HEBRE

1

1 Pĩnda Wẽnnaam yãka bãngdba n gom ne tõnd yaab rãmbã naoor yaka la ne goam buud toɛ-toɛ yã, 2 dũnna-rũnna, yaoolem wakatã, yaa ne bãmb Biiga la b gom ne tõndo. Yaa Bi-kãng la b yãkre t’a yaa b yõod dɩta la yaa ne yẽ pãng la yʋʋma tong taaba n ka tõe n sõde. 3 Bi-kãng n waa n puk b ziirã tɩ nin-kãng yaa b menga wẽnego, la b zãada dũnia ne b Gomda pãnga. Bãmb n yẽes yel-wẽnd buud fãa, n dʋ yĩngri n zʋʋg saaga, n tɩ zĩ Wẽnd sẽn pid ne ziira rɩtgo. 4 B zʋʋga malɛgsa fãa tɩ malɛgsa ka paam yʋʋr sẽn tõe n mak ne yʋʋr ning b sẽn pʋd bãmba ye. 5 Yaa malɛk bʋgo la Wẽnnaam tõog n yeele: «Fo yaa mam Biiga; maam n dog-f rũnna bala?» La ad-b sẽn le paase: «Mam na n yɩla a Ba, t’a yɩ m Biiga.» 6 B sẽn wa n dɩk b Bi-kẽengã n na n kõ dũnia, b yeelame yɛsa: «Bɩ Wẽnd malɛgsa wõgemd b taoore!» 7 Sã n yaool n ya ne malɛgsa la b gomda, b yeta woto: B kɩtame tɩ b malɛgsã wẽnd sobgo, n kɩt tɩ b sõgen-kamba wẽnd bugum sẽn tʋʋl ne rɩɩbo. 8 Sã n ya ne b Biigã b gomda woto: «Wẽnde, yãmb naama zaoor kõn vik abada; bɩ b yetame: y naama rasaar yaa zemsg-na-zĩnd dasaare. 9 Y nonga sõmblem, n zãgs Wẽnd paoogre, yaa rẽ yĩnga la Wẽnnaam y Wẽndã, welg-y toore n bao yũ-noog kaam n zɛyã.» 10 B yetame yɛsa: «Sɩngrẽ wã yaa yãmba, Soaala, n lugl tẽngã la y nug n yɛdg saagã. 11 La rẽ fãa na n loogame n menem, yãmb bala n na n kelle tɩ sẽn keta na n kʋdg wa fuugu. 12 Sẽn ketã na n kʋʋ n dɩgla wala fu-yorgo, n kʋ wala peende la b na n teemame. Yãmb bal n ka na n teem abada, y yʋʋm kõn ta b tɛk abada.» 13 Yaa malɛk a bõe la b tõog n yeele: «Zĩnd m dɩtgo tɩ m wa gãneg f bɛɛba f taoore tɩ f tab-b n zĩẽ?» 14 D sok n gese, b fãa ka yam dãmb sẽn deeg sõgen-kamb tʋʋmd bal laa? Ka sẽn na n paam-b fãagra yĩng la b tʋmd laa?

2

1 Woto wã d tog n gãdame la d maand gũsgu ne zãmsg ning tõnd sẽn wʋma n da wa kẽ tudgr pʋgẽ ye. 2 Malɛgsa sẽn deeg gomd ning n wilgã sã n ya gom-sɩdem al t’a kɩɩsgo bɩ a tõdgr paamd sɩbgr sẽn tog ne-a, 3 tõnd maanda a wãn marsã n põse d sã n ka kelg neere koɛɛg ninga sẽn wata ne fãagr mengã? Fãagr kãng la Soaala waa n moone, tɩ sẽn wʋm-ba fãa wa ne b kaseto. 4 Wẽnnaam naaga b kasetã ne yel-bãna la tʋʋm bãna, ne wẽnd makr buud toɛ-toɛ yã. A Vʋʋsem Sõng me waa ne vẽnegr kũuni la b pʋɩ-a-la wala b sẽn date. 5 Tõnd sẽn gomd beoog zamaan ning yellã, ka malɛgs la Wẽnd dɩk-a n kõ tɩ b soog ye. 6 Gʋlsa woto zĩig a ye: Ninsaal yaa bõe tɩ yãmb tẽegd a yelle? Bɩ: ninsaal biig zema bõe tɩ yãmb get-a ne waoogre? 7 Wakat n zĩndi tɩ yãmb sik ninsaal malɛk rãmb taoore; la yãmb n le wa kõ-a ziir la naam pugla, 8 yãmb kõ-a la bũmb fãa soolem. La b sẽn kõ-a bũmb fãa soolma, bõe n kelle t’a pa so? Tõnd yẽ nan ka ne zãnga t’a soo bũmb fãa ye. 9 Baasgo d neeme tɩ wakat ning b sẽn waa n sik a Zezi bilfu malɛk rãmb taoorã, wakat kãng la tõnd yãet-b ne ziir la pẽgr kãsenga, b sẽn sak kũuma yĩnga. Ne Wẽnd sõngre, b sɩd saka kũuma ne a tɩɩsma, ninsaalb buud fãa yĩnga. 10 Yaa Wẽnd n naan bũmb fãa tɩ bũmb fãa me be b yĩngã, la bãmb datame n kẽes b ziira pʋgẽ b kamb ka tɛkã. Ad-y da togame tɩ b paam ned sẽn na n sak ne a namsgo n tedg kambã zãnga la a kẽes-b fãagra sorẽ. 11 Ad-y sẽn kõta sõmbem la sẽn deegd-b sõmblema yaa rogem ne taaba, yaa rẽ la a tõe n bool-b tɩ saam-biisi tɩ yãnd pa tar-a ye. 12 Ad-a sẽn yeele: «M na n wilga y Yʋʋrã m saam-biisã, m na n yɩɩlame n pẽg-y m buuda neba fãa sʋka.» 13 B le paasa zĩig a to me: «Bãmb la m teegr zãng-zãnga.» N le paase: «Ad-ma, maam ne kamb niyns Wẽnd sẽn kõ-ma.» 14 Dɩlla ba-biisa sẽn ya neong la zɩɩm yɛngã ra togame tɩ sẽn wa-a ne fãagra me yɩ wa bãmba. B lebga boto n na n lub ne b kũuma ned ninga sẽn waa ne kũum dũnia: Sʋtãana, 15 la b fãag neb niyns sẽn da zĩ b yõor tɛka, ne kũum dabeem wala yem-daado. 16 Sɩda ka malɛk rãmb la b waa n na n sõnge, yaa Abraam yagense. 17 Dɩlla me la yɩ modgre t’a wẽneg a saam-biisã ne bũmb fãa, n wa yals bãmb ne Wẽnd sʋka wa maan-kʋʋd kãsenga la nimbãan-zoeta, n paam n yẽes buuda yel-wẽna. 18 Yẽ meng sẽn bãng namsg toolem, a tõeeme n sõng neb niyns me sẽn tar-b pɛta.

