1 PƖYƐƐR

¹ Maam a Piyɛr, a Zezi Krista tʋʋm-tʋmda, n pʋʋsd Wẽnd kom-nongds sẽn vɩ-b wa sãamba la pa-weto: Põ, Galasi, Kapados, Azi la Bitini tẽnse. ² Yaa Wẽnd Ba sẽn mi fãa wã n tũus yãmb al daar woko, t’a Vʋʋsem Sõng pids-y ne b kũuni, tɩ y na n pʋg a Zezi Krista la y sak tɩ b mes-y ne b meng zɩɩm. Bɩ Wẽnd nimbãan-zoeere la b laafi sig y zug zembala! ³ Soaala Zezi Krista Ba paam pẽgre! B nimbãan-zoeer n waooge tɩ b le kõ-d vɩm paalga, ne a Zezi Krista sẽn vʋʋg kɩɩms sʋka. Bãmb yĩng la y vɩ la y saagdẽ, ⁴ tɩ y na paam n dɩ b yõod sẽn kõn sɛ, sẽn kõn wooge menga, b sẽn bĩng yãmb b arzãnẽ. ⁵ Ad-y y tẽeba yĩnga, Wẽnd ne b pãnga segla y yĩnga fãagr sẽn na n puk a meng a toore yaoolem daarã. ⁶ Dẽ n kɩt tɩ yãmb kɩdemd sũ-noog marsã, ba y mi tɩ togame tɩ y kell n namse. ⁷ Y miime tɩ Wẽnd sã n mak yãmb ne namsgo, y tẽeba sẽn be yõodo n yɩɩd sãnem sẽn kalem dẽgdo tɩ b losda boaagẽ, y tẽeba na wa ne yãmb pẽgre la y zu-zẽkre Krista a Zezi waoong raare. ⁸ Bãmb la yãmb zɩ n yãe la y yaool n nongẽ, bãmb la y nif nan ka teege la y tẽeba kɩtame tɩ y zoe n kɩdemd y pẽgra sũ-noogo la y langdẽ. ⁹ Y miime tɩ y kõn kong y sẽn tẽedã: y sɩɩsa fãagrã ye. ¹⁰ Fãagr kãng poorẽ, bãngdba yõka vɛɛsgo la baoobo, bãngdb niyns sẽn gom Wẽnd sẽn bĩng-y kũun ninga yelle. ¹¹ B baoome n na n bãng yaa wakat bʋgo la bõe taki la Krista Vʋʋsma b sẽn paama ra zoe n neẽ, bãmb sẽn waa n gomd Krista namsgã la pẽgr ning sẽn na n pʋgã. ¹² Bãngdba bãngame tɩ ra ka bãmb yĩng la b ra gomd ye, b ra gomda yãmb yĩnga. Sɩd yaa ne yãmb la sẽn moond-b Koe-nooga gomda. B gomd-y-la ne a Vʋʋsem Sõng b sẽn zĩnd yĩngr n tool yãmbã; b gomdame al t’a yamleoog tar malɛgsa menga. ¹³ Dɩlla, nek-y y yam la yõk-y y mense. Maan-y saagre ne kũun ning sẽn na n sig y zutu ne Krista a Zezi Waoongo. ¹⁴ Wa kamb sẽn mi sakre, lak-y y yam ne pĩnd tʋls wẽns sẽn da be y sũurẽ, y sẽn waa n da ket likĩ. ¹⁵ La wala sẽn bool-a yãmbã sẽn ya Sõmblem naaba, y me yɩ sõma, y manesem fãa pʋgẽ, ¹⁶ tɩ yaa woto la b gʋlsyã: Yɩ-y sõma tɩ mam menga