Iwarakha wa

Aebraniya

Malhove o uholhelha

Iwarakha wa Aebraniya phi iwarakha yo uhelha nrima inomwooniha Yesu atimirihaka malhove e inamilhohi aahimiye ni Malhehano o Khalhayi. Yelha iwarakha ilha yaalhepiye thoko mahubiri nhina mwaya akhalhaka malhove anopwaha 60 anohimiacha mwaha uri nhina Malhehano o Khalhayi a Aebraniya, anooniha mwaari Yesu chenre awe wo utimiriha malhove o unamilhohi ni mitheko cha Opochera ishaani Olhupalhe a Ayahudi. Wo yoyo nlhatu uyo etu, iwarakha ilha yaalhakelhiye wiira yaahelhe mirima Ayahudi o nlhoko wa attu anrumelhenlhe Kuristo. Tho, iwarakha wa Aebraniya inomwooniha Yesu chenre awe wo utimiriha Malhehero ni waapanga opochera ishaani ahipange tho ntheko wo ukumiha isadaka mahuku o uhimalha. Yesu phi aari ishaani yo ulhivelhelhihiya milhatu chonkhaye cho uwonya, isadaka yo nkwaha mmoka, yo ulhivelhelhiha mahuku onkhaye. Paahi attu anrumelhenlhe Kuristo o alha mahuku ihu alha, ni ayo anoopatta malhove o uhelhiya nrima nhina iwarakha wa Aebraniya ilha, wiira yoorie unttwara Yesu Kuristo ukhalha phi ntu nohalha unooriha unrumelhelha Nlhuku, ni uthepa unrumelhelha Yesu mwanene (nlhako wo 12:2).

Khaawo ata ntu mmoka nochuwelha mpani lhepilhe iwarakha wa Aebraniya ilha, nansho attu oshoma ahohimia nlhove no waaromolha Napaolo, ashinna Luka ama Nabanaba. Mahuku ilhepiye aya ni ayo khanochuwania nansho attu enchi anorumelhelha wiira yaalhepiye ihinaaya iyaakha yo 70 baada yo uyaria wa Kuristo. Iwani yo Uyerusalemu yaatanganyie iyaakha 70 baada yo uyaria wa Kuristo, nansho ata inakhalhaka chiicho, ntu lhepilhe ikitabu ilha noromolha chittu thoko iwani iyo ihinaaya utanganyiya. Iwarakha wa Aebraniya ilha yaalhepiye wi iwani ya Arumi (nlhako wo 13:24) nkayaakawiya mmilhokoni mwa attu yanrumelhenlhe Kuristo.

Chiri nhina

Ntu lhepilhe iwarakha noomwooniha Yesu chinre awe wo ukhalha phi mulhupalhe mmilhokoni mwa anamilhohi a Nlhuku ni wa minepa o wiirimu (nlhako wo 1:1-4:13).

Tho noothepa wooniha wiira Yesu phi mulhupalhe mmilhokoni mwa opochera ishaani anovara ntheko mwi Inupa ya Nlhuku Uyerusalemu (nlhako wo 4:14-7:28).

Tho, ntheko wa Yesu phi mulhupalhe nhina Malhehano o Khalhayi Nlhuku aapannge awe ni attu awe wo iphiro yo Malhehero yanvanhe awe ashinna Musa (nlhako wo 8:1-10:31).

Vanomalhiha awe uhimiacha wiira Yesu phi mulhupalhe wo kila ittu, ntu lhepilhe iwarakha uyo nookumiha ikano cho uvarechesha (nlhako wo 10:32-13:17).

Wo umalhihera, ntu lhepilhe iwarakha uyo, noomalhiha iwarakha awe iyo wo uhimiacha malhove o uhelhana nrima ni waavaha attu isalamu (nlhako wo 13:18-25).

1

Nlhuku hoolhumacha wo iphiro yo Mwaamwanawe

1Khalhayi vawo Nlhuku ahoolhumacha ni manyaapwiiya ihu venchi wo iphiro chinchi ni wo iphiro ya anamilhohi awe, 2nansho alha mahuku ammalhelha alha honulhumacha ni hii wo iphiro yo Mwaamwanawe, nthanlhe awe wiira chittu chonkhaye chikhalhe chawawe. Ni wo iphiro yo yoyo Nlhuku ahoopa irimu ni ilhapo ni chittu chonkhaye chiriwo.

3Mwaana phi waaria wo nthimicho wa Nlhuku, alhikaanaka ni Nlhuku mwanene, avarelhaka chittu chonkhaye wo nlhove nawe no machiri. Vamalhinhe awe unihapiha uwonya wihu, hokhalha vano wiirimu wiimonono wa Nlhuku o ikuru.

Ipilhi yo Mwaana a Nlhuku

4Paahi etu Mwaana phiri ni ipilhi yulhupalhe waapwaha minepa o wiirimu, thoko nchina vahiye awe ni Nlhuku chiri aya nulhupalhe upwaha machina aya. 5Ukhalhawaya Nlhuku khaneera mena ata wo nnepa wo wiirimu mmoka uriyoothe wiira,

“Uweva phi Mwaamwanaka,

Lhelho, kinoolhumacha onkhaye achuwelhe wiira, Mii phi Athumwana.”

Ni vavawo khanoolhumacha wiira,

“Mii kinookhalha phi Athumwanawe,

Ni uyo nookhalha Mwaamwanaka.”

6Ni vavawo etu Nlhuku vanonruma awe Mwaana awe o nttara velhaponi, neera,

“Minepa a Nlhuku onkhaye anthimicheke yoyo.”

7Nansho wo minepa o wiirimu Nlhuku enre,

“Haapanga minepa awe ukhalha iphioo.

Ni akarumiya awe ukhalha malhimi o mooro.”

8Nansho wo Mwaamwanawe enre,

“Inyu Apwiiya Nlhuku, Ihiche inyu ye Imwene, phi yo mahuku o uhimalha.

Ikopo inyu phi naatawara attu inyu we ikekhiaye.

9Inyuva nhottuna mitheko cho ikekhiaye, nhovenga iphiro cho uwonya.

Phi wo yoyo nlhatu uyo etu, Nlhuku, Nlhuku inyu,

ahoohikani makhura o ipilhi yuulhupalhe waapwaha akavihi ashikhunaninyu,

nkamwaattapelhelha chinene.”

10Tho aheera,

“Inyu Thithi vaachokhonlhe inyu, mwahoupa ilhapo,

Ni irimu ni iyo phi ntheko wo miono chinyu.

11Chonkhaye chiyo chinoovira, nansho inyu nnoolhokelha mahuku o uhimalha.

Chittu chonkhaye chinoothalha thoko ikuwo.

12Nnoovilhikacha thoko ngolole,

Chinoopitingushachiya thoko ngolole chiicho.

Nansho inyuva phi yalhe alhe mahuku o uhimalha,

Ulhokelha winyu khunomalha.”

13Nlhuku khaamwirenlhe ata nnepa wo wiirimu awe mmoka wiira,

“Ukhalheke wiimonono waka,

Mpaka vanohalha aka waathalha amalhaponi inyu wuuthi inyaa chinyu,

Wiira mwaanyikalhelhe.”

14Chani minepa ayo phi apani? Yayo phi minepa anorumiya ni Nlhuku waakavihera alhe anohalha woopolhiya alhe.

2

Noopo mulhupalhe

1Wo chiichammo etu nivarechesheke rata malhove niiwilhe ihu ayo, ahiwe vakani vakani aapotera. 2Ukhalhawaya nttenga waahimiye wo iphiro yo minepa ulhe waahonia ukhalha we ikeekhene. Ntu riyoothe ahaatwanre ama ahaarumelhenlhe aholhiviya we ikekhiaye thoko champhwanenlhe awe. 3Paahi etu ninohalha ukulhuphuwa chani naahinlhohehe noopo mulhupalhe thoko yolha? Athithi anene phi anhimianche yoyo noopo uyo ni alhe yeewilhe alhe ahonihimiechesha wiira yaari ikeekhene. 4Nlhuku ni uyo ahohimiechesha wo mitheko cho ushangiha ni ithikineha chinchi ni waakawelha mahalha o Iphumu awe attu wo uthanana wawe.

Yesu phi Nholhelhi o unooponi

5Nlhuku khanaavaha minepa ikuru yo utawara ilhapo inowa inohimiacha ihu iyo. 6Tho, Malhove Matakatifu ahohimiechesha vakittu wiira,

“Ntu phi ishiyani mpaka mmupuwelhe,

Ntu phi mpani mpaka munlhohe?

7Nhonyeviha vakani apwahiyaka ni minepa,

Nhommwariha mphumburu wo nthimicho wo utawara chittu chonkhaye chuupilhe inyu,

8Nhommaha ikuru vachulhu chittu chonkhaye.”

Vanohimiya aya wiira, Nlhuku hommaha ntu ikuru yo utawara chittu chonkhaye wo uhihalhiha ata ittu imoka. Nansho vano khaninoona wiira ntu hovahiya ikuru yo utawara chittu chonkhaye. 9Nansho ninoomwona Yesu aayevihiye kuliko minepa wo ikatema ikani, vano athimichiyaka ni uwarihiya mphumburu ukhalhawaya wo nnema wa Nlhuku ahotwaruwa mpaka ukhwa wo nlhatu wa attu onkhaye. 10Ukhalhawaya yahophwanelha wiira Nlhuku noopa ni ushunga kila ittu, anratihe Yesu wo iphiro yo utwarushiya, wiira aawiihe ashaana enchi u nthimichoni wa Nlhuku. Ukhalhawaya Yesu phi noopo a attu onkhaye.

