Hiburunkoolu
11 Jamaanoolu mennu tambita nuŋ, Alla ka diyaamu m̀ mumuñolu ye waati jamaa niŋ sila jamaa le la, ka bo niŋ annabiyomoolu la. 2 Bari ñiŋ luŋ labaŋolu kono, a naata diyaamu ntolu ye ka bo niŋ a Dinkewo le la, a ye alihawaa daa ka bo niŋ meŋ na, aduŋ a ye ate le tomboŋ ka ke feŋo bee keetaalaa ti. 3 Alla la kallankeeyaa ka je a Dinkewo le kono, a ye Alla mankutoo soto le, aduŋ a ka alihawaa taamandi ka bo niŋ a la kuma sembemaa le la. A la hadamadiŋolu seneyandiri koolaa ì la junuboolu to, a ye a la siidulaa taa Alla Mansa Tallaa bulubaa karoo la, Arijana kono. 4 A la kuwo naata wara baake ka tambi malaayikoolu la. Wo ñaa kiliŋo la, a ye too meŋ fanaa soto, wo le warata ì toolu ti. 5 Fo Alla nene ye a fo malaayika jumaa le ye ko: “Ite mu n Dinkewo le ti. Bii luŋo la nte faŋo keta i Faamaa le ti”? Aduŋ Alla nene maŋ a fo malaayikoo la kuwo to ko: “Nte le be ke la a Faamaa ti, aduŋ ate le be ke la n Dinkewo ti.” 6 Aduŋ fanaa, kabiriŋ Alla be a Dinkee foloo samba kaŋ naŋ duniyaa kono jaŋ, a ko: “Alla la malaayikoolu bee si a batu.” 7 Bari malaayikoolu la kuwo to, a ko le: “A ka a la malaayikoolu ke foñoo ti, a ka a la dookuulaalu ke dimbaa ti.” 8 Bari Dinkewo la kuwo to, a ye ñiŋ ne fo ko: “Alla, i la mansasiiraŋo be tu la le fo abadaa, i ka i la mansayaa taamandi niŋ tiliŋo le la. 9 I ye tiliŋo kanu le, i ye kuruŋyaa koŋ. Wo le ye a tinna i la Alla ye i toloo niŋ seewoo la ka tambi i mooñoolu la.” 10 Aduŋ a ko fanaa ko: “Ite Maariyo, biriŋ foloodulaa to, ite le ye bankoo fondamaŋo laa, saŋ fatoolu mu i buloo la daaroo ti. 11 Ì be yeemaŋ na le, bari ite be tu la keriŋ ne. Ì bee le be kotoo la ko funtoo. 12 I be ì moromoro la le ko basoo, ì ye faliŋ ko duŋ feŋo. Bari ite ka tu i ñaama le doroŋ, i maŋ dandulaa soto.” 13 Bari malaayikoolu la karoo la, Alla nene ye a fo malaayika jumaa le ye ko: “Sii m bulubaa karoo la, fo ŋa i jawoolu ke i siŋo koto”? 14 Fo malaayikoolu bee maŋ ke dookuulaalu doroŋ ne ti baŋ? Ì bee mu maakoyirilaa nooroolu le ti, Alla ye mennu kii wo moolu ye, mennu be kiisoo soto la.
21 Wo kamma la, ǹ ñanta ǹ hakiloo tu la baake tooñaa kumoo to le, ŋà meŋ moyi, fo feŋ kana m̀ bondi a bala. 2 Kiilaariyaa kumoo meŋ bankeeta nuŋ ka bo niŋ malaayikoolu la, kummaayaata le, aduŋ moo-wo-moo meŋ ye wo luwaa tiñaa waraŋ a maŋ a la yaamaroolu muta, kuluuroo be laa la wo maarii kaŋ a ñaama le. 3 Wo to, ntolu duŋ? Ǹ si kana noo ñaadii le, niŋ ŋà ǹ ñaa kaasi ñiŋ ñoŋ kiisa baa la? Wo mu Maariyo faŋo le ti, meŋ ye ñiŋ kiisoo la kuwo bankee folooto, aduŋ moolu mennu ye a moyi, wolu ye a futandi m̀ ma le. 4 Alla fanaa ye ì la kumoolu tooñaayandi le ka bo niŋ taamanseeroolu la, kaawakuwolu, aniŋ baara sembemaa jamaa, aduŋ a ye seedeyaa ke Noora Kuliŋo la soorifeŋolu fanaa la le, a ye mennu dii a faŋo la lafoo kaŋ. 5 Ntolu ka diyaamu wo duniyaa le la kuwo to, meŋ be naa la. A maŋ ke malaayikoolu ti, Alla ye mennu ke maralilaalu ti wo kunto. 6 Bari ñiŋ seedeyaa le be safeeriŋ Kitaabu Senuŋo dulaa doo to ko: “Muŋ ne mu moo ti, fo i hakiloo ka bula a la? Muŋ ne mu hadamadiŋo ti, fo i ka a topatoo? 7 Hani wo, i ye a la fisamanteeyaa dasandi malaayikoolu la waatindiŋ doroŋ ne la. I ye horomoo niŋ buuñaa dii a la le ka a mansayandi. 8 I ye a ke maralilaa le ti feŋolu bee kunna ka wolu bee ke a siŋo koto.” Ñiŋ kumoo meŋ fota ko, “a ye a ke maralilaa le ti feŋolu bee kunna,” wo ye a yitandi le ko, feŋ te keriŋ, meŋ maŋ tara a la maraloo koto. Bari hani wo, ko a lonta ñaameŋ, m̀ buka feŋolu bee je a la maraloo koto foloo. 9 Bari ŋà Yeesu le je, Alla ye meŋ na fisamanteeyaa dasandi malaayikoolu la fo waatindiŋ. Aduŋ ŋà a je a la horomoo niŋ buuñaa kono le, baawo Alla ye a mansayandi a la saayaa tooroo kamma la le. A keta Alla la hiinoo le ti ko, a si saayaa nene moolu bee ye. 10 Alla meŋ ye feŋolu bee daa, aduŋ ì daata ate le ye, a ye ñiŋ kuu betoo ke le fo a si a diŋ jamaa samba a la kallankeeyaa to: A ye ì la Kiisandirilaa timmandi ka bo niŋ tooroo le la, fo wo si ke ñaatonka timmariŋo ti ì ye. 11 Wo siloo la, Yeesu meŋ ka seneyandiroo ke, aniŋ moolu mennu seneyandita, ì bee ye Faamaa kiliŋ ne soto. Wo kamma la, a te malu la ka ì kumandi a baadiŋolu la. 12 Bituŋ a ko Alla ye ko: “M be i too la waroo fo la m baadiŋolu ye le. M be i jayi la baturilaalu la beŋo to le.” 13 Aduŋ a ko fanaa ko: “M be n jikoo sembe la a la le.” Aduŋ fanaa a ko: “M fele, n niŋ diŋolu Alla ye mennu dii n na.” 14 Baawo ñiŋ diŋolu ye balajaatoo niŋ yeloo soto le, Yeesu faŋo naata ke hadamadiŋo ti ko itolu. Wo keta le, fo ka bo niŋ a la saayaa la, a si Ibiliisa kasaara noo, saayaa semboo be meŋ bulu. 15 Ka bo wo siloo la, Yeesu ye moolu firiŋ ne, saayaa silaŋo ye mennu bee joŋyandi ì la baluwo bee kono. 16 A koyita le ko, a maŋ naa ka malaayikoolu maakoyi, bari Iburayima koomalankoolu. 17 Wo kamma la, a ñanta ke la kuu-wo-kuu to le ko a baadiŋolu, fo a si ke noo piriisi kuntii baa ti ì ye, meŋ ye balafaa niŋ foroyaa soto Alla la dookuwo kono, fo a si junube kafaroo sii moolu ma. 18 Baawo toora kuwolu niŋ marisa kuwolu laata a faŋo kaŋ ne, wo to a be moolu maakoyi noo la le, mennu fanaa be marisa kuwo kono.
