Malhove Orera a Yesu Kuristo thoko chilhepiye aya ni
Namako
Malhove o uholhelha
Malhove Orera a Yesu Kuristo thoko chilhepiye aya ni Namako phi imoka yo ichitabu ncheshe nhina Malhehano o Naanano anohimiacha ukumi ni makhalhelho a Yesu Kuristo. Kila imoka iihaniyaka “Injili”, maana aya “Malhove Orera”. Malhove Orera ayo aalhepiye baada yo ukhwa ni uhihimmwa wa Kuristo ni Namatayo, Namako, ashinna Luka ni Nayohana. Injili i Namako phi ikitabu ikani munlhokoni mwo chechiyo chikina chiyo. Tho, inorumelhelhiya wiira yaalhepiye iyaakha cho 65-70 baada yo uyaria wa Kuristo, ikhalhaka phi yo upacha ulhepiya mu injili chikina chiyo. Attu o ushoma enchi yoonaka wiira yaalhepiye wo nlhatu wo waahelha nrima attu anrumelhenlhe Kuristo o Urumi.
Namako ayo tho anochuwania wo nchina na Yohana Mako, akhalhaka phi akhunanaya akarumiya Napaolo ni Nabanaba nansho unlhoko aya utanganyiaka baada yo ukhota urwaa nkwaha uhimiacha nttenga (Mitk nlhako wo 13:13). Kaanyuma Namako aheeta nkwaha nkina tho ni Nabanaba (Mitk nlhako wo 15:37-39.)
Namako tho aachuwania ukhalha ni umpwana mulhupalhe ni Napeturo (1Nap nlhako wo 5:13). Inakhalhaka Namako khayaari o uhimiechesha onne wo miitho ukumi wa Yesu, attu o ushoma anorumelhelha wiira Namako ahothakiha uhimiechesha winchi ukhuma wa Napeturo ikhalhaka phi ittu yo ukhulhuvelhiya nhina Malhove Orera alhepiye ni Namako. Nkitabuni mmo Namako anoweha chinene mwaha wo ukhalha owiittucha ni meettuchiho a Yesu ikatema yo umalhelha.
Chiri nhina
Namako anochokholha wo uhimiacha ikitabu aya (nlhako wo 1:1-13.)
Namako anothepa uhimiacha mitheko cha Yesu vaari awe Ugalilaya (nlhako wo 1:14-18:21.)
Tho, anohimiacha nkwaha wa Yesu Uyerusalemu (nlhako wo 8:22-10:52).
Namako anomalhiha wo ulhepa mwaha Yesu vaari awe Uyerusalemu, ni mwaha wo nookhwa awe ni uhihimmwa wawe (nlhako wo 11:1-16:8).
1Nttenga u Nayohana Obatiiza
(Mat 3:1-12; Luk 3:1-18; Yoha 1:19-28)
1Alha phi Malhove Orera a Yesu Kuristo, Mwaana a Nlhuku. 2Anochokholha thoko anamilhohi ashinna Isaya chaalhempe aya,
“Nlhuku heera, ‘Kinonruma karumiya aka nohalha ukoorosha iphiro inyu.’
3Nlhove na ntu ninookhuwelha muuthakoni, nineera,
‘Muuheke iphiro ya Athithi,
Mwookolhe mitalha chinohalha aya uvira!’ ”
4Paahi etu Nayohana nkaakhumelhelha uthakoni, abatiizaka ni waahimeria attu akhoromeke ni uhiya uwonya waya, abatiiziyeke, wiira Nlhuku ahiyerere milhatu chaya. 5Attu enchi ukhuma ilhapo yonkhaye yo Uyudea ni Uyerusalemu ahokhuruwa uwewelhelhani Nayohana. Nkayaahimiacha uwonya waya, ni ayo nkaabatiizacha mmwoolhokoni Uyorodani.
6Nayohana aawara ikuwo cho mapururu o ingamiya ni nchako wo nrapalha nnyununi, cholhia chaya chaari nashombe ni urawo wo umwiini. 7Ikatema chonkhaye aahimeria attu wiira, “Hawo nowa utulhi waka ri ni ikuru kihinooria aka umphiyelha. Akinooria ata uthaphulha miripwe cho iratu chawe. 8Mii kinaabatiiza attu wo maashi nansho yoyo nowa waabatiiza attu wo Iphumu ya Nlhuku.”
Ubatiiziya ni ulhikachiya wa Yesu Kuristo
(Mat 3:13-4:11; Luk 3:21-22; 4:1-13)
9Yayo mahuku ayo Yesu ahowa akhumaka Unazareti yo Ugalilaya, nkaabatiiziya ni Nayohana mmwoolhokoni Uyorodani. 10Vaakhuma awe mmaashini, nkoona irimu ihulhiaka ni Iphumu ya Nlhuku aari thoko kaulha nkawankorweelha. 11Nlhove nkanaakhuma wiirimu niiraka, “Uwe phi mwaamwanaka kinonttuna aka, nokichivelha.”
12Yeyo ikatema, Iphumu ya Nlhuku nkanholhelha urwaa uthakoni, 13waakhanlhe mahuku makhumi ncheshe, alhikachiyaka ni Nakare. Aari wowo vamoka ni ashinama o umwiini, nansho minepa cho wiirimu nkachaawa ni unkavihera.
Yesu noweehana attu o uvara ihopa acheshe
(Mat 4:12-22; Luk 4:14-15; 5:1-11)
14Vaattukiye aya Nayohana, Yesu ahohokolhia Ugalilaya, nkaahimiacha Malhove Orera aakhuma wa Nlhuku. 15Ahimiachaka wiira, “Ikatema ihaaya, Imwene ya Nlhuku ihaatameria! Nrukunuweke nkhoromeke ni uhiya uwonya, nrumelhelheke Malhove Orera!”
16Yesu veeta awe nchereshere nttiya no Ugalilaya nkoona Nasimoni ni ahima aya Naandorea ariaka nttavi no ihopa.17Yesu nkeerelha wiira, “Nkittware, kuuvaheni mitheko cho woopolha attu.” 18Yeyo ikatema nkayaahiyacha ittavi chaya, ni unttwara.
19Vaari aya miholho nkayamwoona Yakhobo ni nhima awe Yohana ashaana a Nazebedayo anari nkalhavani ni ayo alhokihaka ittavi chaya. 20Vonne awe nkeehanacha ni ayo, nkaayaahiya athumwanaya Nazebedayo nkalhavani vamoka ni anamitheko ni unttwara Yesu.
Yesu nowoomolha mashoka o unanara
21Yesu ni owiittucha awe nkayaarwaa Ukapenaumu Nihuku no Wiittuwa, nkaakelha inupa yo unlhapelha Nlhuku ni weetuchiha attu. 22Attu yaamwiwelhelha nkayaashanga woona wiira aari eettuchihaka upwaha cheetuchihiya aya ni owiittuchiha Malhehero a ashinna Musa eetuchiha kila nihuku, ukhalhawaya eetuchiha wo ikuru.
23Wo uhipicha nkaawa mommo wi inupa yo unlhapelha Nlhuku mmo, ntu awereiya mashoka o unanara aakhuwelha wiira, 24“Unonaaviani uwe Yesu o Unazareti? Ukhalhawaya nihochuwelha wiira uwe phi karumiya Ntakatifu a Nlhuku!”
25Yesu nkaachachera nenno nshoka nno, “Mmaalhe, nthame munhiyerere!”
26Nshoka no unanara nno nkanantikhinyacha ntu ulhe, nkanaankuwelhiha ni unthama. 27Attu onkhaye nkayaashanga ni wiikoha, “Ineria chani? Chilha vano phi meettuchiho o naanano? Ntu hanaa ikuru yo ulhehera ni uchacheracha mashoka o unanara ni umwiiwelhelha!”
28Paahi etu yoyo mwaha uyo nkawaaruma wo uhipicha ilhapo yonkhaye yo Ugalilaya.
Yesu nowaalhamiha attu enchi
29Yesu ni owiittucha awe Nayakhobo ni Nayohana nkaathama wi inupa yo unlhapelha Nlhuku nkayaarwaa uwani u Nasimoni ni Naandorea. 30Vavawo vawani vawo ahokohi aya Nasimoni aari areta ni Yesu nkaahimeriya phiyaru. 31Nkaakelha mpaani vaarumpe aya, nkaavara moono ni waakalhiha nipuro. Ureta nkawaalhama ni ukhalha akumi tho. Nkayaachokholha waaterekhelha.
32Uchechilho nkaawiheriya areta onkhaye vamoka ni attu o mashoka o unanara. 33Attu o ilhapo yonkhaye nkayancharaanelha vapuwani vawo. 34Yesu nkaalhamiha areta onkhaye ni woomolha mashoka o unanara onkhaye. Nkaachiichiha ahuulhumache tho ukhalhawaya aari anchuwelhaka wiira aari phi mpani.
Yesu nohimiacha malhove Ugalilaya
35Nkonkwa mapikoosha nkaathama ni ukelha vakittu vaakanlhe awe vekha awe anlhapelhaka Nlhuku. 36Nansho Nasimoni ni ashikhunanaya nkayaarwaa umwaaviani. 37Vaamwonne aya nkayaamwirelha wiira, “Attu onkhaye anowaaviani inyuva.”
38Nansho Yesu nkaakhulha eeraka, “Nngwee nithame nirwee iwani chiriyoothe cho vakhiviru. Ukhalhawaya ni uwo kihothananiya kirwee kahimiache Malhove Orera ukhalhawaya kiwilhe wo yayo.”
39Nkaavira ilhapo yonkhaye yo Ugalilaya akelhaka inupa cho unlhapelha Nlhuku aahimeriaka attu Malhove Orera ni woomolha mashoka.
Yesu nonlhamiha ntu o makutulha
40Ntu o makutulha nkaawa wa Yesu nkaakhoroma ni unlhepelha eeraka “Mwattunaka nnookilhamiha.” 41Yesu nkaakelhiya ikiriri nkammara moono ni umwiirelha, “Kihothanana nlhameke etu.” 42Vavawo makutulha nkayaafutiaa nkaalhama. 43Yesu nkoolhumacha ni umwiirelha athame uno anchiichihaka wiira, 44“Nhihimerie ntu. Nansho nrweeke mweechoniheke wa attu opochera ishaani mwahimiechesheke wiira nholhamihiya ni wiihapiha thoko chilheheriye aya ni ashinna Musa.” 45Nansho yoyo ntu uyo nkaavira ahimiachaka mwaha awe uyo, mpaka Yesu nkoochelha uwa vawani. Nkaakhalha vanipuroni vo yekha awe. Nansho ata inakhalhaka chiicho, attu ahonrweelha ukhuma iwani chonkhaye.
2Yesu nonlhamiha ntu o ririyacha iruttu
1Wo uhipicha mahuku menchi Yesu nkaawa tho Ukapenaumu. Uwa wawe nkaweewania ni attu enchi wiira Yesu hohokolhia uwani. 2Attu enchi nkayaawa vavawo ni uchara woochelhiyaka upatta nipuro mpaka vathe. Yesu nkeettuchihacha Malhove Orera. 3Nkayaawacha attu yankushilhe ntu aaririyanche iruttu ummwiiha wa Yesu. 4Nansho chenre aya wo uchara attu chinene, khawoorielhe umpiiha nreta uyo mpaka vaari awe Yesu. Nkayaawelha vanchaarani ni ukhunulha nivatho vo unkurushelha nreta ni nkori awe mpaka mpaani mwaari awe Yesu. 5Yesu ooneke yoyo nrima uyo, nkaamwirelha ntu o ririyacha moono uyo “Mwaamwanaka uhohiyereriya uwonya wawo.”
6Owiittuchiha Malhehero a ashinna Musa akina yaari vavawo ayo nkayaachokholha uthikhina ashineneru munrimani yeeraka, 7“Wo nlhatu waani noolhumacha chommo? Honlhava Nlhuku! Khaawo ntu nooria uhiyerera uwonya ihikhalhe Nlhuku mwanene.” 8Vavawo Yesu ahochuwelha ichuku chaya chiyo munrimani mwawe nkaakoha, “Nlhatu waani wo uchukulhacha chiicho? 9Vaalhuwilhe vayi, umwiirelha, ‘Nhohiyereriya uwonya winyu’ ama wiira ‘Nkusheke ikori inyu nrweeke uwani’? 10Kinoowoonihani wiira, Mwaana a Ntu hanaa ikuru velhaponi yo uhiyerera uwonya wa attu.” Nkaamwirelha ntu o uririyacha iruttu ulhe 11“Kinouhimeria wunkweke etu, nkusheke ikori inyu nhokolhieke uwani.” 12Yeyo ikatema, attu vaari aya awehaka, nkeemelha ni ukusha ikori mwanene ni uhokolhia uwannyawe. Attu onkhaye yaari vavawo nkayaathikhina, nkayanthimicha Nlhuku wo wiira, “Khaninapacha mena woona chittu thoko chechilha.”
Yesu noweehana Nalawi
13Yesu nkaahokolhia tho uchereshere nttiya no Ugalilaya. Attu enchi nkayanttwara ni uyo nkaachokholha weettuchiha.
14Vaari awe mphironi awaaka ahomwoona ntu aalhiviha ikhodi eehaniya Lawi mwaana a Naalufayo, nakhanlhe waari inupa yo upocherera ikhodi nkaamwiirelha “Nkittware.” Nalawi nkeemelha ni unttwara.
15Nkaaphiya unupani u Nalawi, ni ukhalha ulhia yolhia. Attu o lhiviha ikhodi enchi ni attu akina o uwonyani owiittucha awe yanttwara, yahokhalha vamoka ulhia yolhia ni Yesu. 16Owiittuchiha Malhehero a ashinna Musa akina yaari Amafarisayo, nkayoona wiira Yesu aari alhiaka ni attu o uwonyani attu olhiviha ikhodi, nkayoona mbaya yaakohe owiittucha awe, “Nlhatu waani Owiittuchiha inyu anolhia vamoka ni attu o uwonyani attu olhiviha ikhodi?” 17Yesu nkeewa ni waakhulha wo weerelha wiira, “Attu akumi khanaavia abwana mganga, ihikhalhe areta. Ukhalhawaya mii akiwilhe weehana attu anopamga chittu cho rera nansho attu onkhaye awonyilhe.”
Mwaha wo uttuka
18Owiittucha a Nayohana ni owiittucha a Amafarisayo aari attukaka. Nkayaawa attu ni unkoha Yesu, “Woonaka owiittucha inyu kanottuka uno akina attukaka?” 19Yesu nkaakhulha, “Chani vanowooriaa attu ari u arusini ukhalha ni ithalha? Vakittu thoko vavawo khavanooria attu uttuka wo uhilhia abwana arusi anari vavawo, mena khiyooriaka. 20Nansho nihuku ninowa abwana arusi vanohalha aya uthamihiya, vavawo nnowoona attu attukaka.
21“Khaawo ntu notottelha imbaati yo ikuwo yo naanano vachulhu ikuwo yoothalha. Ukhalhawaya yapangaka chiicho, imbaati iyo inoototokwaa ni ikuwo iyo inoothepihiya waahuwa uwo. 22Mena khaawo attu anohelha idivai yo uchasha mu ntumpa wo khalhayi. Ukhalhawaya unoophwiaa ni idivai iyo inorihiaa. Nansho ntumpa wo naanano phi nohelhiya idivai yo uchasha.”
Nihuku no Wiittuwa
23Yesu vamoka ni owiittucha awe yaari eetakachaka imata chaalhimiya ingaano Nihuku no Wiittuwa. Owiittucha awe nkayontha machashi o ingaano ni ukhuura imbeyu chaya. 24Paahi etu Amafarisayo yoonekeru nkayaamwirelha Yesu, “Woonaka o wiittucha inyu anopanga chittu ichiichihiye ni Malhehero wiira ihipangiye Nihuku no Wiittuwa?” 25Yesu nkaakhulha, “Chani mwaatti khannashoma Adaudi ni ashikhunanaya chaapannge aya vaari aya anawolhiye ithalha? 26Mahuku Naabiatha vaari aya Opochera ishaani Olhupalhe, Adaudi vaakenlhe aya Inupa ya Nlhuku nkayaalhia mikatte chaakumihiye isadaka wa Nlhuku, mikatte chaachiichihiye ulhiya ni attu akina, ahikhalhe opochera ishaani vekha aya, nkaakawelha ni ashikhunanaya.”
27Yesu nkaahimia wiira, “Nihuku no Wiittuwa neeshiye wa attu, kuhena attu eeshiye wo Nihuku no Wiittuwa. 28Paahi etu, Mwaana a Ntu phi mwanene Nihuku no Wiittuwa.”