11Yoyo phi naahapiha attu uwonya waya. Ni uyo phiri vamoka ni ayo atakatifu ateelhihiye ayo, onkhaye ayo Athumwanaya amoka. Phi nlhatu etu khanoona ishoni weehana yayo attu ayo, ashilhoko awe, 12thoko chineera awe,

“Kinowaahimeria ashilhoko aka nchina ninyu.

Kinowiipelhani ichipo cho utotopelhani vanothothokana aya attu anourumelhelhani.”

13Uno eeraka tho,

“Kinonrumelhelha Nlhuku.”

Nkeera tho,

“Mwooneke, Mii kirii va, vamoka ni attu akivanhe awe Nlhuku akhalhe achishaana aka.”

14Paahi ukhalhawaya ashaana ahokaviha mu iphome ni iruttu, Yesu ni uyo chiicho ahokhalha thoko ayo. Ikhalhe wo ukhwa wawe ammulhushe Nakare nonvarelha nookhwa, 15ni wewananiha alhe anomwoova nookhwa alhe, aari mpottani ukumi aya wonkhaye. 16Ukhalhawaya we ikekhiaye khaawilhe waakaviha minepa mitheko chaya, nansho aawilhe waakaviha ashaana a Aburahimu. 17Wo yeyo iphiro iyo etu aheelhikaaniha thoko chiri aya ashilhoko awe ayo, akhalhe Opochera ishaani olhupalhe aya, o ukhulhuvelhiya, o ikiriri munthekoni wa Nlhuku, wiira uwonya wa attu ulhevelhelhiye. 18Ukhalhawaya ni uyo ahovilhelha utwarushiya ni ulhikachiya, vano etu nowooria waavaha machiri attu onkhaye anolhikachiya ni utwarushiya.

3

Yesu phi mulhupalhe waapwaha ashinna Musa

1Paahi etu ashilhoko aka, attu a Nlhuku nnomiana mahalha o wiirimu, mmuupuwelheke chinene Yesu, Karumiya a Nlhuku ni Opochera ishaani olhupalhe mu nrimani nnotwara ihu. 2Yoyo aari o ukhulhuvelhiya ni Nlhuku anthanlhe uvara ntheko awe, thoko ashinna Musa vaavara aya ntheko u Inupa ya Nlhuku, attu o Israeli. 3Nansho, Yesu phi nophwanelhiya upatta nthimicho chinene waapwaha ashinna Musa ayo, thoko ntu notheka inupa vanohelhelhiya awe chinene upwaha inupa inene iyo. 4Eiyo, ukhalhawaya kila inupa inothekiya ni ntu, nansho Nlhuku phi thenke chittu chonkhaye. 5Ashinna Musa yaari karumiya o ukhulhuvelhiya mu inupa yonkhaye ya Nlhuku. Ni ntheko aya uyo wahohimiechesha chittu Nlhuku chinowa awe uhimia kaanyuma, 6nansho Kuristo yoyo phi o ukhulhuvelhiya thoko Mwaana neemelhelha Inupa ya Nlhuku, irii phi hii va, nathepaka uvarelhelha chinene mirima chihu ni nikhulhuvelho nineefunelha ihu.

Nlhuku nowa wettuwiha attu awe

7Paahi etu, thoko Iphumu ya Nlhuku chinohimia aya mu Malhove Matakatifu,

“Mweewakaru nlhove na Nlhuku lhelho,

8Nhilhipihe mirima chinyu thoko cheera aya manyaapwiiya inyu,

Vaakhonte aya umwiiwelhelha Nlhuku,

Nihuku nanlhikanche aya Nlhuku, vaari aya uthakoni nne.

9Wowo manyaapwiiya inyu yahokiphima ni ukilhikacha,

Inakhalhaka yahochuwelha chittu chonkhaye chaapangelha aka wo iyaakha makhumi ncheshe.

10Ni mii kahaathunanelha yayo manyaattu ayo keeraka,

‘Mahuku onkhaye, yayo attu ayo anotwaracha iphiro chaya,

Mena khachuwenlhe mirima chaya.’

11Paahi kahorushiya, nkakaalhupelha kiiraka,

‘Khannophiya mena unipuroni waka wo wiittuwelha!’ ”

12Paahi etu ashilhoko aka, mwiishungeke rata, hiwe aakhalha mmoka inyu o nrima wo uhilhoka wo uvaanyiha, nkaarukunuwa nkanhiya Nlhuku nkumi. 13Nansho vanothepa inyu wiiwa nna nlhove nna, “Lhelho,” nishomiyaka nhina Malhove Matakatifu, mwaamukaneke kila nihuku. Hikhalhe ntu riyoothe munlhokoni mwinyu o uvaanyiha wo nlhatu no uthepiachiya nkaawulhuwa mu uwonyani. 14Ukhalhawaya hii onkhaye vaa ninokavihana ni Kuristo Moopolhi, nashungereraka rata nrima nivarenlhe ihu toka machokholhelho.

15Muupuwelheke Malhove Matakatifu vaneera aya,

“Mweewakaru nlhove na Nlhuku lhelho,

Nhilhipihe mirima chinyu thoko chenre aya manyaapwiiya inyu vaakhonte aya umwiiwelhelha Nlhuku.”

16Ukhalhawaya phi apani yayo eewa nlhove na Nlhuku ni unkhota umwiiwelhelha ayo? Kahii phi alhe onkhaye aaholhelhiye na ashinna Musa ukhuma Umisri alhe? 17Nlhuku aathunalhenlhe apani etu iyaakha makhumi ncheshe ayo? Kahii phi alhe aawonyilhe nkaakhwa ni iruttu chaya nkachaawanelha uthakoni alhe? 18Thothoni, phi apani Nlhuku aalhupenlhe awe wiira khanowa mena aphiyaka u nipuroni waya wo wiittuwelha? Kahii phi alhe aakhonte unrumelhelha Nlhuku alhe? 19Paahi etu ninoona wiira khayoonrie uphiya unipuroni wo wiittuwelha wo nlhatu wo ukhota waya urumelhelha.

4

1Paahi ukhalhawaya nihaawo nlhove no ulhehiya wiira niphiye unipuro no wiittuwelha, niichinanelheke etu, hikhalhe mmoka inyu nohalha uhiphiya wowo. 2Ukhalhawaya ni hii niheewa Malhove Orera thoko aahimeriye aya yayo manyaattu ayo. Nansho nlhove neewilhe aya nno khanaalhonke ittu, ukhalhawaya khayaapochenre nrima thoko attu yeewelhenlhe alhe. 3Ni vano hii ninorumelhelhava, ninoopatta nenno nipuro no wiittuwelha nno. Nenno phi nipuro no wiittuwelha nilhenhe awe Nlhuku venre awe,

“Paahi kahorushiya, nkakaalhupelha wiira,

‘Khanowa mena aaphiya unipuroni waka wo wiittuwelha!’ ”

Inakhalhaka wiira mitheko chawe chaari chinamanlhe toka vo upiye aya ilhapo. 4Ukhalhawaya Malhove Orera ahohimia vakittu wiira, Nlhuku aheettuwa nihuku no saba, nkaahiya uvara mitheko chawe chonkhaye. 5Tho, Malhove Orera anohimia wiira, “Khanophiya unipuroni waka wo wiittuwelha weeshenre aka uwo.” 6Wo chiichammo etu, nihaawo nipesha wa attu akina anohalha uphiya unipuroni wo wiittuwelha uwo. Ukhalhawaya, ayo yaachokhonlhe wiiwa Malhove Orera ayo vaahimiachiya aya, khayonrie uphiya wowo wo nlhatu wo uhirumelhelha waya. 7Vavawo tho Nlhuku aheesha nihuku nikina nineehaniya “Lhelho” naahimiye toka khalhayi wo iphiro ya Adaudi wiira,

“Mweewakaru nlhove na Nlhuku lhelho,

Nhilhipihe mirima chinyu.”

8Ukhalhawaya ikaari Nayoshua ahaavaha attu nipuro no wiittuwa nno, Nlhuku kholhumachera nihuku nikina tho. 9Paahi etu nihaawo Nihuku no Wiittuwa nenshe awe Nlhuku wa attu awe, thoko Nlhuku cheettuwilhe awe nihuku no saba. 10Ukhalhawaya kila ntu neettuwa wowo ulhenhe awe Nlhuku uwo homalhiha mitheko chawe thoko Nlhuku chenre awe wo wiittuwa munthekoni mwawe. 11Paahi etu mwaatti niilhipiheke ni hii niwe naapatta nipuro no wiittuwelha nno, hikhalhe ata mmoka ihu nohalha woochelha thoko hummanyaattu aakhonte umwiiwelhelha Nlhuku alhe.

12Ukhalhawaya Nlhove na Nlhuku nikumi, no machiri, no wiithia, ninohoma mpaka nhina minepa ni mirima chihu thoko uphanga wo wiithia unothikilha velhi uno ni uno ni umwalhaaniha vanokumaana itturi cho iruttu ni makhura. Tho ninowaalhuwa uchuwelha moopuwelho ni minikwa cho mirima cha attu. 13Khiiwo ittu ihinochuwelhiya mmiholho wa Nlhuku. Chittu chonkhaye chihopatakulhiya chiri mwaari mmiholho wawe yoyo ninohalha ihu wiivaraanga uwannyawe uyo.

