Luuk

1

1 Pwatcin mug ɔɔn Tiyɔɔpiloc, maka coŋin bala kieyi jyek naŋka bɛɛn goṭṭin bora ikinti te yuonga neeniy. Jyeka neeni kiiwi ma 2 ba bolja ikin mietkinti maka Yaccu yuarɛ te woŋgɛn te ñamuy. Maka Yaccu yuarɛ te woŋgɛnyɛ, gena ɛkkɛn a maka mieti ma te jyek Yaccuy. 3 Ɔci ‘ya daŋkunyɛ, ‘ya baal lier jyeka neeni jitkɛn te baaṭi doki. Ɔci a ɔɔnyɛ, ‘ya buaga i kiegdin worga te jyeka neeni waakɛnda. 4 Ɛɛ, i myetki ma doki te jyeka neeni. Yeti ‘ya buaga i myettin moki aŋka dala i jyeka neeni ŋeejja ne pwadan ɛkkɛn a jyeka awarɛ. 5 Gɔṭṭi, jwali ‘ya neeni ŋwayɛ jɔɔtti te jyek mena gaciic ma Icrayiil gɛɛl neeni. Ne Hiruuduc tolan agi ḍuaŋa tolan ban Yahuudiyayɛ, gaciic gɛɛl bala yenti Jakariya. Kɛɛn ɛkkɛn ma boṭi agi kɛɛn Abaayja. Ɛŋ Jakariyayɛ, Ɛkɛ yenti Iliicabɛt. Ɛkɛ ɔci ‘war ɛkɛyɛ, ɛkkɛn a kɛɛna ne cyɛɛlɔ, acaan ɛkkɛn bɛɛn te kɛɛn gaciicin ma Icrayiilti. Ɛkkɛn a kɛɛn Haruun. 6 Ɔci ɛkkɛn yaakkɛn pwadgin Jwaŋa Tolan ñamɛti. Ɛkkɛn bala tieci jyek ganuun Juaŋ jitkɛn ne pwadan oŋkanda. 7 Yeti ɛkkɛn balki kaci gɛɛl bɛɛ, acaan Iliicabɛt ɛkɛ a bɔrño, ɔci ɛkkɛn yaakkɛnyɛ, ḍwaŋgin doki. 8 Maka gaciicin ma Icrayiilyɛ, ɛkkɛn bala noŋi kanŋa Juaŋ ñamɛti yɔŋi a ywaŋi, magga da te kɛɛnɛn te Oŋ Juaŋ koni ɛkkɛn. Ɔci oŋ kɛɛn Jakariya bɛɛni, ɔci ɛkkɛn bala kanŋan orɔ on Juaŋ ona tolan on kona jiju. Ɔci oŋŋa Jakariya ooddi ṭuoṭi ḍɔŋi poom orɔ bɛɛni. 10 Ɔci ne oŋ waŋɛ ṭuorki ma ḍɔŋi poom neeni bɛɛniyɛ, ɛkɛ kaaccin orɔ, ɔci maka coŋin bala yɔdi bora cɔki Juaŋti ba naŋki ɛkkɛn oŋkanda ne wɔɔka wanna bɛɛdiy. 11 Ɔci ne pɛñan malɛɛka Juaŋ gɛɛl warɛ lɛɛlnɛ bora Jakariyati, Ɔci yɔɔtcin nona ṭuorki ma ḍɔŋi poom taaŋɛti taaŋŋa byerɔn. 12 Ɔci ne malɛɛka yuarnɛ Jakariyayɛ, ɔci Jakariya bala poŋi jieko, ɔci ɛkɛ buayi ne tolan. 13 Yeti malɛɛka gɔkcin ɛkɛti agi, “Naa i buay bɛɛ, Jakariya! Acaan gena i toonni Juaŋti neeniyɛ, ɛkɛ tieŋŋin doki. Gɔṭṭi, ɛŋ i Iliicabɛtyɛ, ɛkɛ jieda kacca a ‘uano. Ɔci kaci okka yenti agi Yɔhanna. 14 Ɔci ɛkkɛ yaakkɔ iki ɛŋ iyɛ, yomgɔ ñɔya ne tolan, ɔci maka coŋinyɛ, ɛkkɛn yomgɛn ñɔɔgdi te jiedi ɛkɛ daŋkun. 