yaa sõngo. ¹⁷ Yãmb sã n boond tɩ y Ba, Wẽnd ninga sẽn ka bakd-a ninsaal ne a to, sẽn get-a ned kam fãa yel-manesem n na n kao bʋʋdo, bɩ y tall y meng ne rabeem, vɩɩm kãnga pʋgẽ t’a yaa pa-weer vɩɩm. ¹⁸ Bãng-y tɩ ka ne bõn-sãamdem, sãnem bɩ wanzurfu, la y paam n tɩlg vɩɩm yaalg ning y yaab rãmba sẽn kõ yãmba ye. ¹⁹ Yɩɩ ne zɩɩm sẽn tar yõodo, wa pe-bil sẽn ka tara toorẽ yelle, sẽn ka tar bãnd ba bilfu zɩɩm: yɩɩ ne a Zezi Krista zɩɩm. ²⁰ Wẽnd n welg-b toore tɩ dũni nan ka naan ye, n yaool n puk-b marsã yãmb yĩnga. ²¹ Yaa ne Krista pãnga la yãmb tẽed Wẽnd sẽn vʋʋg b kɩɩms sʋka n kõ-b pẽgre; woto y tẽeb la y saagr bee Wẽnnaam b ye nugẽ bala. ²² Yãmb sẽn deeg sɩdã, yaa yãmb sɩɩs n paam sõmblem tɩ y na n nong taaba wala ba-biis bala; dɩlla bɩ y ra vʋʋs ye la nong-y taaba ne pʋ-peelem zãnga. ²³ Sẽn le roga yãmbã ka ninsaal yĩng sẽn mi kũuma ye, yaa Wẽnd ne b gomd pãnga: bãmb n ka mi kũum, bãmb n tar vɩɩm sẽn kõn sɛ. ²⁴ Ad-y yĩng neong yaa wa moogo: a neerma yaa wa puugu; moog kʋɩtame t’a puuda me sʋʋgdẽ. ²⁵ Sã n ya Wẽnd Gomde, a bee daar fãa. Wẽnd Gomda la Koe-noog ning b sẽn taas yãmbã.

¹ Woob-y pʋ-toog buud fãa ne zirẽ-beedo, zãmbo, sũ-kiiri, la tẽn-kãnem. ² Tʋlg-y Wẽnd Gomdã wala kom-peelse sẽn tʋl bĩs-naare sẽn ka pul koom; yẽ n tõe n bɩɩs y yaoko tɩ y tʋm y fãagra tʋʋma. ³ La rẽ me yaa y sã n deng n lemba Soaala kũuna n mi tɩ bãmb n noom n yɩɩd fãa. ⁴ Bɩ y yẽrg n kolg bãmba tɩ bãmb la kugr vɩɩga ninsaalb sẽn daag n bas kɛɛnga tɩ Wẽnd yaool n yãk-a wa kugr sẽn tar neerem. ⁵ Yãmb me, yɩɩ-y wa kug vɩɩse la sak-y tɩ b rɩk yãmb n me Wẽnnaam doogo, tɩ b sɩng maan-kʋʋr sõng tʋʋmd a pʋgẽ n kõt Wẽnd maand sẽn ka tẽng zug rẽnna, la sẽn tat b yam, a Zezi Krista maasem yĩnga. ⁶ Ad-b sẽn gʋlse: Yaa Siõ tãng zug la m vigĩnd kuga ma, kugr m sẽn tũusi, kugr sẽn be neere la ned ninga fãa sẽn na n teeg kugr kãnga kõn yãe yãnd ye. ⁷ Yãmb tẽedba yĩnga a na wa ne y pẽgre; sã ya kɩɩsdbã, b bãng tɩ kugr ninga metba sẽn bas kɛɛngã, yẽ n lebg kuga ma, ⁸ a lebga lakr kugri, lak-n-lʋɩ pĩiga. Kɩɩsdba lakd-a lame tɩ b pa tẽ Gomda ye, la lakra la bãmb me pʋɩɩre. ⁹ La yãmba, yãmb yaa buud Wẽnd sẽn welg tore, buud sẽn paam maan-kʋʋr naam, buud sõngo Wẽnd sẽn tũus n na n kils Ned ninga sẽn yisa yãmb likĩ n kẽes-y vẽenem sẽn ka taar pʋgẽ. ¹⁰ Y buuda da ka buud ye la ad-y y sen lebg Wẽnd buud sõng marsã! Yãmb da ka paamd tɩ b kũm y nimbãaneg ye la ad-b sẽn zoe y nimbãanega marsã. ¹¹ M sẽn nong b rãmb wa fãa fãa, maam n yõkd y sɛɛga, y sẽn ya sãamba la so-toagdba yĩnga, tɩ y zãag y mens ne y yĩnga tʋls wẽns sẽn sogd maoor ne y sɩɩgã. ¹² Tall-y y mens neer bu-zẽmba sʋka tɩ ba b sã n wɩt yãmb wa nin-wẽnse, bɩ b yãend y tʋʋm-sõma. Rẽ n na n sõng ba tɩ b wa pẽg Wẽnnaam b waoonga raare. ¹³ Soaala yĩnga bɩ y sak tẽng zug naama ne a siglsã: sak-y dĩma sẽn ya fãa soaala, ¹⁴ sak-y b kombɛɛmba; b tʋʋmd yaa b sɩbg sẽn maand-b wẽnga la b pẽg sẽn maand-b neere. ¹⁵ Ad-y yaa Wẽnd n dat tɩ y maan neer woto, n pag gãeemsa la zɩtba noore. ¹⁶ Woto wã tʋm-y burkĩndlem tʋʋma. Da lʋɩɩs-y burkĩndlema taoore n dɩk menesg sor ye, yɩɩ-y Wẽnd tũudb bala. ¹⁷ Waoog-y neb fãa, nong-y y saam-biisi, zoe-y Wẽnde, la waoog-y dĩma. ¹⁸ Yãmba, zak kamba, sak-y y zu-soaben-dãmb ne rabeem menga, b tar bʋgsem, b yaa naana bɩ toose. ¹⁹ Ad-y yaa Wẽnd kũun la f paamyã, f sã n sak Wẽnd waoogr yĩnga n nams f sẽn ka tog n namse. ²⁰ Bõe n sek pẽgre, f sã deeg toog sẽn ya f beegr sɩbgre? Sã n yaa y tʋʋm sõma yĩnga la y sakd namsgo, ad-y rẽ n be yõod Wẽnnaam nengẽ. ²¹ Mik b bool yãmb tɩ y wa namse; Krista me namsa y yĩnga n kõ y togs-n-taar n dat tɩ y pʋg bãmba. ²² La bãmb yaool n zɩ n maan wẽng ye – zirẽ-beed zɩ n yi b noorẽ abada. ²³ B tʋʋs-b lame la b ka tʋʋs n lebs ye, b yãee toogo la b basa rẽ fãa ne ned ninga sẽn kaooda bʋʋd sɩda. ²⁴ Pika zugu b meng tʋka d yel-wẽna, sẽn na n yɩlẽ tɩ tõnd me wa lebg bõn-kɩɩmse ne yel-wẽnd maanego la bõn-vɩɩse ne sõmblem baoobo. Bãmb sãmpogrã n wa ne yãmb sãoogre. ²⁵ Yãmb da yaa wa pe-yãans sẽn kẽ weoogo la marsã y le leba y pe-kɩɩma la y sɩɩsa gũud nengẽ.

