Iwarakha yo upachera i Napaolo wa
Attu o Uthesalonike
Malhove o uholhelha
Iwarakha yo upachera i Napaolo wa attu o Uthesalonike yaalhepiye ni akarumiya Napaolo (nlhako wo 1:1). Inoonia veekinaka yeyo phi iwarakha yo upachera ulhepiya ni Napaolo ukhalha nhina Ibibiliya, ilhepiyaka iyaakha yo 51 baada yo uyaria wa Kuristo. Napaolo yeyo ikatema yaalhempe aya iwarakha wa nlhoko wa attu anrumelhenlhe Kuristo o Uthesalonike iyo, yaari Ukorintho. Yoyo nlhoko uyo phi uyo waachokhonlhe aya munkwahani waya wo nayelhi aviraka ahimiachaka Malhove Orera (Mitk nlhako wo 17:1-10). Ikitabu yo Mitheko cha akarumiya inohimia wiira yoyo nlhoko wa attu anrumelhenlhe Kuristo uyo waari wo uthakania, akina Ayahudi ni akina Ayunani enchi.
Napaolo khayonrie ukhalha Uthesalonike wo mahuku menchi baada yo uchokholhiha yoyo nlhoko uyo, paahi etu phi nnikwa wo urweeha ilha iwarakha ilha, wiira aahelhe nrima attu anrumelhenlhe Kuristo o wowo ayo. Iwarakha ilha ihanaa chittu chinchi cho waamuka ni weettuchiha attu anrumelhenlhe Kuristo achuwelhe iphiro choombone chinothananiya aya ukhalha. Tho, Napaolo ahowehaweha rata mwaha wo uwa wo nayelhi wa Kuristo. Veekinaka attu anrumelhenlhe Kuristo o Uthesalonike ahochivelhachiya yoyo mwaha uyo, ni Napaolo avarecheshaka uwa wo nayelhi wa Kuristo ukhalha phi ittu attu inothananiya aya uvarelhelha wiira apannge chittu chinonteelhiha Nlhuku (nlhako wo 5:6-8).
Chiri nhina
Napaolo anochokholha iwarakha aya wo waashikuria attu anrumelhenlhe Kuristo ni unshukuru Nlhuku wo nlhatu waya (nlhako wo 1).
Tho, anoohimiacha mitheko chaya ni malhove awihiye ni Natimotheo (nlhako wo 2-3).
Anowaavaha attu malhove o waalhaka achuwelhe makhalhelho anothananiya wa attu anrumelhenlhe Kuristo ukhalha mu nthukoni mwo uwa wo nayelhi wa Yesu (nlhako wo 4:1-5:15).
Anoomalhiha wo waavaha isalamu attu anrumelhenlhe Kuristo tho, ni waashontelhelha wiira kila mmoka munlhokoni mwaya mmo ashomeke iwarakha ilha (nlhako wo 5:16-28).
11Mii Paolo vamoka ni Nasila ni Natimotheo.
Ninoolhepa iwarakha iwe wa nlhoko wa attu anrumelhenlhe Kuristo o Uthesalonike arii attu a Nlhuku Athumwanihu ni a Athithi Yesu Kuristo.
Ninoulhapelhelhani nnema ni mpuha ukhuma wa Nlhuku Athumwanihu ni Athithi Yesu Kuristo.
