Roomankoolu
11 Nte Pawulu, Kiristu Yeesu la dookuulaa, m be ali kontoŋ na. Alla le ye n tomboŋ, a ye n kumandi ka ke kiilaa ti ka a la kibaari betoo kawandi. 2 A ye ñiŋ kibaaroo laahidi nuŋ Kitaabu Senuŋolu kono, ka bo niŋ a la annabiyomoolu la. 3 Ñiŋ kibaari betoo ye a Dinkewo le la hadamadiŋyaa kuwo le yitandi ko, a wuluuta Dawuda koomalankoolu le kono. 4 A la saayaakoolaa wulindiroo ye a yitandi le ko, a mu Alla Dinkewo le ti ka bo niŋ Alla la Nooroo la, aduŋ semboo be ate le bulu. Ate le mu m̀ Maariyo ti, Yeesu Kiristu. 5 Ka bo niŋ ate le la, Alla ye hiinoo dii ǹ na, a ye ǹ ke kiilaalu ti fo ǹ si moolu naati ka bo nasiyoŋolu bee kono ka a la yaamaroo muta lannoo kono a too kamma la. 6 Alitolu fanaa be ñiŋ moolu le kono, mennu kumandita ka ke Yeesu Kiristu taalu ti. 7 Ŋa ñiŋ safee alitolu Alla kanuntewolu bee le ye, a ye mennu kumandi ka ke a la moo senuŋolu ti Rooma saatewo kono. Hiinoo niŋ kayiroo be ali fee ka bo Alla bulu, m̀ Faamaa, aniŋ Maarii Yeesu Kiristu. 8 Foloo-foloo, ŋa n na Alla tentu ka bo niŋ Yeesu Kiristu la ali la kuwo kamma la, kaatu ali la lannoo kibaaroo ye duniyaa bee le beŋ. 9 N ka Alla batu n sondomoo bee la ñiŋ dookuwo kono, meŋ mu ka a Dinkewo la kibaari betoo kawandi. Ate faŋo le mu nte seedoo ti ko, n hakiloo ka tu ali kaŋ ne doroŋ, 10 niŋ m be duwaa la waati-wo-waati. N ka Alla daani le ko, niŋ a keta a la lafoo ti, siloo si yele n ye saayiŋ, ka naa futa ali ma. 11 M be hameriŋ baake le ka ali je fo n niŋ ali si soorifeŋo talaa Noora Kuliŋo ye meŋ dii n na ka ali bambandi. 12 Wo le mu ñiŋ ti ko, n niŋ ali bee si ke ñoo wakiilindirilaa ti lannoo kono. 13 Baadiŋolu, m maŋ lafi ka ñiŋ kuwo nukuŋ ali ma, siiñaa jamaa n ka a kata le ka futa ali ma, bari m maŋ siloo soto noo hani ka bii. N lafita naa la le ka dookuwo ke Maariyo ye ali kono komeŋ katirilaa, ko ŋa a ke nasiyoŋ doolu kono ñaameŋ. 14 A mu ñantoo le ti nte kaŋ ka ñiŋ dookuwo ke Jirisinkoolu niŋ bantalankoolu, karannaalu niŋ karambaloolu ye. 15 Wo kamma la, nte be hameriŋ baake le ka kibaari betoo kawandi alitolu fanaa ye, mennu be Rooma saatewo kono jee. 16 Nte maŋ malu kibaari betoo la kuwo la, kaatu ate le mu Alla la semboo ti ka moo-wo-moo kiisandi, meŋ ye lannoo soto: A naata Yahuudoolu foloo le ye, wo koolaa moo koteŋolu. 17 Ñiŋ kibaari betoo ye Alla la tiliŋo yitandi le, moolu be tiliŋ noo la ate ñaatiliŋo la ñaameŋ. Wo tiliŋo ka naa ka bo niŋ lannoo le la, kabiriŋ foloodulaa to ka naa fo labandulaa to, ko a be safeeriŋ ñaameŋ: “Moo tilindiŋo be baluu la ka bo niŋ a la lannoo le la.” 18 Alla la kamfaa baa ka naa ka bo saŋo santo. A be boyi la hadamadiŋolu le kaŋ ne ì la allantaŋyaa niŋ tilimbaliyaa bee kamma la. Ì la jawuyaa kamma la, ì ye ì ñaa laa tooñaa kaŋ. 19 Kaatu meŋ si loŋ noo Alla la kuwo to, ì ye wo loŋ ne, baawo Alla ye a yitandi ì la le. 20 Alla meŋ faŋo buka je noo, a la badaa-badaa semboo niŋ a la mankutoo jeta koyirinke le ka bo daaroo waatoo la feŋolu to, a ye mennu daa. Wo to ì te kanadaa soto la, 21 kaatu ì ye Alla loŋ ñaa-wo-ñaa, ì maŋ a horoma ko Alla le mu, sako ka a tentu. Ì la miiroolu naata ke kenseŋo le ti, aduŋ ì sondome jaariŋolu naata faa niŋ diboo la. 22 Biriŋ itolu ko, ì ñaamenta le, ì naata ke toolewolu le ti. 23 Ì ye ì koo dii badaa-badaa Alla le la, semboo niŋ waroo be meŋ bulu, ka ì ñaa tiliŋ jalaŋolu la, ì ye mennu dadaa hadamadiŋ muluŋo la, mennu ka faa, kunoolu, daafeŋolu aniŋ kuruntu feŋolu. 24 Wo kamma la, Alla ye ì tu ì la sondome hame kuu jawoolu le nooma seneyaabaliyaa kono, ka naa horomantaŋyaa kuwolu ke ñoo baloolu la. 25 Ñiŋ keta le, kaatu ì ye Alla la tooñaa kuwo faliŋ faniyaa le la. Ì sujudita feŋolu ye, mennu daata, bari ì ye ì koo dii Daamansoo faŋo la le, jayiroo be meŋ ye fo abadaa! Amiin. 26 Ñiŋ daliiloo le ye a tinna, Alla ye ì tu ì la hamoolu nooma horomantaŋyaa kono. Musoolu ye futuwo laañooyaa faliŋ ne ka ñoo laañooyaa. 27 Wo ñaa kiliŋo la, kewolu fanaa ye musoolu laañooyaa bula, ì sondomoolu faata niŋ hamoo la ka ñoo futuu. Kewolu ye malubaliyaa kuwolu ke ì ñoŋ kewolu la, aduŋ ì la wo filoo ye yankankatoo le saabu ì ma, ì jarita meŋ na. 28 Baawo ì tawuta le, ì ye ì ñaa kaasi Alla la, Alla ye ì tu ì la sondome kuu nooriŋolu kono, fo ì ka kuwolu ke, ì maŋ ñaŋ na mennu ke la. 29 Ì be faariŋ tilimbaliyaa siifaa bee le la, konnanteeyaa, hadumoo aniŋ kuu jawoo. Ì be faariŋ niŋ haasidiyaa la, moofaa, keloo, neeneeroo aniŋ daajika jawoo. Ì mu koomakumarilaalu le ti, 30 nendiyaariŋolu, Alla konnaalu, kuma jawu folaalu, faŋ wara moolu, kibirilaalu, feere jawu sitilaalu aniŋ wuluulaa soosoolaalu. 31 Ì maŋ hakiloo soto, ì mu fisiriwallewolu le ti, ì maŋ mooyaa sako ka balafaa soto. 32 Hani ì ye Alla la Luwaa loŋ ñaa-wo-ñaa ko, moolu mennu ka ñiŋ kuu siifaalu ke, wolu jarita le ka faa, ì maŋ tenteŋ ka ñiŋ kuwolu doroŋ ke, bari ì ka kontaani moo doolu fanaa la kuwo la le, mennu ka ñinnu ke.
21 Wo kamma la, i maŋ kanadaa soto, hani ite mu muŋ moo le ti. Niŋ i ka moo doo kiitindi, i ka i faŋo le halaki, baawo i ka kiitiyo ke kuwolu mennu la, i faŋo ka wo kuu kiliŋolu le ke. 2 Ŋà a kalamuta le ko, Alla la kiitiyo ka naa tilindinke moolu le kaŋ, mennu ka wo kuu siifaalu ke. 3 Fo i ye a miira le ko, i be kana noo la Alla la kiitiyo ma le, niŋ i ka moo doolu kiitindi kuwolu la, i faŋo ka mennu ke? 4 Fo i jututa Alla la beteyaa baa le la baŋ, a la sooneeyaa aniŋ a la muñoo? Fo i maŋ a loŋ, Alla la beteyaa ka i naati tuuboo le kaŋ? 5 Bari i sondomoo bambanta le, i maŋ soŋ tuuboo la. Wo le ye a tinna i be Alla la kamfaa baa kafu kaŋ ñoo ma i faŋo ye fo Alla la kamfaa baa luŋo la, a la kiitii tilindiŋo be lankenema la luŋo meŋ na. 6 Wo luŋo la, Alla be moo-wo-moo joo la a la kebaaroolu le la. 7 A be badaa-badaa baluwo dii la moolu la le, mennu ka tu kuu bete kewo la muñoo kono ka Alla la kallankeeyaa niŋ a la horomoo ñini, aniŋ ka badaa-badaa baluwo soto. 8 Bari Alla la kamfaa baa niŋ jusuboo be moolu le ye, mennu ka niidiyaa nooma, aniŋ ì balanta tooñaa ma ka kuu jawoolu nooma. 9 Toora baa niŋ niikuyaa be tara la moolu bee kaŋ ne, mennu ka kuu jawoolu ke, Yahuudoolu foloo ye, wo koolaa moo koteŋolu. 10 Bari moolu mennu ka kuu betoolu ke, kallankeeyaa, horomoo aniŋ kayiroo be tara la wolu bee ye le, Yahuudoolu foloo ye, wo koolaa moo koteŋolu, 11 kaatu Alla buka moo faasaa. 12 Mennu bee ka junuboo ke Luwaantaŋyaa kono, ì be kasaara la Luwaantaŋyaa le kono, aduŋ mennu bee ka junuboo ke Luwaa koto, Luwaa be laa la wolu kaŋ ne. 13 A maŋ ke ko, Luwaa moyoo le be moolu tilindi la Alla ñaatiliŋo la, bari Luwaa mutalaalu le be tiliŋo soto la. 14 Moolu mennu maŋ ke Yahuudoolu ti, ì maŋ Musa la Luwaa soto, bari niŋ ì ka kuwolu ke ì faŋ ye ko Luwaa ye a landi ñaameŋ, wo to ì mu luwaa le ti ì faŋolu ye, hani ì maŋ Musa la Luwaa soto ñaa-wo-ñaa. 15 Ì daajikoo ka a yitandi le ko, Luwaa la yaamaroolu be safeeriŋ ì sondomoo kono le, aduŋ ì sondomoo fanaa ka seedeyaa ke le. Waati doolu la, ì la miiroolu ka ì tuumi le, aduŋ waati doolu la, ì la miiroolu ka ì tankandi le. 16 Ñiŋ be lankenema la kiitiiluŋo le la, Alla be moolu la kulloo kuwolu kiitindi la ka bo niŋ Kiristu Yeesu la, ko kibaari betoo ye a yitandi ñaameŋ nte ka meŋ kawandi. 17 Bari ite la kuwo duŋ, ite meŋ ka i faŋo kumandi Yahuudoo la? I ka jiki Luwaa le la, aduŋ i ka kibiri kafuñooyaa le la, meŋ be i niŋ Alla teema. 18 I ye Alla la lafoo loŋ ne, aduŋ i ye kuu betoo niŋ kuu jawoo bo ñoo to le, kaatu i kuluuta Luwaa le koto. 19 I dankeneyaata le ko, ite le mu finkintewolu ñaa ti, aniŋ maloo, moolu ye mennu be diboo kono. 20 I la miiroolu to, i mu yaamarilaa le ti fahaamubaloolu ye, i mu karandirilaa ti dindiŋolu ye, kaatu londi timmariŋo niŋ tooñaa be ite bulu le, mennu be safeeriŋ Luwaa kono. 21 Wo to, ite meŋ ka moo koteŋolu karandi, muŋ ne ye a tinna i buka i faŋo karandi? Ite meŋ ka kawandoo ke ko, moo kana suuñaaroo ke, muŋ ne ye a tinna i faŋo ka suuñaaroo ke? 22 I ko, moo kana jeenoo ke, bari muŋ ne ye a tinna i faŋo ka jeenoo ke? I ye jalaŋolu koŋ, bari fo i buka suuñaaroo ke wo jalaŋ batudulaalu kono baŋ? 23 Ite meŋ ka kibiri Luwaa la kuwo la, fo i buka Alla horomantaŋyaa, kaatu i ka Luwaa tiñaa le? 24 Wo le ye a tinna a be safeeriŋ ko, “Alitolu la kuwo le ye a tinna Alla too keta tooñeeri kumoo ti moolu kono, mennu maŋ ke Yahuudoolu ti.” 25 Tooñaa, niŋ i ye Musa la Luwaa muta, wo to i la sunnoo ye nafaa soto le. Bari niŋ i ka Luwaa la yaamaroolu soosoo, wo to i la sunnoo maŋ nafaa soto muumeeke. 26 Wo to, niŋ sunnabaloo ye Luwaa la yaamaroolu muta, fo wo maarii te ke la moo sunnariŋo ti Alla ñaatiliŋo la baŋ? 27 Wo kamma la, moo meŋ balajaatoo maŋ sunna, bari a ye Luwaa la yaamaroolu muta, wo maarii be ite kiitindi la le, ite meŋ ye Musa la Luwaa safeeriŋo soto, aduŋ i sunnata fanaa, bari hani wo ñaa-wo-ñaa, i ye Luwaa tiñaa. 28 A maŋ ke ko, wo maarii mu Yahuudoo faŋo le ti, meŋ ka a faŋ yitandi ko Yahuudoo, aduŋ a balajaatoo sunnata. 29 Hanii, Yahuudi tooñaa mu moo le ti, meŋ sondomoo tilinta Alla ñaatiliŋo la. Aduŋ sunna tooñaa maŋ ke moo balajaatoo la sunnoo ti, bari sondomoo. A maŋ tara looriŋ Luwaa kaŋ, bari Alla la Nooroo. Wo maarii la jayiroo buka bo moolu bulu, bari Alla.