3

1 Dɩlla m saam-biisi, Krista nin-sõma, yãmb me sẽn paam n wʋm yĩngr boolle, maneg-y n ges tõnd tẽebã tʋʋm-tʋmda la maan-kʋʋd kãsenga: a Zezi. 2 B reega sẽn kõ-a bãmb tʋʋmda noor zãnga wala a Moyiiz ne a zak rãmba. 3 B pʋd n yeelame t’a toga ne pẽgr sẽn yɩɩd a Moyiiz rẽnna wala ro-met sẽn tog ne pẽgr n yɩɩd rooga menga. 4 Roog fãa yaa ned n me-a la sẽn me-a bũmb fãa wã yaa Wẽnde. 5 Sã n ya sɩda, a Moyiiz ne a rooga zãnga tũu Wẽnd daabo, a yɩɩ sõgne sẽn togs b sẽn yeel-a t’a togse. 6 Krista yɩɩ zak soab Biiga, n so zaka. La zaka la tõndo; la rẽ yaa d sã n yiis rabeem d sũurẽ n lɛɛg n pids-a ne saagra sũ-noogo. 7 Yaa rẽnd yĩnga la wala a Vʋʋsem Sõng sẽn yete: «Dũnna, y sã n wʋm b koɛɛgã, 8 bɩ y ra kidb y sũuri wala sẽn maan sɩlakra raare, fɛɛsga raare, we-raoogẽ wã ye. 9 Yãmb yaab rãmb fɛɛsame n na n bãng m pʋga. B yaool n da yãenda tʋʋm niyns fãa m sẽn tʋm, 10 yʋʋm pis naas tõrã. Dẽ me la m puug m sũuri ne bãmb, wakat kãnga n yeele: Daar fãa b sũur bʋdgda moogo, b pa yãend m sorã n dɩk ye. 11 M puuga m sũuri n yet tɩ m na bas-ba n ges b sẽn na n maan bũmb ninga n kẽ m vʋʋsga zĩigẽ.» 12 M saam-biisi, gũus-y tɩ ned da wa zĩnd yãmb sʋka t’a sũur pid ne pʋ-toogo, la wẽn-kɩɩsgo sẽn sek a wa lak zãnga ne Vɩɩm naab a Wẽnd ye. 13 Sagl-y taab beoog-beoog fãa tɩ sẽn nan ket n boond tɩ rũnna wã nan ya d dẽnna, woto ned ba a ye kõn bas tɩ wẽng tʋlsem wa kidb a sũur ye. 14 Ad-y tõnd naagda Krista n dɩt b yõodo, sã n yaa sɩda tɩ tõnd gãda kẽnkẽ n ka na n tol n bas d pipi teegrã t’a sãam ba bilfu. 15 B sẽn yeel woto: dũnna, y sã n wʋm b koɛɛg bɩ y ra kidb y sũuri wala pĩnd sɩlakra raarã, 16 m sok n gese, yaa nin-bʋse n wʋm koɛɛgã n baas n yɩ sɩlakr dãmba? B fãa gill ka yɩ neb sẽn yi Ezipt tẽng ne a Moyiiz pãng wɛɛ? 17 Yaa ne ãnd dãmb la Wẽnd sũur puugr yʋʋm pisnaas pʋgẽ fãa? Ka yɩ neb niyns sẽn tʋm b wẽnga tɩ weooga rɩ b fãa gilla bɩ? 18 Ãnd dãmb la b kãab wẽnga, n yet tɩ b kõn paam vʋʋsga tẽng n kẽ? Ka sẽn kɩɩs-ba wɛɛ? 19 D sɩd yãeeme tɩ b sẽn pa tõog n ta wã, yɩɩ b sẽn bas raooda yĩnga.

4

1 Wẽnd sẽn pʋlem tõnd vʋʋsgã, tɩ b kãabga ket n yɛsẽ wã, d maan dabeem, tɩ yãmb nin-yend na n wa yet tɩ b basa yẽ kɛɛnga. 2 Koe-noog sẽn wẽnd bãmb dãmb sẽn paama la tõnd me paam yã. La bãmb dẽnna ka naf-ba tɩ b ka paam tẽeb tɩ sek ye. 3 Tõnd yẽ sẽn tar tẽebã, tõnd yẽ na n kẽe vʋʋsga pugẽ, vʋʋsg ning b sẽn gom a soab yell woto: M wẽena ne sũ-puuri tɩ m na bas n ges b sẽn na n maanega n wa paam n kẽ m vʋʋsga pʋgẽ. Tẽeba sẽn wat ne vʋʋsg ninga yaa toore ne b sẽn vʋʋs a soab sɩngrẽ, dũni wã sẽn naan n sɛ wakatã. 4 Daar a yopoe soaba vʋʋsga yell goma woto: Wẽnd vʋʋsa rasem a yopoe daarã ne b tʋʋma. 5 Bõe yĩng marsã la b ket n gomd kaalẽ: M na ges b sẽn na n maanega n kẽ m vʋʋsga pugẽ? 6 Ad-y b sã n yeel tɩ neb n yɩ pipi n wʋm vʋʋsga kãab noogo n yaool n pa kẽ a pugẽ, la rẽ wã yaa b sẽn yɩ tõatbã, baasgo Wẽnd yalsame tɩ neb kẽer yẽ na kẽ. 7 Yaa rẽ me yĩng la Wẽnd leb n kõ raare: rũnna raare, n na n togs-do, ne a Daviid noore, a me wakato, wala sẽn togs al pĩndã: dũnna, yãmb sã n wʋm b koɛɛga bɩ y ra kidb-y y sũur ye. 8 La sɩda, a Zozuwe sã n da tõogẽ n kẽes a Israyɛl kamba vʋʋsga pʋgẽ b kõn le gomẽ daar a to yell ye. 9 Woto wã vʋʋsg daare, daar a yopoe soab vʋʋsgo, n kees n bĩng Wẽnd buudu. 10 Zozuwe ninga sẽn kẽ-a vʋʋsga zĩigẽ wã, yẽ me vʋʋsda ne a tʋʋma, wala Wẽnd sẽn vʋʋs ne b rẽnna. 11 Woto wã bɩ tõnd me maan yãgbo n kẽ vʋʋsg kãng zĩigẽ, la ned ba a ye da rɩk kɩɩsga sore n wa yɩ tõat ye. 12 Wẽnnaam Gomda sɩd yaa bõn-vɩɩga, n tar pãnga, n dɩt n yɩɩd sʋʋg buud fãa sẽn saas noy a yiibu; a sã n kõse, a kẽeda zulunga n sãagd n tat ninsaal yalẽ, n tat yĩnga sũgdsi la kõaba sɩɩlem, la a pukd ninsaal tagsgo la a pʋg zãnga. 13 Bũmb ka be n solg ne yẽ, fãa yaa bɩlgemde la kãre ne Ned ninga sẽn na n sok-a tõnd d vɩɩma yelle. 14 Woto wã tõnd sẽn paam maan-kʋʋd kãseng sẽn dʋ yĩngri n zʋʋg saaga, a Zezi, Wẽnnaam Biiga, bɩ d tall d tẽeb dɩm-dɩm. 15 D sẽn paam a soabã ka maan-kʋʋd kãseng sẽn ka tar gãbe n na n yols d naongã, yaa ned sẽn bãng kʋɩɩbg bũmb fãa pʋgẽ, wa tõnd fãa, la a ka maan yel-wẽnd ye. 16 Bɩ d kolg ne sũur sẽn ka kiuusdi b bark zaoorã, n deeg b nimbãan-zoeer la d paam sõngr sẽn segd ne-do.

5

1 Maan-kʋʋd kãseng fãa tũusda ninsaalb sʋka t’a sõng ninsaalba n maneg b yɛla ne Wẽnnaam; a maan wẽn-kosgo la a kʋ maando b yel-wẽna yĩnga. 2 Woto la a tõe n kũm sẽn ka mi-ba la sẽn tudg-ba, tɩ yẽ me yaa koamsa. 3 A sẽn ya koamsa yĩnga a togame n kʋ maand a meng yel-wẽna sugr kosg yĩnga, wa a sẽn maand buuda yĩnga. 4 Tʋʋmd a woto buudu, ka ninsaal n kõt-a a meng ye, yaa Wẽnd n boonde wala b sẽn maan ne a Aarõ. 5 Woto me, ka Krista n kõ b meng naam n na n lebg maan-kʋʋd kãseng ye. B sẽn deeg naama a soab nengẽ wã n yeel bãmba: «Fo yaa mam Biiga, rũnna la m dog foo.» 6 Zĩig a to me b le yeelame: «Fo yaa maan-kʋʋda, la fo maan-kʋʋra kõn sɛ abada, a wẽnda a Melkisedɛk rẽnna.» 7 Yaa Krista n yiki, b tẽng zugu vɩɩma wakato, n kelem ne pãnga la b yiis nintãm, n kos sugri la b yõk sẽn tõe n fãag-b ne kũuma soab sɛɛga; b sulg-m-menga yĩnga, b pʋʋsga reegame. 8 Woto, ne b sẽn ya Wẽnd Biigã, b zãmsa sakre ne b sẽn namsã. 9 B sẽn paam n pid sõmblem ne sõmblem, b lebga neb niyns fãa sẽn sakd b bãmba tɩlgr sẽn kõn sãam abada yẽgre. 10 Yaa Wẽnnaam meng n pʋd-b tɩ maan-kʋʋd kãsenga sẽn dɩt maan-kʋʋr naam sẽn wẽnd a Melkisedɛk rẽnna. 11 Yell kãnga poorẽ, tõnd na gom n yɛ; a toagsg meng ka naana ba bilfu tɩ y lebga maasg ne wʋmbo. 12 Sɩd me, kaoosg maaname al tɩ yaa n sek y bãng n togs y taab marsã, la ad-y sẽn ket n zĩẽ tɩ b sõng-y ne Wẽnd zãmsga sɩngre, n tol n wa lebg wa kom-peelse sẽn dat bĩisim, n pa rat rɩ-tagd ye. 13 Sɩda, biig sẽn nan yẽsemd tõe n bãnga koɛɛg sẽn ya sõmblem koɛɛg bɩ? A ket n yaa bi-bilf nanda. 14 Sã n ya rɩ-tagdã, bãmb la nin-kãseng rɩɩbo. Nin-kãsenga me la yam sẽn wɩsg a soaba t’a minim n bakd neer ne wẽnga.

