PƆLU ’LƐTRƐ ꞊LWA MI ’LA ꞊KPAA KORƐNTI ‑WA ’Ɛ TA ZESU ’YI MU ’Ɛ NI

Pɔlu ’lɛtrɛ ꞊lwa ’la ꞊kpaa Korɛnti ‑wa ’ɛ ta Zesu ’yi mu ’ɛ ni ’bhɛ ŋgblo

Korɛnti ‑wa ’ɛ ’yaa‑ Akayi ’klɛɛn ’ɛ ’yi ‑wa ‑gbɛnɛ do ’le. Akayi ’klɛɛn ’ɛ ’bhɛ ‑le ‑o ’klɛɛn ’la sii ‑zɔn Grɛki mu a ’klɛɛn ’bhɛ ’le. Korɛnti mu ’ɛ ’yaa‑ ’ke yogba mu ’pegee ‑yanbhɔɔya dɛ mu ‑gbɛnɛ mu ‑la ‑le. Lɛɛ mia plɛ bhɛ ’srwayiziɛ mi ’ɛ ma Zesu ’yale‑ ’ɛ blaan, Pɔlu ‑ja ’yee‑ Korɛnti ‑wa ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑e lɛɛ do yɛkɛ‑ ‑gaa ’bhɛ ꞊nɔɔ ye. Korɛnti mu ’la ꞊wlaa Zesu ’yi, ‑e ’mu ꞊klaa ’eke‑ ba, ’bhɛɛ‑ ’mu ꞊kla Zesu ’yi mu ’lɛdo‑ ’le (Klɛza 18). Pɔlu ‑yaa bhla ’la ba Efɛzi ‑wa ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ‑e ’yee‑ ’lɛtrɛ ꞊lwa ’lɛɛ‑ ꞊kpaa Korɛnti Zesu ’yi mu ’ɛ ni. ’Lɛtrɛ ’lɛɛ‑ ’kpale‑ ‑lɛɛ Korɛnti Zesu ’yi mu ’ɛ ’ke mu ‑za ’ke mu ‑yilrɔkpaa ’yee‑ Pɔlu ma ’lɛtrɛ ’bhɛɛke‑ do ’yi. ’Bhɛla‑ ‑yile, ‑ya ꞊pia ‑a nɛɛnɛ‑ Zesu ’yi mi do ni ’kaa ’bhɛ ’yee‑ ’lɛtrɛ ’lɛɛ‑ dɛ ‑a ni (Korɛnti ꞊Lwa mi 1.1). ‑E ’yee‑ ’lɛtrɛ ’lɛɛ‑ ’yiciɛnna ‑lɛ plɛ.

‑A ‑lɛ ꞊lwa mi ’ɛ ’yi (Korɛnti ꞊Lwa mi 1-6), Pɔlu ’pegee Korɛnti Zesu ’yi mu ’ɛ ‑woo ’eke‑ ta jan ꞊maa. ’Duŋ‑, Pɔlu ‑za yaga ‑glɔɔ ’gbu ‑la ‑yipia ’yee ’lɛtrɛ ’ɛ ’lɛ ‑lwa mi ’lɛɛ‑ ’yi:

1. Korɛnti Zesu ’yi mu ’ɛ waa ’eke‑ ‑yima’, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑yiciɛnle ‑o. (Korɛnti ꞊Lwa mi 1.1-10; 4.21)

2. ‑O do ’bhɛ ’gbu dɛ na ’ɛ do ꞊kla ’bhɛ ’gbu na ’le (Korɛnti ꞊Lwa mi 5).

3. Korɛnti Zesu ’yi mu ’ɛ ge ’eke‑ ’le ‑klu ta ‑Waanbhaa’ dɔ kle mu ’ɛ ba (Korɛnti ꞊Lwa mi 6), Pɔlu ‑o ‑liala dɔɔ ’woo‑ Zesu ’yi mu ’ɛ ‑woo pleŋ ‑yraladɔ maza mu ’yrɛbago ’eke‑ pleŋ‑, ’bhɛɛ‑ ‑o ’kpale‑ bo do ma.

‑A ‑lɛ plɛ mi ’ɛ ’yi (Korɛnti ꞊Lwa mi 7-16), Korɛnti Zesu ’yi mu ’ɛ ‑za mu ’la ’yilrɔkpaa Pɔlu ma, ‑e ’mu ’lɛkwan‑ ‑o ni ’lɛtrɛ ’lɛɛ‑ ’yi. ‑A ‑lɛ ’srwaplɛ‑ mi ’ɛ ’yi, ‑e gwlɛnna yaaza ‑janwoa. ‑A ‑lɛ ’srwaa‑ mi ’ɛ ’yi ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ ‑a vu ta do mi ’ɛ ma, ‑ya ꞊pia ‑o ni dɔɔ ‑woo ’gbu ’klɔsikun yo mu a ‑za ma. ‑E ‑we ’zi ’ke Mɛɛzan a pɛbhle ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’le (Korɛnti ꞊Lwa mi 1.2-34). ’Bhɛ blaan, ‑e pe ‑o ni dɔɔ ‑o Lii ’Weŋ ’ɛ ’bhɛ a ’seŋ mu ’ɛ ziglin‑, ’bhɛ ’pegee ‑o bo ’sɔniya ’yi (Korɛnti ꞊Lwa mi 12-14). ‑E gbaa mu bweza gale ba ‑janwoa (Korɛnti ꞊Lwa mi 15).

’Yee‑ ’lɛtrɛ ’lɛɛ‑ ’lɛwlayrɛ ’ɛ nɔɔ‑ jan ’ɛ ’bhɛ ‑le ‑a ‑lɛ vu ta ’srwado‑ mi ’ɛ ’le (Korɛnti ꞊Lwa mi 16). ’Yee‑ Pɔlu ‑o ‑a geza ’ɛ Korɛnti ‑wa ’ɛ ta ’bhɛ ’wo zii’, ‑a nɔɔ‑ Zesu ’yi mu ’ɛ taglin‑ zayi’, ’bhɛɛ‑ ‑e nu ‑o ‑gɔli’ ’la ꞊kpaa ’eke‑ ta Zeruzalɛmu Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ ni ’bhɛ ’silɛ‑. ‑E ’yee‑ ’lɛtrɛ ’lɛɛ‑ ‑yaan ‑o ‑liale’ ’pegee ‑o ’pubɔlele mu ‑la ‑le.

1

Pɔlu ’pegee Sɔsitɛni a ’pubɔwli

1’Mi Pɔlu ’la ‑e ‑swa ‑Waanbhaa’ ni ’ke ‑yoo ’ŋ sii, ’bhɛɛ‑ ‑ye ’ŋ ꞊klɛ ’ke Zesu Krisi a ’winbɔwo mi ’le, ’mi ’pegee ’ŋ nɛɛnɛ‑ Sɔsitɛni ‑le ’lɛtrɛ ’lɛɛ‑ ’kpa zii’ ’ka ni, 2’ka mu ’la ’ka ‑o ‑Waanbhaa’ a mɛɛ ‑lɛdo’ ’le Korɛnti ‑wa ’ɛ ta, ’o ’ka ’pubwa‑. ’Yee‑ ‑Waanbhaa’ ’gbu ’ka ꞊kla ‑yaa’ pɛ ’le, ’ka ’pegee Zesu Krisi a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi. Mɛɛ ‑vin mu ’la ’kpɛn ‑o ’drunyan ’ɛ ’yi yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑woo kpa Mɛɛzan Zesu Krisi ’tɔ ’ɛ ’yi, ‑e ’ka mu ’pegee ’mu ’siila‑, ’kooko‑ ’ka klɛ ’weŋ. Zesu Krisi ‑o ‑waa’ Mɛɛzan ’le, ’bhɛɛ‑ ‑yoo’ ’o mɔɔ a pɛ Mɛɛzan ’le ’ezin‑. 3Bhaa ‑kɔɔ’ Dɛ ‑Waanbhaa’ ’pegee Mɛɛzan Zesu Krisi ‑li ’ka ma, ’bhɛɛ‑ ‑o yilabla ’na ’ka ni.

Pɔlu ‑o ‑Waanbhaa’ ’pubɔ‑ ’zi

4‑Waanbhaa’ ‑lileya ’la ’naa‑ ’ka ni Zesu ’srɔyi, ’bhɛla‑ ‑zayile ’an ’pubɔ‑ ’waati ’ɛ ’kpɛn ba ’kaa‑ ‑za ma. 5‑Amasrɔyi ’ka ’pegee Krisi a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi, ‑Waanbhaa’ ’ka ‑gbaa pɛ ’kpɛn ba, ’bhɛɛ‑ ‑yoo ‑paa ’ka ta. ‑E ‑zadɔ’ ma ‑jan ‑naa ’ka ni, ’bhɛɛ‑ ’ka ‑za ‑bebe dɔ ’yee‑ ‑Waanbhaa’ ba zayi’. 6’O Zesu Krisi a ‑jan ’la ꞊woa ’ka ni, ’kaa ’yimaa‑, ’bhɛ ’pegee ’kaa ꞊kwan ’ka gbɛ plɛ ’le; ’bhɛɛ‑ ’kaa ꞊twa ’ka ’kpee ’elrele. 7’Bhɛla‑ ‑zayi’, Lii ’Weŋ a ’seŋ maza ’ɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ’kaanlɛ‑ ’ka ma; ’ka mu ’la ’ka ‑o Mɛɛzan Zesu Krisi ’nu yi ’ɛ magbɛn ’zi bhe. 8’Yee‑ ‑Waanbhaa’ ’gbu ‑le nu ’ka dɔlɛ ’eglɔɔle ’kaa‑ ’kpaleya ’ɛ ’yi ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ Mɛɛzan Zesu Krisi ’nu yi ’ɛ ma; ’kooko‑ ’kee‑ ꞊nwa, waa ‑za ’yɔɔ‑ ’kedo‑ ’kpɔ ye ’ka zi. 9‑Amasrɔyi ‑Waanbhaa’ ‑liiwli’ ‑o do. ’Yee‑ ‑Waanbhaa’ ’gbu ‑le ’ka ’siila‑ dɔɔ ’ka mu ’pegee ‑a Gbe Zesu Krisi ’la ‑yoo ‑kɔɔa’ Mɛɛzan ’le ’ka ’kpa do ma.

ZESU ’YI MU ‑LƐDO’ ’Ɛ ’YICIƐNZA

Korɛnti ‑wa ’ɛ ta Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ ’yiciɛnle ‑o

10’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ’mi ‑o ‑sromabɔ ’zi ’ka ni Mɛɛzan Zesu Krisi ’tɔ ’ɛ ’yi dɔɔ ‑ka ’kpa do ma. ’Ka ’laa ’tolɛ‑ ’ke ‑za ’kedo‑ ’kpɔ ’ka ’yiciɛn‑; ‑ka ’kpa do ma ‑za ’ɛ ’kpɛn ’yi, ’ke ’ka ’kpeejan‑ ’pegee ’ka zru maza klɛ do ’kpɔ. 11Wlan ’ɛ ni, ’an ꞊maa Klowe a ’fa ’la mu ’ɛ ta dɔɔ ’ka ’yiciɛnle ‑o. 12‑Za ’la ’bhɛ ‑o ’ka ’pleŋ‑ ’bhɛ ‑le ‑gɛ: ’ka ’kpɛn do do ‑liiwli’ gole ‑o ’eke‑ ma. ’Ka ’ke ’a pe dɔɔ ’bhɛ ‑o Pɔlu ‑la zi; ’bhɛɛ‑ ’ka ’ke ’a pe ’ezin‑ dɔɔ ’bhɛ ‑o Apolɔsi ‑la zi; ’bhɛɛ‑ ’ka ’ke ’a pe ’ezin‑ dɔɔ ’bhɛ ‑o Piɛri ‑la zi; ’bhɛɛ‑ ’ka ’lɛdo‑ ’a pe ’ezin‑ dɔɔ ’bhɛ ‑o Krisi ‑la zi. 13’Ka ’kpee ma Krisi ’yiciɛnle ‑o ɛɛ? ’Mi Pɔlu ‑le ‑gaa ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta ’ka ni ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ taa‑ ‑o ’ka ’wiiŋfia꞊ ‑yi ba ’mi Pɔlu ‑la ’tɔ ’yi ɛɛ?

14’Mi ‑Waanbhaa’ ’pubɔ‑, ‑amasrɔyi ’naa ’ka ’kedo‑ ’kpɔ ’wiiŋfɛlɛ ‑yi ba Zesu ’tɔ ’yi; ’ke yaa ’e go Kripusi ’pegee Gayusi ba. 15’Bhɛ ya ’ɛ ’yi bhe, mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa sɔ ‑a pele‑ dɔɔ ‑o ’ka ’wiiŋfia꞊ ‑yi ba ’mi ’tɔ ’yi. 16’Bhɛɛ‑ ’ezin‑, ’mi Sitefanasi a ’fa ꞊la mu ’ɛ ’wiiŋfia꞊ ‑yi ba, wlan ‑le ’bhɛ ’le. ’Duŋ‑ ’ke ’bhɛ go ‑a ‑yi, ’naa mɛɛ ‑bhɛɛke’ do ’kpɔ ’wiiŋfɛlɛ ‑yi ba. 17‑Amasrɔyi Krisi ’laa ’mi ’winbɔlɛ mɛɛ mu wiiŋfɛyrɛ nɔɔ‑ ‑yi ba; ’duŋ‑ ‑yoo ’ŋ ’winbwa‑ ’kaa ’ŋ ’nu ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’wo mɛɛ mu ni. ’Bhɛɛ‑ ’naa ‑o ’bhɛ ’wo zii’ bhaaplɛŋ mu a ‑zadɔleya ma ‑janwo’ gbɛya ’ɛ ’yi, ’kooko‑ ’bhɛ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wole‑ ‑glɔɔya’ laa go ’bhɛ ’yi.

Zesu Krisi ‑le ’ke ‑Waanbhaa’ a ‑glɔɔya’ ’pegee ‑yaa’ ‑zadɔleya ’ɛ ’le.

18Wlan ’ɛ ni, ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wole‑ ’ɛ ’ke ’wa pe dɔɔ Krisi ‑gaa ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta, ’bhɛ ‑o ’ke ‑kwa maza ’le mɛɛ ’la zan mu nile ‑o ‑Waanbhaa’ a zi ’ɛ ta ’mu ’yrɛ ’yi. ’Duŋ‑ ‑kɔɔ’ mu ’la ‑kɔɔ’ ‑o ‑bhee zi ’ɛ ta, ’bhɛ ‑o ‑kɔɔ’ mu ‑yrɛ ’yi ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ a ‑glɔɔya’ ’le. 19Wlan ’ɛ ni, ’kɛla yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi ’bhɛ ‑le ‑gɛ: «’Mi nu ‑zadɔ’ mu a ‑zadɔleya ’ɛ ’siɛlɛ‑, ’bhɛɛ‑ ’ŋ nu mɛɛ yikanle mu a yikanleya ’ɛ klɛlɛ bhaama za ’le.»20’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ‑zadɔ’ mu sɔ ‑mɛ pɛ jan ‑la wole‑ ’ezin‑ ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ Zuufu mu a ’Toŋ daan mu ’ɛ sɔ ‑mɛ pɛ jan ‑la wole‑ ’ezin‑ ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi zaabɔ mu ’ɛ sɔ ‑mɛ pɛ jan ‑la wole‑ ’ezin‑ ɛɛ? ‑Waanbhaa’ ’gbu ’a ‑zrɔnna ’bhii‑ ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi ‑zadɔ’ mu ’ɛ ‑waa’ zadɔleya ’ɛ ‑yoo ’ke ‑kwa maza ‑la ‑le.

21Wlan ’gbu ’ɛ ni, ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi mu ’ɛ ‑waa’ pɛ ‑zadɔleya ’ɛ ’yi, waa ’sɔlɛ‑ ‑Waanbhaa’ dɔle‑ ’bhɛ a pɛ ‑zadɔleya ’ɛ ’yi. ’Bhɛɛ‑ ‑woo Krisi gaza ’ɛ ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta ’bhɛ ’wole‑ ’ɛ ’ye zii’ ’ke ‑kwa maza ’le; mɛɛ ’la zan mu ’e ꞊kpaa ’bhɛ ‑Jan ’Nrale‑ wole ’ɛ ’yi, ‑e ‑swa ‑Waanbhaa’ ni ’kee‑ ’mu go ‑za ’yi. 22Zuufu mu ‑o ‑a zi ’bhii‑ ’o ’sɔle‑ maza mu klɛ ’mu ‑yrɛ ma, ’bhɛɛ Grɛki mu ‑o ‑zadɔleya ‑la ‑glin ’zi. 23’Duŋ‑ ’o mɔɔ ‑o Krisi gbaanza ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta ’bhɛ ‑jan ’nrale‑ ’ɛ ’wo zii’, ’bhɛ ‑jan ‑glɔɔn ’ɛ ’bhɛ ’laa ‑o ’ke wopɛ ’le Zuufu mu ’ɛ ba, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑o ’ke ‑kwa maza ’le Zuufu kle mu ’ɛ ’yrɛ ’yi. 24’Duŋ‑ ‑Waanbhaa’ mɛɛ ’la zan mu ‑siila ‑yaa’ pɛ ’le, ’kee‑ ‑kla Zuufu mu ’le oo, ’kee‑ ‑kla Zuufu kle mu ’le oo; Krisi ‑o ’bhɛ zan mu ‑yrɛ ’yi ’ke ‑Waanbhaa’ a ‑glɔɔya’ ’pegee ‑yaa’ ‑zadɔleya ’le. 25‑Amasrɔyi bhaaplɛŋ mu ‑Waanbhaa’ a ‑za mu ’la kun ’bhii‑ ‑kwa maza, ‑zadɔleya ‑o ’mu ’yi ’ke ’bhɛ kan bhaaplɛŋ mu a ‑zadɔleya ’kpɛn ta. ’Bhɛɛ‑ ‑o ‑Waanbhaa’ a ‑za mu ’la kun ’bhii‑ faŋgan‑ kle maza mu, ’mu faŋgan‑ ‑glɔɔ ’yiya‑ bhaaplɛŋ mu a pɛ faŋgan‑ ’ɛ ni.

26’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ‑ka ’ka ’gbu ’siigbɛya ’ɛ ‑Waanbhaa’ ’kɔɔ ’bhɛ ‑glin doo, ’bhɛɛ‑ ’ka nu ‑a ’yaangolɛ bhaaplɛŋya ’ɛ ma, ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ ’ka mu ’la ’siila‑, ’bhɛɛ‑ ‑e ’ka ‑gwa ‑za ‑yi; ‑zadɔ’ mu ‑bebe ’pegee mɛɛ gblaan ‑bebe ’laa ‑o ’ka ba, ’bhɛɛ‑ ’ka ‑bebe ’laa ‑o ’ke ‑bhleŋgbe mu a ‑gbaa ‑lii mu ’le. 27’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, bhaaplɛŋ mu ‑za ’la kun ’bhii‑ ‑kwa maza, ‑Waanbhaa’ ’bhɛɛ‑ makwan‑ ‑yaa’ pɛ ’le, ’kooko‑ ‑e ‑yraladɔ ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi ‑zadɔ’ mu ’ɛ ma. ’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi ’ezin‑ bhe, bhaaplɛŋ mu ‑za ’la ye ’bhii‑ faŋgankleya maza, ’yee‑ ‑Waanbhaa’ ’bhɛɛ‑ makwan‑ ‑yaa’ pɛ ’le, ’kooko‑ ‑e ‑yraladɔ ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi faŋgan‑ ma mɛɛ mu ’ɛ ma. 28’Drunyan ’lɛɛ‑ ’yi mu ’ɛ ‑o pɛ mu ’la ye ’bhii‑ bhaama za mu, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑woo mavɛɛ, ’bhɛ ’pegee ’ke ’mu ’laa ‑o ‑yrɛ ’yi pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’le, ‑Waanbhaa’ ’bhɛɛ‑ pɛ mu ’ɛ makwan‑; ’kooko‑ ‑o pɛ mu ’la ‑za kun ’eglɔɔle ‑e ’mu siɛ ’ke bhaama za mu ’ɛ ’le. 29‑E ’bhɛ ꞊kla ’bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi bhe, ’kooko‑ bhaaplɛŋ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa sɔ ’bhɛ ’gbu magbaandɛle ’yee‑ ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ’yi. 30’Yee‑ ‑Waanbhaa’ ’gbu ‑le ’ka ’pegee Zesu Krisi ꞊kpaa do ma, ’bhɛɛ‑ Krisi ‑kla ‑zadɔleya ’la da ‑Waanbhaa’ ba ’bhɛ ’le. ’Yela‑ ’srɔyi, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ ‑kɔɔ’ ’lɛdɔɔla ‑a ‑yrɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑kɔɔ’ ꞊kpaa ’edaŋma ‑yaa’ pɛ ’le, ’bhɛ ’pegee ‑e ‑kɔɔ’ tagbawoa. 31’Bhɛla‑ ‑zayile, ‑a yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ: «’Ke mɛɛ ’la zan ‑o ‑a zi ’bhii‑ ‑ya ’gbu ’wasowo, ’bhɛ zan ’bhɛ ’wasowo Mɛɛzan Krisi klɛza ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’yi.»

2

Pɔlu ‑o ‑Waanbhaa’ a ‑Jan ’ɛ ’wo zii’ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑

1’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ’ŋ gelawoa ’ka ba ‑Waanbhaa’ a gaanyiza ’la tagaanle ‑yaa ’bhɛ ba janwolɛ ’ka ni, ’naa klɛlɛ ‑jan ‑gbɛnɛ ‑gbɛnɛ mu wolele ’ka ni ’bhii‑ ’sɛwɛdɔ mu ‑gbɛnɛ mu ’ɛ gbɛɛn‑, ’bhɛɛ‑ ’naa ’a zrɔnlɛ ’ka ’ni ’bhii‑ ’mi a pɛ ‑zadɔleya ’ɛ gblaan ‑yiya’ ’ke ’bhɛ kan ‑waa’ pɛ ‑zadɔleya ’ɛ ta. 2‑Amasrɔyi, ’ŋ ’yaa‑ ’ka ’pleŋ‑ ’waati ’la ba, ’mi ’a ꞊kpaa dɔɔ ’naa ‑o ’ŋ ’nii‑ ’nale pɛ ‑bhɛɛke’ do ’kpɔ dɔle ni, ’ke yaa ’e go Zesu Krisi dɔle ba, ’bhɛ ’pegee ‑a gbaanza ’ɛ *‑yrigbɛɛle ’ɛ ta ’bhɛ ba. 3’Mi ’gbu ’yaa‑ ’ka ’pleŋ‑ ’waati ’la ba, faŋgan‑ ’laa ‑yaa ’ŋ ta, ’bhɛɛ‑ ’ŋ ꞊yaa bɛɛn ’zi ‑gblaan ’ɛ ’kɔɔ. 4’Mi ’an pɛ mɛɛ mu daangbɛya ’ɛ ’pegee ’ŋ ’yaa‑ ‑Jan ’Nrale‑ ’la ’wo zii’, ’naa ‑yaa ’mu klɛ ’zi ’ke ‑janwole ‑gbɛnɛ ‑gbɛnɛ mu ’le ’bhii‑ bhaaplɛŋ a ‑zadɔleya maza jan gbɛɛn‑, ’duŋ‑ ’ŋ Lii ’Weŋ ’ɛ ’bhɛ a ‑glɔɔya’ ’ɛ ‑zrɔnna gbɛ ’ɛ ’kpɛn ma. 5’Ŋ ’bhɛ ꞊kla, ’kooko‑ ’kaa‑ ’kpaleya ’ɛ ‑Waanbhaa’ ’yi ’ɛ ’bhɛ kli gbaanle laa klɛ bhaaplɛŋ mu a ‑zadɔleya ta, ’duŋ‑ ’ke ’bhɛ kli gbaanle klɛ ‑Waanbhaa’ a ‑glɔɔya’ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ta.

‑Waanbhaa’ a ‑zadɔleya

6’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’woo‑ ‑janwo zii’ ‑zadɔleya ’la ba zayi’ Zesu ’yi mu ’la ’yrɛbakaan gban ’mu ‑la ni. ’Bhɛ ‑zadɔleya ’ɛ ’pegee ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi pɛ ’ɛ waa ‑o do, ’bhɛɛ‑ yaa da ‑glɔɔya’ mu ’la ’kpaale‑ ‑o ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi mu ’ɛ ta ’mu ba. ‑Amasrɔyi ’bhɛ ‑glɔɔya’ mu ’ɛ ’mu ‑o ’ke ’siɛ pɛ ’le. 7’Duŋ‑ ’woo‑ ‑Waanbhaa’ a pɛ ‑zadɔleya ’ɛ ’bhɛ ‑la ‑janwo’ zii’, ’bhɛ ‑o ’ke gaanyiza ’le; ’bhɛɛ‑ ‑a gaanle ‑o ’drunyan ’yi mu ’ɛ ma. ’Sani‑ ’drunyan klɛle pleŋ‑ ‑Waanbhaa’ ’kɔɔ, ‑e ‑kɔɔ’ ’lɛtwa꞊ ’bhɛɛ‑ ‑zadɔleya ’ɛ ba; ’kooko‑ ‑e klɛ ‑kɔɔa’ pɛ ’tɔbhɔleya ’le ‑Waanbhaa’ ba. 8’Drunyan ’lɛɛ‑ ’yi mɛɛ gblaan mu ’ɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ’yee‑ ‑zadɔleya ’lɛɛ‑ dɔlɛ. ’Kee‑ ’kpa ‑wa dɔ bi, waa ‑yaa nu a ’tolɛ‑ ’ke ‑o Mɛɛzan ’tɔbhɔle ’ɛ gbaan ‑yrigbɛɛle ’ɛ ta ’bhɛɛ‑ ‑wa dɛ. 9’Duŋ‑ ’bhii‑ ‑a yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ dɔɔ:

«Bhaaplɛŋ ‑yrɛ ’laa ‑za mu ’la ’yelɛ‑ ‑lido’,

’bhɛ ’pegee‑ bhaaplɛŋ laa ‑za mu ’la ’malɛ‑ ‑a ’trɔn ’le;

’bhɛɛ‑ bhaaplɛŋ laa a ’kpeelɛdanlɛ pɛ mu ’la ma,

‑Waanbhaa’ ‑za sɔ mɛɛ ’la zan mu ni, ‑e ’mu ‑la ‑lɛtwa ’bhɛ pɛ mu ’ɛ ba.»

10’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’bhɛ ‑za mu ’la gaanle ‑yaa, ‑Waanbhaa’ ’mu ‑zrɔnna ‑kɔɔ’ mu ‑la ni ‑a Lii ’Weŋ ’ɛ ’le. Wlan ’ɛ ni, Lii ’Weŋ ’ɛ ‑e ‑za ’ɛ ’kpɛn ’yiglin‑ ‑a dɔ zayi’; ’ali‑ ’kee‑ ge ’kpalɛ‑ ‑Waanbhaa’ ’gbu a ‑za tagaanle mu ’ɛ ’kpɛn ta. 11Mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa bhaaplɛŋ ’kpeejan‑ dɔ, ’ke yaa ’e go ’yee‑ bhaaplɛŋ ’gbu ’nii‑ ’ɛ ba. ’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi ’ezin‑ bhe, mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑Waanbhaa’ ’kpeejan‑ mu dɔ, ’ke yaa ’e go Lii ’Weŋ ’ɛ ’bhɛ do ‑kplɛn ba.

12’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ‑kɔɔ’ mu Lii ’la ’srɔɔwoa‑, ’bhɛ ’laa da ’drunyan ’lɛɛ‑ ’bhɛ ’yi. ’Duŋ‑ ’bhɛ Lii ’ɛ ‑daa ‑Waanbhaa’ ‑la ba. ‑E ’bhɛ Lii ’ɛ ꞊naa ‑kɔɔ’ mu ni, ’kooko‑ ‑e pɛ ‑lrele’ mu ’la ꞊naa ‑kɔɔ’ ni, ‑kɔɔ’ sɔ ’mu dɔle‑. 13’Waa ‑o ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’wo zii’ bhaaplɛŋ a ‑zadɔleya ma; ’duŋ‑ Lii ’Weŋ ’ɛ ‑yoo’ daan ’zi ’kɛla ’le ’o ’bhɛɛ‑ ’wo zii’. ’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ’o ‑Waanbhaa’ a wlan mu ’ɛ ’yipe‑ zii’ ’yee‑ Lii ’Weŋ ’ɛ ‑yaa’ ‑janwo’ gbɛya ’ɛ ’bhɛɛ‑ zi. 14’Duŋ‑ bhaaplɛŋ ’gbu dɔgbɛya ’ɛ ’yi, ’ke ‑Waanbhaa’ Lii ’Weŋ ’ɛ yaa ‑o ‑a ‑yi, yaa sɔ dɔle‑ wlan mu ’la da ’yee‑ Lii ’Weŋ ba ’mu ꞊la. ’Bhɛ mu ‑o ‑a ‑yrɛ ’yi ’ke ‑kwa maza mu ’le. ’Bhɛɛ‑ yaa sɔ ’mu dɔle‑ ‑titi, ‑amasrɔyi bhaaplɛŋ ’gbu ’laa sɔ ’mu dɔle‑ ’ke Lii ’Weŋ ’laa bhɔlɛ ‑a ba. 15’Ke Lii ’Weŋ ’ɛ ‑yoo mɛɛ ’la zan ’yi, ’bhɛ zan ’ɛ sɔ ‑za mu ’ɛ ’kpɛn bagole, ’bhɛɛ‑ ‑yoo dɔ. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa sɔ ’bhɛ zan ’ɛ ’kitikanle. 16‑Amasrɔyi, ‑a yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ:

«‑De ’gbu ‑le Mɛɛzan ’kpeejan‑ ’ɛ dɔ ɛɛ?