31 Saayiŋ, Yahuudiyaa ye muŋ nafaa le soto? Ì la sunnoo mu muŋ nafaa le ti? 2 Tooñaa, Yahuudiyaa ye nafaa soto karoo bee le la. Foloo-foloo, Alla ye a la kumoolu karafa itolu le ma. 3 Saayiŋ duŋ, niŋ doolu maŋ foroyaa Alla ye, fo ì la kuwo si Alla la foroyaa tiñaa noo le baŋ? 4 Hanii, wo te ke noo la muk! Ali si a loŋ ko, hani moolu bee keta faniyaa folaa le ti, Alla ka tu looriŋ tooñaa le kaŋ. A be safeeriŋ ne ko: “I la kumoolu le ye i bolondi ka boloo kiitiyo ñaatiliŋo la.” 5 Bari niŋ ǹ na tilimbaliyaa ye Alla la tiliŋo yitandi seneyaarinke, wo to m̀ be muŋ ne fo la? Fo ǹ si a fo noo niŋ hadamadiŋolu la diyaamuñaa la ko, Alla maŋ tiliŋ, niŋ a kamfaata ǹ na kuwo la? 6 Hanii, wo te ke noo la muk! Kaatu niŋ Alla maŋ tiliŋ, wo to a si duniyaa moolu kiitindi noo ñaadii le? 7 I ko, “Bari niŋ n na faniyaa le ye a tinna, Alla la tooñaa ka siyaa laalaa ka a la jayiroo kafu, muŋ ne ye a tinna hani saayiŋ nte be kiitindi la ko junubelaa?” 8 Waraŋ, fo ǹ si a fo noo ko, “Ŋà kuu jawoolu ke baŋ, fo kuu betoolu si siyaa naŋ!” Nendirilaa doolu le ye ǹ tuumi ko, wo le mu ntolu la karandiroo ti, bari wolu be halaki la le ko ì ñanta halaki la ñaameŋ. 9 Wo to, fo ntolu Yahuudoolu le fisiyaata moo koteŋolu ti baŋ? Hanii, a maŋ ke wo ti. Ŋà a je le fokabaŋ ko, Yahuudoolu niŋ moo koteŋolu bee mu kiliŋ ne ti, kaatu ì bee be junuboo le semboo bulu, 10 ko a be safeeriŋ ñaameŋ: “Moo te keriŋ, meŋ tilinta, hani moo kiliŋ. 11 Moo te keriŋ, meŋ ye fahaamuroo soto, moo maŋ Alla ñini. 12 Ì bee muritita, ì bee naata kafu ñoo ma nafantaŋolu ti. Kiliŋ te jee, meŋ ka kuu kendoo ke, hani kiliŋ.” 13 “Ì daalu be kasariŋ ne ko kaburu yeleriŋo, ì ka neeneeroo ke ì neŋ kolomoo le la. Ì la kumoolu be le ko biidaa kunoo, 14 ì daa kono ka tara faariŋ dankaroo le la, aniŋ kuma jawoo.” 15 “Ì ka tariyaa moofaa la le, 16 kasaaroo niŋ niikuyaa le mu ì taaraŋ buloo ti. 17 Ì maŋ kayira siloo loŋ, 18 Alla ñaasilaŋo te ì la fereŋ.” 19 Ŋà a loŋ ne ko, Musa la Luwaa ye feŋ-wo-feŋ fo, a ye a fo moolu le ye, mennu be Luwaa koto, fo moo-wo-moo daa si muta, aduŋ duniyaa bee si tara Alla la kiitiyo koto. 20 Kaatu ka Luwaa la yaamaroolu muta, wo te moo-wo-moo tilindi noo la Alla ñaatiliŋo la. Luwaa ka a yitandi le, junuboo mu meŋ ti. 21 Bari saayiŋ, Alla ye a la siloo yitandi le, a be moolu tilindi la a faŋo ñaatiliŋo la ñaameŋ. Ñiŋ tilindiroo maŋ bo niŋ Luwaa la siloo la, bari hani wo ñaa-wo-ñaa, Musa la Luwaa niŋ annabiyomoolu ye seedeyaa ke a la kuwo to le. 22 Alla la tilindiroo ka naa ka bo niŋ lannoo le la moolu bee ye, mennu laata Yeesu Kiristu la. Fataŋ-fansoo te jee, 23 kaatu moolu bee le ye junuboo ke, aduŋ ì bee le dasata Alla la kallankeeyaa la. 24 Ì naata ñiŋ tilindiroo soto sooroo le ti ka bo niŋ a la hiinoo la. Ñiŋ kiisoo naata ka bo niŋ Kiristu Yeesu le la. 25 Alla ye ate le dii fo a yeloo si naa ke junube kafarilaŋo ti, moolu be meŋ soto la ka bo niŋ lannoo la. Alla ye ñiŋ ke le ka a la tiliŋo yitandi, kaatu a muñata le koomanto ka a ñaa laa moolu la junuboolu kaŋ. 26 A ye ñiŋ ke ka a koyindi ñiŋ waatoo la ko, ate faŋo tilinta le, aduŋ a ka moo le tilindi, meŋ laata Yeesu la. 27 Wo to, fo ǹ si kibiri noo feŋ na baŋ? Hanii, wo te ke noo la muk! Wo to, ǹ naata ñiŋ soto ñaadii le? Fo ŋà a soto baara bete kewo le la baŋ? Hanii, bari ǹ na lannoo! 28 Kaatu ŋà a je le ko, moo ka tiliŋo soto ka bo niŋ lannoo le la, a maŋ ke Luwaa mutoo ti. 29 Fo Alla mu Yahuudoolu doroŋ ne la Alla ti baŋ? Fo a maŋ ke moo koteŋolu fanaa la Alla ti baŋ? Haa, a mu moo koteŋolu fanaa la Alla le ti, mennu maŋ ke Yahuudoolu ti. 30 Tooñaa, Alla kiliŋ doroŋ ne be keriŋ. A be sunnariŋolu tilindi la ì la lannoo le kaŋ, aduŋ a be sunnabaloolu fanaa tilindi la ka bo niŋ ì la lannoo le la. 31 Wo to, fo ǹ ka Luwaa ke kuu kenseŋo le ti baŋ ǹ na lannoo kamma la? Wo te ke noo la muk! Wo noo to, ǹ ka Luwaa le bambandi.
41 Wo to, ǹ si muŋ ne fo m̀ mumu Iburayima la kuwo to, ntolu Yahuudoolu bota meŋ bala. 2 Niŋ Iburayima la kebaaroolu ye a tilindi nuŋ, wo to a ye feŋ soto le, a be kibiri la meŋ na, bari a te kibiri noo la Alla ñaatiliŋo la. 3 Alla la kumoo ye muŋ ne fo? A ko, “Iburayima laata Alla la le, aduŋ a la wo lannoo le naata a ke moo tilindiŋo ti Alla ñaa koto.” 4 Niŋ moo ye dookuwo ke, ì buka a la joo muta ko soorifeŋo, bari ì ka a muta le ko ì taroo. 5 Moo meŋ maŋ jiki a la kebaara betoolu la, bari a laata Alla la, meŋ ka kuu kuruŋ kelaa tilindi, Alla ye wo maarii la lannoo muta a ye tiliŋo le ti. 6 Hani Dawuda ye wo kuu kiliŋo le fo, kabiriŋ a ye moo la barakoo fo, Alla ye meŋ muta moo tilindiŋo ti, kebaara betoolu maŋ kafu daameŋ. A ko: 7 “Seewoo be moo le ye, yamfa keta meŋ na junuboolu la, meŋ na hakoo tuutuuta. 8 Seewoo be moo le ye, Maariyo maŋ meŋ na kuu jawoo muta a fee.” 9 Fo ñiŋ barakoo laahidita le ko, a be sunnariŋolu doroŋ ne ye baŋ, waraŋ fo a be sunnabaloolu fanaa ye le? Ǹ tarata a fo la le ko, Iburayima la lannoo le naata a ke moo tilindiŋo ti Alla ñaatiliŋo la. 10 Ñiŋ keta waati jumaa le? Fo a keta Iburayima la sunnoo koolaa le ti baŋ, waraŋ janniŋ a be sunna la? A maŋ ke a la sunnoo koolaa ti, bari a keta le, janniŋ a be sunna la. 11 Iburayima naata sunnoo soto taamanseeroo niŋ suuteeraŋo ti, meŋ ye a la tiliŋo yitandi, a ye meŋ soto ka bo niŋ a la lannoo la, janniŋ a be sunna la. Wo kamma la, Iburayima keta lannamoolu bee le faamaa ti, Alla ye mennu muta moo tilindiŋo ti, hani ì maŋ sunna. 12 Wo ñaa kiliŋo la, Iburayima mu sunnariŋolu fanaa le faamaa ti, mennu ye wo lannoo muta, Iburayima ye meŋ muta nuŋ, janniŋ a be sunna la. 13 Laahidoo Alla ye meŋ dii Iburayima niŋ a koomalankoolu la nuŋ ko, duniyaa bee be ke la itolu le taa ti, Alla maŋ ñiŋ laahidoo dii Iburayima la a la Luwaa mutoo kaŋ, bari a ye a dii a la lannoo le kaŋ. 14 Niŋ a ye a tara, duniyaa be ke la Luwaa mutalaalu le taa ti, wo to lannoo maŋ nafaa soto, aduŋ Alla la laahidoo tiñaata le. 15 Kaatu Luwaa ka Alla la kamfaa le samba naŋ, bari luwaa maŋ tara daameŋ, luwaa tiñaa buka tara wo to. 16 Ka Alla la laahidoo soto, a be dendiŋ lannoo le la, fo a si tara looriŋ Alla la hiinoo kaŋ. Ñiŋ soorifeŋo be ke la Iburayima koomalankoolu bee le taa ti, a maŋ ke moolu dammaa ti, mennu ye Luwaa soto, bari a be moolu fanaa ye le, mennu ye Iburayima la lannoo soto. Ate le mu ntolu bee faamaa ti, 17 ko a be safeeriŋ ñaameŋ ko: “Ŋa i ke nasiyoŋ jamaa le faamaa ti.” Ñiŋ mu Alla le la kumoo ti, Iburayima laata meŋ na. Ate ka baluwo dii furewolu la le, aduŋ niŋ a ye yaamaroo dii, feŋolu mennu maŋ tara keriŋ nuŋ, ì ka ke le. 18 Iburayima tarata jikiriŋ Alla le la hani waatoo meŋ na, a ye jikilateyi kuwolu doroŋ je. A laata ko, a be ke la nasiyoŋ jamaa le faamaa ti ko Alla la kumoo ye a fo ñaameŋ ko, “I koomoo be siyaa la wo le ñaama.” 19 A maŋ jikilateyi a la lannoo kono, hani a ye a je ñaa-wo-ñaa ko, a balajaatoo korita le, tumoo meŋ na, a siyo be sanji keme ñoŋ. A maŋ jikilateyi, hani a ye a la musoo Saara la jiidibaliyaa niŋ keebaayaa loŋ ñaa-wo-ñaa. 20 A maŋ soŋ, sikoo ye duŋ a sondomoo kono Alla la laahidoo to, bari a ka tu bambandiŋ doroŋ a la lannoo kono, niŋ a ka tenturoo niŋ jayiroo dii Alla la. 21 A tuta dankeneyaariŋ ne ko, Alla be a la laahidoo timmandi noo la le. 22 A la ñiŋ lannoo kamma la, a keta moo tilindiŋo ti Alla ñaatiliŋo la. 23 Ñiŋ kumoo maŋ safee ate dammaa la kuwo to, 24 bari ntolu fanaa. Alla be ntolu fanaa ke la moo tilindiŋolu le ti, kaatu ǹ laata a la le, meŋ ye m̀ Maarii Yeesu wulindi ka bo saayaa kono. 25 A faata le fo ǹ na junuboolu si yamfa, aduŋ a wulindita le ka bo saayaa kono fo ǹ si tiliŋ Alla ñaatiliŋo la.
