1 Timoti
11 Nte Pawulu, Kiristu Yeesu la kiilaa ka bo niŋ Alla la yaamaroo la, meŋ mu ǹ na Kiisandirilaa ti, aniŋ Kiristu Yeesu, meŋ mu ǹ jikoo ti, 2 m be ite Timoti kontoŋ na, n dinkee tooñaa lannoo kono. Hiinoo, balafaa aniŋ kayiroo be i fee, ka bo Alla bulu, m̀ Faamaa, aniŋ Kiristu Yeesu, m̀ Maariyo. 3 M be i daani la ko ŋa a ke nuŋ ñaameŋ, kabiriŋ m be taa kaŋ Makedoniya, i si tu Efesus saatewo kono, fo i si moo doolu dandalaa, ì kana karandiri ke, meŋ niŋ karandiri tooñaa maŋ ke kiliŋ ti. 4 I si a fo ì ye, ì kana tara tuukuriŋ taaliŋ kenseŋolu niŋ bonsuŋ saatari bambaloo kaŋ, mennu ka ñoosaboo naati, bari ì buka Alla la dookuwo yiriwandi, meŋ be dendiŋ lannoo la. 5 Ǹ na yaamaroo la daliiloo mu kanoo le ti, meŋ ka bo sondome senuŋo kono, sondometantaŋ betoo, aniŋ lanna tooñaa. 6 Doolu jenketa wo kuwolu la le, aduŋ ì ye ì ñaa tiliŋ kuma kenseŋ foo la. 7 Ì be hameriŋ ka ke Luwaa karammoolu ti, bari ì ka kuwolu mennu fo, waraŋ ì ka mennu bambandi, ì maŋ ì fahaamu hani domandiŋ. 8 Ŋà a loŋ ne ko, Luwaa beteyaata le, niŋ moo ye a taamandi a ñaama. 9 Ŋà ñiŋ fahaamu le ko, a maŋ londi moo tilindiŋolu ye, bari a londita luwaantaŋolu niŋ luwaa tiñaalaalu le ye, allantaŋolu niŋ junubelaalu, aniŋ seneyaabaloolu niŋ moo kosoriŋolu ye. A londita moolu le ye, mennu ka ì wuluulaalu faa, aniŋ moofaalaalu, 10 laañooyaa tulunnaalu, luutikankewolu, moo suuñaalaalu, faniyaa folaalu, aniŋ moolu mennu ka i kali faniyaa kaŋ, aniŋ mennu ka kuu-wo-kuu ke, meŋ niŋ karandiri tooñaa maŋ taa ñoo la. 11 Alla meŋ jarita jayiroo bee la, a ye ñiŋ karandiri tooñaa karafa m ma kibaari betoo le kono, meŋ ye a la semboo niŋ waroo yitandi. 12 N ka Kiristu Yeesu tentu le, m̀ Maariyo meŋ ye n sembentuŋyaa, kaatu ate ye m muta moo foroyaariŋo le ti, aduŋ a ye n tomboŋ a la dookuwo le ye. 13 A ye ñiŋ ke nte ye le, hani n keta tooñeeri kumafolaa ti nuŋ ñaa-wo-ñaa, toorandirilaa aniŋ fitinamoo. Bari balafaa diita n na le, kaatu ŋa wo ke lombaliyaa niŋ lannabaliyaa le kono. 14 M̀ Maariyo la hiinoo warata nte kaŋ ne, n naata lannoo niŋ kanoo soto Kiristu Yeesu kono. 15 Tooñaa kumoo fele, meŋ jarita ka muta: Kiristu Yeesu naata duniyaa kono le ka junubelaalu kiisa, aduŋ nte le mu junubelaalu bee kuntonkoo ti. 16 Bari balafaa diita n na ñiŋ daliiloo le kamma la, fo Yeesu Kiristu si a la muñoo bee yitandi nte kono, junubelaalu bee kuntonkoo, aduŋ n na kuwo si ke misaaloo ti moolu bee ye, mennu be naa laa la ate la ka badaa-badaa baluwo soto. 17 Jayiroo be badaa-badaa Mansoo le ye, meŋ buka faa, aduŋ moo buka a je. Horomoo niŋ jayiroo be ate Alla kiliŋo le ye fo abadaa. Amiin. 18 N dinkewo Timoti, ŋa ñiŋ yaamaroo le dii i la, meŋ niŋ kiilaariyaa ñaatokumoolu taata ñoo la, mennu fota i kunto nuŋ. Wo kumoolu nooma ka kele betoo kele, 19 i kana sondometantaŋ betoo niŋ lannoo bula. Moo doolu ye ñinnu fayi le, wo le ye a tinna ì la lannoo kasaarata. 20 Himeneyu niŋ Alesanda be wo moolu le kono, ŋa ì dii Seetaanoo la ka ì kuluu, fo ì kana tooñeeroo ke kotenke.
