ZAK

ZAK

¹ Maam a Zak, Wẽnd la d Soaal a Zezi Krista sõgne, n pʋʋsd buuda sags piig la a yiiba kamba sẽn sẽeg Pa-weere! ² M saam-biisi, ges-y wa sũ-noogo meng-menga, namsg ka tɛka sẽn lʋɩt y zugu. ³ Wala y sẽn mi, y tẽeba sã n pidi la y yɛs y zĩ-yɛnga. ⁴ Sẽn yɛs-a a zĩ-yɛng me tʋmda tʋʋmd sõngo, la yaa woto la y sõmblema na n pid zãnga, bũmb kõn pa sãoogo, bũmb kõn keoos ye. ⁵ Yãmb nin-yend sã n pa tar yam zulunga bɩ a pʋʋs n kos Wẽnd t’a na paame. – Wẽnd kõtame tɩ gale la ne yamleoogo. ⁶ Bɩ a modg n kos ne tẽebo, n ka sãmbdẽ ye; sẽn sãmbda wẽnda mogr koom, sobg sẽn zẽkd la a rãmbdẽ. ⁷ Ned a woto buud da tẽ t’a na n paama bũmb Soaala nengẽ ye, ⁸ t’a raaba teemdame, a soy wã yaa kʋʋma. ⁹ Saam-biiga sẽn yaa naong soab kɩdem t’a zug na n zẽkame; ¹⁰ arzɛk soaba me gũ a zug sulugri t’a na n looga wa mo-puugu. ¹¹ Wĩndg puka ne a waolgo n kʋɩɩs moogo t’a puug sʋʋge, t’a neerma wẽneg n sãam. Boto me la arzɛk soab raab wagla na n sãam-a. ¹² Zu-noog soaba la sẽn tõoga kʋɩɩbgo! A sã n tõog kʋɩɩbgo n puk a sõmblem, a paamda vɩɩm dolb ning Wẽnnaam sẽn kãab sẽn nong-b bãmba. ¹³ Kʋɩɩbg wakato bɩ ned ba a ye ra saag n yeele: yaa Wẽnd n kʋɩɩbd maam. Wẽnd pa baood wẽnga, Wẽnd pa kʋɩɩbd ned ye. ¹⁴ Yaa ned kam fãa raab wẽng n takd-a, n belgd-a. ¹⁵ Raab wẽnga sã n dɩk pʋga, yaa yel-wẽnd la a roagda, la yel-wẽnd sã n kũmd dogem, yaa kũum la a roagda. ¹⁶ Da kẽ-y moog ye, m neb sõma! ¹⁷ Kũun ning fãa sẽn be yõodo, kũun sẽn pid kũun fãa yita yĩngri soaba nengẽ; a yita d Ba ning sẽn pida ne vẽenema nengẽ. Bãmb pa mi teengo, bãmb pa mi tekre ba bilfu. ¹⁸ B tʋlg n doga tõnd ne b sɩd gomde, b tʋlgame tɩ d yɩ wa bõn-naandsa fãa bõn-dẽenga. ¹⁹ Ade, m saam-biisi, m sẽn nong wa fãa-fãa: bɩ ned kaam fãa modg n yɩ tʋʋlg ne kelgre la maasg ne leokre la sũ-fõore. ²⁰ Ned sẽn basd a sũur tɩ fudgdẽ, ka maand Wẽnd sẽn dat ye. ²¹ Dẽ yĩnga zãag-y meng ne rẽgd buud fãa, ne wẽng buud fãa sẽn kell y sũurẽ, la sak-y n deeg Wẽnd Gomdã sẽn bʋd y sũurẽ n tõe n fãag y sɩɩse. ²² Tũ-y Gomda sẽn yet tɩ y maan a soaba. Da yɩɩ-y kelgdb bala n wa belg y mens ye! ²³ Sẽn kelgd-a Gomdã n yaool n pa tũudĩ, wẽnda ned sẽn get a neng nin-gɛtgẽ. ²⁴ A sẽn ges n loog la a sẽn wẽneg n yĩm a sẽn ya a soaba. ²⁵ Ned ninga sẽn gãda la a tabend Noor ninga sẽn wata ne burkĩndlem menga, a sã n pa yĩmd-a, a sã n yik n tũud-a zãng-zãnga, yẽ soab na n yãee sũ-noogo. ²⁶ Ned sã n tẽed t’a yaa Wẽnd tũud akɩka n yaool n ka loet a zelemde, a belgda a menga, la a tũudma pa tũudem ye. ²⁷ Wẽnnaam d Ba wã tũudem akɩka la woto: kɩɩb bɩ la pʋg-kõap yell gesgo, la b zu-loees yolsgo n paas zãag-m-meng ne zamaana rẽgd buud fãa.

