Iwarakha i Napaolo wa
Natito
Malhove o uholhelha
Iwarakha i Napaolo wa Natito phi imoka yo iwarakha ncheshe chaalhepiye ni Napaolo chaarwenhe aya wa ntu mmoka mmoka ahikhalhaka nlhoko wa attu anrumelhenlhe Kuristo. Iwarakha chikina taaru phi iwarakha yo upachera wa Natimotheo ni iwarakha yo nayelhi wa Natimotheo ni iwarakha wa Nafilimoni. Napaolo yaalhempe iwarakha u Natito nansho yooniaka wiira aalhakenlhe wiira yashomiye vaattuni. Ninochuwelha yoyo mwaha uyo ukhalhawaya anowiihimiacha ipilhi aya thoko karumiya, ittu Natito yaari aya achuwelhaka. Napaolo veekinaka yaalhempe ilha iwarakha ilha iyaakha iriyari yo 63-65 baada yo uyaria wa Kuristo.
Napaolo ahaalhehera Natito wiira avare ntheko wo uholhelha milhoko cha attu anrumelhenlhe Kuristo u ichirumba yo Ukirete. Paahi etu Napaolo aalhepa iwarakha ilha waalhehera Natito wiira yaathanlhe ni wettuchiha aholhelhi o milhoko cha attu anrumelhenlhe Kuristo. Anowaalhelha chittu thoko chaalhempe aya u Natimotheo. Nhina iwarakha mmo, anoohimiacha iphiro chinothananiya aya ukhalha aholhelhi o milhoko cha attu anrumelhenlhe Kuristo chiyo. Paahi etu milhoko cha attu anrumelhenlhe Kuristo ni aholhelhi o milhoko o lhelho va attwariheke chechiyo iphiro chinothananiya aya ukhalhana chiyo vanoholhelha aya.
Chiri nhina
Napaolo anowaalhehera Natito waathanlha attu anonttuna Nlhuku (nlhako wo 1:1-16).
Tho, anowaalhehera weettuchiha attu akhalhe makhalhelho anothananiya ni Nlhuku (nlhako wo 2:1-3:11).
Vanomalhiha aya, Napaolo anomalhihera wo malhove o uttuka iwarakha aya iyo (nlhako wo 3:12-15).
11Mii Paolo, namitheko a Nlhuku ni karumiya a Yesu Kuristo kinoolhepa.
Mii kihothanlhiya ni urumiya kirwee kaahelhe nrima attu athanlhiye ni Nlhuku ni waaholhelha attu achuwelhe ikeekhene wiira akhalhe iphiro chinothanana awe Nlhuku. 2Yeyo ikeekhene iyo phi nonikhulhuvelhiha upatta ukumi wo mahuku o uhimalha, naalhehiye ihu ni Nlhuku hinoothacha toka machokholhelho ilhapo ihinaya wuupiya. 3Ni ikatema yorera yaayeke ahopatakulha nttenga wawe. Nkakaarumiya wiira kivire kaahimiacha wo urumelhelhiya ni Nlhuku Moopolhi ihu.
4Kinolhepa iwarakha iwe uwaninyu inyu Natito anaaka e ikekhiaye munrimani munopisha ihu.
Kinoulhapelhelhani nnema ni mpuha ukhuma wa Nlhuku Athumwanihu ni Kuristo Yesu Moopolhi ihu.
Ntheko u Natito Ukirete
5Wo yoyo nlhatu uyo kahoohiyani Ukirete, wiira nrehelhelhe vakittu vawukuwilhe ni waathanlha ashulhupalhe aholhelhi o milhoko cha attu anonrumelhelha Kuristo kila iwani. Muupuwelheke thoko chenre aka wo ulheherani. 6Wiira ashulhupalhe aholhelhi o nlhoko wa attu anonrumelhelha Kuristo anophwanelhiya ukhalha attu o uhikhuwachiya, akhalheke nlhopwana a nthiyana amoka ni achishaana awe akhalheke anonrumelhelha Kuristo ahikhalhe o hiiwa aamukiaka ama o tiyamaru.