21 Foloo-foloo, ŋa yaamaroo dii le ka daaniroo niŋ duwaa ke, ka duwaa moolu ye, aniŋ ka tenturoo ke moolu bee la kuwo to, 2 sako mansoolu niŋ kantiyolu, fo ǹ si baluu noo kayiroo niŋ tenkuŋo kono, ǹ niŋ horomoo, Alla la siloo la. 3 Wo le beteyaata, aduŋ kuu le mu, Alla ǹ na Kiisandirilaa sonta meŋ na, 4 ate meŋ hameta, moolu bee ye kiisoo soto, aniŋ ka londi koyoo soto tooñaa to. 5 Kaatu Alla kiliŋ ne sotota, aduŋ teemafolaa kiliŋ ne sotota Alla niŋ hadamadiŋolu teema. Wo mu Kiristu Yeesu le ti, hadamadiŋo 6 meŋ ye a faŋo dii kumakaaraŋo ti moolu bee ye. Ate mu seedoo le ti, meŋ diita nuŋ a waatoo faŋo la. 7 Wo kamma la, nte tombonta kawandilaa niŋ kiilaa le ti. Ŋa tooñaa le fo, m maŋ faniyaa fo! Nte tombonta ka moolu mennu maŋ ke Yahuudoolu ti, karandi tooñaa niŋ lannoo la kuwo le la. 8 Wo to, niŋ Kiristu la kafoo moolu benta daa-wo-daa, n lafita le, kewolu si ì bulu senuŋolu wulindi santo ka duwaa, kamfaabaliyaa niŋ soosooribaliyaa kono. 9 Aduŋ musoolu la karoo la, n lafita le, ì kana ì paree faŋ yitandoo kamma la, bari ì si ì paree horomoo kono, meŋ niŋ kuwolu si taa ñoo la. Ì kana ì faŋolu ñarandi niŋ deberi ñarandi feŋolu la, waraŋ sanoo, pemoolu, aniŋ sitifeŋ daa koleŋolu la. 10 Bari ì ñanta ì faŋolu ñarandi la niŋ kebaara betoolu le la, mennu beteyaata musoolu ye, mennu la seedeyaa ka Alla horoma. 11 Musoo si karaŋ deyoo niŋ fammajiyo bee kono. 12 Nte maŋ soŋ, musoo ka karandiroo ke, waraŋ ka kaŋo soto kewo kaŋ. A ñanta deyoo le muta la. 13 Kaatu Adama le foloo daata nuŋ, wo koolaa Hawa. 14 Aduŋ Adama maŋ neenee nuŋ, bari musoo le neeneeta, aduŋ a naata ke luwaa tiñaalaa ti. 15 Hani wo, musoo be kiisa la le ka bo niŋ diŋ wuluwo la, niŋ a tententa lannoo kono, kanoo, seneyaa aniŋ faŋ kaañaŋo.
