Iwarakha yo nayelhi i Napaolo wa

Natimotheo

Malhove o uholhelha

Iwarakha yo nayelhi i Napaolo wa Natimotheo phi iwarakha yo nayelhi yaalhepiye ni akarumiya Napaolo unrweehelha owiittucha aya Timotheo. Iwarakha yo nayelhi wa Natimotheo yaalhepiye iyaakha cho umalhelha ukumi u Napaolo. Yeyo ikatema iyo Napaolo yaari muuttukiyani Urumi (nlhako wo 1:1-16). Napaolo ayo yaari ni unlhoko mulhupalhe ni Natimotheo ukhalhaka veekinaka phi nlhatu neehannne aya mwaamwanaya mikwaha chinchi (nlhako wo 1:2, 1:18, Afil. nlhako wo 2:22).

Ilha phi imoka yo iwarakha ncheshe chaalhempe aya Napaolo chaari ni nchina na ntu aarwehelhiye ihikhalhaka nchina no nlhoko wa attu anrumelhenlhe Kuristo. Iwarakha chikina taaru chiyo phi iwarakha yo upachera i Natimotheo, iwarakha i Natito ni iwarakha i Nafilimoni. Ikatema iwarakha yo nayelhi ya Natimotheo vaalhepiya aya vawo, nlhoko wa attu yanrumelhenlhe Kuristo o ilhapo yo utawara wa Arumi yaari atwarushiyaka. Yoyo veekinaka phi nlhatu wo uttukiya u Napaolo, ni aahelha nrima Natimotheo wiira avilhelhe wowo utwarushiya uwo. Thoko chiri aya mu iwarakha yo upachera i Natimotheo, Napaolo anowaalhaka Natimotheo venchi mwaha wo meettuchiho a owiittuchiha o woothachiya (nlhako wo 1:16-18). Tho anowaalhelha Natimotheo wiira anoowa mahuku o uhuva mmiholho mmo (nlhako wo 3:1).

Chiri nhina

Napaolo anochokholha wo waashikuria Natimotheo (nlhako wo 1:1-2) ni waahelha nrima (nlhako wo 1:13-18).

Anowaahelha nrima Natimotheo wiira avilhelheke uhuva vanowa aya (nlhako wo 2:1-13).

Tho, anowaalhaka Natimotheo ukhalha makhalhelho oombone (nlhako wo 2:14-26).

Anoowaamuka Natimotheo ni waalhaka mwaha unaacha chittu chinohalha ukhumelhelha kaanyuma ni iphiro cho wiichinanelha (nlhako wo 3:1-4:8).

Anomalhiha iwarakha wo malhove o waalhaka Natimotheo anene (nlhako wo 4:9-24).

1

1Mii Paolo, karumiya a Kuristo Yesu kiihaniye wo uthanana wawe Nlhuku wiira kihimiache ukumi nilhehiye ihu ulhe wo ulhutaana wihu ni Kuristo Yesu, 2kinolhepa iwarakha iwe uwaninyu Natimotheo, mwaamwanaka kinonttuna aka.

Kinoulhapelhelhani nnema, ikiriri ni mpuha ukhuma wa Nlhuku Athumwanihu ni wa Kuristo Yesu Athithi.

Napaolo anowaahelha nrima Natimotheo

3Kinonshukuru Nlhuku kinonthimicha aka wo nrima worera thoko chaapanga aya manyaapwiiya. Kinonshukuru Nlhuku kila vanowuupuwelhaakani wo uhimalha ni kila ikatema vanonlhapelha aka uthana ni uhiyu. 4Vanoopuwelha aka miithori chinyu kinoothanana chinene uwoonani wiira kiteelhiye nrima. 5Kinowuupuwelha nrima inyu uhirii ni unafiki, upisha nrima waarina aya apwiiya inyu Naloisi ni chiicho anumwaninyu Eunike. Ni mii kihanaa ikekhiaye wiira ni inyu nhanaa yoyo nrima uyo chiicho. 6Wo yoyo nlhatu uyo etu, kinowupushani wiira nthotherieke chinene mooro wo mahalha avahiye inyu ni Nlhuku voweshenreakani miono chaka. 7Ukhalhawaya Iphumu ivahiye ihu ni Nlhuku kihii yo unoopopiha, mena, nansho Iphumu yo machiri ni yo univaha nrima wo uttunana ni wiitimarikha.

