Jan ’Nrale‑ ’la ꞊maa, ‑o ’yela‑ wo ’zi ’drunyan ’ɛ ’yi yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ mɛɛ mu ’ɛ ni; ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ ’mi Pɔlu ꞊kla ‑yaa’ yewonɛ ’le ’yee‑ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’yela‑ wole ’kaama‑.

Pɔlu ‑o ‑Waanbhaa’ a yewo ’zi Zesu ’yi mu ’ɛ ni

²⁴’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ’mi ‑o ‑yrɛnlabhle zii’ ‑zɔn ’ka mu ni, ’bhɛ ’mi zrukpalaa. ‑Amasrɔyi, ’ŋ ‑yrɛn mu ’la ’bhle zii’ ‑gɛ ’ŋ ’flɛ ’yi, ’bhɛ mu ‑o Krisi ‑yrɛn mu ’la ꞊bhla ’mu ‑lɛpa’ pɛ ’le. ’Mi ‑o ’bhɛ ‑yrɛn mu ’ɛ ’bhle zii’ Zesu Krisi ’flɛ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ni; ’bhɛ ’flɛ ’ɛ ’bhɛ ‑le Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ ’le. ²⁵‑Waanbhaa’ ’mi ꞊kla Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ ‑waa’ yewonɛ ’le ’ka mu ni, ’ke ’ŋ ’yee‑ ‑jan ’ɛ wo ’ka ni ’ke ’an ’lɛyan a ma. ²⁶’Bhɛ ‑jan ’ɛ ’bhɛ ‑la tagaanle ꞊bwa bhaaplɛŋ mu ’kpɛn ’lɛɛ, ’kee‑ ’san ‑Waanbhaa’ ’drunyan klɛ. ’Duŋ‑ ‑zɔn, ‑e ’bhɛ ‑zrɔnna ‑yaa’ pɛ mɛɛ ’weŋ mu ’ɛ ni. ²⁷‑Trɔn ‑gbɛnɛ ’la ‑yoo ’bhɛ gaanyiza ’ɛ ’yi ’drunyan ’yi ’si mu ’ɛ ’kpɛn ni, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ lele bhe, ‑Waanbhaa’ ‑yaa ‑a zi ’bhii‑ Zesu ’yi mu ’ɛ ‑o ’bhɛ dɔ. ’Bhɛ gaanyiza ’ɛ ’bhɛ ‑le ‑gɛ: Krisi ‑o ’ka zru mu ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑ya klɛ ’ke ’ka ’yrikpale bo ‑a ta ’bhii‑ ’ka nu klɛlɛ ‑Waanbhaa’ a ’tɔbhɔleya ’ɛ ’yi. ²⁸’Bhɛ ’yi bhe, ’o mɔɔ ‑janwo’ zii’ ’yee‑ Krisi ‑la ba zayi’ mɛɛ mu ’ɛ ni, ’ke ’o zruwla mɛɛ ’tɔle‑ mɛɛ ’bhɛ ’kpee, ’bhɛɛ‑ ’ke ’woo‑ daan ‑Waanbhaa’ a ‑zadɔleya ’ɛ ’kpɛn ’le. ’Kooko‑ ’ke ’o mɛɛ ’tɔle‑ mɛɛ ’bhɛ zrɔn ‑Waanbhaa’ ni ‑a ‑lɛpalele Krisi ’srɔyi. ²⁹’Bhɛla‑ ‑zayi’, ’ŋ ’yoo‑ dɔ ’zi ’eglɔɔle ’ke ’ŋ yewo Krisi a faŋgan‑ ma ‑glɔɔya’ ’la ‑yoo ’ŋ ’yi ’bhɛ ’le.