‑De ’gbu ‑le sɔ ‑a ‑liale’ ɛɛ? ’Duŋ‑ Krisi ’kpeejan‑ ’ɛ ‑yoo ’o mɔɔ ’gbu ‑la ’kpee.»

3

‑Waanbhaa’ a yewonɛ mu klɛza

1’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ’ŋ ‑ja ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ ’wolɛ‑ ’ka ba ye ’waati ’la ba, ’naa ’ka ’kunlɛ‑ ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ a Lii ’Weŋ ’ɛ ‑yoo mɛɛ ’la zan mu ’yi. Drɔɔn’ ’mi ‑janwoa ’ka ni ’ke ’ŋ ’ka kun ’bhii‑ ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi mu ’la ’taawo‑ ‑o ’gbu zru maza ta. ’Kpaleya Krisi ’yi a pɛ zi ’ɛ ta, ’ŋ ’ka ꞊kwan ’bhii‑ ‑nɛ ’yiɛntɛnnɛ mu gbɛɛn‑. 2’Ŋ ‑janwoa ’ka ni wogbɛya ’la ’yi, ‑e ‑kla ’bhii‑ ’ŋ ‑yɔn ‑la ‑naa ’ka ni ’bhii‑ ‑o ‑yɔn na ‑nɛ ’yiɛntɛnnɛ mu ni gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ‑Amasrɔyi ’ke ’ŋ ’yaa‑ pɛbhle ‑glɔɔ na ’ka ni, ’bhɛ ’laa ‑yaa nu ’sɔlɛ‑ ’ka ’kpee. ’Ali‑ ‑zɔn ‑li, ’ka ’laa sɔ pɛbhle ‑glɔɔ ’bhlele ‑titi, ‑amasrɔyi ’ka ‑o ’taawo zii’ ’ka ’gbu a bhaaplɛŋ zru maza ta ’bhii‑ ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi mɛɛ mu ’ɛ gbɛɛn‑. 3Wlan ’ɛ ni, zran ’pegee sra mu ‑o ’ka ’pleŋ‑. ’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ma, ’kaa‑ zrɔn ’zi ’bhii‑ ’ka ‑o ’taawo zii’ ’ka ’gbu zru maza mu ‑la ta, ’bhɛɛ‑ ’ka ’kpɛn ’pegee ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi mu ’ɛ ’ka ‑o do. 4’Ke ’ka ’pleŋ‑ mɛɛ do ’a ꞊pia dɔɔ: «’Mi ‑o Pɔlu ‑la zi». ’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’bhɛɛke do ’a ꞊pia ’ezin‑ dɔɔ: «’Mi ‑o Apolɔsi ‑la zi». ’Ka ’laa‑ zrɔn ’zi ’bhɛ ’yi ’bhii‑ ’ka mu ’pegee ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi mu ’ɛ ’ka ’taawogbɛya ’ɛ ’bhɛ ‑o do ɛɛ?

5Wlan ’gbu ’ɛ ni, Apolɔsi ‑o ’ke ‑mɛla ‑le ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ Pɔlu ‑o ’ke ‑mɛla ‑le ɛɛ? ’O mɔɔ ‑o ’ke ‑Waanbhaa’ a yewonɛ mu drɔŋ ‑la ‑le, ’bhɛɛ‑ ’o mɔɔ ‑la ’srɔyi ’ka ꞊swa ’ka ’kpale Zesu ’yi, ’bhɛɛ‑ Mɛɛzan ’seŋ yɛkɛ‑ ’la ꞊naa ’o ’kpɛn do do ni ’o ’bhɛɛ‑ wlata yewoa꞊. 6’Mi ’an pɛ yewole ’ɛ ꞊kla ’bhii‑ ’mi ‑yri diiŋ ’ɛ ꞊swa, ’bhɛɛ‑ Apolɔsi ‑yi ꞊klaa ‑a ta; ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ ‑le ’a ꞊kla ’bhɛɛ‑ ‑e gbaandia‑. 7’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, mɛɛ ’la zan ‑yri diiŋ ’ɛ ꞊swa, ’bhɛ ’pegee mɛɛ ’la zan ‑yi ꞊klaa ‑a ta, ’mu mɛɛ plɛ ’ɛ waa ‑o ’ke ‑za ’kedo‑ ’kpɔ ’le; ’fɔpe ‑Waanbhaa’ ’la ’bhɛ ’a ꞊kla ’bhɛɛ‑ ‑e gbaandia‑, ’bhɛ ‑le ‑za ’kpɛn ’win ’le. 8’Bhɛ ya ’ɛ ’yi bhe, mɛɛ ’la zan ‑yri diiŋ ’ɛ ꞊swa, ’bhɛ ’pegee mɛɛ ’la zan ‑yi ꞊klaa ‑a ta, ’mu mɛɛ plɛ ’ɛ ’kpɛn ‑o do. ’Bhɛɛ‑ ‑o ’kpɛn do do ye yɛkɛ‑ ’la ꞊woa, ‑Waanbhaa’ nu ’bhɛɛ‑ wlata ‑trɔn ’nalɛ‑ ‑o ni. 9‑Amasrɔyi, ’o mɔɔ ‑o ’ke ‑Waanbhaa’ a yewoyɔɔn mu ‑la ‑le, ’ka mu ‑le ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ a gba ’ɛ ’le.

’Bhɛɛ‑ ’ka ‑o ’ezin‑ ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ a ’fɛ ’bhɛɛ‑ ’le. 10‑Waanbhaa’ ‑lileya ’ɛ ma ‑e ’mi ꞊gbaa ‑yaa’ ’seŋ yɛkɛ‑ ’la ba, ’mi ’fɛgwlɛ‑ ’ɛ zibwa‑ ’bhii‑ ’fɛdɔ‑ mi kplankplan do gbɛɛn‑. ’Bhɛ blaan, ’ke mɛɛ ‑bhɛɛke’ do ’nule ’fɛgwlɛ‑ dɔlɛ ’bhɛ ta. ’Duŋ‑ ‑yoo ’bhii‑ mɔkpɛn’ ’e ’yrɛkpa ’mu a pɛ ’fɛgwlɛ‑ dɔgbɛya ’ɛ ba. 11Wlan ’ɛ ni, ’fɛgwlɛ‑ ’la ’bhɛ zibɔle ‑o, ’bhɛ ‑le ’ke Zesu Krisi ’le. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ ‑bhɛɛke’ ’laa sɔ ’fɛgwlɛ‑ ‑bhɛɛke’ zibɔle ’ezin‑. 12’Ke mɛɛ ’ke zan ’fɛgwlɛ‑ ‑dwa ’bhɛ ’fɛ gaan ’ɛ ta, ’ke ‑ya ‑kla ’ke ‑can ’le oo, ’kee‑ ꞊kla ’ke ‑gɔli’ ’pu ’le oo, ’kee‑ ꞊kla vlɛ ‑nɛ ’lrele‑ ‑za ‑glɔɔ mu ’le oo, ’kee‑ ꞊kla ’ke ‑yri ‑glɔɔ ’le oo, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑kla ‑gaa ’le. 13‑Kɔɔ’ ’kpɛn do do ’woye‑ ’ɛ ’lregbɛya ’ɛ ta nu ’pwɛlɛ‑ kpataakpa ’pɛɛlii‑ ’kitikan yi ’ɛ ’le. ’Bhɛ yi ’ɛ ’le, ‑kɔɔ’ ’kpɛn ’woye‑ ’ɛ ‑yoo ye ‑glɔɔn ’la ’le, ’tɛ ’ɛ nu ’bhɛ zrɔnlɛ. 14’Ke mɛɛ ’la zan ’fɛgwlɛ‑ ‑dwa ’yee‑ ’fɛ gaan ’ɛ ta, ’bhɛɛ ’ke ’tɛ ’ɛ yaa ’bhɛ ’kpacielɛ; ’bhɛ zan nu ’bhɛ ’woye‑ ’ɛ ma ‑trɔn ’srɔɔwolɛ. 15’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’fɛgwlɛ‑ ‑dwa ’yee‑ ’fɛ gaan ’ɛ ta, ’bhɛɛ‑ ’ke ’tɛ ’ɛ ‑ya ‑kpaciela; ’bhɛ zan laa nu ’bhɛ ’woye‑ ’ɛ ma ‑trɔn ’srɔɔwolɛ. ’Bhɛ zan nu golɛ ‑za ‑yi, ’duŋ‑ ‑e nu klɛlɛ ’bhii‑ ‑e ꞊mia ’tɛ ’yi.

16’Ka ’laa ’yaango ’bhii‑ ’ka mu ’gbu ‑le ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑a Lii ’Weŋ ’ɛ ‑yoo ’ka ’yi ɛɛ? 17’Ke mɛɛ ’la zan ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ’triŋdwa‑ ’ke ‑ya siɛ, ‑Waanbhaa’ nu ’bhɛ zan ’ɛ ’siɛlɛ‑ ’ezin‑. ‑Amasrɔyi ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ‑yoo ’weŋ, ’ka mu ’gbu ‑o ’bhɛɛ‑ ’le ’ezin‑.

18Mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ’bhɛ ’gbu ’yinilɛ. ’Ke mɛɛ ’la zan ’gbu ’kpee ma, ‑yoo ’ke ‑zadɔ’ mi ’le ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi mu ’ɛ ’yrɛ ’yi, ’bhɛ zan ’bhɛ ’gbu klɛ ’bhii‑ mɛɛ ’la zan ŋgblo laa ‑o ’bhɛ ta, ’kooko‑ ‑e ‑Waanbhaa’ a pɛ ‑zadɔleya ‑zeze ’gbu ’ɛ ’bhɛ ’srɔɔwo‑. 19‑Amasrɔyi, ’drunyan ’yi mu a ‑zadɔleya ’ɛ ’bhɛ ‑o ’ke ’truu‑ maza ’le ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ’yi. ’Bhɛɛ‑ wlan ’gbu ’ɛ ni, ‑a yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’yi dɔɔ: «‑Waanbhaa’ ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi ‑zadɔ’ mu ’ɛ kun ‑o ’gbu a ‑dawli’ ma bhee ’ɛ ’yi.»20’Bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ‑ya ꞊pia ’ezin‑ dɔɔ: «‑Waanbhaa’ ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi ‑zadɔ’ mu ’ɛ ’kpɛn ’kpeejan‑ dɔ, ’bhɛɛ‑ ‑ya ’yaango‑ ’bhii‑ ‑o ’kpeejan‑ mu ’ɛ ‑woo ’ke bhaama za ’le.»21’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ’bhɛla‑ ‑zayile bhe, mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ’bhɛ ‑baalɛ’ ’bhɛ ’tanyɔɔn bhaaplɛŋ mu ’yi. ‑Amasrɔyi ’kaa‑ pɛ ‑le pɛ ’kpɛn ’le. 22’Mi Pɔlu oo, Apolɔsi oo, Piɛri oo, ’drunyan oo, bole ‑yrɛ ma oo, gale oo, ‑zɔn pɛ mu oo, ‑kɔɔ’ ’lɛɛ pɛ mu oo, ’kaa‑ pɛ ‑le ’mu ’kpɛn ’le. 23’Duŋ‑ ’ka mu ’gbu ‑o ’ke Krisi a pɛ ’le, ’bhɛɛ‑ Krisi ‑o ’ke ‑Waanbhaa’ a pɛ ’le.

4

Zesu Krisi ’winbɔwo mu ’ɛ ’woye‑ ’pegee ‑o ta ‑yrɛn

1’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ‑ka ’o ’kun ’bhii‑ Krisi a yewonɛ mu, ’bhɛɛ‑ ‑o woye ‑le ’ke ‑Waanbhaa’ a gaanyiza mu ’ɛ ’mu ‑la wolele. 2’Bhɛ ’yi ’tɛ, ye ’ɛ gbɛkpale ‑o mɛɛ ’la zan mu ’kɔɔ, ‑o ‑za ’la klɛyrɛ glin ’bhɛ zan mu ’ɛ ’kɔɔ ’bhɛ ‑le dɔɔ ’ke ‑o ’bhɛ ye ’ɛ wo, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o blɔɔle klɛ ’bhɛ ma. 3’Ke ‑yoo ’mi ’an pɛ ’le, ’ke ’ka mu ’mi ’kitikaan oo, ’ke bhaaplɛŋ ‑bhɛɛke’ mu ’mi ’kitikaan oo, ’bhɛ ’laa ‑za ’kedo‑ ’kpɔ klɛ ’mi ni. ’Mi ’duŋ‑ laa sɔ ’ŋ ’gbu ’kitikanle ’an yewogbɛya ’ɛ ’yi. 4‑Amasrɔyi, ’ŋ ’nii‑ ’ɛ ’bhɛ ’laa ‑o ‑la ’zi ’ŋ ’gbu ta ‑za ’yɔɔ ’kedo‑ ’kpɔ ’yi. ’Duŋ‑ ’naa sɔ a pele‑ ’bhɛ ’yi dɔɔ ’naa ‑za ’yɔɔ‑ ’kedo‑ ’kpɔ klɛlɛ ‑titi; ‑amasrɔyi Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ do ‑kplɛn ‑le ’mi ’kitikan. 5’Bhɛla‑ ‑zayile, ’ka ’laa mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’kitikanlɛ ‑Waanbhaa’ ’kitikan yi ’la ‑dwa ’bhɛ ’lɛɛ. ‑Ka Mɛɛzan Zesu Krisi ’nu yi ’ɛ magbɛn. ’Kee‑ ‑nwa, pɛ ’tɔle‑ pɛ, ’ke ’bhɛ gaanle ‑o ‑gblo ’ɛ ’yi, ‑e nu ’bhɛ ’kpɛn tapwɛlɛ kpataakpa ’pɛɛlii‑; ’bhɛɛ‑ ‑e nu bhaaplɛŋ mu ’kpeejan‑ gaanle mu ’ɛ tapwɛlɛ. ’Ke ’bhɛ ꞊kla ’tɛ, ’bhɛ yi ’ɛ ’le, ‑za ’la ’bhɛ ‑o ’ke ’tɔbhɔ maza ’le ‑kɔɔ’ ’kpɛn do do nu ’bhɛ ’srɔɔwolɛ ‑Waanbhaa’ ’kɔɔ.

6’Mi ’an pɛ ‑jan ’ɛ ꞊sia ’mi ’gbu ’pegee Apolɔsi ‑la ma ’ka mu daan zayi’. ’Ŋ ’bhɛ ꞊kla, ’kooko‑ ’ka ‑gɔɔn ’lɛɛ‑ ’bhɛ ’yi jan ’ɛ daan dɔɔ: «’Kɛla ’bhɛ yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi, ’ka ’laa ’kanlɛ‑ ’bhɛ ta». ’Ka mu ’ezin‑, ’ka ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ’bhɛ ’gbu magbaandɛlɛ ’ke ‑ya pe dɔɔ ‑yoo mɛɛ do zita, ’bhɛɛ‑ ‑a zibɔle ‑o ‑a do ma. 7‑Amasrɔyi, ‑dele gblaanya ‑naa ’e ni ’e ‑vin mu ’ɛ ta ɛɛ? ‑Mɛle ’e ’kɔɔ ’ke ‑Waanbhaa’ laa ’bhɛ ’nalɛ‑ ’e ni ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑Waanbhaa’ ‑le ’a ꞊naa ’e ni, ‑mɛla ma ’bhɛɛ‑ ’yoo‑ ’e ’gbu ’wasowo zii’ ’bhii‑ ’yee‑ ’laa ’bhɛ ’nalɛ‑ ’e ni ɛɛ?

8’E! ’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ’ka mu kpɛdwa‑ gban ’dɛ! ’Ka ꞊kla gban pɛzan mu ’le ’dɛ! ’Bhɛɛ‑ ’ka ꞊kla ‑bhleŋgbe mu ’le, ’duŋ‑ ’o mɔɔ laa klɛlɛ ’ke ‑bhleŋgbe mu ’le. ’Ke ’ka ’yaa‑ klɛ bi ‑bhleŋgbe mu ’le kpataakpa, ’o mɔɔ ’ezin‑ ’o ’pegee ’ka mu ’yaa‑ nu klɛlɛ ’ke ‑bhleŋgbe mu ’le ’o ’pegee ’ka mu ’le. 9‑Amasrɔyi, ‑yoo ’mi ni ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ ’o mɔɔ Zesu a *winbɔwo mu ’ɛ ꞊kla mɔkpɛn’ ‑zanta’ mu ‑la ‑le: ‑yoo ’bhii‑ ‑woo’ ꞊kpaa ’edaŋma ’o dɛza ‑la ’kaama‑ mɔkpɛn’ ’yrɛ ma. ‑Amasrɔyi, ’o ꞊kla ’ke ‑glinpɛ’ mu ‑la ‑le ’drunyan ’ɛ ’yi ‑mlɛkɛ’ mu ’pegee bhaaplɛŋ mu ’ɛ ’kpɛn ’kɔɔ. 10’O ꞊kla ’bhii‑ ‑kwanii’ mu Zesu Krisi ’tɔ ’ɛ ‑zayi’; ’duŋ‑ ’ka mu ꞊kla ’ke ‑zadɔ’ mu ’le ’ka mu ’pegee Krisi a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi. ’O mɔɔ ꞊kla ’ke faŋgan‑ klezan mu ’le; ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’ka mu ꞊kla ’ke faŋgan‑ mɛɛ mu ’le. Mɛɛ mu ‑o ’ka mu ‑lɛdɔ’ ’zi ‑a ma, ’duŋ‑ ‑woo ’o mɔɔ mavɛɛ‑ ’zi. 11’Ali‑ ’kee‑ nu ’tɛnlɛ‑ ‑zɔn ma, ’woo‑ ‑yrɛnbhle’ zii’ gbɔn ’pegee ‑yi ’mi ‑lrɔ ’kɔɔ; ‑baapɛ’ ‑lrele’ mu laa ‑o ’o ’kɔɔ; ‑woo’ tafɛ’ zii’, ’bhɛɛ‑ ’woo‑ ’kaan‑ zii’ yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ. 12’Woo ’gbu ’trɛbhɔ zii’ yewolele ’o ’gbu ’kɔɔ. ‑Woo’ ‑zwanwo’, ’duŋ‑ ’o mɛɛ mu ’dumawo; ‑o ‑yrɛnkpa’ ’o ta, ’duŋ‑ ’o ’bhɛ ‑yrɛn mu ’ɛ ’yikun‑. 13’Ali‑ ’ke ‑woo’ ’tɔ ’siɛla‑, ’wa zikpa ‑o ni ’ke ’o zru ‑dɔɔ ’le. ’O ꞊kla ’bhii‑ ’drunyan ’yi ’klele mu ’le, ’bhɛɛ‑ ’woo‑ ’bhii‑ mɔkpɛn’ gaan ‑la pɛ mu ’le, ’ali‑ ’ke ’bhɛ nu ’tɛnlɛ‑ ‑zɔn ma.

14’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ’naa ‑o ’sɛwɛ ’lɛɛ‑ ’kpa zii’ ’ka ni ‑yraladɔ zayi’ ’ka ma; ’duŋ‑ ’ŋ ’yoo‑ ’ka daan ’zi ‑za ’le ’bhii‑ ’ŋ ’nɛ mu ’la ‑za sɔ ’ŋ ni ’egbɛnɛle. 15’Ali‑ ’ke mɛɛ ’waa vu ‑o ’ka daan ’zi ’taawolele Krisi a zi ’ɛ ta, ’ka dɛ ‑o do ’kpɔ ‑a ma. Wlan ’ɛ ni, ’mi ’la ’mi ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ꞊woa ’ka ni, ’bhɛɛ‑ ’ka ’ka ’gbu ꞊naa Krisi ni, ’mi ‑le ꞊kla ’ka dɛ ’le Zesu Krisi a zi ’ɛ ta. 16’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’mi ‑o ‑sromabɔ ’zi ’ka ni dɔɔ ’mi ‑o ’taawo zii’ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ Krisi ‑a zi ’ɛ ta, ‑ka ’ka ’kpa ’ŋ ma ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑. 17’Bhɛla‑ ‑zayile, ’mi ‑o Timote ’winbɔ‑ ’zi ’ka ba ye, ’yele‑ ’ŋ ’nɛ ’la ‑za sɔ ’ŋ ni ’bhɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ’ye ‑la zru ‑o do ’ŋ ni Mɛɛzan a ye ’ɛ ’yi. ’Mi ’taawogbɛya ’ɛ ‑yoo gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ Zesu Krisi a pɛ zi ’ɛ ta, ’e nu ’bhɛ dɔlɛ ’ka ’kpee. ’Mi ’bhɛɛ‑ ’taawogbɛya ‑glɔɔn ’ɛ daan yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ Zesu ’yi mu ‑lɛ ’tɔle‑ ‑lɛ ’mu ni.

18’Ka ’pleŋ‑ mɛɛ mu ’ɛ ’ke mu ’kpee ma ’naa ‑yaa nu nulɛ ’pwɛlɛ‑ ’ka ta, ’bhɛla‑ ‑zayile ‑woo ’gbu magbaandia. 19’Duŋ‑ ’ke Mɛɛzan ‑dwa ‑a ‑la, ‑a ‑vinbwa sa ’bhɛɛ‑ ’ŋ ge ’ka ba ye. ’Ke ’bhɛ ꞊kla, ’woo‑ mɛɛ mu ’la ‑woo ’gbu magbaandɛ, ’naa nu ‑o ‑liijan’ ‑gbɛnɛ ‑gbɛnɛ mu do ‑kplɛn ’malɛ‑, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ‑o faŋgan‑ sɔ ‑za yɛkɛ‑ ’la klɛle ta ’ŋ nu ’bhɛ ’yelɛ‑ ’ezin‑. 20‑Amasrɔyi ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ’ɛ ‑a ‑daŋ’ ’laa ’ke ‑janwole drɔŋ ’le; ’duŋ‑ ’bhɛ ‑o ’ke ‑o ‑Waanbhaa’ a ‑glɔɔya’ ’la ye bhaaplɛŋ mu ’taawogbɛya ’ɛ ma ’bhɛɛ‑ ’le. 21’Bhɛɛ‑ ’ka ‑o ‑a ‑de ’gbu ‑la zi ɛɛ? ’Kaa‑ zi ’bhii‑ ’ŋ ge ’ka ba ye ’ka zita zɔn gbaŋbhlɛ do ’le ’ŋ ’kɔɔ taa‑ ’mi ge ’ka ba ye ’ke ’sɔniya ’pegee zru ‑dɔɔya’ ’le ’ŋ ’kpee ɛɛ?

5

KORƐNTI ZESU ’YI MU ’Ɛ ’TAAWOGBƐYA

‑Za ’yɔɔ‑ mu ’la ’yaa‑ Korɛnti Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ ’pleŋ‑

1’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, mɛɛ mu ‑o ‑a pe ’zi yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ dɔɔ ’ka ba mu ’ɛ ’ke mu ‑yanbhɔɔya klɛ. ’Bhɛɛ‑ ‑waa’ pɛ ‑yanbhɔɔya ’ɛ ’bhɛ ‑o ’eyɔɔle, ’ali‑ waa sɔ ’bhɛ ‑glɔɔn ’yele mɛɛ ’la zan mu laa ‑Waanbhaa’ dɔ ’mu ba. ’Wa ꞊maa dɔɔ ’ka do ’bhɛ ’gbu dɛ na ’ɛ ꞊kla ’ke ‑a na ’le. 2’Bhɛ trala ’ezin‑, ’ka ’pale‑ ‑o ’ke ’gbu gblaanya ’le ‑Waanbhaa’ a pɛ zi ’ɛ ta. ’Ka ta ‑yaa sɔ ‑lrwale’ bi ’bhɛ ‑za ’ɛ ’yi. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan ’bhɛ ‑Setran’ maza ’ɛ ꞊kla, ’ka ’yaa‑ sɔ bi ’bhɛ zan ’ɛ ‑gbinle’ ’ka ’pleŋ‑. 3’Mi ’gbu ’laa ‑o ’ka ’pleŋ‑ ye ’ŋ ’gbu ’flɛ ’yi, ’duŋ‑ ’ŋ ’yoo‑ ’ka ‑din ’ŋ ’kpeelɛdanle ’ɛ ’yi. ’Mɛɛ ’la zan ’bhɛ ‑Setran’ maza ’ɛ ꞊kla, ’mi ‑kpan ‑balaa’ gban ’bhɛ zan ’ɛ ta, ’bhii‑ ’ŋ ’yaa‑ ’ka ’pleŋ‑. 4’Ke ’ka ꞊klaa ’eke‑ ba ’waati ’la ba Mɛɛzan Zesu ’tɔ ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ’mi ꞊kla ’ka ba ’ŋ ’kpeelɛdanle ’ɛ ’yi, ’bhɛ ’pegee Mɛɛzan Zesu a ‑glɔɔya’ ’ɛ ’le; 5‑ka ’bhɛ mɛɛ ‑glɔɔn ’ɛ ’kpa ‑Setran’ ’kɔɔ, ’kooko‑ ’ali‑ ’ke ‑Setran’ ‑a ’flɛ ’ɛ ’siɛla‑ oo, ‑e sɔ gole‑ ‑za ’yi Mɛɛzan Zesu ’nu yi ’ɛ ’le. 5.5 Zesu ’yi mu ‑lwa mu ’ɛ ba ’ke ‑o ‑yaa mɛɛ do gbin ‑o pleŋ‑ ‑za ’yɔɔ‑ klɛle ma, ‑o ‑yaa pe dɔɔ ‑o ’bhɛ zan ’ɛ gbɛkpaa‑ ‑Setran’ ’kɔɔ. ’Bhɛ zan ’ɛ ‑gbinza’ ’ɛ ‑o pleŋ‑, ’bhɛ ’win ’yaa‑ dɔɔ ’ke ‑zadɔwɛɛ dɔ ’bhɛ zan ’ɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑e ploo ’bhɛ ‑za ’yɔɔ‑ ’ɛ ma ’ke ‑ya zru niina‑ ‑Waanbhaa’ ba.

6’Zoo ’laa ‑o ’ka zi ’dɛ ’ke ’ka ’ka ’gbu magbaandɛ ’bhɛ ‑za ‑glɔɔn ’ɛ ’yi! ’Ka ’laa ’yaango‑ ’bhii‑ ’ke ’ka ‑za ’yɔɔ‑ sanɛ‑ ꞊twa ’ka ’pleŋ‑, ‑e ’ka ’kpɛn ’siɛ ’bhii‑ ’bluu ‑pɛɛ ’wlɛn ’sɛkɛ sanɛ‑ ’bluu ‑pɛɛ ’ɛ ’kpɛn wlɛn gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ bhe ɛɛ? 7‑Ka ‑za ’yɔɔ‑ ’ɛ go ’ka ’pleŋ‑, ‑yoo ’bhii‑ ’bluu ‑pɛɛ ’wlɛn ’sɛkɛ gwe; ‑ka ’bhɛ klɛ ’kooko‑ ’ka sɔ klɛle‑ ’weŋ. ’Ke ’ka ’bhɛ ꞊kla, ’ka nu klɛlɛ ’bhii‑ ’bluu ‑pɛɛ drɛɛ ’la ’ke ’bluu ‑pɛɛ ’wlɛn ’sɛkɛ laa ‑o ’bhɛ ba ‑titi ’bhɛ gbɛɛn‑. ‑Amasrɔyi Krisi ‑le ꞊kla ’bhii‑ ‑kɔɔa’ pɛ Paki ’fɛti ’ɛ ta ’sraka go ‑bhlaa gwlɛn bhlonɛ‑ ’ɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑gaa ‑kɔɔ’ mu ‑laa’ ‑za ’yɔɔ‑ ma. 8’Bhɛla‑ ‑zayile, ‑kɔɔ’ ‑kɔɔa’ pɛ ’fɛti ’ɛ klɛ, ’duŋ‑ ‑kɔɔ’ ’laa ’bhɛ klɛlɛ ’ke ’bluu ’la ‑o ’bhɛ ‑pɛɛ ’ɛ ’wlɛnna‑ ’ke ’sɛkɛ gwe ’ɛ ’le. ’Bhɛ ’sɛkɛ gwe ’ɛ ’bhɛ ‑le ’ke ‑yɔɔya’ ’pegee ‑yanbhɔɔya maza mu ’le. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ‑kɔɔ’ ’yee‑ ’fɛti ’ɛ klɛ ’ke ’bluu ’la ’ke ’sɛkɛ ’laa ‑o ’bhɛ ‑pɛɛ ’ɛ ba ’bhɛɛ‑ ’le: ’bhɛ ’bluu ’ɛ ’bhɛ ‑le ‑kɔɔ’ zru wlan ’pegee ‑kɔɔ’ ’kpee ’fleele‑ ’le.