51 Baawo ǹ naata tiliŋ ka bo niŋ lannoo le la, kayiroo naata ǹ niŋ Alla teema ka bo niŋ m̀ Maarii Yeesu Kiristu le la. 2 Ka bo niŋ ate le la, ŋà siloo soto ka naa Alla la hiinoo to, m̀ be meŋ kono saayiŋ. M̀ be seewooriŋ ne, kaatu ŋà jikoo soto le ko, ntolu fanaa be Alla la kallankeeyaa soto la le. 3 Aduŋ a maŋ ke wo doroŋ ti, bari m̀ be seewooriŋ hani ǹ na tooroolu la, kaatu ŋà a loŋ ne ko tooroo le ka wakiiloo saabu, 4 wakiiloo le ka daajika betoo saabu, aduŋ daajika betoo le ka jikoo saabu. 5 Jikoo buka bo ǹ koto, kaatu Alla le ye ǹ sondomoolu fandi niŋ a la kanoo la ka bo niŋ Noora Kuliŋo la, a ye meŋ dii ǹ na. 6 Ǹ tarata sembentaŋyaariŋ waatoo meŋ na, Kiristu naata faa ntolu kuu kuruŋ kelaalu ye, a waatoo la. 7 A maŋ ke kuu feemaa ti moo ye ka faa hani moo tilindiŋo ye. Bari tumandoo, moo doo si paree noo le ka faa moo betoo ye. 8 Bari Alla ye a yitandi le, a ye ǹ kanu ñaameŋ: M̀ mu junubelaalu ti tumoo meŋ na, Kiristu faata ǹ ye. 9 Baawo ŋà tiliŋo soto ka bo niŋ a yeloo le la, ŋà a loŋ koyirinke le ko, a be ǹ tanka la Alla la kamfaa ma le. 10 M̀ mu Alla jawoolu ti tumoo meŋ na, a Dinkewo la saayaa ye ǹ niŋ a diyandi. Baawo saayiŋ, ǹ niŋ a diyaata le, fo ǹ te kiisa timmariŋo soto la baŋ ka bo niŋ Yeesu la baluwo la? 11 Aduŋ a maŋ daŋ wo doroŋ na, bari m̀ be seewooriŋ Alla la kafuñooyaa la le ka bo niŋ m̀ Maarii Yeesu Kiristu la, kaatu a ye ntolu niŋ Alla diyandi le. 12 Junuboo naata duniyaa kono ka bo niŋ moo kiliŋ ne la, aduŋ junuboo le ye saayaa saabu, meŋ naata hadamadiŋolu bee kaŋ, kaatu ì bee le ye junuboo ke. 13 Wo to, junuboo tarata duniyaa kono le, janniŋ moolu ka Luwaa soto nuŋ. Bari luwaa maŋ tara daameŋ, moo buka tuumi luwaa tiñaa la wo to. 14 Bari hani wo, saayaa le ye moolu mara ka bo Adama la waatoo la ka naa fo Musa la waatoo. Saayaa ye hani moolu le mara, mennu la junuboo maŋ ke ko Adama la junuboo. Moo doo le ñanta ka naa, Adama keta meŋ taamanseeroo ti. 15 Bari hadamadiŋo la junuboo niŋ Alla la sooroo, wolu te tembeŋ noo la. Tooñaa, moo jamaa la saayaa sunta ka bo niŋ moo kiliŋ ne la junuboo la. Wo ñaa kiliŋo la Alla hiinantewo la sooroo naata moo jamaa le ye ka bo niŋ moo kiliŋ ne la, meŋ mu Yeesu Kiristu ti. 16 Bari kuwolu, wo moo kiliŋo la junuboo niŋ ñiŋ soorifeŋo ye mennu saabu, wolu maŋ ke kiliŋ ti. Moo kiliŋ ne la junuboo ye halakoo naati, bari saayiŋ, junuboo la siyaa kaŋ, Alla la ñiŋ soorifeŋo ka moolu tilindi Alla ñaatiliŋo la. 17 Moo kiliŋ ne la junuboo ye a tinna, saayaa ye moolu mara. Bari ka bo niŋ Yeesu Kiristu la meŋ na kuwo warata ka tambi wo la, wo moolu mennu ye Alla la hiina baa aniŋ tiliŋo soorifeŋo soto, be baluu la le aduŋ ì be maraloo ke la. 18 Moo kiliŋ ne la junuboo ye a tinna, halakoo naata moolu bee kaŋ. Wo ñaa kiliŋo la, moo kiliŋ na kebaara tilindiŋo le ye a tinna, moolu bee ye tiliŋo soto ka baluu. 19 Baawo moo kiliŋ ne la yaamari mutabaliyaa ye a tinna, moo jamaa keta junubelaa ti, wo ñaa kiliŋo le la moo kiliŋ doo la yaamarimutoo kaŋ, moo jamaa be tiliŋo soto la. 20 Luwaa naata duniyaa kono le ka junuboo la jawuyaa yitandi. Bari junuboo ka siyaa ñaameŋ, Alla la hiinoo ka kafu wo le ñaama ka tambi a la. 21 Ko junuboo ye maraloo ke ñaameŋ ka saayaa saabu, wo ñaa kiliŋo la hiinoo le ye maraloo ke ka badaa-badaa baluwo saabu tilindiroo kamma la, meŋ naata ka bo niŋ m̀ Maarii Yeesu Kiristu la.
61 Saayiŋ, ǹ si muŋ ne fo? Fo m̀ be tenteŋ na junube kewo le la baŋ, fo hiinoo si kafu kendeke? 2 Hanii, wo te ke noo la muk! Ntolu mennu faata junuboo la karoo la, ǹ si baluu noo a kono ñaadii le kotenke? 3 Fo ali maŋ a loŋ baŋ ko, ntolu mennu bee batiseeta Kiristu Yeesu kono, m̀ batiseeta a la saayaa kono le fanaa? 4 Wo to batisewo ye a taamanseeri le ko, ǹ niŋ Kiristu baadeeta ñoo la a la saayaa kono le. Aduŋ ko a wulindita ñaameŋ saayaa kono ka bo niŋ a Faamaa la semboo niŋ waroo la, m̀ fanaa si taama baluu kutoo kono wo ñaama. 5 Baawo ǹ niŋ Kiristu keta kiliŋ ne ti ñiŋ saayaa siifaa to, a koyita le ko, ǹ niŋ a be ke la kiliŋ ne ti fanaa saayaakoolaa wulindiroo to, meŋ be ko a la saayaakoolaa wulindiroo keta ñaameŋ. 6 Ŋà a loŋ ne ko, ntolu la baluuñaa kotoo niŋ Kiristu pempenta ñoo la yiribantambiloo bala le, fo m̀ balajaatoo niŋ a la hame kuu jawoolu bee si kasaara, aduŋ junuboo te ǹ joŋyandi la kotenke. 7 Kaatu moo meŋ faata, wo firinta junuboo la semboo bulu le. 8 Bari niŋ ǹ niŋ Kiristu faata, ǹ laata le ko, ǹ niŋ ate be baluu la ñoo la le fanaa. 9 Kaatu ŋà a loŋ ne ko, Kiristu meŋ wulindita saayaa kono, a te faa la kotenke, aduŋ saayaa maŋ semboo soto a kaŋ. 10 A faata saayaa meŋ na, a faata junuboo le kamma siiñaa kiliŋ. Bari baluwo, a be meŋ baluu kaŋ, a ka a baluu Alla le ye. 11 Wo to, alitolu fanaa ñanta ali faŋ muta la le ko, junuboo la karoo la ali faata le, aduŋ ali naata baluu Alla le ye Kiristu Yeesu kono. 12 Ali kana soŋ, junuboo ye ali balajaatoolu mara, mennu be faa la, i si a je ali te bula la a la hame kuu jawoolu nooma. 13 Ali kana ali suufoolu dii junuboo la ka ì ke kuruŋyaa jooraŋo ti. Bari ali si ali faŋolu dii Alla la ko moolu, a ye mennu bondi naŋ saayaa kono ka baluu. Ali ali suufoolu dii Alla la ka ì ke jooraŋolu ti kuu tilindiŋ kewo to. 14 Junuboo maŋ ñaŋ na ali mara la, kaatu ali maŋ tara luwaa koto, bari hiinoo. 15 Saayiŋ duŋ? Fo ǹ si junuboo ke baŋ, kaatu m̀ maŋ tara luwaa koto, bari Alla la hiinoo koto? Hanii, wo te ke noo la muk! 16 Fo ali maŋ a loŋ ko, niŋ ali ye ali faŋ dii feŋ-wo-feŋ na ka a la yaamaroolu muta, ali mu wo la joŋo le ti. Ali be ke la junuboo la joŋolu le ti, meŋ ka ali kenkeŋ saayaa kaŋ, waraŋ ali ye ke yaamari mutalaalu ti, meŋ ka ali kenkeŋ tiliŋo kaŋ. 17 Bari tenturoo be Alla ye, kaatu alitolu mennu mu junuboo la joŋolu ti nuŋ, ali naata ñiŋ karandiroo muta ali sondomoo bee la, meŋ diita ali la. 18 Kabiriŋ ali firinta junuboo bulu, ali naata ke sila tilindiŋo la dookuulaalu le ti. 19 Ŋa n na diyaamoo sooneeyandi ali ye le, fo ali si a fahaamu noo. Koomanto, ali ye ali suufoolu dii seneyaabaliyaa niŋ tilimbaliyaa kuwolu baaroo le la, mennu tarata wajabi kaŋ doroŋ. Wo ñaa kiliŋo la saayiŋ, ali si ali suufoolu dii kuu tilindiŋ baaroolu la fo ali si seneyaa. 20 Kabiriŋ junuboo ye ali mara nuŋ, ali maŋ tara nuŋ tiliŋo la maroo to. 21 Kuwolu, ali ye mennu baara wo waatoo la, aduŋ ali maluta ì la saayiŋ, wolu ye muŋ joo le saabu ali ma? Wo kuwolu labaŋo mu saayaa le ti. 22 Baawo ali firinta junuboo bulu le, ali naata ke Alla la dookuulaalu le ti saayiŋ. Wo kamma la, ali la joo mu seneyaa le ti, aduŋ a labaŋo mu badaa-badaa baluwo le ti. 23 Kaatu junuboo la joo mu saayaa le ti, bari Alla la sooroo mu badaa-badaa baluwo le ti Kiristu Yeesu kono, m̀ Maariyo.