3Ntu o moono wo uririyacha
1Yesu ahokelha tho wi inupa yo unlhapelha Nlhuku, mwaari awe ntu mmoka o moono wo uririyacha. 2Attu nkayammweha awehereraka yoone yakhalhaka Yesu nonlhamiha ntu uyo Nihuku no Wiittuwa nno, apatte nlhatu wo mwootheria wiira howonya. 3Yesu nkaamwiihana ntu ulhe, “Mmweeke variyari vavaa.” 4Nkaakoha attu eeraka, “Malhehero a ashinna Musa ihu anolhehera chani cho upanga Nihuku no Wiittuwa? Upanga ittu yo urera ama yo uhilhoka? Woopolha ukumi wa ntu ama wiiva.”
Wo uhikhalha no waakhulha nkayaamaalha shiriri. 5Yesu nkaarushiya vaaweha awe attu, ni uwonelha ikiriri, ukhalhawaya mirima chaya chaari choolhipa. Nkamwirelha ntu uyo “Wookolheke moono awo uyo.” Nkookolha nkawaalhama. 6Paahi etu Amafarisayo nkayaakhumacha vathe ni ukumaana ni attu o nlhoko wa Naherode, waapa iphiro yo mwiivelha Yesu.
Milhoko cha attu vachereshere nttiya
7Yesu ni owiittucha awe ahothamacha vavawo, nkaarwa mpaka uchereshere nttiya no Ugalilaya ni milhoko cha attu chaari chinttwaraka. Attu aakhumme ilhapo cho Ugalilaya ni cho Uyudea, 8Uyerusalemu ni Udumea akina akhumaka ukhopelhelhe mwoolhoko wo Yorodani iwani cho Utiro ni Usidoni. Yayo attu onkhaye ayo aawa wa Yesu wo wiiwa chittu chaapangacha awe.
9Milhoko chaari chinchi mpaka Yesu nkeerelha o wiittucha awe amweeshere ikalhava rata, hiwe aathuriya ni attu. 10Ahaalhamiha attu enchi, mpaka areta akhwawe ahuramanaka athananaka inakhalhaka unkwakwanya. 11Attu o mashoka o unanara vaamwonne aya, nkayankhoromelha akhuwelhaka wiira, “Inyuva phi Mwaana a Nlhuku!”
12Yesu nkaachiichiha mashoka o unanara ahinromolhache wiira aari mpani.
Uthanlhiya owiittucha khumi ni elhi
13Yesu nkaawelha vamwaakoni ni weehana aathananne awe. Nkayaawa, 14nkaathanlha attu khumi ni elhi, ehanne awe akarumiya, nkeerelhacha, “Kihoothanlhani wiira nkhalhe vamoka ni mii, kuurumeni nvira nhimiachaka malhove, 15ni inyu nnookhalha ni ikuru yo woomolhacha mashoka o unanara.”
16Alha phi khumi ni elhi aathanlhiye, Nasimoni aavahiye ni Yesu nchina Napeturo, 17Nayakhobo ni ahima aya Nayohana, ashaana a Nazebedayo aavahiye ni Yesu nchina no Buanege, maana aya “Ashaana o uritima”, 18Naandorea ni Nafilipo ni Nabatolomayo ni Namatayo ni Natomaso ni Nayakhobo mwaana a Naalufayo ni Natadayo ni Nasimoni nnenchi o Ukaanani, 19ni Yuda Isikariote aapannge miruku cho nthumiha Yesu.
Yesu ni Nakare
(Mat 12:22-32; Luk 11:14-23; 12:10)
20Yesu nkaahokolhia uwannyawe. Milhoko cha attu nkachaawa tho, mpaka Yesu ni owiittucha awe nkayoochelha upatta nipesha no ulhia yolhia. 21Manyaalhoko awe veewilhe aya, nkayathanana ummara, ukhalhawaya attu eera wiira, “Hokelhiya ihalhahalha!”
22Owiittuchiha Malhehero a ashinna Musa akina aakhumme Uyerusalemu nkoolhumacha wiira, “Ri ni Belzebuli! Nshoka nholhelhi ninommaha machiri o wooomolha mashoka o unanara makina.” 23Yesu nkeehanacha ni wolhumana wo malhikaaniho eeraka wiira, “Inooria chani Nakare umoomolha Nakare nkina?” 24Imwene imianelhe yaatakanaka ineneru, yeyo khinolhokelha inowulhuwa. 25Ni iwani iriyoothe yeemianihaka ni waatakana ineneru, yeyo khinolhama inowulhuwa. 26Yakhalhaka etu imwene yo Nakare inowiimianiha ineeneru, yeyo khineemelha, inowulhuwa ni ulhakalhaka.
27“Wo ikekhiaye khaawo ntu nokelha inupa ya ntu o machiri ni uwiaa nhakhu awe aahichokholheke thoko unttuka mwanene uyo wo machiri, vavawo phi nowiaa awe chittu chiyo.
28“Kinouhimeriani wo ikekhiaye wiira, Nlhuku nowa waahiyerera attu uwonya waya wonkhaye ni ulhava waya wonkhaye. 29Nansho ntu nolhava ni unttekelha Iphumu ya Nlhuku, yoyo kanohiyereriya uwonya ngu! Ukhalhawaya hotteka nlhatu wo uhimalha.” 30Yesu aahimiacha chechiyo ukhalhawaya attu amwiirelha, “Ri ni nshoka no unanara.”
Ashihimawe ni anumwanawe Yesu
31Anumwanawe ni ashihimawe nkayaawa. Nkayeemelha vathe anrumaka ntu wiira ehaniye. 32Veehaniya awe attu enchi aari ananrukurenrie nkayaamwiirelha, “Anumwaninyu ni ashilhoko inyu arii vathe vawo, anowiihanani.” 33Yesu nkaakhulha wiira, “Anumwanaka phi apani? Ashilhoko aka phi apani?” 34olhumachaka uno aawehaka attu anrukurenrie, nkeera, “Mwooneke alha va! Alha phi manyaanumwanaka ni ashihimaka! 35Ntu riyoothe nopanga chittu chinonteelhiha Nlhuku yoyo phi mwanhimaka phi mwanrokoraka ni uyo phi anumwanaka.”
4Nlhikaaniho na ntu o waalha imbeyu
1Yesu nkaachokholha tho weetuchiha attu enchi uchereshere nttiya no Ugalilaya. Attu enchi nkaachara nkayanrukureria mpaka nkaawelha nkalhavani nkaakhalha. Ikalhava inari mmaashini, attu yaari anakhanlhe vachengweni. 2Aari eetuchiha malhove menchi wo ulhikaaniha chittu, eeraka, 3“Nkeewani! Ntu mmoka ahorwaa uumwachani imbeyu. 4Vaamwacha awe imbeyu vathi, chahaawo chaamonre vaphironi, nkachaalhiya ni ashinuni. 5Chikhwawe chamorenlhe vanagagani, vahaari ni ittaya yinchi. Nkachaamelha, nansho nkachaanyaalha ukhalhawaya ittaya yaari vakani. 6Nchuwa nkanaapharelha, nkachaavia, ukhalhawaya mithithaari khacheevarenlhe nttayani, nkachooma. 7Chahaawo chikina chaakorenlhe vamiiwani, nkachavaravariya, chunnuwaka wo uhimma. 8Nansho chahaawo imbeyu chikina chaamorenlhe vachaayirani, nkachaamelha rata, ni wiima rata, chikina inuku makhumi mararu, chikina makhumi sita, ni chikina imia imoka.”
9Yesu nkaamalhiha eeraka, “Ri ni maaru eeweke!”
Maana o malhikaaniho
10Vaari awe nakhanlhe vekha awe, attu akina yamwiiwelhelha nkayaawa vamoka ni owiittucha awe khumi ni elhi anlhepelhaka wiira alhamulhe malhikaaniho awe alhe. 11Yesu nkaakhulha, “Mwaatti nhovaheriya uchuwelha chittu chivithiye wi Imwene ya Nlhuku.” Nansho arii vathe alhe anoohimeriya yayo malhove ayo wo malhikaaniho, 12Ikhalhe wiira,
“ ‘Wo ikekhiaye anooweha nansho khanoona,
Anowiiwelhelha,
Nansho khaneewa.
Ukhalhawaya eeraka chiicho,
Anonrukunuwelha Nlhuku,
Nkaahiyerera uwonya waya.’ ”
Yesu noolhamulha malhikaaniho o ntu naalha imbeyu
13Yesu nkaakoha eeraka, “Chani woonaka khannochuwelha nna nlhikaaniho nna? Nnottuna uchuwelha chani nlhikaaniho niriyoothe? 14Ntu o waalha phi naalha nlhove na Nlhuku. 15Attu akina anokhalha thoko imbeyu chinomorelha vaphironi, eewakaru tu nlhove, Nakare noowa ni uthamiha mmamirimani mwaya. 16Attu akina anokhalha thoko imbeyu chaamonre vanagagani. Vaneewa aya nttenga anoopochera uno ateelhiyaka munrimani. 17Nansho khaninaakelha ni ukhalha ni mithithaari nhina mwaya, ahivilhelhaka. Vanokwana aya, khanopicha uhiya nlhove ni ukhwa nrima wo uhipicha. 18Attu akina anokhalha thoko imbeyu chaamonre vamiiwani. Yalha phi alhe aneewa nttenga, 19nansho nipampa no velhaponi va, no nhakhu, ni nikakata ninoothemwiha nlhove nipochenre aya, ni wuumiha wiira nikhalhe wo uhimma. 20Nansho akhwawe ayo anokhalha thoko imbeyu chaamonre vachaayirani, aneewa nttenga, khupocheraka, ni uyariha imbeyu makhumi mararu, akina makhumi sita akina imia imoka.”
Ikhandiri ikhuneelhiye
21Yesu nkaathepa tho wulhumacha, “Chani hawo ntu noparihelha ikhandiri awe ni uwiiha mpaani ni ukhunelha ittutu ama neesha nkhwikwichiri? Mena! Anothomia vachulhu ikiango. 22Ittu iriyoothe ivithiye inowa uhumbukulhiya, ama ittu ikhuneelhiye inowa yaapatakulhiya. 23Ri ni maaru, eewechesheke!”
24Nkaahimia tho, “Mwiiwelhelheke mwaha uneewa inyu! Maphimelho anaaphimelha inyu attu, phi chiichammo chinohalha inyu uphimelhiya ni Nlhuku, munchereriyaka chinene. 25Ntu rina ittu nowunchereriya, ni ayo ahirina ittu anothurulhiya, ata ikani irinawe iyo inookushiya.”
Malhikaaniho o imbeyu immelha
26Yesu nkaathepa uhimia wiira, “Imwene ya Nlhuku iri thoko cho. Ntu nowaalha imbeyu vattayani. 27Uhiyu arupaka, uthana akhalhaka miitho, nnyepu wunnuwaka. Ni uyo hichuwelhaka ittu. 28Ittaya ineneru phi nonnuwiha nnyepu ni uyariha, ichokholhaka ukhumelha vathe, ituva, ni ikatema yaphiyaka wiima. 29Chakhomaalhaka, phi nochokholha awe ntu uthikilhacha ni imboopo awe, ukhalhawaya nlhaalha uhaaya.”
Malhikaaniho o imbeyu yo iharadali
30Yesu nkeera, “Nilhikaaniheke ni ishiyani Imwene ya Nlhuku? Nulhumacheke nlhikaaniho naani? 31Irii thoko cho. Ntu nookusha imbeyu ikaani chinene yo haradali iri imbeyu ikani chinene velhaponi, khwaalhaka vathi. 32Nansho yaalhiyaka inoomelha ni wunnuwa ukhalha mwiri mulhupalhe upwaha miri chonkhaye. Umelhaka iphata chulhupalhe chinokorelha ashinuni o wiirimu ni utheka iphuuru munttuuchini mwaya.”
33Yesu aheettuchiha nlhove nawe wo malhikaaniho thoko yayo, aahimeriaka attu chooria aya wiiwelhelha. 34Kholhumanche nlhove wo uhilhikaaniha, ihikhalhe vaari awe vekha ni owiittucha awe, wowo ahaalhamulhelha malhikaaniho ayo.
Yesu noomaalhiha iphioo
35Uchechilho nenno nihuku nno, nkaahimeriacha owiittucha awe wiira, “Nngwe nilhapuwe nirwee ukhopelhelhe nttiya.” 36Paahi nkayaahiyacha attu ayo, nkayaawelha nkalhavani, owiittucha nkayanttwara, nkayaathama. Ikalhava chikina nkachaattwara. 37Wo uhipicha nkawaawuka iphioo yo machiri, maashi achokholhaka uthemwathemwa athemwihaka ikalhava, ni maashi nkayaakelha nkalhavani.38Yesu aari narumpe utulhi ikalhava. Owiittucha awe nkayammusha eeraka, “Owiittuchiha, khannona wiira niri ntatakoni?”
39Yesu nkoonkwa ni uchachera iphioo iyo, nkeera, “Mmaalhe! Ntondove!” Iphioo nkayaamaalha nkawakhalha shiriri. 40Yamalheke, Yesu nkeerelha owiittucha awe, “Chani woonaka mwaatti nrima inyu mwankani? Mwoovani?”
41Nansho yaari yoovaka chinene eerelhanaka ashineneru, “Phi ntu ani yolha? Mpaka iphioo chinomwiiwelhelha!”
5Yesu nonlhamiha ntu o mashoka o unanara
1Yesu ni owiittucha awe nkayaaphiya ukhopelhelhe nttiya no Ugalilaya, ilhapo yo Ugerasi. 2Vavawo vaakhuruwa aya nkalhavani vawo, nkayankumaana ntu aakhuma umahiyeni. Yoyo aari ni mashoka o unanara, 3iyaakha chonkhaye aari akhalhaka umahiyeni, woochelhiyaka ummara mena unttuka mittondoro, 4wo mahuku onkhaye aari attukiyaka mittondoro mmietoni ni ipingu mmiononi mwoothe, nansho akwatulhachaka mittondoro ni ipingu chiyo. Aari ni machiri ahinooria uvariya ni ntu. 5Uhiyu ni uthana woothe aari eetakachaka mmahiyeni ni mmiakoni, akhuwelhachaka ni wiikhavakacha ni malhuku.
6Vaamwonne awe Yesu utayi awaaka, ahontimakelha, ni unkhoromelha, 7akhuwelhaka, “Yesu, Mwaana a Nlhuku mulhupalhe! Urinani ni mii? Wo nchina na Nlhuku, kinoulhepelha ukihiye ukihitwarushe!” 8Olhumacha chiicho ukhalhawaya Yesu ari eeraka, “Nshoka no unanara, unhiye ulha ntu ulha!”
9Yesu nkankoha, “Nchina ninyu apani?” Ntu uyo nkaakhulha, “Nchina naka ‘Nlhoko’ hii niri enchi!” 10Nkaathepaka ulhepelha ahoomolhelhiye vathe wo yeyo ilhapo iyo.
11Vavawo vakittu vaari vahuwiyaka ikulhuwe chinchi chilhihiyaka vamwaakoni. 12Paahi mashoka o unanara ayo nkayanlhepelha Yesu wiira “Nnirweeheke etu ukulhuweni, naakelheke.” 13Yesu nkaarumelhelha, ni mashoka o unanara ayo nkayankhuma ntu ulhe arwaaka ukulhuweni. Ikulhuwe chiyo chaari chiphiyaka maelufu melhi. Nkachaattawa chikhuruwaka uhito mpaka munttiyani waatitiminre mmaashini.
14Attu yaahuwa ikulhuwe ayo, nkayaattawacha awanelhihaka mwaha uyo mmawani ni mmamatani mwoothe. Attu nkayaawa onecheshe ikhumelhenlhe, 15vaaphilhe aya wa Yesu, nkayaamwona ntu o mashoka o unanara ulhe. Aari nakhanlhe ni Yesu, nawanre ikuwo ni irusho chawe mmuruni, onkhaye nkayoovacha. 16Attu yoonne nkayaahimiachera akhunanaya yoyo mwaha uyo wa ntu aari ni mashoka o unanara ni ikulhuwe chilhe. 17Nkayanlhepelha Yesu wiira athame yeyo ilhapo aya iyo.