Yesu phi Opochera ishaani olhupalhe chinene

14Paahi ukhalhawaya nihanaa Opochera ishaani olhupalhe kenlhe mpaka wiirimu, Yesu, Mwaana a Nlhuku, nivarelhelheke etu nrima unohimiacha ihu uyo. 15Yoyo Opochera ishaani olhupalhe ihu uyo, honichuwelha uhiichooria wihu. Ukhalhawaya ni uyo mwanene uyo aholhikachiya wo kila iphiro thoko ni hii chineera ihu, nansho nkaakhalha wo uhiwonya. 16Paahi etu, nichusherereke wo uhoova ihiche ye Imwene ya Nlhuku urii nnema, noonelhiye ikiriri nipatte nnema wo unikavihera vanokwana ihu.

5

1Kila Opochera ishaani olhupalhe nothanlhiya ni Nlhuku munlhokoni mwa attu, ni uvahiya mitheko cha Nlhuku cho waakavihera attu. Ukumiha izawadi ni isadaka wo milhatu cho ulhevelhelhiya uwonya waya. 2Ukhalhawaya ni uyo ntu, no uwonya thoko hii, nowooria waamukacha attu wo ikiriri attu, inakhalhaka khanchuwelha ittu, awonyaka. Ukhalhawaya ni uyo ri o uhiichooria thoko ashikhunanawe ayo. 3Wo yoyo nlhatu uyo etu, ni uyo mwanene uyo noothananiya kuhiwe upochera isadaka cha attu akina vekha ayaru, nansho wo nlhatu wo uwonya unowonya awe mwanene. 4Khaawo ntu neethanlha mwanene ni wiivaha ipilhi yo ukhalha Opochera ishaani olhupalhe. Nlhuku phi nonthanlha kila mmoka ni umwiihana thoko chenre aya wo wiihaniya Naharuni.

5Chiicho etu, Kuristo Moopolhi kheevanhe mwanene nthimicho wo ukhalha Opochera ishaani olhupalhe, nansho Nlhuku mwanene phi nvanhe ni umwiirelha,

“Uweva phi mwaamwanaka,

Mii lhelho kineera, Mii phi Athumwana.”

6Tho, vakittu vakina nhina Malhove Matakatifu, Nlhuku ahomwiirelha,

“Uweva phi opochera ishaani o mahuku o uhimalha,

Thoko chaari aya wa opochera ishaani Namelkisedeki.”

7Yesu vaari awe velhaponi va ahonlha ni ukhuwelha vanlhapelha awe Nlhuku, ooria umwoopolha nnookhwani. Ni ukhalhawaya aari ntu amwoova Nlhuku, Nlhuku ahomwiiwelhelha. 8Nansho inakhalhaka Yesu aari Mwaana a Nlhuku, aheettucha wiitimarikha wo uttwaruwa waatwarushiye awe. 9Ni vavawo vaamalhihilhe awe ntheko waavahiye awe ni Nlhuku, ahoratihiya ni ukhalha nlhatu wo machokholhelho o noopo o mahuku o uhimalha attu onkhaye anonrumelhelha. 10Paahi etu Nlhuku ahonthanlha yoyo ukhalha Opochera ishaani olhupalhe mu nkutiro u Namelkisedeki.

Waamukiya uhiya iphiro cho uwonya

11Ahawo malhove menchi o uhimeriani anaacha yoyo mwaha uyo, nansho ahorika uhimeriani ukhalhawaya mwaatti, attu o itiamaru. 12Ukhalhawaya mwaaphwanelhiye ni inyu mwaatti vano ukhalha o weettuchiha akhunaninyu, nansho ni inyu nthananiyaka wiittuchihiya tho malhove o upacha o Malhove a Nlhuku. Vano nhohokolhia tho utulhi, mwaamweke mapelhe ni uhiya ulhia yolhia yo ulhipa. 13Ukhalhawaya nolhia mapelhe yoyo bado mwaana, khanonnuwa, khanachuwelha iphiro cho upanga chittu chinothanana awe Nlhuku. 14Choolhia cho ulhipalhipa chinolhiya ni attu akhomanlhe, eettuchihiye nkayaachuwelha waanyulha mwoolhoka ni mu uwonyani.

6

1Paahi etu nihiyeke meettuchiho anaacha nttenga wa Kuristo, niweheke vano meettuchiho o ukhomalha. Nihiittuchihe tho meettuchiho o upacha o uhilhokalhoka anaacha ukhoroma ni unrumelhelha Nlhuku. 2Tho, meettuchiho o iphiro iphiro cho ubatiiziya ni o weesheriya miono ni uhihimushiya attu akhwilhe ni mwaha wo ihukumu yo mahuku o uhimalha. 3Nlhuku anivaheraka, ninowa naapanga yayo.

4Ukhalhawaya khinooria tho waahokolhosha wiira awe akhoroma attu amwalhelhiye ni ulhawiha mahalha o wiirimu yayo ni ashikhunanaya, ni upangiya akavihi o Iphumu ya Nlhuku, 5ni ulhawiha uchiva wo Nlhove na Nlhuku ni machiri o ikatema inowa, 6nansho nkayaawulhuwacha mirima chaya kaanyuma, ahooriaka waahokolhosha ni ukhoroma tho. Yayo phi nokhalha aya thoko anonkhomelhelha tho Mwaana a Nlhuku vansalaabani ni umuulhihachiha muru vaattuni vahinohiya aya uwonya. 7Ilhapo inorupelhiya ipulha kila iyaakha ni umelhiha minyepu chinokhulhuvelha aya anamalhima, impatta ibarakha chinokhuma wa Nlhuku. 8Nansho ilhapo yamelhaka miri cho miiwa ni mahichi khirina nnema, inookholhaviya ni Nlhuku. Umalhelha waya unohalha ukhalha upahiya mooro wo mahuku o uhimalha.

9Ashilhoko aka, inakhalhaka ninoolhumacha chiicho etu, ninokhulhuvelha wiira mwaatti nnoottwara iphiro yoombone, iphiro inokelha unooponi. 10Nlhuku khanopanga chittu cho uhilhoka, khanolhiyalha uttuna unopanga inyu wo nchina nawe. Waalhoha ni waapochera attu anrumelhenlhe Kuristo ashikhunaninyu yaawilhe uwaninyu ama anowa alha mahuku. 11Nnikwa ihu mulhupalhe uri umwoona kila mmoka inyu athepaka yoyo nrima wo uminda ni ikekhiaye uyo mpaka umalhelha waya, wiira ayo anokhulhuvelha ihu ayo atimire. 12Paahi etu mwaatti nhikhalhe attu o uhuva, nansho mwaatwariheke attu o upisha nrima ni attu o uvilhelha, mmwe mwaapochera mahalha alhehilhe awe Nlhuku.

Nlhove na Nlhuku niri no Ikekheene

13Nlhuku vaalhehilhe Aburahimu, aholhupelha wo nchina nawe upanga chilhenhe awe ukhalhawaya khaawo ri mulhupalhe nkina o umpwaha, paahi etu eromonlhe mwanene. 14Enre, “We ikekhiaye kinouvahani ibarakha chinchi ni uvahani ashaana enchi.” 15Aburahimu ahoweherera ni uvilhelha nkayaapochera nlhove naalhehiye aya ni Nlhuku. 16Ukhalhawaya attu vanolhupelha aya, anolhupelha wo nchina na ntu ri mulhupalhe naapwaha ni ulhupelha waya uwo uhimiecheshaka malhove onkhaye. 17Nlhuku wo wooniha wiira khanorukunusha nlhove nawe mpaka vanotimira aya, ahokhomelhelha yayo malhehano ayo. 18Paahi etu, malhove ari melhi ahinorukunuwa, malhehano ni ulhupelha, chihinooria urukunuwa ni mena Nlhuku hoothachaka vachulhu chechiyo chittu chiyo. Ni hii nittimakenlhe uri mpuhava, nihovahiya nrima wo ukhulhuvelha nlhove nishungiye miholho.

19Nenno phi nlhove ninovarelha ukumi ihu thoko iyuuma inovarelha ikalhava wiira ihiveverushiye. Nenno phi ichikurupi ihu yo ikekhiaye inoperetta nipaziya mpaka nipuro nitakatifu no wiirimu. 20Yesu mwanene honiholhelha wowo akhalhaka opochera ishaani olhupalhe o mahuku o uhimalha, munkutironi mwa opochera ishaani mwa Namelkisedeki.

7

Upochera ishaani u Namelkisedeki

1Namelkisedeki alha aari amwene o ilhapo yo Usalimu ni opochera ishaani a Nlhuku ri Mulhupalhe Chinene. Ikatema Aburahimu vaahokolhia aya ukhotoni waakottonlhe aya mamwene acheshe yahaakumaanana Namelkisedeki ayo, Aburahimu nkayaavahiya ibarakha ni ayo. 2Aburahimu yahokumiha ni waavaha Namelkisedeki nifungu no khumi no nhakhu waya wonkhaye. Malhamulho o nchina Melkisedeki na amwene o Usalimu nno aari “Amwene o ikekhiaye.” Ni maana aya ikina ikhalhaka “Amwene o mpuha.” 3Yayo Namelkisedeki ayo khanaromolhiya wiira athumwanaya ama anumwanaya ama manyaapwiiya aya yaari apani mena nihuku naya no uyaria ama akhwilhe iyaakhani. Nansho anolhikaanihiya thoko Mwaana a Nlhuku, nokhalha opochera ishaani nkumi o mahuku o uhimalha.

