Malhove Orera a Yesu Kuristo thoko chilhepiye aya ni

Nayohana

Malhove o uholhelha

Ikitabu yo injili ilhepieye ni Nayohana phi imoka yo ichitabu ncheshe nhina Malhehano o Naanano anohimiacha ukumi ni makhalhelho a Yesu Kuristo. Kila imoka yo chechiyo ncheshe chiyo ineehaniya “injili,” maana aya akhalhaka “malhove orera.” Chaalhepiye ni Namatayo, Namako, ashinna Luka ni Nayohana baada yo ukhwa wa Yesu. Ikitabu yo injili i Nayohana yaalhepiye veekinaka ni owiittucha Nayohana vaatameria iyaakha yo 90 baada yo uyaria wa Kuristo. Inakhalhaka chiicho etu, ikitabu iyo khinaahimiacha Nayohana wiira phi lhepilhe, uno iphiro ilhepiye aya ilhikaanaka chinene ni iwarakha yo upacha i Nayohana, iwarakha yo nayelhi i Nayohana ni iwarakha yo neraru i Nayohana. Attu o ulhepa akina o khalhayi anaahimiacha Nayohana wiira aakhalha iwani yo Uefeso yeyo ikatema iyo. Paahi etu ilhikaanaka wiira ilha ikitabu ilha yaalhepiye Uefeso. Nayohana anoohimiacha mwaari nlhatu uri nkitabuni wiira yaakavihe attu arumelhelhe wiira Yesu phi Kuristo, Mwaana a Nlhuku nkumi (nlhako wo 20:31). Wo urumelhelha nenno nlhove nno nipatte ukumi wo nchina nawe. Ikitabu ilha yaalhepiye irwee yashomiye ni onkhaye Ayahudi ni ahiri Ayahudi. Injili i Nayohana wo iphiro chikina khinolhikaana ni injili chikina ttaaru chiyo. Nayohana anoweha chinene mwaha wo cho ushangiha chaapannge awe Yesu, ahihimiachaka chinene mwaha wo malhikaaniho eettuchiha awe Yesu. Chittu chikina chulhupalhe thoko ubatiiziya wa Yesu ni ulhikachiya uthakoni khachinohimiachiya nhina injili ilha.

Chiri nhina

Nayohana anoochokholha injili (nlhako wo 1:1-18:2).

Tho anoolhepa mwaha unaacha cho ushangiha chaapangilhe awe Yesu (nlhako wo 1:19-12:50).

Tho, anoohiamcha miaha chinchi chinoholhelha nookhwa ni uhihimmwa wawe (nlhako wo 13:1-20:31).

Nayohana anomalhiha injili aya wo uhimiacha ikatema imoka Yesu vaakhumelhenlhe awe attu baada yo uhihimmwa wawe ni uhimiacha nnikwa aya wo uchokholha ulhepa injili ilha (nlhako wo 21).

1

Nlhove ninowiiha ukumi

1Vaachokhonlhe aya chittu chonkhaye chihinoopiya, Nlhove ahaawo, ni uyo aari ni Nlhuku, ni uyo aari Nlhuku. 2Toka vaachokhonlhe aya Nlhove aari vamoka ni Nlhuku. 3Nlhuku voopilhe awe chittu chonkhaye ahaawo, khiiwo iriyoothe yoopiye wo uhikhalha yoyo 4Nlhove phi aari machokholhelho o ukumi ni uyo ukumi uyo nkawaawiha nthuko wa attu. 5Nthuko waamwalhelha mwiipiphini, ni ipiphi khayoonrie utipiha yoyo nthuko uyo.

6Nlhuku ahonruma karumiya awe, eehaniya Yohana, 7aawilhe uhimiechesha wa attu mwaha wo yoyo nthuko uyo, attu eewe ni urumelhelha. 8Nayohana khayaari yoyo nthuko uyo, nansho aawilhe uhimiechesha wa attu mwaha wo yoyo nthuko uyo. 9Yolha phi nthuko we ikekhiaye, nthuko unowa velhaponi ni wamwalhelha attu onkhaye.

10Nlhove ahaawo velhaponi, ni wo iphiro awe ilhapo yahoopiya, inakhalhaka chiicho, attu o velhaponi khayanchuwenlhe. 11Aawilhe velhaponi vawe mwanene, nansho attu awawe khayampochenre. 12Akina, nansho, yampochenre ni unrumelhelha, yayo ahaavaha ikuru yo ukhalha ashaana a Nlhuku phi alhe arumelhenlhe nchina nawe. 13Ahikhalhaka ashaana a Nlhuku wo iphiro thoko cho uyariya ni ntu, mena mattunelho a ntu, Nlhuku mwanene phi ari athumwanaya.

14Yoyo Nlhove uyo nkaakhalha ntu, nkaakhalha uwanihu. Ni hii nahoona nthimicho wawe, nthimicho wawe yoyo ri Mwaana o vekhawe a Nlhuku chanre nnema ni ikeekhene.

15Nayohana nkayaahimiechesha wa attu mwaha wawe. Nkayaakhuwelha eeraka, “Yolha phi ulhe kanhimianche aka venre aka wiira, ‘Noowa ntu mmoka vatulhi waka, ri mulhupalhe ukipwaha mii, ukhalhawaya ahaawo kihinayariaa.’ ”

16Wo nnema wawe mwinchi, hiyaano onkhaye nihopochera mpuha umpwaha mpuha uvinre. 17Nlhuku ahonivaha Malhehero wo iphiro ya ashinna Musa, nansho nnema ni ikeekhene chihoniweelha wo iphiro ya Yesu Kuristo. 18Khaawo ntu mwonne Nlhuku ikatema iriyoothe. Mwaana vekha awe, aakhalha vamoka ni Nlhuku, phi nichuwelhinhe Athithi.

Nttenga u Nayohana Obatiiza

(Mat 3:1-12; Mako 1:1-8; Luk 3:1-18)

19Wu phi uhimiechesha u Nayohana, ikatema aholhelhi a Ayahudi o Yerusalemu vaarumme aya opochera ishaani ni Alawi u Nayohana yaakohe wiira, “Inyuva phi apani?”

20Nayohana khakhonte waakhulha, nkayeera wo uhivitha wiira, “Miyaano kakihena Kuristo Moopolhi a attu.”

21Vavawo nkayaakohiya tho, “Inyuva phi apani etu? Chani inyuva phi Naeliya?”

Nayohana nkaakhulha, “Akihena mii.”

Nkayaakohiya tho, “Chani inyuva phi anamilhohi alhe anowehereriya uwa uuromolhani nihuku no uwa Masiya?”

Nkaakhulha “Akihena mii.”

22Nkayaakohiya tho, “Paahi etu inyuva phi apani? Nnihimerieke mwaanene nlhove nowahimeria anirumme.”

23Nayohana nkaakhulha, “Miyaano phi yolhe anamilhohi ashinna Isaya aahimmie aya yeeraka,

‘Nlhove na ntu niheewaniya muuthakoni,

Chookolhiye iphiro cho uvira Athithi!’ ”

24Yayo akarumiya yaarumiye ni nlhoko wa Amafarisayo ayo, 25nkayaakoha Nayohana, “Yakhalhaka inyuva kanhena Kuristo, kanhena Naeliya ni vavawo kanhena anamilhohi, woonaka nnowaabatiiza attu?”

26Nayohana nkayaakhulha, “Miyaano kinaabatiiza attu wo maashi, nansho hawo mmoka eemenlhe munlhokoni mwinyu mwaattiva nhinaaya unchuwelha. 27Yoyo nowa utulhi waka, nansho mii kihiphwanelhiyaka inakhalhaka uthaphulha miripwe cho ikwakwata chawe.”

28Yoyo mwaha uyo waakhumelhenlhe Ubethaniya, unosha nchuwa ukhopelhelhe mwolhoko wo Uyorodani, Nayohana vaari aya aabatiizaka attu.

Yesu, Mwaana o Khondoro a Nlhuku

29Waashelhe waya, Nayohana ahomwoona Yesu awaaka, nkayeera, “Ulha phi Mwaana o Khondoro a Nlhuku nothamiha uwonya wa attu. 30Yolha phi ulhe kanhimianche aka wiira, ‘Utulhi waka nowa ntu mmoka ri mulhupalhe ukipwaha mii, ukhalhawaya ahaawo mii kihinayariaa.’ 31Miyaano kimwanene akanchuwenlhe, nansho kiwiilhe uwabatiiza attu wo maashi ikhalhe wiira attu o Uisraeli anchuwelhe.”

32Nayohana nkayaahimiechesha eeraka, “Kahomwoona Iphumu ya Nlhuku akhuruwaka thoko kaulha ukhuma wiirimu ni ukorelha vanikhathani vawe. 33Miyaano akanchuwenlhe, nansho Nlhuku kirumme kaabatiize attu wo maashi ahokihimeria wiira, ‘Ulhe ntu nnohalha inyu umwoona akhuruwelhiyaka ni Iphumu ya Nlhuku ni unkorelha vanikhathani vawe, yoyo phi ntu naabatiiza attu wo Iphumu ya Nlhuku.’ 34Nayohana nkayeera, kihoona, ni mii kihimiecheshe vano wiira yolha phi Mwaana a Nlhuku.”

Owiittucha o upacha a Yesu

35Waashelhe waya, Nayohana aari vavawo tho vamoka ni owiittucha aya elhi. 36Vaamwonne aya Yesu aviraka nkayeera, “Mmwooneke! Ulha phi Mwaana o Khondoro a Nlhuku.”

37Owiittucha aheewa Nayohana voolhumacha aya yayo malhove ayo, nkayanttwaracha Yesu. 38Yesu nkaarukunuwa, nkoona owiittucha a Nayohana anttwaraka, nkaakoha, “Nnaaviani?”

Ni ayo nkayaakhulhacha “Rabi, nnokhalha vayi?” Rabi maana aya, “Owiittuchiha.”

39Yesu nkaakhulha, “Mmweeke ni inyu nnowoona.” Vavawo waari uchechilho, paahi etu owiittucha ayo nkayaarwaa nkayoona vaakhalha awe, nkayankhalhana uwannyawe nenno nihuku nno.

40Naandorea ahima aya Nasimoni Peturo yaari amoka ya attu elhi yeewilhe Nayohana voolhumacha aya, nkayanttwara Yesu. 41Vahiphincheru Naandorea nkayaakumaana Nasimoni ahima aya, nkayaahimeria wiira, “Nihomwoona Masiya.” Masiya maana aya Kuristo, Moopolhi. 42Nkayaavelhelha Nasimoni wa Yesu,

Yesu nkaaweha Nasimoni nkeera, “Inyuva phi Nasimoni mwaana a Nayohana, nansho vano nnohalha wiihaniya Kefa.” Ukhalhawaya we Iyunani nenno nchina nno phi Peturo maana aya mwalha.

Yesu noweehana Nafilipo ni Nanathanieli

43Waashelhe waya Yesu nkoona mbaya arwee Ugalilaya. Nkaaphwanya Nafilipo nkeerelha, “Nkittware!” 44Nafilipo aari anenchi o Ubethsaida, iwani yaakhalha aya Naandorea ni Napeturo. 45Nafilipo ni ayo nkaaphwanya Nanathanieli, nkaahimeria, “Nihomwoona ulhe ashinna Musa anromonlhe aya nhina ikitabu yo Malhehero, ni anamilhohi alhepaka nttenga wawe. Yoyo phi Yesu mwaana a Nayusufu, o Unazareti.”

46Nanathanieli nkayaakoha Nafilipo, “Ittu yoombone inowooria ukhuma Unazareti?”

Nafilipo nkayaakhulha, “Mmwe mwoona.”

47Yesu vonne aya Nanathanieli awaaka nkeera, “Mmwooneke! Yolha phi Mwiisraeli mwanenene, khiiwo ittu innananre nhina mwawe!”

48Nanathanieli nkayankoha, “Nkichuwenlhe chani?”

Yesu nkaakhulha, “Vaari inyu wuthi nkhuyu Nafilipo ahinaya uwihanani kahowoonani.”

49Vavawo Nanathanieli nkayaamwakhulha Yesu eeraka, “Owiittuchiha, inyuva phi Mwaana a Nlhuku! Inyuva phi Amwene o Uisraeli!”

50Yesu nkeerelha, “Chani nnorumelhelha ukhalhawaya kihouhimeriani wiira kahowoonani vaari inyu wuthi nkhuyu? Nnowa mwoona moolhupalhe upwaha alha!” 51Yesu nkaahimeria onkhaye wiira, “Kinouhimeriani ikekhiaye, nnowoona irimu chihulhiaka ni minepa cha Nlhuku chiwelhaka ni ukhuruwa vachulhu vawe Mwaana a Ntu.”

2

Arusi Ukaana

1Nihuku no neraru ahokhalha arusi iwani yo Ukaana, ilhapo yo Ugalilaya, anumwanawe Yesu aari wowo, 2ni Yesu aholhalheiya vamoka ni owiittucha awe wa arusini uwo. 3Idivai yamalheke, anumwanawe nkayaamwiirelha Yesu, “Idivai ihomalha.”

4Yesu nkaakhulha, “Maanyi, nlhatu waani nnokiirelha chiicho. Ikatema aka khinaaya.” 5Anumwane Yesu aheerelha akarumiya, “Ittu iriyoothe inohalha awe uhimeriani mpangeke.”

6Ayahudi ahanaa malhemalhelho o ukhucha. Wo yoyo nlhatu uyo etu, chahokhalha vavawo miapu cho malhuku nthanu ni mmoka. Ni kila mwaapu mmoka waahelhiya maashi wo umalhaka madumu makani makhumi melhi ama makhumi mararu. 7Yesu nkeerelha akarumiya, “Nchariheke maashi mmiapuni mmo.” Ni ayo nkayaacharihacha maashi mpaka nchulhu tetetete. 8Yesu nkeerelhacha akarumiya, “Vano nrikeke ni waarwehelha nankawa.” Nkayaarika ni waarwehelha nankawa, 9maashi yaathathuwilhe vano ukhalha idivai, ni ayo nkayaalhawiha. Nansho khayaachuwenlhe wiira ikhumme uyi. Nansho akarumiya alhe yaari achuwelhaka ukhumelhenlhe aya. Nankawa nkeehana abwana arusi, 10nkoolhumacha eerelhaka, “Attu onkhaye ampachera thoko ukawa idivai yo uchiva, yamalhaka phi nokawa aya idivai yooririya. Nansho inyuva nhoshunga idivai yo uchiva mpaka nna!”

11Yesu aapannge yeyo yo ushangiha yo uchokholha iyo Ukaana ilhapo yo Ugalilaya, wowo nkooniha nthimicho wawe, ni owiittucha awe nkayanrumelhelha.

12Arusi amalheke, Yesu ni anumwanawe vamoka ni ashihimawe ni owiittucha awe, nkayaarwaa Ukapenaumu ni ukhalha wowo wo mahuku vakani.

Yesu noorwaa unupani wa Nlhuku

(Mat 21:12-13; Mako 11:15-17; Luk 19:45-46)

13Isikuukuu yo Pasaka ya Ayahudi yaari inaatamenrie, paahi etu Yesu nkarwaa Uyerusalemu. 14Wowo, u Inupa ya Nlhuku nkaaphwanya attu athumihaka ing’ope, ikhondoro, ni ikhunda, ni attu o wakakaniha nchurukhu anari anakhanlhanche mmamezani mwaya aakakhanihaka nchurukhu.15Nkaakorosha ikopo yo nttondoro, nkoomolhacha ashinama onkhaye vathe, ikhondoro vamoka ni ing’ope, nkaapitikulhacha imeza chaya, ni umwarushacha nchurukhu u Inupa ya Nlhuku mmo, 16nkeerelha alhe aathumiha ikhunda alhe wiira, “Nthamihache chilha chittu chilha vaa! Nhipange inupa ya Athumwanaka ukhalha nipuro no upangelha maronda!” 17Owiittucha awe nkoopuwelha iholhepiya nhina Malhove Matakatifu wiira, “Uttuna waka inupa inyu Apwiiya Nlhuku unokiiva, ukipahaka thoko mooro.”

18Aholhelhi a Ayahudi nkayaamwakhulha Yesu wo unkoha, “Nnaapangeke cho ushangiha chaani wooniha wiira nhanaa ikuru yo upangacha yoyo mwaha uyo?” 19Yesu nkaakhulha, “Nkaphomolhani ilha inupa ya Nlhuku ilha, ni mii kinotheka tho wo mahuku mararu.”

20Vavawo Ayahudi nkayeera, “Ilha inupa ya Nlhuku ilha, yaathekiye wo umalhaka iyaakha makhumi ncheshe ni sita, chani, inyuva nnottuna utheka chani wo mahuku mararu?” 21Nansho inupa yaarerihelha awe Yesu yaari iruttu awe. 22Paahi etu vaahihimushiye awe ukhuma nnookhwani, owiittucha awe ahoopuwelha wiira aholhohera yayo, nkayaarumelhelha Malhove Matakatifu, yaahimianche awe Yesu.

Yesu noochuwelha mirima cha attu

23Yesu vaari awe Uyerusalemu wo isikuukuu yo Pasaka, attu enchi yahorumelhelha nchina nawe yooneke cho ushangiha cheera awe wo uhimiechesha. 24Nansho Yesu khaari ni nrima ni ayo ukhalhawaya ahaachuwelhacha onkhaye. 25Khaarina nlhatu wo uhimiechesha uriyoothe, ukhalhawaya ahochuwelha rata chene chittu chonkhaye chiri munrimani mwaya.

3

Yesu ni Nanikodemo

1Ahaawo nholhelhi mmoka Ayahudi, o mphingo wa Amafarisayo, eehaniya Nanikodemo. 2Nihuku nimoka Nanikodemo nkayaanrwelha Yesu uhiyu, ni umwiirelha, “Rabi, nihochuwelha wiira inyuva phi Owiittuchiha nrumiye ni Nlhuku. Khaawo ntu nooria upanga cho ushangiha chinopangacha inyu Nlhuku ahikhalheke vamoka ni uyo.” 3Yesu nkaakhulha, “Ikekheene kinouhimeriani, ntu khanooria woona Umwene wa Nlhuku ahiyarieke tho.”

4Nanikodemo nkayaakoha, “Ntu nkumi noorieke chani ukelha munthunkwani mwa anumwanawe, ni uyariya wo nayelhi?”

5Yesu nkaakhulha, “Ikekheene kinouhimeriani, ntu ahiyarieke wo maashi ni wo Iphumu ya Nlhuku, ata veeriye chani khanooria ukelha Imwene ya Nlhuku. 6Ntu noyaria wo iruttu wa athumwanawe ni anumwanawe, nansho noyaria munnepani wo Iphumu ya Nlhuku. 7Nhishange ukhalhawaya kihouhimeriani wiira ihophwanelhiya mwaattiva onkhaye vaa uyaria wo nayelhi. 8Iphioo inowuka ni ukelha unothanana aya, nnowiiwa vanowuka aya, nansho khannochuwelha unokhumelhelha aya mena unokelhelha aya. Phiri aya thoko ntu yarelhe wo Iphumu ya Nlhuku.”

9Nanikodemo nkayankoha Yesu, “Yoyo mwaha uyo unoorieke chani?” 10Yesu nkaakhulha, “Chani, inyuva ngati phi owiittuchiha attu o Uisraeli nhichuwelhe yoyo mwaha uyo? 11Ikekheene kinouhimeriani, hiyaano ninohimiacha ichuwenlhe ihu ni uhimiechesha yonne ihu, nansho mwaattiva khannorumelhelha nttenga wihu. 12Akhalhaka kihouhimeriani mwaha wo velhaponi ni inyu khannokirumelhelha, nnorieke chani urumelhelha koohimeriakani mwaha wo wiirimu? 13Khaawo ntu aapanche urwaa uchulhu wiirimu ahikhalhe Mwaana a Ntu, aakhuruwilhe ukhuma wiirimu.”

14Thoko ashinna Musa vaatheshilhe aya nchulhu inwaa yo shaba vamwirini uthakoni ulhe, ni uyo Mwaana a Ntu nootheshiya nchulhu chiichammo, 15wiira kila ntu nonrumelhelha akhalhe ni ukumi wo uhimalha. 16Nlhuku ahaattuna attu o velhaponi chinene, wo chiichammo etu, nkankhumiha Mwaana awe o yekha, riyoothe nonrumelhelha hipotere, nansho akhalhe ni ukumi wo uhimalha. 17Nlhuku khaanrumme Mwaana awe velhaponi awe aahukumulha attu, nansho oopolhe.

18“Attu onkhaye anonrumelhelha Mwaana khanohukumulhiya, ahinonrumelhelha ahomalha uhukumulhiya, ukhalhawaya kharumelhenlhe nchina no Mwaana a Nlhuku o yekha awe. 19Ni ihukumu ene phi ilha, nthuko uhowa velhaponi, nansho attu anothanana ipiphi ahittunaka nthuko, ukhalhawaya chittu chinopangacha aya chiri cho uhilhoka. 20Attu anopanga cho uhilhoka unowarusha nthuko ni ayo khanowa voonene, ukhalhawaya khanottuniha cho uhilhoka chaya chimwalhelhiye. 21Nansho anovarechesha ikeekhene anoowa unthukoni, mitheko chaya chiwe chooniya chipangiaka wo unthimicha Nlhuku.”

Yesu ni Nayohana Obatiiza

22Yamalhekeru, Yesu nkarwaa ilhapo yo Uyudea vamoka ni owiittucha awe, nkakhalhana wowo vamoka, ni attu aawa nkaabatiiziya. 23Nayohana chiicho aari aabatiizaka attu Uainoni, iwani yaatameria Usalimu, ukhalhawaya wowo ahokhalha maashi menchi. Attu nkayanrweelha, ni ayo nkaabatiizacha. 24Yeyo ikatema iyo Nayohana aari ahinaya uttukiya.