8Paahi etu nhoone ishoni waahimiechesha Athithi, mena nhoone ishoni wo nlhatu waka mii kittukiye wo nlhatu waya. Nansho nvilhelheke uhuva vamoka ni mii wo nlhatu wo Malhove Orera, wo machiri a Nlhuku. 9Nlhuku ahonoopolha nkaaniihana nikhalhe attu awe, kuhiwe wo nlhatu wo mitheko chihu nansho wo nlhatu wo malhakelho awe ni wo nnema waya. Yoyo nnema uyo naavahiye wo iphiro ya Kuristo Yesu mahuku toka machokholhelho. 10Nansho vano nihopatakulhelhiya nnema wawe wo uwa wa Moopolhi ihu Yesu Kuristo. Yoyo hontiyelhelha nookhwa ni wo iphiro yo Malhove Orera honipatakulhelha ukumi uhiri ni nookhwa.

11Ni Nlhuku hokithanlha mii kikhalhe karumiya ni owiittuchiha wo nlhatu no uhimiacha Malhove Orera, 12ni wo yoyo nlhatu uyo etu phi notwaruwa aka chiicho. Nansho vano akinoona ishoni ukhalhawaya kihaachuwelha kaarumelhenlhe aka ayo, tho kihanaa ikekhiaye wiira anowooria ushunga rata ilhe ikivanhe aya mpaka nenno nihuku no uwa waya nno. 13Nvarechesheke rata meettuchiho e ikeekhene kuhimenrieakani, ntwariheke ni upisha nrima ni uttunana wo ulhutaana wihu ni Kuristo Yesu. 14Wo machiri o Iphumu ya Nlhuku nokhalha nhina mwihu, nshungeke rata ikeekhene nvahiye inyu.

15Thoko chinochuwelha inyu, attu onkhaye o ilhapo yo Uasiya ahokihiya, ata Nafigelo ni Nahemogene ni ayo ahokihiya chiicho. 16Athithi aakavihereke attu o unupani u Naonesiforo, wo woonelha ikiriri, ukhalhawaya yahokiteelhiha nrima ikatema chinchi mena khayoonilhe ishoni wo nlhatu no uttukiya waka, 17nansho Naonesiforo ikatema vaari aya va Rumi va, yahokaavia chinene mpaka nkayaakoona, nkayaaakihelha nrima. 18Athithi aakavihereke wo ikiriri aya uholho wa Nlhuku nenno nihuku no uhukumulhiya attu nno. Ni inyu nhochuwelha rata mwaha wonkhaye ukipangenlhe aya Uefeso uwo.

2

Nsikari o ukhulhuvelhiya a Yesu Kuristo

1Paahi etu, uwe mwaamwanaka wiilhipiheke mu nnemani ninovahiya ihu wo ulhutaana ni Kuristo Yesu. 2Nkusheke meettuchiho mweewilhe inyu kiittuchihaka wa attu o uhimiechesha enchi, mweettuchiheke attu o ukhulhuvelhiya anohalha wooria weettuchiha attu akina chiicho. 3Nvilhelheke uhuva vamoka ni hii, nkhalhaka thoko nsikari o ukhulhuvelhiya a Kuristo Yesu. 4Nsikari vanaatakana awe ikhoto noohiya chittu chinopanga awe mahuku ene, ukhalhawaya nothanana unteelhiha nholhelhi awe. 5Chiichammo ntu riyoothe nothwelha nhapo wo uttawa ni akhunanawe khanowarihiya mphumburu aahittaweke thoko chinothananiya aya. 6Namalhima hunvee phi nothananiya upatta nifungu no upacha no choolhia. 7Nvarelheke yayo anohimiacha aka ayo, ukhalhawaya Athithi anouvahani irusho cho uchuwelha chittu chonkhaye.