6

1 Yaa rẽ yĩng la d basd zãms bõonesã, Krista bãngra sẽn sɩngd ne b rãmbã, n zẽkd d wilgrã n taasd a neerma zĩigẽ. D kõn tar poorẽ n leb n gom bũmb kẽer yelle, wa tʋʋm sẽn ka naag ne tẽeb n tʋme, wa tʋʋm kãens tuubgu, wa Wẽnnaam tẽebo, 2 d wa soobo, nus tikri, yĩns vʋʋgre, yaoolem bʋʋdo. 3 Ad-d sẽn na n maane, Wẽnd sã n sake. 4 Yaa toog ne neb niyns fãa sẽn paam-b Wẽnd vẽenema, sẽn lemb-b yĩngr kũuna, sẽn deeg-ba a Vʋʋsem Sõngo, 5 sẽn bʋgsd-b Wẽnd gomd noogã b yamẽ, sẽn wɩɩd-b ne zamaan ning sẽn wat beooga pãngã, 6 n baas n lʋɩ wã, yaa toog ne-ba tɩ b le lebg nin paalse ne tuubgu, tɩ bãmb meng b toore n leb n kaad Wẽnd Biiga pika la b kamsd d bɛɛba tɩ b le wa yaal-ba la b tʋ-ba. 7 Pʋʋg ninga sẽn paame tɩ sa-koom madg-a naoor wʋsgo t’a wom biisi wa a koadba sẽn date, pʋ-kãng paama Wẽnd barka. 8 Pʋʋga sã n yit gõose la yõeestabdo, b get-a-la wa pʋʋg sẽn ka yõodo, sẽn ka barka la b sẽn na n wa kong n yõog bugum. 9 Sã n ya yãmba, m kom-nongdse, ba m sẽn gom woto wã, m miime tɩ yãmb yalsa y mens zĩ sõngẽ, zĩig ning Fãagra sẽn na n yɩ naana ne yã. 10 Wẽnd pa mi zãmb ye. B yɩta a wãn n yĩm yãmb manesem la sõngr ning yãmb sẽn yaoog la y ket n yaoogd nin-sõma, bãmb yʋʋr yĩngã? 11 Tõnd sẽn datã, yaa yãmb ned kam fãa wɩng n paase ne tʋʋmd kãnga tɩ y saagra tar yãagre n dabda n wa tãag a tɛka. 12 Woto yãmb kõn maan kʋɩɩng ye, y na wẽneg neb niyns sẽn dɩt-b kãabga yõodo ne b tẽeb la b sũ-maasem. 13 Sɩda, Wẽnnaam sẽn waa n na n kãab a Abraam b kãab-noogã, b kong n wẽena ne b menga tɩ ned da ka be sẽn yɩɩd bãmba tɩ b nan wẽen ne yẽ soab ye, 14 b yeelame: «Sɩd ne sɩda, m na n ning-f la barka n sudgi, la m na n yalga f buuda zembala.» 15 Yaa woto la a Abraam sẽn gãd a tẽeb n pa viigã paam kãabga pidsgu. 16 Yaa ne sẽn yɩɩd-a la ninsaal wẽenda. Wẽeneg sã n lʋɩ ninsaal ne a to sʋka, no-koeemd sɛɛme. 17 Yaa woto la Wẽnd tʋlg n wilg sẽn dɩt-b bãmb kãabga yõodo, tɩ b raaba pa teem ye, n wẽen b wẽenego. 18 Ne bũmb a yiibã sẽn ka tõe n ka pidsã: kãabgã la wẽenegã, Wẽnd wilgame tɩ b yɛsa b sɩd zĩigẽ, tɩ tõnd sor bãmba n na n paam daoodo n saag sõmb-sõmbo, d sẽn tõe n saag bũmb ningã. 19 Saagr kãng yĩnga, yaa wa tõnd sɩɩga kɩɩ baare, baar sẽn ka kẽnkẽ n ka tõe n võoge, baar sẽn sãag n ka peen-lillã sẽn yag zĩig ningã. 20 A Zezi n deng pipi n kẽ peen-lilla poore, tɩ b lebga yʋʋm sẽn kõn sɛ yĩnga, maan-kʋʋd kãsenga, wala a Melkisedɛk.