25Owiittucha akina a Nayohana nkayaakhulhana ni Nyahudi mmoka wo mwaha wo malhemalhelho o khucha ikatema yo unthimicha Nlhuku. 26Paahi etu, owiittucha ayo nkayaarwelha Nayohana ni weerelha, “Owiittuchiha, nnomuupuwelha yolhe ntu arina inyu vamoka ukhopelhelhe wo mwoolhoko wo Uyorodani ni inyuva nkamwanhimiechesha ulhe? Vano ni uyo nobatiiza, ni attu onkhaye anonrweelha!”

27Nayohana nkayaakhulha, “Ntu khanoria ukhalha ni ittu aahivahiyeke ni Nlhuku o wiirimu. 28Ni inyu mwaashinene nnoworia uhimiechesha wiira kahohimia, ‘Miyaano kakihena Kuristo, nansho kirumiye wiira kinholhelhe!’ 29A bibi arusi phi awaya abwana arusi, nansho anlhoko aya abwana arusi, aneemelha ni wiiwelhelha, anoshangarara chinene vaneewa aya abwana arusi yuulhumachaka. Phi chiicho ni mii ushangarara waka vanotimirihiya aya. 30Yoyo phi phwanenlhe athepe ukhalha ochuwania chinene, ni miyaano kiwukuwe.”

Nowa ukhuma wiirimu

31Nowa ukhuma uchulhu phi mulhupalhe waapwaha onkhaye. Nokhuma velhaponi phi o ilhapo, olhumachaka mwaha wo velhaponi, nansho nowa ukhuma wiirimu phi mulhupalhe waapwaha onkhaye. 32Yoyo yonne awe ni wiiwa ayo, phi o uhimiechesha, nansho khaawo ntu nottuna nttenga awe. 33Nansho ntu riyoothe nottuna nttenga awe nohimiechesha wiira Nlhuku phi nohimiechesha ikeekhene. 34Ulhe rumiye ni Nlhuku nohimiacha malhove a Nlhuku, ukhalhawaya Nlhuku nommaha yoyo ntu uyo Iphumu ya Nlhuku wo uhikhalha maphimelho. 35Athithi anonttuna Mwaana ni ummaha ikuru chonkhaye mmathathani mwawe. 36Attu anonrumelhelha Mwaana ahanaa ukumi wo uhimalha, attu ahinomwiiwelhelha Mwaana khanokhalha ni ukumi wo uhimalha, nansho anohalha muurushiyani mwa Nlhuku.

4

Yesu nowaareriha ni Nsamariya nthiyana

1Amafarisayo nkayeewa wiira Yesu nowaapatta owiittucha enchi ni wabatiiza waapwaha Nayohana. 2Yesu mwanene khambatinze ntu, nansho owiittucha awe phi abatiiza attu. 3Paahi etu Yesu veewilhe awe mwaha wolhumachiya, nkaathama Uyudea nkaahokolhia Ugalilaya. 4Vaari awe munkwahani mmo, nkaavirelha iwani yo Usamariya.

5Wowo Usamariya uwo nkaaphiya Usukari, iwani yaatamenrie imata i Nayakhobo yaavanhe aya anaya, Nayusufu. 6Ilhushi i Nayakhobo yaari vavawo. Yeyo ikatema iyo yaari uthana variyari, ni Yesu aari noochelhe wo nkwaha, nkeettuwa vachereshere ilhushi.

7Nthiyana mmoka Nsamariya nkaawa urikani maashi, Yesu nkaamwiirelha, “Nkivahe maashi kiwurie.” 8Yeyo ikatema iyo, owiittucha awe yaari anakelhanche umawani uuthumani yolhia.

9Nansho yoyo nthiyana uyo nkaamwiirelha Yesu, “Inyuva mwa Ayahudi, miyaano ki Nsamariya, nnooria chani ukivekelha mii maashi o wuria?” Olhumacha chiicho ukhalhawaya Ayahudi khayaari yaathanaka ni Asamariya.

10Yesu nkaakhulha, ikaari nchuwelhaka izawadi ya Nlhuku inothanana awe uuvahani, ni unchuwelha mpani nowiirelhani, “ ‘Nkivahe maashi kiurie’ mwaanonvekelha ni uyo anouvahani maashi anowiiha ukumi.”

11Yoyo nthiyana uyo nkeera, “Pwiiya, inyuva khanrina indowo yo urikelha maashi ni ilhushi ene inarekamme. Nnaapatteke vayi maashi ari ni ukumi? 12Athumwanihu Nayakhobo ni achishaana aya ni mihuwo chaya yaawuriacha vava.” Chani etu woonaka nneepanga ukhalha olhupalhe waapwaha yayo Nayakhobo ayo?

13Yesu nkaakhulha, “Onkhaye anowuria alha maashi alha anowolhiya nttona tho, 14nansho ntu nohalha uwuria maashi anohalha aka ummaha mii, khanowolhiya nttona tho. Wo ikekhiaye, maashi anohalha aka ummaha, anowa ukhalha nrapo ninothekhuma maashi anowiiha ukumi. Ukumi wo mahuku o uhimalha.”

15Yoyo nthiyana uyo nkeera, “Pwiiya, nkakivaheni yayo maashi ayo! Kihoone nttona tho, mena kihiwe tho uurikani maashi vaa.”

16Yesu nkeera, “Nrwee mweehane owannyu mwaawane vaa.”

17Nthiyana uyo nkaakhulha “Miyaano khakirina alhopwana,”

Yesu nkeera, “Nhohimia ikekhiaye wiira khanrina alhopwana. 18Ukhalhawaya mwahothelhiya ni manyaalhopwana athanu, ni ayo nnaakhalhana inyu vano ayo kahena owaninyu. Vavawo nhohimia ikekhiaye.”

19Nthiyana uyo nkaamwiirelha Yesu, “Pwiiya, kinoona wiira inyuva phi anamilhohi. 20Manyaapwiiya ihu yanthimicha Nlhuku vachulhu ulha mwaako ulha, nansho mwaattiva Ayahudi va nnoniirelha wiira nipuro no nthimicha Nlhuku phi Uyerusalemu ulhe.”

21Yesu nkaamwiirelha, “Maanyi nkirumelhelheke etu, mahuku anowa vahinowa inyu waathimicha Athithi vachulhu ulha mwaako ulha, mena Uyerusalemu. 22Mwaattiva Asamariya va nnonthimicha ulhe nhinonchuwelha inyu. Nansho hii Ayahudi va ninonchuwelha ninonthimicha ihu, ukhalhawaya woopolhiya unchokholhelha wa Ayahudi. 23Nansho mahuku anoowa ni ayo ahomalha uphiya, wo ikuru yo Iphumu ya Nlhuku, attu anowa waathimicha Athithi wo ikeekhene, ni waathimicha wo iphiro ye ikeekhene inothanana aya. 24Nlhuku phi Iphumu. Chiichammo etu, attu anonthimicha anthananiya anthimicheke wo Iphumu ya Nlhuku ni ikeekhene thoko chiri awe.”

25Nthiyana uyo nkaahimia, “Kihochuwelha wiira Kuristo Moopolhi noowa. Vanohalha awe uwa, nonichuwelhiha chittu chonkhaye.”

26Yesu nkaakhulha, “Mii kinoolhumacha ni inyuva va, phi Yoyo.”

27Yeyo ikatema iyo owiittucha awe Yesu nkayaahokolhiacha, nkayaashangacha chinene umwoona aarerihaka ni nthiyana. Nansho khaawo ntu ankonhe nthiyana ulhe, “Nnothananani?” Ama unkoha Yesu, “Nnaarerihani ni alha?”

28Paahi etu nthiyana uyo nkaahiya mwaapu awe, nkaarwa umawani u waahimeriani attu, 29“Nkawaani mmwe mwaamona ntu kihimenrie mwaha kipangilhe aka wonkhaye. Chani khinooria wiira yoyo phi Kuristo Moopolhi?”

30Attu nkayaathamacha mmawani nkayaarwaa uumwonani Yesu.

31Yeyo ikatema iyo owiittucha awe yaari ampepechaka amwirelhaka, “Owiittuchiha, nlhieke yolhia!”

32Nansho Yesu nkeerelha, “Miyaano kihanaa yolhia nhinochuwelha inyu mwaattiva.”

33Owiittucha awe nkayaakohanacha ashineneru, “Chani hawo ntu ammwinhenre yolhia?”

34Yesu nkeerelhacha, “Yolhia yaangu iri phi uvara mitheko chaya alhe akirumme ni utimiriha chinothanana aya. 35Mwaattiva nneera, ‘Chihohalha mieri micheshe, nlhaalha uphiye.’ Nansho miyaano kinouhimeriani wiira, mmweheke mmamatani chinre aya, cholhia chihaaya wo ukhunguriya! 36Ntu o ukhungura noolhiviya mahalha awe, athokoreriaka cholhia wo nlhatu no ukumi wo mahuku o uhimalha. Chiichammo etu ntu naalha ni ntu nokhungura anowa aashangarara vamoka. 37Wo yoyo nlhatu uyo etu nna nulhumo nna phi ikeekhene, ‘Mmoka phi naalha ni nkina nokhungura.’ 38Miyaano kuurummeni wiira mwakhungure cholhia mmamatani mwahaalhimme inyu, akina phi alhimme, nansho mwaattiva nnopuha wo ntukutta naya.”

39Attu enchi o Usamariya yahonrumelhelha Yesu wo malhove aahimiechesha awe yoyo nthiyana uyo wiira, “Hokihimeria mwaha wonkhaye waapanga aka.” 40Attu o Usamariya nkayanrwelha Yesu, nkayanlhepelha wiira akhalhe vavawo. Nkaalhokelha wowo wo mahuku melhi.

41Attu enchi akina nkayaarumelhelha nttenga wa Yesu, 42nkayerelha athiyana alhe wiira, “Vano hii ninorumelhelha kuhiwe wo nlhatu no malhove inyu. Nansho niheewa naashinene, ni uchuwelha wiira we ikeekhene yolha ntu ulha phi Moopolhi o ilhapo.”

Yesu nonlhamiha mwaana a nholhelhi mmoka

43Avireke mahuku melhi, Yesu nkaathama wowo, nkaarwa Ugalilaya. 44Yesu aarwaa mwanene ukhalhawaya ahohimiechesha wiira, “Namilhohi khanothimichiya uwannyawe.” 45Aphiyeke Ugalilaya, attu yahompochera, ukhalhawaya ni ayo yaari Uyerusalemu uwo unlhiani Pasaka. Nkayoona chittu chonkhaye chaapanganche awe ikatema yo Pasaka iyo.

46Yesu nkaahokolhia tho Ukaana ilhapo yo Ugalilaya waathathunshe awe maashi ukhalha idivai. Wowo ahaawo nholhelhi mmoka upuwani u Naherode, aari ni mwaana mmirawo nreta iwani yo Ukapenaumu. 47Yoyo veewilhe awe wiira Yesu howa Ugalilaya ukhuma Uyudea, nkanrwelha ni unlhepelha wiira anttukane Ukapernaumu anlhamihe mwaana awe mmirawo aari nreta chinene. 48Yesu nkaamwirelha, “Khaawo ntu nohalha urumelhelha aahoneke ithikineha ni cho ushangiha.”

49Yoyo nholhelhi uyo nkaakhulha, “Thithi, shontee, nngwee mwaana aka hinakhwa.”

50Yesu nkaamwirelha, “Nrweeke etu, mwaana inyu noolhama!”

Yoyo ntu uyo nkaarumelhelha malhove a Yesu nkaarwa.

51Vaari awe mphironi ahokolhiaka uwani, akarumiya awe nkayaawa ni unhimeria wiira, “Mwammirawo inyu nreta uyo holhama!”

52Nkaakoherera ikatema ureta vanhiilhe aya mwaana, ni ayo nkayaakhulha, “Nchana uthana, ureta phi nhiyalhe aya.” 53Paahi etu athumwane mwaana ayo nkayoopuwelha wiira, yaari yelhe ikatema yaahimiye ni Yesu ilhe venre awe, “Mwaana inyu noolhama.” Vavawo etu yayo vamoka ni alhoko aya onkhaye, nkayanrumelhelha Yesu.

54Ilha yaari yo ushangiha yo nayelhi yaapannge awe Yesu vaari awe akhumaka Uyudea alhukamaka Ugalilaya.

5

Ulhamihiya ntu vanthapwini

1Umalha wo yayo, Yesu nkaarwa Uyerusalemu wo isikuukuu ya Ayahudi. 2Wowo Uyerusalemu uwo vanaatameria nlhako uneehaniya Nlhako wo Khondoro nihawo nthapwi nineehaniya wo Iebraniya Betizata, nthotho mwaya nikhalhaka ni ipwaro nthanu. 3Areta enchi yaari akhalhachaka mmapwaroni mmo, attu ohoona, oremara ni attu oririyacha iruttu. 4Yayo areta ayo yaari awehereraka wiira nnepa wo wiirimu wa Athithi ukhuruwe uwa ututuwanyihani maashi. Nreta aaholhelha ukhelha munthapwini vanotutuwanyihiya aya maashi uyo, aholhama ikwerere iriyoothe yaarina awe. 5Paahi ahaawo ntu mmoka vavawo awereiya ikwerere yo uririyacha iruttu iyaakha makhumi mararu ni nane. 6Yesu ahomwoona yoyo ntu uyo narumpe vavawo, nkaachuwelha wiira hokhalha vavawo wo iyaakha chinchi, nkankoha, “Chani, nnoothanana ulhama?”

7Nreta uyo nkaakhulha, “Thithi, khakirina ntu o ukitumbucheriha munthapwini vanotutuwanihiya aya maashi, kila vanolhikacha aka ukelha mmaashini, ntu nkina nookiholhelha.”

8Yesu nkaamwiirelha ntu o uririyacha iruttu ulhe, “Wunkweke etu, ukusheke nttato nao nno weeteke, urweeke.” 9Wo uhipicha yoyo ntu uyo nkaalhama, nkaakusha nttato nawe, nkeeta.

Nihuku naapangelhe aya yoyo mwaha uyo, naari Nihuku no Wiittuwa, 10wo chiichammo etu aholhelhi Ayahudi nkayaamwiirelha ntu aalhamihiye ulhe, “Lhelho Nihuku no Wiittuwa, Malhehero ihu anoochiichiha wiira khavanooria ukusha nttato ninyu.”

11Ntu ulhe nkaakhulha eeraka, “Yoyo ntu kilhaminhe uyo phi kiirenlhe, ‘Ukusheke nttato nao, weeteke, urweeke.’ ” 12Ni ayo nkayankoha, “Phi mpani o wirenlheni nkusheke ntatto ninyu mweeteke, nrweeke?” 13Nansho aalhamihiye uyo khanchuwenlhe Yesu, ukhalhawaya wo nlhatu no uchara attu chinene, Yesu ahomalha ummwia nyerere. 14Miholho aya, Yesu nkamphwanya ntu anlhaminhe awe u Inupa ya Nlhuku ulhe, nkeera, “Nholhama vano, nhiwonye tho, nhiwe mwaapatta yo hilhoka chinene.” 15Yoyo ntu uyo nkaarwa wa aholhelhi a Ayahudi ni waahimeria wiira Yesu phi nlhaminhe. 16Paahi etu Ayahudi nkayaachokholhacha umvenga Yesu, wo nlhatu no nlhamiha ntu Nihuku no Wiittuwa. 17Yesu nkaakhulha eeraka, “Athumwanaka arii munthekoni, phi chiichammo ni mii kihophwanelhiya upanga mitheko.”

18Nenno nlhove nno etu, nkanaathepiha aholhelhi a Ayahudi waavia iphiro yo mwiiva Yesu, kuhena wo nlhatu nohithimicha Malhehero yo Nihuku no Wiittuwa. Nansho ukhalhawaya aahowulhumacha wiira Nlhuku phi Athumwanawe, ni wilhikaaniha ni Nlhuku.

Ikuru yo Mwaana a Nlhuku

19Yesu nkaakhulha Ayahudi eeraka, “Ikekheene kinouhimeriani, Mwaana khanooria upanga ittu mwanene, nopanga ilhe noona awe Athumwanawe apangaka. Inopanga aya Athumwanawe, Mwaana phi nopanga awe chiicho. 20Ukhalhawaya Athithi anonttuna Mwaana, ni umwooniha chittu chonkhaye chinopanga aya anene, amwoonihaka chittu chulhupalhe upwaha chii cho nlhamiha ntu chii, ni inyu nnowa ushanga chinene. 21Thoko Athithi chinaahihimusha aya attu akhwilhe ni waavaha ukumi, phi chiichammo etu Mwaana ni uyo nowaavaha ukumi anaattuna awe. 22Athithi khanonhukumulha ntu riyoothe. Mwaana phi vahiye ikuru yonkhaye yo waahukumulha attu, 23yiireke wiira attu onkhaye anthimicheke Mwaana thoko chinaathimicha aya Athithi. Ntu hinonthimicha Mwaana khanaathimicha Athithi anrumme.

24“Ikekhiaye kinouhimeriani, aneewa malhove aka ni waarumelhelha akirumme, anoopatta ukumi wo uhimalha. Yayo khanohukumulhiya, nansho ahomalha uvira nnookhwani ni ukelha mu ukumini mwo uhimalha. 25Ikekhiaye kinouhimeriani, mahuku anowa, ni ayo ahomalha uwa, akhwilhe vanowa aya wiiwacha nlhove na Mwaana a Nlhuku, ni ayo anottuna wiiwa ayo anokhalha akumi. 26Thoko Athithi chiri aya machokholhelho o ukumi, phi chiichammo etu chinvahe aya Mwaana ukhalha machokholhelho o ukumi. 27Tho ahommaha Mwaana ikuru yo uhukumulha, ukhalhawaya yoyo phi Mwaana a Ntu. 28Nhuumiye uwanoni, mahuku anowa onkhaye ari mmahiyeni vanowa aya wiiwacha nlhove nawe 29ni uhihimmwa mmahiyeni. Alhe apangilhe chorera anohihimmwa ni ukhalha akumi, ni alhe aapannge cho uhilhoka anowa uhihimmwa ni uhukumulhiya.

30“Miyaano khakinooria upanga ittu wo ikuru aka kimwanene, Kinohukumulha thoko chineeraka wo uhimeriya ni Athithi, ni iyo ihukumu aka phi yo ikekhiaye, ukhalhawaya akinolhikacha upanga ittu kinothanana aka, nansho chinothanana aya akirumme.

Ikeekhene inohimiechesha ikuru ya Yesu

31“Keehimiecheshaka mii kimwanene, uhimiechesha waka khunooria urumelhelhiya wiira we ikeekhene. 32Nansho hawo nkina nokihimiechesha mii, ni miyaano kihochuwelha wiira chonkhaye chinohimia awe akiromolhaka phi ikeekhene. 33Mwahaaruma attu urweeha nttenga wo ukikoherera u Nayohana, ni ayo ahohimiechesha ikeekhene. 34Uhimiechesha wa attu kuhii unokhulhuvelha aka, nansho kinohimiacha alha malhove alha wiira mwoopolhiye. 35Nayohana yaari thoko nthuko waamwalhelha nkwee, ni inyu mwaatti wo mahuku vakani nkamwaattapelhelha yoyo nthuko uyo. 36Nansho miyaano kihanaa malhove kinohimiechesha aka arii molhupalhe upwaha malhove a Nayohana. Ukhalhawaya mitheko kinopanga aka, phi mitheko akivanhe aya Athithi wiira kipange, ni chechiyo phi nokihimiechesha wiira Athithi phi kirumme. 37Ni ayo Athithi akirumme, phi nokihimiechesha. Mwaattiva khannapacha wiiwa nlhove naya, mena woona ikhove aya, 38ni inyu khannarumelhelha nlhove naya munrimani mwinyu, ukhalhawaya nhokhota unrumelhelha nrumme aya. 39Mwaattiva nnooshoma Malhove Matakatifu mwaanyiheraka wiira mwommo, nnoophwanya ukumi wo uhimalha. Nansho yayo Malhove ayo phi nokihimiechesha mii! 40Inakhalhaka chiicho, mpaka nna mwaattiva khannottuna uwa uwannyaka mmwe mwaapatta ukumi uhinomalha.

41“Nnikwa aka khurii upatta nthimicho unokhuma wa attu. 42Nansho kihoochuwelhani mwaatti wiira, unttuna Nlhuku khuuwo mu nrimani mwinyu. 43Miyaano kiwiilhe wo ikuru ya Athithi, ni inyu khannakipochera, nansho attu akina yawaaka wo ikuru chaya ashinene, nnowaapochera. 44Mwaattiva nnothanana upochera nthimicho winyu mwaashineneru, nhaaviaka upatta nthimicho ukhuma wa uyo ri vekha, Nlhuku, nnoorieke chani etu ukirumelhelha? 45Nhaanyihere wiira miyaano phi nowa kaahimiacha milhatu chinyu wa Athithi. Ashinna Musa, mweshenre inyu nikhulhuvelho ninyu, yayo phi nowa uhimiachani milhatu chinyu. 46Yakaari mwahaarumelhelha ashinna Musa, mwaanokirumelhelha ni mii, ukhalhawaya ashinna Musa yaholhepa malhove anokaacha mii.

47“Nansho yakhalhaka wiira khamwaarumelhenlhe Malhehero yaalhepiye ni ashinna Musa, nnoorieke chani urumelhelha malhove aka?”