71 Baadiŋolu, n ka diyaamu alitolu ye mennu ye Luwaa loŋ. Fo ali maŋ a loŋ ko, Luwaa ye semboo soto moo kaŋ waatoo doroŋ ne la, a be baluuriŋ meŋ na? 2 Wo ñaa kiliŋo le la, luwaa ye musu futuuriŋo muta le ko, a te a keemaa bula noo la tumoo meŋ na, a keemaa be baluuriŋ. Bari niŋ a keemaa naata faa, luwaa ye a firiŋ ne. 3 Wo kamma la, niŋ a naata futuu kee doo ye, a keemaa be baluuriŋ waatoo meŋ na, a be kumandi la jeenelaa le la. Bari niŋ a keemaa naata faa, luwaa ye a firiŋ ne, aduŋ niŋ a futuuta kee doo ye, moo te a kumandi noo la jeenelaa la. 4 M baadiŋolu, a be alitolu fanaa ye wo le ñaama. Kiristu la saayaa le ye a tinna, alitolu firinta Luwaa bulu. Saayiŋ ali mu Kiristu le taa ti, Alla ye meŋ wulindi ka bo saayaa kono, fo ǹ na baluu kutoo si nafaa soto Alla ye. 5 Kabiriŋ m̀ be baluuriŋ ka ǹ na hadamadiŋyaa hame kuwolu nooma nuŋ, Luwaa naata ǹ na niidiyaa kuu jawoolu maamandi ǹ kono mennu ka ǹ samba saayaa kaŋ. 6 Bari saayiŋ, m̀ firinta Luwaa bulu le. Ali faata junuboo la karoo la le, meŋ ye ǹ siti jawuke nuŋ. Wo le ye a tinna ŋà baluu kutoo soto Nooroo kono saayiŋ, aduŋ m̀ maŋ tara sila kotoo kaŋ kotenke meŋ mu Luwaa safeeriŋo ti. 7 Wo to, ǹ si muŋ ne fo noo? Fo Luwaa faŋo mu junuboo le ti baŋ? Wo te ke noo la muk! Bari hani wo, niŋ Luwaa maŋ soto nuŋ, n te a loŋ na, meŋ mu junuboo ti. N te a loŋ na, meŋ mu hadumoo ti nuŋ, niŋ Luwaa maŋ a fo ko, “Kana i ñaa loo moo doo la feŋ kaŋ.” 8 Bari ka bo niŋ Luwaa la yaamaroo la, junuboo ye siloo soto ka hadumoo siifaa bee dundi n kono. Luwaa maŋ tara daameŋ, junuboo te baluu noo la jee. 9 M be baluuriŋ ne nuŋ luwaa kooma, bari kabiriŋ yaamaroo naata doroŋ, junuboo wulita, bituŋ m faata. 10 Wo yaamaroo faŋo meŋ ñanta baluwo dii la n na, a naata saayaa le saabu m ma. 11 Kaatu junuboo meŋ ye siloo soto ka bo niŋ yaamaroo la, wo le ye m filindi, a ye m faa. 12 Wo to, Luwaa seneyaata le, aduŋ yaamaroo fanaa seneyaata le, a tilinta, aduŋ a beteyaata le. 13 Saayiŋ, fo ñiŋ luwaa betoo le ye saayaa saabu m ma? A te ke noo la wo ti muk! Bari junuboo le mu kuwo ti, meŋ ye saayaa saabu nte ma ka bo niŋ ñiŋ luwaa betoo la. Ñiŋ keta le fo junuboo si suutee noo, aduŋ luwaa ye a yitandi le, junuboo jawuyaabaata ñaameŋ. 14 Ŋà a loŋ ne ko, Luwaa faŋo sotota ka bo niŋ Alla la Nooroo le la, bari nte mu hadamadiŋo doroŋ ne ti, meŋ waafita ka ke junuboo la joŋo ti. 15 Nte buka m fansuŋ kebaaroolu fahaamu noo. Kaatu m buka kuwolu ke, n lafita ka mennu ke, bari n ka kuwolu le ke, ŋa mennu koŋ. 16 Bari niŋ n ka kuwolu ke, m maŋ lafi ka mennu ke, wo to n sonta le ko, Luwaa beteyaata le. 17 Wo to, wo kuwolu kelaa maŋ ke nte faŋo ti, bari junuboo le mu, meŋ be sabatiriŋ n kono. 18 Kaatu nte ye a loŋ ne ko, feŋ bete te n kono. Ŋa ñiŋ fo n na hadamadiŋyaa hame kuwolu le to, kaatu m faŋo ka lafi le ka kuu betoo ke, bari m buka a ke noo. 19 N ka lafi kuu betoo meŋ ke la, m buka wo ke, bari kuu jawoo, m buka lafi meŋ na, n ka baara wo le la. 20 Wo to saayiŋ, niŋ nte ka baara kuwo la, m maŋ lafi meŋ na, wo kuwo baaralaa maŋ ke m faŋo ti kotenke, bari junuboo le mu, meŋ be sabatiriŋ n kono. 21 Wo to ŋa a je le ko, ñiŋ naata ke kuu le ti, meŋ ye m mara: Niŋ n lafita ka kuu betoo ke, a ka labaŋ n ye kuu jawu kewo le ti. 22 N sondomoo kono, ŋa Alla la Luwaa kanu le, 23 bari ŋa kuu doo le je, meŋ ye n na baluwo mara. Wo le ka Alla la Luwaa kele, n sondomoo sonta meŋ na, aduŋ a ka n ke joŋo le ti junuboo ye, meŋ be sabatiriŋ m balajaatoo kono. 24 Nte moo mantoorariŋo! Jumaa le be m firiŋ na ñiŋ balajaatoo bulu, meŋ ye saayaa saabu m ma? 25 Tenturoo be Alla ye, firiŋo naata ka bo niŋ Yeesu Kiristu le la, m̀ Maariyo! Saayiŋ, n sondomoo kono n sonta le ko, nte mu joŋo le ti Alla la Luwaa ye, bari m balajaatoo niŋ a la hame kuwolu le ye a tinna, n ka luwaa doo muta, meŋ mu junuboo la maraloo ti.
81 Wo to saayiŋ, halakoo te moolu ye kotenke, mennu be Kiristu Yeesu kafuñooyaa kono, 2 kaatu Nooroo semboo, meŋ ka baluwo dii ǹ na Yeesu Kiristu kono, wo le ye m̀ firiŋ junuboo niŋ saayaa semboo bulu. 3 Luwaa maŋ meŋ ke noo hadamadiŋyaa la lamfoo kamma la, Alla ye wo le ke: A ye a Dinkewo kii naŋ niŋ hadamadiŋ muluŋo la, junuboo ye mennu mara, ka ke junube kafarilaŋo ti hadamadiŋolu bee ye. Wo siloo la, a ye junuboo la m̀ maroo semboo tiñaa 4 fo Luwaa ye meŋ kaniŋ si timma ǹ kono, mennu buka ǹ na hadamadiŋyaa la hame kuwolu nooma, bari Alla la Nooroo. 5 Moolu mennu ka bula ì fansuŋ hame kuwolu nooma, wolu hakiloo ka tu wo hame kuwolu le kaŋ. Bari mennu ka baluu ka Alla la Nooroo nooma, wolu hakiloo ka tu Nooroo la kuwolu le kaŋ. 6 Ka i hakiloo tu i fansuŋ hame kuwolu kaŋ, wo ka saayaa le saabu, bari ka i hakiloo tu Alla la Nooroo la kuwolu kaŋ, wo ka baluwo niŋ kayiroo le saabu. 7 Kaatu moo meŋ hakiloo ka tu hadamadiŋyaa kuwolu kaŋ, a ka ke Alla jawoo le ti. A buka soŋ Alla la Luwaa ma, aduŋ a buka hani a ke noo. 8 Wo le ye a tinna moolu mennu ka ì fansuŋ hame kuwolu nooma, ì buka Alla seewondi noo. 9 Bari alitolu buka hadamadiŋyaa la hame kuwolu nooma, ali be Nooroo le kono, kaatu Alla la Nooroo be sabatiriŋ alitolu kono le. Moo-wo-moo meŋ maŋ Kiristu la Nooroo soto, wo maarii maŋ ke Kiristu taa ti. 10 Bari niŋ Kiristu be alitolu kono, hani ali balajaatoolu faata junuboo la kuwo kamma, ali niyolu be tara la baluuriŋ ne, kaatu ali tilinta Alla ñaatiliŋo la le. 11 Alla meŋ ye Yeesu wulindi ka bo saayaa kono, ate le ye a la Nooroo dii ka sabati alitolu kono. Wo to ate meŋ ye Kiristu Yeesu wulindi ka bo saayaa kono, a be baluwo dii la ali balajaatoolu la le ka bo niŋ a la Nooroo la, meŋ be ali kono. 12 Wo to m̀ baadiŋolu, ŋà ñantoolu soto le, bari a maŋ ke ñantoo ti ntolu ye ka baluu ko balajaatoo lafita a la ñaameŋ. 13 Kaatu niŋ ali ka baluu ka wo hame kuwolu nooma, ali be faa la le, bari niŋ ali baluuta ka Alla la Nooroo nooma, Nooroo le ka balajaatoo la hame kuwolu kasaara, aduŋ ali be baluu la le. 14 Kaatu Alla la Nooroo ka moolu mennu bee kenkeŋ, wolu mu Alla diŋolu le ti. 15 Ali ye Nooroo meŋ soto, a maŋ ke joŋyaa nooroo ti ka ali tu silaŋo kono, bari wo mu diŋyaa nooroo le ti, meŋ ka a tinna ǹ ka sari ko, “Abba, m Faamaa!” 16 Alla la Nooroo faŋo le niŋ ǹ na nooroo ka seedeyaa ke ko, ntolu mu Alla diŋolu le ti. 17 Niŋ m̀ mu a diŋolu ti, wo to m̀ mu a keetaalaalu fanaa le ti. M̀ mu Alla keetaalaalu le ti, aniŋ Kiristu keetaañoolu: Niŋ a ye a tara, ǹ toorata a fee, m̀ be tara la a fee le fanaa kallankeeyaa kono. 18 Ŋa a je le ko, m̀ be tooroolu mennu kono saayiŋ, wolu mu kuundiŋ ne ti. Ǹ te wolu niŋ kallankeeyaa misaali noo la, meŋ be lankenema la, aduŋ m̀ be naa a soto la le. 19 Daaroo bee be hameriŋ ka wo waatoo le je, Alla diŋolu be lankenema la waatoo meŋ na, 20 kaatu daaroo dunta nafantaŋyaa le kono. Wo maŋ ke a faŋo la lafoo ti, bari Alla le la lafoo mu, meŋ ye a dundi jee. Bari daaroo la jikoo mu ñiŋ ne ti ko, 21 a be bondi la ñiŋ nafantaŋyaa kono le, aduŋ a be wo firiŋo niŋ kallankeeyaa soto la le, meŋ mu Alla diŋolu fanaa taa ti. 22 Ŋà a loŋ ne ko, daaroo bee be ŋuntaŋ kaŋ waatoo ñiŋ na le ko tiŋo be musoo meŋ na. 23 Aduŋ a maŋ ke daaroo doroŋ ti, bari ntolu faŋolu fanaa, mennu naata Nooroo soto Alla la soorifeŋ foloo ti, ǹ ka ŋuntaŋ ǹ sondomoo kono le, kaatu m̀ be waatoo batu kaŋ ne, ka ke Alla diŋolu ti, aniŋ ka balajaata kutoo soto. 24 Ñiŋ jikoo kaŋ, ǹ kiisata. Bari ka jikoo soto kuwo to, ŋà meŋ je, wo maŋ ke jikoo ti muumeeke. Jumaa le jikita kuwo la, a ye meŋ je fokabaŋ? 25 Bari niŋ ǹ jikita kuwo la, m̀ maŋ meŋ je foloo, ǹ ka baturoo ke muñoo kono le. 26 Wo ñaa kiliŋo la, Nooroo ka m̀ maakoyi le ǹ na lamfoo kamma la, kaatu m̀ maŋ a loŋ, ǹ ñanta duwaa la ñaameŋ. Bari Nooroo faŋo le ka ǹ deemaa ka duwaa ke niŋ ŋuntaŋolu la, m̀ buka mennu fo noo niŋ kumoolu la. 27 Alla meŋ ka moolu sondomoolu kisikisi, a ka a loŋ ne, Nooroo ka meŋ yitandi, kaatu Nooroo le ka loo moo senuŋolu ye ko Alla lafita a la ñaameŋ. 28 Ŋà a loŋ ne ko, Alla ka kuwolu bee beteyandi moolu le ye, mennu ye a kanu, aniŋ a ye mennu kumandi a la natoo kamma. 29 Kaatu a ye mennu la kuwo loŋ nuŋ, a ye wolu le tomboŋ fanaa fo ì muluŋo si ke ko a Dinkewo. Wo to le a Dinkewo si naa ke dinkee foloo ti baadiŋ jamaa kono. 30 Aduŋ a ye mennu tomboŋ, a ye wolu le fanaa kumandi, aduŋ a ye mennu kumandi, a ye wolu le fanaa tilindi, aduŋ a ye mennu tilindi, a ye a la kallankeeyaa fanaa dii wolu le la. 31 Saayiŋ, ǹ si muŋ ne fo ñiŋ kuwo to? Niŋ Alla be ntolu fee, jumaa le be balaŋ noo la ntolu ma? 32 Alla meŋ maŋ hani a faŋo Dinkewo kaari, bari a ye a dii ntolu bee la kuwo kamma, fo a te paree la ka a niŋ feŋolu bee fanaa dii ntolu la? 33 Jumaa le si Alla la tomboŋ moolu tuumi noo? Alla le faŋo ka moolu tilindi. 34 Wo to jumaa le be ì halaki noo la? Kiristu Yeesu meŋ ye wo kaŋo soto, fo ate le maŋ faa ǹ ye baŋ? Tooñaa, a faata ǹ ye le, a wulindita ka bo saayaa kono, aduŋ a be Alla bulubaa karoo la le ka a daani ǹ na kuwolu la. 35 Jumaa le si m̀ bondi noo Kiristu la kanoo kono? Fo koleyaa kuu baa le mu, waraŋ niikuyaa, fo tooroo waraŋ konkoo, fentaŋyaa, maasiiboo waraŋ hawusaroo? 36 Ǹ na kuwo be le ko a be safeeriŋ ñaameŋ: “Ite la kuwo le ye a tinna ì ka tu m̀ faa la, ì ka ǹ ke ko saajiyolu mennu ñanta kanateyi la.” 37 Bari ñiŋ kuwolu bee kono, ǹ na kuwo tambita noorilaalu faŋo la le, ka bo niŋ ate la, meŋ ye ǹ kanu. 38 Kaatu n dankeneyaata le ko, saayaa waraŋ baluwo te m̀ bondi noo la Kiristu la kanoo kono. Hani malaayikoolu waraŋ seetaani jawoolu te a ke noo la, kuwolu mennu be keriŋ waraŋ kuwolu mennu ka naa. Sembe te keriŋ 39 saŋ fatoolu kono santo waraŋ bankoo kaŋ duuma, waraŋ feŋ koteŋ meŋ si m̀ bondi noo Alla la kanoo kono, ŋà meŋ soto ka bo niŋ Kiristu Yeesu la, m̀ Maariyo.