31 Wo to baadiŋolu, Alla ye mennu seneyandi, aniŋ ali ye ali niyo soto a la kumandiroo to: Ali ali la miiroolu deŋ Yeesu la, ǹ ka seedeyaa ke meŋ na kuwo to ko, ate mu kiilaa niŋ piriisi kuntii baa le ti ǹ ye. 2 A foroyaata Alla ma le, meŋ ye a tomboŋ, ko Musa fanaa foroyaata Alla ma, Alla la dimbaayaalu kono ñaameŋ. 3 Bari hani wo, Yeesu le jarita buuñaa niŋ horomoo la ka tambi Musa la. A be le ko buŋ loolaa ye buuñaa soto ka tambi buŋo faŋo la ñaameŋ. 4 Buŋ-wo-buŋ, moo le ka a loo, bari meŋ ye feŋolu bee daa, wo mu Alla le ti. 5 Tooñaa, Musa foroyaata a la dookuwo to Alla la dimbaayaalu bee kono le, bari a keta dookuulaa doroŋ ne ti. A la dookuwo ka seedeyaa ke kuwolu le to, Alla be mennu fo la ñaato. 6 Bari Kiristu mu Dinkewo le ti, aduŋ a foroyaata Alla ma le, meŋ ye a la dimbaayaalu bee karafa a ma. Ntolu mu a la dimbaayaalu le ti, niŋ ǹ tuta bambandiŋ dankeneyaa niŋ jikoo kono, ǹ ka kibiri meŋ na. 7 Wo kamma la, Noora Kuliŋo ye a fo le ko: “Bii luŋo la, niŋ ali ye a kaŋo moyi, 8 ali kana ali sondomoolu jandi komeŋ ali la alifaa foloolu mennu balanta m ma, kotoboroo waatoo la, biriŋ ì be keñewuloo kono. 9 Ali mumuñolu ye n na muñoo daŋo kotobo jee le to, hani ì ye n na baara kuu baalu je 10 fo sanji taŋ naani. Wo le ye a tinna n kamfaata ì la kuwo la, aduŋ n ko, ‘Ì ka tu fili la ì sondomoolu kono le doroŋ, ì nene maŋ n na siloo loŋ.’ 11 Bituŋ n kamfaariŋo kalita ì ye ko, ì nene te duŋ na n na dahaa kono.” 12 Baadiŋolu, ali ali hakiloo tu fo moo-wo-moo kana tara ali kono, meŋ ye jawuyaa niŋ lannabaliyaa soto a sondomoo kono, kaatu wo le ka a tinna, moo ka a koo dii Alla baluuriŋo la. 13 Wo noo to, ali si ñoo wakiilindi luŋ-wo-luŋ, fo junuboo la neeneeroo kana siloo soto ka moo-wo-moo sondomoo jandi. Ali kana i dahaa wo la bii, waraŋ siniŋ saama, baawo luŋolu bee be kumandi la bii luŋo le la. 14 M̀ be ke la niisotolaalu le ti Kiristu fee, niŋ ǹ loota bambandinke ǹ na dankeneyaa kono fo labandulaa to, ko m̀ be ñaameŋ biriŋ foloodulaa to. 15 Wo le ye a tinna a fota Kitaabu Senuŋo kono ko: “Bii luŋo la, niŋ ali ye a kaŋo moyi, ali kana ali sondomoolu jandi komeŋ ali la alifaa foloolu mennu balanta m ma.” 16 Jumaalu le mu wo moolu ti, mennu ye Alla kaŋo moyi, bari wo ñaa-wo-ñaa, ì balanta a ma? Fo ì maŋ ke wo moolu le ti baŋ, Musa ye mennu bondi Misira? 17 Aduŋ Alla kamfaata jumaalu le la kuwo la fo sanji taŋ naani? Fo a maŋ ke wo moolu le ti baŋ, mennu ye junuboo ke, aduŋ ì furewolu tuta keñewuloo kono? 18 Alla ye i kali jumaalu le la kuwo to ko, ì nene te duŋ na a la dahaa kono? A ye a fo wo moolu le ye, mennu maŋ a la yaamaroo muta. 19 Wo to, ŋà a je le ko, ì la lannabaliyaa ye ì bali le ka duŋ Alla la dahaa kono.
41 Saayiŋ, Alla ye laahidoo meŋ dii ko, m̀ be duŋ na a la dahaa kono le, wo ka tu bambandiŋ ne. Wo to, ali ŋà ǹ hakiloo tu kendeke fo moo-wo-moo ali kono kana foo wo dahaa la. 2 Tooñaa, kibaari betoo kawandita ǹ ye le ko a keta wo alifaalu ye ñaameŋ, bari itolu ye kumoo meŋ moyi, wo maŋ nafaa soto ì ye, baawo ì maŋ a muta niŋ lannoo la. 3 Bari ntolu mennu laata, m̀ be duŋ na wo dahaa kono le. Tooñaa, Alla ye ñiŋ fo le nuŋ ko, “Bituŋ n kamfaariŋo kalita ì ye ko, ì nene te duŋ na n na dahaa kono.” A naata ñiŋ kumoo le fo, hani a la dookuwo tarata pareeriŋ ne biriŋ duniyaa daa waatoo la. 4 Tili woorowulanjaŋo la kuwo to, a be safeeriŋ ne ko: “Alla ye i dahaa tili woorowulanjaŋo la a la dookuwo bee le la.” 5 Bari a naata seyinkaŋ jaŋ ko: “Ì nene te duŋ na n na dahaa kono.” 6 Wo kamma la, a koyita le ko, moo doolu be duŋ na wo dahaa kono le, bari wo moolu mennu ye kibaari betoo moyi nuŋ, ì maŋ duŋ noo wo dahaa kono yaamari mutabaliyaa kamma la. 7 Bituŋ Alla ye luŋ doo londi, meŋ mu bii luŋo ti, biriŋ a ye ñiŋ kumoolu fo ka bo niŋ Mansa Dawuda la, ŋà kumoolu mennu fo fokabaŋ: “Bii luŋo la, niŋ ali ye a kaŋo moyi, ali kana ali sondomoolu jandi.” 8 Kaatu niŋ a ye a tara, Yosuwa ye dahaa dii Banisirayilankoolu la nuŋ, Alla te diyaamu la nuŋ wo luŋ doo la kuwo la meŋ ka naa. 9 Wo to, hani saayiŋ laahidoo be Alla la moolu ye le ko, ì be dahaa soto la le, Loobula Luŋo ka meŋ taamanseeri. 10 Silaŋ, moo-wo-moo meŋ dunta Alla la dahaa kono, wo maarii be i dahaa la a la dookuwo bee la le ko Alla ye i dahaa nuŋ a la dookuwo la ñaameŋ. 11 Wo kamma la, ali ŋà a kata baake ka duŋ wo dahaa kono, fo moo-wo-moo kana boyi ñiŋ ñoŋ yaamari mutabaliyaa kono ko Banisirayilankoolu boyita ñaameŋ. 12 Alla la kumoo be baluuriŋ ne, a nene buka lamfu. A diyaata le ka tambi hawusari daa fuloo bee la. A ka duŋ konoto le ka sondomoo niŋ nooroo talaa, a ka cokoo niŋ yuwo bondi ñoo bala le, aduŋ a ka miiroolu niŋ feeroolu kiitindi le, mennu be maaboriŋ sondomoo kono. 13 Feŋ te keriŋ daaroo kono, meŋ si i maabo noo Alla ma. Kuwolu bee be laariŋ kenebaa le to a ñaatiliŋo la, aduŋ ate le be ǹ na kebaaroolu kontibo la. 14 Saayiŋ, ŋà piriisi kuntii baa le soto, Yeesu Alla Dinkewo meŋ tambita saŋ fatoolu dandulaa la ka futa Alla la. Wo to, ali ŋà ǹ na lannoo ñiŋ muta kuu, ǹ ka meŋ na kuwo seedeyaa. 15 Ŋà piriisi kuntii baa le soto, meŋ ye balafaa soto noo ǹ ye ǹ na sembentaŋyaa kono, kaatu marisa kuwolu naata a faŋo kaŋ ne sila-wo-sila la ko m̀ be ñaameŋ, bari ate nene maŋ junuboo ke. 16 Wo to, ali ŋà fatiyaa ka sutiyaa Alla hiinantewo la mansasiiraŋo ma, fo ǹ si balafaa niŋ hiinoo soto ǹ na maakoyiroo to, ǹ suulata ì la waatoo meŋ na.
51 Moo-wo-moo meŋ tombonta piriisi kuntii baa ti, a tombonta le ka loo moolu ye Alla ñaatiliŋo la. A ka ì la beeyaŋ sadaalu niŋ sadaa koteŋolu bondi ì ye junube kafarilaŋolu ti. 2 A si muña noo moolu ye, mennu buka kalamutaroo ke, aniŋ mennu ka fili, baawo ate fanaa be sembentaŋyaa kono le. 3 Wo le ye a tinna a ñanta beeyaŋ sadaalu bondi la a faŋo fanaa la junuboolu ye, ko a ka a ke moolu ye ñaameŋ. 4 Moo buka a faŋo londi ñiŋ horoma dookuwo to, bari a ka ke ka bo niŋ Alla la kumandiroo le la, ko Haaruna la kuwo keta ñaameŋ. 5 Wo ñaa kiliŋo la, Kiristu maŋ buuñaa dii a faŋo la ka ke piriisi kuntii baa ti, bari Alla le ye a tomboŋ, kabiriŋ a ye ñiŋ kumoolu fo a ye nuŋ ko: “I mu n dinkewo le ti. Bii luŋo la nte faŋo keta i faamaa le ti.” 6 Aduŋ aaya doo fanaa to, Alla ko a ye le ko: “Ite keta piriisoo le ti fo abadaa, ko Melikisedeki la piriisiyaa be ñaameŋ.” 7 Biriŋ Yeesu be sabatiriŋ duniyaa kono jaŋ ko hadamadiŋo, a ye duwaalu niŋ daaniroolu ke ka bo niŋ kumboo baa niŋ ñaajiyolu la Alla ye, meŋ si a tankandi noo saayaa ma. Aduŋ Alla ye a moyi a la a ñaasilaŋo le kamma la. 8 Hani ate mu Alla Dinkewo ti ñaa-wo-ñaa, a ye yaamarimutoo karaŋ ne ka bo niŋ a la toora kuwolu la. 9 Ka bo wo siloo le la, a naata timma ka badaa-badaa kiisoo saabu moolu bee ye, mennu ka a la yaamaroolu muta. 10 Alla le ye a tomboŋ ka a ke piriisi kuntii baa ti, ko Melikisedeki la piriisiyaa be ñaameŋ. 11 Ŋà kuu jamaa le soto, ǹ si mennu fo ñiŋ kuwo to, bari a koleyaata le ka a bondi ñoo to ali ye, kaatu ali buka fahaamuroo ke kotenke. 12 Tooñaa, m̀ be temboo meŋ to, ali ñanta ke la karandirilaalu le ti, bari wo noo to ali suulata moolu la le, mennu be ali karandi la kotenke Alla la kumoo simfaa foloolu la. Ali suulata keekewo le la, a maŋ ke domori bambandiŋo ti. 13 Moo-wo-moo meŋ na baluwo be dendiŋ keekewo la, wo maarii mu deenaanoo le ti hani saayiŋ, aduŋ a te tiliŋo karandiroo kumoolu fahaamu noo la. 14 Bari domori bambandiŋo mu moo mendiŋolu le taa ti. Ka bo niŋ nindiroo le la, wo moolu naata fahaamuroo soto ka kuu betoo niŋ kuu jawoo bo ñoo to.