31 Tooñaa kumoo fele: Niŋ moo-wo-moo lafita ka ke kantarilaa ti Yeesu la kafoo ye, a lafita dookuu betoo le la. 2 Kantarilaa ñanta ke la moo le ti, meŋ maŋ sootaaroo soto. A ñanta ke la kewo le ti, meŋ foroyaata a la musoo ma. A maŋ ñaŋ na ke la landatambi moo ti, a ñanta a faŋ muta la le. A ñanta ke la hakilimaa le ti, moo meŋ ka luntaŋolu jiyaa aniŋ meŋ ka karandiroo ke noo. 3 A maŋ ñaŋ na ke la dolominnaa waraŋ fitinamoo ti, bari a ñanta sooneeyaa la le. A kana ke sonkamoo ti, sako kodilandiyo. 4 A ñanta a faŋo la dimbaayaalu mara noo la le. A ñanta a diŋolu kuluu la fammajiyo niŋ buuñaaroo siloo bee le la. 5 Niŋ meŋ maŋ a faŋo la dimbaayaalu mara noo, a be Alla la kafoo topatoo noo la ñaadii le? 6 Kantarilaa maŋ ñaŋ na ke la Yeesu noomalanka kutoo ti, niŋ wo nte a si a faŋ wara noo le, a ye boyi halakoo kono ko Ibiliisa. 7 A ñanta seedeyaa betoo le soto la moolu fanaa kono, mennu maŋ ke Yeesu noomalankoolu ti, fo a kana bula malu kuwo kono, aniŋ Ibiliisa la kutindiŋo. 8 Wo ñaa kiliŋo la, maakoyirilaalu ñanta soobeeyaa la le, ì maŋ ñaŋ na ke la neŋ fula tiyolu ti, dolo jamaa minnaalu, waraŋ mennu ka tinewo ñini tapaleeyaa kono. 9 Lannoo la kuwo meŋ tarata kulloo kono nuŋ, ì ñanta a muta kuu la le, fo ì sondomoo te ì tuumi noo la feŋ na. 10 Ì ñanta kotoboroo soto la le foloo. Niŋ ì ye ì faŋolu yitandi ko, ì maŋ sootaaroo soto, bituŋ ì si naa maakoyirilaa dookuwo ke. 11 Wo ñaa kiliŋo la, niŋ musoolu le mu, ì ñanta jari la buuñaa la le, ì maŋ ñaŋ na ke la kajafirilaalu ti, ì ñanta soobeeyaa la le, ì ye foroyaa feŋolu bee to. 12 Maakoyirilaa kewolu ñanta ke la moolu le ti, mennu foroyaata ì la musoolu ma, ì ye ì diŋolu mara kuu, aniŋ ì la dimbaayaa bee. 13 Moolu mennu ka ì la maakoyiri dookuwo ke kuu, ì be too betoo le soto la ì faŋolu ye, aduŋ ì be fatiyaa la le doroŋ ì la lannoo to Kiristu Yeesu kono. 14 N jikita le ko, a te mee la, m be naa la i kaŋ jee. Hani wo, m be ñiŋ yaamaroolu safee kaŋ i ye le, 15 fo niŋ m meeta, i si a loŋ, moolu ñanta maa la ñaameŋ Alla la dimbaayaa kono, meŋ mu Alla baluuriŋo la kafoo ti, tooñaa la samasiŋo, aniŋ fondamaŋo. 16 A koyita le ko, ǹ na lannoo kulloo warata le: A naata hadamadiŋyaa le kono, a la tiliŋo yitandita ka bo niŋ Noora Kuliŋo le la. Malaayikoolu le ye a je, a la kuwo kawandita nasiyoŋolu kono. Lannoo keta a la kuwo to ñiŋ duniyaa kono, a wulindita ka taa santo, kallankeeyaa kono.