9’Ŋ ’lɛtrɛ ꞊lwa ’la ꞊kpaa ’ka ni, ’mi ’a ꞊pia ’ka ni ’bhɛ ’yi dɔɔ ’ka ’pegee ‑yanbhɔɔyadɛ mu laa ’taawolɛ ’eke‑ zi ’taŋii. 10’Duŋ‑ ’naa ’pelɛ‑ dɔɔ ’ka ’laa ’ka ’mabɛɛnlɛ ’drunyan ’yi ‑yanbhɔɔyadɛ mu ’ɛ ’kpɛn ‑din. ’Bhɛɛ‑ ’naa‑ ‑yaa ‑we ’zi ’ezin‑ ’ke ‑gɔli’ ’flɛn zan mu ’pegee ‑faannii’ mu ’le, ’bhɛ ’pegee yogba mu. ’Kee‑ klɛ bi ’bhii‑ ’ŋ ’yaa‑ ‑we ’zi ’ke ’bhɛ mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’le, ’ka ’yaa‑ nu golɛ ’drunyan ’ɛ ’gbu ’yi. 11’Ŋ ’yaa‑ ’kɛla ’pele ’bhɛ ‑le ‑yaa dɔɔ ’ke mɛɛ ’la zan ’a pe ‑a ’gbu ma dɔɔ ‑yoo ’ke Zesu ’yi mi ’le, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑yoo ‑za ’yɔɔ‑ mu ’lɛɛ‑ klɛ ’zi: ‑yanbhɔɔya oo, ‑gɔli’ ’flɛn oo, yogbale oo, mɛɛ ‑zwanwole oo, ‑wɛɛn dɛle oo ’bhɛɛ‑ ‑faan. ’Ka ’pegee ’bhɛ zan laa pɛbhlelɛ ’eke‑ ta ‑titi.

12’Bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan mu laa ‑o kpa ‑Waanbhaa’ ’yi, ’mi ’an pɛ woye laa ’ke ’mu ’kitikanle ’le. ‑Waanbhaa’ ‑le nu ’bhɛ zan mu ’ɛ ’kitikanlɛ. ’Duŋ‑ Zesu ’yi mu ’la ’mu ‑o ’kaa‑ ’klaŋkeba ’ɛ ’yi, ’ka sɔ ’mu ‑laa’ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’kitikanle. 13Mɛɛ ’la zan mu ’kpale‑ laa ‑o ‑Waanbhaa’ ’yi, ‑Waanbhaa’ ’gbu ‑le nu ’bhɛ zan mu ’ɛ ’kitikanlɛ. ‑A yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ: «‑Ka mɛɛ ’yɔɔ‑ ’ɛ go ’ka ’pleŋ‑.»

6

Zesu ’yi mu geza ’eke‑ ’le ‑klu ta ’bhɛ ’laa ‑o ’ke ‑za ’lrele‑ ’le

1’Ke ‑za do ‑o ’ka do ’pegee ’bhɛ nɛɛnɛ‑ do ’pleŋ‑, ‑mɛle ‑kla ’bhɛɛ‑ waa ge ’bhɛ ‑za ’ɛ ’yrɛbagolɛ ‑Waanbhaa’ a mɛɛ ’weŋ mu ’ɛ ba; ’bhɛɛ‑ ‑o ge mɛɛ ’la zan mu laa ‑Waanbhaa’ dɔ ’mu ‑la ba ɛɛ? 2’Ka ’laa ’yaango‑ ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ a mɛɛ ’weŋ mu ’ɛ ‑o nu ’drunyan ’yi mɛɛ mu ’ɛ ’kitikanlɛ ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ’ke ’ka mu ‑le nu ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi mɛɛ mu ’ɛ ’kitikanlɛ, ‑mɛla ma ’bhɛɛ‑ ’ka ’laa sɔ ’kaa‑ ‑za sanɛ‑ mu ’ɛ ’yrɛbagole ’ka ’gbu ’pleŋ‑ ɛɛ? 3’Bhɛɛ‑ ’ka ’laa ’yaango‑ ’ezin‑ ’bhii‑ ‑kɔɔ’ mu nu ‑mlɛkɛ’ mu ’ɛ ’kitikanlɛ ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ‑mɛla ma ’ke ‑za ’ke ꞊wlaa ’ka ’pleŋ‑ ’trɛ ta ‑gɛ, ’ka ’laa sɔ ’bhɛ ‑za ’ɛ ’yrɛbagole ’ka ’pleŋ‑ ɛɛ? 4’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’ke ‑za do ‑wlaa ’ka ’pleŋ‑, mɛɛ ’la zan mu laa ‑o Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ ba, ‑mɛla ma ’ka mu ‑la si ’kaa‑ ‑za ’ɛ ’kitikan mu ’le ɛɛ? 5’Mi pe dɔɔ ’bhɛ ‑o ’ke ‑yraladɔ maza ’le ’ka mu ’gbu ma. ’Bhɛ bhla ’ɛ ba, ‑o sɔ ‑zadɔ’ mi do ‑srɔɔwole ’ka pleŋ ’ke ’bhɛ sɔ ’bhɛ ‑za ’ɛ ’yrɛbagole ’ka nɛɛnɛ‑ ’ɛ ’pegee ’bhɛ nɛɛnɛ‑ ’bhɛɛke do ’ɛ ’pleŋ‑. 6’E! ‑Za ’lrele‑ laa ’bhɛ ’le ’dɛ! ’Ke Zesu ’yi mi do ge ‑a nɛɛnɛ‑ Zesu ’yi ‑bhɛɛke’ do ’le ‑klu ta mɛɛ ’la zan mu laa ‑Waanbhaa’ dɔ ’mu ba.

7’Ke ‑za ‑wlaa ’ka ’pleŋ‑, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ‑ja klɛlɛ ’ke ‑klu ta geza ’le; ’kaa zrɔn ’bhɛ ma ’bhii‑ ’ka ’laa ‑o ’taawo zii’ ’bhii‑ Zesu ’yi mu ’taawogbɛya ’ɛ gbɛɛn‑. ‑Mɛla ma ’ka ’laa sɔ ‑lɛbiile maza ‑yrɛn ’yikunle ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ‑mɛla ma ’ka ’laa to ’ke ‑o ’ka ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn si ’feŋfeŋ ’ka ’kɔɔ ɛɛ? 8’Bhɛɛ‑ drɔɔn’, ’ka mu ’gbu ‑le ‑lɛbiile maza klɛ, ’bhɛɛ‑ ’ka mɛɛ mu ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ si ’feŋfeŋ; ’duŋ‑ ’ka ’bhɛ klɛ ’ka nɛɛnɛ‑ Zesu ’yi mu ‑la ni. 9’Ka ’laa ’yaango‑ ’bhii‑ mɛɛ ’la zan mu ‑lɛbiile maza mu klɛ, ’mu laa nu gelɛ ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta ɛɛ? ’Ka ’laa ’ka ’gbu ’yinilɛ: mɛɛ ’joo ’yɔɔ‑ mu oo, yogba mu oo, ‑yanbhɔɔyadɛ mu oo, ’gwlaan‑ mu ’la ‑woo ’tanyɔɔn ’gwlaan‑ klɛ ‑o na ’le oo, 10‑faannii’ mu oo, mɛɛ ’kɔɔ ‑glɔɔ mu oo, ‑wɛɛndɛ’ mu oo, mɛɛ ‑zwanwo’ mu ’pegee mɛɛ ’la zan mu balaa’ mɛɛ mu ta ’bhɛɛ‑ ‑o ’mu ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ si faŋgan‑ ma. ’Bhɛ zan mu ’ɛ do ’kpɔ ’laa nu gelɛ ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta ‑titi. 11’Ka ’ke ’yaa‑ ’bhɛɛ mɛɛ ‑glɔɔn mu ’ɛ ’le ’elwale ‑sɔ. ’Duŋ‑ ‑zɔn, Zesu ’kaa‑ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ꞊fia ’ke ‑a yiɛn ’le, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ ’ka ꞊kpaa ’edaŋma ‑yaa’ pɛ mɛɛ ’weŋ mu ’le. ‑E ’ka ꞊kla mɛɛ ‑lɛdɔɔle mu ’le ‑a ‑yrɛ ’yi Mɛɛzan Zesu Krisi ’tɔ ’ɛ ’yi, ’bhɛ ’pegee Lii ’Weŋ ’ɛ ’le.

Zesu ’yi mu ’flɛ ’ɛ ‑yoo ’ke *Lii ’Weŋ ’ɛ ’yaayrɛ‑ ’le

12’Ka ’ke mu ’a pe dɔɔ: «‑Za ’kpɛnsee klɛ ’seŋ ’o ni». ’Duŋ‑ ’mi pe dɔɔ ‑za ’kpɛn ’laa ‑o ’elrele bhaaplɛŋ ma. ’Mi sɔ ‑a pele‑ ’ezin‑ dɔɔ: «‑Za ’kpɛnsee klɛ ’seŋ ‑o ’ŋ ’ni bi». ’Duŋ‑ ’naa nu a ’tolɛ‑ ’ke ’ŋ klɛ pɛ ’kedo‑ ’kpɔ a lu ’le. 13Mɛɛ ’ke mu ’a pe ’ezin‑ dɔɔ: «‑O pɛbhle mu ꞊kla mɛɛ vi ‑la ’kaama‑, ’bhɛɛ‑ ‑o vi ꞊kla pɛbhle ‑la ’kaama‑». Wlan ‑le ’bhɛ ’le, ’duŋ‑ ‑Waanbhaa’ nu ’woo‑ pɛ plɛ ’ɛ ’kpɛn ’siɛlɛ‑. Waa bhaaplɛŋ ’flɛ ’ɛ klɛlɛ ‑yanbhɔɔya klɛle ’kaama. Mɛɛ ’flɛ ’ɛ ‑yoo ’ke Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ a pɛ ‑la ‑le, ’bhɛɛ‑ ’yee‑ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ‑le ’a zan ’le. 14’Yee‑ ‑Waanbhaa’ ’la Mɛɛzan Zesu ‑bwela gale ba, ‑e nu ‑kɔɔ’ mu bwelɛ ’ezin‑ gale ba ‑yaa’ ‑glɔɔla ’ɛ ’le.

15’Ka ’laa ’yaango‑ ’bhii‑ ’ka ’flɛ mu ’ɛ ’wole‑ ’ke Krisi ’flɛ ’ɛ dɔpɛ mu ’le ɛɛ? ’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ŋ sɔ Krisi ’flɛ ’ɛ dɔpɛ mu ’ɛ ’sile ’bhɛɛ‑ ’ŋ ’mu klɛ ’ke gwlɛn ‑glin ‑le do dɔpɛ mu ’le ɛɛ? 16’Bhɛ ’laa sɔ klɛle‑ ‑titi! ’Bhɛɛ‑ ’ka ’laa ’yaango‑ ’ezin‑ ’bhii‑ ’ke mɛɛ ’la zan ’pegee gwlɛn ‑glin le do ‑kpaa do ma, ‑o mɛɛ plɛ klɛ ’flɛ do ’kpɔ ‑la ‑le ɛɛ? ‑Amasrɔyi ‑a pele ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ: «’Woo‑ mɛɛ plɛ ’ɛ ‑o nu klɛlɛ mɛɛ ’flɛ do ’kpɔ ’le.»17’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’ke mɛɛ ’la zan ’pegee Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ’kpale‑ ‑o do ma, ’bhɛ zan ’ɛ ’pegee Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ’kpeelɛdan gbɛya ’ɛ klɛ do ’kpɔ.

18‑Kaa klɛ gbɛ ’ɛ ’kpɛn ma ’ke ’ka ploo ‑yanbhɔɔya maza ma! Bhaaplɛŋ ‑za ’yɔɔ‑ ‑glɔɔn ’bhɛɛke mu ’la klɛ, ’bhɛ mu ‑o bhaaplɛŋ ’flɛ ’ɛ ‑gɔma’. ’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan ‑a ’gbu ꞊naa ‑yanbhɔɔya klɛle ni, ’bhɛ zan ’ɛ ‑e ‑za ’yɔɔ‑ ‑la klɛ ’zi ‑a ’gbu ’flɛ ’ɛ ni ’bhɛɛ gbɛɛn‑ bhe. 19’Ka ’laa ’yaango‑ ’bhii‑ ’ka ’flɛ ’ɛ ’bhɛ ‑le ’ke Lii ’Weŋ ’ɛ yaayrɛ ’ɛ ’le ɛɛ? ’Yee‑ Lii ’Weŋ ’la ‑yoo ’ka ’yi; ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ ‑le ’a ꞊naa ’ka ni. ’Kaa‑ pɛ laa ’ka ’gbu ’le. 20‑Amasrɔyi ‑Waanbhaa’ ’ka tagbawoa ’egbɛnɛle, Zesu gale ’ɛ ma. ’Bhɛla‑ ‑zayile, ‑ka ‑Waanbhaa’ ‑lɛdɔ’ ‑a ma ’ka ’flɛ ’ɛ ’le.

7

PƆLU ‑O KORƐNTI ZESU ’YI MU ’Ɛ WAA ‑JAN MU ’Ɛ ZIKPA’ ZII’

Pɔlu ‑jan ’la ꞊woa gwlɛnna yaaza ’ɛ ba zayi’

(Matie 19.3-12)

1’Ka ‑za ’la ’yilrɔkpaa ’ŋ ma ’kaa‑ ’sɛwɛ ’ɛ ’yi, ’ŋ ’yoo‑ zan ’bhɛɛ‑ ’mabɔlɛ ’ka ni ‑gɛ. ’Mi ’kpee ma, ’ke ’gwlaan‑ do laa le ’silɛ‑, ’bhɛ ‑o ’ke ‑za ’lrele‑ ’le. 2’Duŋ‑, ’kooko‑ ’ke ‑yanbhɔɔya maza laa klɛ ’ka ’pleŋ‑, ’bhɛ mabhaabhɔ ’ke ’gwlaan‑ ’kpɛn do do le si; ’bhɛɛ‑ ’ke le ’kpɛn do do yalaa’ gwlɛnna. 3’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, le ‑nɔɔ klɛza ‑o ’kɛla ’le, ‑e ’bhɛ klɛ ‑a na ni; ’bhɛɛ‑ le ’ɛ ’bhɛ klɛza ‑o ’kɛla ’le, ’bhɛ ’bhɛ klɛ ’bhɛ ꞊nɔɔ ’ɛ ni. 4‑Amasrɔyi le ’ɛ ’gbu a pɛ laa ’ke ‑a ’gbu ’flɛ ’ɛ ’le, ‑a ‑nɔɔ ‑la pɛ ‑le ’bhɛ ’le. ’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, le ‑nɔɔ ’ɛ ’bhɛ a pɛ laa ’ke ’bhɛ ’gbu ’flɛ ’ɛ ’le, ‑a na ‑laa’ pɛ ‑le ’ke ’bhɛ ’le. 5’Ka ’laa ’ka ‑baŋgolɛ ’eke‑ ’yi, ’fɔke ’ka mɛɛ plɛ ’a ꞊kpaa do ma dɔɔ ’ka ‑o ’waati sa klɛle‑ ’ka ’seriwole ’le ‑Waanbhaa’ ni. ’Duŋ‑ ’bhɛ blaan, ‑ka nu bo ’eke‑ ’yi, ’kooko‑, ’ke ’ka gbɛ laa sɔ ’ka ’gbu ’yikunle ta, ‑Setran’ ’laa nu ’ka ’lɛkanlɛ, ’bhɛɛ‑ ’ka balaa’ ‑za ’yɔɔ‑ ’yi.

6’Ŋ ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’wo zii’ ’ka ni ’ka ’liale‑ drɔŋ ‑la ‑le, ’naa ’pelɛ‑ ’ka ’taawo ’bhɛ zi kpaŋma. 7’Ke ‑yoo ’an pɛ ’le, ’mi ‑o ‑a zi ’bhii‑ mɔkpɛn’ bo ‑o ‑gbaakɔɔ’ ’le ’bhii‑ ’mi bogbɛya ’ɛ gbɛɛn‑. ’Duŋ‑ ‑kɔɔ’ ’kpɛn do do ’seŋ do ‑la ‑srɔɔwoa ‑Waanbhaa’ ’kɔɔ: ‑e ‑za ’ɛ do klɛ ’seŋ ꞊naa mɛɛ do ni, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑za ’bhɛɛke do klɛ ’seŋ ꞊naa mɛɛ ‑bhɛɛke’ do ni.

8’Ŋ sɔ ‑jan yɛkɛ‑ ’la ’wole ‑gbaakɔɔ’ mu ’pegee glaanle mu ’ɛ ni ’bhɛ ‑le ‑gɛ dɔɔ: ’Ke ‑o bo ‑o do ‑kplɛn ’le ’bhii‑ ’mi bogbɛya ’ɛ gbɛɛn‑, ’bhɛ ‑o ’ke ‑za ’lrele‑ ’le. 9’Duŋ‑ ’ke ‑wa ꞊ya ’bhii‑ waa sɔ ‑o ’gbu ’yikunle, ’bhɛ bhla ’ɛ ba, ‑o le ’pegee gwlɛn ’si. ‑Amasrɔyi le ’sile‑ ’pegee yaale gwlɛnna ’bhɛ mabhaabhɔ ‑gbakɔɔya ta, ’kee bo ‑a ‑lrɔ ’papa ’ɛ ’le ’e ma.

10’Ŋ ’yoo zan ‑jan ’lɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ ’wolɛ‑ le zan mu ’pegee gwlɛnna le mu ni (’bhɛ ‑jan ’ɛ ’bhɛ ’laa ‑o da ’zi ’mi ’gbu ba; Mɛɛzan ‑la wojan ‑le ’bhɛ ’le), ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’bhɛ ‑le dɔɔ: ’Ke le ’la ’bhɛ yaale ‑o gwlɛnna, ’bhɛ ’laa golɛ ’bhɛ ꞊nɔɔ ’ɛ ’kɔɔ. 11’Ke gwlɛnna le ’la ’bhɛ ‑gwa ’bhɛ ꞊nɔɔ ’ɛ ’kɔɔ, ’bhɛ le ’ɛ ’bhɛ ’laa yaalɛ gwlɛn ‑bhɛɛke’ pla; ’kebhlaale, ‑o ’pegee ‑a ‑nɔɔ ‑bɛŋgo’ do ma, ’bhɛɛ‑ ‑e nu gbɛ drɛɛwo yaalɛ ’bhɛ ’kɔɔ. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’gwlaan‑ ’ɛ ’bhɛ ’laa ’ploolɛ‑ ’bhɛ ’na ma ’ezin‑.

12’Bhɛɛ‑ ’ŋ sɔ ’kɛla ’wole mɛɛ ‑vin mu ’ɛ ni (’bhɛ ‑jan ’ɛ da ’zi ’mi ’gbu ‑la ba, ’naa ’pelɛ‑ dɔɔ Mɛɛzan ‑le ’bhɛ ꞊kpaa ’mi ’lii) ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’bhɛ ‑le dɔɔ: ’Ke Zesu ’yi mi ’gwlaan‑ do na laa ‑o Zesu ’yi, ’duŋ‑ ’ke ‑a na ’ɛ ‑dwa ‑a ‑la ’kaa ’bhɛ ‑o bole‑ ‑a ’kɔɔ, yaa ’ploolɛ‑ ’bhɛ ma ‑titi. 13’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ’ke Zesu ’yi le do ‑nɔɔ ’laa ‑o ’ke Zesu ’yi mi ’le, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ꞊nɔɔ ’ɛ ‑dwa ‑a ‑la dɔɔ ’bhɛ le ’ɛ bo ‑a ’kɔɔ, ’bhɛ Zesu ’yi le ’ɛ yaa golɛ ‑a ‑nɔɔ ’kɔɔ. 14‑Amasrɔyi le ꞊nɔɔ ’la ’bhɛ ’laa ‑o Zesu ’yi, ‑o ’pegee ‑a na ’kpale‑ ’la ‑yoo do ma, ‑a ‑bɛɛnle’ ‑o ‑Waanbhaa’ ‑din ‑a na ’ɛ ‑zayi’. ’Bhɛɛ‑ le ’la ’bhɛ ’laa ‑o Zesu ’yi, ’bhɛ ’pegee ’bhɛ ꞊nɔɔ ’kpale‑ ’la ‑yoo do ma, ’bhɛ ‑bɛɛnle’ ‑o ‑Waanbhaa’ ‑din ’bhɛ ꞊nɔɔ ’ɛ ‑zayi’. ’Kebhlaale, ‑o ‑nɛ mu ’ɛ ’mu ’laa ‑yaa nu klɛlɛ ‑Waanbhaa’ a pɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ‑o yapɛ mu ’ɛ do ‑o ’ke ‑Waanbhaa’ a pɛ ’la ’le bhe, ’woo‑ mu ’ezin‑, ‑woo ’ke ‑Waanbhaa’ a pɛ ’le. 15’Duŋ‑ ’kee‑ ꞊kla le ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’le oo, ’kee‑ ꞊kla ‑a ‑nɔɔ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’le oo, ’ke ’bhɛ ’laa ‑o Zesu ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ‑o ‑a zi ’bhii‑ ‑e gwlɛnna yaale ’ɛ ’kan, ‑wa ’to ‑ya ’kan. ’Ke ‑ya ꞊kla ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ’kee‑ ꞊kla Zesu ’yi mi ‑nɔɔ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’le oo, ’kee‑ ꞊kla Zesu ’yi mi le ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’le oo, ’bhɛ bhlɛ laa klɛ ‑li ‑a ma gwlɛnna yaaza ’ɛ ’kɔɔ; ‑amasrɔyi ‑Waanbhaa’ ‑kɔɔ’ ’siila‑ ’ke ‑kɔɔ’ bo yilabla ‑la ‑yi. 16Wlan ’ɛ ni, ’bhi Zesu ’yi le, ’yaa ’yaango ’bhii‑ ’e ꞊nɔɔ sɔ ’sii Zesu dɔle‑ ’bhi ‑la ‑zayi’ ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ’bhi Zesu ’yi mi ’gwlaan‑, ’yaa ’yaango‑ ’bhii‑ ’e ’na sɔ ’sii Zesu dɔle‑ ’bhi ‑la ‑zayi’ ɛɛ?

’Taawogbɛya ’la sɔ ‑Waanbhaa’ ni

17’Duŋ‑, Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ’ka ’kpɛn do do ‑gbaa ’seŋ yɛkɛ‑ ’la ba, ’bhɛ ’pegee ‑e ’ka ’siila‑ ’waati ’la ba dɔɔ ’ka klɛ ‑yaa’ pɛ ’le, ’ka ’kpɛn do do ‑yaa gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ‑ka bo ’bhɛ bogbɛya do ’kpɔ ’ɛ ’yi ’te. ’Ke ’ŋ ‑ja Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’oo ‑lɛdo’ ’la ba, ’ŋ ‑o daan ’bhɛɛ‑ ‑jan do ’kpɔ ’ɛ ’le. 18’Ke ‑Waanbhaa’ mɛɛ do ‑siila ’ke ‑a wlale ‑o ’klɛɛn ’yi, ’bhɛ zan ’ɛ bo ’bhɛ bogbɛya ’ɛ ’yi. ’Duŋ‑, ’ke ‑Waanbhaa’ mɛɛ ’la zan ‑siila ’ke yaa wlalɛ ‑li ’klɛɛn ’yi, ’bhɛ zan ’ɛ yaa pelɛ dɔɔ ‑e wlale‑ ’klɛɛn ’yi. 19’Kee‑ ꞊wlaa ’klɛɛn ’yi oo, ’ke ’yaa wlalɛ ’klɛɛn ’yi oo, ’bhɛ ’laa ‑za ’ke klɛ. ’Kɛla ’bhɛ ‑o ‑a ‑yi ’eglɔɔle, ’bhɛ ‑le ’kee ‑Waanbhaa’ a ’toŋ mu ’ɛ ’klɔsikun. 20‑Waanbhaa’ ’ka ’kpɛn do do ’siila‑ ’ka ’yaa‑ bogbɛya ’la ’yi, ‑ka bo ’bhɛɛ‑ bogbɛya ’ɛ ’yi ’te. 21’Ke ‑Waanbhaa’ ’e ’siila‑ ’ke ’yoo‑ ’ke lu ’le, ’yaa ’bhɛ ’ŋgamiwolɛ. ’Duŋ‑ ’ke ’bhɛ ’seŋ ‑o ’e ni ’kee sɔ klɛle‑ ꞊klɔ ’le, ’bhɛ klɛ. 22’Ke Mɛɛzan mɛɛ ’la zan ‑siila ’ke ’bhɛ zan ‑o ’ke lu ’le ’bhɛ bhla ’ɛ ba, ’bhɛ zan ꞊kla ꞊klɔ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑yoo Mɛɛzan a pɛ ’le. ’Bhɛ klɛgbɛya do ’kpɔ ’ɛ ’yi, ’ke Krisi mɛɛ ’la zan ‑siila ’ke ‑yoo ’ke ꞊klɔ ’le; ’bhɛ zan ’ɛ ꞊kla ’ke Mɛɛzan a pɛ lu ’le. 23‑Waanbhaa’ ’ka tagbawoa ’ebebele, ’bhɛla‑ ‑zayile, ’ka ’laa klɛlɛ bhaaplɛŋ ’kedo‑ ’kpɔ a lu ’le. 24’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ‑Waanbhaa’ ’ka ’kpɛn do do ‑siila bogbɛya ’la ’yi, ‑ka bo ’bhɛɛ‑ bogbɛya ’ɛ do ’kpɔ ’ɛ ’yi.

‑Gbaakɔɔ’ mu ’pegee glaanle mu a ‑za

25Mɛɛ ’la zan mu laa le ’silɛ‑ ‑li ’bhɛ ’pegee mɛɛ ’la zan mu laa yaalɛ ‑li gwlɛnna, ’mi sɔ ’kɛla ’pele ’mu ni, ’naa ’pelɛ‑ dɔɔ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ‑le ‑jan ‑kpaa ’ŋ ’lii ‑o ni; ’duŋ‑ ’ŋ ’yoo‑ ’ŋ ’gbu ’kpeejan‑ ‑la wo ’zi ’ka ni. ’Duŋ‑ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ klɛlawoa ’ewlanle ’mi ma, ‑yoo ’ke ‑za ’le ’ke ’ka ’ka kpa ’mi ’wojan‑ ’ɛ ’yi. 26‑Zɔn ’waati ’ɛ klɛlawoa ’eglɔɔle bhe, ’ŋ zi jan ’ɛ ’bhɛ ‑le ‑gɛ: ’kɛla ’bhɛ ‑o ’mi ’yrɛ ’yi ‑za ’lrele‑ ’le ’bhɛ ‑le dɔɔ mɔkpɛn’ bo ’mu ’gbu bogbɛya ’ɛ ’yi. 27’Ke le ‑o ’e ’kɔɔ, ’yaa ’ploolɛ‑ ’e ’na ’ɛ ma. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’ke ’yaa le ’silɛ‑ ‑li, ’yaa ’pelɛ‑ dɔɔ ’e le ’sile. 28’Duŋ‑ ’kee le ꞊sia, ’yaa ‑za ’yɔɔ‑ klɛlɛ ’bhɛ ’le. ’Bhɛɛ‑ ’ke ‑gblanɛ do yalaa’ gwlɛnna, ’bhɛ ’laa ‑za ’yɔɔ‑ klɛlɛ ’bhɛ ’le ’ezin‑. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, mɛɛ ’la zan mu le ’pegee gwlɛn si, ’trɛbhɔ ‑o ’mu ma. ’Bhɛɛ‑ ’ŋ ’yoo ‑a zi ’bhii‑ ’bhɛ ’trɛbhɔ mu ’ɛ ’kan ’ka ma ’egbɔɔnle.