91 Kiristu le mu n seedoo ti ko, m maŋ faniyaa fo, aduŋ n sondomoo faŋo ye ñiŋ seedeyaa le ka bo niŋ Noora Kuliŋo la ko, m be tooñaa le fo kaŋ ñiŋ kuwo to: 2 Ŋa sunu baa le soto n sondomoo kono, aniŋ niitooroo meŋ maŋ dandulaa soto, 3 m baadiŋolu la kuwo kamma la, mennu mu m fansuŋ moolu ti. Niŋ a ye a tara, niŋ dankoo laata n kaŋ wo si ì kiisa noo, m be paree la le, hani n daa ye bo Kiristu kafuñooyaa kono, itolu ye. 4 Wolu le mu Banisirayilankoolu ti, Alla ye mennu ke a diŋolu ti nuŋ. A la kallankeeyaa keta itolu le la keetaa ti. Itolu le naata kambeŋo niŋ Luwaa soto, batuñaa kendoo aniŋ laahidoolu. 5 Itolu le mumuñolu mu Iburayima, Isiyaaka aniŋ Yaakuba ti, aduŋ Kiristu naata wuluu itolu le la lasiloo kono ka baluu ko hadamadiŋo. Feŋolu bee be ate le koto. Tenturoo niŋ jayiroo be Alla le ye, fo abadaa. Amiin! 6 A maŋ ke ko, Alla la kumoo maŋ timma, bari ali si a je ko, moolu mennu bonsuŋo mu Isirayila ti, ì bee maŋ ke Banisirayilanka tooñaalu ti. 7 Wo ñaa kiliŋo la, mennu bota Iburayima bala, ì bee maŋ ke a diŋolu ti, kaatu Alla la kumoo be safeeriŋ ne ko: “Mennu be kumandi la i koomalankoolu la, ì be bo la Isiyaaka le bala.” 8 Wo le ye a yitandi ko, a maŋ ke wuluudiŋolu ti, mennu ka ke Alla diŋolu ti, bari Alla la laahidi diŋolu le ka ke koomalanka tooñaalu ti. 9 Kaatu Alla ye ñiŋ ne laahidi Iburayima ye nuŋ: “M be muru la i kaŋ naŋ ne jaari ñiŋ ñoŋ waatoo, aduŋ Saara be dinkewo soto la le.” 10 Aduŋ a maŋ ke wo dammaa ti, bari a keta Rebeka fanaa ye wo le ñaama. A diŋolu ye faa kiliŋ ne soto, meŋ mu m̀ mumu Isiyaaka ti. 11 Janniŋ a la fulandiŋolu ka wuluu, ì maŋ kebaara betoo waraŋ baara jawoo ke foloo, Alla ye kuwolu taamandi a la daliiloo le kaŋ fo a la tombondiroo si tenteŋ. 12 Ñiŋ tombondiroo maŋ tara dendiŋ kebaaroolu la, bari Alla la kumandiroo. Wo kamma la a ko Rebeka ye ko, “Keebaamaa le be ke la dindimmaa ye dookuulaa ti.” 13 Wo keta le ko a be safeeriŋ ñaameŋ: “Ŋa Yaakuba kanu le, bari Esawu, ŋa wo koŋ ne.” 14 Saayiŋ, ǹ si muŋ ne fo? Fo Alla ka faasaaroo ke tilimbaliyaa le kaŋ baŋ? Wo te ke noo la muk! 15 A ye a la kuwo fo Musa ye le ko, “N ñanta hiina la mennu ye, m be hiinoo dii la ì la le. N ñanta balafaa soto la mennu ye, m be balafaa la ì ye le.” 16 Wo to, Alla la tombondiroo maŋ tara dendiŋ moo la lafoo la, waraŋ kata kuwolu, bari Alla la hiinoo. 17 Alla la kumoo be safeeriŋ ne, meŋ fota Firawoona ye ko: “Ka n semboo yitandi, ŋa i mansayandi wo daliiloo le kamma, fo n na darajoo si janjaŋ noo duniyaa bee kono.” 18 Wo to Alla ka hiina moo le la, a lafita ka hiina meŋ na, aduŋ a ka moo le sondomoo jandi, a lafita meŋ sondomoo jandi la. 19 Doo si n ñininkaa ali kono ko, “Muŋ ne duŋ ye a tinna Alla ka moolu jalayi hani saayiŋ? Jumaa le ka balaŋ noo a la lafoo la?” 20 Bari ite, hadamadiŋo, jumaa le mu ite ti ka kumoo murundi Alla kaŋ? Fo meŋ daata si a fo noo a daalaa ye ko, “Muŋ ne ye a tinna i ye n daa teŋ?” 21 Fo boodaalaa maŋ siloo soto ka keraŋo daa ŋaañaaraŋo ti, a ye doo daa ñaamafayiraŋo ti, wo potoomondo kiliŋo la? 22 Wo ñaa kiliŋo la, Alla ye kaŋo soto moolu kaŋ ne. A lafita a la kamfaa yitandi la fo a la semboo si loŋ, bari wo ñaa-wo-ñaa, a naata muña niŋ muña baa la wo moolu ye, mennu ye a kamfandi. Wolu mu keraŋolu le ti a la kamfaa ye, mennu ñanta kasaara la. 23 Ka bo niŋ a la ñiŋ muña baa la, a ye moolu kalamutandi a la kallankeeyaa la fankoo la le, a ye meŋ parendi fokabaŋ wo moolu ye, a la hiinoo be mennu ye, aduŋ ì be pareeriŋ ne ka ñiŋ kallankeeyaa soto. 24 Ntolu fanaa mu moolu le ti, Alla ye mennu kumandi ka tara wo ñaama, fo ntolu mu Yahuudoolu le ti baŋ, waraŋ moo koteŋolu. 25 Ñiŋ ne mu kumoo ti, a ye meŋ fo wo kuwo to Annabilayi Hoseya la Kitaaboo kono ko: “Mennu maŋ ke n na moolu ti nuŋ, m be wolu kumandi la ǹ na moolu le la. Meŋ maŋ ke n kanuntewo ti nuŋ, m be wo kumandi la n kanuntewo le la.” 26 “Aduŋ wo dulaa kiliŋo to, ŋa a fo ì ye daameŋ ko, ‘Alitolu maŋ ke n na moolu ti,’ ì be kumandi la jee le to ‘Alla baluuriŋo diŋolu’.” 27 Annabilayi Yesaya sarita Banisirayila la kuwo to le ko: “Hani Banisirayilankoolu siyaata ñaa-wo-ñaa ko bankumunkoo, dantaŋ ne be kiisa la, 28 kaatu Maariyo be a la kiitiyo taamandi la duniyaa kaŋ ne, aduŋ a be naa semboo niŋ tariyaa le kono.” 29 A be le ko Yesaya ye kiilaariyaa kumoo fo nuŋ ñaameŋ ko: “Niŋ m̀ Maarii Alla, Alihawaa Maariyo, maŋ koomalankoolu tu ǹ ye jee nuŋ ì ye baluu, m̀ be tumbuŋ na le ko Sodomu, ŋà ke ko Komora.” 30 Wo to saayiŋ, ǹ si muŋ ne fo? Moolu mennu maŋ ke Yahuudoolu ti, wolu maŋ tiliŋo ñini nuŋ, bari itolu le naata a soto, aduŋ wo tiliŋo ka naa ka bo niŋ lannoo le la. 31 Bari Banisirayilankoolu mennu ye tiliŋo ñini ka bo niŋ Luwaa la, ì niŋ ì la kata kuwolu maŋ a la yaamaroolu timmandi noo. 32 Muŋ ne ye a tinna ì maŋ wo tiliŋo soto? Ì maŋ a soto noo, kaatu ì maŋ laa, bari ì ye katoolu ke le ka bo niŋ ì la kebaaroolu la. Ì takita beroo le la, meŋ keta kalewo ti 33 ko a be safeeriŋ ñaameŋ: “A juubee, ŋa beroo le laa Siyoni Konkoo kaŋ, moolu ka taki meŋ na, bere baa meŋ be ke la ì la boyoo sababoo ti. Bari moo meŋ laata ate la, wo te bula la malu kuwo kono.”
101 Baadiŋolu, n sondomoo be hameriŋ baake le, aduŋ n ka duwaa le fanaa fo Banisirayilankoolu si kiisa. 2 N ka ñiŋ seedeyaa ì la kuwo to le ko, ì mu katalaa baalu le ti Alla la kuwo to, bari ì maŋ fahaamuroo soto a la siloo to. 3 Ì maŋ wo tiliŋo loŋ, Alla ka meŋ dii, aduŋ ì maŋ i fammajii ka soŋ wo siloo la, bari ì ka ì fansuŋ katoo le ke ka tiliŋo soto. 4 Kiristu le mu Luwaa kumfaaraŋo ti, fo moo-wo-moo meŋ laata a la, wo maarii si tiliŋo soto. 5 Tiliŋo meŋ naata ka bo niŋ Luwaa la, Musa ye wo la kuwo safee le ko, “Moo meŋ ka Luwaa la yaamaroolu muta, wo maarii be baluu la ka bo niŋ Luwaa le la.” 6 Bari tiliŋo meŋ naata ka bo niŋ lannoo la, wo ye ñiŋ ne fo ko, “Kana a fo i sondomoo kono ko, ‘Jumaa le be taa la Arijana kono santo?’ ” wo le mu ka Kiristu jindi naŋ duuma 7 “waraŋ ‘Jumaa le be taa fureeduu?’ ” wo le mu ka Yeesu fintindi naŋ ka bo furewolu kono. 8 Bari muŋ ne fota wo kuwo to? A fota le ko, “Kumoo be sutiyaariŋ ite la le. A be i neŋo to le, aniŋ i sondomoo to.” Wo mu kumoo le ti, lannoo kumoo, ǹ ka meŋ kawandi. 9 Wo kamma la, niŋ ite ye a seedeyaa niŋ i neŋo la ko, “Yeesu le mu Maariyo ti,” aduŋ i laata niŋ i sondomoo bee la ko, Alla ye a wulindi le ka bo saayaa kono, i be kiisa la le. 10 Kaatu moo meŋ laata niŋ a sondomoo la, wo maarii be tiliŋo soto la le, aduŋ moo meŋ ye a la lannoo seedeyaa a neŋo la, wo maarii be kiisa la le. 11 A be safeeriŋ ñiŋ kuwo to le ko: “Moo-wo-moo meŋ laata ate la, wo te malu la muk.” 12 Fataŋ-fansoo te Yahuudoolu niŋ moo koteŋolu teema, kaatu Maarii kiliŋ ne be moolu bee ye, aduŋ a ka neema moolu bee ma le, mennu ka a kumandi. 13 Wo kamma la a be safeeriŋ ne ko, “Moo-wo-moo meŋ ka Maariyo too kumandi, wo be kiisa la le.” 14 Bari moolu si a kumandi noo ñaadii le, ì maŋ laa meŋ na? Ì si laa noo a la ñaadii le, niŋ ì maŋ a la kuwo kibaaroo moyi? Ì si a la kuwo kibaaroo moyi noo ñaadii le, niŋ ì maŋ kawandilaa soto? 15 Aduŋ ì si kawandilaa soto noo ñaadii le, niŋ moo maŋ kii ì ye? A be safeeriŋ ne ko: “Ñiŋ mu seewoo kuwo le ti ka kiilaalu je, ì be naa kaŋ, ì niŋ kibaari betoo.” 16 Bari hani wo, moolu bee maŋ kibaari betoo la kumoo muta. Wo kamma la, Annabilayi Yesaya ko Alla ye ko: “Maariyo, jumaa le laata ǹ na kiilaariyaa la?” 17 Baawo lannoo ka naa ka bo niŋ kawandoo moyoo le la, aduŋ kawandoo ka naa ka bo niŋ Kiristu la kumoolu le la. 18 Bari ŋa ñininkaaroo ke, “Fo ì maŋ kumoo moyi baŋ?” Tooñaa, ì ye a moyi le! A be safeeriŋ kiilaalu la kuwo to ko: “Ì la kankulaaroo ka janjaŋ duniyaa bee le kono, aduŋ ì la kumakaŋolu ka futa duniyaa daŋolu to le.” 19 Ŋa ñininkaaroo ke kotenke, “Fo Banisirayilankoolu maŋ Alla la kumoo fahaamu baŋ?” Musa le foloo ye jaabiroo ke, kabiriŋ a ye Alla la kumoo fo ko: “Nte be ali kiiliyandi la moolu le la, mennu maŋ ke nasiyoŋ ti. M be ali kamfandi la niŋ nasiyoŋ ne la, meŋ maŋ fahaamuroo soto.” 20 Wo to le Yesaya ye Alla la ñiŋ kumoo fo fatiyaa kono ko: “Moolu le ye n je, mennu buka n ñini. Ŋa m faŋo yitandi moolu le la, mennu buka n na kuu ñininkaa.” 21 Bari Banisirayilankoolu la kuwo to, a ko: “Tiloo muumee bee n ka m buloo tiliŋ ñiŋ moolu ye le, mennu ka balaŋ m ma, ì buka n na yaamaroo muta.”