61 Wo to, ali ŋà Kiristu la kuwo karandiroo simfaa foloolu bula ka taa ñaato ko moolu mennu menta. Ali ǹ kana fondamaŋo laa kotenke ka kuwolu bambandi, ŋà mennu soto fokabaŋ, kuwolu mennu be ko ka tuubi baara nafantaŋolu la, aniŋ ka laa Alla la. 2 Aduŋ m̀ maŋ suula ka wo yaamaroolu seyinkaŋ, mennu be dendiŋ batiseeroolu la, bulu laa baadiŋolu kaŋ duwaa kono, saayaakoolaa wulindiroo, aniŋ badaa-badaa kiitiyo la kuwo. 3 Niŋ Alla sonta, m̀ be a ke la le. 4 Kaatu tuubi koteŋ te moolu ye, mennu tarata Alla la maloo kono nuŋ fokabaŋ. Ì naata Arijana soorifeŋolu nene, aniŋ ì ye ì niyo soto Noora Kuliŋo to. 5 Ì ye Alla la kumoo la beteyaa nene le, aniŋ semboolu mennu be naa la laakira siniŋ. 6 Ñinnu bee koolaa, niŋ ì badalita, tuubi koteŋ te ì maakoyi noo la, baawo ì ye Alla Dinkewo pempeŋ yiribantambiloo kaŋ ì la wo kuwo le la kotenke, aniŋ ì ka a malundi kenebaa to. 7 Kaatu samaa ka siyaa bankoo meŋ kaŋ baake, a ka jiyo suusuu le, aniŋ a ka fiifeŋolu falindi moolu ye, a seneta mennu la kuwo kamma la, Alla ka neema wo bankoo ma le. 8 Bari bankoo meŋ ka ŋaniŋolu niŋ ñaamoolu falindi, a maŋ jari feŋ na, bari a sutiyaata dankoo le la, aduŋ a labaŋo mu janiroo le ti. 9 Ǹ kanuntewolu, hani ǹ ka diyaamu teŋ, bari alitolu la karoo la, ǹ dankeneyaata le ko, alitolu be kuwolu mennu soto la, wolu beteyaata ñinnu ti le, baawo ì be dendiŋ kiisoo le la. 10 Kaatu Alla tilinta le, aduŋ a te ñina la ali la dookuwo la, aniŋ kanoo, ali ye meŋ yitandi a too kamma la, ka moo senuŋolu maakoyi, aduŋ ali be looriŋ wo kaŋ ne hani saayiŋ. 11 Ǹ lafita le ko, alitolu meŋ-wo-meŋ ye wo hame baa kiliŋo yitandi fo labandulaa to, i si a je ali la jikoo si naa ke tooñaa ti. 12 M̀ maŋ lafi alitolu ye ke moo naafariŋolu ti, bari ali si moolu nikiŋ, mennu ka tu looriŋ lannoo niŋ muñoo kaŋ. Wo kamma la ì ka kuwolu keetaa le, mennu laahidita ì ye. 13 Kabiriŋ Alla ye Iburayima laahidi, a ye i kali a faŋo le la, kaatu a maŋ kantii soto, meŋ warata ate ti, ka i kali wo maarii la. 14 A ko, “Tooñaa, m be neema la i ma neema baa le la, aduŋ m be i koomalankoolu siyandi la le.” 15 Baawo Iburayima ye laahidoo batu muñoo niŋ wakiiloo le kono, a naata a soto. 16 Hadamadiŋolu ka i kali feŋ ne la, meŋ na kuwo warata ka tambi ì faŋolu la, aduŋ ì la ñoosaboo bee kono, kaloo le ka ì baŋ. 17 Wo to, biriŋ Alla lafita ka a koyindi baake wo moolu la, mennu be a la laahidoo soto la, ko a la feeroo te faliŋ na, a ye a bambandi niŋ kaloo le la. 18 A ye wo ke le, fo ǹ si sabarindi baa soto ka bo ñiŋ kuu fuloo la, laahidoo niŋ kaloo, mennu buka yelema. Alla la ñiŋ kumoo te ke la noo faniyaa ti. Wo kamma la ntolu mennu naata tankadulaa soto ate fee, ǹ si wakiiloo soto ka wo jikoo muta m̀ bulu fuloo la, a ye meŋ landi ǹ ñaatiliŋo la. 19 Ŋà ñiŋ jikoo soto bambandinke ǹ niyolu ye le ko lankaroo, meŋ dunta ridoo kooma, Dulaa Senuŋ Baa to. 20 Wo mu dulaa le ti, Yeesu dunta daameŋ ka ke sila ñaatonkoo ti ntolu ye, baawo a naata ke badaa-badaa piriisi kuntii baa ti, ko Melikisedeki la piriisiyaa be ñaameŋ.
71 Ñiŋ Melikisedeki mu Salaamu saatewo mansakewo le ti nuŋ, aniŋ Alla Mansa Tallaa la piriisoo. Kabiriŋ Iburayima be muru kaŋ naŋ ka bo keloo la, a ye mansakewolu noo daameŋ, Melikisedeki niŋ a benta, aduŋ a neemata Iburayima ma le. 2 Iburayima fanaa ye feŋolu bee jakoo dii a la le. Melikisedeki too kotoo mu Tiliŋo Mansa le ti, aduŋ ate mu Kayiroo Mansa fanaa le ti, kaatu Salaamu kotoo mu kayiroo le ti. 3 Melikisedeki faamaa la kuwo maŋ yitandi, waraŋ a baamaa, sako a bonsuŋ saataroo. A la baluwo foloodulaa maŋ safee, sako a labandulaa, bari ate be le ko Alla Dinkewo. A be tu la piriisiyaa le la fo abadaa. 4 Ali a juubee, a la kuwo warata ñaameŋ! Hani m̀ mumu Iburayima faŋo ye jakoo dii ñiŋ Melikisedeki la le feŋolu to, a ye mennu soto keloo to. 5 Wo Lewi lasiloo moolu, mennu naata ke piriisoolu ti, ì ye yaamaroo soto Luwaa kono le ka jakoolu taa moolu bulu, hani wolu mu ì baadiŋolu ti, baawo ì fanaa bota Iburayima le bala. 6 Bari ñiŋ kewo, Melikisedeki, a maŋ bo nuŋ Lewi lasiloo kono, bari a ye jakoo soto Iburayima bulu le. Aduŋ Iburayima ye Alla la laahidoolu soto ñaa-wo-ñaa, bari Melikisedeki neemata a ma le. 7 Ñoosaboo te ñiŋ kuwo to ko, meŋ ka neemoo dii, wo le la kuwo warata ka tambi, a neemata meŋ ma. 8 Jakoolu ka dii piriisoolu le la, mennu ka faa. Bari ñiŋ kumoo fota Melikisedeki la kuwo le to, meŋ be baluuriŋ, ko a seedeyaata ñaameŋ. 