¹ Yãmb me, pagba, sak-y y sɩdb-rãmba. Sɩdb-rãmba kẽer pa rat n deeg Koe-nooga ye la b pagba vɩɩm sõngã n na n tak-ba tɩ pa tũ ne b noor gomd ye. ² Rẽ yaa b sã n ne tɩ y zãaga y mense ne yoob n tog ne waoogre. ³ Bɩ y faongã ra yɩ faong sẽn ne yɩng ye, faong sẽn baood ne zoobd pãnengo, sãnem teedo la fʋ-neeb ye. ⁴ Faongã tog n yɩɩ pʋgẽ faongo: yaa sũur sẽn ka sak wẽnga, n tar bʋgsem, n ka mi fudgr ye. Dẽ n be neer Wẽnd nifẽ. ⁵ Ya woto la pĩnd pʋg-sõma wã sẽn da tẽed-b Wẽndã ra baood b faong la b sakd b sɩdb-rãmba. ⁶ Woto la a Sara ra sakd a Abraam la a boond-a t’a zu-soaba. Yãmb me lebga yẽ kamba yãmb sã n baood neere n zĩ wɩsa n pa yɛɛsd bũmb ba a ye. ⁷ Sã n ya yãmba, sɩdb rãmba, zĩnd-y ne y pagba ne wʋm taab yam, wa ne zĩnd-n-taaga sẽn ka tar pãng wʋsg ye. Kõ y pagã a waoogr pʋɩɩre, wa neb sẽn naag taab n dɩt beoog vɩɩma yõodo. Woto bũmb kõn sãam yãmb pʋʋsg ye. ⁸ M sẽn kot bũmb zãnga, yaa y fãa yɩ yam yɛnga, ne taab kũmbu, ne taab nonglem, ne taab nimbãan-zoeere la ne yam-sulgri, ⁹ n ka lebsd wẽnga, n ka lebsd tʋʋr lɛ-lɛ. Yãmb yee n kãab noogo la y ra kãab beed ye, tɩ b welg-y la toore, sẽn na n yɩlẽ tɩ y wa rɩ pʋlemd nooga yõodo. ¹⁰ Sɩd me ned ninga sẽn baooda a yõore la a rat vɩɩm noogo, bɩ a paam-a, a yõk a zelemde la a vẽ ne goam wẽna la zirẽ-beedo. ¹¹ A zãaga meng ne wẽnga la a maan neere, n bao laafi la a wɩng n wa paam-a. ¹² Soaala neng togla nin-sõma la b tʋb kelgda b pʋʋsgo. Soaala nini yaool n gẽenda sẽn maand-b wẽnga. ¹³ Yell bʋg n tõe n pak yãmba, yãmb sã n baood neer ne y sũur fãa? ¹⁴ Ad-y y zug yaa noogo y sã n pʋs n namsdẽ y sõmblema na paas yĩnga; dɩlla da zoe-y rabeem ye la y ra bas tɩ sũur kiuus ye. ¹⁵ Y sẽn tog n maane, yaa waoogd Soaala, Wẽnd Nedã, y sũurẽ la rẽ tɩ y bob n yɛsame n na leok sẽn na n soka yãmbã: bõe saagr la y zĩi n saagdẽ? ¹⁶ Leok-y ne sũ-bʋgsem la waoog taab yam, wa neb sẽn mi tɩ b sũur ka kiuusd ye. Woto b sẽn wɩt yãmb bũmb ning poorẽ wã na n lɛɛg n pids ne yãnde neb niyns fãa sẽn sãbsd y vɩɩm sõngã, Krista tũudma pʋgẽ. ¹⁷ Maan neer tɩ b nams fo, Wẽnd sã n data, n são maan wẽnga n paam yĩn-maasem. ¹⁸ Krista meng kii vugri, yel-wẽna yĩnga. Sẽn ka tar-a yelle kii yell maandb yĩnga, sẽn na n yɩlẽ n tall-do n taas Wẽnde. B yĩngẽ wã la b lebg-bõn kɩɩnga, b sɩɩgẽ wã b kell n yɩɩ bõn vɩɩga. ¹⁹ B sɩɩgã n tol n taas Koe-noogã neb niyns sẽn da pag roogo. ²⁰ Bãmb dãmb n zãgs tẽeb pĩnda, Wẽnd sũ-maasma wakato, a Nowe sẽn waa n kaad a koglga wakato, tɩ yaa koglg kãng pʋga la neb sẽn paoode, neb a nii bala, paam n dʋʋg kooma n põse. ²¹ Dẽ me n makd sooba sẽn fãagd yãmb me marsã. Ka yĩnga rẽgd la a pekd ye, a kɩtame tɩ ned kam fãa rɩk a menga n ko Wẽnd ne pʋ-peelem, A Zezi Krista sẽn vʋʋga yĩnga. ²² Bãmb n dʋ arzãna n zĩ b Ba rɩtgo la rẽ tɩ b reng n tõoga yĩngr Sõgen-kambã, yĩngr Kãsem-dãmbã, la Pãn-dãmba fãa.