¹ M saam-biisi, ad-y bak ned ne a to ka le tõe n zĩndi, d sã n tẽed Soaal a Zezi Krista ne pẽgr kãseng ning b sẽn paam a soaba ye. ² D mak wala yãmb tigma taaba tɩ ned wa ta ne sãnem nug-bĩng a nugẽ la a yer karfo, tɩ naong soab me wẽneg n wa ne fu-kʋɩdse, ³ tɩ yãmb wudg n seg fu-neeba soaba, n yeel-a: «Yãmb wa zaoond ka, waoora zĩigẽ» n yaool n yeel naong saoba: «F rat bɩf yals yĩngri, f rat bɩ f zĩnd tẽng ka.» ⁴ Ka yãmb marsã n bakd ned ne a to la y tũud y tags-goalma? ⁵ Kelg-y, m saam-biisi m sẽn nong ne m sũur fãa, ka Wẽnd n tʋlg tɩ dũni wã sẽn boond tɩ naong rãmba lebg arzɛk rãmb b tẽebẽ la b lebg Arzãn Rĩunga yõod dɩtba wala Wẽnd sẽn kãab b zo-rãmba laa? ⁶ Sã n ya yãmba, yãmb pa nand naong rãmb ye! Mik-y yaa arzɛk rãmbã n namsd yãmba. Bãmb n vuud yãmb n digd bʋʋd zĩigẽ. ⁷ Bãmb n sãamd yʋ-sõng ning b sẽn pʋd yãmbã; ⁸ Bãng-y tɩ y sã n deegd noor ning b sẽn kõ yãmbã, tɩ Sebr sõng boond tɩ no-kãsenga: «Nong f to wala f menga, y maanda neere.» ⁹ La y sã n be tẽngre n bakd ned ne a to, y maanda yel-wẽnde, la y na n dɩɩ taale, tɩ y tõdgda Noorã. ¹⁰ Ned sã n deeg Noora zãng la bala, bũmb bilfr bal la a bas yã, ad-y yaa Noora zãng taal la a rɩ yã tɩ b na n sok-a. ¹¹ Bãng-y tɩ yaa sẽn yeela: «Da rɩk f to pagã,» yẽ soab n yeele: «Da kʋ ned ye.» Fo sã n zãgs yoobo, n yaool n kʋʋda, f baas n yaa Noora tõata. ¹² Gom-y la vɩɩnd-y wa ned sẽn ya burkĩna. ¹³ F ka zoet f to nimbãanega, b kõn zoe fo me nimbãanega n kao f bʋʋd ye; sẽn tara nimbãan-zoeere, b pa le kẽesd yẽ soab bʋʋd ye. ¹⁴ M saam-biisi, nin kãnga goama bee võor bi: «Ad-y m tara tẽebo,» n yaool n ka tʋʋm sõma neda; tẽeba a ye tõe n fãag-a lame bi? ¹⁵ Wala f saam-biiga, dao bɩ pag sã n zĩ a kãre, n ka tar fɩ n ningd a noorẽ, ¹⁶ tɩ yãmb nin-yend wa yeel-a: «Kul ne laafi, bao bugum n woode, rɩ n pid f pʋga» a sã n ka sõng a yĩnga ne a sẽn tar bũmb ninga tʋʋmna, a goama tara nao bi? ¹⁷ Tẽeba nengẽ me yaa boto. Tʋʋm-sõma sã n ka naage tẽeba yaa tẽeb kɩɩnga. ¹⁸ Yaa woto la d tog n gome: «Daoa, fo tara tẽebo tɩ mam ya tʋʋm-sõma neda, wilg maam f tẽeba sẽn ka naag ne tʋʋm-sõma wã, t:i sã n ya maam yaa m tʋʋm-sõma wã n pukd m tẽebo. ¹⁹ Fo tẽedame tɩ Wẽnnaam yaa b ye bala? F tẽeb yaa sõmbo, la bãng tɩ Sʋtãamba me tẽeda boto n baas n zĩ ne rigbu. ²⁰ Yam-kaoolg soaba, f ratame n bãng tɩ tẽeb sẽn ka naag ne tʋʋm sõma yaa tẽeb faoogo?» ²¹ A Abraam, d fãa yaabã paamame t’a yell maneg ne bõe? Yaa a sẽn sak n dɩk a biig a Izaak n na n maan maoong n kõ Wẽnnaama. ²² Dɩlla a Abraam tẽeba ra naaga ne tʋʋm sõma la bãmb n kɩt t’a lebg sõng zãnga. ²³ Yaa woto