29’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ’mi sɔ ’kɛla ’pele ’ka ni, ’bhɛ ‑le dɔɔ ’drunyan ’yan bhla ’ɛ ꞊bhwa ‑wa ‑din. ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ san ‑zɔn ma, ’ke le mu ‑o ’gwlaan‑ mu ’la ’kɔɔ, ’mu bo ’bhii‑ le laa ‑o ’mu ’kɔɔ. 30’Bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’la zan mu ‑o wisi’ zii’, ’mu bo ’bhii‑ ’mu wlɛyisriwole laa ‑o. ’Ke mɛɛ ’la zan mu ‑o zrukpaa’ ’yi, ’mu bo ’bhii‑ ’mu zrukpaale laa ‑o. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan mu pɛ mu lɔ, ’mu ’a klɛ ’bhii‑ pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑o ’mu ’kɔɔ. 31Mɛɛ ’la zan mu ‑o ’drunyan ’yi ‑trɔn mu ’ɛ ‑glin ’zi, waa ‑o ’kpalɛ‑ ’bhɛ ‑trɔn mu ’ɛ ma. ‑Amasrɔyi ’drunyan ’pegee ‑a ‑yi pɛ mu ’ɛ ’kpɛn ‑o ’ke ’kanpɛ‑ ’le.

32’Mi ’gbu ‑o ‑a zi bi ’bhii‑ ’ka ’laa pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’ŋgamiwolɛ. ’Ke le laa ‑o mɛɛ ’la zan ’kɔɔ, ’bhɛ zan ’bhɛ ’nii‑ ’ɛ ’wla Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ a pɛ ‑za mu ’ɛ ’bhɛ mu ‑la ‑yi; ’bhɛɛ‑ ‑ya ’gbu ’sɔ yrɛ glin Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ni. 33’Duŋ‑ ’ke le ‑o mɛɛ ’la zan ’kɔɔ, ’bhɛ zan ’bhɛ ’nii‑ ’ɛ wla ’drunyan ta za mu ‑la ‑yi. ‑Ya ’gbu ’sɔ yrɛ glin ‑a na ni. 34’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ‑a nii‑ ’ɛ ’yiciɛnle ‑o pɛ plɛ ‑la pleŋ‑: ‑a na ’pegee ‑Waanbhaa’. ’Bhɛ klɛgbɛya do ’kpɔ ’ɛ ’yi ’ezin‑, ’ke ‑gblanɛ ’la ’bhɛ ’laa yaalɛ ‑li gwlɛnna, ’bhɛ ’bhɛ ’nii‑ ’ɛ wla Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ a ‑za mu ‑la ‑yi. ‑Ya zi ’bhii‑ ‑e klɛ ‑Waanbhaa’ a pɛ ’le ‑a nii‑ ’pegee ‑a ’flɛ ’ɛ ’kpɛn ’le. ’Duŋ‑, ’ke le ’la ’bhɛ ’yaale‑ ‑o gwlɛnna, ’bhɛ ’bhɛ ’nii‑ ’ɛ wla ’drunyan ta za mu ‑la ‑yi; ’bhɛɛ‑ ‑ya ’gbu ’sɔ yrɛ glin ‑a ‑nɔɔ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ni.

35’Ŋ ’yoo‑ ‑jan ’la ’wo zii’ bhe, ’bhɛ ‑o ’ka ’gbu ’nrayiza ‑la ‑le, ’duŋ‑ ’naa‑ ‑o ‑jan bhee bɔ yrɛ ‑glin ’zi ’ka ’lɛɛ. ’Mi ’gbu ‑o ‑a zi ’bhii‑ ’taawogbɛya ’la ’bhɛ lele, ’ka ’bhɛɛ‑ ’si, ’bhɛɛ‑ ’ka blɔɔle klɛ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ma ’ka zru ’ɛ ’kpɛn ’le.

36’Ke ꞊zwan do dɔle ‑o ‑gbla do zi, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ le ’ɛ ’lrɔ ‑o dɛ ’zi ’eglɔɔle; ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya ꞊ya ’ke yaa ’bhɛ ’silɛ‑ ‑a na ’le, ‑e nu ‑za ’yɔɔ‑ ‑la klɛlɛ ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ’mi pe dɔɔ ‑woo ’eke‑ ’si ’bhii‑ ‑a ‑lrɔ ‑o ‑a ma gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ‑Za ’yɔɔ‑ laa ’bhɛ ’le ’ke ‑ya bhɛle ’ɛ ꞊sia ‑a na ’le. 37’Duŋ‑, ’ke ꞊zwan do ’a ꞊kpaa ‑a ’gbu ’kpee ‑a nii‑ ’ɛ ’kpɛn ’le dɔɔ yaa ‑o le ’sile, ’bhɛɛ‑ ’ke waa ’bhɛ ’wlalɛ‑ ‑a zi, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ‑daa ‑a ’gbu ba dɔɔ ‑ya ’gbu zru maza ’ɛ ’yikunle. ’Ke ’yaa‑ ‑a bhɛle ’ɛ ’silɛ‑ ‑a na ’le; ‑e ‑za ’lrele‑ ‑la ‑kla ’bhɛ ’le bhe. 38’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke mɛɛ ’la zan ’bhɛ ’gbu ’bhɛle‑ ’ɛ ꞊sia ’ke ‑a na ’le, ‑e ‑za ’lrele‑ ‑la ꞊kla ’bhɛ ’le bhe. ’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan laa ‑a ’bhɛle‑ ’ɛ ’silɛ‑ ‑a na ’le, ’bhɛ klɛza ’ɛ mabhaabhɔ ’kɛla ’bhɛ ’bhɛ ’bhɛle‑ ’ɛ ꞊sia ’bhɛ ’na ’le ’bhɛ a pɛ ’ɛ ta.

39Le ’tɔle‑ le, ’ke ‑a ‑nɔɔ ’laa galɛ ‑li, ’ke ‑waa’ gwlɛnna yaaza laa ’kanlɛ‑ ‑li ’yee‑ ’pegee ‑a ‑nɔɔ ’pleŋ‑. ’Duŋ‑ ’ke ‑a ‑nɔɔ ’ɛ ‑gaa, ’ke yaale ‑swa ‑a ni ’gwlaan‑ ‑bhɛɛke’ ’kɔɔ, ‑e ’bhɛɛ‑ klɛ; ’duŋ‑ ‑e yala‑ Zesu ’yi mi ‑la ’kɔɔ. 40’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’ke ’bhɛ le ’ɛ yaa yaalɛ gwlɛn ‑bhɛɛke’ pla, ‑a zrukpaale nu klɛlɛ ’egbɛnɛle ’ke ’bhɛ kan ‑a yaale ma gwlɛn ‑bhɛɛke’ pla ta. ’Mi ’gbu ‑la zi jan ‑le ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’le bhe; ’duŋ‑ ’mi ’gbu ’kpeejan‑ ’ɛ ‑yoo ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ Lii ’Weŋ ’ɛ zru maza ’ɛ gbɛɛn‑.

8

Yogba wi bhleza

1’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ‑kɔɔ’ zan yogba wi mu bhleza ’ɛ ’bhɛɛ‑ ba janwolɛ ‑gɛ. ’Kaa pe dɔɔ: «‑zayaangole ‑o ’o ’kɔɔ». ’Duŋ‑, ’bhɛ ‑zayaangoleya ‑glɔɔn ’ɛ ’bhɛ ‑le ’a klɛ ’zi ’bhɛɛ‑ ’ka ‑o ’ka ’gbu magbaandɛ ’zi, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’sɔniya ’ɛ ’bhɛ ‑le faŋgandɔ mɛɛ a ’kpaleya ’ɛ ta. 2’Ke mɛɛ ’la zan ’a pe ‑a ’gbu ’kpee dɔɔ ‑e ‑zayaango, ’ali‑ ‑zɔn, ’bhɛ zan a ‑zayaangoleya ’ɛ ’bhɛ ’lɛ ’laa ’palɛ‑ ‑li. 3’Duŋ‑, ’ke ‑Waanbhaa’ ‑za sɔ mɛɛ ’la zan ni, ‑Waanbhaa’ ’bhɛ zan ’ɛ dɔ.

4’Ka ’ŋ ’lrɔkpaa yogba wi mu bhleza ’la ba ‑zayi’ dɔɔ ’ke ‑kɔɔ’ sɔ ‑o bhlele‑ taa‑ ’ke ‑kɔɔ’ ’laa sɔ ‑o bhlele‑. ’Wa ’yaango‑ ’bhii‑ yo laa ‑o ’ke ‑za ’kedo‑ ’kpɔ ’le ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi. ’Wa ’yaango‑ ’ezin‑ ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ ‑o do ’kpɔ. 5Mɛɛ ’ke mu ‑Waanbhaa’ ’tɔkpa‑ laflɛ’ ’yi pɛ mu ’pegee ’trɛ ta pɛ mu ma. Wlan ’gbu ’ɛ ni, ’bhɛ zan mu ’kpee ma, ‹‑waanbhaa’› ‑bebe ‑o, ’bhɛ ’pegee ‹mɛɛzan› ‑bebe ‑o ’trɛ ta ’pegee laflɛ’ ’yi. 6’Duŋ‑ ’o mɔɔ ’kpee ma, ‑Waanbhaa’ ‑zeze ’gbu ’ɛ ’bhɛ ‑o do ’kpɔ: ’bhɛ ‑Waanbhaa’ ’ɛ ’bhɛ ‑le ’ke ‑kɔɔ’ Dɛ ’le. ’Yele‑ pɛ ’kpɛn ꞊kla, ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ‑o ‑kɔɔ’ ’yrɛ ma ’yela‑ ni. ’Bhɛɛ‑ Mɛɛzan ‑o do ’kpɔ, ’bhɛ ‑le ’ke Zesu Krisi ’le. Pɛ ’kpɛn ꞊kla ’bhɛ ‑la ‑glɔɔya’ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ‑o ‑kɔɔ’ ’yrɛ ma ’bhɛ ‑la ’srɔyi.

7’Duŋ‑ mɔkpɛn’ ’laa ’bhɛ wlan ’ɛ dɔ. Mɛɛ ’ke mu ꞊mwa yo mu gbale zi ’ke ’bhɛ nu ’tɛnlɛ‑ ‑zɔn ma, ’bhɛɛ‑ ‑o wi mu ’la go yo mu ’ɛ ni ’sraka ’le, ‑o ’mu bhle. Waa ‑o ’eglɔɔle ‑o ’gbu ’nii‑ ’ɛ ’yi bhe, ‑woo ’gbu ’kpee ’ɛ ’triŋdɔ‑ ’bhɛ yogba wi mu ’ɛ ’bhlele‑ ’le. 8’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’wa ’yaango‑ ’ezin‑ ’bhii‑ pɛbhle laa sɔ ’o ’mabɛɛnle ‑Waanbhaa’ ‑din. ’Ke ’waa yogba wi mu bhlelɛ, ’bhɛ ’laa ‑za ’ke klɛ; ’bhɛɛ‑ ’ke ’woo‑ ꞊bhla, ’waa nu ‑za ’kedo‑ ’kpɔ ’srɔɔwolɛ ’bhɛ ma.

9’Duŋ‑, ’bhɛ ‑za mu ’ɛ ’yi, ‑ka ’ka ’yrɛkpa ’ka ’gbu ba ’elrele. ’Ka ’laa ’tolɛ‑ ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan mu laa ‑o ’eglɔɔle ’mu a ’kpaleya ’ɛ ’yi, ’kaa‑ mapɔɔnleya ’ɛ klɛ ’bhɛ zan mu ’ɛ baa‑ pɛ ’le ‑za ’yɔɔ‑ ’yi. 10‑Amasrɔyi, ’bhi ’la ’bhi ’bhɛ ‑za mu ’ɛ dɔ, ’ke mɛɛ ’la zan laa ‑o ’eglɔɔle ’bhɛ a ’kpaleya ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’e ꞊ya pɛbhle yrɛ nɔɔ‑ yogba ’fɛ ’ɛ ꞊la; yaa nu ’zoo ’nalɛ‑ ‑a ’gbu ni ’kee‑ yogba wi mu bhle ɛɛ? 11’Ke ’bhɛ ꞊kla ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, Krisi ‑gaa mɛɛ ’la zan ni, ’yaa‑ ‑zayaangoleya ’ɛ yaa nu klɛlɛ ’bhɛ zan ’ɛ ’ni pɛ ’le ɛɛ? 12’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ’e ‑za ’yɔɔ‑ ‑la ꞊kla ’e nɛɛnɛ‑ mu ’ɛ ni bhe, ’yoo‑ yakla‑ ’ɛ ’yaanmiwoza ‑la ꞊kla ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ‑amasrɔyi waa ‑o ’eglɔɔle waa ’kpaleya ’ɛ ’yi. ’Bhɛɛ‑ ’ezin‑ ’e ‑za ’yɔɔ‑ ‑la ‑kla Krisi ni ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe. 13’Bhɛla‑ ‑zayile, ’ke pɛbhle do ‑la ‑zayi’ ’bhɛɛ‑ ’mi ’ŋ nɛɛnɛ‑ do baa‑ ’zi ‑za ’yɔɔ‑ ’yi, ’naa nu wi bhlelɛ ’ezin‑ ‑titi; ’kooko‑ ’naa nu klɛlɛ ’ŋ nɛɛnɛ‑ ’ɛ baa‑ pɛ ’le ‑za ’yɔɔ‑ ’yi.

9

Zesu ’winbɔwo mu ’ɛ ‑waa’ ye ’ɛ ma ‑trɔn

1’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ’ka ’kpee ma ’ŋ bole laa ‑o ’ŋ ’gbu ma ɛɛ? ’Naa‑ ‑o ’ke Zesu a ’winbɔwo mi ’le ɛɛ? ’Naa ‑kɔɔa’ Mɛɛzan Zesu ’yelɛ‑ kpataakpa ɛɛ? ’Ka mu ’gbu ‑le ’laa ‑o ’mi ye ’la ꞊woa Mɛɛzan Krisi ni, ’bhɛ ma ‑trɔn ’ɛ ’le ɛɛ? 2’Ali‑ ’ke mɛɛ ’ke mu laa ‑o dɔle‑ ‑a ‑la ’ke ‑o ’mi kun ’bhii‑ Krisi a ’winbɔwo mu ’ɛ do, ’ka mu ’gbu ’a ’yaango‑ ’bhii‑ ’mi ‑o ’ke ’bhɛ ’le kpataakpa. ‑Amasrɔyi ’ka ‑o ’ke Zesu ’yi mu ’la ’le bhe ’bhɛ ‑le ’a zrɔn mɛɛ mu ni ’bhii‑ ’mi ‑o ’ke Krisi a winbɔwo mi ’le.

3Mɛɛ ’la zan mu ’mi ’tɔ ’yɔɔ‑ pe ’zi, ’mi ’ŋ ’gbu ta gwledan ’bhɛ zan mu ba gɔnɛ‑ ’lɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑. 4’Mi ‑o ’bhɛ zan mu ’ɛ ’lrɔkpale dɔɔ: ’Woo‑ ye ’la ’wo zii’ Krisi ni, ’bhɛ ’seŋ ’laa ‑o ’o ni ’ke ’woo bhlepɛ ’pegee ’o mi ‑yi ’srɔɔwo‑ ’bhɛ ye ’ɛ ma ɛɛ? 5’Bhɛɛ‑ ’bhɛ ’seŋ ’laa ‑o bi ’o ni ’ke ’woo nɛɛnɛ‑ Zesu ’yi le ’ke si ’o na ’le, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ge ’o zi ’bhii‑ Zesu a ’winbɔwo mu ‑vin mu ’ɛ ’pegee Mɛɛzan Zesu nɛɛnɛ‑ mu ’ɛ, ’bhɛɛ‑ Piɛri mu ’a klɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ bhe ɛɛ? 6Taa‑ ’mi ’pegee Banabasi, ’o mɔɔ do ‑kplɛn ’kpɔ ‑le yewo, ’bhɛɛ‑ ’waa ’o ’gbu ’lɛbɔ‑ pɛ ‑srɔɔwo ’bhɛ ma ɛɛ? 7‑Srwase’ mi ’ɛ ‑dele ‑gɔli’ siɛ ’bhɛ ’gbu ta ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ‑dele pɛbhɛ bɔ ’bhɛɛ‑ yaa ’bhɛ bhaa bhle ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ‑de ’gbu ‑le dri ‑lɛdo’ balaa’, ’bhɛɛ‑ yaa ’bhɛ dri ‑yɔn ’yi ’ɛ ’ke mi ɛɛ?

8’Mi ‑jan mu ’la ꞊woa bhe, waa da bhaaplɛŋ mu a ’sinii ta za mu ’te ba. ’Duŋ‑ ‑o da *Moizi a ’toŋ mu ’ɛ ba ’ezin‑. 9Wlan ’ɛ ni, Moizi ‑Waanbhaa’ a ’toŋ ’lɛɛ‑ yɔɔndia‑ dɔɔ: «’Ke dri ’ɛ ‑yoo pɛbhɛ mu ’ɛ ’taan ’zi ‑a gaan ‑la bhla ’la ba, ’yaa ’lii ’ɛ ’yrelɛ‑.» ’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ’o sɔ ‑a pele dɔɔ ‑Waanbhaa’ ‑o dri mu yiɛnkan’ zii’ ɛɛ? 10Taa‑ yaa ’bhɛ ‑jan ‑glɔɔn ’ɛ ’wolɛ‑ ‑kɔɔ’ mu ‑la ba zayi’ bhe ɛɛ? Wlan ’gbu ’ɛ ni, ‑o ’bhɛ ‑jan ’la bhe ’bhɛ yɔɔndia‑ ‑kɔɔ’ mu ‑la ni, ‑amasrɔyi, ’ke mɛɛ ’la zan ‑o gba ’kpa zii’, ’bhɛ ’yri bole ‑o ‑a ta ’bhii‑ ‑e nu pɛ ‑srɔɔwolɛ ’bhɛ gba ’ɛ ’yi. ’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ’ke mɛɛ ’la zan ‑o pɛbhɛ ’saan zii’, ’bhɛ ’yri bole ‑o ‑a ta ’bhii‑ ’bhɛ dɔ nu klɛlɛ pɛbhɛ ’ɛ ba ’ezin‑. 11’O ‑Waanbhaa’ a ‑jan ’la ꞊woa ’ka ni, ‑e ‑kla ’bhii‑ ’o *Lii ’Weŋ ’ɛ klɛza ‑lrele’ mu ‑la ꞊bwa ’ka ’yi ’bhii‑ ‑o pɛbhɛ mu bɔ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ’trɛ ’yi. ’Bhɛɛ‑ ’ke ’o ’ka ’kɔɔpɛ‑ mu ’ke ’srɔɔwoa꞊ ’o ’lɛbɔ‑ pɛ ’le, ’bhɛ ‑o ’ke ‑za ’lrɔgole ’le ɛɛ? 12’Ke mɛɛ ’ke mu sɔ ’ka ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’srɔɔwole, ’bhɛ ’seŋ ’laa ‑o bi ’o mɔɔ ni ’ke ’o ’ka ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’ke ’srɔɔwo‑ ɛɛ? ’Duŋ‑ ’o mɔɔ ’gbu ‑le ’laa ‑yaa sɔ bi ’bhɛ pɛ mu ’ɛ ’srɔɔwole ’ka ’kɔɔ ’bhɛ zan mu ‑lɛɛ ’elwale ’pe ɛɛ? ’Duŋ‑ ’waa ’bhɛ klɛlɛ. ’Bhɛɛ‑ drɔɔn’ ’o ‑yrɛn ’kpɛn ’yikwan꞊, ’kooko‑ ’waa ‑za ’kedo‑ klɛ ’ke ’bhɛ klɛ Krisi a ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’lɛbhulapɛ ’le. 13’Ka ’gbu ’a ’yaandɔ‑ ’bhii‑ mɛɛ ’la zan mu yewo ‑Waanbhaa’ Gba ’Fɛ ‑Gbɛnɛ ’ɛ ꞊la, ‑woo ’gbu ’bhle pɛbhle ‑srɔɔwo’ ’bhɛɛ‑ ’fɛ ’ɛ ꞊la yewole ’ɛ ma. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan mu ’sraka mu ’ɛ kpa ’srakagoyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ ’bhɛ zan mu dɔ ‑o ’woo‑ ’sraka gopɛ mu ’ɛ ba. 14’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ ’a ’lɛdulaa dɔɔ ’ke mɛɛ ’la zan mu ‑o ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wo zii’, ’mu ’mu ’gbu ’lɛbɔ‑ pɛ mu ‑srɔɔwo’ ’yee‑ ‑Jan ’Nrale‑ wole ’ɛ ma.

15’Duŋ‑ ’mi ‑Jan ’Nrale‑ ’la ꞊woa ’ka ni, ’naa pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’kunyrɛ‑ ‑glinlɛ’ ’ka ’kɔɔ. ’Bhɛɛ‑ ’naa ‑o ’lɛtrɛ ’lɛɛ‑ dɛ ’zi ’ka ni, pɛ ’ke ’srɔɔwo zayi’ ’ka ’kɔɔ. ‑Amasrɔyi ’mi ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wolawoa ’ka ni ’ke ’naa pɛ ’kedo‑ ’kpɔ kun ’ka ’kɔɔ ’bhɛ ma, ’bhɛ ‑za ’ɛ ’bhɛ ‑o ’mi ‑baaza’ ’le. ’Bhɛɛ‑ ’ke ’ŋ ‑gaa ’bhɛ sɔ ’ŋ ni ’ke ’bhɛ kan ’ke ‑o ’yee‑ ’ŋ ‑baaza’ ’ɛ ‑gwa ’ŋ ’yi ’bhɛ ta. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa sɔ ’yee‑ ’ŋ ’gbu ‑baaza’ ’ɛ gole‑ ’mi ’yi. 16‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wole‑ ’ɛ, ’naa ‑o ’bhɛ klɛ ’zi ’ŋ ’gbu mazrɔn zayi’. ‑Amasrɔyi ‑Waanbhaa’ ‑le ’ŋ ꞊kla ‑a wo mi ’le kpaŋma. ’Bhɛɛ‑ ’ke ’naa ’a ’wolɛ‑, ’ŋ ta ‑yrɛn! 17’Kee‑ klɛ bi ’bhii‑ ’ŋ ‑dwa ’yee‑ ye ’ɛ ’wole‑ ‑la ’ŋ ’gbu ’win ta, ’ŋ ’yaa‑ nu ’bhɛ ma ‑trɔn ’srɔɔwolɛ. ’Duŋ‑ ’naa ‑a klɛ ’zi ’ŋ ’gbu ’win ta, ’ŋ ’yoo‑ ‑a klɛ ’zi ‑Waanbhaa’ ‑la ni, ’bhɛɛ‑ ’yele ’a gbɛkpaa‑ ’mi ’kɔɔ. 18’Ke ‑yoo ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ’mi a pɛ ‑trɔn ‑o ‑a ma ’ke ‑mɛla ‑le ɛɛ? ’Ŋ zrukpaale ’la ‑yoo ’ke ’ŋ ’yoo‑ ’yee‑ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’wo zii’ mɛɛ mu ni bhaama ’ke ’naa pɛ ’kedo‑ ’kpɔ kun ‑o ’kɔɔ, ’bhɛ ‑le ’ke ’mi a pɛ ‑trɔn ’ɛ ’le.

19’Naa ‑o mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ a lu ’le. ’Mi ’ŋ ’gbu ꞊kla ’ke mɔkpɛn’ a yewonɛ ’le, ’kooko‑ ’ŋ gbɛsɔ mɛɛ ‑bebe klɛle‑ ta ’ke Zesu ’yi mu ’le. 20’Ke ’ŋ ’yoo‑ Zuufu mu pleŋ‑, ’mi ’ŋ ’gbu klɛ ’bhii‑ Zuufu mi do gbɛɛn‑, ’kooko‑ ’ŋ sɔ ‑o klɛle ’ke Zesu ’yi mu ’le. Mɛɛ ’la zan mu ’taawo Moizi a pɛ ’toŋ mu ’ɛ ta, ’ke ’ŋ ’yoo‑ ’bhɛ zan mu ’ɛ pleŋ‑, ’mi ’ŋ ’gbu klɛ ’bhii‑ ’bhɛ zan mu ’ɛ gbɛɛn‑; ’kooko‑ ’ŋ sɔ ‑o klɛle‑ ’ke Zesu ’yi mu ’le. ’Duŋ‑ wlan ’gbu ’ɛ ni, ’naa‑ ‑o ’taawo zii’ Moizi a pɛ ’toŋ mu ’ɛ ’yi jan mu ’ɛ ’mu ta. 21’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ’ke ’ŋ ’yoo‑ mɛɛ ’la zan mu laa Moizi a pɛ ’toŋ mu ’ɛ dɔ ’mu ’pleŋ‑, ’mi ’ŋ ’gbu klɛ ’bhii‑ ’bhɛ zan mu ’ɛ gbɛɛn‑; ’kooko‑ ’ŋ sɔ ‑o klɛle‑ ’ke Zesu ’yi mu ’le. Waa pelɛ dɔɔ ’naa ‑Waanbhaa’ a ’toŋ mu ’ɛ ’klɔsikun; ‑amasrɔyi, ’mi ’gbu ‑o ’taawo zii’ Krisi a pɛ ’toŋ mu ’ɛ ’mu ‑la ta. 22Mɛɛ ’la zan mu laa ‑o ’eglɔɔle ‑o ’kpaleya ’ɛ ’yi, ’mi ’ŋ ’gbu klɛ ’bhii‑ ’bhɛ zan mu ’ɛ gbɛɛn‑; ’kooko‑ ’ŋ sɔ ‑o klɛle ’ke Zesu ’yi mu ’le. ’Bhɛ ’yi bhe, ’ke mɛɛ mu ‑o dɔgbɛya ’la gbɛɛn‑, ’mi ’ŋ ’gbu klɛ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑, ’kooko‑ ’kee‑ ‑kla gɔnɛ‑ ’oo gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ’ŋ sɔ ‑o ’ke mu gole‑ ‑za ’yi. 23’Mi ’bhɛ ‑za mu ’ɛ ’kpɛn klɛ ’zi ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ‑zayi’, ’kooko‑ ’ŋ sɔ ‑a ma ’duma mu ’ɛ ’ke ’srɔɔwole.

24’Ka ’gbu ’laa ’yaango‑ ’bhii‑ blasan‑ mu ’ɛ blasan‑ ‑kpan ’ɛ ta, ‑o ’kpɛn blasan zaabɔlele. ’Duŋ‑ ‑o ba mɛɛ do ’kpɔ ‑le ‑blasanle ma ‑jara ’ɛ ’srɔɔwo‑ ɛɛ? ’Ka mu ’gbu ’ezin‑, ‑ka dɔ ’eglɔɔle ’kaa‑ ’kpaleya zi ’ɛ ta ’bhii‑ bla zaabɔ mu ’ɛ gbɛɛn‑; ’kooko‑ ’ka ’sɔ ’bhɛ ma ‑trɔn ’srɔɔwole. 25’Duŋ‑ blasan‑ mu ’ɛ, ’ke ‑woo daan ’zi blasanle ma ’waati ’la ba, ‑o ’trɛbhɔ ’ɛ ’kpɛn ‑glɔɔn kpa ‑o ’gbu ta. ’Duŋ‑ ‑o ’bhɛ klɛ ‑jara ’la ’srɔɔwo zayi’ ’bhii‑ ’bhɛ ma ‑sra ’le, ’bhɛ ’la ’bhɛ ’laa ‑o ’ke ‑mɔpɛ’ ’le bhe. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ‑kɔɔ’ mu ‑kɔɔa’ pɛ ’ɛ klɛ ‑sra ’la ’bhɛ ’srɔɔwo zayi’, ’bhɛ ‑o ’ke ‑mɔpɛ’ ’le yikpɛnsee ta. 26’Bhɛla‑ ‑zayile, ’ŋ ’yoo‑ blasan‑ ’zi; ’duŋ‑ ’ŋ ’yrɛ gbaanle ‑o ’an blasanle ’ɛ ’lɛyanyrɛ do ’kpɔ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ta. ’Naa ‑o ’an pɛ ye ’ɛ ’wo zii’ ’bhii‑ gbɛkpuŋ‑ gwledan mi ’la ‑ya gbɛkpuŋ‑ mu ’ɛ blin ’zi ‑ploo zi bhaama. 27’Bhɛɛ‑ drɔɔn’, ’mi ’ŋ ’gbu ’kun zii’ ’eglɔɔle, ’bhɛɛ‑ ’naa ’ŋ ’gbu ’flɛ ’ɛ zru maza klɛ; ’kooko‑ ‑a ‑lɛyan’ bhla ’ɛ zi, ’mi ’la ’mi ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ꞊woa mɛɛ mu ni, ‑Waanbhaa’ laa nu ’mi golɛ blasan‑ mu ’la ‑jara ’ɛ ’srɔɔwoa‑ ’mu ba.