15 Ɛkɛ aga mena tolan Juaŋ ñamɛti. Ɔci ɛkɛ motti pyeg luutkin pyega pɛñan neeni oŋgati bɛɛ. Ɔci ɛkɛ motti mooy bɛɛ. Ɔci ɛkɛ yomɛ kuma te Boŋ Jwaŋa Tolan te oŋŋa ɛkɛ jieddi mɛɛgɛny. 16 Ɔci ma Icrayiil waakɛn yaltan ne coŋɔn Ciɛggɔn ɛkkɛn Jwaŋa Tolanti te jyek ɛkɛ. 17 Ɔci ɛkɛ bɛya botti ñamu Kiṭɔ ñamɛti. Ɔci yom ɛkɛ, ɔci war tɛɛn ɛkɛ bala ba war tɛɛn Iliiya bɔwa te baaṭi neeni ɔɔn. Ɔci te jyek ɛkɛyɛ, yomg maka ḍwaŋin koya bala ba yomg kɛɛgin ḍyɛrin. Ɔci maka wyetkɛn tɛyanyɛ, ɛkkɛn waakɛn yaltan aga maka ñingɛn tɛyan maka pwadin neeni. Ɔci te jyek ɛkɛyɛ, ma yomgɛn ywaŋtan aŋka ne oŋŋa Ciɛggɔn bɛɛdiyɛ, ma mɔktɛ jiek ywaŋɛ doki.” 18 Ɔci Jakariya ṭwokcin malɛɛkati agi, “Naŋka neeni ŋeejja ‘ya a ɔki, kan bɛya ‘yati awarɛy? Acaan ‘ya aŋi daan doki, ɔci ɛŋ ‘ya aŋi ṭien daŋkun.” 19 Ɔci malɛɛka ṭwokcin ɛkɛti agi, “Gena ‘ya Gebriyal mena yɔɔd Juaŋ ñamɛti oŋkanda gɔkka iti neeni. Ɛkɛ ‘ya cuonna iti aŋka i myettin te jyeka wonkɛn jyeka pwadin neeni. 20 Yeti gɔṭṭi! Acca i yaaktiti jiek moki bɛɛ. I cied lieda ɔɔn ne oŋŋa naŋka neeni bɛɛdi bora ɔɔn, acaan i jyetti jyek ‘ya bɛɛ. Ɔci naŋka neeniyɛ, ne ponk ɛkɛ bɛɛti borayɛ, yuara i ne bɛɛdi bora awarɛy.” 21 Ɔci te wɔɔka wanna ɔɔnyɛ, ma bala yɔdi bora kɛɛy Jakariya, ɔci ɛkkɛn buayi ne ɛkɛ kwanni orɔ on Juaŋ ona tolan a ɔɔny. 22 Yeti ne ɛkɛ kooni borayɛ, ɛkɛ yaakinti gɔkti genga mati bɛɛ. Ɔci ɛkkɛn poŋi gɔki agi, “Ɛkɛ liɛlti gɛɛl yuarnɛ orɔ on Juaŋ ona tolan kaapun no.” Ɔci ɛkɛ bala gɔki mati te byeŋkɛ. Ɛkɛ yaakinti gɔkti mati te tukɛ bɛɛ. 23 Ɔci ne wɔɔka kanŋan ɛkɛ on Juaŋ ona tolanji baaniyɛ, ɛkɛ oŋ ati dɔɔki baanji. 24 Ɔci ɛŋ ɛkɛ Iliicabɛt laaccin doki. Ɔci ne ɛɛŋ laanni a ɔɔnyɛ, ɔci te ponka ne dɔɔyɔ neeniyɛ, ɛkɛ gorcin bora ati noongati bɛɛ. Ɛkɛ bala ciyi te baanji. 25 Ɔci ɛkɛ gɔki agi, “Naŋka neeniyɛ, a naŋki Juaŋ ‘yati, acaan ɛkɛ bala poŋi te ‘ya ne ma balki gɔkki ne yaayan ‘yatiy.” 26 Ɔci ne ponk laaja Iliicabɛt akki dɔɔyɔ wilin ne cyɛɛlɔyɛ, Gebriyal mena a malɛɛka neeniyɛ, cuonnɛ Jwaŋa Tolan ban Najarɛtti. Ban Najarɛt neeniyɛ, bala ban Jaliilji. 27 Gebriyal neeni ati ban mena ṭɔɔl gɛɛl, gena ñan Yuocip ma Daawud ḍuaŋa tolan, ɔci ṭɔla neeni yenti Moryam. 