111 Wo to m be ñininkaaroo ke la ko, “Fo Alla ye a la moolu bula le baŋ?” Wo te ke noo la muk! Nte faŋo mu Banisirayilankoo le ti, Iburayima koomalankoo, meŋ mu Benjamini lasiloo ti. 2 Alla nene maŋ a la moolu bula, a ye mennu tomboŋ waati jaŋ koomanto. Fo ali maŋ a loŋ, meŋ be safeeriŋ Annabilayi Eliya la kuwo to, ko a ye Banisirayilankoolu tuumi Alla yaa ñaameŋ? 3 A ko, “Maariyo, ì ye i la annabiyomoolu faa le, ì ye i la sadaabodulaalu boyi. Nte dammaa doroŋ ne tuta jee, aduŋ saayiŋ ì lafita le ka nte fanaa faa.” 4 Bari Alla ye a jaabi muŋ ne la? A ko a ye le ko, “Ŋa moo wuli woorowula le tu baluuriŋ, mennu maŋ sujudi Baali jalaŋo ye.” 5 Wo ñaa kiliŋo la, hani m̀ be temboo meŋ to teŋ, too doo tuta jee le, Alla ye mennu tomboŋ hiinoo kamma la. 6 Bari niŋ a be dendiŋ hiinoo le la, wo to a maŋ tara dendiŋ kebaaroolu la kotenke, niŋ wo nte hiinoo te ke la noo hiinoo ti kotenke. 7 Wo to, Banisirayilankoolu ka meŋ ñini, ì maŋ wo je. Tomboŋ moolu mennu be ì kono, wolu doroŋ ne ye a je, bari doolu sondomoolu bambanta le 8 ko a be safeeriŋ ñaameŋ: “Alla ye yaamoo nooroo dii ì la, ñaalu mennu buka jeroo ke noo, aduŋ tuloolu mennu buka moyiroo ke, hani fo bii luŋo la.” 9 Aduŋ Mansa Dawuda ye ñiŋ ne fo ko: “Allamaa ì la bendulaa domori taabuloo ye kupi ì kaŋ komeŋ jaloo niŋ kutindiŋo, a ye ke ì ye kalewo niŋ yankankatoo ti. 10 Ì ñaalu ye dibi fo ì kana jeroo ke noo, ì ye tu jimiriŋ dunoo koto fo fawu.” 11 Wo to m be ñininkaaroo ke la ko: Fo Banisirayilankoolu boyita le baŋ, fo ì te wuli noo la kotenke? A te ke noo la wo ñaama muk! Bari ì la boyoo kamma la, kiisoo naata nasiyoŋ doolu kaŋ fo Banisirayilankoolu si kiiliyaa. 12 Saayiŋ niŋ ì la jenkoo ye ñiŋ neemoo saabu duniyaa moolu ma, aniŋ ì la boyoo keta neemoo ti nasiyoŋolu ye, wo to ì la tuubi timmariŋo duŋ? A be neemoo le saabu la duniyaa ma, meŋ maŋ ñoŋo soto! 13 Saayiŋ, m baadiŋolu, m be diyaamu kaŋ alitolu le ye, mennu maŋ ke Yahuudoolu ti. Nte mu kiilaa le ti moolu ye, mennu maŋ ke Yahuudoolu ti, aduŋ n ka kibiri n na ñiŋ dookuwo kono le, 14 fo n si m baadiŋ Yahuudoolu kiiliyandi, meŋ si a tinna ì doolu si kiisa noo. 15 Biriŋ Alla ye a la moolu bula fo waati, wo naata a niŋ duniyaa moolu diyandi. Wo to, niŋ a be a la moolu jiyaa la kotenke, muŋ ne be ke la? Furewolu si wulindi ka baluu! 16 Niŋ fariña nooniriŋ foloo seneyaata, wo to fariña mondoo muumewo bee le ka seneyaa. Aduŋ niŋ yirisuloo seneyaata, wo to a buloolu fanaa ka seneyaa le. 17 Bari niŋ olifu yiroo buloo doolu kuntuta, aduŋ ite meŋ keta nuŋ buloo ti wulakono yiroo bala, i naata sunkuru wolu noo to ka ñiŋ olifu yiroo nafaa soto, 18 kana kibiri wo la. Kana i faŋo la kuwo warandi wo yiribuloolu ti, mennu kuntuta. Bari niŋ i be kibiri la, i hakiloo si bula ko, ite maŋ yirisuloolu muta, bari yirisuloolu le ye ite muta. 19 Bari saayiŋ, i si a fo noo ko, “Wo yiribuloolu kuntuta le fo nte si sunkuru noo jee.” 20 Ñiŋ ne mu tooñaa ti, bari Yahuudoolu la lannabaliyaa le ye a tinna ì kuntuta, aduŋ ka bo niŋ i la lannoo doroŋ ne la, i si tu noo i noo to. Wo kamma la, kana i faŋ wara, bari i si sila! 21 Kaatu niŋ Alla maŋ wo olifu yiroo buloolu kaari daameŋ, a te ite fanaa tu la jee. 22 Alla la beteyaa niŋ a la saŋaroo juubee. A saŋarata moolu le kamma, mennu boyita, bari a be beteyaa la ite fee le, niŋ i tententa a la beteyaa kono. Niŋ wo nte, ite fanaa be kuntu la le. 23 Wo ñaa kiliŋo la, hani wo doolu mennu kuntuta, ì be sunkuru la le, niŋ ì maŋ tu ì la lannabaliyaa kono, kaatu Alla ye semboo soto le ka ì sunkuru kotenke. 24 Baawo niŋ ite kuntuta ka bo yiroo bala, meŋ mu wulakono olifu yiroo doroŋ ti, aduŋ i sunkuruta seneyiroo bala, wo to a maŋ ke kuu baa ti ka wo yiroo fansuŋ buloolu sunkuru a bala kotenke. 25 Baadiŋolu, n lafita ali kalamutandi la kulloo le la fo ali la londoo kana tara dendiŋ ali fansuŋ miiroolu la. Wo le mu ñiŋ ti ko, Banisirayila kara doo sondomoo be tara la bambandiŋ ne fo waatoo meŋ na, wo moolu mennu maŋ ke Yahuudoolu ti hapoo ye timma ka Alla la kiisoo soto. 26 Wo koolaa le, Banisirayilankoolu bee si naa kiisa ko a be safeeriŋ ñaameŋ: “Kiisandirilaa ka naa ka bo Siyoni, a be allantaŋyaa bayi la Yaakuba koomalankoolu kono le.” 27 “Wo le be ke la n na kambeŋ kutoo ti n niŋ itolu teema, niŋ m be ì la junuboolu bee bondi la.” 28 Baawo Yahuudoolu balanta kibaari betoo la le, ì naata ke Alla jawoolu ti alitolu la kuwo kamma la. Bari baawo Alla ye itolu le tomboŋ, itolu keta Alla kanuntewolu le ti ì mumuñolu la kuwo kamma la. 29 Kaatu Alla buka nimisa a la tombondiroo la, sako a la soorifeŋolu. 30 Alitolu mennu maŋ ke Yahuudoolu ti, maŋ Alla la yaamaroolu muta nuŋ. Bari saayiŋ, ali ye Alla la balafaa soto Yahuudoolu la yaamari mutabaliyaa kamma la. 31 Wo ñaa kiliŋo la, Yahuudoolu be yaamari mutabaliyaa le kono saayiŋ, fo balafaa si soto ì fanaa ye, ko alitolu ye a soto nuŋ ñaameŋ. 32 Kaatu Alla ye moolu bee ke yaamari mutabaliyaa le koto fo a si balafaa yitandi moolu bee la. 33 “Tooñaa, Alla la fankoo warata le, a la ñaameŋo niŋ londoo! Moo buka a la kiitiyolu kisikisi noo, a la siloolu buka loŋ noo.” 34 “Jumaa le ye Maariyo la miiroolu loŋ, waraŋ ka ke a yaamarilaa ti?” 35 “Jumaa le nene ye feŋ dii Alla la, a ñanta meŋ na juloo joo la.” 36 Kaatu feŋolu bee bota ate le bulu, ì bee sotota ate le la, aduŋ ì bee mu ate le taa ti. Tenturoo niŋ jayiroo be ate le ye fo abadaa. Amiin.
121 Wo to baadiŋolu, Alla la balafaa kamma la, ŋa ali yaamari, fo ali si ali baloolu dii Alla la ko sadaa baluuriŋolu, mennu seneyaata, aniŋ mennu ka Alla seewondi. Ñiŋ ne mu baturi tooñaa ti. 2 Ali kana ali faŋolu tembendi ñiŋ duniyaa kuwolu fee, bari ali si yelema ka bo niŋ hakili kutayandiroo la. Wo to le ali be Alla la lafoo loŋ na kuwolu to, mennu beteyaata, ì timmata, aniŋ ì ka a seewondi. 3 Alla ye hiinoo meŋ yita nte la, wo hiinoo le ye a tinna m be ali bee daani kaŋ: Ali kana ali faŋolu la kuwo landatambindi, bari ali si ali faŋolu kaañaŋ, meŋ-wo-meŋ ko ali la lannoo be ñaameŋ, Alla ye meŋ dii ali la. 4 Kaatu ntolu meŋ-wo-meŋ baloo ye suufu jamaa le soto, bari ì la dookuwolu maŋ kiliŋ. 5 Wo ñaa kiliŋo la, ǹ siyaata le, bari m̀ mu balajaata kiliŋ ne ti Kiristu kono, aduŋ ntolu kiliŋ-kiliŋ naa mu suufoo le ti ñoo ye. 6 Wo kamma la soorifeŋolu, ŋà mennu soto, ì maŋ ke kiliŋ ti, bari ì be dendiŋ Alla la hiinoo le la. Ǹ si ì dookundi a ñaama: Niŋ i la soorifeŋo mu ka Alla la kiilaariyaa kumoo fo, a fo ko i la lannoo be ñaameŋ. 7 Niŋ maakoyiroo le mu, maakoyiroo ke, niŋ karandiroo le mu, karandiroo ke, 8 niŋ wakiilindiroo le mu, i mooñoolu wakiilindi. Meŋ na soorifeŋo mu diiroo le ti, a si a ke a sondomoo bee la, meŋ na soorifeŋo mu ñaatonkayaa ti, a si a ke soobeeyaa kono, meŋ na soorifeŋo mu ka balafaa yitandi, a si a ke niŋ seewoo la. 9 Ali la kanoo si ke tooñaa ti. Ali kuu jawoo koŋ, ali ye kuu betoo muta kendeke. 10 Ali ñoo kanu beteke ko baadimmaalu Kiristu kono. I mooñoo horoma ka tambi a la i horomoo la. 11 Ali kana dasa ali la hame baa la, bari ali fatiyaa Nooroo kono ka Maariyo batu. 12 Ali seewoo ali la jikoo kono, ali si muña tooroo kono, aduŋ ali si saayi duwaa la. 13 Ali Alla la moo senuŋolu maakoyi, niŋ ì be suuloo kono, aduŋ ali si paree ka luntaŋolu jiyaa. 14 Ali neemoo duwaa moolu ye, mennu ka ali toorandi. Duwaa ì ye, bari kana ì danka. 15 Ali seewoo moolu fee, mennu be seewooriŋ. Ali kumboo moolu fee, mennu be kumboo kaŋ. 16 Ali ke ŋaniya kiliŋ ti ñoo ye. Ali kana faŋ waroo soto, bari ali niŋ moolu si kafuñooyaa mennu maŋ ì faŋ siyaa moo ti. Ali kana a miira ko, alitolu le ñaamenta. 17 Niŋ moo ye kuu jawoo ke ali la, ali kana a joo kuu jawoo la, bari ali a kata ka kuu betoolu ke moolu bee ñaatiliŋo la. 18 Niŋ a si ke noo ali la karoo la, ali niŋ moolu bee si tara kayiroo kono. 19 N kanuntewolu, ali kana ì joo ali faŋ ye, bari wo noo to, ali Alla seyi jee, kaatu a be safeeriŋ ne ko: “Maariyo ko, ‘Julujoo mu nte le taa ti, m be n joo la le.’ ” 20 Ali kana wo ke, bari wo noo to: “Niŋ konkoo be i jawoo la, domoroo dii a la, niŋ mindoo ye a muta, jiyo dii a la. Niŋ i ka ñinnu ke, a be muluŋ na le ko, i ka dimbaa keñemboo le juruma a kuŋo kaŋ.” 21 Kana soŋ, kuu jawoo ye i noo, bari i si kuu jawoo noo kuu betoo la.