10

Izraɛli mu ’ɛ ’taawogbɛya ‑kpe ’ɛ ta

1’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ‑za ’la ꞊tian ‑kɔɔ’ ‑gbɔɔ mu ’ɛ ma ‑kpe ’ɛ ta Moizi a pɛ ’waati ’ɛ ba, ’ŋ ’yoo‑ ‑a zi ’bhii‑ ’ŋ ’bhɛ dɔ ’ka ’kpee. ‑Waanbhaa’ laflɛ’ ‑gblɛn do ‑dwa ‑o ’kpɛn trala laanima, ’ke ‑yoo ‑o ’kan zi ’ɛ zrɔn ‑o ni ’bhɛ ’le. ‑Ya ꞊kla ’bhɛɛ‑ ‑o ’kpɛn wɛyi‑ ’tɛn ’ɛ takaan‑ ’taawolele ‑yrɛntrɛ’ ‑kpaa ’ɛ ta. 2‑E ‑kla ’bhii‑ ‑woo ’kpɛn ’wiiŋfia꞊ ’bhɛ wɛyi‑ ’ɛ ’pegee laflɛ’ ‑gblɛn ’ɛ ’yi, ‑o ’kpɛn ’pegee Moizi a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi. 3‑Waanbhaa’ ‑o ’kpɛn ‑lɛbwa ’ke pɛbhle ‑glɔɔn do ’kpɔ ‑la ‑le ’ke ’bhɛ da laflɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑o ’kpɛn ’bhɛ ꞊bhla. 4‑Waanbhaa’ ‑yi ’la ꞊naa ‑o ni, ‑o ’kpɛn ’bhɛɛ‑ ꞊mia. Wlan ’ɛ ni, ’bhɛ ‑yi ’ɛ ’yaa‑ da tɔ ŋgblo do ’kpɔ ‑la ‑yi vlɛ ‑saa ’ɛ ꞊la, ’bhɛ vlɛ ‑saa ’ɛ ꞊la tɔ ŋgblo ’ɛ ’yaa‑ da ‑Waanbhaa’ ‑la ba. ’Bhɛɛ‑ ’bhɛ ’yaa‑ ge ’zi ‑o zi yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ. ’Bhɛ vlɛ ‑saa ’ɛ‑ ’yaa‑ ’ke Krisi ’tɔɔmasie ‑la ‑le. 5’Ali‑ ’bhɛ ‑za ’wlan mu ’ɛ ’kpɛn klɛle blaan ‑Waanbhaa’ ’kɔɔ ‑o ni, ’o ‑gbɔɔ mu ’ɛ ‑bebe ’laa ‑Waanbhaa’ zru maza klɛlɛ. ’Bhɛla‑ ‑zayile, ‑o ‑lɛ ‑gbɛnɛ do ‑gaa ‑bɔn ’ɛ ’yi ‑kpe ’ɛ ta.

6’Bhɛ ‑za mu ’la ꞊kla ’mu ꞊kla ‑a zrɔnpɛ ’le ‑kɔɔ’ mu ni dɔɔ ‑kɔɔ’ ’laa ’taawolɛ ’eyɔɔle ’bhii‑ ’woo‑ mu gbɛɛn‑. 7’Bhɛɛ‑ ’ka ’laa klɛlɛ yogba mu ’le ’bhii‑ ‑o ’ke mu ’a ꞊kla gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ’bhii‑ ‑a yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ: «Mɛɛ mu ’ɛ ‑o ‑yalaa’, ’bhɛɛ‑ ‑o pɛbhla‑ ’bhɛ ’pegee ‑o ‑wɛɛn ꞊mia. ’Bhɛ blaan, ’ke ‑woo ‑wlɛnle’, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ’srotanle waa yo ’ɛ ni.»8‑Kɔɔ’ ’laa ‑kɔɔ’ ’gbu ’nalɛ‑ ‑yanbhɔɔya dɛle ni, ’bhii‑ ‑o ’ke mu ’a ꞊kla gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ’bhɛɛ‑ ‑o ’waa mia do bhɛ yaga (23.000) ‑gaa ‑yrekpaa’ do ’kpɔ ’ɛ ꞊la. 9‑Kɔɔ’ mu ’laa Mɛɛzan ‑yidanlɛ ’bhii‑ ‑a ’ke mu ’a ꞊kla gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ’Bhɛɛ‑ mlɛ mu ‑o ’sɔnkpaa‑, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑gaa. 10’Ka mu, ’ka ’laa bolɛ ’ka ’la ma janwole ma mɛɛ mu ma ’ka ’lɛ ꞊la, ’bhii‑ ‑a ’ke mu ’a ꞊kla gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ’bhɛɛ‑ ‑si ’kun ‑mlɛkɛ’ ’ɛ ’bhɛ ‑o ’kpɛn ꞊dia. 10.10 ‑Nɔɔle’ ’sɛwɛ 17.6‑14. ’Elwaleta ‑sɔ, Izraɛli mu ’ɛ ’yaa‑ ‑kpe ’ɛ ta ’waati ’la ba, ‑woo ‑la ma janwoa‑ Moizi ’pegee Aarɔn ma. ’Bhɛla‑ ‑zayile, ‑Waanbhaa’ ‑o ’krowoa‑, ’bhɛɛ‑ ‑o ba mɛɛ ’waa vu ta yiziɛ ’pegee mɛɛ ‑kɛmɛ ’srwaplɛ‑ ‑gaa (14.700).

11’Bhɛ ‑za ’yɔɔ‑ ‑glɔɔn mu ’la bhe, ’mu ꞊tian ‑kɔɔ’ ‑gbɔɔ mu ’ɛ ma, ’kooko‑ ’mu klɛ ‑za zrɔnpɛ ’le ‑kɔɔ mu ni. ’Bhɛɛ‑ ‑woo yɔɔndia‑ ’sɛwɛ ta, ’kooko‑ ‑o klɛ ‑kɔɔ’ mu ’kpeelɛkanpɛ mu ’le, ‑kɔɔ’ mu ’la ’ke ’drunyan ’lɛyan yi ’ɛ ꞊bhwa gban ‑kɔɔ’ mu ‑din bhe. 12’Bhɛla‑ ‑zayile, ’ke mɛɛ ’la zan ’kpee ma ’bhɛ ‑o ’eglɔɔle ’bhɛ a ’kpaleya ’ɛ ’yi, ’bhɛ zan ’bhɛ ’yrɛkpa ’bhɛ ’gbu ba ’elrele; ’kooko‑ yaa baalɛ ‑za ’yɔɔ‑ ’yi. 13‑Setran’ ‑o ‑yidan’ maza mu ’la klɛ ’zi ’ka ni, ‑e bhaaplɛŋ ‑vin mu ’ɛ ’kpɛn ’yidan‑ ’zi ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑. ’Duŋ‑ ‑Waanbhaa’ ’la yaa ‑liiwli’ mabɔɔ ‑titi, ’bhɛ ’laa nu ‑a ’tolɛ‑ ’ke ‑Setran’ ’ka ’yidan‑ ’ke ’bhɛ ge ’kanlɛ‑ ’kaa‑ faŋgan‑ yɛkɛ‑ ’ɛ ta. ’Ke ’ka ’yidan‑ bhla ’ɛ ꞊bhwa ‑Setran’ ’kɔɔ, ‑Waanbhaa’ nu ’bhɛ yɛkɛ‑ faŋgan‑ ’nalɛ‑ ’ka ni, ’kooko‑ ’ka sɔ ‑Setran’ a ‑yidangbɛya ’ɛ ’yikunle, ’bhɛɛ‑ ’ka go ’bhɛ ’yi.

‑Waanbhaa’ a mɛɛ mu ’plooza‑ yogbale ma

14’Bhɛla‑ ‑zayile, ’ŋ ’yiɛnii mu, ‑ka ’ka ’pleŋgo‑ ’egbɔɔn gbɔɔnle‑ yogbale ma. 15’Mi ‑o ‑jan ’la ’wo zii’ ’ka ni, ‑yoo ’bhii‑ ’an wo zii’ ‑zadɔ’ mu ‑la ni. ’Bhɛɛ‑ ’ka ’gbu ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’yiglin‑ doo. 16Mɛɛzan Krisi a pɛbhle ’waati ’ɛ ba, ‑kɔɔ’ ‑drɔɔ pɛyan‑ ’la si ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ’pubɔ‑ ’seri klɛ ‑Waanbhaa’ ni ’bhɛ ma ’bhɛ ‑le ’laa zrɔn ’bhii‑ ‑kɔɔ’ mu ’pegee Krisi yiɛn ’ɛ ‑kɔɔ ‑o ’kpaledomaya ’yi ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ’bluu ’la takan kplokplo, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑kɔɔ’ ’bhɛ ’yiciɛn‑ ’eke‑ ma, ’bhɛ ‑le ’laa ‑kɔɔ’ mu ’pegee Krisi ’flɛ ’ɛ kpa do ma ɛɛ? 17’Bluu ’ɛ ‑yoo do ’kpɔ, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑le ’ke Krisi ’flɛ ’ɛ ’le. ’Ali‑ ’ke ‑kɔɔ’ ‑o ’ebebele, ‑kɔɔ’ ’kpɛn kla ’eke‑ ba, ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ klɛ ’flɛ do ’kpɔ. ‑Amasrɔyi ‑kɔɔ’ ’kpɛn ’yee‑ ’bluu do ’kpɔ ’ɛ ’yela‑ sasa bhle ’eke‑ zi.

18‑O ‑za ’la klɛ Izraɛli mu ’ɛ ba, ‑ka ’bhɛ ‑glin doo: mɛɛ ’la zan mu ’sraka gopɛ mu ’ɛ bhle, ’bhɛ zan mu ’pegee ‑Waanbhaa’ klɛ ’kpaledomaya ’yi. ‑Amasrɔyi ‑o ’sraka gopɛ mu ’la kpa ’srakagoyrɛ ’ɛ ꞊nɔɔ, ’mu ’nale‑ ‑o ‑Waanbhaa’ ‑la ni. 19’Ŋ ’yoo‑ ‑jan ’la ’wo zii’ ‑gɛ ’bhɛ ’yi ‑o ’nale‑ ‑a ma ɛɛ? Taa‑ ’sraka go wi ’ɛ ’bhɛ ‑za ‑o ’eglɔɔle ɛɛ? Taa‑ yo ’ɛ ’bhɛ ‑za ‑o ’eglɔɔle ɛɛ? 20’Yooye‑ ’dɛ! ’Duŋ‑ ’mi ‑o ‑jan ’la ’wo zii’, ’bhɛ ’yi ‑le dɔɔ yogba mu ’ɛ, ‑o yogba pɛ mu ’la bhle, ‑o ’mu na ’zina mu ‑la ni; ’duŋ‑ ‑ waa ‑o ’mu ’na Waanbhaa’ ni ‑titi. ’Duŋ‑ ’naa‑ ‑o ‑a zi ’bhii‑ ’ka mu ’pegee ’zina mu klɛ ’kpaledomaya ’yi. 21’Ka ’laa sɔ ‑drɔɔ ’ɛ ’mile Mɛɛzan a pɛ ‑drɔɔ ’mi pɛ ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ka ‑drɔɔ mi ’ezin‑ ’zina mu a pɛ ‑drɔɔ ’mi pɛ ’ɛ ’yi. ’Ka ’laa sɔ ’duŋ‑ ’ezin‑ Mɛɛzan a pɛ ’ɛ ’bhlele, ’bhɛɛ‑ ’ka ge ’zina mu a pɛ ’ɛ ’bhlelɛ. 22Taa‑ ’ka ‑o ‑a zi ’bhii‑ ’ka Mɛɛzan a zran ’ɛ ’lawlɛn‑ ɛɛ? ’Ka ’kpee ma, ‑kɔɔa’ pɛ faŋgan‑ ’ɛ ’yiya‑ ‑yaa’ pɛ faŋgan‑ ’ɛ ni ɛɛ?

‑Kɔɔ’ ‑Waanbhaa’ ‑lɛdɔ’ ‑a ma ‑kɔɔ’ klɛza mu ’ɛ ’kpɛn ’yi

23’Ka ’ke mu a pe dɔɔ: «‑Za ’kpɛn klɛ ’seŋ ‑o ’o ni». ’Duŋ‑ ’mi sɔ ‑a pele dɔɔ ‑za ’kpɛn ’laa ‑o ’elrele bhaaplɛŋ ma. ’Ali‑ ’ke ’ka ’ke mu ’a pe dɔɔ: «‑Za ’kpɛn klɛ ’seŋ ‑o ’o ni». ’Duŋ‑ pɛ ’kpɛn ’laa ’kaa‑ ’kpaleya ’ɛ baan’ kla a ba. 24’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ’bhɛ ’gbu do ‑kplɛn ’nrayiza klɛlɛ, ’duŋ‑ ‑ka ’eke‑ ‑nrayiza ‑la klɛ.

25‑O wi ’oo wi ’la gɔn ’plɛɛ ’yi, ’kee‑ ‑kla wi ‑glɔɔn ’oo wi ‑glɔɔn ’la ’le, ‑ka ’bhɛ bhle. ’Ka ’laa ’ka ’gbu zrubatɛdɔlɛ ’bhɛ dayrɛ ziglinle ma. 26‑Amasrɔyi ‑a yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ: «’Trɛ ’pegee ‑a ta pɛ mu ’ɛ ’kpɛn ‑o ’ke Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ a pɛ mu ‑la ‑le.»

27Mɛɛ ’la zan laa ‑o Zesu ’yi ’ke ’bhɛ ’ka ’siila‑ pɛbhle ma ‑a ba, ’kee‑ pɛbhle ’oo pɛbhle ’la ꞊naa ’ka ni, ‑ka ’bhɛ ’bhle. ’Ka ’laa ’ka ’gbu zrubatɛdɔlɛ ’bhɛ pɛbhle ’ɛ dayrɛ ma. 28’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ’ke ’ka ’kpeelɛkaan dɔɔ: «Yogba wi ‑le ’kɛle‑». ’Bhɛ ’yi ’tɛ, ’ka ’laa ’a ’bhlelɛ‑, mɛɛ ’la zan ’ka ’kpeelɛkaan ’bhɛ ‑zayi’, ’bhɛ ’pegee ’bhɛ zrubatɛdɔ zayi’. 29’Naa ‑o ‑a pe ’zi ’ka mu ’gbu zrubatɛdɔle ma, ’ŋ ’yoo‑ ‑we ’zi ’ka ’kpeelɛkan mi ’ɛ ’bhɛ ‑la zrubatɛdɔza ’le.

’Bhɛɛ‑ ’ka ’ke mu nu a pelɛ dɔɔ: «‑Mɛla ma ’bhɛɛ‑ mɛɛ ‑bhɛɛke’ zrubatɛdɔza ’ɛ ’bhɛ sɔ ‑daŋ’ ’kpaale ’mi sɔ ‑za yɛkɛ‑ ’la klɛle‑ ’mi ’gbu a mapɔɔnleya ’ɛ ’yi ’bhɛ ma ɛɛ? 30’Ke ’ŋ ‑Waanbhaa’ ’pubwa‑ ’ŋ pɛ ’la ’bhlele ’bhɛ ma, ‑mɛla ma ’bhɛɛ‑ mɛɛ nu ’ŋ ’tɔ ’yɔɔ‑ ’pelɛ‑ dɔɔ ‑mɛla ma ’ŋ ’bhɛ ꞊bhla ɛɛ?»

31’Bhɛla‑ ‑zayile, ’mi pe ’ka ni dɔɔ ’ke ’ka ‑o pɛbhle ’zi oo, ’ke ’ka ‑o pɛ ’ke mi ’zi oo, ’ke ’ka ‑o ‑za ’oo ‑za ’la klɛ ’zi, ‑ka ‑za ’kpɛn klɛ ’kooko‑ ’ka ‑Waanbhaa’ ’tɔ ’ɛ bhɔ ’bhɛ ’yi. 32’Ka ’laa klɛlɛ mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ baa‑ pɛ ’le ‑za ’yɔɔ‑ ’yi: Zuufu mu oo, Zuufu kle mu oo, ’bhɛ ’pegee ‑Waanbhaa’ a pɛ mɛɛ ‑lɛdo’ ’ɛ. 33‑Ka ’taawo ’bhii‑ ’mi a pɛ ’taawogbɛya ’ɛ gbɛɛn‑: ’mi ‑o dɔ ’zi ’eglɔɔle ’ke ’ŋ sɔ mɔkpɛn’ ni ‑za ’kpɛn ’yi. ’Naa ’ŋ ’gbu do ‑kplɛn ’nrayiza klɛyrɛ glin, ’duŋ‑ ’mi mɔkpɛn’ ‑la ’nrayiza klɛ yrɛ glin, ’kooko‑ ‑o ’kpɛn go ‑za ’yi.

11

1‑Ka ’taawo ’mi klɛza zi ’bhii‑ ’mi ’taawo Krisi zi gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑.

ZESU ’YI MU ’TAAWOGBƐYA

Korɛnti Zesu ’yi le mu ’ɛ ‑waa’ ‑sruŋgbɔɔ’ dɔza ‑o ŋgblo ma

2’Ŋ nɛɛ ‑nɛ mu, ’mi ’ka ’tɔbhɔ‑ gbɛ ’ɛ ’kpɛn ma, ‑amasrɔyi ’ŋ ‑za dɔ ’ka ’kpee ’waati ’ɛ ’kpɛn ba, ’bhɛɛ‑ ’ŋ ’ka ‑daanna ‑za mu ’la ’le, ’ka ‑o ’taawo zii’ ’mu ta ’elrele. 3’Duŋ‑ ‑za do ‑o ye ’ezin‑, ’mi ‑o ‑a zi ’bhii‑ ’ka ’bhɛ dɔ, ’bhɛ ‑za ’ɛ ’bhɛ ‑le dɔɔ: ’gwlaan‑ ’kpɛn ‑kuŋlii ‑le ’ke Krisi ‑la ‑le, ’bhɛɛ‑ le ’ɛ ’bhɛ ‑kuŋlii ‑le ’ke ’bhɛ ꞊nɔɔ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’le; ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ ‑le ’ke Krisi ‑kuŋlii’ ’ɛ ’le. 4’Bhɛla‑ ‑zayile, ’ke ’gwlaan‑ ’la ‑ya ’seriwo zii’ ‑Waanbhaa’ ni oo, ’ke ‑yoo ‑Waanbhaa’ ‑lɛlajanwo zii’ oo; ’bhɛɛ‑ ’ke ‑sruŋgbɔɔ’ ‑o ‑a ŋgblo ma ’bhɛ ’waati ’ɛ ba, yaa ‑o ‑a ‑kuŋlii Krisi ’bhɛ ’lɛdɔ‑ ’zi ‑a ma ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe. 5’Duŋ‑ ’ke le ’la ’bhɛ ‑o ’bhɛ ’seriwo zii’ ‑Waanbhaa’ ni oo, ’ke ’bhɛ ‑o ‑Waanbhaa’ ‑lɛlajanwo zii’ oo, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ŋgblo ma fleŋ‑ ‑o, ’bhɛ le ’ɛ ’bhɛ ’laa ‑o ’bhɛ ꞊nɔɔ ’ɛ ’lɛdɔ‑ ’zi ’a ma ’bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi. ’Bhɛ le ’ɛ ‑yoo ’bhii‑ ‑a ŋgblo ‑gwele’ ‑le. 6’Ke le ’la ’bhɛ ’laa ‑o ‑a zi ’bhii‑ ’bhɛ ‑sruŋgbɔɔ’ dɔ ’bhɛ ŋgblo ma, ’bhɛ bhla ’ɛ ba, ‑ya win ’ɛ takan! ’Bhɛɛ‑ ’ke ’ka ’gbu ’a ’yaango‑ ’bhii‑ ’ke le do ‑a ’gbu ’win takaan‑ oo, ’ke ‑ya win ’ɛ ‑gwela oo, ’bhɛ ‑o ’ke ‑yraladɔ maza ’le bhe. ’Bhɛla‑ ‑zayile, ’mi pe dɔɔ ’kee‑ ‑sruŋgbɔɔ’ ꞊dwa ‑a ŋgblo ma ’bhɛ mabhaabhɔ. 7’Duŋ‑, ’gwlaan‑ ’ɛ ’bhɛ ’laa ‑sruŋgbɔɔ’ dɔlɛ ’bhɛ ŋgblo ma ’ke ’bhɛ ‑o ’bhɛ ’seriwo zii’ ‑Waanbhaa’ ni. ‑Amasrɔyi ‑Waanbhaa’ ’yee‑ ’gwlaan‑ ꞊kla klɛgbɛya ’la ’yi ’yele‑ ’ke ‑Waanbhaa’ bhɔɔma ’le, ’bhɛ ’pegee ’yele‑ ’ke ‑Waanbhaa’ a gblaanya ’ɛ zrɔn pɛ ’le. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, le ’ɛ ’bhɛ ‑le ’ke ’gwlaan‑ a gblaanya ’ɛ zrɔnpɛ ’le. 8Wlan ’gbu ’ɛ ni, ’drunyan klɛ bhla ’ɛ zi, ’gwlaan‑ laa dalɛ le ’yi, ’duŋ‑ le ’ɛ ’bhɛ ‑le ‑daa ’gwlaan‑ ’yi. 9’Bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ ’laa ’gwlaan‑ klɛlɛ le ‑zayi’, ’duŋ‑ ‑e le ’ɛ ’bhɛ ꞊kla ’gwlaan‑ ‑la ‑zayi’. 10’Bhɛla‑ ‑zayile bhe, ‑mlɛkɛ’ mu ’ɛ ‑zayi’, le ’ɛ ’bhɛ ‑sruŋgbɔɔ’ dɔ ’bhɛ ŋgblo ma; ’bhɛɛ‑ ’bhɛ klɛ ‑a ŋgblo ’kpaale‑ ’la ‑yoo ‑a ‑nɔɔ ꞊la bhe ’bhɛ ‑tɔɔmasie ’le. 11‑Kɔɔ’ ’pegee Mɛɛzan Krisi a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi, ’gwlaan‑ laa sɔ bole‑ ’bhɛ ’gbu ma le blaan; ’bhɛɛ‑ le laa sɔ bole‑ ’bhɛ ’gbu ma ’gwlaan‑ blaan. 12’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ yi, ’drunyan klɛ ’waati ’ɛ ba ‑Waanbhaa’ ’kɔɔ, ‑e ’gwlaan‑ ’flɛ ’ɛ gbɛ do ‑la ꞊sia, ’bhɛɛ‑ ‑e le ꞊kla ’bhɛ ’le; ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑ le ‑le ’gwlaan‑ ya. ’Bhɛɛ‑ pɛ ’kpɛn da ‑Waanbhaa’ ‑la ba.

13’Ka mu ’gbu ’bhɛ ‑glin doo, ’ke le ‑o ‑a ’seriwo zii’ ‑Waanbhaa’ ni bhla ’la ba, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑a ŋgblo ma fleŋ‑ ‑o, ’bhɛ ‑o ’ke ‑za ’lrele‑ ’le ɛɛ? 14‑Waanbhaa’ a bhaaplɛŋ mu klɛgbɛya ’ɛ ma, ‑kɔɔ’ ’gbu ’a ’yaango‑ ’bhɛ ma ’bhii‑ ‑yraladɔ maza ‑le ’bhɛ ’le ’ke ’gwlaan‑ laa a ’winle‑ mu ’ɛ takan ’bhɛɛ‑ ‑yoo ’trole‑ to. 15’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’ke le ’bhɛ ’winle‑ mu ’ɛ ’trole‑ ꞊twa, ’bhɛ ‑o ’ke ‑a ‑lreleya ’ɛ baan’ ‑la ‑le. ‑Amasrɔyi ‑Waanbhaa’ winle ’trole‑ mu ‑naa le ni, ’kooko‑ ’ke ‑o klɛ ‑a wiiŋ‑ ’bhii‑ sɔ gbɛɛn‑. 16’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ‑a zi ’bhii‑ ’bhɛ zaabɔ ’o ’lɛ ma ’yee‑ ‑za ’lɛɛ‑ ta ’ezin‑, ’bhɛ zan ’a ’yaango‑ dɔɔ ’o mɔɔ ta pɛ laa ‑o ’ke zaabɔlele, ’bhɛɛ‑ ‑Waanbhaa’ a mɛɛ ‑lɛdo’ mu ’ɛ ta pɛ laa ’bhɛ ’le ’ezin‑.

Korɛnti Zesu ’yi mu ’ɛ ’yaa‑ Mɛɛzan Krisi a pɛ ’ɛ bhle gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑

17’Mi ‑o zan ‑jan mu ’la ’wolɛ‑ ’ka ni ’saanibhe, ’naa sɔ ’ka ’tɔbhɔle ’bhɛ ’yi ‑titi. ‑Amasrɔyi, ’ke ’ka ꞊klaa ’eke‑ ba, ’ka ’laa ’ka ’taawogbɛya ’lreleya ’ɛ baan’ ’kla yrɛ glin ‑a ba, ’duŋ‑ ’ka baan’ klɛ ’eyɔɔle ‑a ma. 18’Mi ’a ꞊maa dɔɔ ’ke ’ka ꞊klaa ’eke‑ ba ’kaa‑ ꞊klaŋkeba yrɛ mu ’ɛ ꞊nɔɔ, ’ka ’laa ‑bɛŋgo’ do ma, ’bhɛɛ‑ ’ka ’yiciɛnle klɛ. ’Mi ’duŋ‑ ’kpale‑ ‑o ‑a ‑yi ’bhii‑ ’bhɛ ‑jan ’ɛ gbɛ do ‑o ’ke wlan ’le. 19Wlan ’ɛ ni, ‑yoo ’ke ‑za ’le ’ke ’ka ’yiciɛnle klɛ, ’kooko‑ mɛɛ ’la zan mu ‑o ’ke Zesu ’yi mu kplankplan ’gbu ’ɛ ’le ’ka ’pleŋ‑, ‑o sɔ ’mu dɔle‑, ’bhɛɛ‑ ’mu gole klɛ mɛɛ ‑vin mu ’ɛ ma. 20’Ke ’ka ꞊klaa ’eke‑ ba dɔɔ ’ka ‑o Mɛɛzan Krisi a pɛle ’ɛ ’bhlele, ’duŋ‑ ’ka ’laa ‑a bhle ‑a bhle gbɛya ’ɛ ’yi. 21‑Amasrɔyi ’ke ’ka ꞊klaa ’eke‑ ba ’yee‑ pɛ ’ɛ ’bhle zayi’, ’ka ’laa ’eke‑ magbɛn. ’Bhɛɛ‑ ’ka ’kpɛn do do ’bhɛ ’yrɛ gbaan ’bhɛ ’gbu a pɛ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’bhlele‑ ba. ’Bhɛɛ‑ ’bhɛ ’lɛyanyrɛ klɛ ’ka ’ke mu bolele gbɔn ‑le, ’bhɛɛ‑ ’ka ’ke mu kpɛdɔle klɛ, ’ke ’mu ‑wɛɛndɛ’. 22’Bhɛ bhla ’ɛ ba, ’fɛ mu laa ‑o ’ka ’kɔɔ, ’ke ’ka pɛbhle ’mu ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’ka ‑wɛɛn mi ɛɛ? Taa‑ ’ka ‑o ‑Waanbhaa’ a mɛɛ ‑lɛdo’ ’ɛ mavɛɛ‑ ’zi ‑a ma ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ pɛ ’kedo‑ laa ‑o mɛɛ ’la zan mu ’kɔɔ, ’kaa‑ zi ’bhii‑ ’ka ‑yraladɔ ’mu ma ɛɛ? ’Ŋ ‑mɛ pɛ jan ‑la wo ’ka ni ’ezin‑ ɛɛ? ’Kaa‑ zi ’bhii‑ ’ŋ ’ka ’tɔbhɔ ɛɛ? ’Naa sɔ ’bhɛ klɛle‑ ‑titi!

Pɔlu ‑o mɛɛ daan ’zi Mɛɛzan Krisi a pɛ ’ɛ pɛbhlegbɛya ’ɛ ’le

23Wlan ’ɛ ni, Mɛɛzan ’mi ‑daanna ‑za ’la ’le, ’mi ‑o ’ka mu daan ’zi ’ezin‑ ’bhɛɛ‑ ’le. ‑O ‑yaa nu Mɛɛzan Zesu ‑lɛnalɛ ‑a dɛ mu ’ɛ ni ‑bi ’la zi, ‑e ’bluu ’ɛ ꞊sia. 24’Bhɛɛ‑ ‑e ’yanle‑ ‑Waanbhaa’ ’pubɔlele ’bhɛ ma, ’kee‑ ’bhɛ takanle kplokplo ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ mu ’ɛ ni dɔɔ: «’bluu ’lɛɛ‑ ’bhɛ ‑le ’ke ’ŋ ’flɛ ’ɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ‑e ꞊kla ’ka ma ’sraka ’le. ’Ka nu ’bhɛɛ‑ klɛlɛ ’taŋii, ’kooko‑ ’mi ‑za dɔ ’ka ’kpee.» 25’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ‑o yanle pɛ ’ɛ ’bhlelele, ’kee‑ ‑drɔɔ pɛyan‑ do ’sile, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Waanbhaa’ *‑bhoolaya drɛɛ ’la ‑dwa ’yee‑ ’pegee bhaaplɛŋ mu ’ɛ pleŋ‑ ’mi a pɛ yiɛn ’ɛ ‑glɔɔya’ ’ɛ ’le, ’bhɛ ‑le ‑gɛ. ’Ke ’kaa‑ mi ’zi ’waati oo ’waati ’la ba, ’mi ‑za dɔ ’ka ’kpee.» 26‑Amasrɔyi ’sani‑ ‑e nu gelɛ ’tɛnlɛ‑ Mɛɛzan Zesu ’nule‑ ’ɛ ma, ’ke ’ka ‑o ’bluu ’lɛɛ‑ ’bhle zii’, ’bhɛ ’pegee ’ke ’ka ‑o ‑drɔɔ pɛyan‑ do ’lɛɛ‑ ’mi zii’ ’waati ’oo ’waati ’la ba, ’ka ‑o ’mi gaza ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’wo zii’ ’ezin‑ ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe.