28 Ɔci malɛɛka bɛɛn ɛkɛti ɔci gɔkcin ɛkɛti agi, “I niinni? Juaŋ yomɛ pwanna pwani iti! Juaŋ balgi iki i. I pwanni moonga pookɛn ñomgɛnti doki!” 29 Ɔci ne Moryam tieŋni jyek ɛkɛyɛ, Moryam buañi ne tolan. Ɔci ɛkɛ bala poŋi gɔki agi, “Jyek Malɛɛka neeni bala a ɔki ɔɔn ‘yati yeti?” 30 Ɔci malɛɛka gɔkcin ɛkɛti moki agi, “Hay! I Moryam, naa i buay bɛɛ, acaan Jwaŋa Tolan yomɛ pwanna pwani iti. 31 Gɔṭṭi! I laacca, ɔci i jiedi kacca ‘uano. Ɔci ɛkɛ okka i yenti a Yaccu. 32 Ɔci ɛkɛ aga mena tolan, ɔci ɛkɛ bartan ma agi Kaci Jwaŋa Tolan ñaalɔ. Ɔci Ciɛggɔn ikin Jwaŋa Tolanyɛ, ɛkɛ ‘wondɛ non yɔr ɛkkɛn Daawud. Ɛkɛ cootti kaakci Daawudti. 33 Ɔci ɛkɛ aga Ciɛggɔn Tolan ma Icrayiil yuonginda ɔɔn. Ɛkɛ koodi bora te cyɛgji ɛkɛti ywongati bɛɛ!” 34 Ɔci Moryam ṭwokcin malɛɛkati agi, “Naŋka neeni bɛya ‘yati a ɔki? ‘Ya a ṭɔɔl men.” 35 Ɔci malɛɛka ṭwokcin ɛkɛti agi, “Ɛɛ, gɔṭṭi, Boŋ Juaŋ bɛya iti, ɔci war tɛɛn Jwaŋa Tolan ñaalɔ bɛya iti moki. Ɔci a ɔŋŋiyɛ, kacca jieda i pwadan neeniyɛ, ɛkɛ bartan ma agi Kaci Jwaŋa Tolan. 36 Ɔci gɔṭṭi, Iliicabɛt men ma ɛkkɛyɛ, ɛkɛ laayi ne ɛkɛ aŋi ṭien ɔɔn. Mena bartan ma agi mena bɔrñi neeniyɛ, ponk laaja ɛkɛ aŋi dɔɔyɔ wilin ne cyɛɛlɔ doki. 37 Genga bala Juaŋ tɛɛkti bɛɛ.” 38 Ɔci Moryam gɔkcin malɛɛkati agi, “‘Ya a men Jwaŋa Tolan. Dala naŋki ɛkɛ bɛya ‘yati ba jwalla guaŋŋɛ ɛkɛ acca neeni.” Ɔci malɛɛka Moryam dalnɛ. Ɛkɛ baaw atti. 39 Ɔci ne nink gɛɛg bɛɛki bora ne ḍiɛkanyɛ, Moryam jɔŋŋin ati ne pɛñan baan gɛɛlti buorjiwi non Yahuudiyati. Bana neeni bala pomk jitin. 40 Ɔci ɛkɛ kaaccin on Jakariya ɔci ɛkɛ ñiepcin Iliicabɛtti. 41 Ɔci ne Iliicabɛt tieŋni ñiimi Moryamyɛ, kacca bala ɛkɛ konɛti neeniyɛ, ɛkɛ bala ñieyi ne tolan. Ɔci Iliicabɛtyɛ, ɛkɛ yomɛ kuumi te Boŋ Jwaŋa Tolan. 42 Ɔci Iliicabɛt gɔkcin te pwana tolan agi, “I baal ñamu te moonga pookɛn te maŋŋa i maŋŋiti Juaŋ neeniy! Ɔci kacca bala i konuti neeniyɛ, ɛkɛ magdɛ Jwaŋa Tolan ne tolan daŋkun! 43 ’Ya a gena aŋka mɛy Ciɛggɔn ‘ya bɛɛdi ḍieŋdi ‘yatiy? 44 Gɔṭṭi! Ne ‘ya tieŋna ñiimi iyɛ, kacca bala ‘ya konuti neeniyɛ, ɛkɛ bala ñieyi ‘ya konuti ne pɛñan acaan ɛkɛ yomɛ ñɔɔna ñɔɔno. 