6

Yesu nowaalhiha attu maelufu nthanu

(Mat 14:13-21; Mako 6:30-44; Luk 9:10-17)

1Umalhawaya, Yesu nkaalhapuwa nttiya no Ugalilaya ama nttiya no Utiberiya. 2Nlhoko mulhupalhe wa attu nkawanttwara, nlhatu no woona cho ushangiha chaari awe apangaka ni waalhamiha areta. 3Yesu nkaawelha umwaakoni, nkaakhalha vamoka ni owiittucha awe. 4Isikuukuu ya Ayahudi yo Pasaka yaari inaatamenrie. 5Yesu apathusheke miitho, nkoona nlhoko mulhupalhe wa attu ummweelhaka. Nkaakoha Nafilipo, “Ninaathumeke vayi yolhia yowaalhiha attu alha?” 6Yesu olhumanche chiicho wo waalhikacha Nafilipo, ukhalhawaya ahochuwelha mwanene chowiira.

7Nafilipo nkayaakhulha, “Ninathumaka mikatte cho idinari imia pilhi chirina ihu khachimmwanelha waalhiha inakhalhaka vakani alha attu enchi alha.”

8Owiittucha awe mmoka, Naandorea, nhima aya Nasimoni Peturo, nkaamwiirelha, 9“Hawo vaa mmirawo mmoka rina mikatte nthanu cho shayiri ni ihopa pilhi. Nansho khachinowanelha wa attu enchi thoko alha.”

10Yesu nkeera, “Mwaakalhiheke etu attu ayo vathi.” Manyashi aari menchi vavawo vakittu vawo. Paahi etu attu nkayaakhalha vathi, alhopwana vekha aya aphiyelhaka attu maelufu nthanu. 11Yesu nkaakusha mikatte chilhe, nkanthimicha Nlhuku, nkaakawelha attu yaakhalhanche. Ni ihopa chiyo nkeera chiicho, kila ntu nkaapatta chaathananne awe. 12Attu vaawonne aya Yesu nkeerelha owiittucha awe, “Nrokottacheke mikatte chihanlhe chiyo chihipotere.” 13Nkayaakhupacha mahalhahalha aahanlhe, nkayaachariha makaya khumi ni melhi.

14Attu yooneke yeyo yo ushangiha yaapangilhe awe Yesu iyo, nkayeeracha, “Wo ikekhiaye yolha phi namilhohi aaphwanelhiye uwa velhaponi!” 15Yesu nkaachuwelha wiira attu yaari athananaka ummara umwene, nkaathama tho, nkaarwa umwaakoni vekha awe.

Yesu noweeta vachulhu maashi

(Mat 14:22-23; Mako 6:45-52)

16Waphiyeke uchechilho owiittucha awe nkayaakhuruwa urwaa unttiyani, 17nkayaawelhacha nkalhavani, alhapuwaka urwaa Ukapenaumu. Ipiphi yaari inakenlhe, ni Yesu aari hinaapiyelha. 18Nttiya nkanaachokholha ututuwana nlhatu no iphioo yaawuka wo machiri. 19Owiittucha vaaphilhe aya nkwaha wo maili nthanu ama sita, nkayaamoona Yesu eetaka vachulhu maashi, aatameriaka ikalhava, nkayoovacha chinene. 20Yesu nkeerelha, “Phi mii, nhoovache!” 21Nkayaathanana unkusha Yesu nkalhavani, ni ikalhava yaari inaphiilhe ukhopelhelhe nttiya waalhukama aya.

Attu anoomwaavia Yesu

22Waashelhe waya nlhoko wa attu yaahanlhe ukhopelhelhe nttiya nkawaachuwelha wiira ikalhava ikina yaahanlhe wowo. Ni ayo nkayoopuwelha wiira Yesu khaawenlhe nkalhavani vamoka ni owiittucha awe, owiittucha ayo yaarwachilhe vekha aya. 23Tho, ikalhava chikina ukhuma Utiberiya chahowa vavawo vakittu vawo attu vaalhilhie aya mikatte, Athithi vaamanlhe aya unthimicha Nlhuku. 24Attu ayo yachuwelheke wiira Yesu ni owiittucha awe khayariwo vavawo, nkayaawelhacha nkalhavani nkayaarwaa umwaaviani Ukapenaumu.

Yesu phi nkatte wo ukumi

25Nkayamphwanya Yesu ukhopelhelhe nttiya nkayankoha, “Owiittuchiha, mwaawiilhe yaakhani vaa?”

26Yesu nkaakhulha, “Ikekheene kinouhimeriani, khannokaavia wo nlhatu no woona yo ushangiha iyo, nansho ukhalhawaya mwaaholhia mikatte chilhe nkamwaawona. 27Nhichenjeukelhe yolhia inochukumana, nchenjeukelheke yolhia ihinochukumana yo ukumi wo uhimalha. Yoyo phi Mwaana a Ntu, ukhalhawaya Athithi, Nlhuku ahonthanlha ni unhimiechesha wiira noowa uvahani yeyo yolhia iyo.”

28Ni ayo nkayankohacha, “vano niireke chani etu, ni hii noorie upanga chinothanana awe Nlhuku?”

29Yesu nkaakhulha, “Ntheko unothanana awe Nlhuku wiira mpange, uri unrumelhelha ntu nrumilhe aya.”

30Vavawo nkayankoha, “Unohalha upanga yo ushangiha yaani noone nuurumelhelhe? Unohalha upangani? 31Ashulhupalhe ihu yaholhia yolhia yaakhumme wiirimu yeehaniya imana uuthakhoni ulhe, thoko Malhove Matakatifu vaneera aya wiira, ‘Ahaalhiha nkatte waakhumme wiirimu.’ ”

32Yesu nkeera, “Ikekheene kinouhimeriani, ashinna Musa kahiwe ovanheni nkatte wo wiirimu, nansho Athumwanaka phi nouvahani mwaattiva nkatte we ikeekhene unokhuma wiirimu. 33Ukhalhawaya nkatte wa Nlhuku nnovahiya inyu phi uyo nokhuruwa ukhuma wiirimu ni uwiiha ukumi wa attu o velhaponi.”

34Paahi nkayaamwiirelha, “Thithi, nkanivaheni yoyo nkatte uyo mahuku onkhaye.”

35Yesu nkeera, “Miyaano phi yolhia inouvahani ukumi. Nokiweelha khanowolhiya ithalha tho, nokirumelhelha khanowolhiya nttona tho. 36Vano etu, kahouhimeriani wiira nnookona nansho khannokirumelhelha. 37Ntu riyoothe anokivaha aya Athithi nookiweelha, ni mii khakinonkhota ntu nokiweelha, 38ukhalhawaya khakiwiilhe ukhuma wiirimu kiwe kaapanga chinothanana aka mii, nansho chinothanana aya Athithi akirumme. 39Ni iyo anothanana aya akirumme iri wiira, kihinrihe hata mmoka akivanhe aya, nansho kiwe kanhihimusha ni ummaha ukumi wo uhimalha nihuku no umalha ilhapo. 40Ittu inothanana aya Athithi phi ilha, attu onkhaye anomwona Mwaana ni unrumelhelha, akhalhe ni ukumi wo uhimalha. Ni mii kinowaahihimusha nihuku no umalha ilhapo.”

41Ayahudi nkayaarushiya, nlhatu Yesu aahowiira, “Miyaano phi nkatte ukhuruwilhe ukhuma wiirimu.” 42Nkayeeracha, “Ana ulha ntu ulha kahiwe Yesu, mwaana a Nayusufu? Nihaachuwelha athumwanawe ni anumwanawe. Chani, vano, neera wiira khuruwilhe ukhuma wiirimu?”

43Yesu nkaakhulha, “Nkahiyani uchukulha mwaashineneru. 44Khaawo ntu nowa uwannyaka aahiwihiyeke ni Athithi akirumme mii, ni mii kinonhihimusha nihuku no umalha ilhapo. 45Anamilhohi aholhepa wiira, ‘Kila ntu nowiittuchihiya ni Nlhuku.’ Kila ntu neewelhelha Athithi, ni wiittucha uwannyaya yoyo nowa uwannyaka. 46Kineera wiira, khaawo ntu riyoothe panche woona Athithi, yoyo khumme wa Nlhuku uyo vekha awe phi onne Athithi. 47Kinouhimeriani ikekhiaye wiira, ntu norumelhelha, yoyo hanaa ukumi wo mahuku o uhimalha. 48Mii phi nkatte ummwiha ukumi. 49Manyaapwiiya inyu aholhia imana uthakoni, nansho yahokhwa. 50Nansho nkatte unowa ukhuma wiirimu phi nolhikaana wiira ntu riyoothe nolhia khanokhwa. 51Mii phi nkatte wo ukumi unowa ukhuma wiirimu. Ntu alhiaka yolha nkatte ulha yoyo khanokhwa, nookhalha nkumi mahuku o uhimalha. Ni uyo ukhalhaka iruttu aka, kinokumiha aka wiira ilhapo ihimalhe.”

52Yoyo mwaha uyo nkawaawiha waakhulhaniya mwa Ayahudi ashineneru. Waari ukohaniyaka, “Noorieke chani ulha ntu ulha univaha iruttu awe nilhie?”

53Yesu nkeerelha, “Ikekheene kinouhimeriani, mwaahilhieke iruttu ya Mwaana a Ntu ni uwuria iphome awe, khannopatta ukumi. 54Onkhaye anolhia iruttu aka ni uwuria iphome aka ahana ukumi wo mahuku o uhimalha, ni mii kinowa kaahihimusha muukumini nihuku noomalha ilhapo. 55Yakhalhaka wiira iruttu aka phi yolhia ye ikeekhene, ni iphome aka etu phi yo wuria ye ikeekhene. 56Attu onkhaye anolhia iruttu aka ni uwuria iphome aka anookhalha nhina mwaka, ni mii kinookhalha nhina mwaya. 57Athithi ari akumi ahokiruma mii, ni mii kinokhalha wo nlhatu waya. Wo yoyo nlhatu uyo etu, ntu nokilhia mii noolhama wo nlhatu naka mii. 58Vano etu, nkatte unkhuma wiirimu, khunolhikaana ni nkatte waalhilhie aya manyaapwiiya inyu uthakoni. Aholhia nkaakhwa, nansho anolhia ulha nkatte ulha khanokhwa anookhalha akumi mahuku no uhimalha.”

59Yesu olhumanche yayo vaari awe eettuchihaka mu inupa yo unlhapelha Nlhuku Ukapenaumu.

Malhove anowiiha ukumi wo mahuku o uhimalha

60Owiittucha awe enchi veewilhe aya nkayeera, “Alha meettuchiho alha arii orikarika chinene. Apani anohalha wiiwelhelha?”

61Yesu nkaachuwelha ichuku cha owiittucha wo uhihimeriya ni ntu, paahi etu nkeera, “Chani nhokelhiya nipampa? 62Inottuna ukhalha chani etu vanowa inyu umoona Mwaana a Ntu arwaaka nchulhu waari awe? 63Nnepa wa Nlhuku phi nowiiha ukumi, ikuru cha ntu chihikhalhaka ittu. Malhove kuulhumachilhe aka phi nommwiiha Iphumu ya Nlhuku nowiiha ukumi. 64Inakhalhaka chiicho ahawo akina inyu ahinokirumelhelha.” Yesu oolhumacha chiicho ukhalhawaya ahaachuwelha ahinonrumelhelha ni ntu nohalha unthumiha. 65Nkoncherera eeraka, “Yolha phi nlhatu no uhimeriani wiira khaawo ntu nohalha uwa uwannyaka aahorihiyeke ni Athithi.”

66Wo yoyo nlhatu uyo etu, owiittucha enchi anttwarattwara Yesu, nkayaarukunuwa utulhi ni uhinttwara tho. 67Paahi etu Yesu nkaakoha owiittucha awe khumi ni elhi alhe eeraka, “Ni inyu mwaatti, chani khannokittwara?”

68Nasimoni Peturo nkayaakhulha, “Thithi, nirweeke wa apani tho? Inyuva phi ri ni malhove o univaha ukumi wo mahuku o uhimalha. 69Ni hii vano nihorumelhelha ni uchuwelha wiira, inyu phi ntakatifu rumiye ni Nlhuku.”

70Yesu nkaakhulha, “Kahoothanlhani mwaatti khumi ni elhi, ngati? Nansho mmoka inyu, yoyo nakare!” 71Vavawo aari amwaachaka Yuda, mwaana a Nasimoni Isikariote, ukhalhawaya Yuda phi akelha unthumiha, inakhalhaka aari mmoka aya owiittucha khumi ni elhi alhe.

7

Yesu ni ashihima awe

1Umalhawaya yayo, Yesu aari munkwahani alhukamaka Ugalilaya, khaathananne weetakacha ilhapo yo Uyudea ukhalhawaya aholhelhi Ayahudi yaari athananaka umwiiva. 2Nihuku no Isikuukuu ya Ayahudi yo Marapatta naari ninaatamenrie, 3Yesu nkeerelhiya ni ashihima awe wiira, “Nthameke vaa nrweeke Uyudea, owiittucha inyu yooneke mitheko chinyu. 4Ntu khanovitha chinopanga awe akhalhaka wiira nothanana uchuwania mwaattuni. Ukhalhawaya nnopanga cho ushangiha, mpangeke etu ilhapo yonkhaye ichuwelheke!” 5Ata ashihima awe khayanrumelhenlhe.

6Yesu nkeera, “Ikatema aka kinaphiya. Nansho mwaattiva va kila ikatema inouphwanelhani. 7Ilhapo khiinooria uuvengani mwaattiva, nansho miyaano inookivenga ukhalhawaya mii kinohimiechesha wiira mitheko chaya chiri cho uhilhoka. 8Mwaattiva nrweeke etu u sikuukuuni uwo. Miyaano khakinorwaa, ukhalhawaya ikatema aka yo ulhoka khinaphiya.” 9Nkoolhumacha yayo malhove ayo, nkaahalha Ugalilaya.

Yesu nihuku no isikuukuu yo marapatta

10Ashihima awe yamalheke urwaa u sikuukuuni, Yesu ni uyo nkaarwa, nansho khaarweelhe wo wiichooniha, aarweelhe wo wiivitha. 11Aholhelhi Ayahudi yaari amwaaviaka va sikuukuuni vawo, nkayaakoha, “Ri vayi?”

12Malhove menchi o waapiya nkayeewiya mwaattuni. Attu akina nkayeera, “Ntu orera nrima.” Akina nkayeera, “Mena! Nowiiraka waathwelhelhiha attu.” 13Nansho khaawo ntu aalhikanche wulhumacha mwaha wawe voonene wo woova aholhelhi Ayahudi.

14Isikuukuu yaari inaphiyenlhe variyari, Yesu vaarwelhe awe u Inupa ya Nlhuku ni uchokholha weettuchiha attu. 15Aholhelhi Ayahudi nkayaashanga chinene ni wiira, “Ulha ntu ulha pantte vayi irusho ni uyo khanashoma?”

16Yesu nkaakhulha, “Meettuchiho kineettuchiha aka kahiwe awaka, nansho awawe Nlhuku kirumme. 17Ntu nopanga chinothanana awe Nlhuku, noochuwelha wiira meettuchiho aka akhumme wa Nlhuku, ama miyaano kinoolhumacha wo ikuru aka kimwanene. 18Ntu noolhumacha wo ikuru awe mwanene naavia nthimicho wawe mwanene. Nansho naavia nthimicho wa ntu nrumme, yoyo ri o ikekhiaye, hinanaraka variwoothe. 19Chani, ashinna Musa khayovanheni Malhehero? Nansho khaawo hata mmoka inyu novara Malhehero. Nlhatu waani nnothanana ukiiva?”

20Attu nkayaamwaakhulha, “Nrii ni nshoka no unanara inyu ayi! Apani anothanana uwiivani?”

21Yesu nkaakhulha, “Kahopanga yo ushangiha imoka, ni inyu onkhaye nkamwaashanga. 22Ashinna Musa yaholheherani weenelha achishaana inyu, inakhalhaka wiira ashinna Musa kahena aachokhonlhe, nansho manyaapwiiya inyu phi achokhonlhe. Alha mahuku, mwaattiva nnoomwinelha unyawo mwanhima nlhopwana hata Nihuku no Wiittuwa. 23Yakhalhaka etu mwanhima nowiinelhiya unyawo hata Nihuku no Wiittuwa wiira Malhehero a ashinna Musa ihiwonyiye, woonaka nnokithunalhelha wo nlhatu no nlhamiha ntu Nihuku no Wiittuwa? 24Nhihukumulhe chittu wo vathe, nhukumulheke we ikekhiaye.”

Chani ulha phi Kuristo?

25Attu akina o Uyerusalemu nkayeera, “Chani, ntu naaviya wiira eeviye ulhe kahena ulha? 26Mwooneke vano! Noolhumacha voonene, mena khaawo ntu nonvaanyiha! Chani, inowooria aholhelhi ahochuwelha ikeekhene wiira ulha phi Kuristo? 27Nansho Kuristo vanohalha awe uwa khaawo ntu nottuna uchuwelha vakittu vanowa awe ukhumelhelha. Nansho hiyaano nihochuwelha ukhumelhenlhe awe ulha ntu ulha!”

28Yesu vaari awe eettuchihaka u Inupa ya Nlhuku nkaakhuwelha eeraka, “Eti nnera wiira nnookichuwelha, ni uchuwelha ukhumme aka? Mii khakiwilhe wo ikuru aka kimwanene. Yayo akirumme miyaano ayo, phi o ikekhiaye. Mwaattiva khannaachuwelha, 29nansho miyaano kinowaachuwelha ukhalhawaya kikhumme uwannyaya, ni ayo phi kirumme.”

30Attu nkayaalhikacha ummara ni unttuka, nansho khaawo ntu okonlhe moono ummara ukhalhawaya isaa awe yaari ihinaphiya. 31Attu enchi munlhokoni mwa attu alhe yahonrumelhelha, nkayeera, “Chani, Kuristo awaaka noowa aapanga cho ushangiha chulhupalhe chinene uthepa chipangilhe awe ulha?”

Manyaasikari anorumiya ummara Yesu

32Amafarisayo nkayeewa attu yaapaka mwaha wa Yesu. Paahi amafarisayo vamoka ni opochera ishaani olhupalhe nkayaaruma manyaasikari ammare Yesu. 33Yesu nkeera, “Kinoolhokelha ni inyu wo mahuku vakani, yamalhaka kinoorwaa wo ayo akirumme. 34Nnookavia nansho khannokoona, ukhalhawaya mwaattiva khannooria uphiya wowo.”

35Aholhelhi Ayahudi nkayeerelhana ashineneru, “Ulha ntu ulha naarweeke vayi vahinooria ihu umpatta? Naarweeke wa Ayahudi awanenlhe ilhapo ya Ayunani, ni weettuchiha Ayunani? 36Iri ni maana ani vaneera awe, ‘Nnookaavia nansho khannokipatta, vanottuna aka ukhalha mwaattiva khannooria uphiya?’ ”

Nrapo no maashi o ukumi

37Nihuku noomalhelha yeyo isikuukuu iyo naari nihuku no yekha aya, Yesu nkeemelha ni wulhumacha wo nlhove nulhupalhe eeraka, “Ntu nowolhiya nttona aweeke uwannyaka, 38ntu nokirumelhelha nowa aawuria. Thoko Malhove Matakatifu chinohimia aya, ‘Ntu nokirumelhelha mii, marapo o maashi anowiiha ukumi anothekhuma munrimani mwawe!’ ” 39Yesu olhumanche chiicho amwaachaka Iphumu ya Nlhuku, nottuna aya umpochera alhe attu anrumelhenlhe ayo. Yeyo ikatema iyo Iphumu ya Nlhuku aari hinawa ukhalhawaya Yesu aari hinaya upochera nthimicho wawe.

Umwalhaana wa attu wo nlhatu na Yesu

40Attu akina mwaattuni mmo nkayaamwiwa olhumachaka yayo malhove ayo, nkayeera, “Wo ikekhiaye ulha ntu ulha phi Namilhohi!”

41Akina aya nkayeera, “Ulha phi Kuristo Moopolhi!”

Nansho akina tho nkayeera, “Kuristo Moopolhi khaanooria ukhuma Ugalilaya! 42Malhove Matakatifu aneera wiira, Kuristo naakhumeke iyari ya Amwene Adaudi, ni uyaria Ubethelehemu, iwani yaakhalha aya Adaudi!” 43Paahi mwaha wa Yesu nkawaamwalhaaniha attu. 44Attu akina athananaka unttuka, nansho khaawo ammanre.

Uhirumelhelha wa Aholhelhi Ayahudi

45Manyaasikari yahokolhieke, nkayaakohiya ni opochera ishaani olhupalhe ni Amafarisayo, “Chani woonaka khannammanra ni ummwiiha?”

46Manyaasikari nkayaakhulha, “Khaawo ntu o wooria wulhumacha thoko chinoolhumacha awe ulha ntu ulha!”

47Amafarisayo nkayaakoha, “Chani, ni inyu mwaatti chiicho nhothepiya? 48Chani ahawo anakhalhaka mmoka a aholhelhi a attu, ama mmoka a Amafarisayo anrumelhenlhe? 49Ulha nlhoko ulha khuchuwenlhe Malhehero a ashinna Musa, paahi etu uholhaviya ni Nlhuku!”

50Mmoka a Amafarisayo aari Nanikodemo yanrweenlhe Yesu mahuku avinre alhe. Paahi, yayo nkayeerelha akhunanaya wiira, 51“Wo ulhikaana ni Malhehero ihu khaninooria unhukumulha ntu nihinaaya umwiiwelhelha ni uchuwelha ttenkeni.”