Krisi ‑o ’ke ‑zadɔleya ’ɛ kli ’le

¹’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, wlan ’ɛ ni, ’ŋ ’yoo‑ dɔ ’zi ’eglɔɔle ’ka mu ni gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ’ŋ ’yoo‑ ‑a zi ’bhii‑ ’ka ’bhɛ dɔ. ’Ŋ ’yoo‑ dɔ ’zi ’eglɔɔle ’ka mu ’pegee Laodise mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan mu ’kpɛn ’laa ’ŋ ’yelɛ‑ ‑lido’ ’mu ‑laa’ ‑za ma. ²’Ŋ ’yoo‑ ’bhɛ klɛ ’zi, ’kooko‑ ‑woo zru dɔ ’eglɔɔle, ’ke ‑o ’kpale‑ klɛ do ma ’sɔniya ’ɛ ’yi; ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’pale‑ klɛ ’ke ’yikanle ’le. ’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ‑o nu ‑Waanbhaa’ a gaanyiza ’ɛ dɔlɛ, ’bhɛ gaanyiza ’ɛ ’bhɛ ‑le ’ke Krisi ’le. ³‑Waanbhaa’ a ‑zadɔleya ’ɛ ’yi pɛ ‑lrele’ mu ’ɛ ’kpɛn ’pegee ‑yaa’ ‑zayaangole ’ɛ ’yi pɛ ‑lrele’ mu ’ɛ ’kpɛn magaanle ‑o ’yee‑ Krisi ‑la ‑yi. ⁴’Ŋ ’yoo‑ ’bhɛ ’pe zii’ ’ka ni bhe, ’kooko‑ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ’ka ’yini‑ ‑a ‑lɛ ma ‑nra jan mu ’ɛ ’le. ⁵‑Ali‑ ’ke ’ŋ ’pleŋgole ‑o ’ka ma ’ŋ ’flɛ ’ɛ ’yi, ’ŋ ’yoo‑ ’ka ‑din ’ŋ ’nii‑ ’ɛ ’yi. ’An ’malawoa dɔɔ ’ka ‑o ’taawo zii’ ’elrele, ’bhɛɛ‑ ’ka ’kpale‑ ‑o Krisi ’yi ’eglɔɔle, ’bhɛ ’ŋ zrukpalaa.

Pɔlu a ‑liawli’ Krisi zi ’taa ’ɛ ba zayi’

⁶’Bhɛ ‑ya ’ɛ ’yi bhe, ’ka Zesu Krisi ꞊sia ’kaa Mɛɛzan ’le gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ‑ka ’taawo ‑a zi ’elrele. ⁷’Ka kli gbaanle bo ‑a ta ’bhii‑ ‑yri ’sɛnɛ mu ’ɛ ’trɛ kun ‑a ‑la gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ’bhɛɛ‑ ‑ka ’ka ’si ’ɛ dɔ ’yela‑ ta. ‑Ka bo ’eglɔɔle ’taŋii ’kaa‑ ’kpaleya ’ɛ ’yi, ’bhii‑ ‑o ’ka ‑daanna dɔɔ ’kaa klɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ bhe; ’bhɛ ’pegee ‑ka ‑Waanbhaa’ ’pubɔ‑ ’ka nii‑ ’ɛ ’kpɛn ’le ‑e ‑za mu ’la ꞊kla ’ka ni ’mu ma.

⁸‑Ka ’ka ’yrɛkpa ’ka ’gbu ba ’elrele, ’kooko‑ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ’ka ’yini bhaaplɛŋ mu a bhaama ‑zadɔle mu ’ɛ ’le; ’bhɛ bhaama ‑zadɔle mu ’ɛ kli gbaanle ‑o bhaaplɛŋ mu a ’si ta za mu ‑la ta, ’bhɛ ’pegee ‑waa’ ’kpeelɛdangbɛya mu ’ɛ ’drunyan ’yi ‑za mu ma. ’Duŋ‑ ’bhɛ ’kpeelɛdangbɛya mu ’ɛ gole ‑o Krisi a pɛ ‑zadɔleya ’ɛ ma. ⁹‑Amasrɔyi, ‑Waanbhaa’ dɔgbɛya ’ɛ ’kpɛn ‑o Krisi a bhaaplɛŋ ’flɛ ’ɛ ’yi. ¹⁰’Bhɛɛ‑ ’ka pɛ ’kpɛn ’srɔɔwoa‑ ’ka mu ’pegee Krisi a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi. ’Yela‑ ’kpaale ‑o ‑kuŋlii mu ’ɛ ’kpɛn ’pegee ’seŋ ’tɔle‑ ’seŋ ’mu ’kpɛn ’wiiŋ‑.