27’Bhɛla‑ ‑zayile, ’ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan Mɛɛzan Krisi a ’bluu ’ɛ ꞊bhla, ’bhɛ ’pegee ’kee‑ ‑yaa’ ‑drɔɔ pɛyan‑ do ’ɛ ꞊mia, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ zan ’taawogbɛya ’ɛ yaa Mɛɛzan Krisi ’lɛdɔ‑ ‑a ma ’elrele, ’bhɛ zan ‑o ‑kpan ‑la baa‑ ’zi ’bhɛ ’gbu ta ’bhɛ klɛgbɛya ’ɛ gbɛɛn‑ bhe, ‑amasrɔyi ‑e Mɛɛzan Krisi ’flɛ ’ɛ ’pegee ’bhɛ yiɛn ’ɛ mavɛɛla. 28’Bhɛla‑ ‑zayile, ’ka ’kpɛn do do ’bhɛ ’gbu zrubaglin ’elwale pe, ’bhɛɛ‑ ‑e sɔ ’bluu ’lɛɛ‑ ’bhlele, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑drɔɔ pɛyan‑ do ’ɛ mi ’tɛ. 29‑Amasrɔyi ’ke mɛɛ ’oo mɛɛ ’la zan ’bluu ’ɛ ꞊bhla, ’bhɛ ’pegee ’kee‑ ‑drɔɔ pɛyan‑ do ’ɛ ꞊mia, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑o ‑yi ‑o ’kɛla ’le Mɛɛzan a pɛ ’flɛ ’ɛ ba zayi’ ’ke yaa ’bhɛ dɔlɛ; ’bhɛ zan ‑o ‑Waanbhaa’ a ‑kpan ‑la baa‑ ’zi ‑a ’gbu ta ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe. 30’Bhɛla‑ ‑zayile, gadɛ mu ‑bebe ’pegee ‑sɔŋzan’ ‑bebe ‑o ’ka ’pleŋ‑, ’bhɛɛ‑ ’ka ‑bebe ‑gaa gban. 31’Ke ‑kɔɔ’ ‑kɔɔ’ ’gbu zrubaglinna ’elwale ’pe, ‑Waanbhaa’ a ’kiti ’laa nu klɛlɛ ‑kɔɔ’ ma. 32’Duŋ‑ Mɛɛzan Krisi ‑o ‑kɔɔ’ mu ’kitikan zii’ ’bhɛ ’pegee ‑e ‑kɔɔ’ ’krowo, ’kooko‑ ‑yaa’ ‑kpan ’laa balaa’ ‑kɔɔ’ mu ’pegee ’drunyan ’yi mu ’ɛ ta ’eke‑ zi.

33’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ’ke ’ka ꞊klaa ’eke‑ ba Mɛɛzan Krisi a pɛle ’ɛ ’bhle zayi’, ‑ka ’eke‑ magbɛn ‑a ma. 34’Ke gbɔn ‑o mɛɛ ’la zan dɛ ’zi, ’bhɛ zan pɛbhle ’elwale ’pe ’bhɛ ’gbu ba ’fɛ ’lɛ ma, ’bhɛɛ‑ ‑e nu ’tɛ. ’Ke ’bhɛ ꞊kla, ’ke ’ka ꞊klaa ’eke‑ ba, ’ka ’laa nu ‑Waanbhaa’ a ’kiti ’ɛ ’wlɛnlɛ‑ ’ka ’gbu ma. ’Ke ’mi ꞊wlaa ’ka ba ye, ’ŋ nu ‑za ‑vin mu ’ɛ ’mu ‑yrɛbagolɛ ’ka ’pleŋ‑.

12

Lii ’Weŋ ’ɛ ’seŋ mu ’la na mɛɛ ni

1’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, Lii ’Weŋ ’ɛ ’seŋ mu ’la na mɛɛ ni, ‑kɔɔ’ ’mu ba janwo doo. ’Ŋ ’yoo ‑a zi ’bhii‑ ’ka wlan dɔ ’mu ba zayi’. 2’Ka ’gbu ’a ’yaango‑ ’bhii‑ ’ka ’laa ‑yaa ‑Waanbhaa’ dɔ ’waati ’la ba, ’ka gbaanle ‑yaa yo ’bhobho mu ‑la zi. 3’Bhɛla‑ ‑zayile, ’mi pe ’ka ni dɔɔ ’ke ’Lii ’Weŋ ’ɛ ‑yoo mɛɛ ’la zan ‑yi, ’bhɛ zan laa sɔ ‑a pele dɔɔ: «Zesu ’daŋganwole ‑o!» ’Bhɛɛ‑ ’ke Lii ’Weŋ ’ɛ yaa ‑o mɛɛ ’la zan ‑yi, ’bhɛ zan laa sɔ ‑a pele‑ dɔɔ: «Zesu ‑o ’ke Mɛɛzan ’le!»

4Lii ’Weŋ ’ɛ ’seŋ mu ’la na mɛɛ ni, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑Waanbhaa’ a ye ’ɛ wo, ’bhɛ ’seŋ mu ’ɛ ‑glɔɔn ‑o ’ebebele; ’duŋ‑ ‑o ’kpɛn da ’yee‑ Lii ’Weŋ do ’kpɔ ’ɛ ’yela‑ ‑yi. 5‑E ye mu ’la na mɛɛ mu ni, ’mu ‑glɔɔn ‑o ’ebebele, ’duŋ‑ mɛɛ mu yewo ’yee‑ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ do ’kpɔ ’ɛ ’yela‑ ni. 6’Bhɛɛ‑ yewogbɛya ’ɛ ‑glɔɔn ‑o ’ebebele, ’duŋ‑ ’yee‑ ‑Waanbhaa’ do ‑kplɛn ‑le ‑o ’kpɛn klɛ faŋgan‑ na ‑kɔɔ’ ’kpɛn ni do do. 7Zesu ’yi mu ’ɛ ’kpɛn do do ’yi, Lii ’Weŋ ’ɛ ‑ya ‑glɔɔya’ ’ɛ zrɔn klɛgbɛya ’ɛ ’kpɛn ‑glɔɔn ’yi, ’kooko‑ ‑e sɔ bhɔle‑ ’woo‑ Zesu ’yi mu ’ɛ ’kpɛn ba. 8Lii ’Weŋ ’ɛ ‑e ‑zadɔleya ma ‑jan na mɛɛ ’ke ni, ’bhɛɛ‑ ‑e yikanleya ma ‑jan na mɛɛ ‑bhɛɛke’ do ni. ’Yee Lii ’Weŋ do ’kpɔ ’ɛ ’yele‑ ’mu ’kpɛn na. 9’Yee‑ Lii ’Weŋ do ’kpɔ ’ɛ ‑e ’kpaleya ‑gbɛnɛ na mɛɛ ’ke ni; ’bhɛɛ‑ ‑e gadɛ mu ‑bhee ’seŋ na mɛɛ ‑bhɛɛke’ do ni. 10‑E ’sɔle‑ maza klɛ ’seŋ na mɛɛ ’ke ni; ’bhɛɛ‑ ‑e ‑Waanbhaa’ ‑lɛlajanwole ’seŋ na mɛɛ ‑bhɛɛke’ do ni; Lii Wlan ’la ’bhɛ da ‑Waanbhaa’ ba, ’bhɛɛ‑ bhla ma lii ‑yɔɔ’ mu ’la da ‑Setran’ ba, Lii ’Weŋ ’ɛ ’seŋ na mɛɛ ’ke ni ’bhɛɛ‑ ’bhɛ sɔ ’mu lii ‑glɔɔn plɛ ’ɛ bagogbɛya dɔle‑; ’bhɛɛ‑ wli ‑bhɛɛke’ ‑glɔɔn ’ɛ ’kpɛn ’la ’ke waa ’mu daanlɛ, ‑e ’mu ’pe ’seŋ na mɛɛ ‑bhɛɛke’ do ni; ’bhɛɛ‑ ‑e ’woo‑ wli ‑bhɛɛke’ mu ’ɛ ’yipele ’seŋ na mɛɛ ’ke ni. 11Lii ’Weŋ do ’kpɔ ’ɛ ’yele‑ ’bhɛ ‑za mu ’ɛ ’kpɛn klɛ; ‑e ’woo‑ ’seŋ mu ’ɛ ’kpɛn ’yiciɛn‑ mɔkpɛn’ ma do do; mɔkpɛn’ do do ’pegee ’bhɛ a pɛ, ’bhɛɛ‑ ‑za ’la ’bhɛ ‑bɛŋgole ‑o ‑a ’gbu zru maza ’ɛ ’le, ‑e ’bhɛɛ‑ klɛ.

Zesu ’yi mu a ’kpaledomaya ’ɛ ‑yoo ’bhii‑ mɛɛ ’flɛ do ’kpɔ

12Bhaaplɛŋ ’flɛ ’ɛ ‑yoo do ’kpɔ, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑ a dɔpɛ mu ’ɛ ‑woo ’ebebele. ’Ali‑ ’ke ’flɛ ’ɛ dɔpɛ mu ’ɛ ‑woo ’ebebele, ‑o ’kpɛn ‑o ’flɛ do ’kpɔ ‑la ‑le. Krisi ‑o ’bhii‑ ’yee‑ ’flɛ ’ɛ ‑yaa’ pɛ klɛgbɛya ’ɛ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑. 13‑Amasrɔyi, ‑o ‑kɔɔ’ ’kpɛn ’wiiŋfia꞊ Lii ’Weŋ do ’kpɔ ‑la ‑yi. ‑Kɔɔ ꞊klaa ’eke‑ ba, ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ꞊kla ’bhii‑ ’flɛ do ’kpɔ. ’Ke ‑kɔɔ’ ‑o Zuufu mu ’le oo, ’ke ‑kɔɔ’ ‑o Zuufu kle mu ’le oo, ’ke ‑kɔɔ’ ‑o lu mu ’le oo, ’bhɛ ’pegee ’ke ‑kɔɔ’ ‑o ꞊klɔ mu ’le oo, ‑kɔɔ’ ’kpɛn Lii ’Weŋ do ’kpɔ ‑la ’srɔɔwoa‑.

14Bhaaplɛŋ ’flɛ ’ɛ dɔpɛ laa ‑o do ’kpɔ, ’duŋ‑ ‑a dɔpɛ mu ’ɛ ‑woo ’ebebele. 15’Ke gaan ‑yaa pe bi gbɛ ni dɔɔ: «’Naa ‑o ’ke gbɛ ’le, ’bhɛla‑ ‑yile ’mi ’kpale‑ laa ‑o ’flɛ ’ɛ dɔpɛ mu ’ɛ ba». ’Bhɛ ’yaa‑ sɔ ‑a klɛle‑ ’bhɛɛ‑ yaa ‑yaa nu klɛlɛ ’flɛ ’ɛ dɔpɛ mu ’ɛ do ’le ɛɛ? 16’Bhɛɛ‑ ’ke ’trɔn ’yaa‑ pe bi dɔɔ: «’Naa ‑o ’ke ‑yrɛbhɛ’ ’le, ‑ayile ’mi ’laa ‑o ’flɛ ’ɛ ‑yaa’ pɛ ’le». ’Bhɛ ’yaa‑ sɔ ‑a klɛle‑ ’bhɛɛ‑ ’trɔn ’laa klɛ ’yee‑ ’flɛ ’ɛ dɔpɛ mu ’ɛ do ’le ɛɛ? 17’Ke ’flɛ ’ɛ ’kpɛn ’yaa‑ klɛ ’ke ‑yrɛbhɛ’ ’te ’le, ‑e ‑yaa nu ’sɔlɛ‑ ‑jan ’male‑ ‑mɛla ‑le ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ’kee‑ klɛ bi ’trɔn ’te ’le, ‑e ‑yaa nu pɛ vɛn mu ’silɛ‑ ‑mɛla ‑le ɛɛ? 18Wlan ’ɛ ni, ‑Waanbhaa’ laa ’flɛ ’ɛ klɛlɛ bhaama. ‑E ’flɛ ’ɛ dɔpɛ mu ’ɛ ’kpɛn do do ‑kpaa ‑a ma ’bhii‑ ‑e ‑yaa zi ’bhii‑ ‑ya klɛ ‑a zru maza ’le gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. 19’Bhɛɛ‑ ’ke ’flɛ ’ɛ ’kpɛn ’yaa‑ klɛ ’ke dɔpɛ do ’kpɔ ’le, ‑e ’yaa‑ sɔ klɛle‑ ’flɛ ’le ɛɛ? 20’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, dɔpɛ mu ’ɛ ‑woo ’ebebele, ’duŋ‑ ’flɛ ’ɛ ‑yoo do ’kpɔ.

21’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ‑yrɛbhɛ’ laa sɔ ‑a pele‑ gbɛlaa‑ ni dɔɔ: «’Ŋ maza laa ‑o ’e ma!» ’Bhɛɛ‑ ŋgblo laa sɔ ‑a pele‑ gaan mu ni dɔɔ: «’Ŋ maza laa ‑o ’ka ma!» 22’Bhɛɛ‑ drɔɔn’, dɔpɛ mu ’la faŋgan‑ ’laa ‑o ’mu ta ‑kɔɔ’ ’yrɛ ’yi, ‑kɔɔ’ maza ‑o ’mu ‑la ’gbu ma ’ebebele. 23‑Kɔɔ’ ’kpee ma ‑kɔɔ’ ’flɛ ’ɛ ma yrɛ mu ’la ’mu ’laa ‑o ’ke ‑za ’kedo‑ ’kpɔ ’le, ‑kɔɔ’ ’mu ‑la ‑gblakun’ ’egbɛnɛle ’ke ’bhɛ kan ‑a ‑vin mu ’ɛ ta. ‑Kɔɔ’ ’flɛ yrɛ mu ’la ‑woo ’ke ‑yraladɔ ma yrɛ mu ’le, ‑kɔɔ’ ’mu ‑la kun ’elrele ’ke ’bhɛ kan ‑a yrɛ ‑vin mu ’ɛ ta. 24’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ‑kɔɔ’ ’flɛ ’ɛ yrɛ mu ’la waa ‑o ’ke ‑yraladɔ ma yrɛ mu ’le, ‑kɔɔ ’laa ’mu kun ’elrele. ‑Waanbhaa’ ‑kɔɔ’ ’flɛ ’ɛ ꞊kla klɛgbɛya ’la ’yi, ’bhɛ ‑le dɔɔ, ‑kɔɔ’ ’laa a yrɛ mu ’la ye ‑za ’kedo‑ ’kpɔ ’le, ‑o ’mu ‑la kun ’elrele. 25‑E ’bhɛ ꞊kla ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ’kooko‑ ’flɛ dɔpɛ mu ’ɛ ’yiciɛnle laa klɛ ’ke ‑o mabhaabhɔ ’eke‑ ta; ’duŋ‑ ‑yoo ꞊kla ’kooko‑ ’ke ‑o bhɔ ’eke‑ ba. 26’Ke ’flɛ ’ɛ dɔpɛ do ‑o ‑yrɛnbhle’ zii’, ’yee‑ ’flɛ yrɛ ’ɛ ’kpɛn ‑le ‑yrɛnbhle’ zii’ bhe. ’Duŋ‑ ’ke ‑wa dɔpɛ do ‑lɛdwa ’bhɛ ma, ‑a dɔpɛ ‑vin mu ’ɛ ’kpɛn zrukpaale klɛ ’eke‑ ’yi.

27’Duŋ‑ ’ka mu, ’ka mu ‑le ’ke Krisi ’flɛ ’ɛ ’le. ’Bhɛɛ‑ ’ka ’kpɛn do do ‑o ’ke ‑a ’flɛ dɔpɛ mu ’ɛ ’ke ‑la ‑le. 28’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, ‑Waanbhaa’ mɛɛ ’ke mu ꞊kpaa mɛɛ mu wiiŋ‑ Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ mu ’ɛ ba: ‑O wiiŋ‑ mɛɛ ‑lɛ ꞊lwa mi ’ɛ ’bhɛ ‑le ’ke Zesu a ’winbɔwo mu ’ɛ ’le; ’bhɛɛ‑ ‑a ‑lɛ plɛ mi ’ɛ ’bhɛ ‑le ’ke ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ ’le; ‑a ‑lɛ yaga mi ’ɛ ’bhɛ ‑le ’ke mɛɛ daan mu ’ɛ ’le. ’Mu zitɛn’ mu ’ɛ ’mu ‑le ‑Waanbhaa’ ’sɔle‑ maza klɛ ’seŋ ꞊naa mɛɛ ’la zan mu ni ’mu ’le, ’bhɛ ’pegee ‑e gadɛ mu ‑bhee ’seŋ ꞊naa mɛɛ ’la zan mu ni ’ezin‑; ’mu a pɛ zitɛn’ mu ‑le ‑e ’seŋ ꞊naa ’kɛ mu ’la ni ’ke ’mu bhɔ mɛɛ ba ’mu ’le. ’Bhɛɛ‑ ‑e mɛɛ ’ke mu ꞊kla mɛɛ ‑lɛdɔɔ’ ’mu ’le. ’Bhɛɛ‑ wli ‑bhɛɛke’ mu ’la waa ’mu daanlɛ ‑e ’mu ’pe ’seŋ ꞊naa ‑a ’ke mu ni. 29Taa‑ ‑a pele ‑o dɔɔ mɔkpɛn’ ‑o ’ke Zesu a ’winbɔwo mu ’le ɛɛ? Taa‑ mɔkpɛn’ ‑o ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’le ɛɛ? Taa‑ mɔkpɛn’ ‑o ’ke ’sɔle‑ maza klɛ mu ’le ɛɛ? 30’Bhɛɛ‑ taa‑ ‑a pele ‑o dɔɔ gadɛ mu ‑bhee ’seŋ ‑o mɔkpɛn’ ’ni ɛɛ? Taa‑ wli ‑glɔɔn ‑bhɛɛke’ ’pe ’seŋ ‑o mɔkpɛn’ ni ɛɛ? Taa‑ ’bhɛ wli ‑bhɛɛke’ mu ’ɛ ’yipe ’seŋ ‑o mɔkpɛn’ ni ɛɛ? 31’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi bhe, ’ka zrubhɔ ’seŋ ‑gbɛnɛ mu ’ɛ ’mu ‑la ‑srɔɔwole ma. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’kɛla ’bhɛ ‑o pɛ ’kpɛn ’lɛɛ, ’ŋ ’yoo‑ zan ’bhɛ zrɔnlɛ ’ka ni ’saanibhe.

13

’Sɔniya

1Wlan ’ɛ ni, ’ali‑ ’ke ’ŋ sɔ ’drunyan ta wli mu ’ɛ ’kpɛn ’pele, ’ke ’ŋ sɔ ‑mlɛkɛ’ mu a wli mu ’ɛ ’kpɛn ’pele, ’duŋ‑ ’ke ’sɔniya laa ‑o ’ŋ zru ’ɛ ’yi, ’ŋ ’wojan‑ mu ’ɛ ‑woo ’bhii‑ ’koobaa‑ ’weli‑ ’pegee ‑glee ’weli‑ gbɛɛn‑. 2’Ali‑ ’ke ‑Waanbhaa’ ‑lɛlajanwole ’seŋ ‑o ’ŋ ni, ’ke gaanyiza ’kpɛn ‑yipe’ ’seŋ ‑o ’ŋ ni, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑zayaangole ’ɛ ’kpɛn ’seŋ ‑o ’ŋ ni; ’ali‑ ’ke ’ŋ ’kpaleya ’ɛ ’bhɛ a ‑gbɛnɛya ’ɛ ’yi, ’ke ’ŋ sɔ a pele‑ vlɛ gɔɔn mu ni dɔɔ ’mu ’yro ’mu gbaanyrɛ mu ’ɛ ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’ke ’bhɛ ’ke mu ’mu klɛ ’ŋ ’weli‑ ta; ’duŋ‑ ’ke ’sɔniya laa ‑o ’ŋ ’yi, ’naa ‑o ’ke pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’le. 3’Ke ’mi ’ŋ ’kɔɔpɛ‑ mu ’ɛ ’kpɛn ’yiciɛnna ’kɔɔfleŋzan mu ma ‑o ‑lɛbɔ’ pɛ mu ’le, ’ali‑ ’ke ’mi ’ŋ ’gbu ꞊gwan ’bhii‑ lu do ’le, ’kooko‑ ’ŋ bhɔ ’woo‑ ’kɔɔfleŋzan mu ’ɛ ba, ’bhɛɛ‑ ’ke ’mi ’ŋ baa ’bhɛ ‑za ’ɛ ’yi, ’duŋ‑ ’ke ’sɔniya laa ‑o ’ŋ ’yi, ’bhɛ ’laa ‑za ’kedo‑ ’kpɔ ’yanwo‑ ’ŋ ma.

4’Ke ’sɔniya ‑o mɛɛ ’la zan ‑yi, ’bhɛ zan ’bhɛ zrubakpalaa ‑za zi, ’bhɛɛ‑ wlanya ‑o ‑a zru ’ɛ ’yi, ‑a ‑yrɛ ’laa bhɔ mɛɛ ‑bhɛɛke’ ’kɔɔpɛ‑ zi, yaa ’gbu ’wasowo, ’bhɛɛ‑ yaa ‑a ’gbu magbaandɛ mɛɛ ma. 5’Bhɛ zan laa ‑yraladɔ maza klɛ, yaa ‑a ’gbu do ‑kplɛn ’nrayiza klɛ, yaa ‑a yinmatɔnkpa blaale‑, ’bhɛɛ‑ yaa mɛɛ kuku kpa ‑a ’kpee. 6’Bhɛ zan laa ’bhɛ zrukpalaa ‑lɛbiimaza zayi’; ’duŋ‑ ‑ya zrukpalaa wlan ‑la ‑zayi’. 7’Ke ’sɔniya ‑o mɛɛ ’la zan ’yi, ’bhɛ zan ‑za ’kpɛn ’sroma‑ yan, ‑ya kpa ‑za ’kpɛn ’yi, ‑a ‑yri ’kpale‑ bo pɛ ’kpɛn ta, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑za ’kpɛn ’yikun‑.

8’Sɔniya laa yan ‑titi. ’Duŋ‑ ‑Waanbhaa’ ‑lɛlajanwole mu nu yanlɛ. Wli ‑bhɛɛke’ ’pele ’ɛ nu yanlɛ; ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔa’ ‑zayaangole ’ɛ nu yanlɛ. 9‑Amasrɔyi ‑kɔɔa’ ‑zayaangole ’ɛ ’lɛsɔle laa ‑o, ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ jan mu ’la wo, ’mu ’lɛsɔle laa ‑o ’ezin‑. 10’Duŋ‑, ’ke ‑za ’la ’bhɛ ’lɛsɔle ‑o, ’bhɛ ꞊nwa bhla ’la ba, ’kɛla ’bhɛ ’lɛsɔle laa ‑o, ’bhɛ nu yanlɛ.

11’Ŋ ’yaa‑ ’waati ’la ba ‑nɛ ’fiɛntrɔnnɛ ’le, ’an ‑janwo’ gbɛya oo, ’ŋ ’kpeelɛdan gbɛya ’pegee ’an ‑za ’kun gbɛya, ’ŋ ’yaa‑ ’mu ’kpɛn klɛ matruŋya ‑la ‑yi. ’Duŋ‑ ’ŋ gbaanladia, ’mi ’ploola‑ matruŋya pla za ’ɛ ma. 12’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ‑zɔn ‑kɔɔ’ sɔ ‑za sanɛ‑ drɔŋ ’la ‑yimale ‑Waanbhaa’ ba zayi’, ’bhɛ ‑o ’bhii‑ ’kee‑ pɛ do ‑glinna ‑dwaleŋ’ ’la ’yrɛba‑ ‑o ’buŋbuŋ ’bhɛ ’yi, ’yaa‑ sɔ ‑a yrɛ ’ɛ ’kpɛn ’yele gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. ’Duŋ‑ ’ke ’bhɛ yi ’ɛ ꞊bhwa, ‑kɔɔ’ nu ‑Waanbhaa’ yelɛ kpataakpa ‑kɔɔ’ ’yrɛbhɛ‑ plɛ ’ɛ ’kpɛn ’le. ‑Zɔn ‑kɔɔa’ ‑zayaangole ’ɛ ’lɛsɔle laa ‑o; ’duŋ‑ ’ke ’bhɛ ’waati ’ɛ ꞊bhwa, ‑kɔɔ’ nu ‑za ’kpɛn dɔlɛ ’kee‑ tɛn ‑a ‑daŋ’ ma, ’bhii‑ ‑Waanbhaa’ ’gbu ‑kɔɔ’ mu dɔ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑.

13’Bhɛ ’yi bhe, pɛ yaga ’lɛɛ‑ ’mu ‑le nu bolɛ ‑a nɔɔ‑; ’bhɛɛ‑ waa yan ‑titi: ’kpaleya, ’bhɛɛ‑ ’e ’yrikpale ‑za ta, ’bhɛ ’pegee ’sɔniya. ’Duŋ‑ ’kɛla ’bhɛ ‑za ‑o ’eglɔɔle ‑o ’kpɛn ba ’bhɛ ‑le ’ke ’sɔniya ’ɛ ’le.

14

Wli ‑bhɛɛke’ pele ’seŋ ’pegee ‑Waanbhaa’ ‑lɛlajanwole ’seŋ mu a ‑za

1’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ‑ka dɔ ’eglɔɔle ’ke ’ka ’sɔniya ’ɛ ’bhɛ ‑la ziglin‑. ’Bhɛɛ‑ ‑ka *Lii ’Weŋ ’ɛ ’bhɛ a ’seŋ mu ’ɛ ’mu ‑la ziglin‑ ’ezin‑; ’duŋ‑ ‑ka dɔ ’eglɔɔle ’ke ’ka ‑Waanbhaa’ ‑lɛlajanwole ’seŋ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ziglin‑ ’elwale ’pe. 2Wlan ’gbu ’ɛ ni, ’ke mɛɛ ’la zan ‑o wli ‑bhɛɛke’ mu pe ’zi, ’bhɛ zan laa ‑o ‑janwo’ zii’ bhaaplɛŋ mu ni, ’duŋ‑ ’bhɛ zan ‑o ‑janwo’ zii’ ‑Waanbhaa’ ‑la ni. ‑Amasrɔyi mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑a pewli ’ɛ ’bhɛ ’yima‑, ’bhɛɛ‑ Lii ’Weŋ ’ɛ ’srɔyi, ‑e sɔ wlan mu ’la ’mu gaanle ‑o ’mu tapwɛle. 3’Duŋ‑ ’ke mɛɛ ’la zan ‑Waanbhaa’ ‑lɛlajanwo, ’bhɛ zan ‑janwo’ bhaaplɛŋ mu ‑la ni, ’bhɛɛ‑ ‑e faŋgandɔ ’mu ta, ‑o ’kpaleya ’ɛ baan’ kla ‑a ba, ’bhɛɛ‑ ‑yoo lia. 4’Ke mɛɛ ’la zan wli ‑bhɛɛke’ pe, ’bhɛ zan faŋgandɔ ’bhɛ ’gbu ‑la ta. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’ke mɛɛ ’la zan ‑Waanbhaa’ ‑lɛlajanwo, ’bhɛ zan ’ɛ faŋgandɔ Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ ’kpɛn ‑la ta.