4Phi mwooneke vavawo chenre aya wo ukhalha ntu mulhupalhe, mpaka Aburahimu yahokumiha ni waavaha nifungu no khumi no nhakhu waapante aya ukhotoni. 5Ni iyari yonkhaye i Nalawi iri ni ntheko wo upochera ishaani yahovahiya malheheriyo o upochera nifungu no khumi mwa attu, yaani ashilhoko aya, anakhalhaka wiira ni ayo yaari o iyari ya Aburahimu. 6Nansho Namelkisedeki khayaari o iyari ya Nalawi, nansho yahopochera nifungu no khumi wa Aburahimu ni waavaha ibarakha ayo aalhehiye nlhove no uweherera ibarakha ukhuma wa Nlhuku ayo. 7Nansho khinthikineeha wiira, ntu naavaha ibarakha akina yoyo phi mulhupalhe waapwaha anovahiya ibarakha ayo. 8Paahi etu opochera ishaani anopochera nifungu no khumi ayo attu, anookhwa, nansho Namelkisedeki anaachiya upochera nifungu no khumi ayo, akumi thoko Malhove Matakatifu chineera aya wo uhimiecheshiya wiira khanokhwa. 9Nalawi yaari phi apwiiya aya ayo o iyari ya opochera nifungu no khumi. Eiyo, vavawo ninowooria etu wiira ata Alawi ni ayo ahokumiha nifungu no khumi wo iphiro ya Aburahimu, 10ukhalhawaya inakhalhaka Nalawi aari bado ahinayaria, nansho aari mphomeni mwa apwiiya aya, Aburahimu, ikatema vaakumanne aya ni Namelkisedeki.

11Ntheko wo opochera ishaani waari phi nsingi wo Ikekhia yaavahiye aya attu o Israeli yaacha mwaha wo upochera ishaani. Paahi etu, yakhalhaka ntheko wa Alawi uyo wahotimira, khawaakhalha nlhatu nkhwawe tho wo ukhumelhelha opochera ishaani nkina nottwara nkutiro wa Namelkisedeki kuhii ulhe wa Naharuni ulhe. 12Ukhalhawaya ntheko wo upochera ishaani warukunuwaka, malhehero e Ikekhia o nlhatu wo upochera ishaani ni ayo arukunuweke. 13Ni ayo Athithi, anaachiya mmalhoveni mu ayo, aari ntu o nikosho nikina, uhikhalhaka ata ntu mmoka o nikosho naya aavanre ntheko wo opochera ishaani vamadhubahuni vaakumihiya isadaka. 14Ukhalhawaya ninoona we ikeekhene wiira, Athithi Yesu aakhumme nikosho ni Nayuda, nikosho naharomolhiye ni ashinna Musa voolhumacha aya mwaha wa opochera ishaani.

Opochera ishaani akina munkutironi mwa Namelkisedeki

15Ni nna nlhove nna vano phi no ikeekhene chinene, ukhalhawaya Opochera ishaani nkina o ulhikaana ni Namelkisedeki hokhumelhelha. 16Yoyo khaavahiye ntheko wo upochera ishaani wo uttwara malheheriyo o attu o nikosho nikhumme awe, nansho wo ikuru yo ukumi wo mahuku o uhimalha. 17Ukhalhawaya Malhove Matakatifu anohimiechesha wiira, “Inyuva phi Opochera ishaani o mahuku o uhimalha thoko chaari aya wa opochera ishaani Namelkisedeki.”

18Paahi etu, malhehero o khalhayi alhe ahofutiya ukhalhawaya khayaari ni machiri, aari o uhilhoka ittu, 19ukhalhawaya yayo Malhehero ayo khayaatimirinhe chittu chonkhaye. Nansho vano nihowiihiya nlhove no ukhulhuvelhiya chinene. Ni wo nenno nlhove nno ninowooria umwaatameria Nlhuku.

20Ni uthepa vavawo, vaa nihaawo nlhove naalhupenlhe awe Nlhuku. Ukhalhawaya akina ayo vaavahiya aya ntheko wo upochera ishaani yaavahiya wo uhilhupelhiya, 21nansho vano, Yesu hokhalha Opochera ishaani wo naapo na Nlhuku venre awe,

“Athithi aholhupelha, ni ayo khanorukunuwa,

‘Inyuva phi opochera ishaani o mahuku o uhimalha.’ ”

22Wo nenno naapo nno etu, Yesu hokhalha phi neelheva uvarelhelha malhehano ihu orera chinene.

23Tho, yayo opochera ishaani ayo yaari enchi, ukhalhawaya kila mmoka nookhwa awe aayeke, ahokhwa wo uhimalhiha mitheko chaya. 24Nansho ukhalhawaya Yesu phiri nkumi wo mahuku o uhimalha, ntheko wawe wo upochera ishaani uri wo mahuku o uhimalha uhirwaaka wa ntu nkina. 25Ni uyo wo yoyo nlhatu uyo etu, nowooria woopolha kabisaa attu anorwaa wa Nlhuku wo iphiro awe, ukhalhawaya ri nkumi mahuku o uhimalha aalhepelhelhaka wa Nlhuku.

26Ukhalhawaya hii nahonthanana opochera ishaani olhupalhe o ukhulhuvelhiya thoko yoyo ri ntakatifu, hiwonnye, hinanarihiye, enanelhiye ni iphiro cha attu o uwonya, eenulhiye uchulhu wiirimu. 27Hinokhalha thoko opochera ishaani olhupalhe akina aathananiya ukumiha isadaka kila nihuku, anochokholha ukumiha isadaka cho milhatu chaya ashinene ni umalhihera wo uwonya wa attu akina. Yesu khanopanga chiicho ukhalhawaya ahomalhiha veekuminhe awe mwanene isadaka wa attu onkhaye nkwaha mmoka ithoshaka wo ikatema choothe. 28Malhehero anaathanlha attu o uhuperia ukhalha opochera ishaani olhupalhe, nansho wo nlhove nilheehiye ni Nlhuku naatwanre kaanyuma baada yo Ikekhia nihommaha Mwaana timirihiye ukhalha Opochera ishaani olhupalhe wo mahuku o uhimalha.

8

Nlhuku holheeha Malhehano o Naanano

1Nlhove ninohimiacha ihu phi nna, wiira nihanaa Opochera ishaani olhupalhe o yeyo iphiro iyo, nokhalha wiimonono wo ihiche yo Nthimicho ya Nlhuku wiirimu, 2novara ntheko wa Opochera ishaani Mulhupalhe va Nipuro Nitakatifu Chinene, va nihema no ikekhiaye nithekiye ni Athithi, nihithekiye ni attu.

3Kila Opochera ishaani olhupalhe nothanlhiya apange ntheko wo ukumiha izawadi ni ishaani wa Nlhuku. Ni Opochera ishaani olhupalhe ihu lazima ni uyo akhalhaneke ittu yo ukumiha chiicho. 4Ikaari Kuristo aari o velhaponi va, kaakhalha opochera ishaani ata vakani, ukhalhawaya ilhapo ihaana opochera ishaani anokumiha isadaka wo utwariha chilheheriye ni Malhehero a ashinna Musa. 5Ntheko unopanga aya wo upochera ishaani, phi iramani yo chittu chinopangiya wiirimu. Yayo anolhikaana thoko ashinna Musa vaatameria aya utheka nihema, Nlhuku venre awe, “Mmweheke rata, mwapangeke kila ittu thoko chenre aka wo uwonihani umwaakoni ulhe.” 6Nansho vano Yesu hovahiya ntheko wo ulhoka chinene upwaha wa opochera ishaani alhe, ukhalhawaya vano yoyo phi o weewananiha malhehano arenree. Uno malhove ari nhina yayo malhehano ayo emelhelhaka nlhove nirenree na Nlhuku.

7Ukhalhawaya yakaari malhehano o upacha alhe khayaakhuwachiye, attu khaathananiya ukhalhana malhehano o nayelhi. 8Nansho Nlhuku voonne awe attu ahotteka aamunke wo wiira,

“Mahuku anoowa aneera Athithi,

Vanohalha aka ulheha Malhehano o Naanano, wa attu o inupa ya Israeli ni attu o Yuda.

9Yayo malhehano ayo khanowa aalhikaana ni malhehano alhehanne aka ni manyaapwiiya aya,

Nihuku vaavanre aka moono ni uwoopolha ukhuma ilhapo yo Umisri.

Ukhalhawaya khayaavarelhenlhe malhehano alhe, paahi ni mii akaalhohilhe,

Athithi Nlhuku phi noolhumacha yayo.

10Ukhalhawaya alha phi malhehano kinohalha aka upanga wa attu o inupa yo Israeli.

Athithi aneera, baada yo yayo mahuku ayo,

Kinowa kaavaha Malhehero aka mmamirimani mwaya,

Kinowa kaahelha mmamirimani mwaya.

Kinoowa kaakhalha Nlhuku aya,

Ni ayo anowa ukhalha phi attu aka.

11Khaawo ntu nohalha mena weettuchiha achihima we,

Ama weerelha alhoko awe,

Mwaachuwelheke Athithi.

Ukhalhawaya attu onkhaye, ashikaani mpaka ashulhupalhe anowa aakichuwelha.

12Kinoowa kaahiyerera uhilhoka waya,

Mena akinowa koopuwelhaka tho uwonya waya.”