9 Moo si hani a fo noo ko, Lewi faŋo meŋ lasiloo moolu ka jakoolu taa, wo ye jakoolu dii Melikisedeki la le ka bo niŋ Iburayima la. 10 Kaatu biriŋ Melikisedeki niŋ Lewi mumu Iburayima benta, wo ye a tara le, Lewi maŋ wuluu foloo, bari a be nuŋ wo lasiloo kono le. 11 Moolu ye Luwaa soto ka bo niŋ Lewi lasiloo la piriisiyaa le la, bari niŋ ì si timma noo ka bo wo la, muŋ ne duŋ ye a tinna, suuloo tarata piriisi doo la naa to? Muŋ ne ye a tinna ì suulata moo la, meŋ na piriisiyaa be ko Melikisedeki la piriisiyaa be ñaameŋ, a maŋ ke ko Haaruna taa? 12 Niŋ falindiroo keta piriisiyaa to, wo to luwaa fanaa ñanta faliŋ na le. 13 Kaatu ñiŋ kuwolu fota moo meŋ na kuwo to, a bota lasili doo le to, moo nene maŋ bo meŋ kono ka piriisiyaa dookuwo ke sadaajanidulaa to. 14 A koyita le ko, m̀ Maariyo bota Yahuuda lasiloo le kono, aduŋ Musa nene maŋ feŋ fo ñiŋ lasiloo la kuwo to, biriŋ a diyaamuta piriisiyaa la kuwo la. 15 Wo kuwo naata seneyaa le set, biriŋ piriisi doo naata, meŋ be ko Melikisedeki. 16 A maŋ naa ke piriisoo ti ka bo niŋ luwaa la yaamaroo la, meŋ ye Lewi lasiloo londi wo dookuwo to, bari a naata ke piriisoo ti ka bo niŋ badaa-badaa baluwo semboo la. 17 Kaatu a la kuwo seedeyaata le ko: “Ite keta piriisoo le ti fo abadaa, ko Melikisedeki la piriisiyaa be ñaameŋ.” 18 Wo to, yaamari kotoo ñanta landi la kara la le, kaatu a maŋ semboo waraŋ nafaa soto. 19 Musa la Luwaa maŋ feŋ ne timmandi, bari a ye siloo le parendi jikoo ye, meŋ si ǹ sutiyandi noo Alla la. 20 Kabiriŋ Alla ye a la laahidoo dii ñiŋ jikoo la kuwo to, a ye a bambandi niŋ kaloo le la. A nene maŋ i kali piriisi doolu kerekeroo to ì la dookuwo la, 21 bari kaloo keta Yeesu dammaa le la kuwo to ko: “Maariyo ye i kali le, aduŋ a te a hakiloo faliŋ na: ‘Ite keta piriisoo le ti fo abadaa.’ ” 22 Ñiŋ kaloo ye a tinna le, Yeesu keta sankayaaraŋo ti kambeŋ kutoo ye, meŋ beteyaata kambeŋ kotoo ti. 23 Piriisi jamaa le be jee nuŋ, saayaa le ye ì la piriisiyaa dookuwo daŋ. 24 Bari Yeesu ye a la piriisiyaa meŋ soto, wo nene te baŋ na, kaatu a be tu la baluuriŋ ne fo abadaa. 25 Wo le ye a tinna a ka moolu kiisa noo, mennu ka sutiyaa Alla la ka bo niŋ ate la, baawo a be baluuriŋ ne fo abadaa ka duwaa ì ye. 26 Yeesu le mu wo ñoŋ piriisi kuntii baa ti, ǹ suulata meŋ na. A seneyaata le, a nene maŋ junuboo ke, a maŋ sootaari soto. A landita kara la ka bo junubelaalu kono, aduŋ a wulindita horomoo kono le santo, saŋ fatoolu kunto. 27 A maŋ ke ko piriisi kuntii baa doolu, mennu suulata ka beeyaŋ sadaalu bondi luŋ-wo-luŋ, ì faŋolu foloo la junuboolu ye, wo koolaa moo doolu. Bari ate ye sadaa bo siiñaa kiliŋ moolu bee ye, biriŋ a ye a faŋo dii sadaa ti. 28 Tooñaa, Musa la Luwaa ye hadamadiŋolu tomboŋ ì la sembentaŋyaa kono le, ka ke piriisi kuntii baalu ti. Bari Luwaa koolaa, Alla ye a la kaloo dii ka a Dinkewo le tomboŋ ñiŋ dookuwo to, aduŋ ate timmandita le fo abadaa.
81 M̀ be kuu kummaa meŋ fo kaŋ, a fele: Ŋà piriisi kuntii baa le soto, meŋ be siiriŋ Alla Mansa Tallaa la mansasiiraŋo bulubaa karoo la Arijana kono. 2 A ka dookuwo ke Dulaa Senuŋ Baa le kono Alla la Tiriliisi Senuŋo to. Ñiŋ mu Tiriliisi tooñaa le ti, hadamadiŋ maŋ meŋ londi, bari Maariyo faŋo. 3 Piriisi kuntii baa-wo-kuntii baa tombonta le ka beeyaŋ sadaalu niŋ sadaa koteŋolu bo. Wo kamma la, ñiŋ piriisoo fanaa ñanta feŋ soto la le, a si meŋ bondi sadaa ti. 4 Niŋ a ye a tara, a be duniyaa le kono, wo to a te ke noo la piriisoo ti muk, kaatu piriisoolu be duniyaa kono le fokabaŋ, mennu ka sadaalu bondi ko Musa la Luwaa ye a landi ñaameŋ. 5 Wo piriisoolu la dookuwo mu taamanseeroo niŋ niiniyo doroŋ ne ti kuwolu to, mennu be Arijana kono. Wo kamma la, biriŋ Musa pareeta ka Tiriliisi Senuŋo loo, Alla ye a yaamari ko, “I si feŋolu bee ke ko, a yitandita i la ñaameŋ konkoo kaŋ.” 6 Bari saayiŋ, Yeesu ye piriisiyaa dookuwo meŋ soto, wo le warata ka tambi wo piriisi doolu la dookuwo la. A tambita ì la dookuwo la le ko kambeŋ kutoo, Yeesu keta kanjurilaa ti kambeŋo meŋ ye, wo le beteyaata ka tambi kambeŋ kotoo la, kaatu a kambeŋo loota laahidi betoolu le kaŋ ka tambi wo doolu la. 7 Niŋ a ye a tara, kambeŋ kotoo maŋ sootaari soto, wo to suula te tara la kambeŋ kutoo la naa to. 8 Bari Alla ye sootaaroo je a la moolu la kuwo to le, wo le ye a tinna a ko: “Luŋolu be naa le, m be kambeŋ kutoo le siti la n niŋ Banisirayila niŋ Yahuuda teema.” Maariyo le ye a fo. 9 “A te ke la komeŋ ŋa kambeŋo meŋ siti n niŋ ì mumuñolu teema, kabiriŋ ŋa ì tambindi ka ì bondi naŋ Misira bankoo kaŋ. Ì maŋ tu tilindiŋ n na kambeŋo ye, wo le ye a tinna ŋa n koo dii ì la.” Maariyo le ye a fo. 10 “M be kambeŋ kutoo meŋ siti la n niŋ Banisirayila teema, niŋ wo luŋolu tambita, a be ke la ñiŋ ne ti: M be n na yaamaroolu ke la ì hakiloolu kono le, ŋa ì safee ì sondomoolu bala. M be ke la ì la Alla le ti, aduŋ ì be ke la n na moolu le ti.” Maariyo le ye a fo. 11 “Moo te a ñoŋ moo doo karandi la kotenke, waraŋ ka a fo a baadiŋo ye ko, ‘Maariyo loŋ!’ kaatu ì bee le be n loŋ na, biriŋ moondiŋ, fo moo baa. 12 M be yamfa la ì la kuu kuruŋolu la le, n hakiloo te tara la ì la junuboolu kaŋ kotenke.” 13 Kabiriŋ Alla diyaamuta kambeŋ kutoo la kuwo to nuŋ, a ye kambeŋ foloo ke kotoomaa le ti. Aduŋ meŋ be kotoo kaŋ, aniŋ a semboo be bo kaŋ, wo be yeemaŋ kaŋ ne.
