Filipinkoolu

1

1 Nte Pawulu, n niŋ Timoti, ntolu mennu mu Kiristu Yeesu la dookuulaalu ti, m̀ be a la moo senuŋolu bee kontoŋ na, mennu be Filipi saatewo kono, sako alitolu mennu mu alifaalu niŋ maakoyirilaalu ti. 2 Hiinoo niŋ kayiroo be ali fee ka bo Alla bulu, m̀ Faamaa, a niŋ Maarii Yeesu Kiristu. 3 N ka n na Alla tentu le waati-wo-waati, niŋ n hakiloo bulata ali la. 4 Waati-wo-waati, niŋ m be duwaa kaŋ ali ye, n ka a ke seewoo le kono. 5 N ka Alla tentu kafuñooyaa la kuwo to le, n niŋ ali ye meŋ soto ka kibaari betoo janjandi, biriŋ a luŋ foloo la ka naa fo saayiŋ. 6 Aduŋ nte dankeneyaata le ko, meŋ ye ñiŋ dookuu betoo dati ali kono, ate le be a timmandi la, janniŋ Yeesu Kiristu la naa luŋo be sii la. 7 Nte ye ali kanu n sondomoo bee le la, baawo alitolu niŋ nte bee denta kuu-wo-kuu to le, Alla ye meŋ dii n na ka bo niŋ a la hiinoo la: Fo m be bunjawoo le kono baŋ, waraŋ fo m be kibaari betoo la kuwo le tankandi kaŋ, aniŋ ka a bambandi. Wo to a beteyaata nte fee le ka m miira ali la kuwo la wo ñaama. 8 Alla le mu n seedoo ti ko, ali la kuwo ye m meeyaa le ka bo niŋ Kiristu Yeesu la kanoo la. 9 N ka duwaa ali ye le ko, ali la ñoo kanoo si tu yiriwaa la kendeke, a niŋ ali la londoo niŋ fahaamuroo, 10 fo ali si kuwolu loŋ, mennu beteyaata. Wo to le ali be foroyaa la, aduŋ ali te sootaaroo soto la Kiristu la naa luŋo la. 11 Ali si faa niŋ tiliŋo la, meŋ ka daajika betoo saabu, ka bo niŋ Yeesu Kiristu la, Alla la horomoo niŋ jayiroo ye. 12 Baadiŋolu, n lafita ali ye a loŋ ko, kuwo meŋ keta nte la, wo ye kibaari betoo la janjaŋo le sembentuŋyaa kendeke. 13 Kelediŋ-wo-kelediŋ mennu be kantaroo la kumandaŋo la koridaa baa kono jaŋ, wolu niŋ moo koteŋolu bee ye a loŋ ne saayiŋ ko, nte be bunjawoo kono Kiristu la kuwo le kamma. 14 Aduŋ n na soroŋo bunjawoo kono, wo ye baadiŋ jamaa le bambandi Maariyo kono fo ì ka Alla la kumoo fo fatiyaa niŋ silambaliyaa kono. 15 Tooñaa, moo doolu ka Kiristu la kibaari betoo kawandi, kaatu ì kiiliyaata le, aduŋ ì lafita sonkamooyaa le la, bari doolu ka a kawandi ŋaniya betoo le kaŋ. 16 Wolu mennu ka a kawandi ŋaniya betoo kaŋ, ì ka a kawandi ka bo niŋ kanoo le la, kaatu ì ye a loŋ ne ko, Alla le ye nte londi ñiŋ dinkiraa to ka kibaari betoo la kuwo tankandi. 17 Mennu ka Kiristu la kibaari betoo kawandi ì fansuŋ daliiloo kaŋ, ì maŋ soobeeyaa, ñiŋ ne be mutariŋ ì bulu ko, ì be nte la sorondiroo tooroo kafu noo la le. 18 Bari nte maŋ wo muta kasi ti! Meŋ kummaayaata, wo le mu ko, Kiristu la kibaari betoo ye kawandi sila-wo-sila la. N seewoota wo le la, fo wo kawandoo keta daliila betoo le kaŋ, waraŋ fo daliila jawoo. M be tu la seewooriŋ ne, 19 kaatu ŋa a loŋ ne ko, m be finti la le ka bo niŋ ali la duwaalu la, aniŋ maakoyiroo meŋ ka bo niŋ Yeesu Kiristu la Nooroo la. 20 M be n yillaariŋ baake wo la le, aduŋ n jikita le ko, ñiŋ kuwo te ke la n ye malu kuwo ti muk. Bari m be tu la fatiyaa la le, fo m baloo muumewo si horomoo dii Kiristu la waati-wo-waati, fo baluwo le mu waraŋ saayaa. 21 Kiristu le mu nte ye baluwo ti, wo to saayaa mu nte ye tinewo le ti. 22 Niŋ n tententa ka baluu ñiŋ duniyaa kono, m be tu la ñiŋ dookuwo le la, meŋ ye nafaa baa soto, bari hani wo, m maŋ a loŋ, m be meŋ tomboŋ na. 23 Kuu fula le be n hakiloo kono, ì ye n dewuŋ baake: Kara doo la, n hameta le ka ñiŋ duniyaa bula fo n si tara Kiristu fee, meŋ beteyaata baake nte ye. 24 Bari kara doo la, alitolu la kuwo kamma la, a kummaayaata le ka tu baluuriŋ duniyaa kono jaŋ. 25 Wo keta n ye dankeneyaa le ti, aduŋ ŋa a loŋ ne ko, m be tenteŋ na le ka tara ali bee fee, fo ali si ñaatotaa soto, aniŋ seewoo lannoo kono. 26 Wo to, niŋ m muruta naŋ ali kaŋ, ali si seewoo baake Kiristu Yeesu kono, kuwolu la, mennu keta nte la. 27 N na kuwo be labaŋ na ñaa-wo-ñaa, ali maañaa si jari Kiristu la kibaari betoo la. Wo to, fo m be naa ali je la ñaa niŋ ñaa le la baŋ, waraŋ fo m be tu la ali la kuwo le moyi la, m be a moyi la le ko, ali loota bambandinke ŋaniya kiliŋ ne la, noora kiliŋo kono, ka loo ñoo ye lannoo dookuwo kono, kibaari betoo ye. 28 Ali jawoolu kana ali kijoo farandi feŋ-wo-feŋ na. Wo be ke la taamanseeroo le ti ì ye ko, ì be kasaara la le, bari alitolu be kiisa la le. Ñiŋ mu Alla la keroo le ti. 29 Hiinoo, ali ye meŋ soto Kiristu la kuwo kamma la, a maŋ ke ka laa a la doroŋ, bari ka toora a la kuwo kamma la fanaa. 30 Wo to, alitolu ye wo toora kuu kiliŋo le soto, ali ye meŋ je nte la koomanto nuŋ, aduŋ saayiŋ ali be a moyi la le ko, m be wo le kono hani ka bii.