¹¹’Ka mu ’pegee Krisi a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi, ‑o ’ka ꞊wlaa ’klɛɛn ’yi ’yee‑ Krisi ’yi. Yaa pɛ ’klɛɛn ’ɛ ’yi wlale ’ɛ bhaaplɛŋ laa ’bhɛ klɛlɛ ‑a gbɛ ‑le. ’Duŋ‑ ‑yaa’ pɛ ’klɛɛn ’yi ’wlale‑ ’ɛ ’bhɛ ‑le ’ka ‑gwa ’ka ’joo gwe mu ’ɛ ’pegee ’kaa‑ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ’yi. ¹²‑O ’ka ’wiiŋfɛlawoa ‑yi ba, ‑e ꞊kla ’bhii‑ ’ka ‑gaa, ’bhɛɛ‑ ‑o ’ka ’pegee Krisi ꞊bian ’eke‑ ’yi; ’bhɛɛ‑ ’ka ’pegee ’yee‑ ‑bwela ’eke‑ ’yi gale ba. ‑Amasrɔyi ’ka ’ka ꞊kpaa ‑Waanbhaa’ a ‑glɔɔya’ ’la ’bhɛ Krisi ‑bwela ba ’bhɛɛ‑ ’yi. ¹³’Elwaleta, ’ka ’yaa‑ ’bhii‑ ’ka ‑gaa ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ’yi ’kaa‑ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ‑zayi’, ’bhɛ ’pegee ’kaa‑ ’klɛɛn ’yi wlalekleya ’ɛ ‑zayi’. ’Duŋ‑ ‑zɔn, ‑Waanbhaa’ bole ‑yrɛ ma ‑si ’na gbɛ drɛɛwoa‑ ’ka ni ’ka ’pegee Krisi a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑kɔɔa’ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ’kpɛn ‑sroma ‑yaan ‑kɔɔ’ ni. ¹⁴‑Kɔɔ’ klɛza ‑yɔɔ’ mu ’la ’kpɛn yɔɔndɛle ‑yaa, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’sɛwɛ ’kpaale ‑yaa ‑kɔɔ’ ’kaama‑ ‑kɔɔ’ ’toŋ mu ’la ’yisiɛla ’mu ‑zayi’; Krisi ’bhɛ ’sɛwɛ ’yɔɔ‑ ’ɛ ’kpɛn ’liila‑; ‑amasrɔyi ‑e ‑kɔɔ’ ma ’kiti ’kwe ꞊sia a ga ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta. ¹⁵Krisi gaza ’ɛ ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta, ’bhɛ ’srɔyi, ‑Waanbhaa’ ‑glɔɔya’ ‑gwa ‑Setran’ a ’seŋzan‑ mu ’ɛ ’pegee ‑yaa’ ‑kuŋlii mu ’ɛ ’kɔɔ. ’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ gbɛɛn‑ bhe, ‑ya ‑zrɔnna mɔkpɛn’ ni kpataakpa ’bhii‑ Zesu Krisi ’seŋgwa꞊ ’bhɛ mu ’le.

¹⁶’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi bhe, ’ka ’laa ’tolɛ‑ ’ke mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ‑janwo’ ’ka ma: ’ka ’le pɛle oo, ’ka mi pɛ oo, ’fɛti yi ‑klɔsikunza mu oo, ’bhɛ ’pegee mlɛ drɛɛ ’pwɛ yi ’fɛti ’bhɛɛ‑ ’ka ’yitrɛ yi ‑za mu ‑zayi’. ¹⁷’Bhɛ ‑za mu ’ɛ ’yaa‑ ‑za mu ’la ’yaa‑ zan nulɛ ’mu ‑la ‑tɔɔmasie ’le; ’duŋ‑ Krisi ‑le wlan kpataakpa ’gbu ’ɛ ’le. ¹⁸’Ka ’laa ’tolɛ‑ ’ke mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’a klɛ ’bhɛɛ‑ ‑e ’ka go ’ka ’taawo zi ‑lrele’ ’ɛ ta ’bhɛ ta, ’ke ‑ya klɛ ’bhii‑ ‑ya ’gbu mazina ’zi, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑mlɛkɛ’ mu klɛ ‑yaa’ ‑waanbhaa’ ’le ’kee‑ ’mu gba. ’Bhɛ mɛɛ ‑glɔɔn mu ’ɛ, ‑o waa ‑yrɛ zi yele mu ‑la ‑za kun ’eglɔɔle; ’bhɛɛ‑ ‑waa’ bhaaplɛŋya ’kpeelɛdangbɛya ’ɛ ma, ‑woo ’gbu magbaandɛ. ¹⁹’Bhɛ mɛɛ ‑glɔɔn mu ’ɛ ‑o blɔɔle laa bo Krisi ’la ’bhɛ ‑o ’ke Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ ŋgblo ’le ’bhɛ ma. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ‑kɔɔ’ mu ‑o ’bhii‑ ‑a ’flɛ dɔpɛ mu ‑la ‑le, ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ blɔɔle ‑o ‑a ma ’eglɔɔle ’bhii‑ ‑kɔɔ’ ‑fasa mu ’ɛ blɔɔle ‑o bhɛlɛ’ mu ’ɛ ma gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ’Bhɛɛ‑ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ‑a ’flɛ gbaandɛ ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ ‑a zi ’bhii‑ ‑e gbaandɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑.