41 Noora Kuliŋo ye a fo seneyaarinke le ko, luŋ labaŋolu kono, doolu be lannoo bula la le, ì ye neeneeri nooroolu nooma, aniŋ seetaani jawoolu la karandiroolu. 2 Ñiŋ kuwolu karandirilaalu mu bunaafayoolu niŋ faniyaa folaalu le ti, mennu sondometantaŋolu kasaarata ko nee kandoo ye mennu keremu. 3 Ì ye futuwo haraamuyandi le, aduŋ ì ka domori feŋ doolu kasiyandi, Alla ye mennu daa fo lannamoolu mennu ye tooñaa loŋ si ì domo, ì niŋ tenturoo. 4 Baawo Alla ye feŋ-wo-feŋ daa, wo beteyaata le. Wo to moo maŋ ñaŋ na balaŋ na feŋ na, bari a si a muta niŋ tenturoo la. 5 I ye a je le ko, Alla la kumoo niŋ duwaa le ye wo domori feŋo seneyandi. 6 Niŋ i ye ñiŋ yaamaroolu fo baadiŋolu ye, i be ke la Kiristu Yeesu la dookuulaa betoo le ti, meŋ ka i daañini niŋ lannoo kumoolu la, aniŋ karandiri betoo, i bulata meŋ nooma. 7 Fata taaliŋ fuuriŋolu ma, mennu niŋ Alla la siloo maŋ taa ñoo la, bari i faŋo kuluu ka yiriwaa Alla la siloo kaŋ. 8 Balajaata kuluuroo ye nafaa soto le domandiŋ, bari ka yiriwaa Alla la siloo kaŋ, wo ye nafaa soto kuwolu bee le to, kaatu a ye laahidoo soto, saayiŋ baluwo ye le, aniŋ baluwo ye, meŋ be naa la. 9 Wo le mu tooñaa kumoo ti, meŋ jarita ka muta! 10 Wo to, ntolu ka dookuwo niŋ katoo ke baake le, kaatu ŋà ǹ jikoo loo Alla baluuriŋo le kaŋ, meŋ mu moolu bee la Kiisandirilaa ti, sako mennu laata a la. 11 Wolu le mu kuwolu ti, i ñanta yaamaroo dii la mennu to, aduŋ i si moolu karandi ì la. 12 Kana soŋ, moo-wo-moo ye jutu i la, i la dindiŋyaa kaŋ. Bari i si ke misaaloo ti lannamoolu ye kumoolu to, maañaa, kanoo, lannoo aniŋ seneyaa. 13 Janniŋ m be naa la, i si tu tuukuriŋ Alla la kumoo karaŋo la moolu ye, kawandoo, aniŋ karandiroo. 14 Kana i ñaa kaasi Alla la soorifeŋo la, meŋ be i kono. A diita i la le ka bo niŋ kiilaariyaa ñaatokumoo la, biriŋ alifaalu la kafoo ye ì buloolu laa i kaŋ. 15 Kana i dahaa ñiŋ dookuwo la, i si tu tuukuriŋ wo kaŋ, fo moo-wo-moo si i la yiriwaa je. 16 I faŋo koroosi, aniŋ i la karandiroo. Ñiŋ kuwolu muta bulu fula la, kaatu niŋ ì ye wolu ke, i be i faŋo tankandi la le, aniŋ moolu mennu ye i la kumoolu moyi.
51 Kana keebaa dooyaa, bari i si a yaamari ko i faamaa. Fondinkewolu yaamari ko i baadiŋolu, 2 musu keebaalu ko i baamaalu, aniŋ foromusoolu ko i baarimmusoolu, seneyaa bee kono. 3 Furuyaamusoolu buuñaa, mennu maŋ maakoyilaa soto. 4 Niŋ furuyaamusoo ye diŋolu soto, waraŋ mamariŋolu, ì ñanta meŋ foloo karaŋ na, wo le mu ka ì faŋo la dimbaayaalu topatoo ko Yeesu noomalankayaa hakoo be ñaameŋ. Dindiŋolu ñanta ì wuluulaalu la ñiiñaa juloo joo la le, kaatu wo le beteyaata Alla ñaatiliŋo la. 5 Furuyaamusu tooñaa, meŋ kiliŋ tuta, a ye a jikoo loo Alla kaŋ, aduŋ a ka tu tuukuriŋ duwaa niŋ daaniroo la, suutoo aniŋ tiloo. 