18Yesu vaawelha awe nkalhavani, ntu anlhaminhe awe ikwerere yo mashoka o unanara ulhe ni uyo nkaalhepellha wiira, “Ni mii nkittukaneke.” 19Nansho Yesu nkaankhotelha. Nkamwirelha, “Nhokolhieke uwani mwaahimiachereke amuchi inyu Athithi chinre aya wo uwonelhani ikiriri ni mitheko chiupangenlheni aya.” 20Paahi etu ntu uyo nkaarwa Udekapoli, ahimiachaka chipangelhiye awe ni Yesu. Ni kila ntu eewa nkaashanga chinene.
Mwalhi a Nayairo ni opani amoka anoolhamihiya
21Yesu nkaalhapuwa ukhopelhelhe nttiya. Wowo attu enchi nkayaawa umwiiwelhelhani. 22Nkaawa ntu eehaniya Yairo, mmoka aya emelhelha inupa yo unlhapelha Nlhuku, awaaka ni ukhoroma vamietoni wa Yesu 23anlhepelhaka wiira, “Mwaamwanaka nnati ri muukhwani. Chonte nngwe mwa mweeshere miono, alhame akhalhe nkumi!” 24Yesu nkaarwa vamoka ni ayo wowo. Attu enchi nkayanttwara ananrukurenrie uno ni uno.
25Mmoka a attu anttwara yaari opani aawereia ireta yo ukhuma iphome, nchorochoro wo iyaakha khumi ni pilhi, 26akhalhaka anavinre wa anamirete enchi. Wo mahuku menchi yaari muuhuvani, amalhihaka nhakhu waya wonkhaye mmireteni athepaka uhuva. 27Nkeewa mwaha wa Yesu, ni ayo nkayaawa apephenyaka vatulhi vawe, 28echerelhaka munrimani wiira, “Kavarakaru tu ikuwo chawe, kinoolhama.”
29Nkammara mwiinjiro wawe iphome nkayatondova vavawo vavawo, eechonaka wiira aholhama ikwerere aya iyo. 30Yeyo ikatema iyo Yesu nkaachuwelha wiira machiri ahonkhuma, ntu holhamihiya, nkaarukunuwa ni ukoha, “Mpani vanre mwiinjiro aka?” 31Owiittucha awe nkayaamwaakulha, “Uno nnoonaka chinre aya wo uchara attu, nnokohani wiira mpani vanre mwiinjiro winyu?” 32Nansho Yesu nkaathepa umwaavia wo miitho ntu avanre mwiinjiro wawe. 33Wo uchuwelha wiira ahochuwelhiya, opani ayo nkaawa wiichonihani, athukumelhaka, nkaakhoroma, ni uhimiacha ikekhia yonkhaye. 34Yesu nkaamwiirelha, “Mwaamwanaka, nrima ao uhoolhamiha. Urweeke wo mpuha, uhiwereiye tho yeyo ikwerere iyo.”
35Yesu vaari awe arerihaka nenno nlhove nno, nkaawa karumiya aya Nayairo, yayo o weemelhelha inupa yo unlhapelha Nlhuku ayo ni uhimia wiira, “Mwalhi inyu uyo hokhwa. Vano veeshiyani etu uthepa waahuvihacha Owiittuchiha?” 36Yesu khaalhonhe nenno nlhove nno, nkoolhumacha, eerelhaka o weemelhelha inupa yo unlhapelha Nlhuku ayo, “Pishakani nrima, nrumelhelheke. Mwalhi inyu nookhalha nkumi tho.” 37Nkaachiichihacha attu unttwara, yaahikhalhe Napeturo ni Nayakhobo ni ahima aya Nayohana vekha.
38Nkayaaphiyacha uwani wa o weemelhelha inupa yo unlhapelha Nlhuku ayo, nkayaaphwanya ikutto yulhupalhe attu onlhachaka. 39Nkaakelha mpaani ni waakoha, “Mwaatti woonaka nnookhuwelha, nnonlhani? Mwalhi ulha khanakhwa, howiraka urupa!” 40Attu nkayanthiacha, nkeerelha attu onkhaye akhume vathe, aahalhanaka manyanaangoro ni owiittucha awe araru, nkaarwa vaathalhalhiye awe mwalhi uyo. 41Nkanthesha ni umwiirelha, “Talitha khumi.” Ulhamulhiya waya, “Mwalhi nkonkwa.” 42Mwalhi nkeemelha ni uchokholha weeta. Aari nnati o iyaakha khumi ni miilhi. Vaapangia aya chechiyo attu aahanlhe anoomiye uwanoni. 43Nansho Yesu nkaamuka wiira ahihimiache wa ntu, nkeerelha, “Mwalhi uyo avahiye yolhia.”
6Yesu nookhotiya Unazareti
1Yesu nkaathama wowo, nkahokolhia uwannyawe, attwariyaka ni owiittucha awe. 2Nihuku no Wiittuwa nkaachokholha wiittuchiha wi inupa yo unlhapelha Nlhuku. Attu enchi aari mwommo, veewelhenlhe aya nkayaashangacha ni wiikoha, “Yolha pantte vayi chechilha irusho chilha? Apani anvanhee ikuru yo upanga cho ushangiha chi? 3Ama! Ulha kahiwe phi yolhe nokooroshacha milhako ni ihiche ulhe, mwaana a Amariamu, munnaya ashi Yakhobo ni Nayose ni Nayuda ni Nasimoni? Ashirokorawe kahiwena phi alha ninaakhalhana ihu alha?” Paahi etu nkayankhota.
4Yesu nkaahimeria wiira, “Namilhohi nottuniya ilhapo chonkhaye, yaahikhalhe uwannyawe ni wa amuchi awe.”
5Yesu khaapannge cho ushangiha vavawo, ihikalhe yo weeshera miono areta vakani nkaalhamiha. 6Nkaashanga chinene, ukhalhawaya attu khayaari ni nrima.
Yesu nowaaruma owiittucha khumi ni elhi
Yesu nkaavira eetakachaka iwani cho vakhiviru, eetuchihaka attu Malhove Orera. 7Nkeehana owiittucha awe khumi ni elhi, ni waaruma elhielhi. Nkaavaha ikuru yo woomolha mashoka o unanara 8nkaalhehera wiira, “Vanorwaa inyu nhikushe ittu iriyoothe, nhiwie nrupa mena mashurupu mena nchurukhu vachiroroni, ihikalhe ikopo mmathathani. 9Mmwareke ikwakwata mmietoni, nansho nhikushe mwiinjiro wo nayelhi.” 10Nkaahimeria tho wiira, “Vanophiya inyu vawani vanopocheria inyu, mwakhalheke vavawo mpaka vanohalha inyu uthama vawo. 11Vawani vahinopocheriya inyu ama uwiwelhelhani uhimiechesha winyu, mwathameke wo uhipicha uno ni ukukutta ntukurukhu nnyaani mwinyu wo waamuka!”
12Paahi etu nkayaarwaa uwaahimiacherani attu iphiro cho ukhoroma ni uhiya uwonya. 13Nkayoomolhacha mashoka enchi o unanara, ni waahika makhura areta enchi, ni waalhamiha.
Nookhwa a Nayohana Obatiiza
14Paahi amwene Naherode o Ugalilaya nkayeewa mwaha wonkhaye, ukhalhawaya nchina na Yesu naari niwanelhaka ilhapo yonkhaye. Nkawaakhalha attu akina eera wiira, “Nayohana Obatiiza ahohihimmwa! Phi ayo ari ni ikuru cho upangacha cho ushangiha chi.” 15Ni attu akina eera, “Alha phi Naeliya.” Akhwawe nkayeera, “Ulha phi namilhohi, rii thoko mmoka a anamilhohi o khalhayi.”
16Nansho Naherode veewilhe aya ni ayo nkayeera, “Yalha phi Nayohana Obatiiza, kaahinthe aka alhe! Nansho vano ahohihimmwa!” 17Ukhalhawaya Naherode phi alhehenre uvariya u Nayohana, ni waattuka ujeerani. Naherode enre chiicho wo nlhatu ni Naherodiya, aathenlhe aya, achuwelhaka wiira yaari ahanu a Nafilipo ahima aya Naherode ayo. 18Nayohana ahaamuka Naherode wiira “Vavawo khampannge ittu yo urera ukelha manupa wa ahima inyu!”
19Chiichammo etu, Naherodiya ahorushiya chinene athananaka weeva Nayohana nansho wo uhoria oovaka Naherode. 20Naherode aari oovaka Nayohana, ukhalhawaya ahochuwelha wiira aari ntu ntakatifu, ntu o nrima woombone, paahi etu nkeenanelha. Nkaachivelhiya weewelhelha, nansho uno achukulhaka munrimani wo malhove aahimeriya aya.
21Nkanaawa nihuku Naherodiya vaapantte aya nipesha. Naari nihuku no wuupuwelhiya uyaria u Naherode, vaalhatulhiye aya attu uwa uttapelhelhani. Yaalhatulhiye attu yaavara mitheko chulhupalhe, ni aholhelhi o Ugalilaya. 22Mwaamwanaya Naherodiya mwalhi, ahowa wiina vavawo, nkaatelhiha Naherode vamoka ni alheto aya onkhaye. Wo uteelhiya chinene, Amwene Naherode nkaamwirelha mwalhi uyo, “Unothanana kuuttuveke ishiyani? Uvekelheke ittu iriyoothe unothanana awo kinouvaha.” 23Nkayaalhupelha ni umwiirelha mwalhi uyo, “Kinoulhupelha wiira kinouvaha ittu iriyoothe unovekelha awo, inakhalhaka unvekelha umeelhiya inusu yo imwene aka!”
24Mwalhi uyo nkaarwa wa anumwanawe ni waakoha “Kavekelhekeni?”
Nkaamwakhulha, “Muru u Nayohana Obatiiza.” 25Nkaahokolhia wo waakuviaa wa Amwene ni uvekelha, “Kinothanana nkivahe naanano va muru u Nayohana Obatiiza mphacheni!”
26Amwene nkayaakelhiya ihuzuni chinene, nansho wo nlhatu wo ulhupelha waalhupenlhe aya, ni alheto yaakhalhanche vakaraamuni alhe, khayonrie unkhotelha. 27Paahi nkaayanlhehera nsikari arwee awiihe muru u Nayohana. Nsikari nkaarwa, nkaahitha Nayohana, 28nkaawiha muru mphacheni nkammaha mwaamwana a Naherodiya, ni uyo nkaavaha anumwanawe. 29Owiittucha a Nayohana nkayeewa, nkayaawa ni ukusha iruttu aya, nkayaavitha umahiyeni.
Yesu nowaalhiha attu maelufu nthanu
(Mat 14:13-21; Luk 9:10-17; Yoha 6:1-14)
30Akarumiya nkayaahokolhiacha wa Yesu, nkayaahimiacha chittu chonkhaye chapannge aya ni weetuchiha attu. 31Attu yaawaachilhe aari milhoko minchi cha attu, Yesu ni owiittucha awe nkayoochelha ukhalha ni ulhia yolhia. Paahi nkeehanacha ni uwerelha wiira, “Nkanngwe neevithe mwiittuwe vakani.” 32Nkayaawelhacha nkalhavani nkaarwa vakittu vo wiivitha.
33Nansho attu enchi nkayoona Yesu ni owiittucha awe vaathama aya nkayaachuwelha waarwaa aya, paahi nkayantwarelhelha wowo attimakachaka ni uphiya Yesu ni owiittucha awe ahinaphiyacha. 34Yesu vaakhuruwa awe nkalhavani, nkoona nlhoko mulhupalhe wa attu, nrima awe nkawaakelhiya ikiriri, ukhalhawaya attu yaari ahuvaka thoko ikhondoro chihiri ni nshunga. Paahi etu nkaachokholha weettuchiha chittu chinchi. 35Nchuwa veelha aya, owiittucha awe nkayanrweelha ni unhimeria wiira, “Uheelha vano, ni va vakittu va vauthakoni. 36Mwaahiyeke attu ayo wiira ahokolhie mmawannyaya ni mmamatani mmo arwee athume choolhia.”
37Nansho Yesu nkaakhulha eeraka, “Mwaavaheke yolhia mwaattiva.”
Owiittucha ayo nkayaakoha, “Nnothana wiira nirweeke nathumeke yolhia cho idinari imia pilhi?”
38Yesu nkaakohacha, “Nrina mikatte nchani? Nkarwaani mwaweheke.”
Vaawenhe aya nkayaakhulha, “Chiri mikatte nthanu ni ihopa pilhi.”
39Yesu nkaalhehera owiittucha awe tho wiira aanyulhacheke attu onkhaye ni waakhalhiha vathi vamanyashini. 40Attu nkaakhalhihiya mmapuroni, va imia imoka, akina mapuro a attu makhumi nthanu. 41Yesu nkaakusha mikatte nthanu ni ihopa pilhi chiyo, nkaaweha miitho wiirimu ni unlhapelhelha Nlhuku. Nkaamianihacha ni waavaha owiittucha awe wiira yaakawelhacheke attu. Ni ihopa pilhi chiyo nkeera chiicho. 42Attu onkhaye nkayaalhia ni uwona. 43Paahi owiittucha nkayaarokottacha mahalhahalha o mikatte ni ihopa alhe, nkaakushacha ni uchariha makaya khumi ni melhi. 44Milhoko cha manyaalhopwana chaalhilhie chaari attu maelufu nthanu.
Yesu noweeta vachulhu maashi
45Yamalhekeru Yesu nkaakhanyereriha owiittucha awe awelhe nkalhavani anholhelhe Ubethsaida, ukhopelhelhe nttiya, uyo aahiyaka ni waalheha attu. 46Vaamanlhe awe waalheha attu nkaawelha umwaakoni ulhapelhani. 47Vaari aya uchechilho, ikalhava yaari variyari nttiya, ni Yesu aari vekha awe hinalhapuwa. 48Nkoona wiira owiittucha awe yaari athemwihiyaka ni iphioo, paahi vaatameria aya mapikoosha nkaawa, eetaka vachulhu maashi. Aari aatameriaka waaphwanya, 49vaamwona aya eetaka vachulhu maashi, nkayaanyihera wiira aari “Nshoka!” Nkayaakhuwelhacha. 50Onkhaye yaari yoovaka chinene vaamwonne aya.
Yesu nkoolhumacha eeraka, “Nvareke nrima! Phi mii Nhoove!” 51Nkaawelha nkalhavani, iphioo nkayaamaalha. Owiittucha ayo aari anoomiye uwanoni, 52ukhalhawaya aari bado ahinachuwelhacha mwaha wo mikatte nthanu waalhiha attu maelufu nthanu. Mirima chaya chaari chihinachuwelha.
Yesu nowaalhamiha areta Ugenesareti
53Nkayaalhapuwa nttiya ni uphiya ilhapo yo Ugenesareti, veemenshe aya ikalhava. 54Attu nkayanchuwelha Yesu vaakhuruwa awe nkalhavani. 55Nkayaarwaa ilhapo yonkhaye iyo, kila eewa wiira howa, nkaawiha areta aari mmalhilhini ni waarweha wowo. 56Nkaaviravira mmamatani ni mmawani mwonkhaye aalhamihaka attu aathalhelhiye mmapuwani mwaavira awe, akina anlhepelhaka inakhalhaka ammare ikuwo chawe, ni ayo ammanre onkhaye aholhama.
7Meettuchiho a Manyaapwiiya
1Amafarisayo akina ni owiittuchiha Malhehero yaakhumme Uyerusalemu nkayaathukumana wa Yesu. 2Nkayoona wiira owiittucha awe aalhia wo uhinyawa mathatha thoko cheera aya Amafarisayo wo weetuchiha attu.
3Ukhalhawaya Amafarisayo, ni Ayahudi onkhaye yaari avaraka ikano yeetuchihiye ni ashulhupalhe aya, yo uhilhia mpaka anyaweke mathatha rata thoko, 4mena khayoria ulhia ittu ithumiye unopangiya maronda wo uhihapihiya kaye. Ni vavawo yaari attwaraka ikano chikina chaahiye ni manyaapwiiya aya cho uhapiha ikahi ni chittu cho uterekelha chikooroshiye wo ishaba.
5Paahi etu Amafarisayo ni owiittuchiha Malhehero a ashinna Musa nkayankoha Yesu wiira, “Veeshiyani owiittucha inyu khanottwara ikano cha ashulhupalhe, ni ulhia wo uhinyawa mathatha rata thoko chaalheheriye?”
6Yesu nkaakhulha, “Mwa anafiki inyu, ashinna Isaya ahoolhumacha rata thoko chilhepilhe aya wiira,
‘Nlhuku hohimia, anokithimicha wo malhove aya,
Nansho mirima chaya chiri utayi ni mii.