13Nlhuku vaalhenhe awe Malhehano o Naanano, Malhehano o Khalhayi ayo ahothalha. Ni ittu yo khalhayi yathaalhaka, ihophiyelha vanorihiya aya.

9

Ulhapelha wo velhaponi ni ulhapelha wo wiirimu

1Paahi etu ata malhehero o upacha ahaana iphiro cho uthimicha ni mapuro o unlhapelha Nlhuku cheeshiye ni attu. 2Nahothekiya nihema na Nlhuku. Ichuumba aya yo upachera yeehaniya Vakittu Vatakatifu, mweeshiye ikiango yo uthomeiya ikhandiri ni imeza ni mikatte chaakumihiye isadaka wa Nlhuku. 3Vatulhi nipaziya no nayelhi nnihemani mmo yahaawo ichuumba ikina yeehaniya Nipuro Nitakatifu Chinene, 4mwaari imeza yo idhahabu yo ukumihiyeriya ishaani yaatutumiheriya ubani. Tho nahokhalha nsanduku no Malhehano naashiringiye idhahabu kila mpatta. Nhina nsanduku mmo mwahaawo iyoopwe yo idhahabu yaahelhiye yolhia yeehaniya mana, tho mwahaawo ntonto wa Naharuni waaphuwa mathaakhuru vachulhu ni ivibau cho malhuku chaalhepiye Malhove o Malhehano a Nlhuku. 5Vachulhu nsanduku vawo ahaawo o wuupiya o mapupha elhi ooniha vari nthimicho wa Nlhuku, mapupha ayo aakhuneelha vachulhu vawo, vo woonelhiya ikiriri attu. Nansho vano kihii ikatema yo waandhandhulha chechiyo chittu chiyo.

6Paahi etu chittu chiyo chamalheke weeshiya rata, opochera ishaani yahokelha kila nihuku munihema ni, va ichuumba yo upachera ilhe ni uvara ntheko waya. 7Nansho opochera ishaani olhupalhe vekha aya phi aakhelha ichuumba yo nayelhi ilhe nkwaha mmoka kila iyaakha. Ni ayo aathananiya urweha mwommo iphome yo mwannama wo nlhatu wo uwonya waya ni wo milhatu cha attu aawonnye wo uhichuwelha.

8Iphumu ya Nlhuku nonooniha wiira nihema no upacha nne vaari aya ninemenlhe, iphiro yo ukelha urii Nipuro Nitakatifu Chinene no wiirimu yaari bado ihinapatakulhiya. 9Yayo phi malhikaanihero o ikatema yo naanano ahimiaka wiira isadaka ni ishaani chinokumihiya isadaka wa Nlhuku khachinooria waarulha attu misigo cho uwonya mmamirimani mwa attu anonthimicha Nlhuku. 10Ukhalhawaya ulhia ni uwuria ni wiihapiha iruttu, chinaacha mwaha wo mwiiruttuni. Chonkhaye chiyo chinotwara iphiro cho malhehero o chittu cho vatheru. Chechiyo chinoowa chaamalha Nlhuku vanohalha awe ulhokiha chittu chonkhaye.

11Nansho Kuristo wilhe ukhalha Opochera ishaani olhupalhe nowehaweha chittu choombone chipangelhe. Yoyo hokelha mu Nihema nulhupalhe no ukhulhuvelhiya chinene. Nihema nihithekiye ni attu, ukhalhawaya kanihiwe no velhaponi va. 12Kuristo aakenlhe Nipuro Nitakatifu Chinene munihemani mmo nkwaha mmoka nakunshe kuhii iphome yo mwannama wiira akumihe isadaka, nansho aakunshe iphome awe mwanene nkaaniwiihera o noopolha o mahuku o uhimalha. 13Ukhalhawaya isadaka yo iphome yo ipuri ni yo ing’ope vamoka ni ituura yo mwang’ope vaamicheriye aya attu ananarihiye ni milhatu chaacha iphiro cho unthimicha Nlhuku, yahaahapiha milhatu chaya. 14Paahi etu, iphome ya Kuristo ihanaa machiri chinene o unihapiha! Ukhalhawaya wo machiri o Iphumu ya Nlhuku nolhokelha mahuku o uhimalha, Kuristo aheekumiha mwanene wa Nlhuku akhalhe isadaka itiminre. Ni iphome awe inoonihapiha mirima chihu cho uhilhoka chinommwiiha nookhwa, nikhalhe attu anovara ntheko wa Nlhuku ri nkumi.

15Wo yoyo nlhatu uyo etu, Kuristo phi o wiiwananiha o Malhehano o Naanano, wiira onkhaye aneehaniya apochere ibarakha cho mahuku o uhimalha. Ukhalhawaya nookhwa awe hokhalha phi noopo o woopolha attu uwonya waapannge aya ikatema yo Malhehano o Khalhayi.

16Malhehano o uhiyeriya anotimira wo nlhatu wo uchuwania wiira ntu aalhenhe uyo hokhwa, 17anopangia kaanyuma ntu aapannge malhehano uyo nakhwilhe, kuhiwe nari nkumi. 18Chiichammo etu, malhehano o upacha ayo khayooria upanga ntheko aya wo uhikhalha isadaka yo iphome. 19Ukhalhawaya, ashinna Musa aachokhonlhe wo waahimeria attu kila Malhehero yaavahiye aya ni Nlhuku. Kaanyuma nkayaakusha iphome yo mwang’ope ni yo ipuri nkayaathakaniha ni maashi. Nkayaakusha machashi o hisopo ni mapururu o ukhwiilha o ikhondoro, nkayaamichamicha vachulhu ikitabu yo Malhehero ni waamichera attu onkhaye. 20Ni ayo nkayeera, “Ilha phi iphome inohimiechesha malhehano alhehanne inyu ni Nlhuku, nvarechesheke.” 21Wo iphiro thoko yeyo, ashinna Musa ahomichamicha tho iphome vachulhu nihema ni vachulhu chittu cho ntheko wo unlhapelha Nlhuku. 22Eiyo, nhina Malhehero ayo, kharibu chittu chonkhaye chinohapihiya wo isadaka yo iphome. Paahi etu vahirii iphome uwonya khunohiyereriya.

Ishaani yo iphome ya Kuristo phi nohapiha milhatu cho uwonya

23Chechiyo chittu chiyo phi malhikaaniho o chittu chiri wiirimu chiyo, chinothananiya uhapihiya wo iphiro yo iphome iyo. Nansho milhatu cho ikeekhene cho wiirimu chiyo chinohapihiya wo isadaka iri yoombone chinene upwaha chii. 24Ukhalhawaya Kuristo khaakenlhe Vakittu Vatakatifu vaathekiye ni attu, vanolhikaanihiya ni nipuro no ikeekhene no wiirimu. Nansho aakhenlhe wiirimu unenene, uneemelha awe unilhapelhelha wa Nlhuku. 25Kuristo mena khaakenlhe wiirimu wiira ekumihe isadaka mwanene kila iyaakha, thoko Opochera ishaani Olhupalhe a Ayahudi chinokelha aya u Nipuro Nitakatifu kila iyaakha anakunshe iphome ihiri yawaya, 26ukhalhawaya yakeerelhe chiicho, Kuristo aanotwarushiya venchi toka wuupiya ilhapo. Nansho vano, mahuku vanaatameria aya umalha, hokhumelhelha nkwaha mmoka tu, ekumihe iruttu awe mwanene akhalhe isadaka yo uhiyerera uwonya wa attu. 27Paahi etu thoko chiri aya, kila ntu nokhwa nkwaha mmoka, baada yo vavawo neemelha uuhukumulhiyani ni Nlhuku. 28Chiichammo etu Kuristo aheekumiha isadaka mwanene akhwe vamoka wo nlhatu wo uhiyereriya uwonya wa attu enchi. Ni uyo noohokolhia nkwaha wo nayelhi, uhikhalhaka nkwaha wo uhiyerera uwonya nansho uwaakushani alhe anommweherera chinene alhe.

10

1Paahi etu ukhalhawaya Malhehero a ashinna Musa phi irungu yo chittu choombone chinowa ukhumelhelha, ahilhikaanaka ni chittu chinenene, chihooriaka waaratiha attu anonthimicha Nlhuku wo isadaka chinokumihiya venchi kila iyaakha. 2Yakaari chiicho etu, isadaka khacheemelha ukumihiya? Chani attu anonthimicha Nlhuku ayo akaahapihiye uwonya waya wo yeyo iphiro iyo, mirima chaya khachoona wiira kharina milhatu cho ummwonya Nlhuku? 3Nansho chechiyo isadaka chiyo chinokumihiya kila iyaakha wo upusha attu wiira ahowonya. 4Ukhalhawaya isadaka yo iphome cho ing’ope ni iphome yo ipuri khachinooria uhapiha milhatu cho uwonya.

5Phi nlhatu etu, Kuristo vaawa awe velhaponi, ahomwiirelha Nlhuku,

“Inyu khamwaattunne isadaka mena ishaani ya ashinama,

Nansho nhokivaha iruttu ikhalhe isadaka.

6Khamwaachivelhiye isadaka cha ashinama chinopahiya mooro mena

isadaka cho uthamiha milhatu cho uwonya.