7

1 Melkisedɛk yẽne yɩɩ Salɛm dĩma la Yĩngr Wẽnnaama maan-kʋʋd; yẽ n tɩ seg a Abraam a sẽn waa n zab n tõog dĩm dãmba n lebda tẽngẽ, la yẽ n ning-a barka, 2 t’a Abraam me sak n kẽ a paoongẽ n yãk a paoonga rʋr a ye piig fãa zugu, n kõ-a; a Melkisedɛk yʋʋra meng rat n yeelame tɩ Zemsg dĩma; yẽ me n le yaa Salem dĩma, dat n yeelame tɩ laafi dĩma. 3 Yẽnda ba yʋʋr ka pʋde, a ma yʋʋr ka pʋde, a yaab rãmb yʋʋr ka pʋde; b pa tar a yʋʋm sõore, b ka mi a rogem yʋʋmde, b ka mi a vɩɩma sẽn baas wakat ning ye; a wẽnda Wẽnd Biiga; Melkisedɛk kãng yaa maan-kʋʋd yʋʋm tõt sɛɛb yĩnga. 4 Ges-y wa nin-kãsenga ned ning a Abraam, buud kãsma, sẽn kõ a soaba a zu-noog pʋɩɩre, pʋɩɩr sẽn be yõodo. 5 Sɩda a Levi buud kamba sẽn lebgd maan-kʋʋdba tara tõogo n deeg bũmb neb a taaba nengẽ, dat n yeelame tɩ b saam-biis nengẽ, a Abraam yagense, wa bãmb mense. 6 Kaalẽ wã yaa ned sẽn da pa kĩ ne a Abraam n deeg pʋɩɩr a nengẽ, la a ning-a-la barka; yaool n da yaa yẽ zugu la Wẽnd kãab nooga sig yã. 7 La yãmb zɩ tɩ yaa kãsma n ningd yao barka? 8 Sẽn paase, ad-y yaa neb sẽn kiidi n deesd pʋɩɩr a ye piig zugã, la ka wã, b gomda ned sẽn vɩ daar fãa yelle. 9 La bũmb zãnga yaa waa a Levi menga, sẽn deesd-a pʋɩɩr a ye piig zugã, yaa wa yẽ n soola Abraam n kɩs a rẽnna; 10 tɩ yẽ sẽn ya yagenga, a da bee a yaab kãseng saagrẽ, wakat ning a Melkisedɛk sẽn seg a yaaba: a Abraam. 11 Buuda sẽn tũud Noor ninga gʋlsa a Levi sebrẽ; dɩll a Levi sẽn paam maan-kʋʋr ninga sã n da tõe n kõ sõmblem pidungu, yaa bõe yĩng tɩ b le baood maan-kʋʋr a to sẽn wẽnd a Melkisedɛk rẽnna, n ka na n baoẽ maan-kʋʋr sẽn yaa Aarõ rẽnna? 12 Ade, maan-kʋʋra sã n tedge, a noy wã me naagdame n tedge. 13 Sɩda, b sẽn gomd ned ning yellã yita sak a to sẽn ka a Levi dẽn ye, la sak kãng ned ba a ye zɩ n tʋm maan-kʋʋr tʋʋmd ye. 14 Tõnd fãa miime tɩ tõnd Soaala yita a Zɩɩda sakẽ la a Moyiiz sã n gomd maan-kʋʋdba yelle a zɩ n pʋd sak kãng yʋʋr ye. 15 Bũmb ning sẽn le vẽnegd tõnd n paasdẽ yaa b sẽn yeel t’a Melkisedɛk zĩigẽ, maan-kʋʋd a to n wa n wẽnd yẽnda. 16 La yẽ soaba sẽn lebg maan-kʋʋda, ka tũ wa ninsaal noor sẽn da yals ye, tũu ne vɩɩma ka be sɛɛba soaba pãnga. 17 Ad-b sẽn yeele: Fo reega maan-kʋʋr naam sẽn ka be sɛɛbo wala a Melkisedɛk rẽnna. 18 Yɩɩ woto la b menes pĩnd Noorã, a pãng la a yõod sẽn paoodã. 19 Sɩda Noora ka tõog n taas bũmb ba a ye a neerem zĩigẽ ye. Paam n kolg Wẽnd n yɩɩd pĩnda saagr ka tũ-a n wa ye. 20 Tũu ne wẽeneg la maan-kʋʋr naam paalga yalsyã. Maan-kʋʋdb a taaba reegda b tʋʋmde tɩ Wẽnd wẽeneg ka lʋɩ sʋk ye; 21 Krista naama kõo ne wẽenego. Sẽn kõ-a maan-kʋʋrã n yeele: «Soaala meng n wẽene la b kõn lebs b zelemd ye: fo lebga maan-kʋʋd yʋʋm tõt sɛɛb yĩnga.» 22 La rẽ me n kɩt tɩ zood ning a Zezi sẽn wa ne a soaba yõod yɩɩda. 23 N paasme, maan-kʋʋdba taaba sõor da yaa wʋsgo, tɩ kũum n da loogd ne-ba, tɩ b pa kaoosdẽ ye. 24 Sã n ya Krista, bãmb sẽn ya vɩɩm sẽn kõn sɛ naaba, b maan-kʋʋra naam me kõn sɛ abada. 25 Rẽ me yĩng la b tõe n fãag zãng-zãnga, sẽn tũud-b bãmba n kolgd Wẽnnaam, tɩ bãmb vɩɩ wakat fãa n tõe n yõk sɛɛga, b yĩnga. 26 Sɩda, yaa maan-kʋʋd kãsma woto la d da tog n paamẽ: nin-sõngo, ned sẽn ka tar a toorẽ yelle, wẽng sẽn pa pẽneg a soab lɛ-lɛ la sẽn welg marsã tɛka ne yel-wẽn-maandba, tɩ b zʋʋga saasã, n zao yĩngri. 27 Ka pakr ne yẽnda, wa maan-kʋʋdb a taaba, tɩ beoog sẽn vẽege, bɩ b reng n kʋ maand b meng yĩnga n yaool n kʋ buuda yĩng ye; b maana dẽ fãa vugr la tɛka ne b menga maoongo. 28 Noora sẽn da waa n ket n yɛsẽ, yaa koms-rãmba la b ra yãkd n kõt maan-kʋʋr naam; la wẽenega sẽn wẽene n pʋgl Noorã, yaa Biiga sẽn pid ne sõmblem n lebg maan-kʋʋd yʋʋm tõt sɛɛb yĩnga.

8

1 D goama fãa yẽgre yaa d tara maan-kʋʋd kãsenga sẽn zĩ yĩngri, naama goeela rɩtgo. 2 Bãmb n maan b tʋʋmde pʋʋsga zĩigẽ, zãnda tẽngre; zãn-kãng ka ninsaal n ti ye, yaa Soaala sẽn ti a soaba menga. 3 Maan-kʋʋd kãseng fãa tʋʋmde ya a kõ kũuni la a kʋ maando; woto wã yaa pakr ne-a t’a paam bũmb n kɩse. 4 D sã n togs sɩda, a Zezi sã n da yaẽ la tẽng zug neda, b kõon n yɩẽ maan kʋʋd me wee, tɩ tẽnga zoe n tara a maan-kʋʋdba sẽn kõt kũuni wala noora sẽn date. 5 Bãmb dãmb tʋʋmna yaa yĩngr soaba rẽnna wẽnego la a sulunsuku. Yaa rẽ la a Moyiiz bãngyã, a sẽn waa n na n ti Sɛka zãnde, tɩ Wẽnd waa n yeel-a lame: «Gese la f maan fãa tɩ tũ m sẽn wilg foo tãnga zugã.» 6 Marsã Krista paama tʋʋmde sẽn ya sõmbo n yɩɩda tɩ bãmb n yals sʋka tɩ b yõg zoodo la zood kãng tũu ne kãabdo sẽn yɩ sõmb n yɩɩda. 7 Pipi zooda sã n da yɩẽ la zood sẽn ka keoose, b kõn le yõgẽ zood a to n leda zĩig ye. 8 Sɩda Wẽnd sãbsa Israyɛl kamb n yeele: «Ad-y daar n wate – Soaala n yeele – tɩ m na n yõg zood paalga ne a Israyɛl roogo la a Zɩɩda roogo; 9 la kõn yɩ wala zood ninga m sẽn yõg pĩnda ne y yaab rãmba, m sẽn waa n gãd-ba n yiis Ezipt tẽnga ye; bãmb mens n ka pa m zooda pʋga tɩ mam me bas-ba: yaa Soaala n yeele. 10 La ad zood ninga m sẽn na n yõg ne a Israyɛl: Dasem kãens poore, – Soaalã n yeele – m na n ninga mam noya b yamẽ, mam na n gʋls-b-la b sũurẽ, mam na n yɩ bãmb Wẽnnaam tɩ bãmb yɩ mam neba. 11 Ned ba a ye kõn yik rẽ poore, tɩ yẽ n na n zãms-ba a tẽngen-bi-taaga bɩ a ma-biiga, n yetẽ: ‹Bãng Soaala,› tɩ b fãa na n bãnga maam, kom-kɩdsã, n tãag nin-bɛdã. 12 M na n kõ-la b beegra sugri, la m kõn le tẽeg b yel-wẽna yɛs ye.» 13 B sẽn yeele tɩ Zood paalgã, b kɩtame tɩ pipi soaba kʋdg zãnga; la bõn-kʋdgo, bũmb sẽn pid yʋʋma kolga loogre.