7Ukithimicha waya khunlhoka,
Ukhalhawaya aneetuchiha malheheriyo o mwaattuniru,
Thoko aneetuchiha malhehero a Nlhuku!’ ”
8“Mwaatti nhohiya malhehero a Nlhuku ni uvara ikano cha attu.”
9Yesu nkaathepa wiira, “Mwaatti nhanaa irusho chinene cho urukunusha malheheriyo a Nlhuku ni uttwara meettuchiho inyu mwaashinene. 10Ukhalhawaya ashinna Musa aheera wiira ‘Mwaathimicheke athumwaninyu ni anumwaninyu, ni ntu riyoothe naaruwana athumwanawe ama anumwanawe yoyo nambaya eeviye.’ 11Nansho mwaattiva nneetuchiha wiira yakhalhaka ntu hanaa ittu yo waavaha athumwanawe ama anumwanawe uno ehanaka yeyo ikorobani, maana aya izawadi ya Nlhuku, 12yeyo khinolholka tho uvahiya athumwanawe ama anumwanawe. 13Chiichammo etu, phi norukunusha inyu nlhove na Nlhuku wo chittu chinchi thoko chii nnopangacha inyu chi.”
Chittu chinonnanariha ntu
14Yesu nkeehanacha milhoko cha attu eerelhaka, “Nkakiiwelhelheni mwaattiva, ni uchuwelha. 15Khiiwo ittu inonkelha ntu mwiiruttuni mwawe inonnanariha. Nansho ittu inokhuma munrimani phi no nnanariha ntu. 16Ri ni maaru, eeweeke!”
17Athameke vaattuni vawo ni ukelha nnupani, owiittucha awe nkanvekelha wiira aalhamulhelhe nenno nlhikaaniho nno. 18Yesu nkeera, “Ata mwaatti khanchuwenlhe waapwaha attu akina ayo? Inyu khanchuwenlhe wiira khiiwo ittu inonkelha ntu mwiiruttuni ikhumaka vathe inonnanariha ntu? 19Ukhalhawaya khinkelha munrimani mwawe, nansho munthunkwani kaye, kaanyuma kukhumaka mwiiruttuni, urindini. Wo uhimia chiicho Yesu ahoreriha cholhia chonkhaye wiira chihorera ulhiya.”
20Nkaathepa uhimia wiira, “Ilhe inonkhuma ntu ilhe phinonnanariha. 21Ukhalhawaya munrimani mwa ntu, mwommo phi nokhumelhelha chittu cho unanara, cho wiiya, cho niiviho, cho ulhavalhava 22cho ulhuva, ilhema, ihache, itiamaru, wiichoona, uruwana ni chittu cho uhilhoka 23chechiyo cho uhilhoka chiyo chinokhuma munrimani mwa ntu chinonnanariha.”
Nrima wa opani amoka
24Yesu nkaathama vavawo, ni urwaa ilhapo yaatamana ni iwani yo Utiro. Nkaakelha inupa yaaphiyenlhe awe hittunaka attu achuwelhe wiira aari wowo, nansho khoonrie wiivitha. 25Opani amoka, aari ni mwaamwanaya nnati aavariye ni nshoka no unanara, nkayeewa nkayanrweelha Yesu, nkayeewulhusha vamietoni vawe. 26Yayo khayaari Ayahudi, nansho aari o nikosho no Ayunani o ilhapo yo Usiriya. Nkayanlhepelha Yesu oomolhe nshoka no unanara nammara mwannati aya uyo. 27Nansho Yesu nkaakhulha eeraka, “Naawoniheke thoko ashaana. Ukhalhawaya khavanorera waathurulha ashaana yolhia aya ni waawonyera ashipwa.”
28Yayo opani ayo nkaamwakhulha Yesu eeraka, “Eiyo Thithi, nansho ata yayo ashipwa ari wuuthi imeza ayo anoorokottacha chittu chinomoramora chiyo!”
29Yesu nkeera, “Chinre inyu wo waakhulha rata chiyo, nhokolhieke uwani, nnokophwanya nshoka nno ninanthamme mwaninyu uyo!”
30Paahi etu nkaahokolhia uwani ni umphwanya mwannati aya narumpe vankorini, nshoka ninanthamme.
Yesu nonlhamiha ntu Ohiiwa ni uhuulhumacha
31Yamalhekeru Yesu nkaathama ilhapo yaatamana Utiro nkaarwa mpaka ibahari yo Ugalilaya avirelhaka Usidoni, apwahaka ilhapo yo Udekapoli. 32Attu nkayammwihera ntu ohiiwa ni uhuulhumacha rata, anlhepelhaka wiira amweeshere miono. 33Paahi etu Yesu nkaamweemesha vachereshere wo vekha awe, nkanhelha makokho mmaaruni, nkanshuwelha ishenye ni unkwakwanya nlhimi. 34Nkaaweha wiirimu ni umumulha wo machiri eeraka, “Efatha” ikhalhaka, “Nttukuwe!”
35Maaru nkaatiuwa ni nlhimi nkanaattukuwa nkoolhumacha rata. 36Yesu nkaamuka wiira ahivire ahimiachaka, nansho cheera awe wo waachiichiha ni ayo phi athepa aya uvira ahimiachaka. 37Ni kila ntu eewa aari ashangaka. Aahalha eerelhanachaka wiira, “Hopanga chonkhaye voombone! Weewiha ohiiwa ni waattukulha o uhulhumacha!”
8Yesu nowaalhiha attu maelufu ncheshe
1Navireke nihuku nimoka, nlhoko wa attu enchi akhwawe nkawaawa. Attu vaari aya awolhiyaka ithalha, Yesu nkeehanacha owiittucha awe ni weerelha, 2“Kinowoonelha ikiriri attu alha, wiira ari ni hii wo mahuku mararu wo uhilhia. 3Kaahiyaka wiira ahokolhie mmawannyaya wo uhilhia, anookomwaacha mphironi, ni akina ayo akhume utayi.”
4Owiittucha awe nkayankoha, “Ninohalha upatta vayi yolhia yo uwanelha attu onkhaye alha ni va vanari vauthakoni?” 5Yesu nkaakoha, “Nrina mikatte nchani?”
Nkayaamwakhulha wiira, “Chiri mikatte saba.”
6Yesu nkaalhehera wiira attu akhalhihiye vathi. Nkaawiaa mikatte saba chilhe, nkanthimicha Nlhuku, nkaamianihacha, nkaavaha owiittucha awe avire aakawelhaka attu onkhaye. Ni ayo nkayaakhawelhacha. 7Ni vavawo chahokhalha tho ihopa vakani. Yesu nkaakusha ni ulhapelhelha wa Nlhuku ni weerelha owiittucha awe avira aakawa ni chiyo. 8Kila ntu nkaalhia nkaawona. Owiittucha nkayaakusha makaya saba ni uvira aakhupachaka mahalhahalha aahalhenlhe. 9Attu yaalhilhie ayo yaari maelufu ncheshe. Paahi etu Yesu nkaalheha attu wiira athamache, ahokolhiacheke mmawannyaya. 10wo uhipicha nkaawelha nkalhavani, nkaarwa ilhapo yo Damanuta vamoka ni owiittucha awe.
Amafarisayo anoovekelha woona cho ushangiha
11Amafarisayo nkayanrwelha Yesu ni uchokholha umwaakhulhana. Yaari athananaka unria wiira apange cho ushangiha chihimiecheshe ithikineha cho wiirimu. 12Yesu nkaachukulha chinene munrimani, nkaahimia wiira, “Chani mwaatti o ilha iyari ilha woonaka nnochukulhelha woona cho ushangiha? Ikekhia kinouhimeriani wiira, khiiwo ithikineha inohalha woonia ni ilha iyari ilha!” 13Nkaathama vavawo, ni uwelha tho nkalhavani, alhapuwelhaka ukhopelhelhe nttiya.
Uhilhoka wa Amafarisayo ni Naherode
14Owiittucha yaari analhiyanlhe ukusha mikatte, yaakunshe nkatte mmoka tu. 15Yesu nkaamuka eeraka, “Nhiitialhe, mwiichinanelheke ni ihengedure ya Amafarisayo ni uhilhoka u Naherode.” 16Owiittucha nkayaahalha akohanachaka ashineneru, “Ana neera chiicho wo nlhatu no uhikusha mikatte?” 17Yesu nkaachuwelha munrimani ittu yaachukulhacha aya, nkaakoha, “Nlhatu wani woonaka nnowiithemwiha wo nlhatu no uhikusha mikatte? Khannaya uchuwelha? Mirima chinyu chiri chikani? 18Woonaka miitho nhanaa nansho khannoona, nhanaa maaru nansho woonaka khanneewa? Khannoopuwelha 19vaamelhe aka mikatte nthanu ni waalhiha attu maelufu nthanu? Mwaakushilhe makaya nchani yaachanre mahalhahalha o mikatte?”
Nkayaakhulha “Khumi ni melhi.”
20Yesu nkaakoha tho, “Vaamelhe aka mikatte saba ni waavaha attu maelufu ncheshe valhe mwaarokottanche ni ukusha makaya nchani o mahalhahalha?”
Nkayaakhulha “Saba.”
21Yesu nkeera, “Khannachuwelha mpaka nna?”
Unlhamiha ntu ohona Ubethsaida
22Yesu nkaaphiya Ubethsaida, wowo attu nkayammwiihera ntu ohoona ammare anlhamihe. 23Yesu nkammara moono ntu ohoona uyo mpaka uchereshere iwani. Nkanshuwelha ishenye mmiithoni, nkaamweeshera miono ni unkoha, “Chani nnowona vano?”
24Yoyo ntu uyo nkaaweha uchulhu, nkeera, “Eiyo, kinowoona attu, nansho anoonia thoko miri chineeta.”
25Yesu nkaamweeshera miono tho vamiithoni. Ni uyo nkaaweha chinene, nkoona rata. 26Yesu nkaamwirelha wiira ahokolhie uwani uno anchiichihaka wiira, “Nhihokolhelhe vawani.”
Napeturo anorumelhelha wiira Yesu phi Kuristo Moopolhi
27Yesu ni owiittucha awe nkayaarwaacha iwani chaatamana ni Ukaisariya Filipi. Mphironi nkaakohacha, “Nkakihimerieni mwaatti, attu aneera mii phi mpani?”
28Nkayaamwaakhulha, “Akina aneera Nayohana Obatiiza, akina anowiihanani Naeliya, akina anowiihanani namilhohi nkina.”
29Nkaakohacha ni ayo, “Aye, ni inyu mwaattiva nneera mii phi mpani?”
Napeturo phi aakhunlhe eeraka, “Inyuva phi Kuristo Moopolhi.”
30Yesu nkaamuka wiira, ahinhimiachere ntu riyoothe yoyo mwaha uyo.
Yesu nohimiacha uhuvihiya ni nookhwa awe
31Yesu nkaachokholha weettuchiha owiittucha awe wiira, Ihokhalha lazima Mwaana a Ntu ahuvihachiye ni ukhotiya ni ashulhupalhe, o opochera ishaani olhupalhe ni owiittuchiha Malhehero a ashinna Musa. Nowa eeviya nansho nihuku no neraru nohihimmwa. 32Yesu nkaahimiacha chechiyo mwaari. Napeturo nkayankusha Yesu vachereshere urwaa unchacherani. 33Nansho Yesu nkaarukunuwa, ni waaweha owiittucha awe ni wachachera Napeturo eeraka, “Uthame vaa, uwe Nakare irusho chawo chinoopuwelha chittu cho mwiiruttuni va, wo uhupuwelha chittu chinommweha Nlhuku!”
Iphiro cho unttwara Yesu
34Yamalhekeru, Yesu nkeehanacha nlhoko wa attu vamoka ni owiittucha awe ni weerelha wiira, “Yakhalhaka hawo ntu nothanana ukitwara, paahi eeruneke mwanene akusheke nsalaaba awe akittwareke. 35Ukhalhawaya ntu neechopolha ukumi awe mwanene, yoyo nowiipoteriha, nansho nohiya ukumi awe wo nlhatu na angu mii ni wo Malhove Orera yoyo nowichoopolha. 36Chani attu anopattani vanopatta aya mpuha wo mwiilhaponi, uno apoterihaka ukumi aya? Khiiwo! 37Ama ntu nohalha ukumiha ittu yaani yo ulhikaanihiya, apatte tho ukumi? 38Ntu o iyari yo uwonya ilha, oonaka ishoni ukihimiacha ni woonelha ishoni malhove kineetuchiha aka, Mwaana a Ntu nowa umoonelha ishoni vanottuna awe uwa wo nthimicho wa Athumwane ni minepa cho wiirimu chitakatifu.”
91Yesu nkaathepa uhimiacha eraka, “Wo ikekhiaye, kinouhimeriani wiira, ahawo akina vaa ahinowa aakhwa mpaka vanohalha aya woona Imwene ya Nlhuku ikhuruwaka wo machiri.”
Urukunuwa ikhove
2Yavireke mahuku sita, Yesu nkaakusha Napeturo ni Nayakhobo ni Nayohana umwaakoni waakhalhanne awe vekha aya. Wowo Yesu nkaarukunuwa ikhove, 3ikuwo chaawanre awe nkachaatelha ttuuu utelha vahinooria awe ntu riyoothe velhaponi vaa uteelhiha thoko chiichammo. 4Paahi owiittucha araru ayo nkayoona Naeliya ni ashinna Musa yaarerihaka ni Yesu. 5Napeturo nkaamwiirelha Yesu wiira, “Owiittuchiha, vahorera wiira nirii vaa! Ninouthekelhani mahema mararu, nawinyu ni Ashinna Musa ni Naeliya.” 6Olhumacha chiicho wo uhichuwelha, vamoka ni akhunanaya ayo yaari ahalhaka anoomiye uwanoni.
7Nkanaakhuruwa nihute nkanaakhunelha, ni nlhove nkaneewaniaa nnihuteni neeraka, “Ulha phi Mwaamwanaka kinonttuna aka, mmwiwelhelheke yoyo!” 8Vaawenhe aya tho, khaawo ntu oonelhe ahikhalhe Yesu vekha awe.
9Vaakhuruwa aya umwaakoni, Yesu nkaamuka wiira, “Nhinhimiachere ntu riyoothe chittu chonne inyu, mpaka nihuku no uhihimmwa Mwaana a Ntu.”
10Nkayanrumelhelha, nansho akakohanachaka ashineneru, “Phi nlhove naani nenno no uhihimmwa unookhwani nno?” 11Nkayankoha Yesu, “Woonaka owiittuchiha Malhehero a ashinna Musa aneera wiira Naeliya phi nohalha uchokholha uwa?”
12Yesu nkaakhulha eeraka, “Naeliya phi nohalha uholhelha uwa awe eesha tayari chittu chonkhaye. Nansho veeshiyani ulhepiya wiira Mwaana a Ntu nowa uhuvihiya ni ukhotiya? 13Kinouhimeriani wiira, Naeliya ahomalha uwa ni ayo nkaapangelhachiya chaathananne aya thoko chilhepiye ni Malhove Matakatifu, chaachaka.”
Yesu nonlhamiha mmirawo o nshoka no unanara
14Veethakaniha aya ni owiittucha akina aahanlhe utulhi ayo, nkayaaphwanya attu enchi anaarukurenrie vamoka ni owiittuchiha Malhehero akina akohanachaka malhove. 15Attu vaamwonne aya Yesu nkayaashangacha, nkayanttimakelha unshikuriani. 16Yesu nkaakoha owiittucha awe, “Nnokohanachani?”
17Nkaakhulha ntu mmoka eeraka, “Owiittuchiha, mii kihommwiiha mwaamwanaka uwaninyu hovariya ni mashoka o unanara hooriaka wulhumacha. 18Vanonchokholhacha aya, ninommulhushaka vathi ni niphoru ninkhumaka mmwano, ni ukhuura miino, iruttu imuumaka nko. Kahaalhepelha owiittucha inyu, nansho khayonrie unlhamiha.”
19Yesu nkaahimia wiira, “Inyu mwaatti iyari yo wuuma mirima va! Kinohalha ukhalha ni inyu mpaka iyaakhani? Kuuvilhelhekeni mpaka iyaakhani? Mummwiiheke mmirawo uyo vaa!” 20Nkanrweha mwammirawo uyo wa Yesu. Nshoka vaamwonne awe Yesu, mwaana vaarweehiya awe, nkanammulhusha mmirawo uyo vathi ni umuumiha, ni unkumiha niphoru uwanoni. 21Yesu nkaakoha athumwanawe mmirawo ayo. “Nothemwihiya toka iyaakhani?” Athumwanawe mwammirawo ayo nkayaakhulha, “Uchokholha vaari awe mwaana mwankani.” 22Athepaka uhimiacha wiira, “Venchi vanowulhushia awe, nshoka nithananaka umwiiva wo ummulhushera vamooroni ni vakina mmaashini. Nnonelhe ikiriri, mworiakaru munlhamihe!” 23Yesu nkeera, “Nneera kooriaka! Kila ittu inoworia wa ntu norumelhelha.” 24Vavawo athumwanawe mmirawo ayo nkayaakhuwelha yiiraka, “Kinorumelhelha, nansho vakani. Nkihelheke nrima!”