91 Hani kambeŋ foloo ye yaamaroolu soto le nuŋ Alla batoo ye, aduŋ a ye batudulaa fanaa soto ñiŋ duniyaa kono le. 2 Biriŋ ñiŋ tiriliisoo loota, a talaata fannaa fula le ti. A fannaa foloo ka kumandi Dulaa Senuŋo le la. Lampu looraŋo be a kono le, aniŋ taabuloo, mbuuru senuŋo ka tara laariŋ meŋ kaŋ. 3 Fannaa fulanjaŋo konoto, meŋ be ridoo kooma, wo ka kumandi Dulaa Senuŋ Baa le la. 4 Cuuraayi siisindidulaa be jee le, meŋ dadaata niŋ sanoo la, aniŋ Kambeŋ Kunewo, meŋ konoto niŋ a banta bee muurita niŋ saniforoo la. Wo Kambeŋ Kunewo kono, sani dumboo be jee le, ì ye manna maabo meŋ kono, Haaruna la dokoo meŋ ye soroŋ kutoo fintindi nuŋ, aniŋ kambeŋ berewalaa fuloo. 5 Kerubu malaayika fuloo meŋ ka a yitandi ko, Alla be jee le, ye ì dampaŋolu werendende kunewo bitindaŋo santo, meŋ keta junube kafaridulaa ti. Bari waatoo maŋ soto saayiŋ ka ñiŋ kuwolu kiliŋ-kiliŋ naa koyindi. 6 Kabiriŋ tiriliisoo niŋ a jooraŋolu bee pareeta, piriisoolu ka tu taa la ì la dookuwo la le tiriliisoo fannaa foloo kono. 7 Bari wo fannaa doo to, meŋ be konoto, piriisi kuntii baa doroŋ ne ka taa jee, siiñaa kiliŋ doroŋ saŋo kono. Aduŋ a te duŋ na jee, niŋ a maŋ yeloo samba ñoo la, a ka meŋ bo sadaa ti a faŋo ye, aniŋ moolu la junuboolu ye, ì ye mennu ke lombaliyaa kono. 8 Ka bo ñiŋ taamanseeroo la, Noora Kuliŋo ka a yitandi le ko, siloo maŋ yele foloo ka duŋ Dulaa Senuŋ Baa kono, kaatu wo Tiriliisi Senuŋ foloo be looriŋ ne hani saayiŋ. 9 Ñiŋ ka saayiŋ jamaanoo le misaali. A ka a yitandi le ko, batulaa sondomoo te tenkundi noo la ka bo niŋ beeyaŋ sadaalu niŋ sadaa koteŋolu la. 10 Wo yaamaroolu be dendiŋ hadamadiŋ baloo kuwolu doroŋ ne la. Ì be ko domori feŋolu niŋ miŋ feŋolu, aniŋ seneyandiri siifaa jamaa. Ñiŋ yaamaroolu ye semboo soto le fo janniŋ batuñaa kutoo be naa la. 11 Kabiriŋ Kiristu naata finti ǹ ye piriisi kuntii baa ti, kuu betoolu to, mennu naata ǹ ye, a naata niŋ Tiriliisi Senuŋo le la, meŋ na kuwo warata ka tambi wo tiriliisi tambilaa la, aduŋ ñiŋ tiriliisoo le timmata. A maŋ dadaa niŋ hadamadiŋ buloo la, waraŋ ñiŋ duniyaa daaroo la. 12 Kiristu dunta Dulaa Senuŋ Baa kono siiñaa kiliŋ doroŋ ne, moolu bee ye. A niŋ baakotoŋolu yeloo niŋ ninsiriŋolu yeloo maŋ duŋ jee, bari a dunta a kono niŋ a faŋo yeloo le la, aduŋ a ye badaa-badaa kiisoo naati ǹ ye. 13 Luwaa to nunto, ka baakotoŋolu yeloo, ninsituuraalu yeloo niŋ ninsiriŋolu seebuutoo sariŋ-sariŋ moo seneyaabaloolu kaŋ, wolu le ka moolu seneyandi ka bo ì la seneyaabaliyaa to. 14 Wo to, Kiristu yeloo duŋ, meŋ na kuwo warabaata beeyaŋ sadaalu yeloo ti! Ka bo niŋ badaa-badaa Nooroo la, a ye a faŋo dii sadaa ti, sootaari te meŋ na. Wo le ye a tinna a yeloo ka ǹ sondomoolu seneyandi ka bo baara nafantaŋolu kono, fo ǹ si Alla baluuriŋo batu noo. 15 Kiristu keta kambeŋ kutoo kanjurilaa le ti moolu ye, mennu kumandita ka badaa-badaa keetaa soto, fo ì si ñiŋ baluwo soto, meŋ laahidita nuŋ. A la saayaa keta kumakaaraŋo le ti moolu ye, mennu ye junuboo ke kambeŋ foloo koto. 16 Taalaa la sotofeŋolu talaaroo to, a faŋo ye meŋ talaañaa yaamari, wo talaaroo te ke noo la, niŋ a la saayaa kuwo maŋ koyi foloo. 17 Kaatu wo yaamaroo ka semboo soto waatoo doroŋ ne la, niŋ a maarii faata. A buka nafaa soto noo niŋ moo be baluuriŋ, meŋ ye a ke. 18 Wo le ye a tinna hani kambeŋ foloo faŋo maŋ semboo soto, niŋ yeloo te jee. 19 Biriŋ Musa ye Luwaa la yaamaroolu bee bankee moolu bee ye, a ye ninsiriŋolu yeloo niŋ baakotoŋolu le yeloo taa, a ye ì niŋ jiyo ñaami. Bituŋ a ye a sariŋ-sariŋ Luwaa Kitaaboo kaŋ, aniŋ moolu bee, ka bo niŋ siisiliŋñaama buloo la, boorajulu wuleŋo tarata meŋ bala. 20 Kabiriŋ a be a kaŋ, a ko: “Ñiŋ ne mu kambeŋo yeloo ti, Alla ye ali yaamari meŋ na.” 21 Wo ñaa kiliŋo la, a ye yeloo sariŋ-sariŋ Tiriliisi Senuŋo fanaa kaŋ ne, aniŋ jooraŋolu bee, ì suulata mennu la Alla batoo kono. 22 Tooñaa, moo si a fo ko, Luwaa la karoo la, feŋ-wo-feŋ ka seneyandi niŋ yeloo le la, aduŋ niŋ yeloo maŋ boŋ, junube yamfoo te soto la. 23 Wo to, ñiŋ feŋolu mennu mu Arijana feŋolu misaaloo ti, a kummaayaata le ka ì seneyandi niŋ sadaalu la. Bari Arijana feŋolu faŋolu suulata le ka seneyandi niŋ sadaalu la, mennu beteyaata ñinnu ti. 24 Kaatu Kiristu dunta Dulaa Senuŋ Baa meŋ to, wo maŋ dadaa hadamadiŋo buloo la. Wo Dulaa Senuŋ doo mu ñiŋ tooñaa faŋo le misaaloo ti. Kiristu taata Arijana faŋo le kono, saayiŋ a be looriŋ Alla ñaatiliŋo la ntolu ye jee. 25 A maŋ taa Arijana kono ka a faŋo dii sadaa ti waati niŋ waati, ko piriisi kuntii baa ka duŋ Dulaa Senuŋ Baa kono ñaameŋ saŋ-wo-saŋ, a niŋ beeyaŋ yeloo, meŋ maŋ ke a faŋo taa ti. 26 Niŋ a keta wo ñaama, Kiristu ñanta toora la nuŋ siiñaa jamaa, biriŋ duniyaa foloodulaa to. Bari ko a keta ñaameŋ, a naata siiñaa kiliŋ doroŋ ne ñiŋ luŋ labaŋolu kono, fo a si junuboo bondi ka bo niŋ a faŋo la saayaa la, biriŋ a ye a faŋo dii sadaa ti. 27 Tooñaa le mu, moo-wo-moo ñanta faa la siiñaa kiliŋ ne, wo koolaa kiitiyo si naa. 28 Wo ñaa kiliŋo la, Kiristu fanaa keta sadaa ti siiñaa kiliŋ ne, ka moo jamaa la junuboolu bondi. A be naa fulanjanke le, bari wo te ke la junuboo la kuwo ti, bari ka moolu kiisa, mennu be i yillaariŋ baake ate ma.
101 Musa la Luwaa mu niiniyo doroŋ ne ti kuu betoolu to, mennu be naa la. Wo kamma la, a te wo moolu timmandi noo la, mennu ka sutiyaa Alla la ka bo niŋ beeyaŋ sadaalu la, ì ka tu mennu bondi la saŋ-wo-saŋ. 2 Niŋ a ye a tara, wo sadaaboo si ì timmandi noo, fo ì te ñiŋ sadaaboo bula la baŋ? A koyita le ko, niŋ wo moolu seneyandita fokabaŋ, ì sondomoolu te ì tuumi noo la feŋ na kotenke. 3 Bari wo sadaalu mu saŋ-wo-saŋ hakili bulandiraŋo le ti junuboo la kuwo to, 4 kaatu ninsituuraalu yeloo niŋ baakotoŋolu yeloo te junuboolu bondi noo la. 5 Wo kamma la, biriŋ Kiristu naata ñiŋ duniyaa kono, a ko Alla ye ko: “Ite buka seewoo beeyaŋ sadaalu la, aniŋ siimaŋ sadaalu, bari i ye baloo parendi n ye le. 6 I maŋ ñiŋ kaniŋ ka jani sadaalu bondi, waraŋ junube kafarilaŋ sadaalu. 7 Bituŋ n kumata ko, ‘M fele! N na Alla, n naata le ka i la lafoo taamandi. N naata ka kuwo ke, meŋ safeeta n na kuwo to Luwaa Kitaaboo kono.’ ” 8 Kiristu la ñiŋ kumoolu kono Alla ye, a ko folooto ko, “I maŋ ñiŋ kaniŋ, ka beeyaŋ sadaalu bondi, waraŋ siimaŋ sadaalu, jani sadaalu waraŋ junube kafarilaŋ sadaalu, wolu buka i seewondi.” Ali ye a loŋ ne ko, ñinnu bee mu kuwolu le ti, Musa la Luwaa ye mennu londi. 