7Ni mii nkakeera, ‘Mii kiri vaa, kipange mattunelho ao Uwe Nlhuku,

Thoko Malhove Matakatifu chilhepilhe aya ukaacha mii.’ ”

8Wo upachera Kuristo enre, “Khamwaattunne mena khamwaachivelhiye isadaka mena ishaani mena isadaka cha ashinama chinopahiya mooro mena isadaka cho uhapiha milhatu cho uwonya.” olhumacha chiicho inakhalhaka isadaka chihimiye ni Malhehero a ashinna Musa, chaari chikumihiyaka. 9Nkeera tho, “Mii kiri vaa, Uwe Nlhuku, kipange mattunelho ao.” Phi chiichammo etu Nlhuku ahothamiha isadaka cho upacha ni weesha isadaka yo nayelhi, isadaka ya Kuristo mwanene. 10Ukhalhawaya Yesu Kuristo ahopanga mattunelho a Nlhuku, hii vano nihohapihiya uwonya wihu wo iphiro yo ibarakha yo isadaka yo iruttu awe yaakuminhe awe nkwaha mmoka tu.

11Kila opochera ishaani noovara ntheko awe kila nihuku ni ukumiha isadaka chechiyo chechiyo venchi, isadaka chihinooria inakhalhaka vakani uhapiha milhatu cho uwonya. 12Nansho Kuristo ahokumiha nkwaha mmoka isadaka yo uthamiha milhatu cho uwonya, isadaka yo ukhulhuvelhiya mahuku o uhimalha, amalhiheke nkaakhalha wiimonono wa Nlhuku. 13Ni toka vavawo noweherera amalhaponi awe akottolhiye awe aanyikalhelha. 14Ukhalhawaya wo isadaka yeekuminhe awe nkwaha mmoka, ahaathanlha areerihiye alhe, anohapihiya milhatu chaya cho uwonya.

15Ni Iphumu ya Nlhuku nohimiechesha chiicho veneera aya,

16“Athithi aneera, Alha phi malhehano kinohalha aka waalhehana mahuku anowa,

Kinowaahelha Malhehero aka mmamirimani mwaya,

Ni ulhepa mwiirushoni mwaya.”

17Ni ayo nkayoncherera wiira,

“Ni mii akinoopuwelha tho uwonya waya

Mena uhilhoka waya.”

18Paahi etu milhatu cho uwonya vanothamihiya aya, khuuwo tho mwaha wo ukumihiya isadaka yo nlhatu wo uhiyereriya uwonya.

Nimwaatamerieke Nlhuku

19Haya etu ashilhoko aka, nihanaa nikhulhuvelho no ukelha uri Nipuro Nitakatifu Chinene wo iphiro yo iphome ya Yesu, 20wo iphiro yo ulhoka inihulhenlhe awe, inoniholhelha urii ukumi, vari nipaziya nulhupalhe, yaani iruttu awe mwanene. 21Ni ukhalhawaya nihanaa Opochera ishaani Mulhupalhe neemelhelha inupa yonkhaye ya Nlhuku, 22paahi etu nimwaatamerieke Nlhuku wo nrima woombone, wo nrima wo ikekhiaye uratihiye wiira nihiye iphiro cho unanara ni wo iruttu chihapihiye wo maashi oombone. 23Nithepeke etu uvarelhelha nikhulhuvelho ninorumelhelha ihu wo uhoova, ukhalhawaya Nlhuku lhehilhe ri o ukhulhuvelhiya. 24Tho, nikavihaneke hii naashineneru ni wooniha nrima wo uttunana ni upanga mitheko choombone. 25Nihoochee mena nihihiye mwaha wo ukumaanacha vamoka thoko chineera aya attu akina. Nithepeke uhelhana mirima uno nichuwelhaka wiira nihuku na Athithi nihaatameria.

26Nichuwelheke etu wiira, nawonyaka mweni ninachuwenlhe ikeekhene, khiiwo isadaka ikina tho inohalha ukumihiya wo nlhatu wo uhiyereriya uwonya wihu. 27Ittu ihanlhe vavawo iri uweherera noovaka uhukumulhiya ni upahiya mooro wo uviha unohalha waapaha attu onkhaye anonkhota Nlhuku. 28Ntu riyoothe nokhota urumelhelha Malhehero a Nlhuku aavahilhe awe ashinna Musa nowiiviya wo uhoonelhiya ikiriri, yahimiecheshiyaka ni attu elhi ama araru. 29Ntu nonheulhacha Mwaana a Nlhuku ni uheulhacha iphome yo Malhehano a Nlhuku inlhokihilhe ama ntu nonruwana Iphumu ya Nlhuku nonivaha mahalha o ibarakha, yoyo nootwarushiya ntwarusho wo uvirelhelha chinene. 30Ukhalhawaya nihonchuwelha himilhe, “Ulhivelhelhiha phi wawaka, Mii kinoolhivelhelhiha.” Eeraka tho vakittu vakina, “Athithi anowaahukumulha attu aya.” 31Iri ittu yo woopiha chinene, uvariya ni Nlhuku ri nkumi wiira o uhukumulheni!

32Nansho muupuwelheke mahuku avinre vaamwalhelhiye inyu nthuko ni Nlhuku, vaatwaruwa inyu chinene, nansho mwahovilhelha ntwarusho nulhupalhe nno. 33Nkwaha nkina mwahoruwaniya ni uhambulhachiya mwaattuni. Ni ikatema ikina vaakavihanne inyu ni attu aapangelhachiya thoko chiicho. 34Ukhalhawaya mwahoonelha ikiriri chinene attu attukiye vamoka ni inyu, vaathurulhiye inyu mihakhu chinyu mwahorumelhelha wo nrima woombone, nchuwelhaka wiira, nhanaa nhakhu woombone chinene uhimmalha. 35Paahi etu nhikhwe nrima, nnoowa mwaattuviya nttuvo nulhupalhe. 36Mvilhelheke, mmwe mwaatimiriha uttuna wa Nlhuku, mmwe mwaavahiya yaalhehiye inyu. 37Kwaani Malhove Matakatifu aneera,

“Mahuku ahanlhe vakani chinene,

Nowehereriya uwa, noowa,

Ni uyo khanocherewa.”

38“Nansho attu aka anovarechesha ikekhia,

Yayo anookhalha akumi ukhalhawaya anokirumelhelha,

Nansho yarukunuwaka,

Akinowa kaateelhiya nrima.”

39Paahi etu, hii kanihii attu o urukunuwacha utulhi ni upotera, nansho hii phi attu anopisha nrima, ni woopolhiya.

11

Upisha nrima

1Paahi etu upisha nrima phi ukhalha ni ichikurupi yo ikekhiaye yo chittu chinoweherera ihu ni urumelhelha chittu chihinapatta ihu woona. 2Ukhalhawaya wo upisha waya nrima ashulhupalhe ihu ahohimiecheshiya chinene ni Nlhuku.

3Wo upisha nrima nihochuwelha wiira ilhapo yo upiye wo nlhove na Nlhuku ni chittu chinoona ihu chi chuupiye ukhuma wo chittu chihinoonia.

4Wo upisha nrima Habilu ahommaha Nlhuku isadaka yoombone upwaha ilhe yaakuminhe awe Kaini. Paahi wo upisha nrima wawe etu ahaalhakelhiya ni Nlhuku wiira aari ntu e ikekhiaye. Ni wo upisha nrima uwo, Habilu noniittuchiha inakhalhaka ahomalha ukhwa.

5Wo upisha nrima, Nahenoko khaakhwilhe aahowiraka ukushiya wiirimu wo uhooniya ni ntu, Nlhuku mwanene phi akunshe. Thoko Malhove Matakatifu chinohimiechesha aya wiira ahinaya ukushiya, aari ntu antelhihilhe Nlhuku. 6Paahi etu vahiri upisha nrima khavanooria unteelhiha Nlhuku, ukhalhawaya ntu nowa wa Nlhuku nothananiya urumelhelha wiira Nlhuku haawo ni urumelhelha wiira nowaattuva attu anomwaavia wo uminda.

7Wo upisha nrima, Anuhu ahomwiiwelhelha Nlhuku vaahimeriye aya mwaha unohalha ukhumelhelha kaanyuma, chittu chihinapacha aya woona. Nkayaakoorosha isafina, ikalhava yulhupalhe yo wookholha anene ayo ni inupa aya. Wo wowo upisha nrima waya uwo ilhapo yahohukumulhiya, Anuhu nkayaapochera ikekhiaye inopattiya wo upisha nrima.

8Wo upisha nrima, Aburahimu ahonrumelhelha Nlhuku veehaniye aya wiira arwee ilhapo yaalhehiye aya ni Nlhuku wiira anoovahiya ukhalha yawaya. Ahohiya ilhapo aya ahichuwelhaka ukittu unokelha aya. 9Wo upisha nrima, Aburahimu ahokhalha ulhetoni wi ilhapo yaalhehiye aya ni Nlhuku mwanene. Aakhanlhe wowo munihemani vamoka ni Naisaka ni Nayakhobo, yaalhehiye nanaya malhehano a Nlhuku ayo. 10Ukhalhawaya Aburahimu aari awehereraka woona iwani yo nsingi wo ulhama mahuku o uhimalha, yaalhakelhiye ni uthekiya ni Nlhuku mwanene.

11Wo nrima wo ukhulhuvelha Aburahimu inakhalhaka aari ntu o wuulhuvalha ni Asara ahanu aya akhalhaka o uhiyara, ahovaheriya wooria waayara ashaana ukhalhawaya ahorumelhelha wiira Nlhuku nootimiriha malhehano awe. 12Paahi etu ukhuma wa ntu mmoka, Aburahimu, aari thoko ntu khwilhe, ahoyaria attu enchi ahinooriya waalhakelhiya thoko ittotwa wiirimu ama thoko nhaava wo uchereshere ibahari.