Makhalhelho ni nrima wa attu o Uthesalonike
2Ninonshukuru Nlhuku ikatema chonkhaye wo nlhatu winyu mwaatti kila vanolhapelha ihu ni uwupuwelhani. 3Ukhalhawaya wa Nlhuku Athumwanihu ninowuupuwelha mitheko chinooniha nrima urina inyu ni uttuna winyu chineera aya wo uvahani machiri o uvara ntheko ni waakhulhuvelha Athithi Yesu Kuristo wo uhoochaa. 4Ashilhoko aka nihochuwelha wiira Nlhuku nouttunani othanlhakani nkhalhe attu awe, 5ukhalhawaya Malhove Orera aawiihilhe ihu, khaawilhe malhoveru nansho tho wo machiri ni wo Iphumu ya Nlhuku nichuwelhaka chinene wiira yaari phi ikeekhene. Nhochuwelha cheera ihu wo ukhalha vaari ihu ni inyu mwaatti. Naari nikhalhaka wo mahalha inyu. 6Mwaatti mwahonithakiha cheera ihu hii ni thoko chaapanga aya Athithi. Ukhalhawaya inakhalhaka mwaari nhuvaka chinene, mwahopochera nttenga wo mpuha waakhumme wa Iphumu ya Nlhuku. 7Paahi etu, nhokhalha ittu yoombone yo utwarihiya ni attu onkhaye anrumelhenlhe Kuristo o Umakedoniya ni o Uakaya. 8Ukhalhawaya wo ukuruvalhelha winyu, nttenga wa Athithi uheewaniaa kuhiwe Umakedoniya ni Uakaya vekha ayaru nansho nrima urina inyu wa Nlhuku uhowanelha ilhapo chonkhaye. Paahi etu, khanirina tho ittu yo wulhumacha, 9ukhalhawaya yayo attu ayo, anowaahimiachera attu chenre inyu wo unipochera vaawilhe ihu uwaninyu, chenre inyu wo uhiya ulhapelha isinyago nkamwaarukunuwa ni uvara mitheko cha Nlhuku ri nkumi ni e ikekhiaye. 10Ni vanoanonihimeria wiira nnommweherera Mwaamwanawe ukhuma wiirimu, Yesu, aahihimmwe nnookhwani nohalha unoopolha mu urushiyani wa Nlhuku nnohalha uwa.
2Ntheko u Napaolo Uthesalonike
1Ashilhoko aka, nhochuwelha wiira nkwaha waawilhe ihu uwaninyu khawaari wo chiicho. 2Ukhalhawaya nhochuwelha chenre ihu wo upocheriya pufia ni uruwaniya Ufilipi ulhe. Inakhalhaka nahopangelhiya ichimwa yinchi, Nlhuku ihu ahonivaha machiri o uhimeriani Malhove Orera awe wo ukuruvalhelha. 3Ukhalhawaya ukurumicha wihu kuhii wo woothachiya mena o unanara mena khaninttuna unthepiacha ntu riyoothe. 4Nansho hii wo mahuku onkhaye ninohimiacha thoko Nlhuku chinottuna awe, ukhalhawaya ahoona wiira nihophwanelha, uhimiacha Malhove Orera alha. Khaninonteelhiha ntu nansho ninonteelhiha Nlhuku, nochuwelha mirima chihu mpaka nhina. 5Ukhalhawaya nhochuwelha rata wiira khanaawilhe ni malhove o waapepecha attu mena o upenyapenya o uvitha ilhema iriyoothe, Nlhuku noohimiechesha! 6Khanaattunne uthimichiya ni ntu riyoothe, mena utotopelhiya ni inyu mwaatti mena ni attu akina ariyoothe. Inakhalhaka naari akarumiya a Kuristo, khanaaphavenlhe ittu iriyoothe ukhuma uwaninyu. 7Naari akarumiya o wiitimarikha munlhokoni mwinyu thoko naangoro chinaalhelha awe achishaana awe. 8Ni vavawo chiicho, nahouttunani mwaatti chinene wo nrima mpaka nkanouvahani kuhiwe Malhove Orera nivahiye ihu ni Nlhuku vekha ayaru nansho ata ukumi ihu naashinene ukhalhawaya mwaattiva phi attu anaattuna ihu chinene! 9Ashilhoko aka, we ikekhiaye nnowuupuwelha ikatema yaahimiacha ihu Malhove Orera nivahiye ihu ni Nlhuku, naavara ntheko wo uhuva uthana ni uhiyu wiira nihinrie nsigo ntu riyoothe munlhokoni mwinyu.
10Mwaatti attu o Uthesalonike va phi o uhimiechesha, Nlhuku ni uyo chiicho wiira makhalhelho ihu munlhokoni mwinyu attu arumelhenlhe Kuristo, aari oombone ni o wiitimarikha ni o uhikhuwachiya. 11Nhochuwelha wiira hii nahonlhoha kila ntu thoko naangoro chinaalhoha awe achishaana awe mwanene. 12Nahouhelhani nrima ni uwiittuchihani ni uwaamukani wiira nkhalhe makhalhelho anonteelhiha Nlhuku, nowiihanani nkelhe mu Imwene awe ni munthimichoni mwawe.