5’Mi ‑a zi ’bhii‑ ’ka ’kpɛn wli ‑bhɛɛke’ mu ‑la pe; ’duŋ‑ ’kɛla ’bhɛ sɔ ’mi ni ’ezin‑ ’egbɛnɛle ’ke ’bhɛ kan ’kɛla bhe ’bhɛ ta, ’bhɛ ‑le dɔɔ ’ka ’kpɛn ‑Waanbhaa’ ’lɛlajanwo. ‑Amasrɔyi mɛɛ ’la zan ‑Waanbhaa’ ‑lɛlajanwo, ’bhɛ mabhaabhɔ ’ke ’bhɛ kan mɛɛ ’la zan wli ‑bhɛɛke’ mu pe ’bhɛ ta; ’fɔke ’bhɛ zan ’bhɛ ’pe wli ‑bhɛɛke’ ’ɛ ’yipia꞊, ’kooko‑ faŋgan‑ dɔ Zesu ’yi mu ‑lɛdo’ ’ɛ ’kpɛn ta ‑waa’ ’kpaleya ’ɛ ’yi. 6’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ’ŋ ’yoo ‑za do ‑la ‑yilrɔkpale ’ka ma dɔɔ: ’Ke ’mi ꞊nwa ’ka ba, ’bhɛɛ‑ ’ke ’ŋ ꞊dwa wli ‑bhɛɛke’ ‑la pele ma, ’bhɛ ’trɔn‑ nu klɛlɛ ’ka ma ‑mɛla ‑le ɛɛ? ’Bhɛ ’trɔn‑ ’laa nu klɛlɛ ’ka ma ‑za ’kedo‑ ’kpɔ ’le, ’fɔke ‑Waanbhaa’ ‑za ’la ’bhɛ ‑zrɔnna ’ŋ ni ’ke ’ŋ ’bhɛɛ‑ ’yipia꞊ ’ka ni, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑jan ’la ꞊kpaa ’mi ’lii ’ke ’ŋ ’bhɛ ’yiklaa꞊ ’ka ’kɔɔ, ’bhɛ ’pegee ’ke ’ŋ ‑za ’yaangoleya ma ‑jan do ꞊woa ’ka ni, ’bhɛɛ‑ ’ke ’ŋ ’ka ‑daanna ‑za do ’le. ’Ke yaa klɛlɛ ’bhɛ gbɛɛn‑, ’ka nu ‑trɔn ’ɛ ‑dela ‑srɔɔwolɛ ’mi a pɛ wli ‑bhɛɛke’ pele ’ɛ ma ɛɛ?

7’Ali‑ nii‑ ’laa ‑o pɛ mu ’la ’yi, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑ ’ke ‑o sɔ ‑wele’, ’bhɛ pɛ mu ’ɛ ’ke mu ‑le ’ke ‑gofɛn’ ’pegee ‑gitari gwe ‑glɔɔn mu ’ɛ ’le. ’Ke waa ‑o dɛ ’zi ’elrele, ‑woo ’sro ’la ’kpa zii’ ‑o ‑yi, ‑o sɔ ‑o plɛ ’ɛ ’kpɛn dɛwli ’ɛ bagole dɔle‑ ɛɛ? 8’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ‑o gwledan mu ’ɛ sii ‑klɛloŋ’ ’pɛnwli‑ ’la ’le, ’ke ’bhɛ ’pɛnwli‑ ’ɛ bakanle laa ‑o kplankplan, gwledan mu ’ɛ ‑de ’gbu ‑le nu ’bhɛ magaanlɛ gwledanle ’ɛ ’kaama‑ ɛɛ? 9’Bhɛ ‑za ’yansi do ’kpɔ ’ɛ ’bhɛ ‑le ’kaa‑ pɛ ’ɛ ’le. ’Ke ’ka ‑o ‑jan ’la ’wo zii’ wli ‑bhɛɛke’ ’ɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’ke waa ’bhɛ ’yima‑, ‑o nu ’ka ’wojan‑ ’ɛ ’yimalɛ ’nale‑ ‑a ma ɛɛ? ‑Yoo ’bhii‑ ’ka ‑o ‑janwo’ zii’ ‑ploo ‑la zi bhaama. 10Wli ’srɛ ‑glɔɔn mu ’la ‑woo ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi, ‑o ’kpɛn ‑o ’ke ‑yima’ pɛ ’le. 11’Duŋ‑ ’ke mɛɛ do ‑o ‑janwo’ zii’ ’mi ni wli ’la ’ke ’naa ’bhɛ dɔ ’bhɛ ’yi, ’bhɛ zan ’ɛ klɛ ’mi ’yrɛ ’yi ’bhii‑ ’cie do; ’bhɛɛ‑ ’mi klɛ ’bhɛ zan ’ɛ ’yrɛ ’yi ’bhii‑ ’cie ’ezin‑. 12’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, Lii ’Weŋ ’ɛ ’seŋ mu ’la na mɛɛ ni, ’mu ‑la ‑srɔɔwo’ ‑lrɔ klɛ ’ka ma, ’bhɛɛ‑ ’kɛla ’bhɛ sɔ ‑Waanbhaa’ a mɛɛ mu ’ɛ ‑waa’ ’kpaleya ’ɛ baan’ ’klale ‑a ba, ‑ka ’bhɛɛ‑ ziglin‑ ’eglɔɔle.

13’Bhɛla‑ ‑yile, ’ke mɛɛ ’la zan ‑o wli ‑bhɛɛke’ pe zii’, ’bhɛ zan ’a ’yrɛwo ‑Waanbhaa’ ma dɔɔ ’bhɛ ’seŋ ’na ‑a ni ’kee‑ sɔ ‑a ’gbu ’pe wli ‑bhɛɛke’ ’ɛ ’yipele. 14‑Amasrɔyi ’ke ’ŋ ’yoo‑ ’ŋ ’seriwo zii’ wli ‑bhɛɛke’ ’yi, ’ŋ nii‑ ’ɛ ’bhɛ ‑le klɛ ’seri ’yi, ’duŋ‑ ’naa ‑o ‑a klɛ ’zi ’ŋ yikan’ ’ɛ ’le. 15’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’mi sɔ ‑mɛla klɛle‑ ’tɛ ɛɛ? ’Mi sɔ ’ŋ ’seriwole ‑Waanbhaa’ ni ’ŋ ’nii‑ ’ɛ ’le; ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’ŋ nu ’seriwolɛ ‑a ni ’ezin‑ ’ŋ yikan ’ɛ ’le. ’Ŋ nu ’srokpalɛ ’ŋ ’nii‑ ’ɛ ’le; ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’ŋ nu ’srokpalɛ ’ŋ yikan’ ’ɛ ’le ’ezin‑. 16’Bhɛɛ‑ ’ke ’yoo‑ ‑Waanbhaa’ ’pubɔ‑ ’zi ’e ’nii‑ ’ɛ ’yi, mɛɛ bhaamale ’la ’yaale‑ ‑o ‑zamaa’ ’ɛ ’pleŋ‑, ’bhɛ nu ’sɔlɛ‑ ‑a pele‑ ’nale‑ ‑a ma «Amiina» ’yaa‑ ’seri ’ɛ ma, ’ke yaa ’yaa‑ ’seri ’ɛ ’yimalɛ ɛɛ? 17’Ali‑ ’ke ’yaa‑ ‑Waanbhaa’ ’pubɔ‑ ’seri ’ɛ ꞊kla ’elrele gbɛ ’ɛ ’kpɛn ma, ’bhɛ mɛɛ do ’ɛ, ’yaa faŋgandɔlɛ ’bhɛ a ’kpaleya ’ɛ ta; ‑amasrɔyi yaa ’yaa‑ ’seri ’ɛ ’yimalɛ.

18’Mi ’duŋ‑, ‑Waanbhaa’ ’pubɔ‑ ‑amasrɔyi, ’ŋ sɔ wli ‑bhɛɛke’ ’pele ’kee‑ kan ’ka ’kpɛn ta. 19’Duŋ‑ ’ke Zesu ’yi mu ’ɛ ‑woo ‑waa’ ’klaŋkeba ꞊nɔɔ, ’bhɛɛ‑ ’ke ’ŋ ’yoo‑ ‑o ’pleŋ‑, ‑jangɔ’ ’soo ’la ’ke mɛɛ mu sɔ ’mu ‑yimale, ’bhɛɛ‑ ’kooko‑ ‑o ‑za daan ’mu ma, ’bhɛ mu ‑la wole sɔ ’mi ni ’ke ’bhɛ kan ‑jangɔ’ ’waa vu wole ta ’ŋ ’kɔɔ wli ‑bhɛɛke’ ’yi.

20’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ‑ka ’ploo‑ ’kaa‑ matruŋya ’kpeelɛdan gbɛya ’ɛ ma, ‑ka ’ka ’kpeelɛdan ’bhii‑ mɛɛ ‑yrɛbakanle mu gbɛɛn‑. ‑Za ’yɔɔ‑ a pɛ zi ’ɛ ta, ‑ka ’ka ’gbu klɛ ’bhii‑ matruŋnɛ mu gbɛɛn‑, ‑amasrɔyi waa ‑za ’yɔɔ‑ dɔ. ’Duŋ‑ ’ka ’kpeelɛdan gbɛya ’ɛ ma, ‑ka klɛ mɛɛ ‑yrɛbakanle mu ’le. 21’Toŋ ’sɛwɛ ’ɛ ’yi, ‑a yɔɔndɛle ‑o dɔɔ Mɛɛzan ‑Waanbhaa’ pe dɔɔ:

«’Mi nu ’si ’bhɛɛke mu a wli ‑la ’silɛ‑,

’bhɛɛ‑ ’ŋ nu ‑jan ’kpalɛ‑ ’cie mu ‑la ‑lii, ’bhɛɛ‑ ‑o nu ‑janwolɛ ’an pɛ mɛɛ mu ’lɛɛ‑ ni,

’ali‑ ’ke ’bhɛ ꞊kla oo, waa nu ‑o ’trɔnkpalɛ ’mi ’weli‑ ’ɛ ꞊la.»

22’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, wli ‑bhɛɛke’ pele ’ɛ, ’bhɛ ‑o ’ke ‑Waanbhaa’ a ‑glɔɔya’ ’ɛ ‑tɔɔmasie ’le mɛɛ ’la zan mu laa ‑o kpa ‑Waanbhaa’ ’yi ’mu yrɛ ’yi; ’duŋ‑ ‑Waanbhaa’ ‑lɛlajanwole ’ɛ, ’bhɛ ‑o ’ke ‑Waanbhaa’ a ‑glɔɔya’ ’ɛ ‑tɔɔmasie ’le mɛɛ ’la zan mu ’kpale‑ ‑o ‑Waanbhaa’ ’yi ’mu ’yrɛ ’yi.

23’Bhɛɛ‑ ’ke Zesu ’yi mu ’ɛ ‑waa’ ’klaŋkeba do ‑yi, ‑o ’kpɛn wli ‑bhɛɛke’ mu ’pele‑ ‑saan; ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba, ’kee‑ ꞊kla mɛɛ ‑bhɛɛke’ mu ’le oo, ’kee‑ ꞊kla mɛɛ ’la zan mu laa ‑o kpa ‑Waanbhaa’ ‑yi ’bhɛ ’ke mu ’le oo, ’ke ’mu ꞊nwa wlalɛ ’ka ta ’ke ’ka ’kpɛn ‑o wli ‑bhɛɛke’ ’pe zii’ ’waati ’la ba; waa nu ‑a pelɛ dɔɔ ’ka ’kpɛn ŋgblo ‑wlɛnle’ ‑o ɛɛ? 24’Duŋ‑ ’ke ‑yoo bi ’bhii‑ ‑o ’kpɛn ‑o ‑Waanbhaa’ ‑lɛlajanwo ’zi ’waati ’la ba, ’bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ’la zan laa ’e ’kpa ‑Waanbhaa’ ’yi, ’ke ’bhɛ ꞊nwa wlalɛ ’ka ta ’bhɛ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba; ’bhɛ ’pegee ’ke mɛɛ ’la zan laa ’kaa‑ ‑za klɛgbɛya ’ɛ dɔ, ’ke ’bhɛ ꞊nwa wlalɛ ’ka ta ’ezin‑ ’yee‑ ’waati do ’kpɔ ’ɛ ba, ’bhɛ ’gbu nu ‑a ’yaangolɛ ’bhii‑ ’bhɛ ‑o ’ke ‑za ’yɔɔ‑ klɛ mi do ’le ’bhɛ wlan ma ‑jan mu ’la ’ma zii’ ‑Waanbhaa’ a mɛɛ mu ’ɛ ’lii ’bhɛ ma. 25’Bhɛɛ‑ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’la ‑woo ‑a ’kpee, ’mu ’kpɛn ta nu ’pwɛlɛ‑ kpataakpa. ’Ke ’bhɛ ꞊kla, ‑zadɔwɛɛ ’ɛ ’kɔɔ, ‑e nu ‑a ŋgblo kulalɛ ’trɛ ma; ’bhɛɛ‑ ‑e nu ‑Waanbhaa’ gbalɛ ’ke ‑ya pe ‑a ’gbu ’lii kpataakpa dɔɔ: «Wlan ’gbu ’ɛ ni, ‑Waanbhaa’ ‑o ’ka ’pleŋ‑!»

‑O ‑za mu ’la klɛ ’ke Zesu ’yi mu ’ɛ ꞊klaa ’eke‑ ba

26’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ’ke ’ka ꞊klaa ’eke‑ ba ’waati ’la ba, ‑ka ‑za mu ’lɛɛ‑ ’mu ‑la klɛ: ’Ke ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔ ma ’sro ‑o ’ka do ’kpee, ‑ka ’bhɛ ’kpa; ’ke mɛɛ daan ma ‑jan do ‑o ’ka ’ke ’kɔɔ, ’bhɛ zan ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’wo; ’ke ‑Waanbhaa’ ‑za do ‑zrɔnna ’ka ’kɛla ni, ’bhɛ zan ’bhɛ ’pe; ’ke ’ka ’kɛla sɔ wli ‑bhɛɛke’ pele‑, ’bhɛ ’bhɛ ’pe; ’bhɛɛ‑ ’ke ’ka ’kɛla sɔ ’bhɛ wli ‑bhɛɛke’ ’ɛ ’yipele, ’bhɛ ’bhɛ ’yipe. ’Ke ‑za ’oo ‑za ’la ’bhɛ sɔ ‑Waanbhaa’ a mɛɛ mu ’ɛ ’kpaleya ’ɛ baan’ ’klale ‑a ba, ‑ka ’bhɛɛ‑ klɛ. 27’Ke mɛɛ ’la zan mu ‑o wli ’pele, waa ’kanlɛ‑ mɛɛ plɛ, mɛɛ yaga ta; ’duŋ‑ ‑wa klɛ do do ’eke‑ blaan, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ wli ‑bhɛɛke’ ’ɛ ’yipe mi ’ɛ ‑srɔɔwo’ ’ka ’pleŋ‑. 28’Ke ’bhɛ wli ‑bhɛɛke’ ’ɛ ’yipe mi laa ‑srɔɔwolɛ ’ka ’pleŋ‑, ’bhɛ ’waati ’ɛ ba, mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa wli ‑bhɛɛke’ pelɛ ’ka ’pleŋ‑. ’Ke mɛɛ ’la zan ‑a zi ’bhii‑ ’bhɛ wli ‑bhɛɛke’ pe, ’bhɛ ’bhɛ ’wo ’bhɛ ’gbu ’kpee ‑Waanbhaa’ ni. 29‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mu ’ɛ, ’ke ‑Waanbhaa’ ‑jan ‑kpaa ’mu ’lii, waa ’kanlɛ‑ mɛɛ plɛ, mɛɛ yaga ta ’ke ‑o ‑janwo’; mɛɛ ‑vin mu ’ɛ ’mu ’mu ’trɔnkpa ‑o wojan mu ’ɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ’mu ‑o wlan yrɛ glin. 30’Ke ‑Waanbhaa’ ‑za ‑zrɔnna mɛɛ ’ke ni, ’bhɛɛ‑ ’ke mɛɛ ‑bhɛɛke’ do ‑o ‑janwo’ zii’ ’bhɛ ’waati ’ɛ ba, mɛɛ ’la zan ‑yaa ‑janwo’ zii’ ’elwale, ’bhɛ ’laa ’mɔlɛ‑ ‑janwole ’ɛ zi, ’bhɛɛ‑ ‑ya ’to ’ke ‑Waanbhaa’ ‑za ‑zrɔnna ’kɛla ’bhɛ ni ’bhɛ ‑janwo’. 31Wlan ’gbu ’ɛ ni, ’ka ’kpɛn sɔ ‑Waanbhaa’ ‑lɛlajanwole ’eke‑ blaan do do; ’kooko‑ ’ka sɔ ’eke‑ daanle‑, ’bhɛɛ‑ ’ka faŋgandɔ ’eke‑ ta ’kaa‑ ’kpaleya ’ɛ ’yi. 32‑Waanbhaa’ ’bhɛ ‑lɛlajanwole ’seŋ ’naa‑ mɛɛ ’la zan mu ni, ’mu dɔ klɛn ’ke ’bhɛ ‑lɛlajanwole ’seŋ Lii ’ɛ ’kpaale‑ bo ‑o ‑la. 33‑Amasrɔyi ‑Waanbhaa’ laa ‑kɔɔ’ ’siilɛ‑ ’ke ‑kɔɔ’ bo ‑za klɛyrɛ nɔɔ‑ ’kɔɔ‑ ’gbu ’win ta, ’duŋ‑ ‑e ’kɔɔ‑ ’siila‑, ’kooko‑ ’kɔɔ‑ bo yilabla ’yi.

’Bhii‑ ‑wa klɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ‑Waanbhaa’ a mɛɛ mu ’pleŋ‑ yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ bhe. 34’Ke ’ka ꞊klaa ’eke‑ ba, ’ka ’laa ‑jan ’nalɛ‑ le mu ni ’ka ’pleŋ‑, ‑o tagale bo. ‑Woo ’gbu mazina ’bhii‑ ‑a pele ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Toŋ ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. 35’Ke ‑o ’ke mu ‑o ‑a zi ’bhii‑ ‑o ‑za ’ke ’yima, ‑o ’bhɛ ’yilrɔkpa ‑o ‑nɔɔ mu ’ɛ ma ‑o ba ‑lɛ ma. ‑Amasrɔyi ‑jan ’nale‑ le mu ni Zesu ’yi mu ’ɛ ’pleŋ‑, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑janwo’ ‑Waanbhaa’ a ’fɛ ’ɛ ꞊la, ‑za ’lrele‑ laa ’bhɛ ’le.

36‑Waanbhaa’ a ‑jan ’ɛ kli ’ɛ ‑daa ’ka mu ‑la ba taa‑ ‑a wole ’ɛ ꞊tian ’ka mu do ‑kplɛn ‑la ma ɛɛ? 37’Ke mɛɛ ’la zan ’kpee ma ‑yoo ’ke ‑Waanbhaa’ ‑lɛla’ janwo mi ’le, ’bhɛɛ‑ ’ke ‑a ’gbu ’kpee ‑ya ’yaango‑ ’bhii‑ Lii ’Weŋ ’ɛ ’seŋ do ‑naa ‑a ni, ’bhɛ zan ’a ’yaango‑ ’bhii‑ ’mi ‑o ‑jan ’la yɔɔndɛ ’zi ’ka ni ‑gɛ, ‑Waanbhaa’ wojan ‑le ’bhɛ ’le. 38’Ke ’bhɛ zan laa dɔlɛ ’bhɛ ‑jan ’lɛɛ‑ ꞊la, ‑Waanbhaa’ laa nu ’bhɛ zan dɔlɛ ‑titi.

39’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ‑ka dɔ ’eglɔɔle ’ke ’ka pɛ ’la ’bhɛ ziglin‑ ’ka ’nii‑ ’ɛ ’kpɛn ’le, ’bhɛ klɛ ‑Waanbhaa’ ‑lɛlajanwole ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’le. ’Ke mɛɛ ’ke mu ‑o wli ‑bhɛɛke’ ’pe zii’, ’ka ’laa ’bhɛ ’saawolɛ ’bhɛ zan mu ’ɛ ’kɔɔ. 40‑Ka ’ka ’pleŋza‑ ’kpɛn klɛ ‑lɛɛya’ ma do do.

15

MƐƐ BWELE GALE BA A ‑ZA

Zesu bweza gale ba

1’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ’ŋ ‑Jan ’Nrale‑ ’la ꞊woa ’ka ni ’ke ’ka ‑dwa ‑a ‑la, ’bhɛɛ‑ ’ka blɔɔle ‑o ‑a ma ’eglɔɔle, ’ŋ ’yoo‑ ‑a zi ’bhii‑ ’ŋ ’bhɛ dɔ ’ka ’kpee ’ezin‑. 2’Ke ’ka ’taawoa꞊ ’yee‑ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ta ’elrele ’bhii‑ ’mi ’ka ‑daanna ’kɛle‑ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ ’ka sɔ gole‑ ‑za ’yi ‑a ma. ’Kebhlaale, ’ka ’ka ’kpalawoa Zesu ’yi, ’bhɛ ꞊kla bhaama za ’le.

3‑O ’mi ‑daanna ‑za ’la ’le, ’mi ’ka mu ‑daanna ’bhɛɛ‑ ’le ’elwale, ’bhɛ ‑le dɔɔ: Krisi ‑gaa ‑kɔɔ’ a ‑za ’yɔɔ‑ mu ’ɛ ma ’bhii‑ ‑a pele ‑yaa ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. 4‑Wa gbaa ’ɛ ꞊bian, ’bhɛɛ‑ ‑e ‑bwela gale ba ‑a gale blaan ‑yrekpaa’ yaga mi ’ɛ ma, ’bhii‑ ‑a pele ‑yaa ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑. 5’Yee‑ Zesu bwele blaan gale ba, ‑e ‑pwɛla Kefasi ‑la ba ’pe, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ blaan, ‑e ‑pwɛla ‑yaa’ ‑klaŋlanɛ ‑vin vu ta plɛ ’ɛ ba. 15.5 Zesu ‑le Piɛri ’tɔkpaa‑ Kefasi Arameɛn wli ’ɛ ’yi: ’bhɛ ’yi ‑le dɔɔ vlɛ.6’Bhɛ gole ‑a ‑yi, ’ke ‑ya ’gbu zrɔnle‑ ‑a nɛɛnɛ‑ Zesu ’yi mu ‑kɛmɛ ’soo ’ke ‑a tralapɛ ’ke mu ni ’eke‑ zi: ‑o ’ke mu ‑kla gban ’ke siɛle, ’bhɛɛ‑ ‑o ’ke mu ‑o ‑li ’mu ‑yrɛ ma ‑zɔn. 7’Bhɛ blaan, ‑e ‑pwɛla Zaki ba, ’bhɛɛ‑ boolazi ‑e ‑pwɛla ‑yaa’ winbɔwo mu ’ɛ ’kpɛn ba ’tɛ.

8’Bhɛ ’kpɛn blaan, ’kee‑ ’pwɛle ’mi ba ’tɛ, ’mi ’la ’mi ‑o ’bhii‑ ‑nɛ ’la ‑wa ‑yaa ‑a ya bhla ’ɛ ’lɛɛ. 15.8 Zesu Pɔlu ’siila ‑yaa’ winbɔwo mu ’ɛ ’kpɛn ’siile‑ blaan. ’Yee‑ Pɔlu Zesu ‑dwa Zesu gale blaan, ’duŋ‑ Zesu a winbɔwo mu ‑vin mu ’ɛ ’pegee ’yee‑ Zesu ’gbu yewoa‑ ’eke‑ zi ‑e ‑yaa ‑a ‑yrɛ ma ’waati ’la ba.9’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’mi ‑le ‑yaa’ winbɔwo mu ’ɛ ’kpɛn ba mɛɛ ’fiɛntrɔnnɛ ’le. ’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑ waa ‑yaa sɔ ’mi ’kunle ’bhii‑ ‑yaa’ winbɔwo mu ’ɛ do ’le; ‑amasrɔyi ’ŋ ‑yrɛnkpaa Zesu ’yi mu ’ɛ ta ’ebebele. 10’Duŋ‑ ’mi ‑o ’kɛla ’le ‑zɔn ’bhɛ ‑daa ‑Waanbhaa’ a ‑lileya ’ɛ ’bhɛɛ‑ ba. ’Bhɛɛ‑ ‑e ‑lilawoa ’mi ma ’bhɛ ’laa klɛlɛ bhaama za ’le ‑titi: ’bhɛɛ‑ drɔɔn’ ’mi yewoa‑ ’ebebele ’kee‑ kan Krisi a winbɔwo mu ‑vin mu ’ɛ ’kpɛn ta. ’Duŋ‑ ’naa ’bhɛ ye ’ɛ ’wolɛ‑ ’ŋ ’gbu a faŋgan‑ ’le, ’ŋ ꞊swa ’bhɛ ’wole ‑Waanbhaa’ a pɛ ‑lileya ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’srɔyi. 11’Bhɛla‑ ‑zayi’, ’kee‑ ꞊kla ’mi ’le oo, ’kee‑ ꞊kla Krisi a ’winbɔwo mu ‑vin mu ’ɛ ’le oo, ’o ’kpɛn ‑o ’yee‑ ‑Jan ’Nrale‑ do ’kpɔ ’ɛ ’yela‑ wo ’zi, ’bhɛɛ‑ ’ka mu ’gbu ’ka ꞊kpaa ’yela ‑yi.

Zesu ’yi mu ’ɛ bweza gale ba

12’Wa ’pelawo zii’ dɔɔ Krisi ‑bwela gale ba; ‑mɛla ma ’bhɛɛ‑ mɛɛ ’ke mu ‑o ‑a pe ’zi dɔɔ gbaa mu laa sɔ bwele‑ gale ba ɛɛ? 13’Bhɛɛ‑ ’ke wlan ‑le ’bhɛ ’le dɔɔ gbaa mu laa sɔ bwele‑ gale ba, ’bhɛ bhla ’ɛ ba *Krisi ’laa bwelɛ gale ba. 14’Bhɛɛ‑ ’ke Krisi ’laa bwelɛ bi gale ba, ’bhɛ bhla ’ɛ ba ’woo‑ ‑jan ’la ’wo zii’ ’bhɛ ‑o ’ke bhaama jan ’le, ’bhɛɛ‑ ’woo ’kpa zii’ bhaama za ‑la ‑yi. 15’Bhɛɛ‑ ’woo‑ Krisi bweza gale ba ’srɛya‑ ’la klɛ ’zi, ‑yoo ’bhii‑ ’woo‑ bhla ‑la ’kpa zii’ ‑Waanbhaa’ ma. ‑Amasrɔyi ’wa ’pe zii’ dɔɔ ‑e Krisi ‑bwela gale ba, ’bhɛɛ‑ ’duŋ‑ yaa ’bhɛ klɛlɛ. 16’Bhɛ ya ’ɛ ’yi, ’ke gbaa mu laa bwelɛ gale ba, ’bhɛ bhla ’ɛ ba, Krisi ’laa bwelɛ gale ba ‑titi. 17’Bhɛɛ‑ ’ke Krisi ’laa bwelɛ gale ba; ’ka ‑o ’ka ’kpa zii’ bhaama za ‑la ‑yi. ’Bhɛɛ‑ ’kaa‑ ‑za ’yɔɔ‑ mu ’kwe ’ɛ ‑yoo ‑li ’ka ’wiiŋ‑. 18’Bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan mu ‑o ꞊kpaa Krisi ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑o ‑gaa, ‑e klɛ ’bhii‑ ’bhɛ zan mu ꞊nia ‑Waanbhaa’ ‑yrɛ ’yi ’bhɛɛ‑ waa sɔ gole‑ ‑a ‑yi ‑li ‑titi. 19’Bhɛɛ‑ ’o ’yri ’kpale‑ ’la ‑yoo Krisi ta ’kee‑ ’kpa bi ’bhɛ ‑daŋ’ ‑le ’drunyan ’lɛɛ‑ ’bhɛɛ‑ ta pɛ mu drɔŋ ’ɛ ’le, ’bhɛ bhla ’ɛ ba, ‑kɔɔ’ mu ‑le ‑yrɛn ma mɛɛ mu ’le mɛɛ mu ’ɛ ’kpɛn ba.