’TAAWOLE KRISI ’PEGEE MƐƐ A ’KPALEDOMAYA ’Ɛ ’YI

Mɛɛ ’pegee Krisi gale ’eke‑ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑bwele’ ’eke‑ ’yi gale ba.

²⁰’Ka mu ’pegee Krisi ‑gaa ’eke‑ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑e ’ka ‑gwa ’drunyan ta lii ‑yɔɔ’ mu ’ɛ waa ‑glɔɔya’ ’ɛ ꞊la. ’Bhɛɛ‑ ‑mɛle ꞊kla ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o ’taawo zii’ ’bhii‑ ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi mɛɛ mu ’ɛ gbɛɛn‑ ɛɛ? ‑Mɛle ꞊kla ’kaa‑ ’to zii’ ’bhɛɛ‑ ‑o ’bhɛ ’toŋ ‑glɔɔn mu ’ɛ dɔ ’ka ’wiiŋ‑ ɛɛ, ’ke ‑wa pe ’ka ni dɔɔ ’ka ‑o ‑klɔsikun kpaŋma? ²¹‑O pe ’ka ni ’ka ’laa ’toŋ mu ’la ’yisiɛlɛ ’mu ‑le ‑gɛ: «’Ka ’laa pɛ ’lɛɛ‑ ’bhɛ ’silɛ‑. ’Ka ’laa pɛ ’lɛɛ‑ ’bhɛ danlɛ ’ka nrɛ ma». ’Bhɛɛ‑ «’ka ’laa ’kunlɛ‑ pɛ ’lɛɛ‑ ’bhɛ ma.» ²²’Bhɛ pɛ mu ’ɛ ‑woo ’ke bhle pɛ mu ‑la ‑le bhaama. ’Ke ‑woo ꞊bhla, ’ke ‑o ‑yaan. Bhaaplɛŋ ’si ta ’toŋ mu ’pegee bhaaplɛŋ daangbɛya mu ‑le ’woo‑ ’toŋ mu ’ɛ ‑le. ²³Wlan ’ɛ ni, ’ke ’o ’woo‑ ‑za mu ’ɛ ‑glinna, ‑o klɛ mɛɛ ‑yrɛ ’yi ’bhii ‑zadɔ’ maza mu. ‑Amasrɔyi ‑woo ’gbu zru ’yi gba gbɛya ‑la klɛ, ‑o ’gbu mazinalele, ’bhɛ ’pegee ’ke ‑o ‑yrɛnkpa’ ‑o ’gbu ’flɛ ’ɛ ta ‑za ‑glɔɔn ’ɛ ’kpɛn klɛlele. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’woo‑ ’toŋ mu ’ɛ waa sɔ ‑o ‑yikunle ‑o ’flɛ ’ɛ zru maza mu klɛle ma.

¹’Ka ’pegee Krisi ‑bwela gale ba ’eke‑ ’yi. ’Bhɛ ’yi ’tɛ, pɛ mu ’la ‑woo ‑Waanbhaa’ ba laanima, ‑ka ’bhɛ mu ‑la ziglin‑; Krisi ’yaale‑ ‑o ’bhɛ yrɛ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ꞊nɔɔ, ‑Waanbhaa’ ‑din ’tɔbhɔ ma yaayrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ. ²‑Waanbhaa’ ‑si drɛɛ ’la ꞊twa ’ka ni laanima, ’ka ’yri bo ’bhɛ ‑la ta, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa bolɛ ’ka ’kpeelɛdanle ma ’trɛ ta pɛ mu ma. ³‑Amasrɔyi, ‑ka ’ka ’gbu ’kun ’bhii‑ ka ‑gaa. ’Bhɛɛ‑ ’ka ’si drɛɛ ’ɛ pegee Krisi magaanle ‑o ‑Waanbhaa’ ba laanima. ⁴’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’kaa‑ bole ‑yrɛ ma ‑si ‑zeze ’ɛ ’bhɛ ‑le Krisi ’le; ’kee‑ ꞊nwa yi ’la ’le, ’ka mu ’pegee ’yee‑ nu ’pwɛlɛ‑ ‑yaa’ ’tɔbhɔleya ’ɛ ’yi.