9

1 Pipi zooda me ra tara a noy sẽn sigl Wẽnd waoogr yĩnga n paas a pʋʋsg roogo sẽn ya tẽng zug rẽnna. 2 B ra tii zãnde n kẽe n pas-a pʋs ne peen-lilli. Pipi pʋga da reegda Fitil kãsenga, ne te-roagendga, tɩ bark bur dɩg a zugu, tɩ b ra boond zĩ kãng tɩ sõmblem zĩiga. 3 Peen-lill a yiib soaba poor zĩiga ra boondame marsã tɩ Sõmblem pid sõmblem zĩiga. 4 Maan-kugr n da be be n ya sãnem tɩ b yõogd wisdã a zugu. Sẽn le paas, yaa Zood kasetã Koglgo; yẽ me tablga sãnem la sãnem yubl n da be yẽ me pʋgẽ ne rɩɩb ninga sẽn da yit yĩngri n dʋʋgd tẽnga n boond tɩ maan; sẽn le paas yaa a Aarõ dasaar sẽn tob vãoogo. D da yĩm walsa yiibã tɩ bãmb zug n gʋls zooda siglgu. 5 Zood kaseta koglga limda zugu, malɛgs n da yɛdg b pɩgsa n maand maasem n kõt zĩig ning b sẽn da kʋʋd maand yel-wẽna sugr kosg yĩnga. La vẽ-y tɩ d da yaas n sõdg rẽ fãa a yeyn-ye kaalẽ ye. 6 Ya woto la bũmba fãa siglyã la maan-kʋʋdba kẽeda pipi zãnda, wakat fãa, n maand b waoogr tʋʋmde. 7 Sã n ya zãnd a yiib soabã, yaa maan-kʋʋd kãsma a ye tãa n kẽed be la rẽ me yaa vugr yʋʋmde la a zãada zɩɩm a sẽn na n daag buudã la a meng beegr sugr kosg yĩnga. 8 A Vʋʋsem Sõng wilgd-d la ne rẽ tɩ wẽnd doog a to wã kõn pake tɩ pipi zãndã ket a zĩigẽ ye. 9 Dẽ yaa makre, marsã zamaana yĩnga: kũuna b sẽn da kõtã la maandã b sẽn da kʋʋdã da ka tõe n paas sẽn waoogda Wẽnda sõmblem ye. 10 Yaa noy sẽn get yĩnga yɩlgre, rɩɩb bɩ bõn-yũudri yelle, noy sẽn get koom waasg yelle, noy sẽn ya tɩlɛ tɩ b tũ n gũud b tekre. 11 Sã n ya Krista, bãmb waame wa Zooda zamaana Maan-kʋʋd kãsenga, dẽ la b kẽ roog sẽn ya kãsenga la sẽn ya sõmb n yɩɩda, roog sẽn ka ninsaal nug n me, roog sẽn ka tẽng zug bũmb meng ye. 12 B kẽe ro kãng pʋga. B pa kẽ ne boees la lols zɩɩm ye, b kẽe ne b meng zɩɩm la woto b tõogame tɩ d tɩlg tɩlgr sẽn kõn sãam abada. 13 Sɩda, b sã n tõe n dɩk boees la lols zɩɩm, n paas nag-sɛdg tompɛglem n mes neb sẽn dẽgme tɩ b paam b yĩnga pekre, 14 y pa tẽed tɩ Krista sẽn tũ a Vʋʋsem Sõngo menga n dɩk b meng sẽn ka tol n dẽgma n kõ Wẽnde, y pa tẽed tɩ b zɩɩma na pek d sũurã ne a tʋʋm dẽgda fãa tɩ d me tõog n waoog vɩɩm Naaba? 15 Yaa rẽ me la Krista lʋɩ sʋka tɩ zood paalga tõog n yõge, la b kiime n na n yao samde: beegr ning sẽn beeg pipi zooda wakatã saamde; b kiime tɩ Wẽnd sẽn bool b rãmba tõog n dɩ vɩɩm sẽn kõn sɛ pʋgẽ b sẽn kaab-b yõod ningã. 16 B sã n gomd raboog welgr yelle, yaa tɩlɛ tɩ b gom tɩ kũum n deng taoore. 17 Raboog welgr sebr ka be võore, kũum sã ka ki ye, sebra soab sã n ket n vɩ b ka tõe n yãg n tũ sẽn gʋls sebra zuga ye. 18 Dẽ n kɩt tɩ pipi zooda meng ka tõog n yõg tɩ zɩɩm ka reng n daag ye. 19 A Moyiiz sẽn wilg nebã Noora sẽn yet tɩ b reeg bũmb ninga fãa, n sɛ, a rɩka lol-bõonese la boees zɩɩm, a rɩka koom, n dɩk pe-kõbd sẽn ya moomde la tɩɩg sẽn tar yũ-noog vão killi, n mes Noora sẽn da gʋls bũmb ning zuga menga la a mes zãma wã. 20 A yeel-b lame: «Zɩɩm kãnga yaa yãmb ne Wẽnd zooda kaset zɩɩm!» 21 Dẽ poore yaa zãnda menga ne pʋʋsga teed fãa la a mes ne zɩɩm. 22 Dẽ pʋgẽ me, wa Noora sebr sẽn wilgdi, bũmb fãa la bala pekda ne zɩɩm, tɩ sugr kũun naagda ne zɩɩm daagre. 23 Dẽ n so tɩ wala arzãn yɛla sulunsugdu la b makre sẽn da tog n pek boto ne maand zɩɩm, woto me ne arzãn bũmba menga, la yaa ne maand sẽn tar pãng n yɩɩd tẽng zug maandã. 24 Krista sẽn be zĩig ninga ka ro-zaal sẽn me tẽng zug ye, a ka yĩngr dooga meng mamseg ye, yaa arzãn meng la b kẽ yã n na n yals Wẽnd taoor marsã n yõk sɛɛg n kõ-do. 25 B pa tɩ kõ b meng naoor yak wa pĩnd maan-kʋʋd kãsenga sẽn da maand yʋʋmd yʋʋmd fãa n kẽed pʋʋsga roogẽ ne zɩɩm sẽn ka a meng zɩɩma ye. 26 Ka rẽ yaẽ la naoor yak la b namsẽ, dũnia sẽn sɩng tɛka. La d neeme tɩ yaa marsã, yaoolem wakatã la vugr bala, la Krista lik yã n na n yẽes yel-wẽnd zãnga ne b maoong yɛngã. 27 Ninsaal kiida vugr bala t’a bʋʋd kao. 28 Wotome la Krista sẽn kõ b meng vugr bala n na n dol neb wʋsg yel-wẽna, na n le lɛɛg n waame, la kõn le yɩ yel-wẽnd yĩng ye, na n yɩla b wa fãag sẽn gũud-b bãmb waoongã.