2

1 Fo ali maŋ wakiilindiroo soto Kiristu kono, aniŋ sabarindiroo ka bo niŋ a la kanoo la? Fo ali maŋ kafuñooyaa soto ka bo niŋ Noora Kuliŋo la? Fo ali maŋ mooyaa niŋ balafaa soto ñoo ye? 2 Baawo ali ye wolu soto le, ali n na seewoo timmandi niŋ hame kiliŋo sotoo la, ali ye kanu kiliŋ ne soto. Ali soŋ ñoo ma, ali ye ke ŋaniya kiliŋ ti, aniŋ hakili kiliŋ. 3 Ali kana feŋ ke ali fansuŋ nafaa kamma, waraŋ ka horomoo ñini ali faŋo ye, bari ali baadiŋ Yeesu noomalankoolu muta fammajiyo niŋ horomoo kono ka tambi ali faŋolu la. 4 Ali meŋ-wo-meŋ kana a la kuŋ kiliŋ nafaa doroŋ juubee, bari a si doolu fanaa taa juubee. 5 Ali daajikoolu ñanta ke la le ko Kiristu Yeesu daajikoo be ñaameŋ: 6 Ate ye Alla mankutoo soto ñaa-wo-ñaa, bari a maŋ wo muta a la ñantoo ti, ka a faŋo niŋ Alla kaañandi. 7 A maŋ a faŋ muta feŋ ti, a ye a fammajii ka ke joŋo ti, a naata wuluu niŋ hadamadiŋ muluŋo la. Duniyaa moolu ye a je a la hadamadiŋyaa kono le, 8 a ye a fammajii yaamarimutoo la ñaameŋ. A maŋ balaŋ ka faa, bari a sonta le ka hani faa yiribantambiloo bala. 9 Wo kamma la, Alla ye ate le la kuwo warandi, ka mansasiiraŋo dii a la feŋolu bee kunto. A ye too meŋ dii ate la wo la horomoo maŋ ñoŋo soto. 10 Wo le ye a tinna ka bo niŋ Yeesu too la, niilamaa feŋolu bee be ñoyi la a ñaatiliŋo la le, mennu be Arijana kono, duniyaa kono jaŋ, waraŋ bankoo kono duuma. 11 Ì neŋolu kiliŋ-kiliŋ naa be a seedeyaa la le ko, Yeesu Kiristu le mu Maariyo ti, ka horomoo dii Alla la, m̀ Faamaa. 12 N kanuntewolu, biriŋ n tarata ali fee, ali ye n na yaamaroolu muta ali bulu fuloo le la. Saayiŋ, bayiri m be jamfariŋ ali la le, wo yaamarimutoo kummaayaata baake le. Wo to ali katoo bee ke, ali niŋ silaŋo niŋ jarajaroo, fo ali si ali la kiisa timmariŋo soto. 13 Kaatu Alla meŋ be dookuwo la alitolu kono, ate le be ali la hamoo niŋ kebaaroolu taamandi la, fo kuwolu si ke ko a la hame betoo be ñaameŋ. 14 Ali kana feŋ ke ŋunuŋunoo kono, waraŋ ñoo soosoo, 15 bari ali si seneyaa fo moo kana ali tuumi noo feŋ na. Ali ye ke Alla la dindiŋolu ti sootaaribaliyaa kono ñiŋ jamaani jawoo niŋ jamaani jenkeriŋo kono. Ali si mala ko looloolu ñiŋ duniyaa kono, 16 niŋ ali ye baluwo kumoo muta. Wo to le, Kiristu la naa luŋo la, m be kibiri noo la ali la kuwo to ko, n na boroo niŋ dookuwo ali ye, wolu maŋ ke kenseŋ ti. 17 Ali la lannoo keta le ko jani sadaa, ŋa meŋ dii Alla la. Hani niŋ a ye a tara, nte yeloo le be boŋ na wo kaŋ miŋ feŋ sadaa ti, wo be ke la nte ye jusulaa le ti, aniŋ seewoo n niŋ ali bee ye. 18 Wo ñaa kiliŋo la, alitolu fanaa si jusulaa, ali niŋ nte bee ye seewoo. 