8Mmuupuwelheke Yesu Kuristo o iyari ya Adaudi, aahihimushiye, thoko chinohimia aya Malhove Orera anohimiacha aka wa attu. 9Ni mii wo nlhatu no uhimiacha Malhove Orera ayo kinootwarushiya ni uttukiya mittondoro thoko ntu ttekilhe. Nansho nlhove na Nlhuku khaninttukiya mittondoro. 10Paahi etu kinoovilhelha kila ittu wo nlhatu no attu athanlhiye a Nlhuku, wiira ni ayo ampatte noopo nopattiya wo iphiro ya Yesu Kuristo, inowiiha nthimicho wo uhimalha. 11Nna nlhove nna phi no ukhulhuvelhiya.

“Nakhalhaka nahokhwa vamoka ni uyo,

Ninookhalha akumi vamoka ni uyo.

12Navilhelhaka,

Ninootawara vamoka ni uyo.

Nankhotaka,

Ni uyo chiicho noonikhota.

13Naahirumelhelheke,

Yoyo noohalha o ukhulhuvelhiya ikatema choothe.

Ukhalhawaya yoyo khaanoria wiikhota mwanene.”

Namitheko norumelhelhiya ni Nlhuku

14Mwoopusheke attu ayo yoyo mwaha uyo uno mwaamukaka mmiholho wa Nlhuku ahiye mwaha wo uvaanyihana malhove o uhikhalha maana, anaahononacha attu aneewelhelha ayo. 15Mmindeke upanga chinothanana awe Nlhuku, ukhalha namitheko hinoolhiya muru vachulhu ntheko awe, neettuchiha rata nttenga we ikeekhene. 16Mwiihapusheke malhove o waakhulhana o unanara o uhikhalha maana, ukhalhawaya yayo anowaathepiha unkhalhelha Nlhuku utayi. 17Meettuchiho thoko yayo anokhalha thoko nampathani. Munlhokoni mwa yayo attu ayo ahawo Nahumenayo ni Nafileto, 18akufiananne ikeekhene ilhe wo uhimia wiira uhihimushiya wa attu uhomalha uwa, ata nkayaapitikusha attu akina nrima aya. 19Nansho ikeekhene ya Nlhuku iheemelha chichiriki thoko nsingi wo malhuku. Vachulhu waya aholhepiya alha malhove alha, “Athithi ahaachuwelha arii awaya.” Ni “Kila neechiirelha wiira uyo a Athithi, ahiyeke uhilhoka.”

20Paahi nhina inupa yuulhupalhe khachirii iyombo cho idhahabu ni cho malhuku o fedha chinolhohiya chinene vekha ayaru, nansho chihaawo chikina cho miri ni cho ulhoko, chihinolhohiya rata. 21Paahi ntu ehapihaka ni wiihapusha chechiyo chittu cho uhilhoka chiyo, nookhalha ittu yo uthimichiya ukhalhawaya hotelhihiya ukhalha ittu inaachivelha Athithi ikooroshiye wo nlhatu wo ntheko woombone. 22Nansho nhittware itama che imirawo ntwareke ikekhiaye ni nrima ni uttuna ni mpuha vamoka ni alhe aneehana Athithi wo nrima worera. 23Nansho nshembeke waakhulhana mwaha wo uhikhalha irusho ni maana nchuwelhaka wiira yoyo phi nowiiha indewo.

24Paahi etu karumiya a Athithi khanothananiya waana nansho akhalheke o umanya wa attu onkhaye, nooria wiittuchiha ni o uvilhelha, 25naamuka wo wiitimarikha attu anompangelha ichimwa, ikhalhe wiira Nlhuku aavahere nipesha no ukhoroma uwonya waya ni uchuwelha ikeekhene. 26Apatte tho irusho chaya ni ukhuma mu nriankhoni mwa Nakare mwaawayinhe awe wiira aapangihe chinothanana awe.