‑Si gwe ’pegee ‑si drɛɛ

⁵‑Ka ’ploo‑ ’kaa ’trɛ ta ’joo gwe mu ’ɛ ’kpɛn ma; ’bhɛ ’joo gwe mu ’ɛ ’ke mu ‑le ‑gɛ: ‑yanbhɔɔya oo, mɛɛ ’kpee ’triŋdɔ‑ maza oo, ‑za ’yɔɔ‑ klɛ ‑lrɔ oo, zru maza ‑yɔɔ’ mu oo, ’bhɛ ’pegee ’drunyan ta pɛ mu ’flɛn, ‑amasrɔyi ’drunyan ta pɛ mu ’flɛn ’ɛ ’bhɛ ‑o ’ezin‑ ’bhii‑ yogbale. ⁶’Duŋ‑ mɛɛ ’la zan mu laa ’taawo ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ta, ’ke ‑o ’bhɛ ‑za ’yɔɔ‑ ‑glɔɔn mu ’ɛ klɛ, ‑yaa’ ’kiti ’ɛ nu ’tɛnlɛ‑ ’bhɛ zan mu ma. ⁷’Elwale ‑sɔ, ’ka mu ’ezin‑, ’ka ’yaa‑ ’mu ‑za ’yɔɔ‑ ‑glɔɔn mu ’ɛ ’mu ‑la klɛ.

⁸’Duŋ‑ ‑zɔn, ‑ka ’ploo‑ ’bhɛ ‑za mu ’lɛɛ‑ ’kpɛn ma: yran oo, yin ma ’tɔnya‑ oo, ’kpee ’yɔɔya‑ oo, ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’tɔsiɛ maza mu. ’Ka ’laa ’tolɛ‑ ’ke ‑zwanwo’ ’pegee ’wloso ma jan ’kedo‑ ’kpɔ da ’ka ’lii. ⁹’Ka ’laa bhla pelɛ ’eke‑ ni, ‑amasrɔyi ’ka ’ploola‑ ’ka ’joo ’yɔɔ‑ gwe mu ’ɛ ’pegee ’ka ‑yaa ‑za gwe mu ’la klɛ ’mu ma. ¹⁰’Bhɛɛ‑ ’ka ’joo drɛɛ ‑la ꞊sia. ’Bhɛɛ‑ ’joo drɛɛ ’ɛ baan’ kla ‑a ba yi ’oo yi, ’kooko‑ ’ka sɔ ‑Waanbhaa’ dɔle‑, ’bhɛɛ‑ ’ka klɛza mu ’ɛ klɛ ’bhii‑ ’yee‑ ’gbu ’la ’ka ꞊kla ‑a klɛza mu ’ɛ gbɛɛn‑. ¹¹’Bhɛla‑ ‑zayile, ’kee ꞊kla Zuufu kle ’le oo, ’kee ꞊kla Zuufu mi ’le oo, ’ke ‑woo ’e ꞊wlaa ’klɛɛn ’yi oo, ’ke waa ’e ’wlalɛ‑ ’klɛɛn ’yi oo, ’kee ’yoo‑ ‑zadɔkle ’le oo, ’kee ’yoo‑ ‑bɔn ’yi mi ’le oo, ’kee ꞊kla lu ’le oo, ’kee ꞊kla ꞊klɔ ’le, ’bhɛ ’laa ‑za ’ke klɛ ‑li. ’Duŋ‑ Krisi ‑la ‑za ‑o ’eglɔɔle ’ke ’bhɛ kan pɛ ’kpɛn ta. ’Bhɛɛ‑ ’yele‑ ‑kɔɔ’ ’kpɛn zru ’ɛ ’yi.