25Yesu nkoona wiira attu anoothepa uncharaanelha, paahi nkaachachera nshoka nno, “Kinolheherani inyu nshoka no unanara no ohiiwa ni uhuulhumacha nthame, nhinhokolhelhe tho!”
26Nshoka nkanaakhuwelha, nimmulhushaka mmirawo vathi ninhelhaka ichilhichilhi ni unthama. Mmirawo nkaahalha narumpe thoko ntembo, yeeriaka, “Hokhwa!” 27Nansho Yesu nkanthesha ammaraka moono umweemesha, nkeemelha.
28Vaakenlhe awe nnupani, owiittucha awe nkayankoha wo ntemera wiira, “Ana chani woonaka hii khanoonrie woomolha nshoka nne?” 29Yesu nkaakhulha eeraka wiira, “Nshoka no nikosho thoko nna khaninooria uthama wo uhittuka ni ulhapelhiya kaye.”
Yesu nohimiacha tho mwaha wo nookhwa awe
30Yesu ni owiittucha awe nkayaathama vavawo ni ulhukama ilhapo cho Ugalilaya. Yesu khaathananne attu achuwelhe wiira ri vayi, 31ukhalhawaya aari eetuchihaka owiittucha awe. Eetuchiha wiira, “Mwaana a Ntu nowa uvariya ni urweehiya wa attu anohalha umwiiva. Nansho, nowa uhihimmwa nihuku noneraru naya.”
32Nansho khayaachuwenlhe ittu yeetuchihiya aya, nkayamwoova unkoha.
Mpani ri mulhupalhe aya?
33Nkayaaphiya Ukapenaumu. Vaari aya mpaani, Yesu nkaakoha owiittucha awe wo wiira, “Mwaatti mwaarerihani mphironi mmwe?” 34Khaawo aakhunlhe, ukhalhawaya vaari aya mphironi ittu yaakokohanacha aya ashineneru yaari mpani ri mulhupalhe aya.
35Yesu nkaakhalha nipuro, ni weehana owiittucha khumi ni elhi, ni waahimeria wiira, “Ntu nothanana uholhelha yoyo hothananiya ukhalha o uttia nkhora uno akhalhaka namitheko a attu onkhaye.” 36Nkankusha mwanhima, nkaamwemesha variyari aya. Nkankwapata ni uhimia wiira, 37“Ntu nompochera mwanhima thoko ulha, aromolhaka nchina naka, hokipochera mii, ni uyo nokipochera, khakiponchere mii vekha haapochera ni ayo akirumilhe.”
Hinonikhota yoyo awihu
38Nayohana nkayeera, “Owiittuchiha, nahomwona ntu omochalhaka mashoka o unanara aromolhaka nchina ninyu, ni hii nkananchiichiha, ukhalhawaya kahena mmoka ninonttukana ihu munlhokoni mwihu.” 39Yesu nkaakhulha nkeerelha, “Nhaachiichihe khaawo ntu nooria upanga cho ushangiha wo nchina naka nkoolhumacha chittu cho uhilhoka. 40Ukhalhawaya kila ntu hinonikhota yoyo ri awihu. 41Kinouhimeriani wo ikekhiaye wiira ntu nohalha uvahani maashi o uwuria wo nchina naka, ukhalhawaya mwaatti phi attu a Kuristo, yoyo nowa upatta nttuvo nawe.”
Ulhikachiya uwonya
42“Ntu riyoothe nohalha waattekiha alha ashinkani anokirumelhelha alha, yoyo nambaya attukelhelhiye nshilho nshikoni mwawe ni utumbucherihiya mbaharini. 43Mwoonaka moono inyu uhoottekihani, nambaya utupulhiye! Iri nambaya uhikhalha ni moono mmoka ni ukelha uukumini kuliko urihiya umooroni Ujehannamu nnari ni miono miilhi. 44Mwommo miunku chaya khachinokhwa ni mooro uyo khunotiphia. 45Mweto chiicho, wo uttekihakani, ntupulheke! Nambaya ukelha uukumini ni mweto mmoka kuliko urihiya umooroni Ujehannamu. 46Wowo miunku chaya khachinokhwa ni mooro uyo khunotiphia. 47Niitho ninno noottekihakani, nkhulheke! Nambaya ukelha uphioni wi Imwene ya Nlhuku nnari ni niitho nimoka kuliko urihiya umooroni Ujehannamu mmwehaka ni miitho melhi. 48Wowo ‘miunku chaya khachinokhwa, ni mooro aya khuntiphia.’ ”
49“Kila mmoka, noteelhihiya wo mooro thoko inama chinohelhiya aya maakha. 50Maakha ari o uchiva, nansho athuwaka anohalha uchiva chani tho?”
“Nchiveke thoko maakha wo wiiwanana mwaashineneru, nkhalheke mumpuhani mmanupani mwinyu.”
10Yesu nowaamuka umwalhaana nthelhi
1Yesu ahothama yeyo ilhapo iyo nkaarwa Uyudea, alhapuwaka mwoolhoko wo Uyorodani. Attu enchi nkayaawacha umwiiwelhelhani, nkeettuchihacha thoko chaalhemalhenlhe awe.
2Amafarisayo akina nkayaawacha unlhikachani unkoha, “Chani nnihimerie inoorera ntu waahiya amwaarawe?”
3Yesu nkaakhulha eeraka, “Ashinna Musa aalhehenre chani?”
4Ni ayo nkayeera, “Ashinna Musa aalhehenre wiira, nlhopwana aahiyeke amwaarawe ni waavaha italaka yo umwalhaana.”
5Yesu nkaahimia tho, “Ashinna Musa alhempe nlheheriyo nno chiicho ukhalhawaya mwaatti nri o ulhipa mirima. 6Nansho toka woopiye aya ilhapo, ‘Nlhuku ahomuupa nlhopwana ni nthiyana,’ thoko chilhepiye aya. 7‘Wo yoyo nlhatu uyo etu nlhopwana noothama uwannyawe wa athumwane ni wa anumwane ni ulhutaana ni ahanu awe. 8Ni yayo elhi ayo anothathuwa ukhalha iruttu imoka. Ahikhalhaka elhi tho ihikhalhe iruttu imoka.’ 9Paahi etu chilhutaanihiye ni Nlhuku, ntu himwalhaanihe.”
10Vaari aya mpaani, owiittucha awe nkayankoha Yesu nenno nlhove nno. 11Nkaakhulha eeraka, “Ntu naamwalhaana ahanu awe, ni waaveka athiyana akina yoyo holhavalhava waattekelha ahanu awe. 12Ni athiyana chiicho, anaamwalhaana owannyaya ni uthelhiya ni alhopwana akina ahowonya, aholhavalhava.”
Yesu nowaavaha ibarakha achishaana ashinkani
13Nkaawihachiya achishaana ashinkani awe eeshera miono, nansho owiittucha nkayaachiichihacha. 14Yesu vonne awe nkaarushiya nkeera, “Mwaahiyekeni ashaana awe uwannyaka, ukhalhawaya Imwene ya Nlhuku phi yawaya achishaana thoko yayo. 15Kinouhimeriani ikekhiaye wiira, ntu riyoothe hinopochera Imwene ya Nlhuku thoko vanompochera awe mwaana mwankani khanowa ukelha mwommo.” 16Nkaapocheracha mmiononi mwawe nkaakumbatira, nkeesheracha miono ni waavaha ibarakha.
Ntu aari o nhakhu
17Yesu vaarwaa awe nkwaha nkhwawe, ntu mmoka nkaanttimakelha, nkankhoromelha, ni unkoha, “Owiittuchiha orera nrima, kipangekeni kipatte ukumi wo uhimalha?”
18Yesu nkankoha, “Woonaka nnokiihana orera nrima? Khaawo ntu ri orera nrima ahikhalhe Nlhuku vekha awe. 19Nhochuwelha malheheriyo, ‘Nhilhavelhave, nhiive, nhiiye, nhimwootherie ntu, nhoothache, mwaathimicheke athumwaninyu ni anumwaninyu.’ ”
20Ni uyo nkaarumelhelha wo wiira, “Eiyo Owiittuchiha chechiyo chonkhaye chiyo kihovara toka kinari mwanhima.”
21Yesu nkammweha wo unttuna ni umwiirelha, “Nhohalhiha ittu imoka. Vano nrweeke mwathumiheke chonkhaye chirina inyu ni wakawelhacha attu ahirina, mwiicheshereke nhakhu wiirimu. Mwamalhihaka nkittwareke.” 22Yoyo ntu uyo eeweke chiicho, nkaathama achukulhaka munrimani ukhalhawaya aari ntu o nhakhu chinene.
23Yesu nkaaweha uno ni uno nkeerelha owiittucha awe, “Vanowa urika wa attu o nhakhu ukelha wi Imwene ya Nlhuku!” 24Owiittucha awe nkayaashangacha wiiwa malhove ayo, nansho Yesu nkaahimia tho eeraka, “Achishaanaka, varii vakittu voorika wa ntu ukelha wi Imwene ya Nlhuku! 25Nansho iri vo urikarika chinene wa ntu o nhakhu ukelha Imwene ya Nlhuku upwaha ingamiya uperetta niitho no ntotto no utottelha ikuwo.”
26Owiittucha awe ayo nkayaathepa ushanga, nkaahalha akohanaka, “Apani etu, anohalha ulhama?” 27Yesu nkaaweha tho, nkeera, “Vaattuni khavanooria, nansho kuhiwe wa Nlhuku, ukhalhawaya wa Nlhuku chonkhaye chinowooriacha.”
28Napeturo nkayaahimia wiira, “Ni hii, nihohiya chittu chonkhaye nihoottwarani inyuva.” 29Yesu nkaakhulha, “Eiyo, kinouhimeriani wo ikekhiaye wiira kila ntu hiilhe inupa awe ni achihimawe ni manyaarokorawe ni athumwanawe ni anumwanawe ni achishaana awe ama imata chawe ni ukitwara mii, ni Malhove Orera, 30nowa ulhiviya imara imia ikatema yo naanano ilha. Mamia menchi upwaha inupa, manyaarokorawe ni manyaonnawe ni anumwanawe ni ashaana ni imata ni uhuva, ikatema inowa nowa upochera ukumi wo uhimalha. 31Nansho attu anoholhelha vano anowa ukhalha utulhi, ni ayo ari vatulhi vano anowa uholhelha.”
Yesu nohimiacha nkwaha wo neraru ukhwa ni uhihimwa wawe
32Yesu ni owiittucha awe yaari munkwahani arwaaka Uyerusalemu. Yesu mwanene aari naholhenlhe, owiittucha awe yaari yoovaka, vamoka ni attu onkhaye aattukanne aya yaari yoovaka. Yesu nkaawiacha tho untemerani uchereshere khumi ni elhi alhe, uwaahimeriani mwaha wo chittu chinohalha unkhumelhelha. 33Yesu nkeerelhacha, “Mwiiwelhelheke mwaatti, nna vano ninokelha Uyerusalemu ni uwo Mwaana a Ntu nokoohelhiya mmathathani mwa attu opochera ishaani olhupalhe ni owiittuchiha Malhehero, ni ayo anowa unhukumulha wiira eeviye arweehiyaka wa attu ahiri Ayahudi, 34anohalha untikulhacha ni unshuwelha ishenye ni umwaata ikopo ni umwiiva, nansho nihuku no neraru noohihimmwa.”
Ulhepelha u Nayakhobo ni Nayohana
35Nayakhobo ni Nayohana ashaana a Nazebedayo yahonrwelha Yesu ni umwiirelha, “Owiittuchiha, ninolhepelha nnipangelhe ittu ninothanana ihu.” 36Yesu nkaakoha, “Nnothanana kuupangelhekeni ittu yaani?” 37Nkayeera, “ninolhepelha wiira mmwe mwaanesha amoka wiimonono winyu ni nkina wiimushi winyu vanohalha inyu ukhalha unthimichoni wi Imweneni wa Nlhuku.” 38Yesu nkaahimia “Kinoona wiira mwaattiva khanchuwenlhe ittu inolhepelha inyu. Nnoworia mwaattiva uwureria ikikombe kinohalha aka uwureria mii? Ama nnoworia ubatiiziya ubatiizo kinohalha aka ubatiiziya mii?” 39Nkayaamwaakhulha, “Eiyo ninoworia.” Yesu nkaahimia wiira, “Eiyo nnoworiaa uwureria ikikombe inohalha aka uwureria ni ubatiiziya thoko kinohalha aka ubatiiziya mii. 40Nansho mwaha wa apani akhalhe wiimonono ama wiimushi, yoyo khuri mmathathani mwaka. Nlhuku phi nohalha waavaha yayo mapuro ayo attu athanlhiye.”
41Owiittucha akina khumi alhe veewilhe aya, nkayaarushiya nkayaathunalhelha Nayakhobo ni Nayohana. 42Yesu nkeehanacha onkhaye ni waahimeria wiira, “Nhochuwelha wiira attu anaatawara attu ahiri Ayahudi wo machiri ni aholhelhi aya ahanaa ikuru wa attu anaatawara aya. 43Nansho uwaninyu mwaattiva ihikhalhe chiicho, namitheko nothanana ukhalha mulhupalhe inyu yoyo apachereke thoko ukhalha namitheko a ashikhunanawe. 44Ntu riyoothe nothanana woonia nari miholho, yoyo hothananiya ukhalha ipotta ya akhunanawe kaye. 45Ukhalhawaya Mwaana a Ntu khaawilhe awe aapangelhiya mitheko, aawiilhe ukavihera ni ukumiha ukumi awe woopolha attu enchi.”
Yesu nonlhamiha ntu ohoona Batimayo
46Nkayaaphiya Uyeriko, ni vavawo Yesu vaathama awe vamoka ni owiittucha awe ni nlhoko wa attu uttwaraka, ntu mmoka ohoona aakhalha avekelhaka, mwaana a Natimayo ehaniya Batimayo aari nakhanlhe vachereshere iphiro. 47Veewilhe awe wiira aari Yesu o Unazareti phi novira, nkaachokholha ukhuwelha, “Yesu! Mwaana a Adaudi! Ukoonelhe ikiriri!”
48Nkaachacheriya ni attu wiira amaalhe. Nansho uyo nkaathepa ukhuwelha “Mwaana a Adaudi, ukoonelhe ikiriri!”
49Yesu nkeemelha ni wiira, “Nkamwiihaneni.” Nkeehaniya eerelhiyaka, “Uvareke nrima! Wunkweke, howiihana.” 50Nkaariha mwiinjiro awe nkaaathupulhuwa ni urwaa wa Yesu.
51Yesu nkankoha, “Unothanana kuupangelheke ittu yaani?” Batimayo nkaakhulha, “Owiittuchiha kinolhepelha wiira koone.”
52Yesu nkaamwirelha, “Urweeke, nrima ao uhoolhamiha.” Yeyo ikatema nkaalhama ni uweha nkanttwara Yesu mwaavira awe.
11Yesu nookelha wo uttapelhelhiya Uyerusalemu
(Mat 21:1-11; Luk 19:28-40; Yoha 12:12-19)
1Vaatameria aya Uyerusalemu, ahophiya iwani cho Ubetifage ni Ubethaniya, nkayaarwaacha waatamana Mwaako wo Mizeituni. Vavawo Yesu nkaaruma owiittucha awe elhi uholhelha 2aalheheraka wiira, “Rwaakani yeyo iwani iri uholho iyo. Wowo nnokomphwanya mwaaphuta nattukelhelhiye hineetihiya ni ntu. Mwanthaphulheke ni ummwiiha vaa. 3Ntu riyoothe okohakani ‘nlhatu waani’ mwaakhulheke wiira, ‘Athithi phi nonthanana, anonhokolhosha chitema.’ ”
4Nkayaarwaa ni umphwanya mwaaphuta nattukelhelhiye vanlhakoni. Vanthaphulha aya 5ashinene nkayaakohacha, “Chani woonaka nnothaphulha mwaaphuta uyo?” 6Ni ayo nkayaakhulha eeraka thoko cheetuchihiye aya ni Yesu, ashinene ayo, nkayaahiyera. 7Nkayanrwehelha Yesu mwaaphuta uyo, nkayaathalhacha ikuwo chaya vanthanani uno Yesu akhalhaka vachulhu vawo. 8Attu enchi, nkayaathalhacha ikuwo mphironi akina athalhaka maphumbulhu o miri yaatupunlhanche aya mmamatani ni waathalhacha mphironi mwaavira awe. 9Attu aaholhenlhe ni alhe aattwara utulhi nkayaakhuwelha eeraka, “Hosana, atotopelhiye uyo nowa wo nchina na Athithi uyo! 10Uvahiye ibarakha umwene unowehereriya wa athumwanihu Amwene Adaudi, Atotopelhiye Nlhuku wiirimu!”