9 Wo kumoolu koolaa, Kiristu naata ñiŋ kafu ko, “M fele, n naata le ka i la lafoo taamandi.” Wo siloo la, a ye kuwolu bondi le, mennu be dendiŋ kambeŋ kotoo la, ka ì jooseyi kambeŋ kutoo la. 10 Ka bo niŋ Alla la ñiŋ lafoo le la, ntolu naata seneyaa, kaatu Yeesu Kiristu ye a baloo dii sadaa ti moolu bee ye le, siiñaa kiliŋ. 11 Piriisi-wo-piriisi ka loo a la dookuwo la le luŋ-wo-luŋ, ka tu sadaalu bondi la, mennu nene te junuboolu bondi noo la. 12 Bari biriŋ Kiristu ye a faŋo dii junube kafarilaŋ sadaa ti, a ye a ke siiñaa kiliŋ doroŋ ne la. Bituŋ a siita Alla bulubaa karoo la, 13 a be tu la daameŋ, fo a jawoolu ye ke a siŋ looraŋo ti. 14 Ka bo niŋ wo sadaa kiliŋo le la, a ye badaa-badaa timmandiroo dii moolu la, mennu seneyandita. 15 Noora Kuliŋo fanaa ka ñiŋ kuwo seedeyaa ǹ ye le, Maariyo ye meŋ fo ko: 16 “M be kambeŋ kutoo meŋ siti la n niŋ ì teema, niŋ wo luŋolu tambita, a be ke la ñiŋ ne ti: M be n na yaamaroolu ke la ì hakiloolu kono le, ŋa a safee ì sondomoolu bala.” 17 Wo to le a ye ñiŋ kafu ko: “N hakiloo te tara la ì la junuboolu niŋ kuu kuruŋolu kaŋ kotenke.” 18 Saayiŋ, junube yamfoo sotota daameŋ, ka sadaa bo junube kafarilaŋo ti, wo te soto la jee kotenke. 19 Wo to baadiŋolu, ŋà dankeneyaa soto le ka duŋ Dulaa Senuŋ Baa kono ka bo niŋ Yeesu yeloo la. 20 A ye sila kutoo yele ǹ ye meŋ ka baluwo dii ka bo niŋ ridoo la, wo le mu a baloo ti. 21 Baawo ŋà ñiŋ piriisi kuntii baa le soto, meŋ ka Alla la dimbaayaalu mara, 22 wo to ali ŋà sutiyaa Alla la niŋ sondome betoo la, meŋ be faariŋ lannoo la, dankeneyaa kono. A yeloo sariŋ-sariŋo si ǹ sondomoolu seneyandi fo ì kana ǹ tuumi noo feŋ na, aduŋ m̀ balajaatoolu si kuu niŋ jii senuŋo la. 23 Ali ŋà mutaroo ke bambandinke jikoo la, ŋà meŋ na kuwo seedeyaa, kaatu meŋ ye laahidoo dii ǹ na, wo foroyaata le. 24 Aduŋ ali ŋà m̀ miira, ǹ si ñoo hamendi noo ñaameŋ kanoo la, aniŋ kuu bete kewo. 25 Ǹ kana ǹ ñaa kaasi ǹ na beŋo la ñoo kaŋ, ko doolu daajikoo be ñaameŋ, bari ali ŋà ñoo wakiilindi, baawo ali ye a je le, Maariyo la naa luŋo be sutiyaa kaŋ ne. 26 Ǹ na tooñaa londiŋ koolaa, niŋ ǹ tawuta ka junuboo ke, junube kafarilaŋ sadaa koteŋ te ǹ ye jee. 27 Wo noo to kiitii koleŋ baa doroŋ ne be pareeriŋ ǹ ye, aniŋ dimbaa jawu baa meŋ be balannaalu kasaara la. 28 Moo meŋ ye Musa la Luwaa tiñaa, wo ñanta faa la le, niŋ wo kuwo loota seede fula waraŋ seede saba la seedeyaa la. Balafaa te soto la jee. 29 Wo to, wo maarii duŋ, meŋ jututa Alla Dinkewo la fo a ye a yeloo dori a siŋo koto, kambeŋ kutoo yeloo meŋ ye a seneyandi? Wo maarii la kuluuroo duŋ, meŋ ye Alla la Nooroo neŋ, Nooroo meŋ ye hiinoo dii a la? 30 Ŋà ate loŋ ne, meŋ ye ñiŋ fo ko, “Julujoo mu nte le taa ti, m be a joo la le.” Aduŋ a be safeeriŋ fanaa le ko, “Maariyo be a la moolu le kiitindi la.” 31 Ka duŋ Alla baluuriŋo buloo kono, wo mu silaŋ kuu baa le ti. 32 Ali ali hakiloo bulandi wo luŋolu la, mennu tambita nuŋ, ali ye muñoo niŋ kata kuu baalu mennu ke tooroolu kono, kabiriŋ Alla la maloo naata mala ali sondomoo kono. 33 Waatoo doolu la, ì ka ali neŋ kenebaa to, ì ka ali toorandi. Ali doolu ka kafu moolu ma le, mennu toorandita wo ñaama. 34 Ali ka balafaa bunjawutonkoolu ye le, aduŋ ali seewootoo ka soŋ ali la sotofeŋolu buusoo la le, kaatu ali ye a loŋ ne ko, sotofeŋ bete baa be pareeriŋ ali ye, meŋ be tu la fo abadaa. 35 Wo to, ali kana ali la jiki baa fayi, meŋ ye tinee baa soto. 36 Ali suulata wakiiloo le la, fo ali si Alla la lafoo ke noo, aniŋ ka a la laahidoo soto, 37 ko a be safeeriŋ ñaameŋ: “Ñaato domandiŋ, ate meŋ be naa kaŋ, a be naa la le, a te mee la. 38 N na moo tilindiŋo be baluu la le, ka bo niŋ lannoo la. Bari niŋ silaŋo ye a badalindi, n niyo te seewoo la a la kuwo la.” 39 Bari m̀ maŋ ke wo moolu ti, mennu ka badali, ì ye kasaara. Wo noo to, m̀ mu lannamoolu le ti, mennu be tanka la ka duŋ badaa-badaa baluwo kono.
111 Lannoo mu muŋ ne ti? Wo mu ka laa bambandinke kuwo la, i jikita meŋ na, aniŋ ka kuwo muta tooñaa ti, i buka meŋ je. 2 Ka bo niŋ lannoo le la, m̀ mumuñolu ye seedeyaa betoo soto Alla ñaatiliŋo la. 3 Ka bo niŋ lannoo le la, ŋà fahaamuroo soto alihawaa la kuwo to ko, a daata ka bo niŋ Alla la kumoo le la, aduŋ feŋolu mennu ka je, wolu daata ka bo niŋ feŋ jebaloolu la. 4 Ka bo niŋ lannoo le la, Haabiila ye sadaa betoo bondi Alla ñaatiliŋo la, ka tambi Kaabiila taa la. Ka bo niŋ wo la, Alla ye a muta moo tilindiŋo ti, aduŋ a ye seedeyaa betoo ke a la kuwo to, biriŋ a sonta a la sadaa la. Haabiila faata ñaa-wo-ñaa, bari a la lannoo kamma la, a la kuwo ka tu fo la le hani saayiŋ. 5 Ka bo niŋ lannoo le la, Enoki bota duniyaa kono, a maŋ saayaa nene. Bari “a yeemanta, kaatu Alla le ye a samba.” Janniŋ wo be ke la, a ye seedeyaa soto le ko, a ye Alla kontaanindi le. 6 Alla te kontaanindi noo la lannoo kooma, kaatu moo-wo-moo meŋ lafita ka sutiyaa Alla la, wo maarii ñanta laa la le ko, Alla be sotoriŋ ne, aduŋ a ka moolu joo le, mennu ka a ñini baturoo kono. 7 Ka bo niŋ lannoo le la, Nuha ye Alla la dandalaaroo muta kuwolu to, mennu maŋ je foloo. A ye kuluŋ baa dadaa ka a la dimbaayaa kiisandi. Ka bo niŋ a la lannoo le la, duniyaa naata halaki, aduŋ Nuha naata wo tiliŋo soto le, meŋ ka naa ka bo niŋ lannoo la. 8 Ka bo niŋ lannoo le la, Iburayima ye Alla la yaamaroo muta, kabiriŋ Alla ye a kumandi ka taa bankoo to, a be meŋ soto la keetaa ti. A maŋ a taadulaa loŋ ñaa-wo-ñaa, a ye a la suwo bula. 9 Ka bo niŋ lannoo le la, a tarata tumarankeeyaa kono wandi bankoo kaŋ, a ye laahidoo soto meŋ to. A sabatita tiriliisoolu le koto, a niŋ Isiyaaka niŋ Yaakuba, mennu fanaa keta keetaalaalu ti wo laahidi kiliŋo to. 10 A ye ñiŋ ke le, kaatu a be i yillaariŋ saatewo le la, meŋ be looriŋ fondamaŋo kaŋ, a loolaa aniŋ a dadaalaa mu Alla le ti. 11 Ka bo niŋ lannoo le la, Saara faŋo meŋ keebaayaata wuluwo ye, naata semboo soto ka diŋo wuluu, kaatu a laata le ko, Alla foroyaata le, meŋ ye laahidoo dii a la. 12 Wo le ye a tinna kee kiliŋ meŋ baloo maŋ jamfa saayaa la, a naata ke bonsuŋo ti moolu ye, mennu siyaata ko looloolu saŋo santo. Ì be siyaariŋ ko bankumunkoo, ì buka konti noo. 13 Ñiŋ moolu bee faata lannoo le kono. Ì maŋ kuwolu je, mennu laahidita ì ye, bari ì ye ì hayinaŋ dulaa jaŋ ne. Ì sonta le ko, itolu keta tumarankewolu doroŋ ne ti, mennu be manee ñiŋ duniyaa kono. 14 Wo to moolu, mennu ka ñiŋ kuu siifaalu fo, ì ka a yitandi le ko, ì be ì fansuŋ bankoo le ñini kaŋ. 15 Niŋ ì ka i miira wo bankoo le la, ì bota nuŋ daameŋ, wo to ì be seyi noo la le. 16 Bari tooñaa, ì tarata hameriŋ banku betoo doo le la, meŋ beteyaata wo doo ti, kaatu a be Arijana le kono. Wo kamma la, niŋ wo moolu ka Alla kumandi ì la Alla la, Alla maŋ wo muta malu kuwo ti, kaatu a ye saatewo le parendi ì ye. 17 Ka bo niŋ lannoo le la, Iburayima ye Isiyaaka bondi sadaa ti, kabiriŋ Alla ye a kotobo. A pareeta le ka a dinkee kiliŋo bo sadaa ti, a ye laahidoo soto meŋ na kuwo to nuŋ, 18 biriŋ Alla ko a ye ko, “I koomalankoolu be bo la Isiyaaka le bala.” 19 Iburayima laata le ko, Alla si furewolu wulindi noo saayaa kono le. Aduŋ ǹ si a fo noo a la ñiŋ kuwo to ko, Alla ye a diŋo seyindi a ma le ka bo saayaa kono. 20 Ka bo niŋ lannoo le la, Isiyaaka ye neemoo daani Yaakuba niŋ Esawu ye kuwolu to, mennu be naa la siniŋ. 21 Ka bo niŋ lannoo le la, Yaakuba fanaa ye Alla la neemoo daani Yusufa dinkewolu ye, kabiriŋ saayaa sutiyaata a la. A tintinta a la taamaraŋ dokoo kuŋo le kaŋ, biriŋ a be duwaa la ì kiliŋ-kiliŋ naa ye. 22 Ka bo niŋ lannoo le la, Yusufa diyaamuta Banisirayilankoolu ye, janniŋ a be faa la. A ye kuwolu fo ì ye, mennu be ke la ì la fintoo koolaa Misira bankoo kaŋ, aduŋ a ye yaamaroolu dii a furewo la kuwo to. 23 Ka bo niŋ lannoo le la, Musa wuluulaalu maŋ sila ka balaŋ Misira mansakewo la yaamaroo la. Deenaanoo wuluuriŋ koolaa, ì ye a maabo fo kari saba, kaatu ì ye a je le ko, a maŋ ke dindiŋ kenseŋ ti. 24 Ka bo niŋ lannoo le la, biriŋ Musa menta, a balanta ka kumandi Firawoona dimmusoo diŋo la. 25 A ye tombondiroo ke ka kafu Alla la moolu ma ì la tooroolu kono, diina ka baluu junuboo la niidiyaa kuwolu kono, mennu ka yeemaŋ. 26 A laata le ko, malundiroo Alimasiihu la kuwo kamma la, wo le nafaa warata ka tambi Misira bankoo la naafuloolu la, kaatu a ñaa be joo le kaŋ, meŋ ka naa. 27 Ka bo niŋ lannoo le la, a ye Misira bankoo bula. A maŋ sila Misira mansakewo la kamfaa la, bari a tententa niŋ wakiiloo le la, a ye a ñaa loo Alla jebaloo kaŋ ko niŋ a ye a je le. 28 Ka bo niŋ lannoo le la, a ye Maariyo Tambi Tumoo Juuraloo londi, a ye yaamaroo dii ka yeloo sariŋ-sariŋ fo saayaa malaayikoo kana Banisirayilankoolu la konoñaa foloolu maa. 29 Ka bo niŋ lannoo le la, Banisirayilankoolu tambita niŋ Kulunjumbe Baa la ko niŋ ì be banku jaaroo le kaŋ. Bari biriŋ Misirankoolu ye ì nooma, jiyo ye ì kunuŋ. 30 Ka bo niŋ lannoo le la, Yeriko saatewo tata sansaŋolu boyita, kabiriŋ Banisirayilankoolu muruŋ-murunta a la fo tili woorowula. 31 Ka bo niŋ lannoo le la, Rahabu meŋ mu cakoo ti, ye a niyo tanka, biriŋ a ye kullooñinilaalu jiyaa kayiroo kono. A maŋ faa wo moolu kono, mennu maŋ Alla la yaamaroo muta. 32 Nte si muŋ ne fo noo kotenke? Waatoo maŋ soto noo nte ye ka Kideyoni, Baraki, Samuuda, Yefuta, Dawuda, Samuweli, ì niŋ annabiyomoolu la kuwo saata. 33 Ka bo niŋ lannoo le la, ì ye mansoolu la mansayaa buruka, ì ye marali tilindiŋo londi, aduŋ ì naata kuwolu soto, mennu laahidita ì ye. Ì ye jatoolu daa muta, 34 ì ye dimbaa jawoolu faa, ì kanata hawusaroo daa ma. Ì naata sembentuŋyaa ì la sembentaŋyaa kono, ì keta kelejawara baalu ti, mennu jawoolu ye bori baa wutu ì ñaato. 35 Ka bo niŋ lannoo le la, musu doolu naata ì la moolu soto kotenke ka bo saayaa kono. Moo doolu toorandita le, ì maŋ kanadaa ñini, kaatu ì tarata hameriŋ ne ka saayaakoolaa wulindiri betoo soto. 36 Moo doolu be jee, ì ye wolu ñaawali le, aniŋ ì ye ì karawaasi. Ì ye hani neejoloo bula ì doolu la le, aduŋ ì ye doolu soroŋ bunjawoo kono. 37 Ì ye ì doolu kurulabuŋ, ì ye doolu fara fula ti, ì ye doolu faa niŋ hawusaroolu la. Ì doolu ka taama ka taa dulaalu to taariŋ, aduŋ ì tarata feetoofatariŋ saajiikuloolu niŋ baakuloolu doroŋ ne la, fuwaareyaa, bataa aniŋ tooroolu kono. 38 Ì mu moolu le ti, mennu la kuwo tambita ñiŋ duniyaa la. Ì ka tara yaayi la keñewuloolu le kono taariŋ, aniŋ konkoolu kaŋ. Ì ka tara sabatiriŋ berehuwolu niŋ dinkoolu le kono taariŋ. 39 Ñiŋ moolu bee ye seedeyaa betoo le soto ka bo niŋ ì la lannoo la. Bari hani wo ñaa-wo-ñaa, Alla ye laahidoo ke kuwo meŋ to, ì nene maŋ wo soto, 40 baawo Alla ye feŋ bete baa parendi ntolu le ye. Wo to, ì te timmandiroo soto noo la ǹ kooma.
121 Wo to, baawo ñiŋ seedoolu siyaabaata teŋ ne, ì ye m̀ murubeŋ ko minaayoo, ali ŋà ǹ na dunoo bee landi kara la, sako junuboo meŋ ka lafi m̀ muta la. Ali ŋà bori wakiiloo kono boroo la, meŋ be laariŋ ǹ ñaato. 2 Ali ŋà ǹ ñaa loo Yeesu kaŋ, ǹ na lannoo be looriŋ ate le kaŋ, ka bo a foloodulaa ka taa a labandulaa to. A ye yiribantambiloo tooroo muña le, a maŋ a la malu kuwo juubee, kaatu a ñaa be looriŋ seewoo le kaŋ, meŋ parendita a ye, aduŋ a naata sii Alla la mansasiiraŋo bulubaa karoo la. 3 Ali i miira ate la, meŋ ye wo ñoŋ kuwolu muña junubelaalu bulu, mennu ye a koŋ. Wo siloo la ali te bataa la, waraŋ ka jikilateyi. 4 Ali la balaŋo junuboo la, a keloo maŋ futa wo tunkuŋo to foloo, ali si yeloo boŋ daameŋ. 5 Fo ali ñinata wakiilindiri kumoolu la le baŋ, mennu kono Alla ye ali kumandi a diŋolu la? A ko: “N diŋo, kana jutu Maariyo la kuluuroo la, kana jikilateyi, niŋ a ye i jalayi. 6 Kaatu Maariyo ye meŋ kanu, a ka wo le kuluu, aduŋ moo-wo-moo, a ka meŋ muta a diŋo ti, a ka wo maarii buutee le.” 7 Kuluuroo kamma la, ali si muña ñiŋ koleyaa kuwolu la. Wolu ka a yitandi le ko, Alla ye ali muta a diŋolu le ti. Diŋ jumaa le be keriŋ, meŋ faamaa buka a kuluu? 8 Niŋ ali dasata kuluuroo la, meŋ mu diŋolu bee taa ti, wo to ali maŋ ke diŋ foroolu ti, bari jankadiŋolu. 9 Ŋà faalu soto ñiŋ duniyaa kono le. Ì ka ǹ kuluu, aduŋ ǹ ka ì horoma le. Wo to, m̀ Faamaa la kuwo duŋ, ŋà meŋ soto Arijana kono? Ka soŋ ate ma, wo le kummaayaata ka tambi ǹ na duniyaa alifaalu bee la, fo ǹ si baluu tooñaa soto noo. 10 Wolu ka ǹ kuluu le, fo waatindiŋ, ko a beteyaata ì fee ñaameŋ. Bari Alla ka ǹ kuluu m̀ faŋolu la nafaa le kamma, fo ǹ si ǹ niyo soto a la seneyaa kono. 11 Kuluuri-wo-kuluuri ka dimi le a ke tumoo la, aduŋ moo buka kontaani a la. Bari ñaato, moolu mennu kuluuta, a ka ke kayiroo niŋ tiliŋo tinewo le ti wolu ye. 12 Wo kamma la, ali ali bulu lamfuriŋolu bambandi, aniŋ ali kumbaliŋolu mennu maŋ semboo soto. 13 Ali silandiŋolu tembendi ali siŋolu ye, fo namatoo cokoolu kana bo ñoo daa, bari ì si kendeyaa. 