10

1 Noora sẽn dat n kõ-d bũmb ninga yaa sẽn nan wat beooga sulunsugdu la b mamsega, ka bũmba meng ye; woto Noora ka tõe ba bilfu, tɩ sẽn baood-ba n na n pẽneg Wẽndã lebg sõma ne maand sẽn wẽnd taab daar fãa la sẽn ya pakre tɩ b kʋ rõanna n le kʋ vẽere. 2 Ka rẽ, sõmblema sã n da paamdẽ la vugri la tɛka, maan-kʋʋdba na vʋʋsẽ al daar zãra ne maand a woto buud kʋʋbo tɩ b mens ra ka na le neẽ b kongra sẽn yɛs zĩig ning ye. 3 Mik maand kãens kʋʋb ra tẽegd-b la yʋʋmd yʋʋmd fãa tɩ b yaa yel-wẽn-maandba. 4 Ka lolsa la boeesa zɩɩm n tõe n yẽes yel-wẽn ye. 5 Yaa rẽ yĩnga la Krista yeel yã, b sẽn waa n kẽed dũnia: «Yãmb pa tʋlg maoong bɩ yamleoog kũun ye, la y yaool n kõ-m la yĩnga. 6 Maandã sẽn yõogd tɩ bugum dɩ zãnga, maand sẽn kʋʋd yel-wẽna yĩnga, ba a ye yamleoog pa yõk-y ye; 7 yaa rẽ la m yeel yã: ‹Ade! M watame, tɩ yaa mam yell la b gomd sebra pʋgẽ, m watame n na n maan yãmb yam, m Wẽnnaam!› » 8 B sɩngame n yeele: maando la yamleoog kũuni, maand sẽn yõog bugmẽ, maand sẽn kʋʋd yel-wẽna yĩnga, yãmb tõdg-b lame, y pa reeg-b ye – mik maand kãens la Noora ra yals yã, – 9 dẽ yĩng la b yeel yã: Ade! M watame n na n maan yãmb yam. Dɩlla b waa ne zamaan paalga n na n sãam pĩnd soabã. 10 La yaa ne raab kãng pãng la tõnd paam sõmblem ne Krista a Zezi yĩnga maoong b sẽn kʋ vugri la tɛka. 11 Maan-kʋʋd tɛka yaa beoog sẽn vẽege bɩ a yɛs ne pʋʋsgo la a tar maand kʋʋbo, maand sẽn yaool n ka tõe n yẽes yel-wẽnd ba a ye. 12 Sã n ya Krista, b sẽn maan maoong yɛng yel-wẽna yĩnga, ad-b sẽn zĩ b Ba rɩtgo daar fãa marsã, 13 n gũud tɩ bɛɛba gãneg b taoore tɩ b palgd b nao n zĩi. 14 Ne maoon yɛng bala yaa sõmblem sẽn pid zãnga la sẽn kõn sãam abada la b paam n kõ-b sẽn maneg b rãmb yellã. 15 Mik yaa rẽ me la a Vʋʋsem Sõng kõt kaseto b meng b toore, b sẽn waa n yeele: 16 «Ad zood ninga mam sẽn na n yõg ne bãmba dẽ loogr poore, la woto la Soaala gom yã: Mam na n ninga mam noya b sũurẽ, mam na n gʋls-b la bãmb pʋtẽerẽ, 17 mam kõn le tẽeg b beegre bɩ b yel-wẽna abada.» 18 La yel-wẽn niyns sẽn zoe n paam-b sugrã, b ka le kʋʋd maand b yĩng ye. 19 Dɩlla m saam-biisi, marsã d bãng neere tɩ d tõe n taa arzãn pʋʋsg roogẽ ne a Zezi zɩɩm pãnga, 20 tɩ b tuka sor n kõ-do, so paale la vɩɩm sor sẽn sãag peen-lillã, – la peen-lilla yaa bãmb yĩnga makre. 21 D sẽn paam maan-kʋʋd kãsenga woto, Wẽnd sẽn dɩk n gũnug b roogo, 22 bɩ d kolg ne pʋ-peelem, ne sũur sẽn pid ne tẽebo la sẽn nedeg zãnga ne pʋ-toog buud fãa la ne yĩng sẽn pek ne ko-sõngo; 23 d tabend d sẽn teeg a soaba neere. Sẽn pʋlm-a tõndã yaa sɩd soaba; 24 d tẽeg taab yelle, la d yãng d nonglem ne taaba la d wɩng ne tʋʋm-sõma. 25 Bɩ y da vaal y lageng wala neb kẽere sẽn nong n maana ye; yãmb wee n kengd taab sũya, bũmb zãnga y sẽn ne tɩ Soaala waoong raar kolgame. 26 La sã n ya tõnd n sak tudgr ne yamleoogo la d yaool n da bãnga sɩda, ad-y maoong a to ka le be yel-wẽnd yĩng koe! 27 Bũmb ning sẽn be n ya yel-beed kãsenga, yaa bʋʋda kaoobo. Ad-y yaa bugum sẽn ka mi sugri, n na n dɩ wẽn-kɩɩsdbã. 28 Ned sã n da tõdg a Moyiiz Noore sugr da ka be yẽ soab yĩng ye; kaset dãmb a yiib bɩ a tãab sã n da be bala, b kʋʋda yẽ soaba. 29 La yãmb ka tagsd tɩ yaa sɩbgr sẽn ya toog n yɩɩd la b na n sɩbg sẽn tabd-b ne b nao, Wẽnd Biigã, n sɩbg sẽn ges-b wa bõn-yaalga, zooda zɩɩm sẽn kõ-b sõmblema, n sɩbg sẽn paoog-b a Vʋʋsem Sõngo, Wẽnd kũuna Kõatã? 30 Tõnd mii sẽn yeel-a: «Maam n so rok-m-sũuri, maam n so sɩbgre.» La zĩig a to yɛsa: «Soaala meng n na n kao b neba bʋʋdo.» 31 Yel-beed kãseng meng la b sẽn bas ninsaal Wẽnd nusẽ, Vɩɩm Naaba nusẽ! 32 Bɩ y tẽeg marsã pipi raarã yãmb sẽn paam y yam vẽnegre ne tẽebo, yɩɩ namsg wʋsgo la yãmb da sak yã. 33 Wakat kẽere yɩɩ yãmb meng la b yaal yã la b yãk y zak neb fãa nifẽ; wakat kẽere yɩɩ neb a taab la b maan woto tɩ yãmb kũm bãmb dãmba. 34 Sɩda, yãmb kũma sẽn da be-b bi-bees roogo la y sõng-b lame; yãmb sakame tɩ b maan y pãnga n deeg y paoong fãa; y ra miime tɩ b bĩnga yãmb arzɛk sẽn yɩɩd rẽ la sẽn kõn menem abada. 35 Dẽ yĩngã da bas-y y tẽeba teegr ye t’a dolb na n yɩɩ kãsenga, a na n dola y naongã. 36 Yaa sũ-keelem la y tog n maane tɩ y sã n tũud Wẽnnaam yam, y na tõog n paam b sẽn kãab yãmbã. 37 Keta bilfr bala, keta sẽn ka zem bũmbu, tɩ sẽn wat a soaba na n wa la kõn kaoos ye. 38 Mam nin-sõng tog n dɩla a tẽeb yõodo; la a sã n tar n leb poorẽ, mam yam na lak ne-a. 39 Sã n ya tõndo, tõnd ka neb sẽn lebd poorẽ n na n sãam d yelle, tõnd yaa neb sẽn teeg tẽebo n na n fãag d sɩɩga.