131 Moo-wo-moo si soŋ mansakundaa la maraloo la, kaatu kantiiyaa te keriŋ, meŋ maŋ bo Alla bulu, aduŋ moolu mennu be wo loodulaa to, Alla le ye a dii ì la. 2 Wo kamma la, moo meŋ balanta kantiyolu ma, wo maarii balanta moolu le ma, Alla ye mennu tomboŋ, aduŋ mennu ka balaŋ, wolu ka kiitiyo le laa ì faŋolu kaŋ. 3 Maralilaalu la kuwo maŋ ke silaŋ kuwo ti moolu ye, mennu ka kuu betoo ke, bari moolu ye, mennu ka kuu jawoo ke. I maŋ lafi sila la kantiyo la baŋ? Niŋ i maŋ lafi ka sila kantiyo la, wo to kuu betoolu ke. I si a je, a ye i jayi. 4 Wo kantiyo mu Alla la dookuulaa le ti kuwolu to, mennu beteyaata i to. Bari niŋ i ye kuu jawoo ke, i si sila, kaatu a maŋ a la hawusaroo muta kensenke. A mu Alla la dookuulaa le ti, meŋ ka Alla la kuluuroo laa kuu jawu kelaalu kaŋ. 5 Wo kamma la, i ñanta tara la ì la kaŋo koto le, aduŋ a maŋ ke ka i faŋo tanka Alla la kuluuroo doroŋ ma, bari fo i sondomoo kana i tuumi. 6 Wo daliila kiliŋo le kamma la ali ka naamoo joo, kaatu kantiyolu mu Alla la dookuulaalu le ti, aduŋ ì ñanta ì la dookuwo taamandi la le. 7 Ali jooroo ke moo-wo-moo la ko a ñanta ñaameŋ. Niŋ naamu kaninnaa le mu, a joo a yaa, niŋ duwaañoo le mu, a joo. Moo buuñaa, meŋ ñanta buuñaa la, aniŋ i si moo horoma, meŋ ñanta horoma la. 8 Moo la julu kana tara ali la fo julu kiliŋ doroŋ, meŋ mu ñookanoo ti. Moo meŋ ye a siiñoo kanu, wo maarii ye Luwaa timmandi le. 9 Kaatu yaamaroolu ko le, “Kana jeenoo ke, kana moofaa ke, kana suuñaaroo ke, aniŋ kana ì ñaa loo moo doo la feŋolu kaŋ,” wolu niŋ yaamaroo doolu bee kafuriŋo be ñiŋ kuma kiliŋo le kono: “I si i siiñoo kanu ko i faŋo.” 10 Kanoo buka soŋ, moo ye kuu jawoo ke a siiñoo la. Wo le ye tinna kanoo le ka Luwaa timmandi. 11 Ali ye waatoo loŋ ne fanaa, m̀ be meŋ kono. Waatoo naata le fo ali si kuniŋ ali la siinoo kono, kaatu ǹ na kiisoo sutiyaata ǹ na le saayiŋ ka tambi wo waatoo la, ŋà lannoo soto meŋ na. 12 Suukuuta, fani keta. Wo to, ali ŋà diboo la baara kuwolu landi jana, ŋà maloo la jooraŋolu duŋ. 13 Ali m̀ maañaalu ye beteyaa ko mennu be maloo kono. Ali ǹ kana tara baluuriŋ bidaŋo niŋ siiroo kono, laañooyaa tuluŋolu niŋ malubaliyaa, waraŋ waaliyo niŋ kiiliyaa. 14 Wo noo to ali Maarii Yeesu Kiristu duŋ ko sitifeŋo, aduŋ ali kana bula ali la hadamadiŋyaa hame kuwolu nooma ka ali faŋolu seewondi ì la.
141 Moo meŋ lamfuta a la lannoo kono, ali si wo fanaa jiyaa ali la kafoo kono, aduŋ ali niŋ a kana ñoo soosoo a la miira kuwolu to. 2 Moo doo laata ñiŋ na le ko, a maŋ ke kasi ti ka feŋ-wo-feŋ domo, bari doo meŋ lamfuta a la lannoo kono, wo ka senefeŋolu doroŋ ne domo. 3 Moo meŋ ka feŋolu bee domo, a maŋ ñaŋ na jutu la moo doo la, meŋ buka feŋolu bee domo. Aduŋ wo meŋ buka feŋolu bee domo, a maŋ ñaŋ na moo kiitindi la, meŋ ka ì domo, kaatu Alla sonta a la kuwo la le. 4 Jumaa le mu ite ti ka moo doo la dookuulaa kiitindi? Fo wo dookuulaa be sila le kaŋ baŋ, waraŋ fo a boyita, a maarii le si wo fo noo. Bari a be tara la siloo kaŋ ne, kaatu Maariyo be a londi la siloo kaŋ ne. 5 Moo doo la miiraloo to, luŋolu kummaayaata ñoo ti le, bari moo doo fee, ì bee mu kiliŋ ne ti. Wo to ñiŋ kuwo to, moo-wo-moo sondomoo si dankeneyaa a la miiroolu kono. 6 Moo meŋ ye luŋo kummaayandi, wo maarii ye a kummaayandi le ka Maariyo horoma. Moo meŋ fanaa ka domori feŋolu bee domo, a ka Maariyo le horoma, kaatu a ka Alla tentu le. Wo ñaa kiliŋo la moo meŋ ka fata domori feŋ doolu la, wo ka a ke le ka Maariyo horoma, aduŋ a ka tenturoo dii Alla le la. 7 Kaatu ntolu meŋ-wo-meŋ buka baluu m̀ faŋ ye, aduŋ m̀ buka faa m̀ faŋ ye. 8 Niŋ m̀ be baluuriŋ, m̀ be baluuriŋ Maariyo le ye, aduŋ niŋ m̀ faata, m̀ faata Maariyo le ye. Wo to saayiŋ, fo m̀ be baluuriŋ ne baŋ, waraŋ fo m̀ faata le, Maariyo le taa mu ǹ ti. 9 Kaatu Kiristu faata ñiŋ daliiloo le kaŋ, aduŋ a wulita ka baluu kotenke, fo a si ke kendoolu niŋ furewolu bee Maariyo ti. 10 Wo to, muŋ ne ye a tinna ite ka i baadiŋo kiitindi? Waraŋ ite, muŋ ne ye a tinna i ka jutu i baadiŋo la? Ntolu bee be loo la Alla la kiitiisiiraŋo ñaatiliŋo la le, 11 kaatu a be safeeriŋ ne ko: “Maariyo kalita ñiŋ ne la ko, ‘A be koyiriŋ ñaameŋ ko nte be baluuriŋ ne, moolu bee be ñoyi la n ñaatiliŋo la le, ì neŋolu kiliŋ-kiliŋ naa be jayiroo dii la Alla la le.’ ” 12 Wo to, ntolu meŋ-wo-meŋ ne be m̀ faŋolu kontibo la Alla ñaatiliŋo la. 13 Wo to, ali ŋà fata ñoo kiitindoo la. Wo noo to, ǹ si kumoo kuntu ko, ǹ nene te feŋ ke la, meŋ si ke takiŋ-takiŋ beroo waraŋ kalewo ti m̀ baadiŋo ye ka a boyindi. 14 Nte dankeneyaata m̀ Maarii Yeesu kono le ko, feŋ te keriŋ meŋ maŋ seneyaa, bari a ka seneyaabaliyaa moo ye le, meŋ ye a muta seneyaabaliyaa ti. 15 Niŋ i baadiŋo niyo toorata domori feŋo la kuwo kamma la, i ka meŋ domo, wo to ite maŋ tara taama kaŋ kanoo kono kotenke. Kana soŋ, i ka domoroo meŋ domo, a ye i baadiŋo dundi kasaaroo kono, Kiristu faata meŋ ye. 16 Ali kana soŋ, kuwo meŋ beteyaata ali fee, wo ka ke kuwo ti, moolu be ali jalayi la meŋ na. 17 Kaatu Alla la mansabaayaa maŋ ke domoroo niŋ miŋo ti, bari tiliŋo, kayiroo aniŋ seewoo, Noora Kuliŋo kono. 18 Moo meŋ ka Kiristu batu niŋ ñiŋ siloo la, wo maarii la kuwo ka Alla seewondi le, aduŋ moolu ka soŋ wo maarii ma le. 19 Wo to, ali ŋà katoo kafu kuwolu to, mennu ka kayiroo saabu, aduŋ ì ka m̀ maakoyi ka ñoo bambandi. 20 Ali kana Alla la dookuwo tiñaa domori feŋolu kamma la. Domoroolu bee le seneyaata, bari a maŋ beteyaa moo ye ka feŋ-wo-feŋ domo, meŋ si a tinna, a baadiŋo ye boyi. 21 A beteyaata le, ite kana suboo domo, waraŋ ka doloo miŋ, waraŋ ka feŋ-wo-feŋ ke, meŋ si a tinna, i baadiŋo ye boyi. 22 I ye lannoo meŋ soto, a muta ko a be i niŋ Alla le teema. Barakoo be moo le ye, meŋ maŋ a faŋ tuumi kuwo la, a ye meŋ muta kuu betoo ti. 23 Bari moo meŋ ye hakili fula soto feŋolu la kuwo to, a ka mennu domo, wo ñaa-wo-ñaa, a ka ì domo, wo maarii halakita le fokabaŋ, kaatu a la a domoo maŋ bo niŋ lannoo la. Feŋ-wo-feŋ meŋ niŋ lannoo maŋ taa, wo mu junuboo le ti.