me la Sebr sõng gomda pid yã: a Abraam tẽe Wẽnnaam tɩ Wẽnd maneg a yelle, tɩ b na n bool-a tɩ Wẽnd zoa. ²⁴ Y ne-la, yaa ne tʋʋm sõma la ninsaal paamd a yell manegre, ka ne tẽeb bal ye. ²⁵ La pu-yoodr a Raab me, yaa tʋʋm-sõma n wa ne a yell manegre: a reega b sẽn tʋʋm b rãmbã la sõng-b-la ne sor a to tɩ b tũ n paam n põse. ²⁶ Yaa wala yĩnga sẽn lebgd kũum sɩɩga sã n yi n bas-a. Yaa boto me ne tẽebo, tʋʋm-sõma sã n ka naage, yaa bõn-kɩɩnga.

¹ Bɩ yãmb sʋka, sẽn dat-b n lebg karen-saam-dãmba sõor da yɩ wʋsg tɩ loog ye. Karen-saamba sẽn na n wa ne bũmb ning yaa paas d bʋʋda toolem bala. ² D da yĩm tɩ d fãa gill beegdame ye. Ned sã n pa gomd n yõsda, yẽ la nin sõngo, yẽ soab tõe-la a yĩnga zãnga. ³ D sã n ningd salbr wiidi noore yaa sẽn na n yɩlẽ tɩ b mensa sak n tũ b sẽn datẽ. ⁴ Yaa boto me ne koom kogendã: b bedrema sẽn zem to-to, sobg ning sẽn tusd-ba sẽn ya to-to, yaa ne bũmb sẽn ya mɛdg bala la b soaalba tõe tɩ b kẽn tɩrga. ⁵ Zelemd me yaa bõn-mɛdga la a tõee yel-bɛda. Ya bugum sẽn paoode n yaool n tõe tɩ weooga fãa dɩ bõaga. ⁶ Zelemd yaa tõnd yĩnga wilga la a me yaa bugum n pid ne wẽnem. A rẽgemda tõnd yĩngã, a rɩta d vɩɩma zãnga la a moka a bugma bugum yiri. ⁷ Ninsaal ne a zelemda tõogame, la a ket n tõeeme n maan a sẽn dat ne we-rũmsi, bõn-yɩgdi, bõn-vuudi, koomẽ rũmsi. ⁸ Ya zelemd bal la ninsaal ka tõoge; a ka mi vʋʋs ne sãoong ye la a pida ne zẽnem sẽn ka mi sugr ye. ⁹ D sã n tar-a n pẽgd d Soaala la d Ba, d tar-a lame n tʋʋsd ninsaal sẽn tar Wẽnnaam wẽnego. ¹⁰ Zelemda naagame n yiisd pʋlem nood la kãab-wẽnse. Yaool n ka tog n yɩ boto ye, m saam-biisi. ¹¹ Bõe ko-bunnem n naag n tãoosd zĩig a ye, ko-sõng la ko-beedo? ¹² Kankang tõe n woma kɛgl bi: bugsuntung tõe n woma kankam bi? Yaa wa mogra ko-menesendã sẽn ka tõe n yɩ ko-noogã. ¹³ Ãnda n be yãmb sʋkã n yet t’a mi-la a menga la a mii gũusgu? A sẽn yet t’a vɩɩma yaa sõmbã, a wilg tʋʋm niyns a sẽn tʋme tɩ b kõt a tõog-m-menga la a sũ-bʋgsma kaseto. ¹⁴ A sũura sã n wɩka ne sũ-kiiri la zab-taasem bɩ a gũus n da wa sak wakre la zirẽ-beed ye. ¹⁵ Fo sã n yagd zirẽ n na n kõ f meng bʋʋm, bãng tɩ yam kãng ka yit yĩngri soaba nengẽ ye, a yaa tẽng zug yam, a yaa rũng bɩ Sʋtãan dẽnna; ¹⁶ Sũ-kiir la zab-taasem kedbda yɛla la b wata ne yel-wẽnde. ¹⁷ Fo sã n tar Yĩngr Soaba sẽn dat-f ne zʋg ningã, bɩf bao sɩd la laafi, sak n bas beegr taale, sak n yiis n kõ, sak n nong nimbãan-zoeere ne a tʋʋm sõma, sak n pʋɩ tɩ ned kam fãa reeg a rẽnna, sak vẽenem la f kisg lika. ¹⁸ Sẽn baood-a laafi soab pʋʋgẽ la b send sõmblem tɩɩga t’a womd biis b yĩnga.