45 Acaan i jyetti yomuti ɔci gɔk agi Juaŋ noŋdɔ ba jyeka guaŋda ɛktayɛ, i yomu ñɔɔna ñɔɔno!” 46 Ɔci Moryam gɔkcin agi, “Yom ‘ya bala jieyi Ciɛggɔn ikin. 47 Yom ‘ya ñɔɔna ñɔɔn te naŋki Jwaŋa Tolan Mena Yuoci ‘ya neeni. 48 ’Ya a mena ḍiɛran, yeti ɛkɛ bala poŋi te ‘ya. Acca ɔci oŋkanda ɔɔnyɛ, ma gɔkti agi ɛŋa neeniyɛ, ɛkɛ yomɛ ñɔɔna ñɔɔno. 49 Acaan Jwaŋa Tolan mena balki war tɛɛn tolan neeniyɛ, ɛkɛ noŋi naŋka tɛyan ‘yati. Yenti ɛkɛ pwanna pwanno, ɔci tolla tollo. 50 Maka buayi Juaŋyɛ, Juaŋ yomɛ pɔktɛ ɛkkɛnti yuonginda ɔɔn. 51 Juaŋ ɛkɛ bala noŋi naŋka tɛyan. Maka gɔki agi ɛkkɛn ḍwaŋginti neeniyɛ, ɛkɛ ɛkkɛn cyɛnnɛ jitin. 52 Maka a ḍuaŋan ḍwaŋinyɛ, ɛkkɛn koonɛ ɛkɛ iñɔ te kokin ḍwaŋji ɛkkɛnti, ɔci maka ḍyɛrin yomgɛntiyɛ, ɛkkɛn aŋka naŋŋɛ ɛkɛ aŋi maka ḍwaŋin. 53 Maka amɛ koñyɛ, ‘wonnɛ ɛkɛ waka pwadin. Ɔci maka cyɛganyɛ, cuunnɛyɔ byeŋkɛn budan. 54 Ma ɛkɛ ma Icrayiilyɛ, maŋŋɛ ɛkɛ ne pwadan. Ba jyeka guaŋŋɛ ɛkɛ yɔrg ikintiyɛ, ɛkɛ ñingɛ yien te jyeka naŋŋɛ ɛkɛ te baaṭi neeni bɛɛ. 55 Ɛkɛ yomɛ pɔŋnɛ Abrahimti ɔci kɛɛgin ɛkɛti waakɛnda. Ɔci ɛkɛ yomɛ pɔktɛ kɛɛgin ɛkkɛnti daŋkun yuonginda ɔɔn.” 56 Moryamyɛ, ɛkɛ bala ciyi ban Iliicabɛtn ba ponk ne ḍoogɔ. Ɔci ne ponka neeni bɛɛki borayɛ, ɛkɛ jɔŋŋin ati dɔɔki baanji. 57 Ɔci pana jieddi Iliicabɛtyɛ, bɛɛn bora doki. Ɔci ɛkɛ jieni kacco, ɔci kaci a ‘uano. 58 Ɔci ne maka cieki iki ɛkkɛn ɔci kɛɛn ɛkkɛn tieŋki agi Jwaŋa Tolan yomdan pɔŋda ɛktati a ɔɔnyɛ, ɛkkɛn yomgɛn ñɔɔna ñɔɔno. Ɔci Iliicabɛt daŋkunyɛ, ɛkɛ yomɛ ñɔɔna ñɔɔno. 59 Ɔci ne nink kaci akki ne dɔɔyɔ wyetkɛn ne ḍoogɔyɛ, kaci luoddɛ ma bora doki. Ɔci ma buagɔn kaci oktan yenti agi Jakariya ba yenti weegɛn ɔɔn. 60 Yeti mɛy ɛkkɛn kɛkcin agi, “A’a! A ɔɔn bɛɛ. Ɛkɛ yenti Yɔhanna!” 61 Ɔci ma gɔkcin ɛkɛti agi, “I gɔk ɛkɛ aktin a menɛ? Ɛkɛ aktin a ɔɔn, men ɛkkɛ gɛɛl agɛ ma a ɔɔn?” 62 Ɔci ɛkkɛn gɔkcin kaci weegɛnti te byeŋkɛn agi, “Kaci aktin a ɔki?” 63 Ɔci kaci weegɛn tooccin ɛkkɛnti te gena kieki ma jieky, ɔci ɛkɛ kiejjin agi, “Ɛkɛ yenti Yɔhanna.” Ɔci ma jitkɛn buañi waakɛnda! 