Zesu ’yi mu ’ɛ ‑woo ’ke bhɔpɛ ’le ’eke‑ ba

¹²‑Waanbhaa’ ’ka malakwan bhe, ’bhɛɛ‑ ‑e ’ka ꞊kla ‑yaa’ pɛ mɛɛ ’weŋ mu ’le ’edaŋma, ’bhɛ ’pegee ’ka ‑za ꞊swa ‑a ni, ’ka ’yrɛnkla ’eke‑ ma, ’ke ’ka klɛ ’ewlanle ’eke‑ ma, ‑ka ’ka mazina ’eke‑ ‑lɛɛ, ’ka ’yi klɛ ’edɔɔle ’eke‑ ma, ’bhɛɛ‑ ‑ka ’ka zrubakpala ’eke‑ zi. ¹³‑Ka bhɔ ’eke‑ ba; ’bhɛɛ‑ ‑ka ’eke‑ mazato. ’Ke ’ka do ’a ‑siɛla ’bhɛ ‑vindo’ mi ba, ‑ka ’eke‑ mazato, ’bhii‑ Mɛɛzan Zesu ’ka mu mazatwa gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ¹⁴’Bhɛɛ‑ ’kɛla kpa ’bhɛ ‑za mu ’ɛ ’kpɛn ’wiiŋ‑, ’bhɛ ‑le dɔɔ ’ka ‑za ’sɔ ’eke‑ ni, ’sɔniya ’ɛ ’bhɛ ‑le nu ’ka ’kpalɛ‑ do ma, ’bhɛɛ‑ ‑a ’lɛsɔ‑. ¹⁵Bhaa Krisi a yilabla ’ɛ klɛ ’ka zru ba. ‑Waanbhaa’ ’ka ’siila‑ ’bhɛɛ‑ yilabla ’ɛ ’kaama‑, ’kooko‑ ’ka kpa do ma, ’bhɛɛ‑ ’ka klɛ mɛɛ do. ‑Ka ‑Waanbhaa’ ’pubɔ‑ ’taŋii ’bhɛ ma. ¹⁶‑Kaa ’to ’ke Krisi a ‑jan ’ɛ bo ’ka zru ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑e ’ka zru ’ɛ pa ’kee‑ kan ‑a ‑daŋ’ ta. ‑Ka yakla‑ bɔ ’eke‑ gaan ‑la, ’ke ’ka ’eke‑ lia ‑zadɔlele. ‑Ka ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔ ma ’sro mu ’pegee ‑a ’pubɔ‑ ’sro mu ’kpa ‑a ni ’ka zru ’ɛ ’kpɛn ’le. ¹⁷’Ke ’ka ‑o ‑za ’oo ‑za ’la klɛle‑, ’kee‑ ꞊kla ‑janwole ’le oo, ’kee‑ ꞊kla ’ka klɛza ’le oo, ‑kaa ’kpɛn klɛ Mɛɛzan Zesu ’tɔ ’ɛ ’yi, ’ke ’ka ‑kɔɔ’ Dɛ ‑Waanbhaa’ ’pubɔ‑.

Zesu ’yi mu bogbɛya ’eke‑ ’yi

¹⁸’Ka mu le mu, ‑ka ’ka ŋgblo ’kpala ’ka ꞊nɔɔ mu ’ɛ ꞊la. ’Bhɛ klɛgbɛya ‑glɔɔn ’ɛ, ’bhɛ ‑le sɔ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ni. ¹⁹’Ka mu ’gwlaan‑ mu, ’ka ’na mu ‑za ’sɔ ’ka ni, ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa ’ka yin ma ’tɔnkpalɛ ‑o ma. ²⁰’Ka mu ‑nɛ mu, ‑ka ’ka ’yapɛ‑ mu ’ɛ ’weli‑ ma ‑za mu ’ɛ ’kpɛn ’yi. ’Bhɛ ‑le sɔ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ni. ²¹’Ka mu ‑nɛ dɛ mu, ’ka ’laa yran wlalɛ ’ka ’nɛ mu ’ɛ ’yi, ’kooko‑ ‑o ‑gblɔzi’ laa nu galɛ ‑o ma.

²²’Ka mu lu mu, ‑ka ’kaa‑ ’trɛ ta ‑gɛ ‑kuŋlii mu ’ɛ ’weli‑ ma ‑za mu ’ɛ ’kpɛn ’yi. ’Ka ’laa ’bhɛ klɛlɛ ‑o ‑yrɛ ’kɔɔ, ’ka ’laa ‑o zrubhɔ yrɛ ‑glinlɛ’ ’ka ma ’kaa‑ ‑za klɛle mu ’ɛ ’yi. ’Duŋ‑ ‑kaa klɛ ’ka zru wlan ’le, ’ke ’ka gblaan Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ‑lɛɛ. ²³’Ke ’ka ‑o ye ’oo ye ’la ’wo zii’, ‑kaa wo ’ka zru ’ɛ ’kpɛn ’le; ’bhii‑ ’ka ‑o ‑a klɛ ’zi Mɛɛzan Zesu ‑la ni; ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa‑ klɛ ’zi bhaaplɛŋ mu do ‑kplɛn ni. ²⁴‑Amasrɔyi ’ka ’gbu ’a ’yaango dɔɔ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ’ka ’ciɛn ’la ꞊twa ’ka ’lɛɛ, ’ka nu ’bhɛ ’srɔɔwolɛ ’bhii‑ ’ka ’woye‑ ’ɛ ma ‑sra ’le. ’Ka ‑o yewo ’zi Mɛɛzan ’la ni ’bhɛ ‑le Krisi ’le. ²⁵’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan ’taawoa꞊ ’eyɔɔle, ’bhɛ zan nu ’bhɛ ma ‑sra ’srɔɔwolɛ. ‑Waanbhaa’ laa bhaaplɛŋ mu go ’eke‑ ma.