52Ni ayo nkayaamwakhulha, “Chani ni inyuva chiicho nnokhuma Ugalilaya? Nrweeke mwashomeke Malhove Matakatifu etu ni inyu nnokooshoma wiira, khaawo namilhohi nohalha ukhuma Ugalilaya.” 53Paahi attu onkhaye nkayaahokolhiacha mmawannyaya.

8

Nthiyana aavariye muulhuvani

1Kila ntu nkaahokolhia uwannyawe, nansho Yesu nkaarwa waari Mwaako wo Mizeituni. 2Wichishuru waashelhe waya nkaarwa tho u Inupa ya Nlhuku. Attu onkhaye nkayanrukureriacha, nkaakhalha ni uchokholha wettuchiha. 3Owiittuchiha Malhehero a ashinna Musa ni Amafarisayo nkayammwiiha nthiyana mmoka aaphwanyeriye mu ulhuvani, nkayaamwemesha variyari aya. 4Nkayaamwiirelha Yesu, “Owiittuchiha! Ulha nthiyana ulha hophwanyeriya alhuvaka. 5Malhehero ihu ya ashinna Musa yahoniruma wiira nthiyana thoko ulha awonyeriye malhuku mpaka akhwe. Paahi etu inyuva nneera chani?” 6olhumacha chiicho wo unria, apatte nlhatu wo umwirelha wiira hotteka. Nansho Yesu nkooroma, nkaakheria vathi ni nikokho nawe.

7Yathepeke unkoha, Yesu nkennuwa nkeerelha, “Ntu riyoothe hinawonya munkwahani mwinyu, yoyo awonyeke nlhuku no upacha.” 8Nkooroma tho, nkaakheria tho vathi vattayani. 9Veewilhe aya chiicho, nkayaachokholha uthama mmokammoka, aholhelhaka ashulhupalhe. Yesu nkaahiya yeekha awe ni athiyana alhe aahanlhe aneemenlhe. 10Yesu vennuwilhe awe nkaakoha athiyana ayo, “Ari vayi attu ayo? Khaawo hata mmoka hanlhe ohukumulheni?”

11Nthiyana uyo nkaakhulha, “Thithi, khaawo inakhalhaka mmoka!”

Yesu nkeera, “Mena miyaano khakinoohukumulhani. Nrweeke, nansho nhiwonye tho.”

Yesu phi nthuko wo ilhapo

12Yesu nkoolhumacha weerelha Amafarisayo tho. “Miyaano phi nthuko wo ilhapo, ntu nokittwara mii nookhalha ni nthuko wo ukumi, khaneeta mpiiphini.”

13Amafarisayo nkayaamwirelha, “Inyuva nnehimiacha mwaanene, uhimiechesha winyu kuhiwe we ikekhiaye.”

14Yesu nkaakhulha, “Anakhalhaka kineehimiechesha kimwanene, uhimiechesha waka urii we ikeekhene ukhalhawaya miyaano kihochuwelha ukhumme aka ni uwo unokelha aka. 15Mwaattiva nnohukumulha wo irusho cha attu, nansho miyaano khakinonhukumulha ntu. 16Uhukumulha waka, urii we ikeekhene ukhalhawaya miyaano khakirii vekha aka, Athithi akirumme arii vamoka ni mii. 17Iholhepiya nhina Malhehero inyu wiira uhimiechesha wa attu elhi weewananaka, inohimia aya phi ikeekhene. 18Miyaano kineehimiacha kimwanene, ni ayo Athithi akirumme, anookihimiechesha chiicho.”

19Vavawo nkayankoha, “Athumwaninyu ayo ari vayi?”

Yesu nkaakhulha, “Mwaattiva khannokichuwelha mii mena khannaachuwelha Athumwanaka. Yakhalhaka mwaanokichuwelha mii, mwaanachuwelha ni Athumwanaka.”

20Yesu olhumanche yayo malhove ayo u Inupa ya Nlhuku, nchuumbani mwo nikhupi no ushungiya nchurukhu vaari awe ettuchihaka. Mena khaawo ntu ammanre, ukhalhawaya isaa awe yaari ihinaphiya.

Unokelha aka mwaattiva khannooria uphiya

21Yesu nkeera tho, “Kinoorwaa, ni inyu nnookaavia, nansho nnookhwa mu uwonyani winyu. Unokelha aka mii, mwaattiva khannooria urwaa.”

22Aholhelhi Ayahudi nkayeera, “Chani, nowichiiva? Woonaka neera, ‘Unokelha aka mwaattiva khannooria uphiya?’ ”

23Yesu nkaakhulha, “Mwaattiva nkhumme vava vathi vaa, miyaano kikhumme wiirimu uchulhu, mwaattiva o velhaponi va, miyaano kakihiwe o velhaponi va. 24Phi nlhatu no uwirelhani wiira nnookhwa mu uwonyani winyu. Paahi wo ikekhiaye, mwaahirumelhelheke etu wiira ‘Miyaano phi Yoyo,’ nnookhwa mu uwonyani winyu.”

25Ni ayo nkayankoha, “Inyuva phi apani?”

Yesu nkaakhulha, “Kihoohimeriani ukhuma khalhayi! 26Kihanaa menchi o wulhumacha ni uhukumulhani. Nansho akirumme mii ayo phi ikeekhene, ni mii kinohimiacha wa attu o velhaponi mwaha kiiwalhe aka uwannyaya.”

27Khayachuwenlhe wiira Yesu olhumacha mwaha wa Athithi. 28Yesu nkeerelha, “Vanottuna inyu umwiinulha Mwaana a Ntu, vavawo nnowa mwaachuwelha wiira ‘Miyaano phi Yoyo,’ ni wiira khakinopanga iriyoothe miyaano kimwanene, nansho kinoolhumacha wo ikuru ivahiye ni Athithi wiira kuulhumache. 29Akirumme arii vamoka ni mii mahuku onkhaye, yayo khanakihiya vekha ukhalhawaya chinopanga aka chinowateelhiha nrima.”

30Attu enchi yaamwiwilhe Yesu olhumachaka yahonrumelhelha.

Mwaana a Nlhuku nouhiyererani

31Yesu nkeerelha Ayahudi anrumelhenlhe alhe wiira, “Mwarumelhelhaka meettuchiho aka, nnookhalha owiittucha aka we ikekhiaye. 32Vavawo nnochuwelha ikekhiaye, ni iyo inouhiyererani.”

33Ni ayo nkayaamwaakhulha, “Hiyaano phi iyari ya Aburahimu, nihipachaka ukhalha akavihi a ntu riyoothe. Wo nlhatu waani nneera, ‘Nnohiyereriya?’ ”

34Yesu nkaakhulha, “Ikekheene kinouhimeriani, kila ntu nowonya phi ipotta yo uwonya. 35Ipotta khirina ikuru yo lhokelha vawani, nansho mwaana hanaa ikuru yo ulhokelha mahuku onkhaye. 36Mwaana ohiyererakani, nnohiyereriya wo ikekhiaye. 37Kihochuwelha wiira mwaattiva phi iyari ya Aburahimu. Nansho anakhalhaka chiicho, nnothanana ukiiva ukhalhawaya khannorumelhelha meettuchiho aka. 38Miyaano kinohimiacha chilhe chikoonihilhe aya Athithi, nansho mwaattiva nnopanga chilhe chihimeriye inyu ni athumwaninyu.”

39Ayo nkayaamwakhulha, “Athumwanihu phi Aburahimu.”

Yesu nkaakhulha, “Thoko mwaattiva mwakaari ashaana a Aburahimu, mwampanga thoko chaapanga aya. 40Miyaano kihoohimeriani ikeekhene ya Nlhuku, nansho anakhalhaka chiicho, mwaattiva nnothanana ukiiva. Aburahimu khayaapannge chiicho! 41Mwaattiva nnopanga mwaha thoko yoolhe waapanga aya athumwaninyu.”

Ayo nkayaamwirelha, “Hiyaano kanihiwe ashaana niyariye muulhuvani! Nihanaa Athithi amoka tu, Nlhuku.”

42Yesu nkeera, “Ikaari wiira Nlhuku phi Athumwaninyu, mwaanokittuna miyaano, ukhalhawaya miyaano kikhumme wa Nlhuku ni vano kirii vaa. Khakiwilhe wo ikuru aka kimwanene, nansho yayo phi kirumilhe. 43Woonaka khannochuwelha yayo malhove kinoolhumacha aka ayo? Ukhalhawaya khanneewelhelha nttenga aka. 44Mwaattiva phi ashaana a Nakare, nttwarattwaraka nikakata na athumwaninyu. Toka machokholhelho yayo arii owiiva ahikhalhaka mu ikekhiani, ukhalhawaya ikeekhene khiiwo nhina mwaya. Kila vanolhumacha aya, aneera wo ulhikaana ni mayareelho aya, ukhalhawaya arii owoothacha ni anaangoro o woothacha wonkhaye. 45Nansho miyaano kinohimiacha ikeekhene, ukhalhaka phi nlhatu winyu wo uhikirumelhelha. 46Mpani mmoka inyu nooria wooniha wiira kihowonya? Nansho yakhalhaka wiira kinoolhumacha aka iyo phi ikeekhene, woonaka khannokirumelhelha? 47Ntu a Nlhuku nowiiwelhelha malhove a Nlhuku. Nansho, mwaattiva, khanhiwe a Nlhuku, phi ri aya chiichammo etu khanneewelhelha malhove awe.”

Yesu ahaawo Aburahimu ahinaya

48Ayahudi nkayannyoholhacha Yesu yiiraka, “Chani, khavanlhoka vaneera ihu wiira inyuva mwa Asamariya, nri ni nshoka no unanara?”

49Yesu nkaakhulha, “Miyaano khakirina nshoka. Miyaano kinaathimicha Athumwanaka, nansho mwaattiva khannokithimicha. 50Miyaano khakineechaviera nthimicho aka kimwanene. Nansho hawo naavia yoyo nthimicho uyo, ni uyo phi nohukumulha. 51Ikekheene kinouhimeriani, ntu neewelhelha meettuchiho aka khanowa aakhwa nookhalha nkumi mahuku o uhimalha.”

52Ayahudi nkayaamwakhulha, “Paahi etu nihochuwelha vano wiira nrini nshoka! Aburahimu yahokhwa, anamilhohi ni ayo yahokwa, ni inyu nneera eti, Neewelhelha meettuchiho inyu khanokhwa, nookhalha nkumi mahuku o uhimalha. 53Athumwanihu Aburahimu ahokhwa, chani woonaka inyuva nneepanga olhupalhe waapwaha Aburahimu? Anamilhohi ni ayo ahokhwacha. Ana inyuva nneechoona thoko apani?”

54Yesu nkaakhulha, “Keethimichaka kimwanene, nthimicho aka kuhiwe ittu. Amoka anokithimicha mii phi Athumwanaka, aneera inyu mwaattiva wiira phi Nlhuku inyu. 55Mwaattiva khannaachuwelha. Nansho kikenre wiira khakinaachuwelha, kaanothacha thoko mwaattivava. Nansho kihaachuwelha ni uvara nlhove naya. 56Athumwaninyu Aburahimu yahottapelhelha wiira anowoona nihuku naka no uwa, ni ayo yahoona, nkayaateelhiya.”

57Ayahudi nkayankoha, “Inyuva khannaphiyelha iyaakha makhumi nthanu, ni inyu nneera wiira nhoona Aburahimu?” 58Yesu nkaakhulha, “Ikekheene kinouhimeriani, Aburahimu ahinayaria, ‘Miyaano kihawo.’ ”

59Vavawo nkayalhokottacha malhuku ammonyere, nansho Yesu nkaathama, nkaakhuma u Inupa ya Nlhuku.

9

Yesu nonlhamiha ntu ohoona iyareelho

1Yesu vaari awe eetakachaka, ahomwoona ntu mmoka ohoona toka iyareelho. 2Owiittucha awe nkayankoha, “Owiittuchiha, phi apani awonyilhe, ulha ntu ulha, ama manyanaangoro awe, hata ayariee hoonaka?”

3Yesu nkaakhulha, “U uhoona wu, khupangeelhe nlhatu no uwonya wawe, ama uwonya wa manyanaangoro awe. Aayarelhe hoonaka Nlhuku wiira awe ooniha ikuru awe chinopanga aya ntheko. 4Uhinaya wiilha, nihothananiya uthepa uvara ntheko waya akirumme, uhiyu unoowa vahinooria awe ntu uvara ntheko. 5Vanolhokelha aka velhaponi, miyaano phi nthuko wo ilhapo.” 6Amalheke wulhumacha yayo malhove ayo, nkaashuwa ishenye vathi, nkoothuwa ipephe, nkanhika ntu ohoona ulhe mmiithoni, 7nkaamwirelha, “Urweeke wakhucheke u nttiya no Siloamu.” Maana o nenno nchina nno nikhalhaka “Rumiye”. Ntu ohoona ulhe nkaarwa, nkaakhucha, nkaahokolhia nari oonaka.

8Amwaatamana awe ni attu yaamwoona alhepelhaka, nkayeera, “Chani, ulha kahena ntu aakhalha ni ulhepelha ulhe?” 9Attu akina yeera, “Phi yoyo.” Nansho attu akhwawe nkayeera, “Mena kahena! Howiiraka ulhikaana ni uyo.” Nansho ntu ahoona ulhe nkeera, “Phi miyaano!” 10Nkayankohacha, “Miitho inyu ayo yenre chani wo uttukulhiya?” 11Nkaakhulha, “Ntu neehaniya Yesu ulhe ahoothuwa ipephe, nkaakihika mmiithoni, ni ukiirelha, ‘Nrweeke mwakhucheke uri nttiya no Siloamu.’ Nkakaarwaa, vaari aka kikhuchaka, nkakaachokholha woona.” 12Nkayankoha, “Yoyo ntu uyo etu ri vayi?” Ni uyo nkaakhulha, “Akichuwenlhe mii.”

Amafarisayo anookohakoha mwaha wo ulhamihiya ntu ohoona

13Yamalheke nkayanrweha ntu aari ohoona uyo wa Amafarisayo. 14Nenno nihuku Yesu voothuwa awe ipephe ni unttukulha miitho ntu uyo nno, naari Nihuku no Wiittuwa. 15Amafarisayo nkayankoha yoyo ntu uyo, enre chani wo woona. Ni uyo nkeera, “Ahookihika ipephe mmiithoni, Nkakaakhucha wiitho, ni mii vano kinowoona.” 16Amafarisayo akina nkayeera, “Ntu pannge chiicho khakhumme wa Nlhuku, ukhalhawaya khavarechenshe Malhehero o Nihuku no Wiittuwa.” Nansho akina nkayeera, “Ntu o uwonya nooria chani upanga cho ushangiha thoko chilha?” Nkawaakhulhanachiya iriyari aya. 17Nkayankoha tho ntu aari ohoona ulhe, “Ukhalhawaya yoyo hoottukulhani miitho, nnomwoona thoko mpani?” Ni uyo nkaakhulha, “Kinomwoona yoyo, phi namilhohi.”

18Inakhalhaka chiicho, Aholhelhi a Ayahudi khayarumelhenlhe wiira yoyo ntu uyo aari ohoona khalhayi vawo nansho vano nowoona, mpaka veehanne aya manyanaangoro awe, 19nkayaakoha, “Chani ulha phi mwamwaninyu? Nneera inyu aayarelhe hoonaka, vano pantte vayi woona?”

20Manyanaangoro awe nkayaakhulha, “Eiyo ulha phi mwaamwanihu, aayarelhe hoonaka. 21Nansho khanichuwenlhe wiira enre chani wo woona, mena khanichuwenlhe ntu nttukunlhee miitho awe. Munkoheke mwanene, honnuwa, nowooria wulhumacha mwanene!” 22Manyanaangoro awe ayo yoolhumanche chiicho ukhalhawaya yaari yoovaka aholhelhi Ayahudi, aalhehenre wiira ntu riyoothe nottuna urumelhelha eeraka wiira Yesu phi Kuristo oomolhiye nnupani mwo unlhapelha Nlhuku. 23Phi nlhatu etu no manyanaangoro awe ayo wiira, “Honnuwa, munkoheke mwanene.”

24Nkayaamwiihana nkwaha wo nayelhi ntu aari ohoona chiyareelho uyo, nkayaamwirelha, “Mummaheke Nlhuku nthimicho wiira nnohimia ikeekhene! Hiyaano nihochuwelha wiira ntu olhaminheni uyo rii o uwonya.”

25Uyo nkaakhulha, “Akhalhaka o uwonya miyaano khakichuwenlhe. Nansho ittu imoka kinochuwelha aka, kaari ohona, ni vano kinowoona.”

26Nkayaathepa unkoha, “Opangenlheni chani? Ottukunlheni chani miitho inyu?”

27Nkaakhulha, “Kihomalha uhimeriani, ni inyu khamwiiwelhenlhe. Nlhatu waani vano nnothanana wiiwa tho? Chani mwaattiva nnothanana ukhalha owiittucha awe?”

28Nansho ayo nkayannyoholhacha yiiraka, “Inyuva phi owiittucha awe, nansho hiyaano owiittucha a ashinna Musa. 29Hiyaano nihochuwelha wiira Nlhuku aholhumana ashinna Musa, nansho ulha ntu ulha khanichuwenlhe khumme vayi!”

30Ni uyo nkaakhulha, “Vari vo ushangiha! Mwaattiva khanchuwenlhe khumme vayi, nansho mii hokittukulha miitho aka! 31Nihochuwelha wiira Nlhuku khaneewelhelha attu o uwonya, ila neewelhelha attu anonthimicha ni upanga chinothanana awe. 32Ukhuma vachokhonlhe aya ilhapo khiinewania wiira ntu honttukulha miitho ntu ayarelhe hoonaka. 33Yakhalhaka yoyo ntu uyo khakhumme wa Nlhuku, khanooria upanga ittu iriyoothe.”

34Nkayaamwaakhulha, “Inyuva mwaayarelhe ni ulhelhiya mu uwonyani, nnooria chani uniittuchiha hiyaano?” Nkayaamomolha nnupani mwo lhapelha.

Uhoona wo Munrimani

35Yesu veewilhe awe yoyo mwaha uyo, nkaamwona ntu oomolhiye nnupani mwo ulhapelha uyo nkankoha, “Chani, inyuva nnonrumelhelha Mwaana a Ntu?” 36Yoyo ntu uyo nkaakhulha, “Thithi, nkihimerie yoyo phi mpani, kinrumelhelhe!” 37Yesu nkaamwirelha, “Nhomwoona, ni uyo phi noolhumacha ni inyu vano.” 38Paahi yoyo ntu uyo nkeera, “Thithi! Kinoorumelhelha.” Nkankhoromelha Yesu.

39Yesu nkeera, “Miyaano kiwilhe velhaponi uwaahukumulhani attu, ahinoona oone, ni ayo aneechona wiira anowoona akhalhe ohoona.” 40Amafarisayo akina yaari vavawo ni uyo nkayeewa yayo malhove ayo, nkayankoha, “Chani, nneera wiira ni hii nirii ohoona chiicho?” 41Yesu nkaakhulha, “Mwakaari ohoona, khamwakhalha ni milhatu cho utteka, nansho nneepanga wiira ‘Hiyaano ninowoona,’ ni iyo phi nooniha wiira bado nhowonya.”

10

Nlhikaaniho no Nshunga o khondoro

1Yesu nkeera, “Ikekheene kinouhimeriani, ntu hinokelha wo uvira vanlhakoni ihilhi yo ikhondoro, apephenyaka ni uwelha wo iphiro ikina, yoyo ntu owiiya ni o uvara makhuche. 2Nansho nokelha wo uvira vanlhakoni, yoyo phi nshunga o ikhondoro. 3Nolhitelhelha ihilhi nonhulhelha nchelhe ni ikhondoro chinowiiwa nlhove nawe. Nowoopa nthuri wiihana ikhondoro chawe kila imoka wo nchina naya, ni uholhelha vathe. 4Chamalhaka ukhuma vathe, nooholhelha uholho, ni ikhondoro chinonttwara, ukhalhawaya chihonchuwelha nshunga aya. 5Ikhondoro khachinooria unttwara ntu hiri mwanene, chinonttawa ukhalhawaya khachichuwenlhe nthuri wawe.”

6Yesu ahaahimeria nenno nlhikaaniho nno, nansho ayo khayachuwenlhe maana aya.

Yesu Nshunga Orera Nrima

7Yesu nkeera tho, “Ikekheene kinouhimeriani, Miyaano phi nlhako wo ikhondoro. 8Akina ayo, onkhaye aawilhe kihinaya mii, phi owiiya ni owaakha, ni ikhondoro khacheewelhenlhe. 9Miyaano phi nlhako. Ntu nokelha wo uvirelha uwannyaka nowoopolhiya, nookelha ni ukhuma, ni upatta malhiho. 10Attu owiiya anowa wo nrima wo wiiya, wiiva ni utanganya. Miyaano kiwilhe wiira mwaatti mpatte ukhalha ni ukumi, ukumi wo utimira.

11“Miyaano phi nshunga orera nrima, nokumiha ukumi awe wo nlhatu no wiinanelha ikhondoro chawe. 12Namitheko o ulhiviya, hirii nshunga, ni ikhondoro chihikhalhaka chawawe, vanoona awe mwiichi uwaaka, noohiya ikhondoro ni uttawa, mwiichi nkawaavara ikhondoro ni umwarushacha. 13Yoyo noottawa wo uhilhoha ittu, ukhalhawaya uyo rii namitheko o ulhiviya tu. 14Miyaano phi nshunga orera nrima. Kinowaachuwelha arii awaka, ni ayo arii awaka anookichuwelha miyaano, 15thoko Athithi vanokichuwelha aya, ni mii chinaachuwelhaka Athithi. Miyaano kinookumiha ukumi aka wo nlhatu naya. 16Chihawo tho ikhondoro chikina chawaka chihiri nhiilhini mu. Kihothananiya uwiiha ni chiyo, ni chiyo chinowiiwa nlhove naka, ni ukhalha mphingo mmoka ni nshunga mmoka.