¹ Y sẽn be ne taab tɩ ya zab la mo-beedã, dẽ yita yɛ? Ka y zʋg wẽnga sẽn gudgd pʋgẽ wã laa? ² Yãmb baoodame n yaool n ka paamnẽ ye, tɩ y yik n kʋʋda. Y neeme n data n ka soogd fɩ tɩ lebgd zaba la gãgs ne taaba. Bãng-y tɩ y sẽn pa tarã, yaa y sẽn pa kotã. ³ Y sẽn kot bũmb ning n pa paamnẽ wã, yaa y sẽn pa mi kosgã. Sẽn nafd y yĩnga bal la y kota. ⁴ Long rõaag, long sɩɩg kamba, yãmb pa mi tɩ zamaana nonglem yaa beem ne Wẽnd laa? Sẽn data n yɩ zamaana zoa lebgda Wẽnd bɛyã. ⁵ Y tẽedame tɩ yaa zaalem la Sebra yet woto: Wẽnd data ne raab kãsenga zʋg-sõng ning b sẽn pʋdg tõndã? ⁶ Yaa sẽn be yõod n yɩɩdã la b nong n kõtẽ, dẽ la Sebr sõng togdsda: «Wẽnd mongda b kũuna wilg-m-meng rãmba n yaool n kõta sulg-m-meng rãmba.» ⁷ Woto wã, sak-y Wẽnde la y tõdg Sʋtãana, t’a na zoe n menem. ⁸ Kolg-y Wẽnd tɩ bãmb me na yẽrg n kolg yãmba. Pek-y y nusi, yel-wẽn-maandba, pek-y y sũya, ka yɛs-b zĩ yɛng rãmba! ⁹ Ges-y y bʋkã, kelem-y kʋʋre, kɩt-y tɩ y laad lebg kũmkũm, tɩ nintãm deeg sũ-noog zĩiga. ¹⁰ Sulg-y mens Soaala taoore tɩ bãmb na roog yãmba. ¹¹ Da wɩdi-y taab ye, m saam-biisi. Ned ninga sẽn wɩt-a a to, la a tagsd a soab wẽnga, yẽ soab wɩta Noorã la a tagsd Noora ne wẽnga. La fo sã n tasgd tɩ Noora yaa wẽnga, fo ka le ya Noora tũuda, fo lebga Noora sãbsda. ¹² Ned ninga sẽn yiisa Noorã, yẽ soab n na kao bʋʋd Noora poorẽ. Yẽ soab n tõe n yiis bɩ a paalg bʋʋdo. Ka tõnd n na n kao taab bʋʋd ye. ¹³ Yãmb la m tat marsã, arzɛk rãmba. Y yetame: «Dũnna bɩ beoogo d na n taa Bõnd tẽnga, d na n zĩnda be yʋʋmda tõre, d na n maana leobgo n paam ligdi.» ¹⁴ Yãmb yaool n ka mi y vɩɩma sẽn na yɩ a soab beoog ye. Yãmb yaa waolg sẽn dukd yĩngr bilf bala n pa na n zɛ loogr ye. ¹⁵ Yãmb kisa y yeelẽ: «Wẽnd sã n sõnge d na vɩɩnde, d na maan woto la woto.» ¹⁶ La ade y basa rẽ goama n zĩi n tãoosd daoodo! Kato, wakr a woto buud fãa yaa wẽnga! ¹⁷ Ned ninga sẽn mi a neer maanego n ka maandẽ, a soab maanda yel-wẽnde.