6 Bari furuyaamusoo meŋ be baluuriŋ niidiyaa kono, wo faata le, hani a be baluuriŋ ñaa-wo-ñaa. 7 Wo kuwo bambandi ì ma fo moo kana ì tuumi noo feŋ na. 8 Bari niŋ moo-wo-moo maŋ a la moolu topatoo, sako a faŋo la dimbaayaa, wo maarii ye a koo dii a la lannoo la le, aduŋ ate le jawuyaata ka tambi lannabaloo la. 9 Furuyaamusoolu toosafewo to, musu too kana safee jee, fo niŋ a ye sanji taŋ wooro soto, aniŋ a foroyaata taalaa ma, a keemaa. 10 Aduŋ a ñanta seedeyaa betoo fanaa soto la a kebaaroolu to le: A ye ke moo ti, meŋ ye a diŋolu kuluu kuu, a ye luntaŋolu jiyaa, a ye Alla la moo senuŋolu siŋolu kuu, a ye moolu maakoyi, mennu be bataa kono, aduŋ a ye a faŋo dii dookuu betoo bee la. 11 Kana furuyaamusu dindiŋolu too safee, kaatu niŋ ì balajaatoo la hame kuwolu naata ì kaŋ, ì be jamfa la Kiristu la le, aduŋ ì be lafi la le ka futuu kotenke. 12 Niŋ wo keta, kiitiyo laata ì kaŋ ne, kaatu ì ye ì la laahidi foloo bula le. 13 Aduŋ fanaa, ì be dali la le ka naafa, niŋ ì be yaayi la taariŋ ka bo buŋ ka taa buŋ. A maŋ ke wo dammaa ti, bari ì be ke la koomakumarilaalu ti le, aniŋ moolu mennu ka ì daa bula wandi kuwolu to, ì ka kuwolu fo le, ì maŋ ñaŋ na mennu fo la. 14 Wo le ye a tinna n lafita, furuyaamusu dindiŋolu ye futuu, ì si diŋolu wuluu, ì ye ì la suwo kono topatoo, ì kana siloo dii ǹ jawoolu la ka kuma jawoo fo m̀ ma. 15 Furuyaamusu dindiŋ doolu jenketa le fokabaŋ, ì bulata Seetaanoo nooma. 16 Niŋ Yeesu noomalanka musoo ye furuyaamusoolu soto a la dimbaayaalu kono, a ñanta ì maakoyi la le, fo wo dunoo kana laa Yeesu la kafoo kaŋ. I si a je, wolu si doo koteŋolu maakoyi noo, mennu maŋ maakoyilaa soto. 17 Alifaalu mennu ka Yeesu la kafoo ñaatonkayaa kuu, wolu jarita horomoo niŋ buuñaa la le ko siiñaa fula, sako mennu la dookuwo mu kawandoo aniŋ karandiroo ti. 18 Kaatu Alla la kumoo be safeeriŋ ne ko, “Ali kana ninsoo daa siti, niŋ a be siimaŋ toñonkoo la.” Aduŋ a fota le fanaa ko, “Dookuulaa jarita a la joo la le.” 19 Kana soŋ, kaŋo ye laa alifaa la, fo niŋ wo kuwo loota seede fula waraŋ seede saba la seedeyaa la. 20 Mennu maŋ junube kewo bula, ì jalayi kenebaa to baadiŋolu bee ñaatiliŋo la, fo doo koteŋolu si sila wo kuu siifaalu kewo la. 21 M be i yaamari la kendeke Alla niŋ Kiristu Yeesu ñaatiliŋo la, aniŋ malaayika tombondiŋolu, ñiŋ kuwolu ke faasaaribaliyaa kono, i kana feŋ ke kara kiliŋ na. 22 Kana koronto ka i buloo laa moo kaŋ ka a kerekere Alla la dookuwo ye. Kana duŋ wandi junuboolu kono, bari i si tu seneyaariŋ. 23 Kana jiyo doroŋ miŋ, bari i si wayinoo domandiŋ miŋ i konoo la kuwo kamma la, baawo a ka i maa le waati niŋ waati. 24 Moo doolu la junuboolu jeta koyirinke le, aduŋ ì be finti la kiitiyo to juuna le, bari doolu la junuboolu be finti la ñaato doroŋ ne. 25 Wo ñaa kiliŋo la, moo doolu la kebaara betoolu jeta koyirinke le, bari hani mennu maŋ finti foloo, wolu te tu la maaboriŋ kulloo kono.