17“Athithi anokittuna ukhalhawaya kinookumiha ukumi aka wiira kiwe kaapochera tho. 18Khaawo ntu o ukithurulha ukumi aka, miyaano kinokumiha wo uttuna waka kimwanene. Kihanaa ikuru yo ukumiha ni yo ukusha tho. Chiichammo phi malheheriyo kirumme aya Athithi kipange.”

19Uhiiwanana nkawaakhumelhelha tho munlhokoni mwa Ayahudi wo nlhatu no yayo malhove ayo. 20Attu enchi yaari yiiraka, “Ri ni nshoka no unanara. Ri ni ihalhahalha! Ye ishiyani umwiiwelhelha?”

21Nansho attu akina nkayeera, “Ntu o nshoka no unanara khanooria wulhumacha malhove thoko alha! Nshoka ninooria chani uttukulha miitho a attu ohona?”

Yesu nookhotiya ni Ayahudi

22Yayo mahuku ayo waari nlhaalha wo uririya, ni nihuku no wuupuwelha uttukuriya Inupa ya Nlhuku naari nittapelhelhiyaka Uyerusalemu. 23Yesu aari eetakachaka u Inupa ya Nlhuku vaari nipirothi ni Naselemani. 24Ayahudi nkayanrukureria ni unkoha, “Nnohalha unihiya nichukulhaka mpaka yaakhani? Nkanihimerieni ikeekhene, chani inyuva phi Kuristo Moopolhi?”

25Yesu nkaakhulha, “Kihoohimeriani, nansho khannorumelhelha. Mitheko chinopanga aka miyaano wo nchina na Athumwanaka phi nokihimiechesha, 26nansho mwaattiva khannorumelhelha, ukhalhawaya mwaattiva kanhena ikhondoro chaka. 27Ikhondoro chaka chinowiiwa nlhove naka, ni mii kinochuwelhacha, ni chiyo chinokittwara. 28Miyaano kinowaavaha attu ukumi wo mahuku o uhimalha, ni ayo khanokhwa tho. Khaawo ntu nooria ukithurulha mmathathani mwaka. 29Athumwanaka akivanhe chechiyo phi olhupalhe waapwaha onkhaye, khaawo nooria waathurulha Athithi mmathathani mwaya. 30Athithi ni Miyaano niri amokaaru.”

31Ayahudi nkayaalhokotta malhuku tho wiira amwaate. 32Yesu nkeera, “Kihopanga ntheko mwinchi kivahiye aka na Athithi mwoonaka, phi ntheko waani etu wo chechiyo unoopangani nkaate ni malhuku?” 33Ayahudi nkayaamwaakhulha, “Khaninowaatani malhuku wo nlhatu no mitheko choombone, nansho wo nlhatu no unlhava Nlhuku! Ukhalhawaya nneepanga Nlhuku, uno nnari ntu thoko hii.” 34Yesu nkaakhulha, “Chani, kilhepiye nhina Malhehero inyu wiira Nlhuku heera, ‘Miyaano kihohimia, mwaattiva milhuku?’ 35Nihochuwelha wiira chinohimiya ni Malhove Matakatifu chiri che ikeekhene mahuku onkhaye, Nlhuku eehanaka yayo attu ayo milhuku, attu arwehelhiye nttenga awe.

36“Thoko chiri aka mii, Athithi ahokithanlha ni ukiruma velhaponi. Veeshiyani etu, nneera wiira kihonlhava Nlhuku wo wiipanga Mwaana a Nlhuku? 37Nhikirumelhelheke etu, yakhalhaka wiira khakinopanga mitheko chilheheriyaka ni Athumwanaka. 38Nansho yakhalhaka kinoopanga, ata mwaahikirumelhelheke, mena etu nrumelhelheke mitheko chiyo, wo uchuwelha wiira Athithi anookhalha nhina mwaka, ni mii kinookhalha nhina mwa Athithi.” 39Nkayaamwiithelha wiira ammare tho Yesu, nansho nkaakulhupuwa mmathathani mwaya.

40Yesu nkaahokolhia tho ukhopelhelhe mwoolhoko wo Yorodani, vakittu Nayohana vaari aya aabatiizaka attu, nkaakhalha wowo. 41Attu enchi nkayanrwelha nkayeera, “Nayohana khayaapannge yo ushangiha iriyoothe. Nansho yoolhumanche aya Nayohana amwaachaka ulha ntu ulha onkhaye aari e ikeekhene.” 42Ni attu enchi vavawo nkayanrumelhelha Yesu.

11

Nookhwa a Nalazaro

1Ntu mmoka eehaniya Lazaro, nnenchi o Bethaniya, aari nreta. Ubethaniya waari ittoko yaakhalha aya Amariamu ni arokoraya Namatha. 2Amariamu phi alhe yaahikilhe makhura o unukhelha Athithi mmietoni ni waapoholha ni ikharari chaya. Lazaro, mwanhima aya yayo phi ari nreta. 3Paahi yayo manyarokorawe ayo nkayaarweha nttenga wa Yesu, “Thithi, ampwana inyu nnaattuna inyu areta.”

4Yesu eeweke chiicho, nkeera, “Yoyo ureta uyo khunommwiiha nookhwa, nansho wo nlhatu no unthimicha Nlhuku. Anowereiya ikhalhe phi iphiro yo uthimichiya Mwaana a Nlhuku.”

5Yesu ahaattuna Namatha, Amariamu arokoraya ni Nalazaro. 6Veewilhe awe nttenga wiira Nalazaro areta, nkaalhokelha vavawo vaari awe vawo wo mahuku melhi tho. 7Yamalheke nkeerelha owiittucha awe, “Nirweeke nihokolhieke tho Uyudea!”

8Owiittucha nkayaamwaakhulha, “Owiittuchiha, mahuku vakani tu ahovira toka Ayahudi vaathanana aya uwaatani malhuku ni uwiivani, ni inyu nnothanana urwaa wowo tho?”

9Yesu nkaakhulha, “Isaa cho uthana khachirii khumi ni pilhi? Paahi etu, ntu neeta uthana khanokwakwathuwa, ukhalhawaya nomwalheelhiya ni nthuko wo ilhapo. 10Nansho ntu eetaka uhiyu nookwakwathuwa, ukhalhawaya khuuwo nthuko velhaponi.” 11Yesu nkoolhumacha yayo malhove ayo, ni umalhiha eeraka, “Ampwana ihu Nalazaro ahorupa, nansho Miyaano kinokelha waawusha.” 12Owiittucha awe nkayaamwiirelha, “Thithi, akhalhaka ahowiiraka urupa, paahi anolhama.” 13Owiittucha yaanyihera wiira ahowiiraka urupa nkhoveni, nansho Yesu aari ahimiaka wiira Nalazaro ahokhwa. 14Yesu nkaahimeria wo uhavitha, “Nalazaro ahokhwa, 15nansho kinootelhiya wo nlhatu ninyu wiira khakaariwo wowo, wiira nrumelhelhe. Paahi etu nngwee nirweeke uwannyaya uwo.”

16Natomaso (eehaniya Nivata) nkayeerelha owiittucha ashikhunanaya wiira, “Nirweeke etu ni hii vamoka ni Owiittuchiha ihu, yakhalhaka ukhwa naakhwaneke vamoka!”

Yesu nihihimusho ni ukumi

17Yesu vaaphiilhe awe wowo, nkaaphwanya Nalazaro anamanlhe uvithiya nnihiyeni mahuku macheshe avinre. 18Ittoko yo Ubethaniya khayaari utayi ni Uyerusalemu, nkwaha wo umalhaka imaili taaru, 19ni Ayahudi enchi yaari anawiilhe u Namatha ni Amariamu uunyikalhachani nookhwa a nhima aya.

20Namatha veewilhe aya wiira Yesu aari awaaka, nkayaarwa uumwikamelhani, nansho Amariamu ahalhaka nnupani. 21Namatha nkayaamwiirelha Yesu, “Thithi, mwakaari vaa, nhima aka kaakhwa! 22Nansho kihochuwelha wiira hata vano iriyoothe inottuna inyu unlhepelha Nlhuku, nouvahani.”

23Yesu nkeera, “Mwanhima inyu noohihimmwa.”

24Namatha nkayaakhulha, “Kihochuwelha wiira anoohihimmwa nihuku no uhihimushiya attu, nihuku no umalhelha.”

25Yesu nkeerelha, “Miyaano phi nihihimusho ni ukumi. Anokirumelhelha mii anokhalha akumi, anakhwaaka, 26ni kila ntu ri nkumi nokirumelhelha, khanokhwa ngu nnokhalha nkumi mahuku o uhimalha. Chani, nnoorumelhelha yayo?”

27Namatha nkayaakhulha, “Eiyo Thithi! Miyaano kinoorumelhelha wiira inyuva phi Kuristo, Mwaana a Nlhuku, nowa velhaponi.”

Yesu noomoriha miithori

28Namatha yamalheke wulhumacha yayo, nkayaarwaa weehanani Amariamu, arokoraya, untemerani, nkayeera, “Owiittuchiha ahowa vaa, anowihanani.” 29Ni ayo yeeweke chiicho, nkayonkwa phiyaru, nkayaamwiikamelha Yesu. 30Yesu aari hinaphiya vawani, nansho aari bado wowulhe Namatha waamwiikamenlhe aya. 31Paahi etu Ayahudi yaakhanlhe mpaani yaavahaka nrima Amariamu, voonne aya yunkwaka ni ukhuma vathe wo uhipicha, nkayaattwara. Yaanyihera wiira anokelha unihiyeni uwunlhani.

32Paahi Amariamu vaaphilhe aya vaari awe Yesu ni umwoona, ahokhoroma, nkayeera, “Thithi, thoko mwakaari vaa, nhima aka kaakhwa!” 33Yesu ooneke Amariamu yunlhaka, ni Ayahudi yaawilhe vamoka ni ayo yunlhaka, nkaakelhiya ikiriri ni ihuzuni munrimani. 34Yamalheke nkaakoha, “Mwaavinthe vayi?”

Nkayaamwakhulha, “Thithi mmweeke mwoona.”

35Yesu nkaamoriha miithori. 36Paahi Ayahudi nkayeera, “Mwooneke chinre awe wo unttuna!”

37Nansho attu akina aya nkayeera, “Ahaattukulha miitho attu ohoona, ngati? Chani khoonrie waachiichiha Nalazaro ahikhwe?”

Nalazaro anohihimushiya

38Yesu aari onlhaka munrimani, nkaarwa unihiyeni, nihiye naari iphaa, ninakhuneelhiye nlhuku nulhupalhe vanlhakoni. 39Yesu nkeera, “Nithamihiye nlhuku nno!”

Namatha, akhwelhiye ni mwanrokoraya Lazaro ayo, nkayeera, “Thithi, vanoonukha. Mahuku macheshe vano toka vavithiye aya!”

40Yesu nkeerelha, “Chani, khakoohimenrieni wiira mwarumelhelhaka nnowoona nthimicho wa Nlhuku?” 41Nkayaathamiha nlhuku nne. Yesu nkaaweha nchulhu wiirimu, nkeera, “Kihopochera Thithi, ukhalhawaya inyuva nnookiwelhelha. 42Kihochuwelha wiira nnookiiwelhelha mahuku onkhaye, nansho kinoolhumacha yayo wo nlhatu na alha attu arii vaa alha, wiira arumelhelhe, wiira inyuva phi kirumme.” 43Yesu amalhiheke wulhumacha yayo, nkeehana wo nlhove nulhupalhe eeraka, “Nalazaro! Nkhume vathe!” 44Nalazaro nkayaakhuma vathe, uno anattukiye isaanda mmietoni ni mmiononi, wiitho unakhuneelhiye. Yesu nkeera, “Mwaathaphulheke, mwaahiyeke arweeke.”

Miruku cho umwiiva Yesu

(Mat 26:1-5; Mako 14:1-2; Luk 22:1-2)

45Paahi Ayahudi enchi yawaachilhe wa Amariamu yooneke cheechiyo chaapannge awe Yesu, nkayanrumelhelha. 46Nansho akina aya nkayaarwaa wa Amafarisayo uwaahimeriani mwaha waapannge awe Yesu. 47Wo chiichammo etu opochera ishaani olhupalhe ni Amafarisayo nkayaapanga ntemera wo Ibaraza yuulhupalhe, nkayeera, “Niireke chanii? Mwooneke chineera awe wo upanga cho ushangiha!48Nanhiyaka, kila ntu nonrumelhelha, ni aholhelhi o Urumi anoowa uphomolha Inupa ya Nlhuku ni ukusha ilhapo ihu!”

49Amoka aya, yeehaniya Nakayafa, yaari opochera ishaani olhupalhe yeyo iyaakha iyo, nkeerelhacha, “Mwaattiva khannochuwelha ittu! 50Chani, khannoona wiira nambaya ntu mmoka akhwe wo nlhatu ni attu, ilhapo yonkhaye ihirimeelhihiye?” 51Yayo khayoolhumanche chiicho wo uttuna waya anene, nansho ukhalhawaya yaari opochera ishaani olhupalhe yeyo iyaakha iyo, yaholhohera wiira Yesu nookhwa wo nlhatu no ilhapo aya, 52mena kuhena wo nlhatu na Ayahudi vekha, nansho wo waawiha vamoka ashaana a Nlhuku amwareelhe velhaponi.

53Ukhuma nenno nihuku nno etu, aholhelhi Ayahudi yahopanga miruku cho uthanana umwiiva Yesu. 54Wo chiichammo etu Yesu kheente tho voonene munlhokoni mwa Ayahudi, nansho nkaathama vavawo nkaarwa waatamenrie uthako, iwani ineehaniya Efuraimu. Nkaakhalha wowo vamoka ni owiittucha awe.

55Nihuku na Ayahudi no Pasaka naari ninaatamenrie, ni attu enchi yahorwaa Uyerusalemu wiira ehapihe nihinaaya nihuku nno. 56Attu nkayaahalha amwaaviaka Yesu, ni ayo vaathothokanne aya vamoka nnupani Inupa ya Nlhuku, nkayaakohanacha ashineneru, “Ninoona chani mwaatti? Inowooria wiira khanowa usikuukuni, ama noowa?” 57Opochera ishaani olhupalhe ni Amafarisayo nkayaalhehera attu wiira ntu chuwenlhe vakittu vari awe Yesu arwee aahimiachere ni ayo yammare.

12

Yesu noohikiya makhura Ubethaniya

(Mat 26:6-13; Mako 14:3-9)

1Mahuku sita nihinaaya nihuku no Pasaka, Yesu ahorwaa Ubethaniya uwannyaya Nalazaro aahihimushiye ni Yesu ukhuma nnookhwani. 2Wowo ahoterekelhiya yolhia yo uchechilho, yaaterekhiye ni Namatha, Nalazaro ni ayo ahokhalha vamezani vamoka ni Yesu. 3Paahi etu Amariamu nkayaawia ntikha ilita yo makhura o unukhelha chinene o uhithakanihiya aathumihiya wo nchurukhu mwinchi, nkayanhika makhura Yesu mmietoni ni umpoholha wo ikharari chaya. Nihiriri nkanaachara mpaani mwonkhaye. 4Yuda Isikariote, owiittucha mmoka aya khumi ni elhi, nohalha unthumiha Yesu, nkeera, 5“Wo nlhatu waani etu alha makhura alha uhithumihiya wo nchurukhu idinari imia taaru, ni uvahiya amashikini?” 6olhumanche chiicho, kuhena wiira anaachukulhelha amashikini, nansho ukhalhawaya aari ntu owiiya. Eiyaka munrupani mwo ushungelha nchurukhu weetana awe.

7Nansho Yesu nkeera, “Nhaahuvihe amanyi alha! Mwaahiyeke akeesheke tayari wo nihuku naka no uvithiya. 8Amashikini nnowaakhalhana mahuku onkhaye, nansho khannokhalha ni mii wo mahuku onkhaye.”

Miruku cho weeva Nalazaro

9Attu enchi munlhokoni mwa Ayahudi nkayeewa wiira Yesu rii Ubethaniya, paahi etu, nkayaarwaa wowo, kuhiwe nansho wo nlhatu noomwona Yesu, nansho woona Nalazaro yaahihimushiye ni Yesu ukhuma nnookhwani. 10Opochera ishaani olhupalhe nkayaapanga miruku cho weeva Nalazaro, 11ukhalhawaya wo nlhatu naya Ayahudi enchi yahohiya weewelhelha, nkayanrumelhelha Yesu.

Yesu noopocheriya Uyerusalemu wo nkhito

(Mat 21:1-11; Mako 11:1-11; Luk 19:28-40)

12Waashelhe waya, milhoko chinchi cha attu chaawilhe usikuukuni chaheewa wiira Yesu aari mphironi uwa Uyerusalemu. 13Paahi etu, nkayakushacha maritta o mitende, nkayaarwaa umwiikamelhani, akhuwelhaka eeraka,

“Atotopelhiye Nlhuku! Athimichiye uyo nowa wo nchina na Athithi.

Athimichiye Amwene o Uisraeli.”

14Yesu nkaawiiheriya mwaaphuta mmoka, nkaawelha vachulhu vawe thoko chinohimiya aya ni Malhove Matakatifu,

15“Nhoove iwani yo Sayuni!

Mummweheke, Mwene inyu noowa,

nammwenlhe mwaaphuta!”

16Owiittucha awe yaari ahichuwelhaka yoyo mwaha uyo, nansho Yesu amalheke uthimichiya, phi opuwenlhe aya wiira Malhove Matakatifu yaholhepiya, amwaachaka wiira attu yahompangelha yayo.

17Attu yaari vamoka ni Yesu nihuku yeehanne awe Nalazaro ukhuma nnihiyeni, aahihimushaka ukhuma nnookhwani, yahonhimiechesha. 18Nenno etu phi nlhatu no wiikamelhiya ni nlhoko mwinchi wa attu, ukhalhawaya yaheewa wiira Yesu ahopanga yeyo yo ushangiha iyo. 19Paahi, Amafarisayo nkayeerelhana, “Nnowoona vano? Khaninooria upanga ittu iriyoothe! Mmweheke, ilhapo yonkhaye inonttwara!”

Ayunani akina anothanana umwoona Yesu

20Ahokhalha Ayunani mumphingoni mwa attu yaarwelhe Uyerusalemu uuthimichani nihuku no Pasaka nno. 21Nkayarwaa u Nafilipo, anenchi o Ubethsaida yo Galilaya, ni wiira, “Pwiiya, ninothanana umwoona Yesu.” 22Nafilipo nkayaarwaa, nkayeerelha Naandorea, ni ayo oyelhi nkayaarwaa unhimeriani Yesu. 23Yesu nkeera, “Isaa yo uthimichiya Mwaana a Ntu ihophiya! 24Ikekheene kinouhimeriani, imbeyu yo marupi inohalha imbeyuru yaahimoreke vattayani ni ukhwa. Yakhwaaka, phi noyara aya marupi menchi. 25Attu anottuna ukumi aya anoopoteriha, anovenga makhalhelho o ukumi wo velhaponi va, anoshungerera wo nlhatu wo ukumi wo mahuku o uhimalha. 26Ntu nothanana ukikaviha ntheko, hothananiya ukittwara, ikhalhe wiira variyoothe variaka miyaano ni akarumiya aka anottuna ukhalha vavawo. Ntu nokikaviha, Athumwanaka anonvaha nthimicho.

Yesu noomulhumachera nookhwa awe

27“Vano nnepa aka unoohuperia, ni mii kuulhumachekeni etu? Chani kiire, ‘Thithi, nkoopolhe ilha ikatema ilha ihikiphiyelhe?’ Nansho phi nlhatu wo uwa waka, wiira kivire ilha ikatema yo uweria ilha. 28Thithi, nthimicheke vano nchina ninyu.” Vavawo nlhove nkaneewaniaa ukhuma wiirimu, “Kihothimicha, ni vavawo kinoothimicha tho.”

29Attu yaari aneemenlhe vavawo yaheewa nenno nlhove nno, ni attu akina aya nkaanyihera ithari nansho akina aya nkayolhumacha, “Nnepa wo wiirimu uholhumacha umuulhumana!” 30Nansho Yesu nkeerelha, “Nenno nlhove nno khaniiwanelhe wo nlhatu aka miyaano, ila wo nlhatu ninyu. 31Vanova phi ikatema yo uhukumulhiya ilhapo, vanova Nakare nholhelhi o ilhapo ilha noopikhulhiya. 32Ni mii kennulhiyaka vachulhu ilhapo kinommwiiha kila ntu uwannyaka.” 33Wo wulhumacha chiicho ahooniha naakhweke nookhwa ani.

34Paahi yoyo nlhoko uyo nkawaamwaakhulha, “Hiyaano ninoohimeriya ni Malhehero ihu wiira Kuristo khaawa aakhwa nookhalha nkumi mahuku o uhimalha. Nnooria chani etu wiira, Mwaana a Ntu nowiinulhiya? Yoyo Mwaana a Ntu uyo phi mpani?” 35Yesu nkaakhulha, “Nthuko bado urii ni inyu wo mahuku vakani. Mweeteke nnari ni yoyo nthuko uyo ipiphi ihuupatteni, ukhalhawaya aneeta mpiiphini khanochuwelha unokelha aya. 36Paahi etu, ikatema nnari ni yoyo nthuko uyo nrumelhelheke nkhalhe attu o nthuko.”

Amalheke wulhumacha yayo malhove ayo, Yesu nkaarwa vaari utayi ni ayo.