¹ Rakãagba, m le wata yãmba! Sɩng-y wiisgu la kũm-y tɩ yell n na n pak yã. ² Y arzɛka põogame; y futã, zũnzuy wã zurb-b lame. ³ Y sãnema la y wanzurfa zoe n kẽe tẽngempiisem: ka tẽngempiisma n na n gom n sõng yãmb ye. Yẽ n na n wa rɩ y nemsã. Ad-y yaa bugum ra-giis la y tigsd n gũud beoog raara yĩnga. ⁴ Kelg-y rãamde: neb la yãmb dɩk yã tɩb wa tigs y koodo la y maana zãmbo n pa yao-b ye; ad-y yaa bãmb n kelemde la b kɛlenga sãag n lʋɩ Pãng Soaba tʋbrẽ. ⁵ «M yĩnga kõn yãe toogo, a na tɩg faongo» n yɩ yãmb vɩɩma tẽng zugu la y sɩd rɩ-la y pãngẽ, n nob wa rũng sẽn nobe, n gũud koos naaba. ⁶ Y sakame meng n paalg nin-sõng bʋʋdo la y kʋ-a lame t’a ka be pãng ye. ⁷ M saam-biisi, tõog-y meng n ta Soaala waoongo; Ges-y ka-koaada, a gũuda a tʋʋmda yõodo, n tẽed tɩ sa-koom na rʋʋg sig-noy n ta sẽooga tɛka. ⁸ Yãmb me yɩ tõog-m-meng rãmba la keng-y y sũya tɩ Soaala Waoong taame. ⁹ Da guglem-y ne taab ye, woto b kõn tags-y ne wẽng ye. ¹⁰ M saam-biisi, togs-y bãngdbã la ges-y-ba wa neb sẽn sak toogo, neb sẽn maan sũ-keelem Wẽnd yĩnga. ¹¹ Ade tõnd meng pẽgda neb niyns sẽn ka basd-b sũ-keelem. Y pa wʋm a Zoob sũ-keelma kibare, y pa bãng Soaala sẽn da rat n puk bũmb ninga? Soaala yaa nimbãan-zoeta, Soaala kũmda b neba. ¹² M saam-biisi, da wɩng-y ne wẽeneg ye. Da wẽen-y ne saaga, bɩ ne tẽnga bɩ ne bũmb a to ye. Y sã n tog n leok tɩ N-yẽe bɩ y yet tɩ N-yẽe! Sã n ya Ayoo, bɩ y yet tɩ Ayoo! Woto b kõn kẽes-y bʋʋd ye. ¹³ Ned sã n namsd yãmb sʋka bɩ a soab pʋʋse. Ned sã n kɩdemnẽ bɩ a pʋd yɩɩle. Ned sã n pa keeme, ¹⁴ bɩ a kɩt tɩ b bool Tigeng nin-kẽemsã tɩ b yals a zug n pʋʋs a yĩnga la b zɛɛ kaam, Soaala yʋʋr yĩnga. ¹⁵ Pʋʋsga sẽn maan ne tẽebã na n fãaga bãadã. Soaala na kɩt t’a tɩlge; a sã n maana yel-wẽnde, a na paam sugri. ¹⁶ Wilg-y taab y beegre fãa. Pʋʋs-y n kõ taaba tɩ y fãa paam sãoogre. Nin-sõng sã n yõk sɛɛga, wa a sẽn tõe tɛka, a tara pãnga. ¹⁷ A Eli da yaa ninsaal wa tõndo la a pʋʋsa ne tẽebo tɩ saag ra ni ye. La saaga ka tol n tosg tẽnga yʋʋm a tã la kiis a yoob ye. ¹⁸ A sẽn leb n pʋʋse, sa-koom dʋʋgame la tẽnga woma a biisi. ¹⁹ Ned sã n bʋdge n bas sɩd sore tɩ neda to le tall-a n wa, ²⁰ yẽ soab bãnge t’a fãaga a sɩɩga kũum nugẽ la a na paam a yel-wẽn ka tɛk sugri.