¹’Ka mu ‑kuŋlii mu, ‑ka ’kaa‑ yewonɛ mu ’ɛ ’kun ’elrele ’ke ’kaa klɛ ‑lɛdɔɔleya ma, ’bhɛ ’pegee ’ka ’laa ‑o bagolɛ. ‑Kaa ’yaango‑ ’bhii‑ ’ka mu ’gbu ‑kuŋlii ‑gbɛnɛ ’ɛ ’bhɛ ‑o laanima.

Pɔlu a ‑daŋma’ ‑liawli’

²‑Ka bo ’ka ’seriwole ma ’taŋii, ’ka ’yri ’laa golɛ ’ka ’gbu ‑za ’le ‑a klɛle ma, ’ke ’ka ‑Waanbhaa’ ’pubɔ‑ ’bhɛ ta. ³’Bhɛɛ‑ ’ezin‑, ‑ka ’ka ’seriwo ‑Waanbhaa’ ni ’waa‑ ‑za ma, ’kooko‑ ‑e ’bhɛ bhla ‑lrele’ na ’o ni ’bhɛɛ‑ ’o sɔ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wole, ’bhɛ ’pegee ’ke ’o sɔ Krisi a gaanyiza ’ɛ ’pele mɛɛ mu ni. ’Ŋ ’yoo‑ ‑zɔn ‑kaso ’yi ’bhɛla‑ ma. ⁴‑Ka ’ka ’seriwo ’mi a ‑za ma, ’kooko‑ ’ŋ sɔ ’yee‑ gaanyiza ’ɛ ’wole‑ mɔkpɛn’ ni kpataakpa, ’bhɛɛ‑ ‑wa ‑yima’ ’elrele, ’bhii‑ ‑ya ꞊pia ’ŋ ni ’an klɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑.

⁵‑Ka klɛ ‑zadɔ’ mu ’le ’kaa‑ ’taawogbɛya ’ɛ ’yi mɛɛ ’la zan mu laa ‑Waanbhaa’ dɔ ’mu ’pleŋ‑. ’Ka sɔ ‑za yɛkɛ‑ ’la klɛle‑, ’waati ’tɔle‑ ’waati, ‑ka ’bhɛɛ‑ klɛ. ⁶’Ke ’ka ‑o ‑jan ’oo ‑jan ’la ’wole mɛɛ mu ni, ‑kaa ’to ‑e klɛ ‑jan ’nrale‑ ’le; ’bhɛɛ‑ ‑e klɛ ‑o ‑lre jan ’le. ’Kooko‑ ’ke ‑o ’ka ’lrɔkpaa‑ ‑za ’oo ‑za ‑la ma, ’ka sɔ ’bhɛ zikpale ‑o ’kpɛn ni do do.

Pɔlu ‑o ‑a ‑srawo’ zii’ Kolɔsi Zesu ’yi mu ’ɛ ma

⁷‑Kɔɔ’ nɛɛnɛ‑ Tisiki nu ’mi ta ‑jan mu ’ɛ ’kpɛn ’wolɛ ’ka ni; ‑a ‑za sɔ ’o ni ’egbɛnɛle, ’bhɛɛ‑ ‑a zru ‑o do Mɛɛzan Zesu ni, ’bhɛɛ‑ ’o ’pegee ’yele‑ ’bhɛ a ye ’ɛ ’wo zii’ ’eke‑ zi. ⁸’Mi ’gbu ’a ’lawlɛnna ‑a ma ’ke ’an ’winbɔ‑ ’ka ta ye, ’o ta janwo zayi’ ’ka ni, ’bhɛɛ‑ ’kooko‑ ’ke ’kaa ꞊ya, faŋgan‑ baan’ nu dɔ ’ka ta. ⁹’Ŋ ’yoo‑ ‑kɔɔ’ nɛɛnɛ‑ Onezimu ’kpa zii’ ’yee‑ Tisiki ba, ’bhɛɛ‑ ’ŋ ‑wo winbɔ ’ka ba ye. Onezimu zru ‑o do ’o ni, ’bhɛɛ‑ ‑a ‑za sɔ ’o ni ’egbɛnɛle, ’bhɛ ’pegee ’ka ’gbu a mɛɛ ‑le ’kɛle‑. ‑Za ’oo ‑za ’la ꞊kla ‑gɛ, ‑o nu ’bhɛ ’kpɛn ’yipelɛ ’ka ni ye.