3

Mahuku o umalhelha

1Nchuwelheke wiira mahuku o umalhelha anookhalha o uhuva. 2Attu anowa ukhalha o wiittuna ashineneru, o uttuna nchurukhu chinene, o wiititihacha, o wiichoona, o unruwana Nlhuku, ahinaathimicha manyanaangoro aya, ahinoshukuru ni ahinomwoova Nlhuku. 3Anowa ukhalha attu ahinttunana ni o uhittuna wiiwanana ni o waapa attu ni o umenyekha ni o uchachachacha ni o uhittuna ittu iriyoothe yoombone, 4anowa ukhalha attu o uthumihana ashineneru ni attu o tiyamaru, achanre mahuchuru ni ukhalha attu o uttuna wiiphwacha kuliko unthimicha Nlhuku. 5Wo vathe anowa wiipanga attu anonthimicha Nlhuku, nansho akhotaka machiri awe. Mwaashembeke yayo attu ayo. 6Attu akina anookelha mmanupani mwa attu ni waakhanyereriha manyopani o mirima cho uhuperia alhemelhiye misigo cho uwonya anovariya ni uholhelhiya nikakata no uhilhoka no kila iphiro wiira yeewelhelhe, 7manyopani anolhikacha kila ikatema wiittucha nansho ahoriaka mena uphiyelha chechiyo irusho cho uchuwelha ikeekhene chiyo.

8Yayo phi attu anovinga ikeekhene thoko Nayane ni Nayambre chenre aya wo waakhota ashinna Musa. Yayo attu ayo kharina irusho ni o upisha nrima uhiri we ikeekhene. 9Nansho khanolhokelha chinene ukhalhawaya uhikhalha ni irusho waya unowa woonia mwaari vaattuni thoko chenre aya wa Nayane ni Nayambre.

Malhehero o umalhihera wa Natimotheo

10Nansho inyuva nhottwara meettuchiho aka ni meetelho aka ni chittu chinothanana aka upanga ni upisha nrima waka ni uvilhelha waka ni uttuna waka ni uweherera waka 11tho ni utwarushiya waka. Mwaha waakipantte Uantiokiya ni Uikoniyo ni Ulistra. Kahovilhelha uhuva wo kila iphiro, Athithi nkayaakoopolha nhina yayo onkhaye ayo. 12Wo ikekhiaye, kila ntu nothanana ukhalha amwoovaka Nlhuku wo ulhutaana Kuristo Yesu, yoyo nootwarushiya. 13Nansho attu o nrima wo uhilhoka ni o thepiacha yayo anoothepa uhilhoka waya, aathepiachaka attu ni uthepiachiya ashinene. 14Nansho inyuva nthepeke ukhalha thoko chiittuchihiye inyu nkamwaarumelhelha, ukhalhawaya nhochuwelha wiira mweettunche wa apani, 15ni wuupuwelha wiira toka uchihima winyu nhochuwelha Malhove Matakatifu anooria uuvahani irusho ata nkamwampatta noopo wo iphiro yo unrumelhelha Kuristo Yesu.

16Ukhalhawaya Malhove Matakatifu onkhaye alhepiye wo uholhelhiya ni Iphumu ni Nlhuku. Ni ayo anoolhoka wo weettuchiha attu ikeekhene ni waamuka attu, wookolha ahiye iphiro chaya cho uwonya ni waalhaka wiira avire iphiro che ikekhiaye, 17ikhalhe wiira ntu a Nlhuku atimire ni ukhalha tayari oorie uvara kila ntheko uri woombone.