11Yesu nkaaphiya Uyerusalemu, nkaarwa mpaka Inupa ya Nlhuku, nkaawehaweha chittu chonkhaye. Nansho ukhalhawaya waheelha, nkaarwa Ubethaniya vamoka ni owiittucha awe khumi ni elhi.
Yesu noolhava mwiri wo nkhuyu
12Nihuku no nayelhi, vaakhuma aya Ubethaniya, Yesu aari nawolhiye ithalha. 13Nkoona utayi mwiri wo ntini unaphuwilhe, nkaachushera awehe yakhalhaka uhemma arukulhe ittini alhie. Nansho aphiyeke khoonne ittu ahikhalhe mathaakhururu, ukhalhawaya waari uhinemma. 14Yesu nkaalhava mwiri wo ntiini uyo eeraka, “Khaawo ntu nohalha ulhia ittini chinyu tho mahuku onkhaye!” Owiittucha awe nkayeewa voolhumacha awe.
Yesu nookelha Inupa ya Nlhuku
(Mat 21:12-17; Luk 19:45-48; Yoha 2:13-22)
15Vaaphilhe aya Uyerusalemu, Yesu nkaarwa u Inupa ya Nlhuku yulhupalhe, nkoomolhelha vathe attu onkhaye yaathumiha chittu ni ayo yaathuma. Nkaapitingushacha imeza cha attu yaakakanihana nchurukhu, ni ihiche cha attu othumiha ikhunda, 16ahinhiyereraka ntu riyoothe ukusha ittu u Inupa ya Nlhuku mmo. 17Yamalhekeru, nkaachokholha weettuchiha attu, “Malhove Matakatifu aneera, Nlhuku hohimia wiira, ‘Inupa aka inowa wiihaniya inupa yo ulhapelha ya attu o makosho onkhaye.’ Nansho mwaattiva nhorukunusha ni upanga nikhuku no attu o uvara makhuche!”
18Opochera ishaani olhupalhe ni owiittuchiha Malhehero veewilhe aya, nkayaachokholhacha waavia iphiro yo umwiivelha Yesu. Nansho yaari amwoovaka, ukhalhawaya milhoko chonkhaye cha attu chaahanlhe muushangani wo meettuchiho awe.
19Uchechilho, Yesu ni owiittucha awe nkayaathamacha vawani vawo.
Wiittucha ukhuma wo nkhuyu woomilhe
20Wichishuru, vaari aya aviraka mphironi, nkayoona mwiri wo ntiini. Waari unoomilhe uchulhu mpaka vanteponi. 21Napeturo nkayoopuwelha ni umwiirelha Yesu, “Owiittuchiha mwooneke! Mwiri wo ntiini waalhanve inyu ulhe uhooma!”
22Yesu nkaakhulha eeraka, “Mpisheke nrima, munkhulhuvelheke Nlhuku. 23Kinouhimeriani wo ikekhiaye wiira ntu erelhaka ulha mwaako ulha uthame waatitiminre ubaharini, wo nrima wo uhiri ni nipampa, wiira inowooria, inowooriacha. 24Paahi etu kinouhimeriani wiira, vanolhapelha inyu ni uvekelha chittu chiri choothe, nrumelhelheke wiira nnoopochera, ni inyu nnoovahiya. 25Vaneemelha inyu ulhapelha, nchokholheke thoko uhiyerera milhatu cha attu ottekenlheni ni Athumwaninyu ari wiirimu anouhiyererani milhatu chinyu. 26Nansho mwaahahiyerereke akina milhatu chaya, Athumwaninyu o wiirimu khanouhiyererani ni inyu uwonya winyu.”
Mwaha wo ukohereriya ikuru ya Yesu
27Nkayaawa tho Uyerusalemu. Yesu veetakacha awe Inupa ya Nlhuku, opochera ishaani olhupalhe ni owiittuchiha Malhehero ni ashulhupalhe nkayanrwelha 28nkayankoha yeeraka, “Nrina ikuru yaani yo upanga chilha chinopanga inyu chilha? Apani ovanheni ikuru yo upangacha?”
29Yesu nkaakhulha eeraka, “Kinoukohani ittu imoka, mwakaakhulhaka, kinouhimeriani kinopanga chi wo ikuru yaani. 30Nkihimerieke, ikuru yaapanga aya Nayohana, yo waabatiiza attu, yaakhumme uyi, yaakhumme wa Nlhuku wiirimu ama wa attu?”
31Nkayaachokholha ukohanacha ashineneru, “Nimwaakhulheke chani? Neeraka wiira ‘yaakhumme wa Nlhuku wiirimu’ noonikoha woonaka mwaattiva khamwaarumelhelha Nayohana ayo? 32Ni vavawo wo ikekhiaye neeraka, ‘Yaakhumme wa attuni.’ ” Nkayoova attu, ukhalhawaya attu onkhaye aachuwelha wiira Nayohana aari anamilhohi. 33Paahi etu nkayaamwaakhulha Yesu wiira, “Hii khanichuwenlhe.” Yesu nkeera, “Ni mii akinouhimeriani kinopanga chi wo ikuru yo ukhuma uuyi.”
12Nlhikaaniho no anamalhima imata yo zabibu
1Paahi etu Yesu nkoolhumana wo malhikaaniho, “Ahaawo ntu aalhimme imata yo zabibu, nkaarukureriha ukucho, nkaathipa nlhikiti no waamelha izabibu ni ishanja yo ulhitelhelha imata. Nkaashimiha imata awe iyo anamalhima, nkaarwa nkwaha wo utayi.2Nlhaalha wo utokotta izabibu waayilhe aya, nkanruma karumiya arwee apochere mahalha. 3Anamalhima alhe nkayammara karumiya uyo, nkayaamwata, nkayanhokolhosha mathatharu. 4Nkanruma tho karumiya nkina, anamalhima nkayaamwata mmuruni ni umpangelhacha chittu cho wulhiha muru. 5Anene imata nkayanruma karumiya nkina, nkeeviya, ni akina enchi yaarumiye aapangelhiya thoko chiicho, akina waatiya ni wiivakachiya akina. 6Ntu mmoka aari hinarumiya aari mwaamwanaya onnyara anttuna aya chinene. Nkanruma ni uyo eecherelhaka wiira, ‘Kinoona wiira anokonlhoha mwaamwanaka kinonttuna aka ulha.’ 7Nansho yamwooneke, anamalhima nkayaahimerianacha ashineneru, ‘Ulha vano phi mwaamwanaya anene imata. Nngwe nimwive, ni nhakhu ulha ukhalheke wawihu!’ 8Paahi etu nkayammara ni umwiiva ni unrihelha uchereshere ukucho wo imata yo zabibu.”
9Yesu nkaakoha, “Vano mwanene imata yo zabibu ulhe nohalha wiira chani? Nowa weeva anamalhima onkhaye ni waashimiha imata awe iyo attu akina. 10Nhoshoma Malhove Matakatifu wiira, ‘Nlhuku nikhotiye ni atheki wiira khaninlhoka, nihothathuwa ukhalha vano no nsingi no vakhoonani. 11Athithi anene phi pannge, chi chinooshangihani chi!’ ”
12Aholhelhi a Ayahudi nkayaalhikacha ummara Yesu, ukhalhawaya yaari achuwelhaka wiira nenno nlhikaaniho nno naari naachaka. Nansho nkayoova attu. Nkayanhiya arwee.
Mwaha wo ulhiva ikhodi
13Amafarisayo akina ni attu o nlhoko wa Naherode nkayaarumiya urwaa unriaa Yesu wo unkoha chookohiya. 14Nkayaawa ni unkoha, “Owiittuchiha, nihochuwelha wiira inyu nri mu uhimiani ikeekhene, wo uhimwoova ntu. Khannonlhoha ntu chinre awe, nansho chineetuchiha inyu chiri cho ikekhia ya Nlhuku. Nnihimerieke etu, chani vahorera waalhiva Nakaisari ikhodi? Naalhiveke ama nihaalhive?”
15Nansho Yesu ahochuwelha yoyo unafiki uyo nkaakhulha eeraka, “Veeshiyani ukiriaa? Kivahekeni etu nikobilhi nno koone.”
16Nkayammaha nikhobilhi nimoka, ni uyo nkaakoha, “Ilha ikhove ilha, ni nna nchina nna niri na apani?”
Nkayaakhulhacha wiira, “Chi Nakaisari.”
17Yesu nkaahimia tho wiira, “Mwaalhiveke Nakaisari iri ya Nakaisari ni ummaha Nlhuku iri ya Nlhuku.” Nkayaanshanga Yesu.
Mwaha wo uhihimmwa
18Attu akina munkutirani mwa Amasadukayo, aavanyiha wiira khuuwo uhihimmwa, nkayaawacha wa Yesu unkohani, nkayeera, 19“Owiittuchiha, ashinna Musa aholhepa anihimeriaka wiira, ‘Ntu arimeelhaka aahiyaka amwarawe ahinayara, ahima awe anowooria ukelha manupa ni waayarelha ashaana arimeelhe ayo.’ 20Yakhalhaka yaari ashilhoko saba, olhupalhe ayo ahothelha nkaakhwa wo uhaahiya ashaana. 21O nayelhi ayo ni ayo chiicho, nkaakhwa wo uhaahiya ashaana. Ni o neraru chiicho, 22ni akina aahalhenlhe ayo, onkhaye saba akelhaka manupa ni ukhwa wo uhahiya ashaana. Wo umalhihera, athiyana ayo nkayaakhwa. 23Vano etu, nihuku no uhihimushiya attu akhwilhe nno, mpani nohalha ukhalha phi owannyaya athiyana alhe? Ukhalhawaya onkhaye saba ahaathelha.”
24Yesu nkaakhulha eeraka wiira, “Nhowonya mwaattiva ayi! Nchuwelhaka wo nlhatu wani? Ukhalhawaya khanchuwenlhe Malhove Matakatifu ama machiri a Nlhuku. 25Ukhalhawaya attu akhwilhe vanohalha aya uhihimushiya khanowa aathelha ama uthelhiya, onohalha ukhalha thoko minepa o wiirimu. 26Vano vavawo, wo uhihimmwa attu mwaattiva khannaye ushoma Malhove Matakatifu a ashinna Musa nlhako unhimiacha mwaha wo ithuphi yaapharelha mooro? Iholhepiya vavawo, Nlhuku aheerelha ashinna Musa wiira, ‘Mii phi Nlhuku a Aburahimu ni Naisaka ni Nayakhobo.’ 27Paahi ri Nlhuku a attu akumi, kahiwe akhwilhe. Mwaattiva onkhaye nhopotera chinene!”
Nlheheriyo nulhupalhe
28Owiittuchiha Malhehero amoka aari vavawo eewelhelhaka. Nkoona wiira Yesu ahaakhulha Asadukayo ayo nlhove noolhoka, ni uyo nkaawa ankohaka Yesu eeraka, “Nlheheriyo naani niri nulhupalhe upwaha nikina?”
29Yesu nkaakhulha, “Nooholhelha phi nna, ‘Nkeewani inyu Naisraeli! Apwiiya Nlhuku phi Nlhuku Athithi ari vekha! 30Mwaattune Athithi Nlhuku inyu wo nrima inyu wonkhaye ni wo nnepa winyu wonkhaye ni wo irusho chinyu chonkhaye ni wo machiri inyu onkhaye.’ 31No nayelhi phi nna, ‘Mwaattuneke amwaatamana inyu thoko chineettuna inyu mwaanene.’ Khaawo malheheriyo makina ari molhupalhe tho upwaha alha melhi alha.”
32Owiittuchiha Malhehero ulhe, nkeera, “Nhomanya, Owiittuchiha! Nhohimia ikeekhene wiira Apwiiya Nlhuku phi yayo ari vekha, khaawo nkina olhupalhe ahikhalhe yayo. 33Ni kila ntu hothananiya waattuna wo nrima wawe wonkhaye ni wo irusho chawe chonkhaye ni wo machiri awe onkhaye, ni waattuna amwaatamana aya thoko chineettuna aya ashinene, ilhokaka upwaha wo ukumiha isadaka cha ashinama ni isadaka chikina wa Nlhuku.”
34Yesu nkoona wiira yayo owiittuchiha ayo ahaakhulha rata, nkaahimeria wiira, “Khanrii utayi ni Imwene ya Nlhuku.” Wo umalhihera vavawo, khaawo tho ntu ankohakonhe Yesu chookohiya chikina.
Kuristo Moopolhi phi mpani?
35Yesu vaari awe eetuchihaka Inupa ya Nlhuku, nkaakoha, “Woonaka owiittuchiha Malhehero anohimiechesha wiira Kuristo Moopolhi nohalha ukhalha mwaana a Adaudi? 36Adaudi anene wo uholhelhiya ni Iphumu ya Nlhuku aheera,
‘Athithi ahaahimeria Athithi,
Nkakhalhani wiimonono waka
Mpaka nihuku vanohalha aka waathalha amalhaponi inyu wuuthi inyaa chinyu wiira mwaanyikalhelhe.’
37“Adaudi anene anehana yayo ‘Athithi.’ Chommo nlhatu wani Kuristo Moopolhi ukhalha mwaana a Adaudi?”
Yesu nowaamuka attu ahiwehewehe iphiro cha Owiittuchiha Malhehero
Attu enchi aari amwiwelhelhaka Yesu ateelhiyaka nrima. 38Yesu veettuchiha awe nkeera, nkaahimia tho eeraka, “Mwiichinanelheke ni Owiittuchiha Malhehero anoviravira anawerenlhe miinjiro cho utalhiva achivelhiyaka ukohachiya wo nthimicho vakittu vanopangachiya maronda, 39ateelhiyaka ukhalha mapuro o miholho, mmanupani mwo unlhapelha Nlhuku ni vakittu vanokumaana aya attu. 40Anowaathurulhacha anankhwelhi chittu mmanupani mwaya, eepangaka attu o ulhapelha wo uhoochaa. Nihuku ni uhukumulhiya anowa utwarushiya wo uweria chinene!”
Isadaka ya anankhwelhi
41Yesu aari nakhanlhe vachereshere iphache yo uhelhiya isadaka wi Inupa ya Nlhuku, nkoona attu cheera aya wo ukumiha isadaka chaya. Attu o nhakhu enchi aakumiha nchurukhu mwinchi. 42Paahi vavawo nkaawa anankhwelhi amoka ahirina ittu, nkaakumiha isenti pilhi. 43Yesu nkeehanacha owiittucha awe ni uwerelha, “Kinouhimeriani wo ikekhiaye wiira, alha anankhwelhi ashikini alha ahohelha mphacheni isadaka yinchi waapwaha attu onkhaye akumihilhe mu. 44Ukhalhawaya attu akhwawe ayo akuminhe chithempe munhakhuni mwaya, nansho alha apwiyawe ashikini alha, akuminhe chonkhaye chaakhulhuvelha aya ulhama.”
13Yesu noolhohera uphomolhiya Inupa ya Nlhuku
1Yesu vaakhuma awe Inupa ya Nlhuku, owiittucha mmoka nkeera, “Owiittuchiha! Nkoonani inupa chi ni malhuku athekelhiye chinre aya worera chiyo!”
2Yesu nkaamwakhulha, eeraka, “Nnowoona chi inupa chulhupalhe chi? Khaniwo nlhuku ninottuna uhalha vaa, kila ittu inowa uphomolhiya.”
Uhuva ni uvelhavelha
3Yesu aari nakanlhe vachulhu Mwaako wo Mizeituni, miitho anari awehaka Inupa ya Nlhuku, Napeturo ni Nayakhobo ni Nayohana ni Naandorea nkayaawacha unkoha wo ntemera. 4“Nkanihimerieni yoyo mwaha uyo unohalha ukhalha iyaakhani? Ni ithikineha chani chinohalha unichuwelhiha wiira uhaatameria?”