19 Ŋa ñiŋ jikoo soto Maarii Yeesu kono le ko, a te mee la, m be Timoti kii la naŋ ali kaŋ, fo niŋ a muruta naŋ, n si jusulaa soto ka bo niŋ kibaaroolu la alitolu la kuwo to. 20 Nte maŋ moo-wo-moo soto, meŋ ye ñiŋ ñoŋ ŋaniya kendoo soto ali la kuwo to ko ate. 21 Wo doolu bee ka ì fansuŋ nafaa le ñini, ì buka Yeesu Kiristu la nafaa ñini. 22 Alitolu ye a loŋ ne kendeke ko, Timoti ye a faŋo la kuwo yitandi le. A tarata m maakoyi kaŋ n na dookuwo kono kibaari betoo ye le ko dindiŋo ka a faamaa maakoyi ñaameŋ. 23 Wo kamma la, n lafita le ka a kii naŋ ali kaŋ, bari foloo-foloo, n ñanta a loŋ na le, n na kuwolu be laa la ñaameŋ. 24 Aduŋ ŋa ñiŋ dankeneyaa soto Maariyo kono le ko, a te mee la, m faŋo be naa la. 25 Bari ŋa a miira, a kummaayaata le ka m̀ baadiŋo Epaforoditus murundi ali kaŋ. Ate fanaa mu n dookuuñoo le ti, aniŋ m mooñoo kelediŋo. A mu ali la kiilaa le ti fanaa, ali ye meŋ kii ka n na suulakuwolu topatoo. 26 Ali la kuwo ye a meeyaa le waati jaŋ, aduŋ a niyo toorata le, kaatu a naata a loŋ ne ko, ali ye a la kuuraŋo kibaaroo moyi le. 27 Tooñaa, a kuuranta nuŋ baake le, fo a be naa faa la. Bari Alla ye balafaa soto a ye le, aduŋ wo maŋ ke ate dammaa ye, kaatu niŋ wo nte, a la kuwo be nte la sunoo kafu la le. 28 Wo kamma la, m be hameriŋ baake le ka a murundi naŋ ali kaŋ, fo niŋ ali ye a je kotenke, ali si seewoo, aduŋ n na niitooroo si talaa. 29 Wo to, ali si a jiyaa niŋ seewoo baa la, Maariyo kono. Aduŋ ali si a ñoŋ moo siifaalu horoma, 30 kaatu domandiŋ, a si faa Kiristu la dookuwo kamma la. A ye a niyo le laa fo a si wo maakoyiroo timmandi n ye, alitolu faŋolu maŋ meŋ ke noo.

3

1 M baadiŋolu, labaŋo la, ali seewoo Maariyo kono! Nte te pasi la ka ñiŋ kuwolu seyinkaŋ safee ali ye, aduŋ wo mu alitolu ye nafaa le ti. 2 Ali ali hakiloo tu wo moolu to, mennu ka kuu jawoolu ke, wo wuloolu. Ali ali hakiloo tu wo moolu to, mennu ka ì baloolu nama. 3 Ntolu le mu moolu ti, mennu ye sunna tooñaa soto, baawo ǹ ka Alla batu le ka bo niŋ a la Nooroo la, aduŋ ǹ ka kibiri Kiristu Yeesu le la kuwo la. M̀ buka ǹ jikoo loo ǹ na hadamadiŋyaa kuwolu kaŋ, 4 nte ye daliiloo soto ka n jikoo loo a kaŋ ñaa-wo-ñaa. Niŋ moo-wo-moo ye a miira ko, ate ye daliiloo soto le ka jiki a la hadamadiŋyaa kuwolu la, wo to nte le ye daliila koyoo soto jee ka tambi wo maarii la: 5 Nte sunnata tili seyinjaŋo le la, biriŋ n wuluuta. Nte mu Banisirayilankoo le ti, ka bo Benjamini lasiloo to. Nte mu Hiburunkoo le ti, Hiburunkoo piir. Musa la Luwaa la karoo la, n keta nuŋ Farisewo faŋo le ti. 6 Hamoo