64 Ɔci ne pɛñan ɛkɛ yaakinti jiek moki, ɔci ɛkɛ bala jieyi Jwaŋa Tolan. 65 Ɔci maka cieki iki ɛkkɛnyɛ, ɛkkɛn buañi waakɛnda. Maka bala ciyi bonka bala pomk jitin ban Yahuudiyayɛ, ɛkkɛn waakɛnda bala jyɛyi te jyeka neeni. 66 Ɔci maka tieŋŋin jyeka neeniyɛ, bala poŋi jyek kacca neeni. Ɛkkɛn gɔki agi, “Hɔɔy! Ɛkkɛ, kacca neeni ɛkɛ aga gena parin lieda ne baaṭi? Acaan naŋki Juaŋ bala ɛkɛti awarɛ.” 67 Ɔci Yɔhanna weegɛn Jakariyayɛ, ɛkɛ yomɛ kuumi te Boŋ Jwaŋa Tolan, ɔci ɛkɛ bala gɔki te jyek naŋka bɛya ne ŋoyɔ agi, 68 “Dala ikin jiettin Jwaŋa Tolan Jwaŋ ma Icrayiil, acaan ɛkɛ bala poŋi te ma ɛkɛ. Ɛkkɛn yɔɔññɛ ɛkɛ. 69 Gɔṭṭɛ, yana yuoci ikin cuonnɛ ɛkɛ ikinti te kɛɛn Daawud kɛɛngɔn ɛkɛti. Ikin ‘wonnin Jwaŋa Tolan Mena Yuoci ikin mena tolan, mena bɛɛn te ma Daawudtiy. 70 Ɔci a ɔɔnyɛ, bala ba jyeka guaŋŋɛ ɛkɛ te baaṭi te tuk maka a bɔwan Jwaŋa Tolan maka pwadin neeniy. 71 Ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi ɛkɛ ikin yɔɔtin te maka yookɔn te ikin waakɛnday. 72 Ɛkɛ yomɛ pɔŋnɛ yɔrg ikinti te baaṭi, ɛɛ, ɛkɛ yomɛ pɔŋnɛ Abrahim waanɛti te poŋjin ɛkɛ poŋni te jyeka ḍuaññɛ ɛkɛ Abrahimti pwadin neeniy. 74 Ɔci te wɔɔka ikin ‘wonninti ɛkɛ kanŋin Juaŋti te yoma wɔɔgan neeniyɛ, ɛkɛ ikin pɔŋnin ḍɔɔggɔti te maka yoyyin ñin iki ikiny. 75 Ɛkɛ yomɛ pɔŋnɛ moki te naŋka ɛkɛ ikin naŋŋinti pwannin ɛkɛ ñamɛti, ɔci waakɔ ywaŋŋin aŋka yɔɔdin noŋin kanŋa ɛkɛ ñamɛti yuonginda neeni. 76 ‘Hay i kacco, i barti ma a bɔwa Jwaŋa Tolan ñaalɔ. Te jyek iyɛ, ma yomgɛn ywaŋtan. Ɔci ne oŋŋa Ciɛggɔn bɛɛdiyɛ, ma mɔktɛ jiek ywaŋɛ doki.’ 77 Ɔci ma ɛkɛ myetka i te yɔɔd Jwaŋa Tolan yɔɔta yuoci ɛkɛ ma ne ɛkkɛn bɔɔktɛ ɛkɛ te nɔji ɛkkɛny. 78 Juaŋ ma bɔɔktɛ a ɔɔn acaan ɛkɛ yomɛ a pɔggɔn mati. Ɔci acaan a ɔŋŋiyɛ, ma ciya te nona ulanti moki bɛɛ. 79 Noon dɛkti mati bɔɔna bɔɔno. Ɔci ɛkkɛn buayi lien moki bɛɛ. Ɛkkɛn wɛɛdɛ Juaŋ oŋkanda ɔɔn. Ɔci a ɔŋŋiyɛ, ɛkkɛn ‘wondɛ Jwaŋa Tolan coodi pwanno.” 80 Ɔci kacca yenti Yɔhanna neeni tolli. Ɔci ɛkɛ balki war tɛɛn Boŋ Jwaŋa Tolan. Ɔci ɛkɛ bala ciyi wɔɔŋji nona liedan neeni oŋkanda ɔɔn ne oŋŋa ɛkɛ jɔɔnnɛ te lali ma Icrayiilti ɔɔn.