5Yesu nkaahimiachera eeraka, “Mwiishungeke nhiwe mwaathepiachiya ni ntu. 6Anoowa attu enchi aromolhachaka nchina naka eepangaka, Phi mii! Aapoterihaka attu enchi. 7Vanottuna inyu wiiwa mwaha wo ikhoto chinaatakaniya vakhiviru ni cho utayi nhithemwe. Chonkhaye chiyo chinowa upangia, nansho ihikhalhaka umalha wo ilhapo. 8Makosho anowa waatakana, imwene ni imwene ikina. Ilhapo inowa utikhinyachiya mwonkhaye, attu akelhiyaka ni ikuruna yo woopiha. Chonkhaye chiyo chinowa uholhelha thoko chinera aya nkuri vanoyariaa awe mwaana.
9“Nansho mwaattiva nthepeke ukhalha mwiishungaka. Ukhalhawaya nnoowa mwaavariya ni urweehiya umilhatuni. Nnowa waatakachiya mu inupa cho unlhapelha Nlhuku, nnowa weemeshiya wa attu o utawara ni wo mamwene wo nlhatu waka ni uhimiechesha Malhove Orera. 10Nansho umalha uhinaaya, Malhove Orera anowa wiittuchihiya wa makosho onkhaye. 11Ni vawo vanottuna inyu uvariya ni urweehiya umilhatuni vawo, nhiwe mwoova wiira nnottuna wulhumachani, mmweeke mwolhumacha iriyoothe ivahiye inyu. Ukhalhawaya malhove ayo khanowa ukhalha awinyu, anottuna wuulhumachiya ni Iphumu ya Nlhuku. 12Attu anowa waathumiha achihimaya eeviye, manyanaangoro anowa waathumiha achishaana aya. Ashaana ni ayo anowa waathumiha manyanaangoro ni uweeva. 13Attu onkhaye anowa uuvengani wo nlhatu waka. Nansho nohalha uvilhelha wo uhoochaa nowa woopolhiya.
Uhuva wo woopiha
14“Nnowa woona ‘Nrusho no utanganya’ ninemenlhe vamapuroni vatakatifu.” Noshoma achuwelheke chinohimiya! “Vavawo arii Uyudea attawelheke umiakoni. 15Ntu ri vachulhu nchaara no inupa awe, hikhuruwe vathi uukushani ittu. 16Ntu ri umatani hihokolhie uwani uukushani ikuwo awe. 17Ahothapana manyopani ari ni iweyi ni alhe anaamwiha ashaana yayo mahuku ayo! 18Munlhapelheke Nlhuku wiira yayo mahuku ayo ahiwe nlhaalha wo uririya! 19Ukhalhawaya uhuva waya unowa uweria chinene vahinapacha woonia toka Nlhuku voopilhe awe ilhapo mpaka nna. Mena khanowa upangia tho. 20Nansho Athithi ahokuwukulha yayo mahuku ayo, ihikaari chiicho, khaawo ntu akoopolhiye. Ilha inottuna upangia wo woonelha ikiriri attu athanlhiye, phi chiichammo etu mahuku ayo ahowukulhiya.
21“Ni vavawo awaakaru ntu eeraka, ‘Mwooneke, Kuristo ri va!’ Ama ‘Mwooneke rii valhe!’ Nhinrumelhelhe. 22Ukhalhawaya ashi kuristo o woothacha ni anamilhohi o woothacha enchi anowa woonia. Anowa upanga cho ushangiha ni ithikineha chinchi wo waapoteriha ata attu athanlhiye ni Nlhuku, yooriaaka. 23Nhiittialhe! Kihouhimeriani chi chittu chonkhaye chi mahuku ahinaya uphiya.
Uwa wo Mwaana a Ntu
24“Paahi etu, umalha wo yayo mahuku o uhuva ayo, nchuwa ninowa uhelhiya ipiphi, ni mweeri khunowa waapharelha. 25Ittotwa chinowa umora ni machiri o wiirimu anowa utikhinyia. 26Vavawo Mwaana a Ntu nowa woonia, awaaka mmahuteni wo ikuru ni nthimicho. 27Nowa waaruma minepa o wiirimu avire mithelha ncheshe chonkhaye cho iphioo aakhungurachaka attu athanlhiye ni Nlhuku aviraka uno ni uno.
Wiittucha ukhuma mwiri wo nkhuyu
28“Mwiittucheke malhikaaniho o nkhuyu. Vanochokholha aya uphuwa mathaakhuru makithi, vavawo inoochuwania wiira nlhaalha uhaatama. 29Wo chiichammo etu, vanohalha inyu woona chiicho, nnowa uchuwelha wiira uwa wo Mwaana a Ntu uhaatama. 30Wo ikekhiaye muupuwelheke wiira yayo anowa upangia ilha iyari ilha ihinavira. 31Irimu ni ilhapo chinowa uvira, nansho malhove aka mii khanovira mena.
Khaawo chuwenlhe nihuku mena ikatema
32“Khaawo ntu chuwenlhe, chiripothe, iyaakhani au nihuku naani noowa, uchokholha wo minepa cho wiirimu, mena Mwaana, ahikhalhe Athithi anene phi chuwenlhe. 33Nshelhelhiheke, nhiittialhe, nlhapelheke ukhalhawaya khanchuwenlhe nihuku naani. 34Inowa ukhalha thoko ntu nothama uwannyawe ni urwaa nkwaha wo utayi chinaalhehera awe ni waavaha ikuru anamitheko awe, ni unruma ntu o ushunga inupa awe wiira hiitialhe. 35Nkhalheke miitho etu, ukhalhawaya khanchuwenlhe wiira anene inupa anohalha uhokolhia nihuku naani, uchechilho ama uhiyu variyari ama mapikoosha ama wichishu. 36Ahokolhiaka wo uhichuwania, ahuuphwanyeni nnarumpe. 37Nlhove kinohimiaka uwaninyu mwaattiva, phi nno kinohimiaka wa attu onkhaye, Nshelhelhiheke!”
14Miruku cho umwiiva Yesu
(Mat 26:1-5; Luk 22:1-2; Yoha 11:45-53)
1Ahohalha mahuku melhi nihinaphiya nihuku no Pasaka, ni no mikatte cho uhihelhiya ihengedure. Opochera ishaani olhupalhe ni owiittuchiha Malhehero yaari yaaviaka iphiro yo ummara Yesu wo nivitho ni umwiiva wo uhichuwania ni attu. 2Yaari yeeraka wiira, “Nihimmare alha mahuku o sikuukuu alha, nihiwe naatharamulha injoove.”
Yesu noohikiya makhura Ubethaniya
3Yesu aari Ubethaniya uwani u Nasimoni, ntu o makutulha. Vaari awe alhiaka yolhia, ahowa opani amoka aawelhe ichupa yo alabasta yo makhura o unukhelha o uhithakanihiya, aathumihiya nchurukhu mwinchi. Nkayaatiulha ichupa iyo ni ummiinelha Yesu makhura mmuruni. 4Attu akina vavawo ahothunalha nkayaakohanacha aneneru, “Nlhatu waani wo urihakacha makhura thoko yalha? 5Yaanooria uthumihiya wo idinari imia taaru, nchurukhu uyo nkayaavahachiya amashikini!” Nkayaachacheracha opani ayo.
6Nansho Yesu nkoolhumacha eeraka wiira, “Mwaahiyeke, nnaahuvinerani? Alha ahokipangelha ittu yoombone. 7Attu ahirina ittu arii mwaakhalhanaka iyaakha chonkhaye, vanottuna inyu nnoworia waavaha. Nansho mii akiri vamoka ni inyu iyaakha chonkhaye. 8Ahopanga yonrie aya, ahokihika makhura iruttu aka ni weesha tayari wo nihuku no uvithiya waka. 9Kinouhimeriani ikekhiaye wiira, vakittu variwoothe vanohalha uhimiachiya Malhove Orera velhaponi va, mwaha upangilhe aya alha opani alha unowa uhimiachiya wo wuupuwelhiya waya.”
Yuda noorumelhelha unthumiha Yesu
10Miholho waya Nayuda Isikariote, mmoka aya owiittucha khumi ni elhi, nkaarwa wa opochera ishaani olhupalhe upangani miruku cho unthumiha Yesu eeviye. 11Opochera ishaani olhupalhe nkayaatelhachiya veewilhe aya, nkayaalhehana ummaha nchurukhu waalhepenlhe aya. Paahi etu Nayuda nkaachokholha waavia iphiro cho utimiriha.
Yesu nonlhia Pasaka vamoka ni owiittucha awe
(Mat 26:17-25; Luk 22:7-14, 21-23; Yoha 13:21-30)
12Nihuku naaholha isikuukuu yo mikatte cho uhihelhiya ihengedure, nihuku no ukumihiya isadaka yo uhithiya mwaakhondoro o sikuukuu, owiittucha awe ahonkoha Yesu eeraka, “Nnothanana nirweeke vayi nooterekhelhekeni yolhia yo nihuku no Pasaka?”
13Yesu nkaaruma owiittucha awe elhi eerelhaka, “Nrweeke mpaka vawani nnokonkumana ntu weelhe mwaapu wo maashi. Mwanttwareke 14mpaka inupa inohalha awe ukelha, ni unhimeria wiira, ‘Owiittuchiha aneera, Irivayi ichuumba aka yo ulhelhia nihuku no Pasaka ni owiittucha aka?’ 15Yoyo nokowoonihani ichuumba yulhupalhe iri inupa yo nchulhu ikooroshiye ni urerihiya. Mwaterekhelheke mwommo.”
16Owiittucha nkayaathama, ni urwaa vawani, ni uphwanya kila ittu inari thoko chaahimeriye aya ni Yesu, nkayaaterekha yolhia yo Pasaka.
17Uchechilho, Yesu nkaawa ni owiittucha awe khumi ni elhi. 18Ikatema vaari aya alhiaka yolhia, Yesu nkaahimia wiira, “Kinouhimeriani ikekhiaye wiira, mmoka inyu nolhia vamoka ni mii nookithumiha.”
19Owiittucha ayo nkayaakelhiya ihuzuni, nkayaankohacha mmoka mmoka, “Nkihimerie, chani mii?”
20Yesu nkaakhulha eeraka, “Mmoka inyu mwaatti khumi ni elhi va, nopapha nkatte vamoka ni mii nnyiponi, phi yoyo nohalha ukithumiha. 21Mwaana a Ntu nookhwa thoko chilhepiye aya, nansho hothapana yoyo ntu uyo nohalha unthumiha Mwaana a Ntu uyo. Ikaari nambaya yoyo ntu uyo hikayaarelhe!”
Yolhia ya Athithi
(Mat 26:26-30; Luk 22:14-20; 1Ako 11:23-25)
22Vaari aya alhiachaka, Yesu ahokusha nkatte, nkaalhapelhelha, nkaamia ni uwakawelha owiittucha awe eeraka, “Mmwieke nlhieke, ilha phi iruttu aka.”
23Tho nkaawia ikikombe yo idivai, nkaalhapelha wa Nlhuku, nkaavaha, onkhaye nkayaawureria vamoka ikikombe iyo. 24Yesu nkeera, “Ilha phi iphome aka inohimiechesha malhehano a Nlhuku, inorihia wo nlhatu wo attu enchi. 25Kinouhimeriani wo ikekhiaye wiira, Akinowuria tho idivai yo zabibu mpaka nihuku vanohalha aka uwuria idivai yo naanano wi Imwene ya Nlhuku.”
26Nkayeepacha ichipo, nkayaathamacha ni urwaa waari Mwaako wo Mizeituni.
Yesu noolhohera uruniya ni Napeturo
(Mat 26:31-35; Luk 22:31-34; Yoha 13:36-38)
27Yesu nkaahimeria wiira, “Mwaatti onkhaye va nnowa uttawa ni ukihiya vekha, thoko Malhove Matakatifu chinre aya wo ulhepiya, ‘Nlhuku nomwiiva nshunga, ni ikhondoro chinomwaria.’ 28Nansho baada yo uhihimmwa, kinouholhelhani Ugalilaya.”
29Napeturo nkayeera, “Akinowa koohiyani, ata attu onkhaye anattawaka!”
30Yesu nkeerelha Napeturo, “Kinouhimeriani wo ikekhiaye wiira nthupi uhinaya wiipa wo nayelhi uhiyu wo lhelho, nnowa ukikhota vararu mwiiraka wiira khankichuwenlhe.”
31Nansho Napeturo nkayeera amindaka, “Akooriaka mii wiira chiicho, ata ukhwa mbaya kikhwe vamoka ni inyu!”
Ni owiittucha akina ayo nkeera chiicho.
Yesu noolhapelha Ugethsemane
32Paahi etu nkayaaphiya imata yeehaniya Gethsemane, Yesu eerelhaka owiittucha awe, “Nkhalheke vaa mii kilhapelhaka.” 33Nkaakusha Napeturo ni Nayakhobo ni Nayohana. Nkaachokholha wiipulhelha ni uthemwa munrimani, 34ahimiaka wiira, “Kihokelhiya ihuzuni munrimani mwaka ithananaka ukiiva. Nkhalheke vaa nshelhelhihaka.”
35Nkaarwa uholho vakani, nkaawulhuwa makukhu vathi, alhapelhaka wiira yooriaka hivire yeyo ikatema yo uweria iyo. 36Aalhapelha eeraka, “Thithi, nri Athumwanaka! Chonkhaye chinowooriaa uwaninyu. Nthamiheke ilha ikahi yo uweria ilha. Nansho nhiwehe uttuna waka nansho uttuna winyu.”
37Nkaahokolhiaa waari owiittucha araru alhe ni waaphwanya anarumpe. Nkaakoha Napeturo, “Nasimoni chani nhorupa? Khamwonrie ushelhelhiha miitho ata isaa imoka?” 38Nkaathepa waahimeria wiira, “Nshelhelhiheke nlhapelhaka nhiwe mwaakelha muulhikachiyani. Nrima uhottuna nansho iruttu inoohuperia.”
39Nkaarwa tho ulhapelhani, ahokolhelhaka malhove olhumacha awe. 40Nkaahokolhia tho nkaaphwanyacha anarupilhe. Miitho anaalhemenlhe ikhove. Khayaachuwenlhe no umwaakhulha.
41Vaawilhe awe nkwaha wo neraru, nkeerelhacha, “Nnoorupa ni wiittuwa mpaka nna? Ihothosha! Isaa ihophiya! Mwooneke vano Mwaana a Ntu noovariya ni uhelhiya mmathathani mwa attu o uwonya. 42Munkweke etu, nirweeke. Mmwooneke, ntu nokithumiha ulha va!”
Uvariya wa Yesu
(Mat 26:47-56; Luk 22:47-53; Yoha 18:3-12)
43Yesu aari olhumachaka, Yuda mmoka aya owiittucha khumi ni elhi, nkaawa. Aawa vamoka ni mphingo wa attu aawelhe mialho chulhupalhe ni indonga anarumiye ni opochera ishaani olhupalhe ni owiittuchiha Malhehero a ashinna Musa ni ashulhupalhe. 44Yuda aari anaahimenrie choopanga vanottuna aya uphiya, wiira, “Ntu kinohalha aka unkumbatira uyo phi yoyo. Mummareke ni unrweha munshungaka.”
45Nayuda vaapilhe aya, nkanchusherera Yesu eeraka, “Owiittuchiha.” Nkankumbatira. 46Paahi etu nkayammara Yesu ni unrweeha nattukiye. 47Nansho mmoka aya owiittucha awe aatamenrie vavawo, nkaatholholha mwaalho awe mulhupalhe ni unthikilha nnyaru karumiya a Opochera ishaani Olhupalhe. 48Yesu nkaakoha attu alhe, “Woonaka mwaatti nnowa ukivara nnawelhe mialho chulhupalhe ni indonga thoko wiira ki ntu o uvara makhuche? 49Kila nihuku kaari ni inyu keetuchihaka attu Inupa ya Nlhuku, nkoonaka wo uhikivara. Nansho nambaya Malhove Matakatifu atimire.”
50Owiittucha awe onkhaye nkayanhiya nkayanttawacha.
51Ahokhalha mmirawo nkhwawe, aawanre ishuka anttwara Yesu vatulhi. Nkaalhikachiya uvariya ni uyo. 52Nansho nkaattawa ikuwo immoraka, attawaka pwithipwithi.