Uhikhalha ni nrima wa attu

37Anakhalhaka Yesu ahopangacha cho ushangiha chonkhaye chiyo yoonaka, khayaanrumelhenlhe. 38Chiichammo etu malhove yoolhumanche aya anamilhohi ashinna Isaya nkayatimira,

“Thithi, apani arumelhenlhe nttenga ihu?

Ni ikuru ya Athithi ichuwaneelhe wa apani?”

39Chiicho khayoonrie urumelhelha, ukhalhawaya ashinna Isaya yahoolhumacha tho wiira,

40“Nlhuku hotiyelhelha miitho aya ahoone,

hophupuwalhiha mirima chaya,

ahoone wo miitho aya,

ahichuwelhe wo irusho chaya,

mena ahikirukunuwelhe, aneera Athithi,

wiira kaalhamihe.”

41Ashinna Isaya yoolhumanche yayo malhove ayo ukhalhawaya yahoona nthimicho wa Yesu, nkayaahimiacha mwaha wawe.

42Hata chiicho, aholhelhi enchi Ayahudi yahonrumelhelha Yesu. Nansho wo nlhatu ni Amafarisayo, khayolhumanche mwaha wo unrumelhenlha Yesu voonene, yaari yoovaka wiira anowoomolhiya nnupani mwo unlhapelha Nlhuku. 43Yaathanana uthimichiya ni attu kuhiwe utotopelhiya ni Nlhuku.

Nlhove na Yesu ninowaahukumulha attu

44Yamalhekeru Yesu nkaawelhiha nlhove nkaahimia wiira, “Ntu nokirumelhelha, khanokirumelhelha mii tu, ila nowaarumelhelha ni ayo akirumme. 45Attu anokoona miyaano anoowona akirumme. 46Miyaano kiwiilhe velhaponi kikhalhe nthuko, attu onkhaye anokirumelhelha ahihalhe mwiipiphini. 47Ntu neewa malhove aka nansho wo uhivarelhelha, miyaano khakinonhukumulha, ukhalhawaya khakiwilhe uhukumulhani ilhapo nansho woopolhani attu o velhaponi. 48Attu ahinovarelhelha malhove aka ahana ntu mmoka owahukumulha. Nlhove nuulhumachilhe aka phinottuna waahukumulha nihuku no umalhelha! 49Miyaano khakuulhumanche wo ikuru aka kimwanene, Athithi akilhehenre malheheriyo ayo phi kivanhe yo wulhumacha. 50Ni mii kinoochuwelha wiira malhehero aya anoowiha ukumi wo uhimalha. Paahi etu, miyaano kinohimiacha Athithi akilheehenre aya.”

13

Yesu nowaakhuchiha owiittucha awe mieto

1Nihuku nimoka Pasaka hinaphiya, Yesu ahochuwelha wiira isaa awe yo uthama velhaponi ni urwaa wa Athithi ihophiya. Ahaattuna chinene attu awe arii velhaponi, waattuna uhimmalha!

2Paahi Yesu ni owiittucha awe yaari anakhanlhe ulhia yolhia yo uchechilho. Nakare ahomalha unkelha Yuda mwaana a Nasimoni Isikariote, ni ummaha nrima wo unthumiha Yesu. 3Yesu ahochuwelha wiira Athithi yahonvaha chittu chonkhaye mmathathani mwawe. Ni wiira aakhumme wa Nlhuku, ni vano nohokolhia wa Nlhuku. 4Paahi ahothama vamezani nkeesha vathotho mwiinjiro awe, nkaakusha nchako nkeettuka nnyununi. 5Yamalheke nkaahelha maashi munkhatoni, nkaachokholha waakhuchiha owiittucha awe mieto ni upoholha wo nchako weettunke awe. 6Paahi nkaaphiyelha Nasimoni Peturo, nansho Napeturo nkayeera, “Thithi, inyuva nkikhuchihe mii mieto chaka?”

7Yesu nkaakhulha, “Khannochuwelha vano ittu kinopanga aka nansho nnochuwelha kaanyuma.”

8Napeturo nkayamwiirelha Yesu, “Inyuva khannokikhuchiha mieto mahuku onkhaye, ngu!” Yesu nkaakhulha,

“Kaahukuchihekeni mieto chinyu khannokhalha owiittucha aka.”

9Nasimoni Peturo nkayaakhulha, “Thithi, nkikuchiheke, kuhiwena mietoru, nansho ni miono chaka ni muru ni uyo.”

10Yesu nkeerelha, “Ntu rampe khanothananiya ukhucha yaahikhalheke mieto, ukhalhawaya homalha iruttu awe yonkhaye ihorera. Mwaattiva nhohapihiya, nansho kanhiwe onkhaye.” 11Yesu ahonchuwelha ntu nottuna unthumiha, phi nlhatu no wiira, “Mwaattiva nhohapihiya, nansho kanhiwe onkhaye nri orera.”

12Amalheke waakhuchiha mieto ni uwara tho mwiinjiro awe, ahokhalha vamezani, nkeerelha, “Chani, nhochuwelha yayo kuupangenlheakani ayo? 13Mwaattiva nnokiihana Owiittuchiha ni Athithi, vavawo nhoolhumacha rata, ukhalhawaya phi mii. 14Paahi yakhalhaka miyaano kirii Athithi ni Owiittuchiha inyu kihookhuchihani mwaattiva mieto, ni mwaattiva chiicho nkhuchihaneke mieto mwaashineneru. 15Kihoovahani malhikaaniho, ni inyu mpangelhaneke chiicho thoko chupangenlheakani. 16Kinouhimeriani wo ikekhiaye wiira, ipotta kirina ikuru yo umpwaha mwanene ntheko awe, mena akarumiya khanokhalha ni ikuru yulhupalhe waapwaha naaruma. 17Paahi etu, yakhalhaka nnoochuwelha yayo, mwapangaka nnoopuha.

18“Alha kinolhumachaka alha khaanowaachani mwaattiva onkhaye. Miyaano kinowaachuwelha alhe kaathanlhalhe aka. Nansho ihophwanelhiya utimire wo Malhove Matakatifu aneera, ‘Ulhe lhilhie yolhia aka hokirukunuwelha kimwanene.’ 19Miyaano kinouhimeriani ihinaya ukhumelhelha, vanottuna aya ukhumelhelha vawo mmwe mwaarumelhelha wiira ‘Miyaano Phi Yoyo.’ 20Ikekhiaye kinouhimeriani, nompochera ntu kinonruma aka nokipochera mii, ni ntu nokipochera mii, naapochera akirumilhe.”

Yesu noolhohera wiira noothumihiya

(Mat 26:20-25; Mako 14:17-21; Luk 22:21-23)

21Yesu amalheke wulhumacha, ahokelhiya ihuzuni chinene munrimani, nkeera wo uhivitha, “We ikekhiaye kinohimiechesha wiira mmoka inyu nookithumiha!” 22Owiittucha nkayawehana ashineneru, ashangaka chinene wo uhichuwelha wiira nohimiani. 23Owiittucha mmoka, aattuniya ni Yesu chinene, ahokhalha wo umwaatameria Yesu. 24Nasimoni Peturo nkayanthoonyera ni umwiirelha, “Mwaakoheke anaacha apani?” 25Owiittucha uyo nkaachushera ni umwaatameria chinene Yesu, nkankoha, “Thithi, phi apani?” 26Yesu nkaakhulha, “Ntu kinohalha aka ummaha nkatte kipamphe aka nnyiponi, phi yoyo.” Paahi, nkaakusha ikipande yo nkatte, nkaapapha nnyiponi, nkammaha Yuda mwaamwana a Nasimoni Isikariote. 27Yuda Isikariote amalheke upochera yeyo ikipande iyo, Nakare nkaakelha. Paahi Yesu nkaamwirelha, “Inothanana inyu upanga iyo pangakani wo uhipicha!” 28Nansho khaawo anakhalhaka ntu mmoka aya aakhanlhe va yolhiani aachuwenlhe wo nlhatu waani eerelhiya chiicho. 29Ukhalhawaya Yuda aari ntu o ushunga nrupa wo nchurukhu, owiittucha akina nkayaanyihera wiira Yesu aari anrumaka arwee athume chaathananiya wo nihuku no Pasaka, ama wiira arwee aavahe amashikini. 30Paahi Yuda amalheke ukusha ikipande yo nkatte ilhe, nkaakhuma vathe wo uhipicha. Yeyo yaari uhiyu.

Malhehero o naanano

31Yuda athameke, Yesu nkeera, “Vano Mwaana a Ntu hothimichiya, ni uyo Nlhuku hothimichiya nhina mwawe. 32Thoko nthimicho wa Nlhuku chipatakulhiye aya nhina Mwaana a Ntu, ni uyo Nlhuku nowooniha nthimicho wo Mwaana a Ntu nhina mwawe mwanene, ni upanga chiicho wo uhipicha.

33“Achishaana aka, khakinaya kirii ni inyu wo ikatema vakani tu. Nnookaavia, nansho vano kinouhimeriani alhe yaahimenrie aka aholhelhi Ayahudi, ‘Unokelha aka mii, mwaattiva khannooria urwaa!’ 34Kinouvahani malhehero o naanano, nttunaneke mwaashineneru, nttunaneke thoko chuuttunne akani mwaattiva. 35Mwattunanaka mwaashineneru, attu onkhaye anoochuwelha wiira mwaattiva phi owiittucha aka.”

Yesu noolhohera wiira Napeturo anonkhota

(Mat 26:31-35; Mako 14:27-31; Luk 22:31-34)

36Nasimoni Peturo nkayaakoha, “Thithi nnokelha vayi?”

Yesu nkaakhulha, “Unokelha aka khannooria ukittwara vano, nansho nnookittwara kaanyuma.”

37Napeturo nkayaamwirelha, “Thithi, nlhatu waani kihoorie uuttwarani vanova? Kirii tayari ukumiha ukumi aka wo nlhatu winyu!”

38Yesu nkaakhulha, “Chani nrii tayari ukumiha ukumi inyu wo nlhatu waka? Ikekhiaye kinouhimeriani wiira, nthupi uhinaya wiipa nnowa mwaakikhota vararu mwiiraka khankichuwenlhe mii.”

14

Yesu phi iphiro yo ukelha wa Athithi

1Yesu nkeerelha, “Nhichukulhe munrimani mwinyu. Munrumelhelheke Nlhuku, nkirumelhelheke ni mii. 2Uwani wa Athumwanaka mapuro ari menchi, ihikaari chiicho, kanouhimeriani. Vano mii kinokelha ukoroshelhani nipuro. 3Karwaaka ni ukoroshelhani nipuro, kinoohokolhia uwa ukushani uwannyaka, ni inyu nkhalhe variaka miyaano. 4Ni inyu nhochuwelha iphiro yo urwaa wowo unokelha aka uwo.” 5Natomaso nkayankoha, “Thithi, khaninchuwelha unokelha inyu, ninohalha uchuwelha chani etu, yeyo iphiro iyo?” 6Yesu nkaakhulha, “Miyaano phi iphiro, ikeekhene ni ukumi. Khaawo ntu nooria urwaa wa Athithi aahivireke uwannyaka. 7Yakhalhaka nhokichuwelha miyaano, nnowaachuwelha ni Athumwanaka chiicho. Ni toka vano, nnowaachuwelha, tho nhomalha woona.”

8Nafilipo nkayaamwiirelha, “Thithi, nnooniheke Athithi, ni hii inonithosha.” 9Yesu nkeerelha, “Kihokhalha ni inyu mahuku onkhaye alha, ni inyu Nafilipo bado khannakichuwelha? Akoonne mii ahoona Athithi. Nnooria chani etu wiira, ‘Nnoonihe Athithi?’ 10Chani Nafilipo khannorumelhelha wiira miyaano kinokhalha nhina Athithi, ni ayo Athithi anokhalha nhina mwaka? Akinoolhumacha malhove wo ikuru aka, Athithi arii nhina mwaka phi nopanga mitheko chaya. 11Nhothananiya ukirumelhelha vaneera aka wiira miyaano kinokhalha nhina Athithi ni ayo Athithi anokhalha nhina mwaka. Ama etu, nrumelhelheke wo nlhatu no mitheko chinopanga aka. 12Ikekhiaye kinouhimeriani, anokirumelhelha mii anoopanga mitheko chinopanga aka miyaano, eiyo, anoopanga ata moolhupalhe chinene, ukhalhawaya kinokelha wa Athithi. 13Ittu iriyoothe inottuna inyu ulhepelha wo nchina naka kinoopanga, wiira nthimicho wa Athithi wooniye nhina mwawe Mwaana a Ntu. 14Mwakilhepelhaka ittu iriyoothe wo nchina naka, kinouvahani.

Yesu aheera noonivaha Iphumu ya Nlhuku

15“Mwakittunaka, nnoovara malhehero aka. 16Kinowaalhepelha Athithi wiira ammwiihe Okaviha nkina, nohalha ukhalha ni inyu mwaattiva wo mahuku o uhimalha. 17Yoyo phi Iphumu ya Nlhuku nohalha upatakulha ikeekhene ya Nlhuku. Attu o velhaponi khanowa ampochera ukhalhawaya khanowa aamwoona, mena unchuwelha. Nansho mwaattiva nnowa mwanchuwelha ukhalhawaya noowa aakhalha nhina mwinyu.

18“Khakinoohiyani mwaattiva thoko ashaana ohiiya, kinoohokolhia tho uwaninyu. 19Ihohalha vakani attu o velhaponi khanowa yaakona tho. Nansho mwaattiva nnookona, ukhalhawaya miyaano kinkumi, ni inyuva chiicho nnookhalha akumi. 20Nenno nihuku nno vanohalha aya waaya nnoowa mwaachuwelha wiira miyaano kiri nhina mwa Athithi, ni inyuva nrii nhina mwaka, thoko ni mii kiriaka nhina mwinyu.

21“Ntu nopochera malhehero aka ni uvara, yoyo phi nokittuna. Ntu nokittuna miyaano noottuniya ni Athumwanaka, ni mii kinowaattuna ni wiichoniha uwannyaya.”

22Nayuda, kahiwe Isikariote ulhe, nkayaamwiirelha, “Thithi, vanoorieke chani inyuva wiichooniha uwanihu hii, kuhiwe wa attu o velhaponi?”

23Yesu nkaakhulha, “Ntu akittunaka, noovarelhelha malhove aka. Athumwanaka anonttuna, ni hii ninoowa neesha nipuro uwannyawe. 24Ntu hinokittuna khanovarelhelha malhove aka. Nlhove niiwilhe inyu nno kanihiwe nawaka, nansho na Athithi akirumme.

25“Kihoohimeriani ulha mwaha ulha vano, kinari vamoka ni inyu. 26Okaviha, Iphumu ya Nlhuku, nottuna urumiya ni Athithi wo nchina naka uyo, noowittuchihani kila ittu ni uwupushani chittu chonkhaye chuuhimenrieakani.

27“Mpuha phi nouhiyeraakani, kinouvahani mpuha aka. Akinoovahani thoko attu o velhaponi chineera aya. Nhikhelhiye nipampa munrimani, mena nhoove. 28Nheewa kuuhimeriakani, ‘Kinoorwaa, nansho kinoohokolhia tho uwaninyu.’ Yakaari mwahokittuna, mwanteelhiya woona wiira kinokelha wa Athithi, ukhalhawaya yayo phi olhupalhe ukipwaha mii. 29Kihoohimeriani malhove menchi ihinaya ukhumelhelha, vanohalha aya ukhumelhelha vawo mmwe mwaarumelhelha. 30Khakinoolhumacha ni inyu tho mwaha mulhupalhe, ukhalhawaya nholhelhi o velhaponi, Nakare ri muuwani. Nansho uwannyaka miyaano kharina machiri, 31nansho attu o velhaponi anoothananiya uchuwelha wiira kinowaattuna Athithi, phi nlhatu noopanga kila ittu thoko Athithi chikilheherilhe aya.

“Mweemelheke, nirweeke, nngwe nithame vaa.

15

Yesu phi Nzabibu we Ikekheene

1“Miyaano phi nzabibu we ikeekhene, ni Athumwanaka phi namalhima. 2Kila nritta nhina mwaka nihinemma maphepu nenno ninoothamihiya, kila nritta ninemma rata ninookhwacheriya nithepeke wimma. 3Mwaattiva nhokhalha orera wo nlhatu no meettuchiho kuwiittuchinheakani. 4Nkhalheke nnalhutaanne ni mii, ni mii kikhalhe nhina mwinyu. Nritta khaninooria wimma vekha aya, naahilhutaaneke ni ntepo naya. Phi chiichammo etu ni inyu mwaattiva khannooria wimma izabibu mwaahilhutaaneke ni mii nhina mwaka.

5“Miyaano phi ntepo no zabibu, ni inyu mwaatti phi maritta. Nolhutaana ni mii, ni mii kalhutaanaka nhina mwawe, yoyo nowimma maphepu menchi, ukhalhawaya ntu hinokhalha ni mii khanooria upanga ittu iriyoothe. 6Ntu riyoothe ahilhutaaneke ni mii noorihelhiya vathe thoko nritta ninorihiya aya vachereshere nkanooma. Maritta thoko yayo anookhupiya ni urihelhiya vamooroni avie. 7Mwakhalhaka nhina mwaka ni malhove aka akhalhaka nhina mwinyu, paahi etu, nlhepelheke ittu iriyoothe nnothanana inyu, nnoovahiya. 8Nthimicho wa Athithi unowoonia mwemmaka maphepu menchi, vavawo etu phi noohalha inyu ukhalha owiittucha aka. 9Kinottunani mwaattiva thoko Athithi chikittunne aya mii, nhalheke nchuwelhaka wiira kinouttunani. 10Mwavaraka malhehero aka nnookhalha mu uttunani mwaka, thoko ni mii chivanre aka malhehero a Athumwanaka ni ukhalha mu uttunani mwaya.

11“Kihoohimeriani ulha mwaha ulha ikhalhe wiira uteelhiya waka ukhalhe nhina mwinyu, ni uteelhiya winyu utimire. 12Malhehero aka phi alha, nttunaneke mwaashineneru, nttunaneke thoko chuuttunne akani mwaattiva. 13Khuuwo uttuna wulhupalhe chinene umpwaha uttuna wo ntu nokumiha ukumi awe wo nlhatu no manyampwana awe. 14Mwaattiva nnookhalha manyampwana aka mwapangaka kinoolheherakani alha. 15Khakinowiihanani tho mwaatti akarumiya, ukhalhawaya karumiya khanochuwelha chinopanga aya anene ntheko anonruma. Nansho miyaano kinowiihanani mwaattiva manyampwana, ukhalhawaya kihouhimeriani chonkhaye chiiwilhe aka wa Athumwanaka. 16Kanhiwe mwaatti mwaakithanlhe miyaano, mii phi othanlheni, nkakoorumani nrwee mwemme maphepu menchi, maphepu anolhokelha. Athithi awe yoovahani ittu iriyoothe inaalhepelha inyu wo nchina naka. 17Paahi etu, malhehero aka uwaninyu phi alha, nttunaneke mwaashineneru.

Ichimwa ya attu o velhaponi

18“Ichimwa ya attu o velhaponi yoophwanyakani mwaattiva, muupuwelheke wiira yahokiphwanya miyaano ihinaaya uuphwanyani mwaatti. 19Yakaari wiira nri attu o velhaponi, ilhapo yaanottunani mwaattiva thoko attu aya. Mwaattiva kanhiwe attu o velhaponi, nansho miyaano kihouthanlhani velhaponi va, wo yoyo nlhatu uyo etu ilhapo inoupangelhani ichimwa. 20Muupuwelhacheke yohimenrieakani wiira, ‘Ipotta khachirina ikuru umpwaha mwanene ntheko naaruma.’ Yakhalhaka ahokihuviha miyaano, anouhuvihani ni mwaattiva chiicho, yakhalhaka ahovara nlhove naka, anoovara ni nlhove ninyu chiicho. 21Chechiyo chonkhaye chiyo anowa opangelhani mwaattiva wo nlhatu wo urumelhelha nchina naka, ukhalhawaya khayaachuwenlhe akirumme. 22Yakaari khakaawilhe ni wulhumacha, yayo khayaakhalha ni milhatu, nansho vano kharina nlhove no wiivaraanga wiira khanawonya.

23“Ntu nokipangelha ichimwa miyaano, nowaapangelha ichimwa ni Athumwanaka chiicho. 24Kihikaapannge uwannyaya mwaha uhinapacha upangiya ni ntu nkina khayaakhalha ni nlhatu wiira ahowonya. Nansho vano ahoona chipannge aka nkayaakipangelha ichimwa miyaano, nkayaapangelha ichimwa Athumwanaka chiicho. 25Paahi etu, malhove arii nhina Malhehero aya, ahophiyelha, ‘Ahokipangelha ichimwa wo uhikhalha nlhatu!’

26“Vanohalha awe uwa Okaviha kinohalha aka unruma uwaninyu uyo, Iphumu ya Nlhuku, nowa aapatakulha ikeekhene ya Nlhuku, yoyo noowa aahimiechesha ikeekhene inokaacha mii. 27Ni inyu mwaattiva chiicho, nnoowa mwaakihimiechesha ukhalhawaya nri vamoka ni mii ukhuma vaachokhonlhe aya.”

16

1Yesu nkeerelha tho “Kihouhimeriani yayo wiira nhihiye nrima nrina inyu. 2Attu anowoomolhani mwaattiva mmanupani mwaya mwo unlhapelha Nlhuku. Eiyo tho, mahuku anoowa, kila ntu nothanana uwiivani mwaattiva naanyihereke wiira nonkaviha Nlhuku. 3Attu anowa uupangelhani yoyo mwaha uyo ukhalhawaya khaachuwenlhe Athithi, mena khakichuwenlhe mii. 4Paahi etu, kihoohimeriani yayo ikatema yo upangia waya yaphiyaka, mmwe mwoopuwelha wiira kahowaamukani.