Zesu Krisi ‑bwela kpataakpa gale ba

20Wlan ’gbu ’ɛ ni, Krisi ‑bwela gale ba. Mɛɛ ’la zan mu ‑gaa, ‑Waanbhaa’ ’yela‑ ‑bwela gale ba ’elwale ’pe ’mu ba. ’Bhɛɛ‑ ‑ya ‑zrɔnna ’bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ma, ’bhii‑ ’bhɛ gbaa mu ’ɛ nu bwelɛ gale ba ’ezin‑. 21‑Amasrɔyi ga ‑wlaa ’drunyan ’lɛɛ‑ ’yi mɛɛ do ‑la klɛza ma; ’bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, gbaa mu bwe gale ba mɛɛ do ’kpɔ ‑la klɛza ma ’ezin‑. 22’Bhɛɛ‑ bhaaplɛŋ mu ’kpɛn ga, ‑amasrɔyi ‑o ’kpɛn ‑o Adamu klu ’yi mu ’le, ’bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, mɛɛ ’la zan mu ’kpale‑ ‑o Krisi ’yi, bole ‑yrɛ ma ‑si ’la ’ke ‑daŋ’ ’laa ‑o ’bhɛ ma, ’mu ’kpɛn nu ’bhɛ ’srɔɔwolɛ Krisi ‑la ’srɔyi. 23’Duŋ‑ ‑o ’kpɛn ’pegee ‑waa pɛ ’waati ‑le: Krisi ‑le ꞊kla mɛɛ ꞊lwa mi ’ɛ ’le; ’bhɛɛ‑ ’yee‑ blaan, mɛɛ ’la zan mu ꞊kla ‑yaa’ pɛ mu ’le, ’kee‑ ꞊nwa ’waati ’la ba, ’bhɛ zan mu nu bwelɛ gale ba. 24’Bhɛ gole ‑a ‑yi, ’bhɛɛ‑ ’drunyan ’yan yi ’ɛ nu bhɔlɛ ’tɛ. ’Bhɛ ’waati ’ɛ ba, Krisi nu ‑Setran’ ’pegee ’zina mu ’ɛ ‑waa ‑kuŋliiya ’pegee ‑waa’ ’seŋ, ’bhɛɛ‑ ‑waa’ ‑glɔɔya’ mu ’ɛ ’kpɛn ’siɛlɛ‑. ’Bhɛɛ‑ ‑e nu ‑bhleŋgbeya ’kpalɛ‑ mɛɛ ’la zan ‑o ’ke ‑Waanbhaa ’pegee ‑kɔɔ’ Dɛ ’le ’bhɛ ’kɔɔ. 25‑Amasrɔyi Krisi nu yaalɛ ‑bhleŋgbe ’yaakpe‑ ’ɛ ta ’sani ’ke ‑Waanbhaa’ ’seŋgo‑ ‑a ‑sɔɔnnii’ mu ’ɛ ’kpɛn ’le. 26‑E nu ‑a ‑daŋma’ ‑sɔɔnnii ’la ’bhɛ a ‑glɔɔya’ ’ɛ ’siɛlɛ‑, ’bhɛ ‑le ’ke ga ’le. 27Wlan ’ɛ ni, ‑a yɔɔndɛle ’la ‑yoo ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ: «‑Waanbhaa’ pɛ ’kpɛn ŋgblo ‑kpalaa’ Zesu gaan ‑la.» ’Ke ‑wa ꞊pia dɔɔ «pɛ ’kpɛn», ‑Waanbhaa’ laa ‑o ’bhɛ pɛ ’kpɛn ’ɛ ba. ‑Amasrɔyi ’yee‑ ‑Waanbhaa’ ’gbu ‑le pɛ ’kpɛn ŋgblo ‑kpalaa’ Zesu gaan ‑la. 28’Kee‑ ‑yaan pɛ ’kpɛn ŋgblo ’kpaalele Zesu gaan ‑la ’waati ’la ba, ’yee‑ Zesu ’la ‑yoo ’ke ‑Waanbhaa’ Gbe ’ɛ ’le, ‑e nu ‑a ’gbu ŋgblo ’kpaalɛ‑ ‑Waanbhaa’ ‑la. ’Ke ’bhɛ ꞊kla, ‑Waanbhaa’ gbɛblɔɔle nu klɛlɛ pɛ ’kpɛn ta, ’bhɛɛ‑ ‑a ’kpaale‑ nu klɛlɛ bhaaplɛŋ mu ’kpɛn ’wiiŋ‑ ’tɛ.

29’Ke gbaa mu laa bwe bi gale ba, mɛɛ ’la zan mu ’mu wiiŋfɛ’ ‑yi ba gbaa mu ni, ’bhɛ zan mu ‑yaa nu ‑mɛ ‑la klɛlɛ ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ’ke gbaa mu ’laa bwe gale ba, ‑mɛla ma ’bhɛɛ‑ mɛɛ mu ’mu ’gbu ’wiiŋfɛ‑ ’mu ni ɛɛ? 15.29 Pɔlu ‑yaa ‑we ’zi wiiŋfɛza ’le, ‑a ’kpale‑ laa ‑yaa ‑a ‑yi ’bhii‑ ’bhɛ mɛɛ go za ’yi. ’Duŋ‑ ‑e ‑yaa ‑jan ‑la dan ’zi ’bhɛ ma ‑a zrɔn zayi’ ’bhii‑ gbaa mu bwe gale ba wlan ma.30’Bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ mu ’gbu ’lɛɛ‑ ɛɛ? ’Ke gbaa mu laa bwe gale ba bi, ‑mɛla ma ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ‑o ‑kɔɔ’ ’gbu bɔ ’zi ‑yrɛn ’yi ’waati ’ɛ ’kpɛn ba ɛɛ? 31’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, yi ’oo yi, ’ŋ ‑si ’ɛ ’kpaakpale ‑o ga ni, wlan ‑le ’bhɛ ’le. ’Bhɛɛ‑ ’ka mu ’gbu ‑le ’ŋ ’wasowo pɛ ’le ‑kɔɔ’ mu ’pegee ‑kɔɔa’ Mɛɛzan Zesu Krisi a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi. 32Efɛzi ‑wa ’ɛ ta mu ’ɛ ‑woo ’eyɔɔle ’bhii‑ srɔpɛ mu ’ɛ gbɛɛn‑. ’Ŋ ‑Jan ’Nrale‑ ’ɛ ta gwledaan‑ ’woo‑ Efɛzi mu ’ɛ ba, ’kee‑ ’kpa bi ’ŋ ’bhɛ gwle ’ɛ ꞊daan bhaaplɛŋ a pɛ zi ’ɛ ’bhɛɛ‑ zi, ’bhɛ ’trɔn ’yaa‑ nu klɛlɛ ’ke ‑mɛla ‑le ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ’ke gbaa mu laa bwe bi gale ba, ’bhɛ ’yaa‑ nu klɛlɛ ’ke bhaama za ’le. ‑E ‑yaa nu klɛlɛ ’bhii‑ ‑wa pe ‑gɔɔn ’lɛɛ‑ ’yi gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ dɔɔ: «‑Kɔɔ’ pɛbhle, ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ‑wɛɛn mi ’bhɛ ta; ‑amasrɔyi ’ke ‑kɔɔ’ ‑gaa too ’ke ‑za ’kpɛn ꞊yaan.»

33’Ka ’laa ’ka ’gbu ’yinilɛ ‑titi! ‑Amasrɔyi ’mi pe dɔɔ: «’Ke ’ka ’pegee mɛɛ ‑yɔɔ’ mu ’taawo‑ ’eke‑ zi, ‑o zi ‑yɔɔ’ bɔ ’ka gaan ‑la.» 34‑Ka ’ka yakla‑ dula‑, ’bhɛɛ‑ ‑ka ’ploo‑ ‑za ’yɔɔ‑ klɛle ma, ‑amasrɔyi ’ka ’pleŋ‑ mu ’ɛ ’ke mu laa ‑Waanbhaa’ dɔ ‑titi‑. ’Ŋ ’bhɛ ’pe zii’ ’bhɛ gbɛɛn‑ ’bhɛ ‑o ’ke ‑yraladɔ maza ’le ’ka mu ’gbu ma.

’Flɛ drɛɛ ’la nu klɛlɛ mɛɛ ’la zan mu nu bwelɛ gale ba ’mu ma

35’Mi ’gbu ’a ’yaango‑ ’bhii‑ mɛɛ ’ke nu ’mi ’lrɔkpalɛ dɔɔ: «Gbaa mu bwe gale ba ’nale‑ ‑a ma ɛɛ? ’Bhɛɛ‑ ’flɛ ‑glɔɔn ’ɛ ‑dele nu klɛlɛ ‑o ma ɛɛ?» 36‑Za ’yaango‑ kle! ’Kee pɛbhɛ do ꞊bwa ’trɛ ’yi, ’ke yaa galɛ, ’bhɛɛ‑ ‑e bɔn ’elwale ’pe, ‑e sɔ bhɔle‑ ɛɛ? 37’E pɛbhɛ ’la bɔ ’trɛ ’yi, ’kee‑ ꞊kla *ble bhɛ ’le oo, ’kee‑ ꞊kla pɛ ’tɔle‑ pɛbhɛ ’bhɛ ’le, ’yaa klɛ ’bhii‑ ’ya ‑a diiŋ ’ɛ si ’bhɛɛ‑ ’e ’bhɛ sɔ ’trɛ ’yi. 38’E pɛbhɛ ’la bɔ ’trɛ ’yi, ’ke ‑Waanbhaa’ a zi ’bhii‑ ’bhɛ ’a klɛ ‑yri diiŋ ‑glɔɔn ’la ’le ’bhɛ ’a klɛ ’bhɛɛ‑ ’le. ‑E pɛbhɛ ’kpɛn do do wlata ‑yri diiŋ ‑la klɛ.

39Nii‑ ‑o ’trɛ ta pɛ mu ’la ’yi ’mu ’flɛ mu ’ɛ gole ’eke‑ ma: bhaaplɛŋ mu ’flɛ ‑o ’eta‑, ’bhɛɛ‑ ’trɛ ma wi mu a pɛ ’flɛ ‑o ’eta‑, ’bhɛɛ‑ maannɛ‑ mu a pɛ ’flɛ ‑o ’eta‑, ’bhɛɛ‑ kaa mu a pɛ ’flɛ ‑o ’eta‑ ’ezin‑.

40Laflɛ’ ’yi pɛ mu ’flɛ ‑o ’eta‑; ’bhɛɛ‑ ’trɛ ta pɛ mu ’flɛ ‑o ’eta‑. Laflɛ’ ’yi pɛ mu ‑lregbɛya ’ɛ ’bhɛ gole ‑o ’trɛ ta pɛ mu ‑lregbɛya ’ɛ ma. 41‑Yretɛbhɛ a pɛ ‑lregbɛya ‑o ’eta‑, ’bhɛɛ‑ laanima mlɛ a pɛ ‑lregbɛya ‑o ’eta‑; ’bhɛɛ‑ mlɛklɛnnɛ mu a pɛ ‑lregbɛya ‑o ’eta‑; ’ali‑ mlɛklɛnnɛ mu ‑lregbɛya ’ɛ gole ‑o ’eke‑ ma.

42Gbaa mu bweza ’ɛ gale ba ’ɛ nu klɛlɛ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑ ’ezin‑. ’Ke ‑o gbaa ’ɛ ꞊bian, ‑yoo ’bhii‑ pɛbhɛ ’ɛ gbɛɛn‑, ‑e bɔn. ’Duŋ‑ ’kee‑ ‑bwela gale ba, yaa nu galɛ ‑li ‑titi. 43Gbaa ’ɛ ‑a bin bhla zi ‑yoo ’eyɔɔle, ’bhɛɛ‑ faŋgan‑ ’laa ‑o ‑a ta. ’Duŋ‑ ’kee‑ ‑bwela gale ba, ‑e klɛ ’elrele, ’bhɛɛ‑ ‑e klɛ ’eglɔɔle ’ezin‑. 44Gbaa ’ɛ ‑a bin bhla zi, ‑yoo ’ke ’flɛ ’pegee so bhaama ‑la ‑le. ’Duŋ‑ ’kee‑ ‑bwela gale ba, ‑e nu klɛlɛ ’flɛ ’la ’ke Lii ’Weŋ ’ɛ gbɛblɔɔle ‑o ’bhɛ ta ’bhɛɛ‑ ’le. ’Ke bhaaplɛŋ zru maza gbɛblɔɔle ‑o ‑kɔɔa’ ’trɛ ta ’flɛ ’ɛ ta, Lii ’Weŋ ’ɛ gbɛblɔɔle nu klɛlɛ ‑kɔɔa’ laflɛ’ ’yi ’flɛ ’ɛ ta ’ezin‑. 45Wlan ’gbu ’ɛ ni, ‑a pele ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi dɔɔ: «‑Waanbhaa’ bhaaplɛŋ ‑lwa ’la ꞊kla ’ke ‑o ’bhɛ siiAdamu, ‑ya nii‑ ‑wlaa ’bhɛ ’yi, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ ‑kla ’ke bhaaplɛŋ do ’le.» ’Duŋ‑ Adamu boolazi mi ’la ’bhɛ ‑o ’ke Krisi ’le bhe, ’bhɛ ‑o ’ke Lii ’la bole ‑yrɛ ma ‑si ’ɛ na mɛɛ ni ’bhɛɛ‑ ’le. 46Lii ’Weŋ ’ɛ ‑e ’flɛ drɛɛ ’la klɛ, yaa ’bhɛ klɛlɛ ’elwale ’pe, ’duŋ‑ ‑o bhaaplɛŋ ’flɛ bhaamale ’ɛ ’bhɛɛ‑ ꞊kla ’elwale ’pe. ’Bhɛɛ‑ Lii ’Weŋ ’ɛ ‑e ’flɛ drɛɛ ’la klɛ ’bhɛ nu ’bhɛ blaan ’tɛ. 47Adamu ’la ꞊kla ’ke bhaaplɛŋ ‑lwa ’ɛ ’le, ‑o ’bhɛ ꞊kla ’ke ’trɛ bwe ‑la ‑le; ’duŋ‑ Adamu plɛ mi ’ɛ ’bhɛ ‑daa laflɛ’ ma. 48’Bhɛ klɛgbɛya ’ɛ ’yi, mɛɛ ’la zan mu ‑o ’ke ’trɛ pɛ ’le, ’mu ’pwɛle‑ ‑o ’ke Adamu ’la ‑o ’bhɛ ꞊kla ’ke ’trɛ bwe ’le ’bhɛɛ‑ ’le. ’Bhɛɛ‑ mɛɛ ’la zan ‑daa laflɛ’ ma, ‑yoo gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, mɛɛ ’la zan mu ‑o ’ke ‑yaa’ pɛ ’le ’mu nu klɛlɛ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑. 49’Bhɛ klɛgbɛya do ’ɛ ’yi, ‑o mɛɛ ’la zan ꞊kla ’ke ’trɛ bwe ’le ’bhɛ ‑le Adamu ’le. ’Bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ‑o ’bhɛ bhɔɔma ’le. ’Bhɛɛ‑ boolazi Zesu ’la ‑daa laflɛ’ ’yi, ’kɔɔ‑ nu klɛlɛ ’bhɛ bhɔɔma ’le ’ezin‑.

50’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ’ŋ ’yoo‑ ‑jan ’la ’wo zii’ ’bhɛ ’yi ‑le ‑gɛ: ‑kɔɔ’ ’laa sɔ gele‑ ‑Waanbhaa’ a ‑bhleŋgbeya ‑wa ’ɛ ta ‑kɔɔa’ ’trɛ ta ’flɛ ’ɛ ’le ‑kɔɔ’ ma, ’bhɛ ’pegee ‑kɔɔ’ yiɛn ’le ‑kɔɔ’ ’yi. ‑Kɔɔ’ ’flɛ ’lɛɛ‑ ’bhɛ ‑o ’ke bɔn pɛ ’le; ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ ’laa sɔ bole‑ ‑kɔɔ’ bogbɛya ’lɛɛ‑ ’yi, ’bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ bole ‑yrɛ ma ‑si ’la ‑daŋ’ ’laa ‑o ’bhɛ ma, ’bhɛ ’srɔɔwo‑.

51’Ŋ ’yoo‑ ‑za tagaanle do ‑la ‑yipele ’ka ni dɔɔ: ‑Kɔɔ’ ’kpɛn ’laa nu galɛ, ’duŋ‑ ‑kɔɔ’ ’kpɛnsee ma nu bɔɔlɛ, 52‑lɛyan’ do ’kpɔ ’bhii‑ ‑yrɛkwlan do bɔle gbɛɛn‑, ’ke ‑o ‑klɛloŋ’ boolazi mi ’ɛ ꞊pian ’waati ’la ba. ’Ke ‑wa ꞊pian ’waati ’la ba, gbaa mu nu bwelɛ gale ba ’flɛ drɛɛ ’le ’mu ma, ’bhɛ ’flɛ drɛɛ ’ɛ ’bhɛ ’laa sɔ bɔnle‑ ‑titi. ’Bhɛɛ‑ ‑kɔɔ’ mu mɛɛ ‑yrɛ male mu ’ɛ, ‑kɔɔ’ mu ma nu bɔɔlɛ ’flɛ drɛɛ ’le ‑kɔɔ’ ma. 53‑Amasrɔyi ’flɛ ’la ’bhɛ ‑o ‑kɔɔ’ ma, ’bhɛ ‑o ’ke bɔnpɛ ’le. ‑Yoo ’ke ‑za ’le ’ke ’bhɛ ‑le mabɔɔ ’pe, ’bhɛɛ‑ ’bhɛ klɛ ’flɛ drɛɛ ’la ’ke ’bhɛ ’laa sɔ bɔnle‑ ‑li ‑titi ’bhɛ ’le. ’Bhɛɛ‑ ’yee‑ ’flɛ ’la ‑yoo ’ke gapɛ ’le, ’yele‑ mabɔɔ, ’bhɛɛ‑ yaa klɛ gapɛ ’le ‑li ’sekeseke. 54’Yee‑ ‑kɔɔ’ ’flɛ ’la ‑yoo ’ke bɔnpɛ ’le, ’ke ‑a mabɔɔla ’waati ’la ba ’kɛla ’bhɛ ’laa bɔn ‑titi ’bhɛ ’le, ’bhɛɛ‑ ’ke ’yee‑ ’la ‑yoo ’ke gapɛ ’le, ‑e mabɔɔla ’kɛla ’bhɛ ’laa ga ‑titi ’bhɛ ’le, ’ke ’bhɛ ꞊kla ’tɛ, ’bhɛɛ‑ ‑jan ’la yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa’ a ’Sɛwɛ ’ɛ ’yi ’bhɛ ’lɛ nu ’sɔlɛ‑, ’bhɛ ‑jan ’ɛ ’bhɛ ‑le dɔɔ: «‑O ’seŋgwa‑ ’ke ga ’le ’egbɛnɛle, ’bhɛɛ‑ ga ’truŋwoa꞊ ’feŋfeŋ!»

55«’Ee ga! ’Yaa‑ mɛɛ ‑baliwo ’seŋ ’ɛ ‑yoo ’naa‑ ‑a ma ɛɛ?

’Yaa‑ mɛɛ dɛ ‑glɔɔya’ ’ɛ ‑yoo ’naa‑ ɛɛ?»

56’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ‑ka ’bhɛ ‑glin doo! Mɛɛ dɛ ‑glɔɔya’ ’la ‑yoo ga ’yi ’bhɛ ‑le ’ke ‑za ’yɔɔ‑ ’ɛ ’le; ’bhɛɛ‑ ‑za ’yɔɔ‑ a pɛ ‑glɔɔya’ ’ɛ ’bhɛ da ’toŋ ’ɛ ’bhɛɛ‑ ’yi. 57’Duŋ‑ ‑kɔɔ’ ‑Waanbhaa’ ’tɔbhɔ! ‑Amasrɔyi ’yele‑ gwle ŋgblo ꞊naa ‑kɔɔ’ ni ‑za ’yɔɔ‑ ta Mɛɛzan Zesu Krisi ’ɛ ’srɔyi!

58‑E klɛlawoa ’bhɛ gbɛɛn‑ bhe, ’ŋ nɛɛnɛ‑ mu ’la ‑za sɔ ’ŋ ni ’egbɛnɛle, ‑ka dɔ ’eglɔɔle, ’ka ’laa ’tolɛ‑ ’ke pɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’kaa‑ ’kpaleya ’ɛ ‑Waanbhaa’ ’yi ’bhɛ go ‑titi. ’Ka ‑o Mɛɛzan a ye ’la ’wo zii’ bhe, ‑ka ge ’bhɛ ’wole‑ ’ɛ zi ’taŋii, ’ke ’kaa kpa ’ka ŋgblo ‑yi ’bhii‑ ’ka ‑o ye ’la ’wo zii’ ’yee‑ Mɛɛzan ni, ’bhɛ ’laa nu bolɛ bhaama.

16

‑ZA ‑BEBE BA JAN MU

Korɛnti Zesu ’yi mu ’ɛ ‑woo gbɛklaa‑ ’eke‑ ta ‑gɔli’ ’nalele Zeruzalɛmu Zesu ’yi mu ’ɛ ni

1’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ’ka nu ‑gɔli’ ’la ’kpalɛ‑ ’eke‑ ta ‑Waanbhaa’ a mɛɛ ’weŋ mu ’la ‑woo Zeruzalɛmu ‑wa ’ɛ ta ’mu ni, ’ŋ ’yoo‑ ‑a zi’ ’bhii‑ ’ka dɔ klɛn ’ke ’ka ’a klɛ ’bhii‑ ’an ꞊pia Galasi ’klɛɛn ’yi Zesu ’yi mu ’ɛ ni dɔɔ ‑wa klɛ gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑ bhe. 2‑Gbɛɛyi’ ’tɔle‑ ‑gbɛɛyi’ ’bhɛ ’yrekpaa‑ ‑lwa mi ’ɛ ma, ’ka ’kpɛn do do gbɛ sɔ ‑gɔli’ yɛkɛ‑ ’la ’srɔɔwole ta, ‑ka ’bhɛɛ‑ ’kpa ’eke‑ ta ’edaŋma; ’kooko‑ ’ka ’laa nu ’ŋ ’nule‑ ’ɛ magbɛnlɛ, ’bhɛɛ‑ ’ka ‑gɔli’ ’kpale‑ san ’tɛ ’eke‑ ta ’mi ’yrɛ ma. 3’Ke ’mi ꞊nwa ’ka ba ’waati ’la ba, ’ka mu ’gbu nu mɛɛ mu makunlɛ ’ka ba, ’bhɛɛ‑ ’mi nu ’lɛtrɛ ’kpalɛ‑ ’mu ’kɔɔ; ’kooko‑ ’mu ge ’ka ‑gɔli’ ’la ꞊kpaa ’eke‑ ta ’bhɛ ’le Zeruzalɛmu Zesu ’yi mu ’ɛ ni. 4’Ke waa sɔ gele‑ ’mi blaan, ’mi nu ’kpalɛ‑ ‑o ba, ’bhɛɛ‑ ’o ge ’bhɛ ’taa ’ɛ ta ’eke‑ zi.

Pɔlu ‑o zan gelɛ ’taa mu ’la ta, ‑e ’bhɛ ‑janwo’ zii’

5’Mi nu ’kanlɛ‑ Masedwani ’klɛɛn ’ɛ ’yi ’pe, ’bhɛɛ‑ ’ŋ ge ’ka ba ye, ‑amasrɔyi ’ŋ nu ’kanlɛ‑ ’bhɛ ’klɛɛn ’ɛ ’yi. 6‑Dɔke’ ’ŋ nu bolɛ ’ka ba ’waati sa, ’bhɛɛ‑ ’kee‑ ‑swa ’ŋ ni, ’ŋ nu ‑niinii’ ’kpa ’waati ’ɛ ’kpɛn klɛlɛ ’ka ba ye. ’Ke ’bhɛ ꞊kla, ’ŋ ’yaa‑ ge ’zi yrɛ ’la ꞊nɔɔ, ’ka nu bhɔlɛ ’ŋ ba gelele ’bhɛ ꞊nɔɔ boolazi. 7‑Amasrɔyi ’naa‑ ‑o ‑a zi ’bhii‑ ’mi ’ŋ ’yrɛ drɔŋ bɔ ’ka ta ’ŋ ’kan bhla zi. ’Ke ‑Waanbhaa’ ‑dwa ‑a ‑la, ’ŋ ’yoo‑ ‑a zi ’bhii‑ ’ŋ ’waati sa klɛ ’ka ba.

8’Bhɛɛ‑ ’duŋ‑, ’ŋ nu bolɛ Efɛzi ‑wa ’ɛ ta ‑gɛ ’ke ’bhɛ ge ’tɛnlɛ‑ Pantekɔti ’fɛti ’waati ’ɛ ma. 9Wlan ’ɛ ni, ‑Waanbhaa’ a ye ’ɛ ’wo ’waati ‑gbɛnɛ ’ɛ ꞊bhwa ‑a ꞊nɔɔ; ’bhɛɛ‑ ’ŋ ’sɔɔnnii mu ’ɛ ’pale‑ ‑o ‑a nɔɔ‑ ’ebebele.

10’Ke Timote ꞊nwa ’ka ba, ‑kaa ’cieya‑ klɛ ’elrele gbɛ ’ɛ ’kpɛn ma, ’kooko‑ ‑gblaan ’laa klɛ ‑a ‑yi ’ka ’pleŋ‑; ‑amasrɔyi ‑yoo Mɛɛzan Krisi a ye do ’kpɔ ’ɛ ’yela‑ wo ’zi ’bhii‑ ’mi gbɛɛn‑. 11Mɛɛ ’kedo‑ ’kpɔ ’laa ‑a mavɛɛlɛ! ‑Ka bhɔ ‑a ba ’kee‑ ge ‑yaa’ ’taa ’ɛ ta ’edɔɔle; ’kooko‑ ‑e nu ’tɛnlɛ‑ ’mi ma ‑gɛ, ’mi ’pegee ’ŋ nɛɛnɛ‑ Zesu ’yi mu ’ɛ ’woo‑ ‑a magbɛn ’zi.

12‑Kɔɔ’ nɛɛnɛ‑ Apolɔsi, ’mi ’bhɛ ’liala‑ gbɛ ’ɛ ’kpɛn ma dɔɔ ’bhɛ ’pegee ‑kɔɔ’ nɛɛnɛ‑ ’ke mu ge ’pwɛ ’ka ta ye; ’duŋ‑ yaa dɔlɛ ‑a ‑la ’kee‑ ge ’saanibhe. ’Duŋ‑ ’ke ’bhɛ ’seŋ ꞊kla ‑a ni yi ’la ’le, ‑e nu gelɛ ’ka ba ye.

Pɔlu a ‑jan ’lɛwlayrɛ ’pegee ‑a ‑srawoyrɛ

13‑Ka ’ka ’yrɛkpa ’ka ’gbu ba ’elrele, ‑ka dɔ ’eglɔɔle ’ke ’ka ’kpale‑ bo ‑Waanbhaa’ ’yi. ’Bhɛɛ‑ ‑ka dɔ ’eglɔɔle ’ke ’ka faŋgandɔ ’ka ’gbu ta. 14‑Ka ‑za ’tɔle‑ ‑za ’bhɛ klɛ ’ke ’sɔniya ’le ’ka ’yi.

15’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ’ka Sitefanasi ’pegee ‑yaa’ ’fa ‑la mu ’ɛ dɔ: ’wole‑ ꞊kla Zesu ’yi mu ‑lwa mu ’le Akayi ’klɛɛn ’ɛ ’yi. ‑O ’gbu yewoa‑ ‑o zru ’ɛ ’kpɛn ’le ’ke ‑o bhɔ ‑Waanbhaa’ a mɛɛ ’weŋ mu ’ɛ ba. 16‑Ka ’ka ŋgblo ’kpala ’bhɛɛ‑ mɛɛ ‑glɔɔn mu ‑lɛɛ ꞊la, ’bhɛɛ‑ ‑ka ’ka ŋgblo ’kpala ’ezin‑ ’bhɛ ’yansi mɛɛ mu ’la ’mu ‑o yewo ’zi ‑Waanbhaa’ ni ’bhii‑ ’woo‑ gbɛɛn‑ ’mu ꞊la.

17Sitefanasi ’pegee Fɔɔtunatusi, ’bhɛɛ‑ Akayikusi ’nulawoa ’mi ‑din, ’bhɛ ꞊swa ’mi ni ’egbɛnɛle. ‑O ꞊kla ’ka blaantazɛn ’le ’ŋ ‑din ‑gɛ. 18‑O ’mi zrukpalaa gɔnɛ‑ ’la gbɛɛn‑, ‑o ’ka mu zrukpalaa ’ezin‑ ’bhɛɛ‑ gbɛɛn‑. ‑Ka ’bhɛɛ‑ mɛɛ ‑glɔɔn mu ’ɛ klɛza ‑lrele’ mu ’ɛ dɔ.

19Azi ’klɛɛn ’yi Zesu ’yi mu ‑lɛ mu ’ɛ ’kpɛn ’ka ’pubwa‑. ’Bhɛɛ‑ Akilasi ’pegee Prisili, ’bhɛ ’pegee Zesu ’yi mu ’la kla ’eke‑ ba ‑waa’ ’fɛ ’ɛ ꞊la, ’mu ’kpɛn ’ka ’pubwa‑ gbɛ ’ɛ ’kpɛn ma Mɛɛzan Zesu ’tɔ ’yi. 20’Ka nɛɛnɛ‑ Zesu ’yi mu ’la ’kpɛn ‑o ‑gɛ, ’mu ’ka ’pubwa‑. ‑Ka ’eke‑ ’pubɔ‑ ’ke ’ka ’eke‑ ‑tuubɔ’ ’bhii‑ nɛɛnɛ‑ ma do mu.

21’Mi ’gbu Pɔlu ‑le ’sɛwɛbhɛ mu ’lɛɛ‑ yɔɔndia‑ ’ŋ ’gbu gbɛ ma: «’Mi Pɔlu ’ka ’pubwa‑.»

22’Ŋ nɛɛnɛ‑ mu, ’ke Mɛɛzan Zesu ‑za ’laa sɔ mɛɛ ’la zan ni, ’daŋgan ‑o ’bhɛ zan ’ɛ ma! «Maranata». ’Bhɛ ’yi ‑le dɔɔ: Mɛɛzan Krisi, nu!

23Bhaa Mɛɛzan Zesu ‑li ’ka ma!

24’Ka ’kpɛn ‑za sɔ ’mi ni ‑kɔɔ’ ’pegee Zesu Krisi a ’kpaledomaya ’ɛ ’yi.