14 Ali katoo ke ka kayiroo sabatindi ali niŋ moolu bee teema, aduŋ ali si seneyaa, kaatu moo meŋ maŋ seneyaa, a nene te Maariyo je la. 15 Ali ali hakiloo tu, fo moo kana foo Alla la hiinoo la ali kono, i si a je moo te duŋ na ali kono ko yirisulu kunaŋo meŋ si bataa baa saabu aniŋ ka jamaa nondi. 16 Ali ali hakiloo tu, fo moo kana ke laañooyaa tulunnaa ti ali kono, waraŋ allantaŋo ko Esawu meŋ ye a la dinkee folooyaa makaamoo waafi domori booli kiliŋ na. 17 Ali ye a loŋ ne ko, wo kuwo koolaa, biriŋ a hameta wo neemoo soto la, a faamaa ye a bali wo la le. A maŋ sila soto ka tuubi, hani a ye a daani niŋ ñaajiyolu la. 18 Ali naata konkoo meŋ to, a maŋ ke konkoo ti, moo si meŋ maa noo. A maŋ ke ko Sinayi Konkoo, dimbaa jawoo be daameŋ nuŋ, dibi fiŋ baa, aniŋ foño baa. 19 Kabiriŋ Banisirayilankoolu futata wo konkoo ma, ì ye footaŋ kumakaŋo moyi, aniŋ kumoolu mennu ye ì silandi. Wo kamma la, ì ye daaniroo ke ko, ì maŋ lafi ì moyi la kotenke. 20 Ì maŋ yaamaroo muña noo, meŋ diita ko, “Hani beeyaŋo meŋ ye konkoo maa, a ñanta buŋ na niŋ beroolu le la ka a faa.” 21 Tooñaa, wo jewo keta silaŋ kuu baa le ti, fo Musa naata a fo a kuwo to ko, “Nte silata baake le, fo n ka jarajara.” 22 Bari alitolu naata Siyoni Konkoo le kaŋ, Alla baluuriŋo la saatewo to. Wo saatewo mu wo Yerusalaamu le ti, meŋ be Arijana kono, malaayika kontibaloolu be bendiŋ juuraloo la daameŋ. 23 Ali naata moo senuŋolu la kafoo kono, mennu toolu be safeeriŋ Arijana kono ko, dinkee folooyaa neemoo mu itolu le taa ti. Ali naata Alla le kaŋ, meŋ mu moolu bee kiitindilaa ti, aniŋ moo tilindiŋolu kaŋ, mennu timmandita. 24 Ali naata Yeesu le kaŋ, meŋ mu kanjurilaa ti kambeŋ kutoo ye, a niŋ a yeloo meŋ sariŋ-sarinta. Wo le ka hiinoo la kumoolu fo ka tambi Haabiila yeloo la. 25 Ali ali hakiloo tu, fo ali kana balaŋ wo maarii ma, meŋ be diyaamu kaŋ ali ye. Moolu mennu balanta Musa ma, meŋ ka ì dandalaa duniyaa kono jaŋ nuŋ, wolu maŋ kanadaa soto. Ntolu be kanadaa soto la ñaadii le, niŋ ŋà ǹ ñaa kaasi ate la, meŋ be ǹ dandalaa kaŋ ka bo Arijana kono? 26 Nunto, Alla la kumakaŋo ye bankoo jiijandi le, bari saayiŋ, a laahidita le ko, “Siiñaa kiliŋ koteŋ be naa, n te bankoo dammaa jiijandi la, bari saŋ fatoolu fanaa.” 27 Saayiŋ, kumoolu mennu fota ko, “siiñaa kiliŋ koteŋ,” wolu ye a yitandi koyirinke le ko, daaroo bee meŋ jiijandita, a be yeemaŋ na le, fo a si jooseyi noo feŋ na, meŋ te jiijandi noo la, bari a be tu la le fo abadaa. 28 Wo kamma la, ali ŋà tenturoo dii Alla la, kaatu ŋà mansayaa le soto, meŋ te jiijandi noo la. Ali ŋà Alla batu a ñaama, horomoo niŋ ñaasilaŋo kono, 29 kaatu ǹ na Alla ka muluŋ ne ko dimbaa, meŋ ka kasaaraloo ke.
131 Ali tenteŋ ka ñoo kanu, ko ali la baadiŋyaa hakoo be ñaameŋ. 2 Ali kana ñina ka luntaŋolu jiyaa. Moo doolu sotota le nuŋ, mennu ka luntaŋolu jiyaa, aduŋ ì ye malaayikoolu jiyaa wo kono le, ì maŋ bo a kalama. 3 Ali i miira moolu la, mennu be bunjawoo kono ko niŋ ali niŋ ì be ñoo kaŋ jee le. Aduŋ ali si i miira moolu la, mennu be toora kuwolu kono ko niŋ ali niŋ ì be wo toora kiliŋo le kono. 4 Futuwo si buuñaa alitolu bee kono, aduŋ futuu laaraŋo si seneyaa futuuñoomaalu teema. Alla le be laañooyaa tulunnaalu niŋ jeenelaalu kiitindi la. 5 Ali si fata kodilandiyaa la ali la baluwo kono, ali ye wasa feŋo to, ali ye meŋ soto. Kaatu Alla la kumoo be safeeriŋ ne ko: “N nene te bo la i koto, sako n si i bula i faŋ ye.” 6 Wo kamma la, ǹ si ñiŋ fo noo dankeneyaa kono le ko: “Maariyo le mu n na maakoyirilaa ti, n te sila la. Hadamadiŋolu si muŋ ne ke noo m ma?” 7 Ali hakiloo si bula ali la ñaatonkoolu la, mennu ye Alla la kumoo fo ali ye nuŋ. Ali i miira ì la baluwo la, aniŋ ì ye kuu betoolu mennu saabu. Ali ì la lannoo kuwo nikiŋ. 8 Yeesu Kiristu mu kiliŋ ne ti kunuŋ, bii, aniŋ fo abadaa. 9 Ali kana soŋ karandiri kuta siifaa bee la, kaatu ì jamaa ka ali filindi le. A beteyaata le, ǹ sondomoolu ye bambandi niŋ Alla la hiinoo la, a kana ke yaamaroolu ti domori kuwolu to. Wolu buka nafaa soto moolu ye, mennu ka ì nooma. 10 Ŋà sadaabodulaa le soto, moolu mennu ka dookuwo ke tiriliisoo kono, ì maŋ siloo soto ka domoroo ke jee. 11 Kaatu wo beeyaŋolu, piriisi kuntii baa ka mennu yeloo samba Dulaa Senuŋ Baa kono junube kafarilaŋo ti, ì ka wolu fintindi daakaa banta le ka ì jani jee. 12 Wo kamma la, Yeesu fanaa toorata saatewo banta le, ka moolu seneyandi ka bo niŋ a faŋo yeloo la. 13 Wo to, ali ŋà taa a kaŋ daakaa banta, ŋà a la malu kuwo muña. 14 M̀ maŋ saatewo soto jaŋ, meŋ be tu la fo abadaa, bari ǹ ñaa be looriŋ saatewo le kaŋ, meŋ be naa la. 15 Wo to, ali ŋà tu jayiroo dii la Alla la, ka bo niŋ Yeesu la. Ñiŋ jayiroo le mu ǹ na sadaa ti, meŋ ka a seedeyaa ko, ate le mu Maariyo ti. 16 Ali kana ñina kuu bete kewo la. Ali si diiroo ke moolu la, mennu be suuloo kono, kaatu wo le mu sadaa ti, Alla seewoota meŋ na. 17 Ali soŋ ali la ñaatonkoolu ma, ali ye ì la yaamaroolu muta. Ì be ali niyolu le kanta kaŋ badaa-badaa baluwo ye, aduŋ ì ñanta ì faŋolu kontibo la le Alla ñaatiliŋo la. Ali siloo dii ì la ka wo dookuwo ke seewoo kono, ali kana ì sunundi, kaatu wo te ali nafaa la. 18 Ali duwaa ntolu ye! Ŋà a loŋ ne ko, m̀ be hameriŋ ne ka baluu, buuñaa kono kuwolu bee to, aduŋ saayiŋ, ǹ sondomoolu maŋ ǹ tuumi feŋ na. 19 M be ali daani la kendeke le ka duwaa n ye, fo n si muru noo naŋ ali kaŋ tariyaake. 20 Alla meŋ ka kayiroo dii, ŋa a daani ali ye le. Ate le ye m̀ Maarii Yeesu wulindi ka bo saayaa kono ka baluu kotenke. Ñiŋ Yeesu naata ke Kantarilaa Baa le ti ntolu ye, a la saajiyolu, ka bo niŋ a faŋo yeloo la, meŋ mu yeloo ti a la badaa-badaa kambeŋo ye. 21 Allamaa Alla ye ali parendi niŋ a la soorifeŋ betoolu la, fo ali si a la lafoo ke. A ye ali ke moolu ti, mennu la kuwo si a seewondi. A si a ke ka bo niŋ Yeesu Kiristu la, tenturoo niŋ jayiroo be meŋ ye fo abadaa. Amiin. 22 Baadiŋolu, ŋa ali daani ka soŋ ñiŋ yaamaroolu la muñoo kono, baawo ŋa ñiŋ kuma dantaŋo doroŋ ne safee ali ye. 23 Ali si a loŋ ko, ì ye m̀ baadiŋ Timoti fintindi bunjawoo kono le. Niŋ a futata juuna, nte niŋ ate be naa la ñoo la le, ka ali kumpabo. 24 Ali ali la ñaatonkoolu kontoŋ n ye, aniŋ Alla la moo senuŋolu bee. Baadiŋolu bee mennu bota Italiya tundoo kaŋ, ì be ali kontoŋ na. 25 Alla la hiinoo ye tara ali bee fee.