151 Ntolu mennu bambanta ǹ na lannoo kono, ǹ si muñoo soto moolu ye mennu lamfuta. Ali ǹ kana baluu ka m̀ faŋolu seewondi. 2 Ntolu meŋ-wo-meŋ si ǹ siiñoo seewondi kuwolu to, mennu beteyaata a ye, aduŋ ǹ si a bambandi. 3 Kaatu Kiristu maŋ baluu ka a faŋo seewondi, bari a be safeeriŋ ate le la kuwo to ko: “Moolu mennu ye i neŋ, ì la nendiroolu laata nte le kaŋ.” 4 Feŋ-wo-feŋ meŋ safeeta koomanto, wo safeeta le ka ke ǹ ye yaamaroo ti, fo ǹ si jikoo soto ka bo niŋ muñoo niŋ wakiilindiroo la, Kitaabu Senuŋolu ye mennu dii ǹ na. 5 Allamaa Alla la muñoo niŋ wakiilindiroo ye tara ali bee fee ka ali maakoyi ka ŋaniya kiliŋ soto ali la baluwo kono, ko Kiristu Yeesu ye a yitandi ñaameŋ. 6 Bituŋ ali si Alla jayi, meŋ mu m̀ Maarii Yeesu Kiristu Faamaa ti, niŋ sondome kiliŋo la aniŋ kaŋ kiliŋ. 7 Wo kamma la, ali ñoo jiyaa ko Kiristu ye ali jiyaa ñaameŋ, fo wo si horomoo dii Alla la. 8 Ŋa a fo ali ye ko, Kiristu naata ke Yahuudoolu la dookuulaa le ti ka a yitandi, Alla be faariŋ tooñaa la ñaameŋ, fo a si laahidoolu bambandi, Alla ye mennu dii m̀ mumuñolu la. 9 A naata fanaa fo wo moolu mennu maŋ ke Yahuudoolu ti, ì si tenturoo niŋ jayiroo dii Alla la, a la balafaa kamma. A be safeeriŋ ne ko: “Wo kamma la m be i jayi la nasiyoŋolu teema, m be jayiri suukuwolu laa la niŋ i too la le.” 10 A be safeeriŋ ne fanaa ko: “Alitolu nasiyoŋolu bee, ali seewoo Alla la moolu fee.” 11 Aduŋ a be safeeriŋ ne fanaa ko: “Duniyaa nasiyoŋolu bee, ali Maariyo jayi, moolu bee, ali a tentu.” 12 Wo koolaa Annabilayi Yesaya naata a fo ko: “Maralilaa be bo la Yese bala ko yirisuloo, ate meŋ be loo la ka nasiyoŋolu bee mara, ì bee be ate le ke la ì la jikiraŋo ti.” 13 Allamaa Alla meŋ mu jikiraŋo ti, a si ali fandi seewoo niŋ kayiroo la, lannoo kono, fo ali la jikoo si kafu doroŋ ka bo niŋ Noora Kuliŋo la semboo la. 14 M baadiŋolu, nte faŋo dankeneyaata ñiŋ na le ko, ali sondomoolu be faariŋ beteyaa niŋ londoo la le, aduŋ ali ka ñoo karandi noo le. 15 Hani wo ñaa-wo-ñaa, kuu doolu be ñiŋ leetaroo kono, ŋa mennu safee ali ye fatiyaa baa kono ka ali hakiloolu bulandi ì la. Ŋa wo ke le, kaatu Alla hiinata nte ma le, 16 a ye n tomboŋ Kiristu Yeesu la dookuulaa le ti moolu ye, mennu maŋ ke Yahuudoolu ti. N na ñiŋ piriisiyaa dookuwo mu ka Alla la kibaari betoo kawandi ì ye, ka ì naati Alla ye ko sadaa, meŋ ka a seewondi, aniŋ Noora Kuliŋo ye meŋ seneyandi. 17 Wo to, baawo m be sabatiriŋ Kiristu Yeesu kono le, ŋa siloo soto le ka ŋaañaa Alla la ñiŋ dookuwo to. 18 Nte ka haañi ka kuwo doroŋ ne fo, Kiristu ye meŋ ke ka bo niŋ nte la, fo moolu mennu maŋ ke Yahuudoolu ti, ì si Alla la yaamaroo muta. Wo naata ke ka bo niŋ kumoo niŋ baara kuwolu le la, 19 taamanseeroolu niŋ kaawakuwolu, aniŋ ka bo Alla la Nooroo semboo la. N taata ka bo Yerusalaamu saatewo to fo Illirikumu tundoo kaŋ. Ŋa Kiristu la kibaari betoo kawandi daa-wo-daa, 20 bari ŋa ñiŋ ne kummaayandi, ka kawandoo ke dulaalu doroŋ to, mennu maŋ Kiristu loŋ foloo. Niŋ wo nte, m be ke la le ko kewo meŋ ye a la buŋo loo wandi fondamaŋo kaŋ. 21 A be safeeriŋ ñiŋ kuwo to le ko: “A la kuwo nene maŋ fo moolu mennu ye, ì be a je la le, mennu nene maŋ a la kibaaroo moyi, ì be a fahaamu la le.” 22 Ñiŋ dookuwo le ka a tinna, n na feeroolu buka beŋ noo, n ka mennu siti siiñaa jamaa ka naa ali yaa. 23 Bari saayiŋ, dulaa koteŋ te nte ye jaŋ ka dookuwo ke ñiŋ tundoo kaŋ, aduŋ baawo sanji jamaa n tarata hameriŋ ka naa ali yaa jee, 24 n jikita ko, m be ali je la le, n tambitoo ka taa Speeni bankoo kaŋ. Niŋ n naata, n niŋ ali si waatindiŋ diimaa soto kafuñooyaa kono. Wo koolaa, ali si m maakoyi n na taamasiloo kaŋ jee. 25 Bari saayiŋ teŋ, m be paree kaŋ ne ka taa Yerusalaamu ka maakoyiroo samba moo senuŋolu ye jee. 26 Kaatu Yeesu la kafoolu mennu be Makedoniya niŋ Akaya tundoolu kaŋ, a keta wolu ye kontaani kuwo le ti, ka kodoo kafu ñoo ma ka a dii fuwaaroolu la, mennu be Yeesu la kafoo kono Yerusalaamu. 27 Ì faŋolu le lafita ka ñiŋ maakoyiroo dii, aduŋ tooñaa, ì ñanta a ke la le, ì be juloo le duŋ kaŋ. Kaatu niŋ moolu mennu maŋ ke Yahuudoolu ti, naata niyo soto Alla la Nooroo barakoo to, meŋ naata ka bo niŋ Yahuudoolu la, wo to ì fanaa si Yahuudoolu niyo dii ì la, sotofeŋolu to Alla ye mennu dii ì la. 28 Niŋ nte ye ñiŋ dookuwo baŋ, aduŋ ŋa ñiŋ soorifeŋo futandi ì ma a ñaama, m be ali kumpabo la le n na taamasiloo kaŋ ka taa Speeni bankoo kaŋ. 29 Aduŋ ŋa a loŋ ne ko, niŋ n naata ali kaŋ, n niŋ Kiristu la barakoo timmariŋo le be naa la. 30 Baadiŋolu, m be ali daani la m̀ Maarii Yeesu Kiristu too la, aniŋ Nooroo la kanoo la ko, ali si kafu m ma ñiŋ dookuwo kono ka Alla daani n ye. 31 Ali duwaa n ye, fo n si tanka lannabaloolu ma, mennu be Yudeya tundoo kaŋ, aniŋ fo Yeesu la kafoo moolu si lafi ñiŋ soorifeŋo la, m be meŋ futandi la ì ma Yerusalaamu jee. 32 Niŋ ñiŋ kuwo keta a ñaama, niŋ Alla sonta, n niŋ seewoo be naa la ali kaŋ ne, aduŋ ali la kafuñooyaa si m bambandi. 33 Alla meŋ ka kayiroo dii, a ye tara ali bee fee. Amiin.
161 Ŋa seedeyaa betoo dii ali la m̀ baarimmusu Fobe la kuwo to, meŋ mu maakoyirilaa ti Yeesu la kafoo kono Kenkereya saatewo to. 2 Ali si a jiyandi Maariyo too la, ka a buuñaa ko moo senuŋolu ñanta buuñaaroo ke la ñaameŋ. Ali si maakoyiroo dii a la feŋ-wo-feŋ to, a suulata meŋ na ali bulu, kaatu ate keta maakoyirilaa le ti moo jamaa ye nuŋ, nte faŋo be mennu kono. 3 Ali Pirisilla niŋ Akila kontoŋ n ye. Wolu mu n dookuuñoolu le ti Kiristu Yeesu kono. 4 Wolu ye ì niyo laa nte ye le ka faa. Aduŋ a maŋ ke nte doroŋ ti, meŋ ka ì tentu, bari Yeesu la kafoolu bee mennu maŋ ke Yahuudoolu ti, wolu fanaa ye ì tentu le. 5 Ali Yeesu la kafoo fanaa kontoŋ n ye, mennu ka beŋ ì yaa. N kanuntewo Epenetus kontoŋ n ye, meŋ keta moo foloo ti ka Kiristu nooma Asiya tundoo kaŋ. 6 Ali Mariyaama kontoŋ n ye, meŋ ye dookuu baa ke ali kono. 7 Ali Andoronikus niŋ Yuniya kontoŋ n ye, m baadiŋ Yahuudoolu. Wolu niŋ n tarata ñoo kaŋ ne nuŋ bunjawoo kono. Itolu mu moo horomariŋ baalu le ti kiilaalu kono, aduŋ ì keta Yeesu noomalankoolu ti nte ñaa le. 8 Ali Ampuliyatus kontoŋ n ye, n kanuntewo Maariyo kono. 9 Ali Urubanus kontoŋ n ye, ǹ na dookuuñoo Kiristu la dookuwo kono, a niŋ n kanuntee Stakis. 10 Ali Apelles kontoŋ n ye. A foroyaata a la dookuwo kono Kiristu ye le, aduŋ a la wo kuwo lonta le. Ali Aristobul la dimbaayaa moolu bee kontoŋ n ye. 11 Ali Herodiyoni kontoŋ n ye, m baadiŋ Yahuudoo. Ali Naasisus la dimbaayaa moolu bee kontoŋ n ye, mennu mu Maariyo taa ti. 12 Ali Tirifena niŋ Tirifosa kontoŋ n ye, musoolu mennu ka dookuwo ke baake Maariyo ye. Ali Perisis kontoŋ n ye, n kanuntewo Maariyo kono meŋ fanaa ye dookuu baa ke Maariyo ye. 13 Ali Rufus kontoŋ n ye, meŋ mu Alla la tomboŋ moo ti, a niŋ a baamaa meŋ keta nte fanaa baamaa ti. 14 Ali Asinkiritus kontoŋ n ye, a niŋ Felekoni, Herimes, Patarobas, Herimas, ì niŋ baadiŋolu mennu be ì fee. 15 Ali Filolokus kontoŋ n ye, a niŋ Yuliya, Nereyus aniŋ a baarimmusoo, Olimpas aniŋ moo senuŋolu bee, mennu be ì fee jee. 16 Ali ñoo kontoŋ niŋ sumburu senuŋo la. Kiristu la kafoolu bee be ali kontoŋ na. 17 Baadiŋolu, ŋa ali daani, ali si ali hakiloo tu moolu la kuwo to, mennu ka talaaroo niŋ bataa saabu ali la kafoo kono, kaatu ì ka balaŋ wo karandiroo la le, alitolu karandita meŋ na. Ali jamfa ì la, 18 kaatu wo moo siifaalu maŋ tara dookuwo la m̀ Maarii Kiristu ye, bari ì be ì konoolu le fee. Ì ka kuma diimaalu le fo ka moolu neenee mennu la miiroo maŋ wara. 19 Bari alitolu la yaamarimutoo, moolu bee ye wo moyi le. Wo kamma la, nte seewoota ali la kuwo to le, aduŋ n lafita, ali si ñaameŋo soto kuu betoo la karoo la, bari ali si ke lombaloo ti kuu jawoo la kuwo to. 20 Alla meŋ ka kayiroo dii, a be Seetaanoo dori la ali siŋo koto le, a te mee la faŋ. M̀ Maarii Yeesu Kiristu la hiinoo ye tara ali fee. 21 N dookuuñoo Timoti be ali kontoŋ na, a niŋ Lusiyus, Yasoni niŋ Sosipata, meŋ mu m baadiŋ Yahuudoo ti. 22 Nte Teritiyus meŋ ye Pawulu la ñiŋ leetaroo safee ali ye, m fanaa be ali kontoŋ na Maariyo too la. 23 Kayus be ali kontoŋ na. Ate le mu n jiyaatiyo ti, n niŋ Yeesu la kafoo muumewo. Erastus meŋ mu saatewo la kodimaabolaa ti, a niŋ m̀ baadiŋo Kuwaatus be ali kontoŋ na. 24 - 25 Horomoo be Alla ye, meŋ si ali bambandi noo kibaari betoo la kuwo to, nte ka meŋ kawandi. Wo le mu Yeesu Kiristu la kuwo kiilaariyaa ti ka kulloo bankee, meŋ tarata maaboriŋ jamaani jamaa koomanto. 26 Bari saayiŋ, badaa-badaa Alla la yaamaroo kaŋ, wo kulloo yitandita le, aduŋ a futata nasiyoŋolu bee le ma ka bo niŋ annabiyomoolu la safeeroolu la, fo ì bee si laa, aniŋ ì si a la yaamaroolu muta. 27 Tenturoo niŋ jayiroo be Alla ye, ñaameŋo mu meŋ doroŋ taa ti, ka bo niŋ Yeesu Kiristu la, fo abadaa. Amiin.