la karoo la, nte ye Yeesu la kafoo toorandi baake le. Niŋ a ye a tara, Luwaa mutoo si moo tilindi noo Alla ñaatiliŋo la, wo to nte maŋ sootaaroo soto. 7 Bari meŋ-wo-meŋ mu nte la nafaa ti nunto, saayiŋ ŋa wo muta bonoo le ti, Kiristu la kuwo kamma la. 8 Tooñaa, nte ye feŋo bee muta bonoo le ti, kaatu ka Kiristu Yeesu loŋ, m Maariyo, wo le nafaa warata ka tambi feŋo bee la. Ate le la kuwo kamma la, m bonota feŋolu bee la. Ŋa wolu bee muta suntukuŋo le ti, fo n si Kiristu soto, 9 aniŋ ka tara a fee. Wo to m maŋ tiliŋo soto noo m faŋo la katoo la meŋ ka bo niŋ Luwaa mutoo la, bari ŋa tiliŋo le soto, meŋ ka soto niŋ lannoo la Kiristu kono. Ñiŋ tiliŋo ka bo Alla le bulu, aduŋ a be dendiŋ lannoo le la. 10 Nte lafita Kiristu le loŋ na, aniŋ a la saayaakoolaa wulindiroo semboo, aniŋ ka ke karasotolaa ti a la tooroolu niŋ a la saayaa to, 11 fo a si ke ñaa-wo-ñaa, n si niyo soto saayaakoolaa wulindiroo to. 12 M maŋ a fo ko, nte futata wo tunkuŋo ma le fokabaŋ, bari nte ka tenteŋ boroo la m fankadaŋo bee le la ka kañeerifeŋo soto, Kiristu Yeesu ye n kañee a faŋo kaŋ meŋ ye. 13 Baadiŋolu, m maŋ a miira ko, ŋa a soto le foloo, bari kuu kiliŋ, ŋa wo ke le, wo le mu n ñinata kuwolu bee la le, mennu be n kooma, n ka ŋaaba kuwolu le kaŋ, mennu be n ñaato. 14 Nte ka ñori ñaato le ka ŋaaba wo tunkuŋo kaŋ, fo n si kañeerifeŋo soto, meŋ mu badaa-badaa baluwo ti, Alla ye n kumandi meŋ to ka bo niŋ Kiristu Yeesu la. 15 Alitolu mennu menta Nooroo kono, ali ñiŋ miirali kiliŋo soto. Niŋ a ye a tara, doolu ye miirali doo le soto ali kono, n jikita le ko, Alla be ñiŋ kuwo koyindi la wolu fanaa ma le. 16 Ali ŋà tenteŋ ñiŋ sila kiliŋo la, m̀ be meŋ kaŋ. 17 Baadiŋolu, ali kafu n na kuwo nikinnaalu ma, aduŋ ali si kali wo moolu koroosi, mennu be wo misaaloo nooma kaŋ fokabaŋ, ali ye meŋ soto m̀ bulu. 18 Kaatu moo jamaa be baluuriŋ, ì mu Kiristu la yiribantambiloo jawoolu le ti, ko ŋa a fo ali ye ñaameŋ siiñaa jamaa koomanto, saayiŋ n kumbootoo le be a fo kaŋ ali ye. 19 Wo moolu labaŋo mu kasaaroo le ti, kaatu ì konobatoo le mu ì la alla ti. Ì ka kibiri kuwolu le la, ì ñanta malu la mennu la. Ì hakiloolu ka tu ñiŋ duniyaa kuwolu doroŋ ne kaŋ. 20 Bari ntolu la bankudiŋyaa be Arijana le kono, n na Kiisandirilaa be bo la naŋ daameŋ. Ate le mu Maarii Yeesu Kiristu ti, m be meŋ batu kaŋ ka naa. 21 M̀ balajaata lamfuriŋolu mennu ñanta faa la, ate le be ì ke la balajaatoolu ti, mennu be kallankeeyaa la ko a faŋo baloo be ñaameŋ. A be wo ke la niŋ semboo le la, semboo meŋ ye a tinna, a ye alihawaa bee ke noo a la maraloo koto.