13Tho wo yoyo nlhatu uyo ninonshukuru Nlhuku kila ikatema wo uhoochaa, ukhalhawaya vaawihilhe ihu nlhove na Nlhuku, mwahewelhelha nkamwaapochera, mwoonaka ukhalha nttenga wa Nlhuku kuhii nttenga wa ntu ni iyo we ikekhiaye phiri aya. Ukhalhawaya Nlhuku novara ntheko munlhokoni mwinyu mwaatti attu nnonrumelhelha. 14Ukhalhawaya ashilhoko aka nhotwariha uhuva thoko chihuvilhe aya milhoko cha attu a Nlhuku o Uyudea, attu anrumelhenlhe Kuristo Yesu. Mwaatti mwahotwarushiya ni anenchi naninyu thoko ni ayo chaatwarushiye aya ni Ayahudi nanaya, 15yeevilhe Athithi Yesu ni anamilhohi, nkayaanitwarusha ni hii. Yayo attu ayo anonrusha Nlhuku, tho phi ayo ahinaathana ni kila ntu. 16Yaholhikacha unichiichiha nihaahimerie nttenga attu ahiri Ayahudi nttenga wo noopo, wiira ahoopolhiye, atimirihe uwonya waya mahuku onkhaye. Nansho vano, urushiya wa Nlhuku uhaakhuruwelha!
Uthanana u Napaolo weetelhelha tho attu o Athesalonike
17Ashilhoko aka, vaamwalhanne ihu waari umwalhaana wo mahuku vakani, umwalhaana wo iruttu uhikhalhaka wo wuupuwelhana. Wo uhipicha mahuku, nahopatta nrima wo uwa uwoonani tho! 18Paahi etu, wo ikekhiaye naholhakelha uweetelhelhani venchi tho. Mii Paolo kimwanene, kaholhikacha velhi wiira kuweetelhelheni, nansho Nakare ahonichiichiha.
19Ukhalhawaya ukhulhuvelha wihu ama upuha wihu ama wiititihacha wihu phi ishiyani? Mwaatti phi inyu nnohalha ukhalha phi nikhulhuvelho ni upuha wihu ni mphumburu ihu wo wiititihacha wihu wa Athithi Yesu nihuku naya no uwa nno. 20Eiyo, inyu mwaatti phi nthimicho wihu ni upuha wihu!
31Uumalhihani, khanoonrie uvilhelha tho. Paahi etu, nahohalha vekha ihu Uathene, 2nkanaaruma Natimotheo, munnihu, uwaninyu, namitheko nkhunanihu a Nlhuku mu uhimiachani Malhove Orera a Kuristo. Naarumme wiira o helheni ni ukhomaalhihani nrima, 3ikhalhe wiira, ntu riyoothe munlhokoni mwinyu hikhwe nrima wo nlhatu wo uttwaruwa wuu. Mwaatti nhochuwelha wiira, nihophwanelhiya uttwaruwa. 4Ukhalhawaya vaari ihu vamoka ni inyu katashi nahouhimeriani wiira ninoowa naatwarushiya. Paahi etu thoko chinochuwelha inyu, phinre aya. 5Phi nlhatu etu wo waaruma Natimotheo, ukhalhawaya akoonrie uweherera tho. Kihaaruma wiira awe aachuwelha nrima inyu. Koova wiira Nakare huulhikacheni mwaatti ni ntheko ihu nkawaapotera wo nshatha!
6Vano Natimotheo ahohokolhia ahonivaha malhove o uniteelhiha mirima unaacha nrima inyu ni uttunana winyu. Ahonihimeria wiira nnoonupuwelha rata mahuku onkhaye ni nnoohuvelha unoona hii thoko ni hii chinohuvelha ihu uwoonani mwaatti. 7Paahi etu ashilhoko aka, nrima urina inyu uhonilhipiha muuhuvani ni uttwaruwani wihu mwonkhaye. 8Ukhalhawaya mwaatti mweemelhaka rata muulhutaanani ni Athithi, ninookhalha wo mpuha. 9Vano ninowooria unshukuru Nlhuku wo nlhatu winyu. Ninonshukuru wo upuha urina ihu uwannyawe wo nlhatu winyu. 10Ninoothepa unlhapelha Nlhuku wo machiri ihu onkhaye uthana ni uhiyu wiira anivahe nipesha no uwa nuwooneni ni ucharihelha ittu iriyoothe iwukuwilhe mu nrima inyu.
11Ninonlhapelha Nlhuku Athumwanihu anene ni Athithi Yesu anihulhelhe iphiro yo uwa uwaninyu! 12Athithi othepihekeni uttunana mwaashineneru ni waattuna attu onkhaye chinene thoko ni hii chineera ihu wo uttunani. 13Chiichammo etu alhipiheke mirima chinyu ni ukhalha attu o uhikhuwachiya ni atakatifu mmiholho wa Nlhuku Athumwanihu ikatema Athithi Yesu vanohalha aya uwa vamoka ni attu arii awaya onkhaye.