13Yalha attu onkhaye alha yaakhwilhe anari attu o upisha nrima ahinaya upochera ittu yaalhehiye aya ni Nlhuku. Nansho yahoona utayi, nkayaarumelhelha wiira yaari attu o uvira velhaponi va. 14Ukhalhawaya attu anoolhumacha malhove thoko alha, anowooniha wiira anaaviacha ilhapo ye ikeekhene. 15Yakoopuwenlhe ilhapo yaakhumilhe aya, yaanooria uhokolhiacha. 16Nansho vano anothanana ilhapo yorera chinene, ilhapo yo wiirimu. Paahi etu Nlhuku khanoona ishoni wiihaniya Nlhuku aya, ukhalhawaya heeshera iwani aya.

17Wo upisha nrima Aburahimu ahorumelhelha unkumiha isadaka Isaka mwaamwanaya o vekha awe, ikatema vaalhikachiye aya ni Nlhuku. Yayo phi ayo aapochenre malhehano a Nlhuku, nansho ata inakhalhaka chiicho, ahorumelhelha unkumiha isadaka mwaamwanaya o vekha awe. 18Ukhalhawaya Nlhuku ahoolhumacha wiira, “Iyari inohalha wiihaniya wo nchina ninyu, inowa ukhuma wa Isaka.” 19Aburahimu ahorumelhelha wo uchuwelha wiira, Nlhuku nowooria waahihimusha attu akhwilhe. Ni wo nlhikaaniho nno etu Aburahimu ahompatta mwaamwanaya Isaka tho, thoko nokhuma unookhwani.

20Wo upisha nrima, Naisaka ahaavaha ibarakha Nayakhobo ni Naesau, wo chittu chinohalha uwa kaanyuma. 21Wo upisha nrima Nayakhobo vaakhwa aya ahaavaha ibarakha ashaana a Nayusufu kila mmoka. Nkayanthimicha Nlhuku yooromelhaka vachulhu ikopo aya.

22Wo upisha nrima, Nayusufu vaari aya amwaatameriaka nookhwa, ahoromolha mwaha wo uthama ashaana a Israeli ukhuma Umisri, ni ulhehera mwaha wo ushungiya makhuva aya.

23Wo upisha nrima, manyanaangoro a ashinna Musa yahonvitha mwaamwanaya wo mieri miraru toka vaayarelhe awe, ukhalhawaya yahomwoona wiira aari mwaana o urera chinene, khayoovilhe malhehero a Nafarao amwene o Umisri. 24Wo upisha nrima, ashinna Musa vonnuwilhe aya yahokhota wiihaniya mwaana a abiti Farao. 25Nkayoona mbaya uhuva vamoka ni attu a Nlhuku kuliko wiipuhiha mu uwonyani wo mahuku vakani, 26yaalhakelhaka wiira uruwaniya wa Kuristo Moopolhi phi nhakhu mulhupalhe upwaha mihakhu cho Umisri, ukhalhawaya yaari akhulhuvelhaka nttuvo naya no mahuku anowa. 27Wo upisha nrima ahothama Umisri ahoovaka urushiya wa amwene ukhalhawaya yaari ankhulhuvelhaka Nlhuku hinoonia uyo. 28Wo upisha nrima ahonchokolhiha Pasaka ni aholheehera umichamichiya iphome vachulhu milhako wiira nnepa uneeva attu uyo uhaavare ashaana o nttara a Aisraeli. 29Wo upisha nrima Aisraeli yahoviracha variyari ibahari yo Shamu thoko chinovira aya vakittu voomilhe. Attu o Umisri vaalhikanche aya waattwara, yahotitimira onkhaye mmaashini nkayaakhwacha.

30Wo upisha nrima, Aisraeli ahorukureria ishiri yaarukureria iwani yo Uyeriko wo mahuku saba. Vaamanlhinhe aya urukureria, ishiri yahowulhuwa. 31Wo upisha nrima Narahabu, opani o ulhavalhava alhe, aholhama khayeeviye vamoka ni attu anrunne Nlhuku alhe, wo nlhatu wo waapochera rata attu o uhotelha o mpuha, a Aisraeli alhe. 32Vano mii kiirekeni etu, ukhalhawaya nipesha nna khaninokithosha uuhimeriachani mwaha wa Nagidioni ni mwaha wa Nabaraki ni mwaha wa Nasamsoni ni mwaha wa Nayefta ni mwaha wa Adaudi ni mwaha wa Nasamweli ni mwaha wa anamilhohi, 33yayo phi attu yanrumelhenlhe Nlhuku wo upisha nrima nkayaatakana ikhoto ni waakottolha mamwene, nkayaatawara wo iphiro chaholhenlhe attu atware chaahimiya ni ikekhia, nkayaapochera yaalhehiye aya ni Nlhuku. Nkayaattuka iyano cha akharamu, 34nkayaatipiha mioro cho uviha, nkayookokwaa wo uhithuriya uphanga wo wiithia. Vaahupenrie aya yahohelhiya machiri, nkayaalhipa vaatakana aya ikhoto, nkayaatopora mphingo wo manyaasikari wa amalhaponi.

35Wo upisha nrima manyopani yanrumelhenlhe Nlhuku yahopochera mitembo cha ashilhoko aya akhwilhe chinahihimushiye nansho akina yahohuva mpaka ukhwa ahittunaka woopolhiya wiira ahihimushiye ni ukelha mu ukumi wo urera chinene, 36akina yaholhikachiya wo nihambu ni waatiya mikwaju, akina ahottukiya mittondoro ni utikhelhiya ujerani. 37Akina yahokhwa wo waatakachiya malhuku mpaka ukhwa ni akina yahomianihachiya velhi wo nsumeno ni akina yaheevakachiya wo uphanga. Nkayaarukureriacha uwo ni uwo anawanre marapalha o ikhondoro ni marapalha o ipuri, yaari attu amashikini, yaatwarushachiye ni upangelhiya chittu cho uhilhoka. 38Yayo attu ayo yaari attu yankhulhuvenlhe Nlhuku. Nansho attu o ilhapo ilha yaari o uhilhoka chinene, ata nkayoonia khaphwanelhiye ukhalhana attu thoko yayo. Yayo attu yanrumelhenlhe Nlhuku ayo yaakukuriacha nthakhwani ni mmiakoni, akhalhachaka mmakhukuni ni nhina malhikiti o velhaponi.

39Yayo attu onkhaye ayo ahohimiecheshiya ni Nlhuku wo nlhatu wo upisha nrima waya. Nansho inakhalhaka chiicho, khayaapochenre alhe yaalhehiye aya ni Nlhuku alhe, 40ukhalhawaya Nlhuku ahoneeshera chittu choombone chinene. Aalhakenlhe wiira ayo aphiyelhe utimira waya anari vamoka ni hii.

12

Nlhuku Athumwanihu noonokolha

1Paahi ni hii ukhalhawaya nihorukureriya ni nlhoko mulhupalhe wa attu o unihimiechesha, nirihelheke utayi etu misigo chonkhaye chirina ihu ni uwonya unonikhanyerera. Vanottimakacha ihu uttimakelha mmiholho weesheriye ihu, nittimakacheke wo ukuruvalhelha. 2Nimmwehechesheke Yesu wo miitho melhi, chokholhinhe ni utimiriha upisha nrima wihu. Wo nlhatu wo mpuha unohalha awe upatta ahovilhelha ukhwa vansalaabani wo uhilhoha wuulhihiya muru. Ni uyo vano hokhalha va nipuro no nthimicho, wiimonono wo ihiche yo Imwene ya Nlhuku.

3Paahi etu mmuupuwelheke Yesu chenre awe wo uvilhelha upangelhiya ichimwa ni attu o uwonya, vano etu nhoochee ni ukhwa mirima chinyu. 4Mwaatti khannaatakana ikhoto yo waatakana ni uwonya mpaka nkamwaariha iphome. 5Tho, nholhiyalha malhove o waamukiya, Nlhuku vanoromolha awe wiira mwaatti phi achishaana awe? Vaneera awe

“Mwaamwanaka, uhiheulhache vanaamukiya ao ni Athithi.

Mena, uhimondhe nrima Athithi vanowookolhaaweni.

6Ukhalhawaya Nlhuku Athithi anoomwaamuka ntu riyoothe nonttuna awe,

Noomwookolha kila ntu norumelhelha wiira phi mwaamwanawe.”

7Nvilhelheke vanookolhiya inyu, ukhalhawaya Nlhuku nowookolhani thoko achishaana awe. Mwaana ani hinookolhiya ni athumwanawe? 8Nansho mwaahikavihiyeke wo wookolhiya ni Nlhuku thoko chinookolha awe achishaana awe, inyu vano kanhii achishaana awe nansho ashaana o mwiithuphini. 9Wo uthepa vavawo nahaanaa manyaathumwanihu o velhaponi, attu yaanamuka, nkaneewelhelha, chani vanorika vayi weewelhelha Athumwanihu o munnepani wiira nipatte ukumi? 10Manyaathumwanihu o velhaponi anaamunke wo mahuku vakani thoko choona aya wiira vaholhoka. Nansho Nlhuku nonaamuka wo unookolha wiira nikhalhe mu utakatifu awe. 11Nansho vanookolhiya ihu, ninoorushiya ni uhiteelhiya nrima, nansho mmiholho uwo attu onkhaye aamukiye wo yoyo ntwarusho uyo anoottuviya nttuvo no ikekhiaye no mpuha.