4

1 Wo to, m baadiŋolu, ŋa mennu kanu, aniŋ mennu la kuwo ka m meeyaa, ali loo bambandinke Maariyo kono. Alitolu mu nte la seewoo le ti, aniŋ n na kañeerinaafoo. 2 Ŋa Yuwodiya niŋ Sintike daani le ka soŋ ñoo ma ko Maariyo noomalankayaa hakoo be ñaameŋ. 3 Aduŋ ite Sisikos, ŋa i daani ka ñiŋ musoolu maakoyi ko n dookuuñoo tilindiŋolu. Ì jarita wo la le, kaatu ì ye kata baa le ke n na dookuwo to kibaari betoo ye, ì niŋ Kelementi niŋ n na dookuuñoo koteŋolu mennu toolu be safeeriŋ baluwo kitaaboo kono. 4 Ali kali tu seewooriŋ Maariyo kono! Aduŋ m be a fo la kotenke, ali seewoo! 5 Ali sooneeyaa moolu bee ye kendeke, fo ì bee si ali la sooneeyaa loŋ. Maariyo sutiyaata naŋ ne! 6 Ali kana ali niyo toorandi jaakaloo la, bari ali si ali la suuloolu bee fo Alla ye, duwaa niŋ daaniroo kono, ali niŋ tenturoo. 7 Wo to le Alla la kayiroo meŋ warata ka tambi hadamadiŋolu la fahaamuroo bee la, a be ali sondomoolu niŋ ali la miiroolu kanta la Kiristu Yeesu kono le. 8 Labaŋo la, baadiŋolu, ali ali hakiloolu fandi niŋ kuu-wo-kuu la, meŋ mu tooñaa ti, meŋ mu horomoo ti, meŋ tilinta, meŋ seneyaata, meŋ kanunteeyaata, meŋ hiinanteeyaata, aniŋ meŋ jarita jayiroo la. 9 Ali ye kuu-wo-kuu karaŋ waraŋ soto m bulu, ali ye meŋ moyi n na, waraŋ je n na, ali bula wo nooma. Aduŋ Alla meŋ ka kayiroo dii, si tara ali fee. 10 Nte seewoota Maariyo kono baake le ko, labaŋo la, siloo yeleta alitolu ye le ka n na suulakuwolu topatoo, ko ali ka a ke nuŋ ñaameŋ. A ye waati sii le, ali maŋ siloo soto ka a ke, hani ali lafita a la. 11 N te ñiŋ fo kaŋ ka n na suuloolu yitandi ali la, kaatu n na kuwolu be laariŋ ñaa-wo-ñaa, n dalita le ka wasa. 12 Ŋa dasoo loŋ ne, aduŋ ŋa sotoo fanaa loŋ ne. Nte ye ñiŋ kulloo loŋ ne ka tara wasariŋ daa-wo-daa aniŋ waati-wo-waati. N ka tara wasariŋ ne, niŋ n konoo be faariŋ, aniŋ niŋ konkoo be n na. N ka tara wasariŋ ne, niŋ ŋa jamaa baa soto, aniŋ niŋ ŋa domandiŋ soto. 13 N ka kuwolu bee ke noo ka bo niŋ ate le la, meŋ ka n sembentuŋyaa. 14 Bari hani wo, alitolu ye kuu kendoo le ke ka n na bataa talaa. 15 Alitolu Filipinkoolu faŋolu ye a loŋ ne ko, biriŋ foloodulaa to, alitolu doroŋ ne mu Yeesu la kafoo ti, mennu niŋ nte ka deŋ diiroo niŋ sotoo la. Wo keta le tumoo meŋ na, ŋa kibaari betoo kawandi alitolu fee, bituŋ n naata Makedoniya tundoo bula. 16 Tooñaa, hani kabiriŋ m be Tesalonika saatewo kono, ali ye maakoyiroo kii n kaŋ ne, aduŋ wo maŋ ke siiñaa kiliŋ doroŋ ti. 17 M maŋ ñiŋ fo ka soorifeŋolu kaniŋ ali bulu, bari n lafita le ali la tinewo si lafaa-lafaa laalaa, ali la beteyaa kamma Alla la karoo la. 18 Ŋa a seedeyaa ko, ŋa feŋo bee soto le, ŋa jamaa baa le soto. Ali la ñiŋ soorifeŋolu, Epaforoditus ye mennu samba naŋ, ì tambita n na suuloolu la le, aduŋ n wasata le. Ì keta ko sadaa seera feŋ diimaa meŋ ka Alla seewondi. 19 Aduŋ n na Alla, fanka jamaa be meŋ bulu, a be ali la suuloolu bee topatoo la le, ko Kiristu Yeesu la semboo niŋ waroo be ñaameŋ. 20 Tenturoo niŋ jayiroo be n na Alla ye, m̀ Faamaa, fo abadaa. Amiin. 21 Ali moo senuŋolu bee kontoŋ n ye, mennu mu Kiristu Yeesu taalu ti. 22 Baadiŋolu mennu bee be nte fee jaŋ, ì be ali kontoŋ na, sako mennu be dookuwo la Rooma mansakewo la koridaa to. 23 Maarii Yeesu Kiristu la hiinoo ye tara ali la nooroo fee.