4

1Kinoulheherani mmiholho wa Nlhuku ni mmiholho wa Kuristo Yesu nohalha waahukumulha attu akumi ni attu akhwilhe, wo upatakulhiya wawe ni wo Umwene awe, wiira, 2mwaahimiachereke attu nttenga ni ukhalha tayari uhimiacha ikatema inolhoka ama ikatema ihinolhoka, mwaachachereke attu, mwaamukeke ni waakurumicha attu, mwaavilhelhaka chinene ni weettuchiha. 3Ukhalhawaya inoowa ikatema attu vanohalha aya uhiiwelhelha meettuchiho e ikekhiaye nansho attwaraka nrima waya ashineneru ni upatta milhoko cha owiittuchiha enchi anohalha waahimeria chittu chinochiva wiiwa mmaaruni mwaya. 4Anowa ukhota wiiwelhelha ikeekhene ni urukunuwelha ithelhi cho uhikhalha maana. 5Nansho inyuva nkhalheke miitho wo kila iphiro, nvilhelheke vanohuva inyu, mpangeke ntheko inyu wo uhimiacha Malhove Orera, mpangeke ntheko inyu uyo rata.

6Ukhalhawaya vano mii kihophiyelha ikatema aka yo uthama velhaponi ihaaya, ni iphome aka inookumihiya thoko isadaka yo idivai chinokumiiniya aya ni opochera ishaani. 7Kihaatakana ikhoto rata, kihomalhiha nkwaha wonkhaye ni uvarechesha nrima. 8Ittu ihalhenlhe vano phi uttuviya wo makhalhelho oombone mmiholho wa Nlhuku akhanlhe aka. Mphumburu unohalha aya ukiwariha Athithi, O uhukumulha e ikekhiaye nenno nihuku nno. Kihikhalhaka mii vekha aka nansho ni attu onkhaye attunne uweherera ukhumelhelha waya.

Malhehero o yekha aya a Natimotheo

9Mpangeke kila inooria inyu mmwe uwannyaka chitema. 10Ukhalhawaya Nadema ahochivelhiya chinene chittu cho velhaponi va ahokihiya ahorwaa Uthesalonike. Nakeresike ahorwaa Ugalatiya ni Natito akenlhe Udalmatiya. 11Ashinna Luka vekha aya phi hanlhe vamoka ni mii va. Vanowa inyu vawo mwaakusheke Namako, mwaawiiheke, ukhalhawaya anowa ukikaviha mitheko chaka. 12Kihaaruma Natikiko Uefeso. 13Vanowa inyu nkikushere mwiinjiro aka waahiyalhe aka uwannyaya Nakarpo Utroa ulhe, chiichammo tho, nkiwiihereke ikitabu chilhe, hasa chikooroshiye wo marapalha chilhe. 14Ntu o uhanacha chittu neehaniya Alekizanda ulhe hokipangelha cho uhilhoka chinene, Athithi anonlhiva thoko chipangilhe awe. 15Ni inyu mummweheke rata yoyo ntu uyo ukhalhawaya ahovinga chinene nttenga wihu.

16Ikatema yaachokhonlhe aka wiivaraanga wo upacha khaawo ntu eemenlhe vamoka ni mii onkhaye yahokihiya. Kinonlhapelha Nlhuku wiira haalhakelhelhe wowo utteka uwo. 17Nansho Athithi yaari vamoka ni mii, nkaakivaha machiri ata nkakooria uhimiacha nttenga wonkhaye, attu ahiri Ayahudi eewe. Tho, nkakoopolhiya ukhuma ihukumu yo nookhwa thoko koopolhiye ukhuma iyano yo kharamu. 18Athithi anookopolha mwaha wonkhaye wo uhilhoka ni ukipiiha rata mu Imweneni waya wo wiirimu. Nthimicho ukhalhe uwannyaya mahuku o uhimalha. Aye.

Isalamu cho umalhihera

19Mwaavaheke isalamu chaka Aprisila ni Naakwila, vamoka ni attu o unupani wa Naonesiforo. 20Ashinna Erasto ahohalha Ukorintho ni Natrofimo kihaahiya Umileto ukhalhawaya yaari areta. 21Mmweeke uno chitema uhinaaya nlhaalha wo uririya. Mpochereke isalamu chi Naeubulo ni Napude ni Nalinusi ni Nakilaudiya vamoka ni manyaalhoko ihu anrumelhenlhe Kuristo akina.

22Athithi akhalhe vamoka ni inyu.

Ni nnema waya ukhalhe vamoka ni nrima inyu.