¹⁰Arisitaki ꞊la ’o ’pegee ’bhɛ ‑o ‑kaso ’yi ‑gɛ, ’bhɛ ’ka ’pubwa‑; ’duŋ‑ Banabasi a yewoyɔɔn Maki ’ka ’pubwa‑ ’ezin‑. ’O ’ka ’kpeelɛkaan ’elwale gban ‑sɔ ’yee‑ Maki ’la ba zayi’ dɔɔ ’kee‑ ‑nwa ’ka ba, ‑kaa ’cieya‑ klɛ ’elrele. ¹¹‑O ‑yaa mɛɛ ’la zan sii Zesu Zutusi, ’bhɛ ’ka ’pubwa‑ ’ezin‑. ’Woo‑ mɛɛ yaga ’la bhe, ’wola‑ ’pegee ’mi ‑o yewo ’eke‑ zi ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑jan ’ɛ ’wolele mɛɛ mu ’ɛ ni. ’Wole‑ ’ke Zuufu mu ’la ꞊wlaa Zesu ’yi ‑gɛ ’mu ’le. ‑O faŋgan‑ ‑dwa ’mi ta ’egbɛnɛle.

¹²’Bhɛɛ‑ ’ezin‑, ‑kɔɔ’ nɛɛnɛ‑ Epafrasi ’ka ’pubwa‑. ’Bhɛ ‑o ’ezin‑ ’ka ’gbu a mɛɛ mu ’ɛ do ’le. ’Bhɛɛ‑ ‑yoo ’ke Zesu Krisi a yewonɛ ’lrele‑ do ’le. ‑A nii‑ ’wlale‑ ‑o ‑a ’seriwole ’yi ’kaa‑ ‑za ma ’taŋii, ’kooko‑ ’kaa‑ ’kpaleya ’ɛ baan’ kla ‑a ba, ’bhɛɛ‑ ’ka dɔ ’eglɔɔle, ’ke ’ka ’yriwlale klɛ ‑Waanbhaa’ zru maza ’ɛ ’kpɛn klɛle ma. ¹³Wlan ’ɛ ni, ’ka mu Kolɔsi mu ’pegee Laodise Zesu ’yi mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ Yerapolisi Zesu ’yi mu ’ɛ ’kpɛn, ’ka ‑za ‑o Epafrasi ’kɔɔ ’eglɔɔle; ’mi ’gbu ‑o ’bhɛ ’srɛ ’le. ¹⁴‑Kɔɔ’ ’yiɛnii ‑drɔɔdrɔɔ’ mi Luki ’pegee Demasi ’ka ’pubwa‑ ’ezin‑.

¹⁵‑Kɔɔ’ nɛɛnɛ‑ Zesu ’yi mu ’la ‑woo Laodise ‑wa ’ɛ ta, ‑ka ’mu ’pubɔ‑ ’o ni. ’Bhɛɛ‑ Nifa ’pegee Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’la kla ’eke‑ ba ‑yaa’ ’fɛ ’ɛ ꞊la, ‑ka ’mu ’pubɔ‑ ’o ni ’ezin‑. ¹⁶’Ke ’ka ꞊yaan ’yee‑ ’lɛtrɛ ’lɛɛ‑ tapelele ’waati ’la ba, ‑kaa na Laodise Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ ni, ’bhɛɛ‑ ’mu ’a tape ’ezin‑. ’Duŋ‑ ’lɛtrɛ ’kɛla ꞊kaan Laodise, ’ke ’bhɛ ꞊wlaa ’ka ba ye, ’ka mu ’bhɛ tape ’ezin‑. ¹⁷‑Kaa pe Arisipi ni dɔɔ Mɛɛzan Krisi ’a ’siila‑ ye ’la ’kaama‑, ‑e ’bhɛ ‑gblakun’ ’kee‑ ’bhɛ wo ’elrele.

¹⁸’Mi Pɔlu ’gbu ‑le ’sɛwɛyɔɔn ’lɛɛ‑ dɛ ’zi ’ŋ ’gbu ’kɔɔ dɔɔ: «’Mi Pɔlu ’ka ’pubwa‑.» ’Mi ‑o ‑kaso ’la ’yi ‑gɛ, ’mi ‑za ’laa golɛ ’ka ’kpee. Bhaa ‑Waanbhaa’ ’ka ‑dɔɔbo’!