7Ukhalhawaya attu anoshunga nlhoko wa attu anonrumelhelha Kuristo phi o ipilhi yo weemelhelha mitheko cha Nlhuku. Paahi etu, hikhalhe ntu o ukhuwachiya ama o wiititihacha mena hikhalhe ntu o uhipicha uthunalha ama ntu o uhapalhiya ama ntu o waana indewo ama ntu o nlhulha wo uttuna nchurukhu chinene. 8Nansho akhalheke ntu o waapochera alheto ni ntu o uttuna upanga chittu choombone. Akhalheke ntu o wiichaamuka, ntu e ikekhiaye, ntakatifu hinokhuwachiya ni ntu neetawara mwanene. 9Akhalheke ntu novarechesha rata nttenga we ukhulhuvelhiya thoko chinre awe wo wiittuchihiya wiira oorie waahelha nrima attu wo weettuchiha meettuchiho e ikeekhene ni wookokolha attu anovaanyiha.
10Ukhalhawaya ahaawo attu anovaanyiha ni waathepiacha attu akina chittu chihiri ni irusho, athepaka alhe akhumme iphiro cha attu enelhiye unyawo munrimani, Ayahudi anrumelhenlhe Kuristo alhe. 11Amaalhihiyeke yayo attu ayo ukhalhawaya naahiyaka anoothepa waapitikusha nrima attu mmanupani mwonkhaye vaneettuchiha aya chittu chihinooria aya wiittuchiha. Anopangacha chiicho wiira apatte nchurukhu wo wiittuchiha chittu cho wulhiha muru. 12Ata ntu mmoka mmilhokoni mwa anamilhohi aya, ahoolhumacha wiira, “Attu o Ukirete mahuku onkhaye arii attu o woothacha, ari thoko mashene, attu o ureshi ni attu o nlhulha!” 13Ni uyo hohimiechesha we ikekhiaye. Ni wo yoyo nlhatu uyo etu, mwaachacheracheke chinene, upisha nrima waya ulhipeke. 14Ahiyeke wiiwelhelha ithelhi cha Ayahudi mena ahiiwelhelhe malhehero yeeshiye ni attu akhonte ikeekhene.
15Kila ittu iri yorera wa attu orera nansho khiiwo ittu iri yoombone wa attu o nyalha ni o nrima uhinrumelhelha. Ukhalhawaya mirima ni irusho chaya chihonanarihiya. 16Yayo attu ayo aneera wiira anonchuwelha Nlhuku, nansho meetelho aya anowaakhota. Phi attu ahinolhoka mmiithoni mwa ashikhunanaya, o mirima cho itiyamaru, ahinolhoka wo mitheko chiriyoothe chorera.
2Meettuchiho e Ikekheene
1Nansho inyuva mweettuchiheke attu malhove a Nlhuku arii phi e ikeekhene. 2Mwaahimerieke ashulhupalhe wiira eethimicheke, akhalheke attu o weewelhelha ashikhunanaya, o irusho, o upisha nrima ni o waattuna attu ni o uvilhelha. 3Ni chiichammo mweettuchiheke manyopani o wulhuvalha wiira amwooveke Nlhuku. Ahikhalhe attu o waapa akhunanaya ama ipotta cho uhapalhiya utheka. Eettuchiheke akhunanaya iphiro choombone, 4wiira aalhake imialhi yaattune manyowannyaya ni achishaana aya, 5yiitimarikheke ni vavawo ahikhalhe o unanara, anopangacha chittu chorera wo manyowannyaya, nlhove na Nlhuku nihiwe naaruwaniya.
6Thothoni tho, mwaamukeke ashimirawo wiira ni ayo yiithimicheke. 7Wo iphiro chonkhaye ni inyu mwaanene nkhalheke ntu o utwarihelhiya wo meetelho inyu oombone. Mwiilhipiheke wo malhove nnetuchiha inyu attu, mena nhipange thoko ncheche. 8Malhove aneettuchiha inyu akhalheke o ikuru ahinoovanyihiya, amalhaponi inyu awe oona ishoni ahikhalhaka ni ittu yo unanara yo unihukumulha.