Ntheko wo Iphumu ya Nlhuku

“Khakoohimenrieni ulha mwaha ulha toka khalhayi ukhalhawaya kaari vamoka ni inyu. 5Nansho vano kinokelha wa ayo akirumme ayo, nansho khaawo inakhalhaka mmoka inyu nokikoha wiira nnokelha vayi. 6Ukhalhawaya vano kihouhimeriani yoyo mwaha uyo, ihuzuni ihoucharani mu nrimani mwinyu. 7Kinouhimeriani ikeekhene wiira, ihorera nambaya miyaano kirwee, ukhalhawaya kaahirweeke, Okaviha uyo khanowa uwaninyu. Paahi etu, karwaakaru, kinonruma uwaninyu. 8Ni uyo vanottuna awe uwa, nowoopusha attu o velhaponi wiira irusho chaya chihowonya, ahottekelha ikekhia ni ihukumu ya Nlhuku. 9Ahowonya wo nlhatu wo hikirumelhelha. 10Ahohiya mwaha wo uvara ikekhia, ni ukhalhawaya vano kinokelha wa Athithi, khannokoona tho. 11Ahotteka mwaha wo ihukumu ya Nlhuku, ukhalhawaya nholhelhi o velhaponi va, Nakare homalha uhukumulhiya.

12“Kihanaa malhove menchi o uhimeriani, nansho vano, khannooria uvilhelha. 13Vanohalha aya uwa Iphumu ya upatakulha ikeekhene ya Nlhuku, nouchuwelhihani ikeekhene yonkhaye. Khanowa ahimiachaka wo ikuru awe mwanene, nansho noolhumacheke inohalha awe wiiwa ni uchuwelhihani chittu chinowa. 14Yoyo naakithimicheke mii, ukhalhawaya nowa uuchuwelhihani chinohalha awe wiiwa uwannyaka. 15Chittu chonkhaye chirina aya Athithi phi chawaka, phi nlhatu no uhimia wiira Iphumu ya Nlhuku nouchuwelhihani chinohalha aka ummaha ovaheni.

Ihuzuni ni Mpuha

16“Ihohalha ikatema vakani mwaatti khannokona, ni ikatema vakani inowa nnookona.”

17Owiittucha awe akina nkayakohana ashineneru, “Ana nohimiani vanoniirelha awe, ‘Wo ikatema vakani khannokoona, ni ikatema vakani inowa nnookona?’ Tho neera, ‘Ukhalhawaya kinokelha wa Athithi!’ 18Rina maana ani vaneera awe, ‘Wo ikatema vakani?’ Khanichuwenlhe inoolhumacha awe.”

19Yesu ahochuwelha wiira yaathanana unkoha, paahi etu nkeerelha, “Chani, woonaka nnookohana mwaashineneru mwaha kuulhumanche aka wiira, ‘Wo ikatema vakani khannokoona, ni ikatema vakani inowa nnookona tho?’ 20Kinouhimeriani ikekhiaye, mwaattiva nnowunlha ni uwereiya munrimani, nansho ilhapo inootelhiya, nnookhalha ni ihuzuni nansho ihuzuni inyu inoorukunuwa ukhalha uteelhiya nrima. 21Ikatema opani ari munkurini vaneethaphulha aya anowoona uweria aya ukhalhawaya ikatema yo uweria ihophiya, nansho amalhaka wiithaphulha khaanoopuwelha tho uweria uwo nlhatu no uteelhiya wiira mwaana mwankani hoyaria velhaponi. 22Chiichammo phi ri aya uwaninyu mwaatti, vano nri mu wuunlhani, nansho kinowa koowoonani tho, ni mirima chinyu chinowa uteelhiya, uteelhiya uhinooria uthamihiya ni ntu.

23“Nenno nihuku nno nawaaka, khannowa mwaakilhepelha ittu iriyoothe. Ikekheene kinouhimeriani, iriyoothe inottuna inyu waalhepelha Athithi wo nchina naka, anouvahani. 24Mpaka nna khannavekelha ittu iriyoothe wo nchina naka. Nvekelheke nnoovahiya, ikhalhe wiira uteelhiya winyu utimire.

Yesu hooria ilhapo

25“Kihoohimeriani yayo wo malhikaaniho. Nansho ikatema inoowa vahinowa aka wulhumacha wo malhikaaniho, nansho kinowa wulhumacha mwaari wo uhivitha mwaha unaacha Athithi. 26Nenno nihuku nno nawaaka, nnowa mwaalhapelha Athithi wo nchina naka, kuuhimeriakani wiira akinowa kaalhepelha wo ulhepelhelhani mwaattiva, 27ukhalhawaya Athithi anene anouttunani mwaattiva. Anouttunani ukhalhawaya mwaattiva nhokittuna mii ni urumelhelha wiira kikhumme wa Nlhuku. 28Miyaano kaakhumme wa Athithi, nkakaawa velhaponi, uno vano kinoohiya ilhapo ni uhokolhia wa Athithi.”

29Paahi owiittucha awe nkayaamwiirelha, “Eiyo, vano nnoolhumacha wo uhivitha, nhuulhumachaka wo malhikaaniho. 30Vano nihochuwelha wiira inyuva nnoochuwelha kila ittu, ihooriaka uukohani tho ittu iriyoothe. Yeyo phi nonirumelhelhilha wiira nkhumme wa Nlhuku.”

31Yesu nkaakhulhacha, “Chani, nnoorumelhelha vano? 32Ikatema inoowa, ni iyo ihomalha uphiya, mwaattiva onkhaye vanottuna inyu umwariaa kila ntu uwannyawe, ni mii kinoohiiya yeekha aka. Nansho miyaano khakirii yekhaaka, ukhalhawaya Athithi arii vamoka ni mii. 33Kihoohimeriani ulha mwaha ulha wiira nkhalheke ni mpuha wo ulhutaana ni mii. Nnoowa mwaahuvihiya velhaponi, nansho mpisheke nrima! Miyaano kihokottolha ilhapo!”

17

Yesu nowaalhepelhelha owiittucha awe

1Yesu amalheke wulhumacha yayo, nkaaweha nchulhu wiirimu, nkeera, “Thithi, ikatema ihophiya! Munthimicheke Mwamwaninyu ni uyo Mwaana othimichekeni. 2Ukhalhawaya mwahonvaha Mwamwaninyu ikuru wa attu onkhaye, wiira aavahe ukumi wo uhimalha attu onkhaye munvanhe inyu ayo. 3Ni ukumi wo uhimalha unari wiira uuchuwelhani inyuva, nrii yeekha inyu Nlhuku e ikeekhene, ni unchuwelha Yesu Kuristo, munrumme inyu. 4Miyaano kihoothimichani velhaponi vaa, kihomalhiha ntheko ukivanhe inyu kipange. 5Thithi! Nkivaheke nthimicho vano, nthimicho kaarina aka ilhapo ihinaaya wuupiya.

6“Kihaachuwelhiha attu nchina ninyu, yayo nkivanhe inyu ukhuma velhaponi. Yaari attu awinyu, ni inyuva nkamwaakivaha. Ni ayo ahovara nlhove ninyu. 7Ahochuwelha vano wiira kila ittu ikivanhe inyu ikhumme uwaninyu. 8Miyaano kihaavaha nttenga ukivanhe inyu, ni ayo ahopochera, ahochuwelha wiira wo ikekhiaye kikhumme uwaninyu, ni ayo anoorumelhelha wiira inyuva nhokiruma.

9“Kinaalhapelhelha yayo, mena khakinaalhepelhelha attu o velhaponi, nansho kinaalhepelhelha attu akivanhe inyu, ukhalhawaya phiri awinyu. 10Attu onkhaye arina aka phi awinyu, ni awinyu phi awaka, ni nthimicho waka uhoonia wa attu akivanhe inyu. 11Vano kinoowa uwaninyu, kakihiwe tho ntu o velhaponi, nansho ayo arii velhaponi. Athithi atakatifu! Wo machiri o nchina ninyu nikivanhe inyu, chonte mwaashunge rata akhalhe ittu imoka thoko hiyaano chiri ihu amoka. 12Vaari aka ni ayo, miyaano kahaashunga rata wo machiri o nchina ninyu nikivahilhe inyu. Miyaano kiheenanelha, mena khaawo anakhalhaka mmoka aya kinrinhe aka, aahikhalhe ulhe ntu nohalha upotera, wiira Malhove Matakatifu atimire. 13Paahi etu vano kinowa uwaninyu, ni mii kihoolhumacha ulha mwaha ulha velhaponi va, wiira attu yoorie ulhutaana ni mii muuteelhiyani waka.

14“Miyaano kihaavaha nttenga inyu, ni attu o velhaponi nkayaapangelha ichimwa, ukhalhawaya yayo kaahiwe amoka aya attu o velhaponi, thoko ni mii kihiri aka ntu o velhaponi. 15Khakinolhapelha wiira mwaathamihe velhaponi, nansho kinolhapelha wiira mwenanelhe ni Nakare. 16Ayo kaahiwe o velhaponi, thoko ni mii kihiri aka o velhaponi. 17Mwaathanlheke mwaanene wo ikeekhene, nlhove ninyu nikhalhaka phi ikeekhene. 18Thoko chikirumme inyu velhaponi, ni mii chiicho kihaaruma ayo velhaponi, 19ni wo yoyo nlhatu uyo, miyaano kimwanene kinowithanlha kikhalhe isadaka uwaninyu ni ayo chiicho eeshiye isadaka wo ikeekhene.

20“Khakinaalhapelhelha ayo vekha aya, nansho kinaalhepelhelha ni attu anohalha ukirumelhelha mii wo nlhatu no nttenga waya. 21Kinolhapelha wiira onkhaye akhalhe ittu imoka. Thithi, kinolhapelha wiira akhalhe nhina mwihu thoko inyuva chiri inyu nhina mwaka ni mii nhina mwinyu. Kinolhapelha wiira akhalhe ittu imoka, ilhapo iwe yaarumelhelha wiira inyuva mwaahokiruma. 22Miyaano kihaavaha nthimicho yoolhe ukivanhe inyu, wiira akhalhe ittu imoka thoko ni hiyaano chiri ihu amoka. 23Ilha ikhalhe wiira miyaano kikhalhe nhina mwaya, ni inyu Thithi nkhalhe nhina mwaka. Kinolhapelha wiira akhalhe ittu imoka, ilhapo ichuwelhe wiira inyuva mwaahokiruma, ni wiira, nnowaattuna ni ayo thoko chikittunne inyu mii.

24“Thithi, kinothanana ayo akivanhe inyu ayo akhalhe vamoka ni mii varii aka, awe yoona nthimicho waka ukivanhe inyu. Ukhalhawaya mwahokittuna ilhapo ihinaya wuupiya. 25Thithi orera nrima, attu o velhaponi khanoochuwelhani, nansho miyaano kinouchuwelhani. Alha ni ayo ahochuwelha wiira inyuva mwahokiruma. 26Kihaahimeria nchina ninyu, ni mii kinoothepa wiira chiicho, uttuna urina inyu uwannyaka uwe waakhalha nhina mwaya, ni mii kikhalhe nhina mwaya.”

18

Yesu noovariya

(Mat 26:47-56; Mako 14:43-50; Luk 22:47-53)

1Yesu amalheke wulhumacha, nkaarwa ukhopelhelhe wo nshepa wo Keduroni, vamoka ni owiittucha awe. Vavawo vakittu vawo vaari ni imata yo miri cho mizeituni, Yesu nkaakelha mommo vamoka ni owiittucha awe. 2Yuda Isikariote, anthuminhe Yesu, ahochuwelha vaari aya, ukhalhawaya mikwaha chinchi Yesu aari akumaanaka ni owiittucha awe wowo. 3Paahi etu, Yuda nkaarwa attukanaka mphingo wa manyaasikari ni attu olhitelhelha Inupa ya Nlhuku aarumiye ni Opochera ishaani olhupalhe ni Amafarisayo, nkaawana umatani uwo anaweelhe ikerero, ikhandiri, ni mithuko. 4Yesu, aari achuwelhaka chonkhaye chinohalha umphwanya, nkaachusherera, nkaakoha, “Nnaavia apani?”

5Nkayaamwakhulha, “Yesu o Unazareti!”

Yesu nkeerelha, “Phi miyaano.”

Yuda, onthumiha Yesu aari neemenlhe vavawo vamoka ni ayo. 6Paahi Yesu eereke, “Phi miyaano,” nkayaahokolhia utulhi, nkayaawulhuwa vathi. 7Yesu nkaakoha tho, “Nnaavia apani?”

Nkayaamwakhulha, “Yesu o Unazareti!”

8Yesu nkeerelha “Kihomalha uhimeriani wiira miyaano phi uyo. Paahi etu, yakhalhaka nnokaavia mii, mwahiyacheke akina alha arwaacheke.” 9olhumanche yayo wiira atimire malhove yeera “Attu aakivahilhe inyu Thithi khakinrinhe anakhalhaka mmoka.”

10Nasimoni Peturo, nkayaatholholha mwaalho mulhupalhe waarina aya, nkayanthikilha nnyaru no wiimonono namitheko a Opochera ishaani Olhupalhe. Karumiya uyo eehaniya Maliki. 11Yesu nkeerelha Napeturo, “Nhokolhoshe mwaalho inyu nnigonerani mwaya. Chani, nnothanana kihiwurerie ikikombe yo ntwarusho ikivahilhe aya Athithi?”

Yesu noorwehiya wa Opochera ishaani Olhupalhe

12Mphingo wa manyaasikari a Arumi ni mulhupalhe aya, ni akarumiya a Ayahudi, olhitelhelha Inupa ya Nlhuku nkayammara Yesu, nkayanttuka. 13Nkayanrweeha wa Anasi, aari ahokohi aya Nakayafa opochera ishaani olhupalhe o yeyo iyaakha iyo. 14Yayo Nakayafa ayo phi alhe olhumanche nlhove no weerelha Ayahudi wiira nambaya ntu mmoka akhwe wo nlhatu no attu enchi.

Napeturo anonkhota Yesu

(Mat 26:69-70; Mako 14:66-68; Luk 22:55-57)

15Nasimoni Peturo vamoka ni owiittucha nkina yahonttwara Yesu. Yoyo owiittucha nkina uyo aari achuwelhiyaka ni Opochera ishaani Olhupalhe, paahi etu nkaakelha vamoka ni Yesu upuwani waya Opochera ishaani Olhupalhe. 16Nansho Napeturo yaari aneemenlhe vathe, vaatameria nlhako. Paahi etu, owiittucha nkina aachuwelhiya ni Opochera ishaani olhupalhe ayo, ahokhuma vathe nkanvekelha mwalhi namitheko o uhulha nlhako wiira aawiihe Napeturo mpaani. Nkaawiiha. 17Yoyo mwalhi namitheko o uhulha nlhako uyo nkaakoha Napeturo, “Chani, ni inyuva kanhiwe mmoka aya owiittucha awe ulha ntu ulha?”

Napeturo nkayaamwaakhulha, “Akihiwe miyaano!”

18Anamitheko ni manyaasikari yaari anaparihenlhe mooro wo makhalha ukhalhawaya yaari nlhaalha wo uririya, nkayaarukureria yoottaka mooro ashinene. Napeturo nkayaarwaa ni ayo yootte mooro.

Opochera ishaani Olhupalhe anonkohakoha Yesu

(Mat 26:59-66; Mako 14:55-64; Luk 22:66-71)

19Opochera ishaani Olhupalhe nkayankohakoha Yesu mwaha wo owiittucha awe ni meettuchiho awe. 20Yesu nkaamwakhulha, “Ikatema chonkhaye kaari kuulhumachaka ni attu voonene, meettuchiho aka kiituchihaka mu inupa cho unlhapelha Nlhuku ni wi Inupa yuulhupalhe ya Nlhuku, vakittu vanokumana aya Ayahudi onkhaye. Khakinapacha mena wiittuchiha iriyoothe wo uvitha. 21Nlhatu waani vano nnokikoha miyaano? Mwaakoheke alhe yeewilhe koolhumanche aka. Yayo phi chuwenlhe kaahimenrie aka.”

22Amalheke wulhumacha yayo, namitheko olhita mmoka emenlhe vavawo nkaamwata nikofi Yesu eeraka, “Chani, nenno phi nlhove nowaakhulha Opochera ishaani Olhupalhe?”

23Yesu nkaakhulha, “Yakhalhaka kuulhumanche pufia, nkahimiecheshani kittenke vayi, nansho yakhalhaka kihoolhumacha rata, woonaka nnookaata?”

24Anasi nkayanrweeha Yesu uno nattukiye, wa Opochera ishaani Olhupalhe Nakayafa.

Napeturo anonkhota Yesu tho

(Mat 26:71-75; Mako 14:69-72; Luk 22:58-62)

25Napeturo yaari vavawo yoottaka mooro. Attu nkayaakoha, “Chani, ni inyuva kanhena owiittucha awe amoka?”

Napeturo nkayaakhota eeraka, “Kakihena miyaano!”

26Karumiya aya Opochera ishaani Olhupalhe mmoka, nlhoko awe ntu aakhapiye nnyaru ni Napeturo, nkaakoha, “Chani, miyaano khakowonneni inyuva umatani vamoka ni uyo?”

27Napeturo nkayakhota tho “Akihiwe mii.” Vavawo nthupi nkaweepa.

Yesu noorweehiya upuwani u Napilato

(Mat 27:1-2, 11-14; Mako 15:1-5; Luk 23:1-5)

28Paahi etu, nkayankusha Yesu u Nakayafa, nkayanrweha upuwani wa amwene o Uyudea. Yeyo yaari mapikoosha, ni ayo wiira ahoochelhe unlhia Pasaka, khayaakenlhe mpaani ahiwe ahinanarihiye. 29Wo chiichammo etu, Napilato nkayaakhuma vathe, nkayeera, “Nrina milhatu chaani ni ulha ntu ulha?”

30Nkayaakhulha, “Thoko ulha akaari khanatteka khanammwiiha uwaninyu.”

31Napilato nkayeerelha, “Munkusheke etu mwaattiva mwaashinene, nrweeke mwanhukumulheke wo ulhikaana ni Malhehero inyu.”

Ayahudi nkayaakhulha, “Hiyaano nihochiichihiya umwiiva ntu riyoothe.” 32Yaapangelhe chiicho wiira atimire malhove yoolhumanche awe Yesu ulhohera naakhweke nookhwa ani.

33Napilato nkayaarwaa upuwani tho, nkayaamwiihana Yesu ni unkoha, “Eti inyuva phi Mwene Ayahudi?”

34Yesu nkaakhulha, “Chani, yayo malhove ayo anokhuma mmuruni mwinyu ama attu akina phi uhimenrieni mwaha aka?”

35Napilato nkayaakhulha, “Chani, ki Nyahudi mii? Attu o velhaponi winyu ni attu opochera ishaani olhupalhe phi uwinheni uwannyaka. Nttekilheni?”

36Yesu nkaakhulha, “Umwene aka kuhiwe wo velhaponi va. Umwene aka wakaari wo velhaponi va, anamitheko aka aanokinkelha kihivariye ni Ayahudi. Mena, umwene aka kuhiwe wo velhaponi vaa.”

37Vavawo Napilato nkayaamwiirelha Yesu, “Paahi etu, inyuva Amwene?” Yesu nkaakhulha, “Inyuva nhohimia wiira miyaano Mwene. Miyaano kiyareelhe wo yoyo nlhatu uyo, ni wo yoyo nlhatu uyo kihowa velhaponi uhimiechesha wa attu mwaha we ikeekhene. Kila ntu novara ikeekhene nookiwelhelha.”

38Napilato nkayaakoha, “Ikeekhene phi ishiyani?”

Yesu noohukumulhiya wiiviya

(Mat 27:15-31; Mako 15:6-20; Luk 23:13-25)

Napilato yamalheke wulhumacha yayo, nkayaakhuma tho vathe waari aya Ayahudi, nkayeerelha, “Miyaano khakinoona nlhatu uriyoothe wiira ulha ntu ulha hotteka. 39Ukhalhawaya mwaatti nhanaa malhemalhelho o uttukulhelhani ntu mmoka vanophiya aya ikatema yo Pasaka, paahi etu, nnoothanana vano kuuttukulhelheni Mwene Ayahudi?”

40Vavawo nkayakhuwelhacha yiiraka, “Mena! Kahena ulha hii ninonthanana Baraba!” Yoyo Baraba uyo aari ntu o uvara makhuche.

19

1Paahi, Napilato nkaalhehera wiira Yesu aatiye ikopo. 2Manyaasikari nkayaavilhika mphumburu wo miiwa, nkayammwariha mmuruni, nkayammwariha mwiinjiro wo irangi yo zambarau. 3Nkayaawa ni unveehacha yiiraka, “Moyoo, Amwene Ayahudi!” Nkayaamwata makofi.

4Napilato nkayakhuma tho vathe, nkayeera, “Nkoonani, kinommwiiha vano uwaninyu, nchuwelheke wiira miyaano khakoonne nlhatu uriyoothe uwannyawe.” 5Paahi, Yesu nkaakhumihiya vathe nawanre mphumburu wo miiwa ni mwiinjiro we imwene. Napilato nkayeerelha, “Mmweheke! Ntu mwanene uyo phi ulha.”

6Opochera ishaani olhupalhe ni anamitheko olhita Inupa ya Nlhuku vaamwonne aya nkayakhuwelha yiiraka, “Akomelhelhiye vansalaabani! Akhomelhelhiye vansalaabani!”