Ikano ni waamukiya

12Paahi etu, nlhipiheke miono chinyu chiririilhe ni ulhipiha makutha inyu aririilhe. 13Nthepeke wookokolha mitalha, nnyaa niremanre nihithepe uwereehiya nansho nilhameke.

14Mwiimindiheke wo kila iphiro ukhalha wo mpuha ni attu onkhaye. Nkhalhacheke makhalhelho matakatifu, ukhalhawaya khaawo ntu nohalha woona Athithi wo uhikhalha chechiyo iphiro chiyo. 15Mwiishungeke chinene ntu riyoothe hiwe aawukuwelhiya nnema wa Nlhuku, hiwe aakhalha thoko mwiri wo uwawa unomelha ni wunnuwa nkawaananariha attu enchi. 16Tho, hikhalhe ntu o ishembwere munlhokoni mwinyu ama ntu o unanara nrima hinomwoova Nlhuku thoko Naesau, aathuminhe ibarakha aya yo ukhalha mwaana o nttara wo nlhatu wo yolhia yo nkwaha mmoka. 17Ni inyu nhochuwelha wiira kaanyuma vaathanana aya upochera ibarakha iyo ahokhotelhiya. Khayaarina tho iphiro yo ukhoroma inakhalhaka yaari onlhaka.

18Mwaatti khamwaaphilhe umwaakoni Usinai thoko Aisraeli chenre aya wo uphiya, mwaako unooria uvariya, mwaako waapharelha mooro, mwaako waakhuneelhiye ni ipiphi, waaruma iphioo yo machiri, 19weewania nipalhapata ni malhove. Attu veewilhe aya nlhove nno, yaholhepelha apepechaka wiira ahiiwe tho nlhove nikina, 20ukhalhawaya khayoonrie uvilhelha nlhove naahimeriye aya wiira, “Ata mwannama anyikalhaka mwaako uyo, noowonyeriya malhuku, wiiviya.” 21Ni yayo onkhaye ayo yaari o woopiha chinene mpaka ashinna Musa aheera, “Kinowoova chinene ni uthukumelha!”

22Nansho mwaatti nhophiya umwaakoni Usayuni, iwani ya Nlhuku nkumi, Yerusalemu yo wiirimu, uri minepa maelufu menchi athukumanne wo mpuha. 23Mwaattiva nhophiya unothukumana aya wo mpuha alhe aneehaniya o nttara a Nlhuku alhe, alhephiye machina aya wiirimu wa Nlhuku, naahukumulha attu onkhaye, ni minepa cha attu aalhakelhiye ikekhia ni Nlhuku. 24Nhophiya wa Yesu o waathaniha o Malhehano o Naanano, o iphome awe yaamichiye, inoolhumacha malhove o urera upwaha iphome ya Habilu.

25Paahi etu, mwiishungeke rata nhikhote umwiiwelhelha noolhumacha ni inyu uyo thoko ayo aakhonte umwiiwelhelha vaamuka awe velhaponi va, yayo khayaakulhuphuwilhe. Ni hii ninohalha ukulhuphuwa chani uno nihimwiiwelhelhaka yoyo nonaamuka ukhuma wiirimu uyo? 26Nlhove nawe nahotikhinya ilhapo yeyo ikatema iyo, nansho vano holheha tho wiira, “Kinootikhinya ilhapo tho nkwaha mmoka, nansho kuhii ilhapo vekha ayaru, nansho ni irimu ni iyo.” 27Nenna nlhove nna, “nkwaha mmoka tho”, ninowooniha mwaari wiira chittu chinotikhinyia chinowa utikhinyiya ni uthamihiya, nansho chuupiye chihinotikhinyiya chiyo chiwe chaahalha.

28Paahi ukhalhawaya ninoopochera imwene ihinotikhinyia, ninshukuruku Nlhuku etu, ninthimicheke ni unteelhiha ni wiitimarikha ni umwoova. 29Ukhalhawaya we ikekhiaye, “Nlhuku ihu phi mooro umpaha.”

13

Iphiro cho unteelhiha Nlhuku

1Nthepiheke uttunana ni ashilhoko inyu. 2Nhilhiyalhe waapochera alheto, ukhalhawaya wo upanga chiicho ahaawo attu akina yaapochenre minepa wo uhichuwelha. 3Mwoopuwelheke attu attukiye, mwiichonaka wiira ni inyu nri muuttukiyani vamoka ni ayo. Mwoopuwelheke attu anohuva, mwiichonaka wiira ni inyu nnohuva mwiiruttuni vamoka ni ayo.

4Nthelhi nithimichiyeke ni attu onkhaye, manyottato ni manyopani ahinanarihe nthelhi naya, ukhalhawaya Nlhuku noowa waahukumulha attu anopanga ishembwere ni attu o ulhavalhava.

5Nhikhalhe attu o nlhulha wo uchiviya nchurukhu chinene, nthoshekeke ni chittu chirina inyu, ukhalhawaya Nlhuku mwanene heera, “Akinoulhiyalhani, mena akinouhiyani.” 6Phi vavawo etu vanominda ihu niiraka,

“Athithi phi naakhulhuvelha aka,

Akinoova ittu.

Ntu nohalha ukipanga ittu yaani?”

7Mwoopuwelheke aholhelhi inyu o wiittuchihilheni nlhove na Nlhuku. Mmweheke chenre aya wo ukhalha ni ukhwa, ntwariheke meetelho aya, chenre aya wo upisha nrima. 8Yesu Kuristo phi yoyoyo, nchana ni lhelho mpaka mahuku o uhimalha. 9Nhikukureerihiye ni meettuchiho makina e ilheto. Nnema wa Nlhuku phi nonihelha machiri mminepani mwihu, mena kuhiwe ikano cho chittu cho muulhiyani. Ukhalhawaya attu aatwanre chechiyo mirima chiyo, khayaapantte ifaida iriyoothe.

10Hii nihanaa imeza yo ukumiheriya isadaka, ni ayo anovara ntheko unihemani uwo, kharina ikuru yo ulhia chittu chinokumihiya isadaka umadhubahuni. 11Opochera ishaani Olhupalhe anoorweha iphome ya ashinama u Inupa Itakatifu ukhalha isadaka yo uhiyereriya uwonya, nansho iruttu chinohalha chiyo chinopahiya vamooroni uchereshere ikambi. 12Phi nlhatu etu, Yesu ni uyo ahotwarushiya nkaakhwa uchereshere iwani wo nlhatu wo waahapiha attu uwonya waya wo iphome awe mwanene. 13Paahi etu nihoove, nkanngwe nintware uchereshere ikambi uri awe uwo ni hii nahambulhiye thoko chenre awe wo uhambulhiya. 14Ukhalhawaya velhaponi va khanirina iwani inooria yo mahuku o uhimalha, nansho ninaavia iwani inowa iyo. 15Vano etu, wo iphiro ya Yesu, nngwe nikumihe isadaka cho unthimicha Nlhuku mahuku onkhaye, yaani malhove o untotopelha kila vanorumelhelha ihu nchina nawe. 16Nhilhiyalhe upanga moombone ni ukhalha nlhoko mmoka, ukhalhawaya isadaka thoko chechiyo phi nonteelhiha Nlhuku.

17Mweewelhelheke aholhelhi inyu ni uvara chinolhehera aya, ukhalhawaya yayo phi noshiha uthana ni uhiyu, ushunga minepa chinyu. Ni ayo phi nohalha urweeha malhove anaacha mitheko chaya mmiholho wa Nlhuku. Mweewelhelhaka, anooteelhiya vanovara aya mitheko chaya, khanowoonani thoko nsigo. Mwaahipangeke chiicho, anoochukulhacha, khannowa mwaapatta ifaida iriyoothe.

18Nnilhapelhelheke ni hii. Nihochuwelha wiira mirima chihu khachinonihimeria wiira nihotteka. Ukhalhawaya nihanaa nrima wo uthanana meetelho moombone ikatema chonkhaye. 19Kinoulhapelhelhani wiira nkilhapelhelheke wa Nlhuku, akihokolhoshe uwaninyu mwaatti chitema.

Ulhepelha wo umalhihera ni isalamu

20Nlhuku o mpuha, aahihimushilhe Athithi Yesu Nshunga Mulhupalhe o ikhondoro, wo iphome aya yo malhehano o mahuku o uhimalha, 21kinonlhapelha otimiriheni mu kila ittu yoombone inopanga inyu, wiira ntimirihe mattunelho awe ni uyo atimirihaka inonteelhiha nhina mwihu wo iphiro ya Yesu Kuristo. Nthimicho ukhalhe wa Yesu Kuristo mahuku o uhimalha. Aye.

22Ashilhoko aka, kinoulhepelhani, mpochereke wo wiitimarikha alha malhove o uhelhani nrima kilhepilhe aka wo makhuvi nhina iwarakha alha. 23Kinothanana nchuwelhe wiira munnihu, Natimotheo ahothaphulhiya. Aakuviaka uwa uno kinowaattukana vamoka niwe no ushikuriani.

24Mwaavaheke isalamu chihu aholhelhi inyu onkhaye ni attu awe Nlhuku onkhaye. Ashilhoko ihu akhumme ilhapo yo Uitaliya anouvahani isalamu chaya.

25Ninoulhapelhelhani nnema wa Nlhuku ukhalhe vamoka ni inyu mwaatti onkhaye.