61 Baadiŋolu mennu bee be joŋyaa yookoo koto, ì ñanta ì la kuntiyolu horoma la le, ì ye ì buuñaa, fo moo-wo-moo kana jutu Alla too niŋ ǹ na karandiroo la. 2 Niŋ ì ye kuntiyolu soto, mennu fanaa mu baadiŋ Yeesu noomalankoolu ti, ì maŋ ñaŋ na wo ke la siloo ti ka jutu ì la. Wo noo to, ì si katoo kafu ì la dookuwo to ñinnu ye, mennu mu ì baadiŋ kanuntewolu ti. Ñiŋ kuwolu karandi, i ye ì bambandi kendeke. 3 Niŋ moo-wo-moo ye karandiri koteŋ ke, aduŋ a maŋ soŋ m̀ Maarii Yeesu Kiristu la kuma kendoolu la, mennu ka soto niŋ Alla la siloo la, 4 wo maarii mu faŋ wara moo le ti, meŋ maŋ feŋ-wo-feŋ loŋ. A ye hame jawoo le soto ka soosooroo ke, aniŋ ñoosaboo kumoolu to. Wolu le ka kiiliyaa saabu, talaaroo, tooñeeroo aniŋ sobi jawoo, 5 aduŋ ì ka moolu dundi ñoo la le, mennu hakiloolu nakarita, ì maŋ tara tooñaa kaŋ kotenke. Wo moolu ye a miira le ko, Alla la siloo mu naafulu ñiniraŋo le ti. 6 Tooñaa, Alla la siloo mu naafulu baa le ti, niŋ a niŋ wasoo ka taa ñoo la. 7 Ǹ niŋ feŋ maŋ naa ñiŋ duniyaa kono, aduŋ ǹ niŋ feŋ te taa la. 8 Wo to, niŋ ŋà ǹ na domoroo niŋ feetoofatoo soto, ali ŋà wasa wolu la. 9 Bari moolu mennu lafita ka fanka, ì be boyi la marisa kuwo niŋ kutindiŋo kono le. Ì be bula la hame siifaa jamaa le nooma, mennu ka moolu duŋ hakilintaŋyaa niŋ mantooroo kono, aduŋ labaŋo la ì be duŋ na tiñaaroo niŋ kasaaroo le kono. 10 Kaatu kodilandiyaa le mu kuruŋyaa bee suloo ti. Moo doolu mennu la hame kuwo keta kodoo ti, wolu jenketa lannoo siloo la le, aduŋ ì ye ì faŋolu dimindi jawuke niŋ niikuyaa jamaa le la. 11 Bari ite meŋ mu Alla la moo ti, bori ñiŋ kuwolu ma. I si hame tiliŋo la, Alla ñaasilaŋo, lannoo, kanoo, wakiiloo aniŋ mooyaa. 12 Lannoo la kele betoo kele, ì ye badaa-badaa baluwo muta ì bulu fuloo la. Wo mu baluwo le ti, i kumandita meŋ to, biriŋ i ye i faŋo dii a la, ka bo niŋ i la seedeyaa betoo la, seede jamaa ñaatiliŋo la. 13 M be i yaamari la bambandinke Alla ñaatiliŋo la, baluwo bee ka bo meŋ bulu, aniŋ Kiristu Yeesu ñaatiliŋo la, meŋ ye seedeyaa betoo ke Pontiyus Payileti ñaatiliŋo la, 14 ñiŋ yaamaroo muta sootaaribaliyaa kono fo moo kana i tuumi noo feŋ na. A muta fo m̀ Maarii Yeesu Kiristu la finti naŋ waatoo la, 15 Alla faŋo ye meŋ londi. Ate Alla kiliŋo le mu Sembetiyo ti, meŋ jarita jayiroo bee la, Mansoolu la Mansoo aniŋ Maariyolu Maarii. 16 Ate dammaa le buka faa. A be sabatiriŋ mala baa le kono, hadamadiŋo te sutiyaa noo la meŋ na. Moo nene maŋ a je, aduŋ moo nene te a je noo la. Horomoo niŋ semboo be ate le ye, fo abadaa. Amiin. 17 Moolu mennu fankata ñiŋ duniyaa kono, wolu dandalaa fo ì kana ì faŋ wara, waraŋ ka ì jikoo loo naafuloolu kaŋ, jiki te mennu la kuwo to. Wo noo to, ì si ì jikoo loo Alla kaŋ, meŋ ye ǹ na suuloolu bee topatoo siyaarinke ǹ na seewoo ye. 18 Fankamaalu wakiilindi baara bete kewo la: Ì ye diiroo ke kendeke ì fansuŋ lafoo kaŋ, 19 aduŋ ñaato siniŋ wo le be ke la fondamaŋ bambandiŋo ti ì ye, fo ì si baluu tooñaa soto noo. 20 Ite Timoti, kuwo meŋ karafata i ma, i si wo kanta kendeke. Fata allantaŋyaa diyaamu kenseŋo ma, aniŋ soosooroo kuwolu to, ì ka mennu kumandi londoo la, bari a maŋ ke wo ti muumeeke. 21 Baadiŋ doolu jenketa le ka a nooma, aduŋ labaŋo la, ì foota ñiŋ lannoo siloo la le. Alla la hiinoo ye tara ali fee.