4Makhalhelho anonteelhiha Nlhuku
1Vano, ashilhoko ihu, nihowiittuchihani makhalhelho anonteelhiha Nlhuku. We ikekhiaye yayo phi makhalhelho inyu. Vano ninoulhepelhani ni uwaamukani wo nchina na Athithi Yesu wiira nthepeke ukhalha uvira vavawo. 2Ukhalhawaya nhochuwelha malhehero yuvanheni ihu wo wooria wa Athithi Yesu. 3Nlhuku nothanana wiira mwaatti mwiikumiheke nkhalheke atakatifu nhilhuve kabisaa. 4Kila mmoka munlhokoni mwinyu achuwelheke iphiro yo ukhalha ni ahanu awe wo makhalhelho atakatifu o wiithimicha, 5wo uhikhalha ni nikakata no uhilhoka thoko attu ahinchuwenlhe Nlhuku. 6Paahi etu, ntu riyoothe hinttekelhe munnawe mena himoonelhe vachulhu ulha mwaha ulha. Nahouhimeriani yoyo mwaha uyo ni uwaamukani chinene wiira Athithi anowa aatwarusha attu anopanga chiicho. 7Ukhalhawaya Nlhuku khaniihanne wiira nikhalhe makhalhelho o unanara o muulhuvani nansho nikhalhe atakatifu. 8Paahi etu, ntu riyoothe nokhota alha meettuchiho alha khanonkhotelha ntu, nonkhotelha Nlhuku mwanene noovahani Iphumu awe.
9Vano etu ashilhoko aka vachulhu mwaha wo uttunana khanirina ittu yo ulhepa venchi uwaninyu. Ukhalhawaya Nlhuku howiittuchihani mwaatti onkhaye iphiro yo ukhalha wo uttunana mwaashineneru. 10Eiyo, ni inyu nhaapangelha chiicho ashilhoko inyu onkhaye arii kila vakittu Umakedoniya. Paahi etu, ashilhoko aka ninoulhepelhani wiira nthepiheke vavawo uttunana uwo. 11Tho nkhalheke wo wiitimarikha, kila ntu awehechesheke chittu chawe ni uvara ntheko wo miono chawe mwanene thoko chenre ihu wo ulheherani katashi valhe. 12Mwapangaka chiicho nnoowa mwaatotopelhiya ni attu ahinanrumelhelha Kuristo, ni inyu khannowa mwaakhulhuvelha attu akina uuvahani chittu chinohuvelha inyu.
Uwa wa Athithi
13Ashilhoko ihu, khaninothanana vano wiira nhichuwelhe ikeekhene inaacha attu akhwilhe, nhiwe mwaakelhiya ihuzuni thoko attu ahiri ni nikhulhuvelho. 14Hii ninorumelhelha wiira Yesu ahokhwa nkaahihimmwa. Ni hii ninorumelhelha wiira, Nlhuku nowaawiiha vamoka ni Yesu onkhaye akhwilhe anrumelhelhaka,
15Ukhalhawaya nna nlhove ninouhimeria ihuni nna phi nlhove na Athithi. Hii nirii akumiva, ninohalha uhalha akumi nihuku no uwa waya Athithi nno, wo ikekhiaye khaninowa naaholhelha attu akhwilhe alhe. 16Ukhalhawaya Athithi anene anoowa aakhuruwa ukhuma wiirimu ni malhehero ni nlhove no nnepa nholhelhi ni nipalhapata na Nlhuku no uruma chinene. Vavawo attu onkhaye akhwilhe anrumelhelhaka Kuristo anowa uhoolha uhihimmwa. 17Yamalhaka vavawo, hii ninowa uhalha akumi nenno nihuku nno, ninoowa naathukumanihiya vamoka umahuteni weekamelha Athithi wiirimu. Ikatema yonkhaye ninoowa naakhalha ni Athithi mahuku o uhimalha. 18Paahi etu, nhelhaneke nrima mwaashineneru wo alha malhove alha.