¹ Dɩlla Krista sẽn yãend toog woto, b yĩngẽ, bɩ tagsg kãnga wa kõ-y raoodo. Ned ninga sẽn yãenda toog a yĩngẽ, yẽ soab laka a meng ne yel-wẽnde; ² n na n vɩɩnd tẽng zug vɩɩma marsã, wala Wẽnd sẽn date; ka na n le yɩ wa zʋg wẽnga sẽn dat ye. ³ Y sẽn yik pĩnd n tũ bu-zẽmba raabã, ka sek-y sɩda? Yãmb saka b yoobo, b yel-yoodo, b rã-tɩgre, b rɩ-bɛda, b yũud n pa roogdẽ, b bõn-naands waoog yoodo. ⁴ Ad-y yãmb sẽn pa le naag bãmba n dʋʋg kʋɩl ning sẽn na n dɩ-bã, b pa wʋmd a võor ye. Dẽ la b yik n tar yãmb paoogre marsã. ⁵ Mik rẽ fãa na n waa Bʋ-kaood yɛnga taoore, sẽn vɩ-b la sẽn ki-b Bʋ-kaoodã. ⁶ Ad-y yaa rẽnd yĩnga la kɩɩm-kulga meng paam tɩ b moon Koe-noogã, woto ninsaalb sẽn paalg b rãmb bʋʋd tẽng zugã tõog n paama yĩngr vɩɩma Wẽnd nengẽ. ⁷ Ad-y Dũni wã yikr kolgame; bɩ y yɩ neb sẽn tar gũusgu la y yõk y menga n tõog n pʋʋse. ⁸ Bũmb zãnga tall-y taab nonglem tɩ nonglem luta yel-wẽna. ⁹ Maan-y taab gãag-sobẽndo sẽn ka naag ne yẽgeng ye. ¹⁰ Bɩ ned kam fãa yik n sõnga taaba wala a sẽn paam tɛka, wala y lebga Wẽnd kũun ka tɛka pʋɩtb-a. ¹¹ Ned sã n gomd bɩ a gom wa Wẽnd sẽn gomde. A sã n deeg taab sõngr tʋʋmde, a sõng wala Wẽnd n kõta noore. Woto bũmb fãa pʋgẽ Wẽnd na paam pẽgre, Krista a Zezi maasmẽ. Bãmb n so naam la ziir sẽn ka sɩng la sẽn kõn zĩnd sɛɛbo. Ami! ¹² M kom-sõma, da yɛɛs-y bugum ninga sẽn wulumd yãmb sʋka wa bõn-lingdem ye tɩ yaa Wẽnd n dat n fɛɛs yãmba. ¹³ Y sã n naag Krista n namsdẽ bɩ y noog y sũuri tɩ b ziira pukr daare y na naag n lang la y kɩdem sũ-noogo. ¹⁴ Sã n ya Krista yʋʋr yĩng la b yaand yãmba, yãmb zug yaa noogo. Ad-y yaa Wẽnd Vʋʋsem ne b zɩiri, Wẽnd Vʋʋsem n sig yãmba. ¹⁵ Bɩ yãmb ned ba a ye ra wa namse, a sẽn ya nin-kʋʋd, bɩ wagdr, bɩ tẽn-wãad, bɩ tẽn-kãn neda yĩng lɛ-lɛ! ¹⁶ A sã n namsdẽ bɩ yɩ a sẽn tũud Krista yĩnga; a ra zoe yãnd ye la a pẽg Wẽnd tɩ b Yʋʋr n lebg yẽ me rẽnna. ¹⁷ Ad-y wakata taame tɩ bʋʋda na n sɩnge ne Wẽnnaam meng zaka neba; la sã n ya ne tõnd la bʋʋda na n sɩnge, sẽn tõdg b Wẽnnaam Koɛɛga reegrã, bãmb dãmb baasg na n yɩɩ wãna? ¹⁸ Nin-sõng paam n põs sã n ka naana, nin-wẽng la yel-wẽn-maand na n kẽe yɛ? ¹⁹ Dẽn yĩnga bɩ Wẽnd sẽn tʋlg b rãmb ne namsgo dɩk b mens n bas ne b Naanda la Sɩd Soaba la b wɩng ne neer maanego.