Yesu noorweehiya wa Ashulhupalhe
(Mat 26:57-68; Luk 22:54-55, 63-71; Yoha 18:13-14, 19-24)
53Wamalheke Yesu nkaarwehiya upuwani wa Opochera ishaani Olhupalhe waari aya ni aholhelhi a attu opochera ishaani onkhaye, ashulhupalhe vamoka ni owiittuchiha Malhehero akuumaanachaka. 54Napeturo nkayaattwara utayiutayi mpaka upuwani wa Opochera ishaani olhupalhe. Vavawo nkaakhalha vamoka ni anamitheko yoottaka mooro. 55Opochera ishaani olhupalhe ni mphingo wonkhaye yaari aaviaka milhatu cho uhimiechesha umwootheria Yesu, chinohalha wooriha unhukumulha ni umwiiva, nansho wo uhipatta nlhatu uripothe.
56Attu enchi o uhimiechesha ahoolhumacha malhove o umwootheria Yesu, nansho khayaalhikanne. 57Paahi attu akina aheemelha amoootheriachaka Yesu wiira, 58“Nahomwiiwa eeraka ‘kinoophomolha Inupa ya Nlhuku ithekiye ni attu ilha, ni utheka ikhwawe wo mahuku mararu, ihithekiye wo machiri a attu.’ ” 59Nansho aneeraka chiicho, uhimiechesha waya khawaalhikanne.
60Opochera ishaani olhupalhe nkayeemelha variyari aya ni unkoha Yesu, “Chani woonaka khannaakhulha, milhatu chinoreiya inyu chi?”
61Yesu nkaamalha shiriri. Opochera ishaani olhupalhe nkaakoha tho, “Ana inyuva phi Kuristo Moopolhi mwaana a Nlhuku vahiye ibarakha?” 62Yesu nkaakhulha eeraka, “Eiyo, Phi Mii, ni inyu nnowa umwoona Mwaana a Ntu nakhanlhe wiimonono wa Apwiiya Nlhuku O machiri, vanohalha awe uwa umahuteni wiirimu!” 63Opochera ishaani olhupalhe nkaarulha mwiinjiro waya eeraka, “Khaninttuna uhimiecheshiya tho! 64Nheewa mwaashinene ulhava wawe! Mwaatti nnona chani?”
Attu onkhaye nkayaakuwelha eeraka wiira hotteka, hophwanelhiya uhukumulhiya ukhwa.
65Attu akina nkayanshuwelha Yesu ishenye, nkayantiyelhelha wiitho ni unkhoma mmuruni amwirelhaka, “Nkalhamulhani apani okhommeni?” Ni manyaasikari ni ayo nkayaamwata makofi.
Napeturo anonruna Yesu
(Mat 26:69-75; Luk 22:56-62; Yoha 18:15-18, 25-27)
66Napeturo aari anakhanlhe vapuwani, vaawilhe awe karumiya mwalhi mmoka aarumiya wa Opochera ishaani olhupalhe. 67Vonne aya Napeturo anakhanlhe oottaka mooro nkaaweha wiitho ni weerelha, “Ni inyu ngati mwaari ni Yesu o Unazareti.”
68Nansho Napeturo nkaaruna vaattuni eeraka, “Akinchuwenlhe mena ittu inoolhumacha inyu.” Nkaakhuma vathe. Nthupi nkaweepa. 69Mwalhi namitheko ulhe vonne awe tho Napeturo nkaahimeria attu aatamanne ayo wiira, “Ni alha aari mmoka aya!” 70Napeturo nkayaaruna tho. Nansho miholho vakani tho, attu aari vavawo ni ayo nkayeerelha Napeturo, “Ninohimia ikekhiaye wiira, ni inyu mwaari mmoka aya, ukhalhawaya ni inyuva ntu o Ugalilaya.” 71Nkaathepa uminda Napeturo eeraka wiira, “Kinolhupelha wiira akinchuwelhaka yoyo nnomwacha inyu uyo! Nlhuku akihukumulheke etu yakhalhaka kinowoothacha!” 72Ni vavawo nthupi nkaweepa nkwaha wo nayelhi. Napeturo nkayopuwelha chenre aya wo uhimeriya ni Yesu venre awe, “Nthupi uhinaya wiipa wo nayelhi lhelho, nnoowa mwaakiruna mikwaha miraru.” Miithori nkachaamora Napeturo.
15Yesu noorweehiya u Napilato
(Mat 27:1-2, 11-14; Luk 23:1-5; Yoha 18:28-38)
1Mapikoosha, opochera ishaani olhupalhe nkayaakumaanacha vamoka ni ashulhupalhe ni owiittuchiha Malhehero uwoopani ntemera. Nkayanttuka Yesu mittondoro cho yuuma ni unrweeha u Napilato. 2Napilato nkankoha “Phi inyu amwene a Ayahudi?”
Yesu nkaakhulha, “Inyuva nhohimia.”
3Opochera ishaani olhupalhe nkayaamotheriacha Yesu milhatu chinchi, 4Napilato ahonkoha tho, “Woonaka khannaakhulha? Mwiiweke chineera aya wo uriani milhatu chinchi!”
5Yesu nkaamalha tho, aashangihaka Napilato.
Yesu noohukumulhiya wiiviya
(Mat 27:15-26; Luk 23:13-25; Yoha 18:39-19:16)
6Kila nihuku no isikuukuu yo Pasaka, Napilato aari ni malhemalhelho o unthaphulha ntu ttukiye mmoka, aavekelhiye aya ni attu wiira athaphulhiye. 7Wo nenno nihuku nno ahawo ntu mmoka eehaniya Baraba, aattukiye vamoka ni attu o uwonya akina wo milhatu cho wiiva u njooveni. 8Attu enchi nkaarwaa uwaavekelhani Napilato apange thoko cheera aya wo ulhemalhelhihiya, 9Napilato nkayaakoha, “Mwaatti nnonthananani, kinhiyerereke mwene a Ayahudi?” 10Eera chiicho achuwelhaka wiira opochera ishaani olhupalhe ammanre Yesu wo umwonelha ihache.
11Nansho opochera ishaani olhupalhe aari aachopeachaka attu wiira avekelhe uthaphulhiya wa Baraba. 12Nkaakoha tho Napilato waakoha attu eeraka, “Kimpangekeni etu, ulha ntu nnomwiihana inyu mwene a Ayahudi ulha?”
13Attu onkhaye nkayaakhuwelhacha, “Akhomelhelhiye vansalaabani!”
14Napilato nkayaakoha tho, “Wo nlhatu wani! Ttekilheni?” Nansho attu nkaathepa ukhuwelhacha, eeraka “Akhomelhelhiye vansalaabani!”
15Napilato wo waateelhiha attu nrima, nkayanthaphulha Baraba. Nkaalhehera wiira Yesu aatiye ikopo ni urweehiya akhomelhelhiye.
Manyaasikari anonheulhacha Yesu
16Manyaasikari nkayammwia Yesu mpaka upuwani wa atawara ilhapo. Nkayeehana miphingo cha manyaasikari. 17Nkayankhunelha Yesu ikuwo ye imwene, ni ukoorosha mphumburu wo miiwa ni ummwariha mmuruni. 18Nkayanramuchira, “Moyoo, Amwene a Ayahudi!” 19Nkayaamwaatakacha mmuruni ni nthalhe, nkayanshuwelha ishenye ni unkhoromelha eepangaka unthimicha. 20Yamalhiheke unheulhacha, nkayanrulha ikuwo ye imwene ni ummwariha tho ikuwo chawe. Nkayaathama ni unrweeha unkhomelhelhani vansalaabani.
Yesu nookhomelhelhiya vansalaabani
(Mat 27:32-44; Luk 23:26-43; Yoha 19:17-27)
21Mphironi nkaakumaaniya ntu mmoka eehaniya Simoni ntu nnenchi o Ukirene aakhuma umatani. Nkayankhanyereriha wiira ankavihe Yesu ukusha nsalaaba. Yoyo aari athumwanaya Naalekizanda ni Naruufo. 22Nkayanvelhelha Yesu mpaka vakittu veehaniya Gologota, maana aya “Nikhurukucha no Muru.” 23Wowo nkayammaha idivai yaathakanihiye nrete wo uhapalha weehaniya manemane, nansho Yesu khaawunrie. 24Paahi etu nkayankhomelhelha vansalaabani, nkayaakusha ikuwo chawe ni ukawana wo woopa ikhura. 25Yeyo yaari saa tatu wichishu vaakhomelhelhiye awe vansalaabani. 26Nkayaalhepa nlhatu no wiiviya wawe niiraka “Mwene a Ayahudi.” 27Vamoka ni uyo ahokhomelhelhiya attu elhi tho, yaari attu o uvara makhuche, mmoka wiimonono ni nkina wiimushi.
28-29Attu yaavira mphironi, ni ayo nkayeewiya anruwanaka apukhunyachaka miuru eeraka, “Inyu! o uphomolha Inupa ya Nlhuku ni utheka tho wo mahuku mararu! 30Nkhuruweke etu vansalaabani vawo, mwiichopolheke mwaanene!”
31Ni ayo opochera ishaani olhupalhe ni owiittuchiha Malhehero a ashinna Musa ahonheulhacha eeraka, “Ahooria woopolha akina, nansho khanooria wiichoopolha mwaneneru! 32Nngwe nimwone vano eepanga Kuristo Moopolhi, mwene a Ayahudi vanokhuruwa awe vansalaabani, noone etu ninrumelhelhe!”
Ata ni ayo elhi aakhomelhelhiye vamoka ni Yesu ayo, ni ayo ahonruwanakacha.
Yesu nookhwa vansalaabani
(Mat 27:45-56; Luk 23:44-49; Yoha 19:28-30)
33Toka saa sita uthana mpaka saa tisa, ilhapo yonkhaye nkayaakelhia ipiphi. 34Saa tisa uthana, Yesu nkaakhuwelha eeraka, “Eloi, Eloi, lama sabakthani?” Maana aya “Nlhuku aka, Nlhuku aka, woonaka nnookihiya?” 35Attu akina eemenlhe vavawo ayo nkayaamwiwa, nkeera, “Mmwiiweke, neehana Naeliya.” 36Ntu mmoka nkaattimakacha ni ukusha ntapwata naatapwihiye nrete wo utipiha uweria ni ummaha Yesu munthalheni eeraka, “Haya noone yakhalhaka Naeliya anowa ukurushani vansalaabani.”
37Yesu nkaakhuwelha, nkaahiya nrima.
38Nipaziya nulhupalhe naatukelhelhiye u Inupa ya Nlhuku, nkanaahuwa velhi nchulhu mpaka vathi. 39Nholhelhi a manyaasikari eemenlhe vachereshere nsalaaba ahomwoona Yesu vaakhwa awe, ni uyo nkeera, “Wo ikekhiaye yolha ntu ulha aari Mwaana a Nlhuku!”
40Ahaawo manyopani eemenlhe, awehaka utayi utayi. Amoka aya aari Amariamu Magidalena, Nasalome, Amariamu anumwanaya Nayakhobo akani ni Nayose. 41Alha phi aari manyopani anttukannne Yesu munkwahani toka vaari awe Ugalilaya ankavihaka mitheko. Ni manyopani akina enchi yaari aawilhe vamoka ni uyo Uyerusalemu.
Yesu noovithiya
(Mat 27:57-61; Luk 23:50-56; Yoha 19:38-42)
42Vavawo yaari uchechilho. Ni nihuku nenenno naari no wiicheesha rata wo Nihuku no Wiittuwa naawa meelho aya. 43Nkaawa Nayusufu ntu Uarimathaya, ntu aarumelhelhiya ni attu chinene. Yoyo aari ntu aaweherera uwa wo Imwene ya Nlhuku. Wo uhoova nkaarwa u Napilato ulhepelhani iruttu ya Yesu. 44Napilato nkayaashanga chinene veewilhe aya wiira Yesu hokhwa. Nkaamwiihana nholhelhi a manyaasikari ni unkoherera yakhalhaka Yesu hokhwa kataashi. 45Veewilhe awe wiira Yesu hokhwa kataashiru, nkaahiyera Nayusufu wiira akushe iruttu ya Yesu.
46Paahi, nkayaathuma isaanda yo hariri ni ukurusha iruttu ya Yesu vansalaabani, ni uvilhikelha. Nkaavitha iruttu iyo nnihiyeni mwaahemiye vamwalhani. Nkayaakhunelha nlhuku vanlhakoni. 47Amariamu Magidalena ni Amariamu anumwanaya Nayose nkayoona veeshiye aya iruttu ya Yesu.
16Uhihimmwa wa Yesu
(Mat 28:1-8; Luk 24:1-12; Yoha 20:1-10)
1Navireke Nihuku no Wiittuwa, Amariamu Magidalena, Nasalome ni Amariamu anumwanaya Nayakhobo, nkayaathuma makhura o unukhelha o urwaa uhikacha iruttu ya Yesu. 2Wichishuru nihuku no Jumaapili, nchuwa vaakhuma aya, nkayaarwaa unihiyeni. 3Vaari aya mphironi ahokohanacha ashineneru, “Mpani nohalha unipirikishelha nlhuku nikhunelhiye vanihiyeni nne?” 4Nansho vaawenhe aya, nkayoona wiira nlhuku nihopirikishiya vanlhakoni vawo. Nlhuku nno naari nulhupalhe chinene. 5Paahi etu nkayaakelhacha nnihiyeni mmo, nkayaamwona mmirawo nawanre ikuwo chootelha twetwetwetwe nakhanlhe wiimonono, nkayaashangacha chinene.
6Nansho mmirawo uyo nkaahimia wiira, “Nhishange. Kihochuwelha wiira nnomwaavia Yesu o Unazareti aakhomelhelhiye vansalaabani. Khaawo va, hohihimmwa! Mwooneke etu veeshiye awe. 7Nrweeke etu mwaahimerieke owiittucha awe, vamoka ni Napeturo wiira ‘Nouholhelhani Ugalilaya, nnokoomwona wowo thoko chenre awe wo uhimia.’ ”
8Paahi etu Napeturo nkayaakhuma unihiyeni waavithiye awe Yesu, nkayaattimakacha uno oovaka ni ushanga. Nkaamalha wo uhinhimeria ntu riyoothe ukhalhawaya yaari oovaka chinene.
Yesu nowaakhumelelha Amariamu Magidalena
9Yesu vaahihimmwe awe, mapikoosha o nihuku no Jumaapili, echoninhe thoko wa Amariamu Magidalena akuminhe awe mashoka o unanara saba. 10Amariamu Magidalena nkaarwa uwaahimeriani attu aari vamoka ni Yesu alhe. Yayo manyaattu ayo aari mu wunlhani, 11veewilhe aya wiira Yesu hohihimmwa ni Amariamu Magidalena ahomwoona khayaarumelhenlhe.
Yesu nowaakhumelhelha owiittucha elhi
12Katashi miholho, Yesu nkaakhumelhelha owiittucha elhi awe ooniaka wo ikhove ikina vaari aya akelhaka iwani cho mmamatani. 13Nkayaahokolhia ni waahimeria akhunanaya, nansho ni ayo khayaarumelhenlhe.
Yesu nowaakhumelhelha khumi ni mmoka
(Mat 28:16-20; Luk 24:36-49; Yoha 20:19-23; Mitk 1:6-8)
14Kaanyuma Yesu nkaakhumelhelha owiittucha awe khumi ni mmoka vaalhia aya yolhia. Nkaachacheracha chinene wo nlhatu no ulhipa mirima, ukhalhawaya aari ahirumelhelhaka malhove a attu ankumanne vaahihimmwe awe. 15Paahi nkeerelha onkhaye wiira, “Nrweeke velhaponi vonkhaye mwahimiacheke Malhove Orera wa attu onkhaye. 16Ntu nohalha urumelhelha ni ubatiiziya nowoopolhiya, hinorumelhelha nohukumulhiya. 17Attu anohalha urumelhelha ayo anovaahiya ikuru yo upangacha ithikineha, wo nchina naka anowa woomolha mashoka o unanara, ni wulhumacha nulhumo nilheto, 18avaraka inwaa, ama awuriaka ittu iriyoothe yo uhapalha, khinowa yaahapalha. Anoweeshera areta miono ni ureta uyo unowaahiya, anoolhama.”
Yesu nootheeshiya wiirimu
19Paahi etu, Athithi Yesu vaamalhinhe aya wulhumacha ni owiittucha aya ayo, ahokushiya wiirimu, ukhanlhe aya wiimonono wa Nlhuku. 20Owiittucha aya nkayaarwaacha ahimiachaka Malhove Orera ilhapo chonkhaye, Athithi nkaatamana vamoka aavahaka ikuru wo mitheko chonkhaye wo ukhomaalhiha malhove aarwaa vamoka ni mitheko cho ushangiha chaapangiya.