5Mwiicheesheke rata uwa wa Athithi
1Ashilhoko ihu, khuuwo nlhatu tho wo uhimeriani ikatema ama nihuku no ukhumelhelha yoyo mwaha uyo, 2ukhalhawaya mwaatti nhochuwelha wo ikekhiaye wiira nihuku no uwa Athithi ninohalha uwa wo uthuthusheriya thoko ntu o wiiya vanowa awe uhiyu. 3Attu anowa wiira, “Kila ittu irii shiriri ihokhalha mumpuhani.” Vavawo utanganyiya phi nohalha aya uwa wo uhichuwania! Inowa ukhalha thoko chineera aya nkuri wo uyaria mwaana chinaapatta aya opani e irukulhu. Khaawo ntu nohalha wookokwaa. 4Nansho, ashilhoko ihu, khanrii mwiipiphini, paahi etu nenno nihuku nno nihuuweelheni wo uthuthusheriya thoko ntu o wiiya chinowa awe. 5Mwaatti onkhaye va phi ashaana o munthukoni ni ashaana o uthana. Hii khanihiwe attu o uhiyu mena attu o mwiipiphini. 6Paahi etu, nihirupe ikhove thoko attu akina chineera aya, ninothananiya etu nishiheke ni wiitawara naashinene. 7Ukhalhawaya attu anrupa, anrupa uhiyu ni attu o uhapalhiya anohapalhiya uhiyu. 8Nansho hii nirii attu o uthana va niitawareke naashinene. Niwarelheke nrima ni uttunana thoko niwanre mwiinjiro wo yuuma wo wiichaakiha vakhakaachani. Nikhulhuvelho nihu no noopo nikhalheke thoko phi ikofiya yo yuuma yo wiichakiha miuru chihu. 9Ukhalhawaya Nlhuku khaanithanlhe wiira nitwaruwe muurushiyani mwawe nansho niwe nampatta noopo wo iphiro ya Athithi Yesu Kuristo, 10anikhwenlhe wiira naakhalhane ninari akumi ama ninakhwiilhe nihuku naya no uwa tho nno. 11Paahi etu nvahaneke nrima ni uthekana mwaashineneru thoko chinopanga inyu vano.
Meettuchiho o umalhihera
12Ashilhoko ihu, ninoushontelhani wiira, mwaalhoheke anamitheko anvara ntheko munlhokoni mwinyu, anooholhelhani ni uwiittuchihani meetelho inyu mulhutaanani ni Athithi. 13Mwaalhoheke ni waattuna wo nlhatu wo mitheko chaya. Nkhalheke wo mpuha ni attu akina.
14Ashilhoko ihu, ninoukurumichani wiira mwaamukeke attu o ureshi, mwaahelheke nrima attu anthemwa munrimani, mwaakaviheke attu ahineechoria ni waavilhelha attu onkhaye. 15Mwiishungeke, ntu riyoothe hinhokolhoshere chittu cho uhilhoka ntu upangenlheni cho uhilhoka. Nansho kila nihuku mpangelhaneke chittu choombone mwaashineneru ni wa attu onkhaye.
16Nteelhiyeke mirima ikatema chonkhaye, 17munlhapelheke Nlhuku kila ikatema wo uhoochaa, 18munshukuruku wo kila ittu. Chechiyo Nlhuku phi nothanana awe muukumini mwinyu wo ulhutaana ni Kuristo Yesu.
19Nhichiichihe ntheko wo Iphumu ya Nlhuku, 20nhiheulhe nttenga unkhuma wa Nlhuku, 21nansho mphimeke kila ittu. Nchuwelheke ittu irii yoombone, 22nshembaka kila mwaha wo uhilhoka.
23Nlhuku mwanene nonivaha mpuha ohapihekeni wo kila iphiro ni wiinanelha minepa chinyu ni mirima ni iruttu chinyu mu uwonyani mwonkhaye. Nhiwe mwaakhalha attu o ukhuwachiya nihuku no uwa waya Athithi Yesu Kuristo. 24Yoyo nowiihanani mwaatti uyo noupangelhani, ukhalhawaya phi o ukhulhuvelhiya.
25Ashilhoko ihu, nnilhapelheke ni hii wa Nlhuku.
26Mwaavaheke isalamu ashilhoko ihu attu anrumelhenlhe Kuristo onkhaye wo nrima wo uttunana.
27Kinoulheherani wo nchina na Athithi wiira mwaashomelheke ashilhoko ihu anrumelhenlhe Kuristo onkhaye ilha iwarakha ilha.
28Nnema wa Athithi Yesu Kuristo ukhalhe vamoka ni inyu mwaatti.