11

1 Tẽeb n kɩtd tɩ d saagd bõn-sõma paoongo la a kõt kaset tɩ bũmb n be n zʋʋg nif sẽn ne bala. 2 Tõnd yaab rãmba tẽebo n yɩ b vɩɩm sõnga kaseto. 3 Yaa tẽeb n wilgd tõndo tɩ dũni wã sigla ne Wẽnnaam gomde. Woto me la d mi tɩ d sẽn ne bũmb ningã yita d sẽn ka tõe n yãend a soaba nengẽ. 4 Yaa a tẽeba yĩnga la a Abɛl kõ Wẽnd maoong sẽn tar yõodo n yɩɩd a Kaẽ rẽnna. Rẽ me yĩng la Wẽnd puk a sõmblem; Wẽnd meng n kõ kaseto t’a kũuna yɩɩ kũun sõma. Leb n yaa tẽeba yĩnga la a ki yã t’a koɛɛg ket n sãta. 5 Yaa a tẽeba yĩnga la a Enok paam tɩ b yiis-a dũnia t’a pa bãng kũum ye; a waa n menema woto, tɩ Wẽnnaam n loog ne-a. A sẽn da waa n nan ka looge, a paama kaset t’a vɩɩma taa Wẽnnaam yam. 6 Ninsaal yaool n pa tõe n ta Wẽnnaam yam a sã n ka tar tẽeb ye. Ned ninga sẽn kolgda Wẽnnaam tog n deng n deegame tɩ b beeme. Bãmb n dond ned ning fãa sẽn baooda bãmba. 7 Yaa a tẽeba yĩnga la a Nowe paam Wẽnd vẽnegre n yãend a sẽn da pa tõe n yãende tɩ rabeem sõng yõk-a t’a yik n sɩng koglga kaabo n paam n fãag a zak rãmba; a tẽebã n kɩt t’a zãag a meng ne zamaana la a rɩɩ tẽeb sẽn wat ne sõmblem ninga yõodo. 8 Yaa a tẽeba yĩnga la a Abraam wʋm Wẽnnaam koɛɛg ninga sẽn yeel-a t’a yik n tees tẽng ning b sẽn kãab-a, t’a sɩd yik n dabd a sẽn pa miẽ ye. 9 Yaa tẽeb n kɩt t’a wa zĩnd kãabga tẽngẽ wala tẽn-zẽna, zãn tẽngr bala, yẽ ne a Izaak la a Zakoob sẽn naag b yẽ n dɩ kãabga yõodo. 10 A Abraam ra gũuda tẽng a to, Wẽnd sẽn sõoge la b me b toore. 11 Yaa a tẽeba yĩnga la a Sara meng ne a kʋʋlma tõog n dɩk pʋga; a reegame tɩ sẽn kãab-a yẽnd biigã yaa sɩd soaba. 12 Yaa woto la nin-yend sẽn da kʋʋle n ta a yõor menga tõog n dog kamb la yagens kõn-bãng-n sõde, wa saag zug ãdse bɩ mogr noorẽ bĩisri. 13 Yaa ne b tẽebo la d yaab rãmba fãa gãnd yã tɩ b nif pa yãend kãabga tẽng ye. B yaool n yãend-a la yɩɩga n bɛɛl-a la b maannẽ tɩ tẽng zug ka b ra yaa sãamba la so-toagdba. 14 Neb sẽn gom a woto wilga vẽenega tɩ yaa b ba-yir la b saad n baoodẽ. 15 La sã n da yaẽ la ba-yir ning b sẽn basã la b ra bolgda, b paama vɩʋʋg tɩ sek a lebẽ be. 16 B sẽn baood ba-yir ningã yaa ba-yir a to sẽn noom n yɩɩda: arzãn ba-yirã. Ya rẽ yĩng la Wẽnd pa zoe yãnde n pʋd b meng tɩ bãmb Wẽnnaam, la sɩda bãmb meng n segl tẽng kãng n bĩng-ba. 17 Wẽnnaam sẽn wa n tʋlg n bãng a Abraam pʋga, a Abraam tẽeba kɩtame t’a yõk a biig a Izaak, a bi-yende, n na n kʋ maoongo; yaool n da yaa bi-kãng zugu la kãabga fãa da yɛsa. 18 Yaa yẽnda poorẽ la b ra yeel yã: Yaa ne a Izaak la fo na n dog buudu. 19 Mik a Abraam tagsame tɩ Wẽnnaam pãnga tõeeme n vʋʋg kũum; la yaa rẽ me yĩng la Wẽnd le lebs-a a biiga la yell kãng me lɛɛg n yaa zãmsgo d yĩnga. 20 Yaa a tẽeba yĩnga la a Izaak ninga a Zakoob la a Ezayu barka, bark sẽn na n kɩt tɩ b poorẽ yɩ yalengo. 21 Yaa a tẽeba yĩnga la a Zakoob sẽn waa n na n looge, a ninga a Zozɛf kamb a yiiba barka; dẽ t’a wõgame n tikd a rasaarã. 22 Yaa a tẽeba yĩnga la a Zozɛf me sẽn waa n na n ki, a goma Israyɛl kamb Ezipt yiib yelle n wilg a sẽn dat tɩ b wa maan bũmb ning ne a kõabã. 23 Yaa b tẽeba yĩnga la a Moyiiz rogem wakato, a ba rãmb solg-a kiis a tãabo, b sẽn yãe t’a yaa bi-neere; b pa zoe naaba noor tõdgr ye. 24 Yaa a tẽeba yĩnga la a Moyiiz kos yã, a sẽn waa n lebg bi-kãsenga, tɩ b ra bool-a tɩ Ezipt naaba yageng ye; 25 a tagsame t’a sẽn naagd Wẽnnaam buudã n nams n são a sẽn na n bao yel-wẽnd ne a sũ-noogã sẽn pa zɛɛdã. 26 A tagsame tɩ sak namsgo Wẽnd Nedã yĩng bee yõodo n yɩɩd Ezipt tẽnga laog buud fãa; sɩda a nina ra zoe n ne-la a rolbo. 27 Tẽeb n kɩt t’a yi Ezipt tẽnga tɩ naaba sũ-puur dabeem da ka tar-a ye; a maana sũ-keelem wala a ra nee ned ning sẽn ka tõe n yãend ne nina. 28 Tẽeb n kɩt t’a maan pak kibsa la a bol zagsa ne zɩɩm tɩ malɛk ning sẽn wata ne tẽn-kũuma ra sɩɩs a Israyɛl kom dẽemsa ye. 29 Tẽeb n kɩt t’a Israyɛl kamb dʋʋg Mog-Miuugu wala b kẽnda tẽn koeeng zugu, tɩ kooma yaool n dɩ Ezipt neba sẽn mak-a rʋʋgre. 30 B tẽeba yĩng la Israyɛl kamba sẽn kẽne n gilg Zeriko dasem a yopoe, n lub a lalsã ne b bedrema fãa. 31 Tẽeb n fãag pʋg-yoodr a Raab; b pa naag-a ne kɩɩsdbã n kʋ ye, t’a reega lɩɩsdba sãando, laafi sãando. 32 M na n le paasa bõe? Sẽk bee m sẽn na n togs a Zedeõ kibare, n paas a Barak, a Sãmsõ, a Zefte, a Daviid ne a Samwɛl la bãngdbã? 33 Yaa b tẽeba yĩnga la b yalg b rĩungu ne nanamsa taab rẽnda. B tẽeba yĩng la b kao bʋ-tɩrse, la b paam Wẽnnaam sẽn kãab-ba fãa pidsgu; b tõog n paga bõnyẽes noore, 34 n sɛɛs bugum pãnga, n põs sʋ-rɩts noore; b ra yaa koms-rãmba la b lebga neb sẽn wɩɩd pãnga; b maana raood zabr zĩigẽ, b riga bu-zẽmba sẽn da wat n na n soog b tẽnga. 35 B vʋʋga kamba n lebs b ma rãmba. Bãmb neb kẽer sakame tɩ b nams-ba, la b zãgs fãagre, n wa tõog n paam vʋʋgre sẽn be yõod n yɩɩda. 36 Neb a taab sakame tɩ b yaal-ba, n bug b yĩinsa ne kaase, n balg-b bãeense, n kẽes-b roogo. 37 B laba kẽer ne kuga, n bees kẽer ne sʋʋs sẽn kɩ yẽna, n kood kẽere; b yeelga pe-gãndo la bʋ-gãndo; b kẽnga ka, n leb ka, tɩ naong tar ba, tɩ toog tar ba, tɩ pɛt tar ba. 38 Zamaana ra pa tog ne b ye tɩ b na n gilim weoogẽ, tãms zutu, tãms pẽgsẽ la tẽng bogdẽ. 39 Bãmb fãa paama pẽgre, b tẽeba yĩnga; b fãa yaool n pa rɩ kãabga yõod ye, 40 tɩ Wẽnd ra bĩnga tõnd zu-noog pʋɩɩr sẽn yɩɩde la b ra pa tog n ta sõmblema zĩigẽ tɩ tõnd ket poorẽ ye.