¹ Ad-m koɛɛg marsã ne karen-saam-dãmba, sẽn be tõnd sʋka; mam meng yaa kãsem-soab wa bãmba la m yɩɩ Krista namsga fãa kaset soaba dẽ la m mi tɩ m na n paama bãmb pẽgre, a pukra raare. ² M kotame tɩ y yɩ bãgr ninga Wẽnd sẽn gũnug yãmba pe-kɩɩmba. Gu-y piisã la ra yɩ rok-m-zug tʋʋmd ye, a yɩ yamleoog tʋʋmde wa Wẽnd sẽn date. Da yɩ rolb yooda yĩng ye, a yɩ taab sõngr yamleoog bala. ³ Da bao-y n dɩ naam neb zug ye. Bao-y bala n yɩ taoor dãmba sẽn wilgd piisa so-sõngo. ⁴ Wotoone, Pe-kɩɩm sõma naaba pukr daare y na reeg y pẽgr sẽn kõn sɛ pugla. ⁵ Woto me yãmba, kom-bɩɩba, reeg-y kãsem-dãmba goama; yɩ-y sulg-m-meng rãmba y taab taoore. Ad-y Wẽnd mongda wilg-m-meng rãmba n kõt yam-sulgr dãmba. ⁶ Dɩlla bɩ y sulg y mens Wẽnnaam taoore tɩ b tõog n zẽk yãmba, b raara sã n ta. ⁷ Bas-y y zu-loeesa fãa ne bãmba tɩ bãmb meng n na n ges y yelle. ⁸ Yɩ-y neb sẽn tõe b mense la maan-y gũusgu tɩ yãmb bɛyã, Sʋtãana, gilgdame n yãbd wa gɩgemde n baood a sẽn na n dɩ a soaba. ⁹ Tõdg-y Sʋtãana zãnga la y tall y tẽeb kẽnkẽ, n mi tɩ yaa namsg a woto buudu bala la saam-biisa namsd zĩig zãnga. ¹⁰ Y sã n paam n nams bilfu, ad-y Wẽnd sẽn ya kũuna fãa kõatã la bãmb n bool yãmb tɩ y wa rɩ vɩɩm sẽn kõn sɛ yõodo ne Krista a Zezi, Bãmb meng b toore n na n le yals yãmb y nao zutu la b kõ-y keelem la pãnga tɩ b mak y mimsg n konge. ¹¹ B soog pãng la ziir daar fãa. Ami! ¹² M kɩtame t’a Silvẽ gʋls-y sebr bil kãngã. Yẽ la m get wala m saam-biiga sẽn ka tol n bak ne m ye. M sagend-y lame la m wilgd-y lame tɩ kũun ning y sẽn paama, yẽ la Wẽnd kũun menga la tall-y kũun a woto buud neere. ¹³ Babilon Tigenga Wẽnd sẽn tũusi wala b sẽn tũus yãmbã tɩ b pʋʋs yãmba. ¹⁴ Pʋʋs-y taab ne saam-biis sẽn nong taab pʋʋsgo. Laafi zĩnd ne y fãa sẽn vɩ Krista maasmẽ!