Napilato nkayeerelha, “Munkusheke etu vano mwaattiva mwaashinene, mwamwiiveke. Ukhalhawaya miyaano khakoonne nlhatu uriyoothe wiira hotteka.” 7Ayahudi nkayaamwakhulha, “Hiyaano nihanaa Malhehero, ineera wiira hophwanelhiya ukhwa, ukhalhawaya heepanga Mwaana a Nlhuku.”

8Napilato yeeweke yayo malhove ayo, nkayaathepa woova. 9Nkayaakelha tho mpaani, nkayankoha Yesu, “Inyuva nkhume vayi?” Nansho Yesu khaakhunlhe. 10Napilato nkayaamwirelha, “Woonaka khannottuna wulhumacha ni mii? Chani, khanchuwenlhe wiira mii kihanaa ikuru yo uhiyererani ni ikuru yo ukhomelhelhani vansalaabani?” 11Yesu nkaakhulha, “Khamwaakhalha ni ikuru iriyoothe vachulhu waka mwahakaavahiye ukhuma wiirimu. Paahi etu, ntu kiwinhe uwaninyu uyo yoyo ri o uwonya chinene.” 12Ukhuma vavawo, Napilato nkayaavia iphiro yo unhiyerera, nansho Ayahudi nkayaanyakulha yiiraka, “Mwanhiyereraka ulha ntu ulha, inyuva kanhiwe anlhoko aya Akaisari o Urumi, kila ntu neepanga ukhalha mwene nowaathunalhiha Akaisari o Urumi!”

13Paahi, Napilato veewilhe aya yayo malhove ayo nkayammwiiha Yesu vathe, nkayakhalhelha ihiche yo waahukumulhelha attu, vakittu vaneehaniya we Iebraniya Gabatha maana aya “Mmuto wo Malhuku.” 14Waari uthana, nihuku no wiicheesha rata wo nihuku no Pasaka. Napilato nkayeerelha Ayahudi, “Mummweheke, Mwene inyu!”

15Attu nkayaakhuwelha, “Munthamihe! Munthamihe! Mwankhomelhelhe vansalaabani!”

Napilato nkayaakoha, “Chani, kinkhomelhelheke Mwene inyu vansalaabani?”

Opochera ishaani Olhupalhe nkayaakhulha, “Hiyaano khanirina mwene nkina ahikhalhe Akaisari o Urumi!”

16Vavawo, Napilato nkayankumiha Yesu nkaavaha ammwie anrweehe akhomelhelhiye vansalaabani.

Yesu nookhomelhelhiya vansalaabani

(Mat 27:32-44; Mako 15:21-32; Luk 23:26-43)

Paahi etu, nkayankusha Yesu. 17Ni uyo nkaakumihiya nakunshe nsalaaba awe arweehiyaka vakittu vaneehaniya we Iebraniya Gologota, maana aya Nikhurukucha no Muru. 18Vavawo phi vakittu vaakhomelhelhiye awe Yesu. Aakhomelhelhiye vamoka ni attu akina elhi, mmoka wiimonono ni nkina wiimushi wawe. Yesu aari variyari. 19Napilato nkayaalhepa nlhove vakibaoni ni ukhomelhelha vachulhu nsalaaba. Nlhove naalhepiye nno neera, “Yesu o Unazareti, Mwene a Ayahudi.” 20Ayahudi enchi yahoshoma nenno nlhove nno, ukhalhawaya vaakhomelhelhiye awe Yesu vawo, vaari vakiviru ni vawani. Ni nlhove nno naari ninalhepiye wo moolhumo e Iebraniya, Ilatini, ni Iyunani. 21Opochera ishaani olhupalhe nkayeerelha Napilato, “Nhilhepe wiira, ‘Mwene a Ayahudi,’ nansho nlhepeke, ‘Ntu enre, Miyaano phi Mwene a Ayahudi.’ ” 22Napilato nkayaakhulha, “Kilhempe aka, kiholhepa!”

23Manyaasikari yamalheke unkhomelhelha Yesu vansalaabani, nkayaawia ikuwo chawe, nkayaakawa vacheshe, kila nsikari nifungu nimoka. Nkayaakusha chiicho ni mwiinjiro awe nkina, waari wo ttaviya ikuwo imoka yaalhutanne, wo hitottiya. 24Paahi etu, manyaaasikari nkayeewanana ashineneru wiira, “Ilha nihaahulhe, noopeke ikhura yo ulhamulha inaakhalheke ya apani.” Yoyo mwaha uyo waapangia atimire Malhove Matakatifu aneera

“Yahokawana ikuwo chaka,

ni mwiinjiro aka wahoopelhiya ikhura.”

Paahi etu, phi chiicho chapannge aya manyaasikari ayo.

25Vaatameria nsalaaba waakhomelhelhiye Yesu yaari aneemenlhe anumwanawe, ni arokoraya anumwanawe, ni Amariamu ahanu a Nakileopa, ni Amariamu Magidalena. 26Yesu nkoona anumwanawe, ni owiittucha anttunne awe aneemenlhe, nkeerelha anumwanawe, “Amma! Mummweheke, vano ulha phi mwamwaninyu.”

27Tho nkaamwirelha owiittucha ulhe, “Mwaaweheke, alha phi anumwaninyu vano.” Uchokholhelha vavawo, yoyo owiittucha uyo nkaakusha Amariamu nkaakhalhana uwannyawe.

Ukhwa wa Yesu

(Mat 27:45-56; Mako 15:33-41; Luk 23:44-49)

28Yamalhekeru, Yesu nkoona wiira onkhaye ahotimira, ni wo utimiriha Malhove Matakatifu nkeera, “Kinoona nttona.”

29Vavawo yahokhalha ni ikahi yaachanre idivai yo uhichasha. Paahi, nkayaruwia mdodoki mu divaini mmo, nkayaattuka munthalheni, nkayaamweshera vamalhakuni. 30Yesu amalheke utoolha idivai iyo, nkeera, “Mitheko chihotimira!”

Yamalheke nkooroma muru, nkaahiya nrima.

Yesu noohomiya nivaka vapararini

31Paahi aholhelhi Ayahudi nkayaavekelha Napilato wiira oonthe mieto cha attu aakhomelhelhiye, ni ukurusha mitembo chaya vansalaabani. Yaari avekelhaka ukhalhawaya yaari nihuku no ijumaa, nihuku no wiicheesha rata. Wo chiicho, iruttu chihihalhe mmisalaabani Nihuku no Wiittuwa, ukhalhawaya nenno nihuku nno naari nulhupalhe chinene. 32Paahi etu, manyaasikari nkayaarwaa, nkayamuntha mieto ntu aakhomelhelhiye wiiminono, ni nkina o wiimushi, attu yaakhomelhelhiye vamoka ni Yesu alhe. 33Nansho yamphiyelheke Yesu, nkayoona wiira homalha ukhwa, wo chiichammo etu khayoonthe mieto chawe. 34Nsikari mmoka nkanhoma nivaka Yesu vapararini, wo uhipicha nkayaakhuma iphome ni maashi. 35Ni uyo onne chechiyo ahoonechesha inyu mwaatti nrumelhelhe. Ni malhove yuulhumanche awe phi ikeekhene, ni uyo hochuwelha wiira uhimiechesha wawe phi ikeekhene. 36Yoyo mwaha uyo waapangelhe Malhove Matakatifu atimire, “Khaniwo nikhuva nawe inakhalhaka nimoka ninohalha wunthiya.” 37Tho Malhove Matakatifu aneera, “Anommweha ulhe anhomilhe aya nivaka.”

Yesu noovithiya

(Mat 27:57-61; Mako 15:42-47; Luk 23:50-56)

38Umalha waya yayo, Nayusufu, anenchi o Uarimathaya, yahaavekelha Napilato nipesha no ukusha iruttu ya Yesu. Nayusufu yaari owiittucha a Yesu, nansho wo wiivitha, ukhalhawaya yaanoova aholhelhi a Ayahudi. Paahi, Napilato nkayaahiyera. Nayusufu nkayarwaa, nkayakurusha iruttu ya Yesu. 39Nayusufu, yaarweelhe vamoka ni Nanikodemo yaathonke mahuku o utulhi ayo unrweelha Yesu uhiyu. Aawiilhe anakunshe manemane aathakanihiye ni ubani wo umalhaka iratili imia imoka o wootiha ntembo wa Yesu. 40Attu elhi ayo etu, nkayakusha iruttu ya Yesu, nkayaavilhikelha ikuwo yo uvithelha vamoka ni makhura ulhikaana ni malhemalhelho a Ayahudi o uvithaniya. 41Vavawo vakittu vakhomelhelhiye awe Yesu vawo vaari ni imata, ni mommo mmatani mmo mwaari ni nihiye no naanano nihinavithiya ntu riyoothe nhina mwaya. 42Ukhalhawaya naari nihuku ni Ayahudi no wiicheesha rata wo Nihuku no Wiittuwa, ni ukhalhawaya nihiye nno naari vakhiviru, nkayeesha iruttu ya Yesu mwommo.

20

Yesu hohihimmwa nnookhwani

(Mat 28:1-8; Mako 16:1-8; Luk 24:1-12)

1Mapikoosha o nihuku no Jumaapili, Amariamu Magidalena yahorwaa unihiyeni, nkayoona wiira nlhuku naakhuneelhiye nihothamihiya vanlhakoni vo nihiye vawo. 2Nkayaarwaa attimakachaka urwaa wa Nasimoni Peturo ni owiittucha nkina attuniye ni Yesu, nkayeerelha, “Ahaathamiha Athithi nnihiyeni, ni hii khanichuwenlhe weeshiye aya.”

3Napeturo vamoka ni owiittucha nkina uyo nkayarwaa unihiyeni. 4Onkhaye oyelhi aari attawaka nansho owiittucha nkina uyo ahottawa chinene waapwaha Napeturo, nkaaholhelha uphiya unihiyeni. 5Nkooroma ni uthurumelha, nkoona ikuwo yo uvithelha inavilhikachiye, nansho khaakenlhe nhina. 6Nasimoni Peturo ni ayo nkayaawa anttwaraka, nkaakelha nnihiyeni, mommo nkayoona ikuwo yaavithelhiye Yesu, 7ni ikitambaa yaakhunelhiye awe Yesu mmuruni ilhe. Yeyo ikitambaa iyo khayaari vamoka ni ikuwo iyo, nansho yaari inavilhikiye umuruni, thoko chaari aya. 8Yamalheke owiittucha nkina aaholhenlhe uphiya unihiyeni uyo, nkaakelha ni uyo nhina. Nkoona, nkarumelhelha. 9Yaari ahinaya uchuwelha Malhove Matakatifu yeenre wiira noohihimmwa ukhuma nnookhwani. 10Paahi etu owiittucha ayo nkayaahokolhiacha uwani.

Yesu nowaakhumelhelha Amariamu Magidalena

(Mat 28:9-10; Mako 16:9-11)

11Amariamu yaari aneemenlhe vathe vo nihiye, onlhaka. Uno anari onlhaka, nkayooroma ni uthurumelha nnihiyeni, 12nkayoona minepa elhi aawanre ikuwo chootelha ttuuu, anakhanlhe vaathalhelhiye aya iruttu ya Yesu, mmoka umuruni nkina umietoni. 13Minepa nkachaakoha Amariamu, “Maanyi, nnonlhani?” Amariamu nkayaakhulha, “Ahaakusha Athithi aka, ni mii akichuwenlhe weeshiye aya!”

14Amalhiheke wulhumacha yayo, nkaarukunuwa utulhi, nkayamwoona Yesu neemenlhe vavawo, nansho khayanchuwelhe wiira aari phi Yesu. 15Yesu nkaakoha, “Maanyi, nnonlhani? Nnaavia apani?” Amariamu, yaanyiheraka wiira yoyo ntu uyo aari mwanene imata, nkayaakhulha, “Munna, yakhalhaka phi inyuva mwathaminhe, nkihimerie mwenshe vayi, ni mii kinorwaa waakusha.” 16Yesu nkeerelha, “Khu Amariamu!” Ni ayo Amariamu nkayarukunuwa, nkayoolhumacha wo Iebraniya, “Raboni.” Maana aya akhalhaka, “Owiittuchiha.” 17Yesu nkaachiichiha eeraka, “Nhikivare, khakinarwaa kaye uchulhu wa Athithi. Nansho nrweeke wa ashilhoko mwaahimerieke wiira, kinokelha nchulhu wa Athumwanaka arii Athumwanaya, Nlhuku aka ri Nlhuku aya.” 18Paahi etu Amariamu Magidalena nkayaarwaa ni waahimeria owiittucha alhe wiira, “Kihoona Athithi!” Ni waahimeria malhove aahimenrie aya.

Yesu nowaakhumelhelha owiittucha awe

(Mat 28:16-20; Mako 16:14-18; Luk 24:36-49)

19Yaari uchechilho yo nenno nihuku no Jumaapili nno, owiittucha yaari anathukumanne vamoka mpaani milhako chaari chinatteiye, nlhatu no woova aholhelhi a Yahudi. Paahi Yesu nkaakhumelhelha ni weemelha variyari aya, nkeerelha, “Mpuha ukhalhe ni inyu!” 20Amalheke wulhumacha yayo, nkooniha miono chawe ni niparari nawe. Owiittucha nkayaatelhiya chinene woona Athithi. 21Yesu nkeerelhacha tho, “Mpuha ukhalhe ni inyu! Thoko Athithi chikirumme aya, ni mii kinourumani mwaattiva.” 22Amalhiheke, nkaawuchelhelha ni weerelha, “Mumpochereke Iphumu ya Nlhuku. 23Mwaahiyereraka attu uwonya waya, anoohiyereriya, mwaahahiyerereke, khaanohiyereriya.”

Yesu ni Natomaso

24Natomaso amoka aya khumi ni elhi alhe aneehaniya Nivata, khayaatamme ikatema Yesu vaawilhe awe. 25Paahi etu, owiittucha akina akhunanaya ayo nkayeera, “Nihoona Athithi!” Natomaso nkayeera, “Kaahoneke marottelha o ikhomo mmathathani mwawe ni ukelhiha nikokho naka mmarottelhani mmo, ni uhelha moono aka mpararini mwawe, khakirumelhelhaka.”

26Yavireke mahuku mathanu ni mararu owiittucha ayo yaari anathukumanne tho vamoka mpaani, Natomaso ahaatama na ayo. Milhako chaari chinatteiye, nansho Yesu nkaakelha, nkeemelha variyari aya, nkeera, “Mpuha ukhalhe ni inyu!” 27Amalhiheke nkeerelha Natomaso, “Mmwiiheke nikokho ninyu vaa, mmweheke ni miono chaka, mmwiiheke moono inyu uyo nkelhiheke mpararini mwaka. Nhiyeke ulhipa nrima uwo, nrumelhelheke!” 28Natomaso nkayaakhulha, “Athithi ni Nlhuku aka!” 29Yesu nkeerelha, “Chani, nnorumelhelha ukhalhawaya nhookoona? Ahoreeriya yayo anorumelhelha, nansho wo hikoona mii!”

Nnikwa uri nkitabuni

30Yesu ahopanga cho ushangiha chikina chinchi vaari awe na owiittucha awe chihilhepiye nhina ilha ikitabu ilha. 31Nansho chilha chilhepiye mwaatti nrumelhelhe wiira Yesu phi Kuristo Moopolhi, Mwaana a Nlhuku, ni wo urumelhelha winyu mpatte ukhalha ni ukumi wo ikuru yo nchina nawe.

21

Yesu nowakhumelhelha owiittucha athanu ni elhi

1Umalhawaya, Yesu nkaakhumelhelha tho owiittucha awe vachereshere nttiya no Utiberiya. Aakhumelhenlhe choo 2Nasimoni Peturo ni Natomaso aneehaniya Nivata, ni Nanathanieli anenchi o Ukaana yo Ugalilaya, ni ashaana elhi a Nazebedayo ni owiittucha awe akina elhi, yaari onkhaye vamoka. 3Nasimoni Peturo nkayeerelha akhunanaya, “Kinokelha uvarani ihopa.” Ni ayo nkayaamwiirelha, “Ni hii ninoorwaa vamoka ni inyu.” Nkayaarwaa nkalhavani, nansho yoyo uhiyu uyo khayaapantte ittu. 4Nchuwa vaakhuma aya, Yesu nkeemelha vachereshere nttiya, nansho owiittucha awe khayaachuwenlhe wiira aari phi Yesu.

5Paahi etu Yesu nkaakohacha, “Mwaatti, khannapatta ihopa ngati?” Ni ayo nkayaamwaakhulha, “Eiyo khaninapatta ittu.” 6Yesu nkeerelha, “Ntikhelheke ittavi mpantta wo wiimonono wo ikalhava ni inyu nnoovara ihopa.” Paahi etu, nkayaatikhelha ittavi nansho khayoonrie upurulha, ukhalhawaya ihopa chaavanre aya chahothepa winchiva. 7Owiittucha aattuniye ni Yesu ulhe nkeerelha Napeturo, “Athithi!” Napeturo yeeweke wiira aari Athithi, nkayettuka mwiinjiro aya ukhalhawaya aari aneekokotenre, nkayaathuphelha mmaashini. 8Nansho owiittucha akina nkayaawa uchengweni nkalhavani uno apurulhaka nttavi naachanre ihopa, khawaari utayi, yaari woomalhaka ihatua imia imoka vaneemelha maashi. 9Yaphiyeke vachengweni nkayoonacha ihopa chinaaneelhiye vamakhalhani ni nkatte. 10Yesu nkeerelhacha, “Mmwiiheke vaa vakani ihopa chimennje inyu chiyo.”

11Nasimoni Peturo nkayaawelha nkalhavani, nkayaapurulhelha nttavi vachengweni ninachanre ihopa chulhupalhe imia imoka makhumi nthanu ni taru. Inakhalhaka chiicho, nttavi khanaapaphuwilhe. 12Yesu nkeerelha, “Mmwaacheke vaa etu mmwe mwaalhia.” Khaawo anakhalha owiittucha mmoka onrie unkoha, “Inyuva phi apani?” Ukhalhawaya yahochuwelha wiira yaari Athithi. 13Yesu nkaawa, nkaakusha nkatte, nkaavaha, nkaapanga chiichammo ni ihopa chilhe.

14Ulha, waari nkwaha wo neraru Yesu waakhumelhelha owiittucha awe, ukhuma vaahihimmwe awe.

Yesu nowareriha ni Napeturo

15Yamalhiheke ulhia, Yesu nkaakoha Nasimoni Peturo, “Nasimoni, mwaana a Nayohana! Chani, nnookittuna mii waapwaha alha akina alha?” Ni ayo nkayaakhulha, “Eiyo, Thithi, nnochuwelha wiira miyaano kinouttunani.” Yesu nkeerelha, “Nshunge ashaana o ikhondoro chaka.”

16Nkeerelha tho ninayelhi, “Nasimoni mwaana a Nayohana! Chani, nnokittuna?”

Napeturo nkayaakhulha, “Eiyo, Thithi, nnoochuwelha wiira kinouttunani.”

Yesu nkeerelha, “Nshunge ikhondoro chaka.”

17Nkaakoha yo neraru, “Nasimoni mwaana a Nayohana! Chani, nnokittuna?”

Vavawo Napeturo nkayaachukulha wo nlhatu nookohiya wo neraru, “Nnokittuna?” Nkayaakhulha yiiraka, “Thithi, inyuva nhochuwelha chonkhaye, inyuva nnoochuwelha wiira miyaano kinouttunani.” Yesu nkeerelha, “Nshunge ikhondoro chaka! 18Ikekheene kinouhimeriani, vaari inyu amirawo mwaholhemalhelha wiittuka nchako ni ukelha uriwoothe waathanana inyu. Nansho vanohalha inyu wuulhuvalha, nnowookolha miono chinyu, ni ntu nkina nouttukani ni urweehani uhinothanana inyu urwaa.” 19Wo wulhumacha chiicho, ahooniha iphiro yaani Napeturo anohalha aya uvira muukhwani ni unthimicha Nlhuku. Amalhiheke nkeerelha, “Nkittware.”

Yesu ni owiittucha nkina

20Vavawo Napeturo nkayarukunuwa, nkayaamwona owiittucha aattuniye ni Yesu ulhe, noottwara. Ulha phi owiittucha aakhanlhe amwaatameriaka chinene Yesu ikatema yaalhiaya yolhia yo uchechilho, ni unkoha “Thithi phi apani anohalha uthumihani?” 21Napeturo vaamwonne aya yoyo attwaraka, nkayankoha Yesu, “Thithi ni alha mwaha aya uri chani?” 22Yesu nkaakhulha, “Yakhalhaka wiira kinothanana alha ahalheke mpaka vanohalha aka uwa tho, irini uwaninyu? Inyu nkittwareke mii!” 23Paahi etu, yoyo mwaha uyo nkawawanelha munlhokoni mwa attu anttwara na owiittucha awe wiira yoyo owiittucha uyo kanokhwa. Nansho Yesu khenre wiira yoyo owiittucha uyo khankhwa, nansho enre “Yakhalhaka wiira kinothanana alha ahalhe mpaka vanottuna aka uwa, irini uwaninyu?”

24Ulha phi owiittucha nohimiechesha ni ulhepa ulha mwaha ulha. Ni hii ninoochuwelha wiira himianche awe iri ye ikekhiaye.

Umalhihera

25Chihawo chittu chikina chinchi chaapangilhe awe Yesu, yakaari chaholhepiya chonkhaye, imoka kaanyuma yo ikina, kinaanyihera wiira ilhapo khayooria ukhalha ichitabu chikaalhepiye chiyo.