9Ipotta ni ayo chiicho eetimarikheke wa manyaapwiiya aya aanaaruma ayo, yaatelhihaka wo mitheko chonkhaye chinopanga aya. Ahaanyihanaka, 10mena wiiya nhakhu aya. Nansho, ooniheke nrima woombone ni ukhulhuvelhiya, echonihaka wo iphiro chonkhaye wiira meettuchiho a Nlhuku Moopolhi ihu phi o ikeekhene. 11Ukhalhawaya nnema wa Nlhuku unommwiiha noopo uhopatakulhiya wa attu onkhaye. 12Nnema wa Nlhuku unoniittuchiha hii ukhota nikakata no velhaponi va, nikhalhe wo uhihapalhiya, wo wiitimarikha ni wo uvarechesha ikekhiaye, uno ninthimichaka Nlhuku ninari bado velhaponi va, 13niwehereraka nihuku no mpuha ninokhulhuvelha ihu, vanohalha aya upatakulhiya nthimicho wa Nlhuku mulhupalhe ni Moopolhi ihu, Yesu Kuristo. 14Yoyo aheekumiha mwanene wo nlhatu wihu wiira anoopolhe mu uhilhokani mwonkhaye anihapihaka ukhalha atakatifu awe, attu anovarechesha upangacha chittu choombone.
15Mwiittuchiheke chilha chittu chilha, nvarelhelhaka ikuru inyu uno mwaalheheraka ni waamuka attu anowiiwelhelhani. Ni vavawo hikhalhe ntu hinowiwelhelhani.
3Makhalhelho a attu anrumelhenlhe Kuristo
1Mwoopusheke attu wiira yaathimicheke aholhelhi ni attu anotawara, yeewelhelheke ni ukhalha rata wo kila iphiro upangacha mitheko chonkhaye. 2Mwaahimerieke wiira ahinruwane ntu riyoothe, nansho akhalheke attu o mpuha ni o wiiwanana. Ni wo mahuku onkhaye yooniheke nrima woombone wa kila ntu. 3Ukhalhawaya khalhayi vawo hii naari attu o uhikhalha ni irusho, o tiyamaru, ni attu o uwonya. Naari ipotta cho nikakata no wiipuhiha no kila iphiro. Nikhalhaka mu uwonyani ni ihache, attu anivengaka ni hii nivenganaka naashineneru.
4Nansho ikatema yo mpuha ni uttuna wa Nlhuku Moopolhi ihu vaapatakulhiye aya, 5ahonoopolha, kuhiwe wo nlhatu uriyoothe wo ikekhiaye waapannge ihu hii, nansho wo ikiriri awe, ni wo iphiro yo Iphumu ya Nlhuku nonivahera wiira niyarie tho ni univaha ukumi wo naanano wo unihapiha mmaashini. 6Nlhuku ahonivaha wo winchiva Iphumu awe wo iphiro ya Yesu Kuristo Moopolhi ihu, 7wiira etu wo nnema wa Nlhuku naalhakelhiye ikekhiaye, niwe naapatta ukumi wo uhimalha unokhulhuvelha ihu. 8Nna phi nulhumo no ukhulhuvelhiya.
Kinouthananani inyuva nvarecheshe ulha mwaha ulha, wiira attu onkhaye anonrumelhelha Nlhuku akhalheke ni nrima wo upanga chittu choombone, chinaatelhiha attu mirima. 9Nansho nshembeke malhove o uvaanyihana o uhikhalha ni maana anaacha manyaapwiiya, indewo ni uvaanyihana mwaha unaacha Malhehero. Ukhalhawaya yayo khanlhoka ni mena kharina maana ariyoothe. 10Ntu naaniha attu yoyo mmwamukeke nkwaha wo upacha ni nkwaha wo nayelhi, aahiiweke mummwalhaaneke, 11nchuwelhaka wiira ntu thoko yoyo hopotera ni uwonya. Ukhalhawaya uwonya wawe phi nonhukumulha wiira howonya.
Malhove o umalhihera
12Vanohalha aka waaruma Nartema ama Natikiko, mwaavieke iphiro yo uwa Unikopoli mmwe naakumaana, ukhalhawaya kiholhakelha uwa ukhalhani wowo nlhaalha wo uririya. 13Mpangeke kila chinohalha inyu wooria, waakaviha ashinna Zeno owiittuchiha Malhehero ni Naapolo, wiira vaneeta aya munkwahani mwaya, ahiwukuwelhiye ittu iriyoothe. 14Attu ihu ni ayo lazima vano eettucheke upanga mitheko choombone, wiira chaakavihere wimma maphepu ittu ni upatta yo waavaha attu anovekelha, ukumi waya ukhalhe wo urera.
15Attu onkhaye anaakhalhana aka va, anouvahani isalamu. Ni isalamu chihu mwaapiihereke manyampwana anaattuna ihu anonrumelhelha Kuristo.
Nnema wa Nlhuku ukhalhe vamoka ni inyu mwaatti.