12

1 Tõnd sẽn zĩ marsã ne kaset dãmb kʋʋngo sẽn gũbg tõndo, ad-y d tog n sika zɩɩb ning fãa d sẽn tʋke la d lood yel-wẽnd gãda fãa la d wudg n da yalse, n ta b sẽn wilg tõnda tɛka. 2 D doog d neng n ges d tẽeba kõata la a bɩɩsda: a Zezi; b tõdga laafi n yãk pika namsgo la b tʋk-a lame n ka zoe a yãnd ye, la yaa rẽ la b sẽn zĩ marsã Wẽnnaam zaoora rɩtgo. 3 Tags-y namsg niyns fãa Krista sẽn paam yel-wẽn-maandba la kɩɩsdba nengẽ; woto yãmb me sɩɩs kõn bas raoodo n lʋɩ ye. 4 Ad-y sẽn ta marsã y nan ka teedg ne yel-wẽnde tɩ sek y zɩɩm daagr ye. 5 Yãmb yĩma Wẽnnaam sẽn sagend yãmb wala b kamba: «M biiga, ra tõdg Soaala sɩbgr ye; la b sã n wilgd foom f kongre, bɩ f ra bas raood ye. 6 Ned sã n nong Soaalã, Soaala sɩbgd-a lame; b sɩbgda biig ning fãa b sẽn nonge.» 7 Y sã n namsdẽ, yaa sẽn na yɩlẽ tɩ y tedg zʋgo; Wẽnd maanda woto ne yãmba wa ba sẽn maand ne a biiga. La bi-bʋg la a ba ka sɩbgde? 8 B sã n ka sɩbg yãmb wala b sẽn sɩbgd neba fãa, dɩlla yãmb yaa tãmpĩiba, y ka b kamb ye. 9 Tõnd paama neb sẽn sagl tõndo: yaa sẽn dog-b tõndã, la tõnd da kelgd-b la ne waoogre. Bõe yĩng marsã la d ka na n sulg d meng d yĩngr Ba wã taoore n paam vɩɩm? 10 Pipi ba rãmba sagla tõnd bilf bala la wala b sẽn da tagsde. D Ba a to wã sagend-d lame n dat-d ne neere, n dat tɩ d paam sõmblem. 11 Sɩda sɩbgr buud fãa yaa toog a wakato, n ka kõt sũ-noog ye, la sã n kaoos bilfu, dẽ poore, a sikda sẽn deeg-a wã sũurẽ laafi la sõmblem. 12 Dẽ yĩnga vʋʋg-y y nusa sẽn ki wã la y rũma sẽn komsã, 13 rems-y y soya goalma, soy niyns y sẽn tũuda goalma, la woto woabg kõn pogl n paas ye, a na paam sãoogre. 14 Bɩ y bao laafi ne neba fãa la sõmblem tɩ yẽ sã n ka be, ned pa tõe n yãe Soaala ye. 15 Gũus-y tɩ ned ba a ye ra kong Wẽnd sõngr ye; gũus-y tɩ yẽgend toaaga ra wa tob yãmb sʋk n wa ne sãoongo sẽn na n mad buuda zãng ye. 16 Gũus-y tɩ b ra yãend y sʋka yoaada bɩ neb sẽn ka pẽgd Wẽnd kũuna ye, wala a Ezayu sẽn dɩk a kãsengo n tek ne rɩ-yaalga. 17 Y bãngame tɩ rẽ poor marsã, a sẽn waa n kos a ba t’a ning-a barka, a ka paam ye, a ka tõog t’a ba yam tedge, ne a sẽn yõk sɛɛga ne nintãm. 18 Ad-y ka bũmb sẽn tar yaoko la yãmb paam n kolg ye. Yaa bug-witem, zĩ boogo, lika, sob-raoodo, 19 tõntõod bʋ-raase, koees sẽn sãte. Sẽn wʋm-b bʋʋrã ka le tulg n kelg koɛɛgã n paas ye. 20 B ra ka tõe n deeg sẽn togs woto wã ye: «Sẽn sɩɩs-a tãnga bɩ b lab-a ne kuga, ba a ya rũnga.» 21 A Moyiiz sẽn yãend bũmb sẽn yɩkd pɛlenga a woto fãa yeelame: «M yɛsa ne yɛɛsgo la rigbu.» 22 Sã n ya yãmba, yaa Siõ tãng la yãmb kolg yã, yaa Wẽnd vɩɩga tẽn nongre, yĩngr Zerizalɛɛm; yãmb kolga malɛk rãmb kõn-bãng-n-sõde, yãmb kẽla b tig-raag menga; 23 yãmb kolga neb niyns sẽn deng-b fãa n paam b yʋy gʋlsgo arzãna la y kolga Wẽnnaam, dũni bʋ-kaooda, y kolga nin-sõma sɩɩs sẽn pelg-b zãnga, 24 la y kolga a Zezi, d Wɛɛmba, sẽn wat ne zood paalga, ne b zɩɩm sẽn tar pekr pãnga, zɩɩm ne a koɛɛg sẽn sãt n yɩɩd a Abɛl dẽnna. 25 Dɩlla gũus-y n da wa zãgs sẽn gomda ne yãmbã kelegre ye. Y mi tɩ neb niyns sẽn ka kelg a Moyiiz sẽn da gomda ne bãmb tẽng zugã sã n ka põs sɩbgre, tõnd n yɩs kõn põse, tõnd sã n pa kelg sẽn gomda ne tõnd yĩngrã. 26 Ned ning koɛɛg sẽn tãs pĩndã tɩ tẽnga miima, yẽ soab n pʋlem tõndo n yet-do: «Bãng-y yɛsa tɩ ka tẽnga bala la m na n vik ye, yaa saaga meng marsã.» 27 La sẽn yeel tɩ na n le yɩɩ woto yɛsa, wilgame, tɩ bũmb niyns sẽn zoe n vigsã, na n teemame, tɩ b yaa bõn-naandse; sẽn na n kellã yaa bũmb niyns sẽn pa tõe n tedgã. 28 Woto wã tõnd sẽn lebg Rĩung sẽn kõn lʋɩ abada soaalba, bɩ d kell n tall Wẽnd kũuna neere n tõog n waoog-b ne waoogr sẽn tat b yam, n waoog-b ne waoogr ning sẽn tog ne Wẽnde la a wat ne gũusgu. 29 Tõnd Wẽnda yaa bugum sẽn dɩt n ka kẽesd bũmb ye.

13

1 Kell-y n nong-y taaba wa ba-biisi! 2 Da yĩm-y gãag-sobend ye tɩ yẽ n kɩt tɩ neb kẽer maan malɛk rãmb sãando n ka bãng ye. 3 Tẽeg-y sẽn be-b bi-bees roogẽ wala y me naagame n pag ne bãmba; tẽeg-y sẽn tar-b tooga yelle wala y me tara yĩnga. 4 Bɩ yikãadem paam waoogre y fãa gill nengẽ; bɩ y gãasa ra tol n dẽgem ye. Wẽnd n na n bʋ yoaadba la rataasã. 5 Vẽ-y ne m paoong kõn lʋɩ m to nugẽ; ges-y y sẽn tare wa bũmb sẽn seke tɩ Wẽnd meng n yeele: «M kõn daag foom n bas abada!» 6 Woto tõnd tõe n yeela ne sũur sẽn pa kiuusdi: «Soaala la m sõangda, bõe rabeem yɛsa, Adem biig tõe n maan-m la bõe?» 7 Tẽeg-y neb niyns sẽn ya-b taoor dãmba yelle, tɩ bãmb n kɩt tɩ y wʋm Wẽnnaam koɛɛga; ges-y b sẽn baas baas-neer ninga la togs-y b tẽebo. 8 A Zezi Krista bala n yɛse, zaamẽ, rũnna la beoog woko! B kõn tedg abada! 9 Da sak-y tɩ b wa tudg yã ne zãmsd sẽn ya toore la d sẽn ka mi tiir ye. Yĩngr kũuna sẽn na n keng d sũuri n são d sẽn na n keng-a ne rɩɩb niyns kẽer sẽn dɩ tɩ yõod yaool n pa zĩndã. 10 Tõnd tara maan-kugri, la sẽn da tʋmd-b maan-kʋʋr tʋʋmd pĩnd zãnda tẽngrã, ka tar sor n dɩ bũmb sẽn kʋ maan-kugr kãng zug ye. 11 Ad-y maan-kʋʋd kãsenga sã n da kood rũmsã, yaa b zɩɩma bal la a talda n kẽ pʋgẽ n kos yel-wẽna sugri; nemda meng ra yõogda bugum we-kɛɛnga. 12 Dẽ me la a Zezi sẽn da rat n kõ ninsaalb sõmblem ne b meng zɩɩm, bãmb me namsa we-kɛɛnga. 13 Dɩlla d sã n dat n bʋʋg ba bɩ d yi we-kɛɛnga la d sak n deeg yãnd wa bãmba. 14 Tõnd ka tar doog tẽng zug ka n na n kaoos a pʋgẽ ye; yaa beoog tẽn-noogã la d baooda. 15 Bɩ d tũ bãmba n kõ Wẽnnaam wakat fãa pẽgr maoongo, dat n yeelame tɩ d noor kils b yʋʋre. 16 Da yĩm-y taab sõngre la y paoonga lageng ye; tɩ yaa rẽ bala la maoong sẽn noom Wẽnnaam sũuri. 17 Sak-y yãmb kãsem-dãmba la y reeg b goama, ad-y yaa bãmb n gũud y sɩɩsã n miẽ tɩ Wẽnd na n wa sok-b lame. Woto wã, b maan b tʋʋmda ne sũ-noogo la ra yɩ ne sũ-sãang ye, tɩ rẽ ka nafd yãmb ye. 18 Pʋʋs-y tõnd yĩng me tɩ d me tẽedame tɩ d yaa pʋ-peen neba la d me maooda wakat fãa ne vɩɩm sõng baoobo. 19 M pʋs n kot-y lame tɩ y maneg n wɩng ne pʋʋsgo n paam tɩ m le wa y sʋk tao-tao. 20 Bɩ Wẽnd sẽn ya laafi kõata, bãmb sẽn vʋʋg kɩɩms sʋka d Soaala Zezi Krista, n kɩt tɩ b lebg pe-yãansa pe-kɩɩm kãsenga, ne b zɩɩm b sẽn daag n tõog n yõg zood sẽn kõn sãam abada, 21 bɩ Wẽnd meng kõ yãmb sũuri tɩ y sak bãmb yam la y wɩng ne tʋʋm-sõma buud fãa, tʋʋm sẽn womd bi-sõma, sẽn noom bãmba, a Zezi Krista pãng la b maasem yĩnga; bãmb paam pẽgr sẽn kõn sɛ, marsã la daar fãa. Ami! 22 M saam-biisi, maam n yõkd-y sɛɛga, tɩ y reeg sagl kãensa neere; m gʋls-y la koɛɛg-koɛɛga. 23 Bɩ y bãng tɩ b yiisa d saam-biig a Timote roogo; a sã n paam n ta ka pĩnda, d na tũ taab n wa ges yãmb. 24 Pʋʋs-y kãsem dãmba la nin-sõma wã fãa. Rom dãmb tɩ b pʋʋs yãmba! 25 Wẽnd bark sig yãmb fãa. Ami!