2

1 Ɔci te oŋŋa wannayɛ, ganuun Kɛɛcar Ɔgɔɔctoc ḍuaŋa tolan ne tolan ati mati ban Ḍɔɔm konɛ warda agi dala maka bala byeŋ kuuma Ḍɔɔm yengɛn kiidi ma waakcinda. 2 Kirniyucyɛ, ɛkɛ a ḍuaŋa ṭɔɔlɛ ban Cuurya te ywonna neeni, gena ywonna ma jɔɔcki te kiin ma neeni. 3 Ɔci ma waakɛnda jɔllin te bonk ɛkkɛn jitin, ɔci ɛkkɛn ati bonka ɛkkɛn jietkiti may. 4 Ɔci Yuocip daŋkun jɔŋŋin te ban ɛkkɛn ban Najarɛt ban Jaliilji, ɔci ɛkɛ ati ban Yahuudiyaji. Ɛkɛ ati ban Daawud bana bartan ma agi ban Bɛtlaham. Ɛkɛ ati aŋan acaan ɛkɛ a men ma Daawud. 5 Ɛkkɛn ati iki ñan ɛkɛ Moryam aŋka yengɛn kiittan worga akuumaji aŋan. Te wɔɔka wannatiyɛ, Moryam laayi, ɔci pana ɛkɛ jieddiyɛ, cɔɔllin doki. 6 Ɔci ne ɛkkɛn balki aŋan menyɛ, pana jieddi Moryam bɛɛn doki. 7 Ɔci ɛkɛ jieni kacca a kɛɛgɔn kacca ‘uano. Ɔci Moryam kaci paarŋɛyɔ te bworŋin, ɔci ḍuannɛ ɛkɛ kɔn lwomka amtan doky. Ɛkkɛn niini kañ dok acaan on wɛlg kuumi te mako, ɔci noon bala te ɛkkɛn moki bɛɛ. 8 Ɔci bana wannatiyɛ, ḍɛɛnin kulin gɛɛg bala bora baan ŋoyɛti gɔṭi kulin ɛkkɛn te ween jiñɛ. 9 Ɔci malɛɛka Juaŋ gɛɛl warɛ lɛɛlnɛ bora ɛkkɛnti, ɔci nona cieki ɛkkɛn neeniyɛ, dyɛŋŋɛ Jwaŋa Tolan bɔɔna bɔɔno. Ɔci ɛkkɛn buañi ne tolan. 10 Yeti malɛɛka neeni gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Naa ɛkkɛ buayɛ bɛɛ! Gɔṭṭɛ, ɛkkɛ eeŋnin ‘ya jyeka wonkɛn jyeka pwadin. Gena jyeka ma yomgɛn ñɔɔktiy, ɔci jyeka neeni bala te ma waakɛnda. 11 Te oŋŋa neeniyɛ, Mena Yuoci ɛkkɛ jiedɛ ma ban Daawud. Gena Kiṭɔ Mena a Ciɛggɔny. 12 Ɔci gɔṭṭɛ, ne ɛkkɛ ooddɛyɛ, ɛkɛ mɔktɛ ɛkkɛ niin warɛ a paargɔn te bworŋin, ɔci ɛkɛ bala niin kɔɔnji nona ḍɔcki ma lwomka amtan doky. Ɔci a ɔɔnyɛ, ŋeeddɛ ɛkkɛ gena ɛkɛ waanɛ neeni.” 13 Ɔci ne pɛñan poli malɛɛkan polla tolan waakɛn lɛɛllɛ bora nona malɛɛka neeniti, ɔci ɛkkɛn bala jieyi Jwaŋa Tolan agi, 14 “Dala ma jieddi Jwaŋa Tolan mena bala ñaalɔ neeniy! Ɔci dala coodi pwani bala maka Juaŋ yomɛ pɔŋnɛ ɛkkɛnti iñɔ ṭɛɛrji wɛnni neeni.” 15 Ɔci ne malɛɛkan dɔɔkki ñaalɔ pɔlijiyɛ, maka ḍɛɛnin neeniyɛ, ɛkkɛn bala gɔwwɔ yɔtin pookɛn agi, “Hay! Dala ikin oottin ban Bɛtlaham gɔrtin mena guaŋŋɛ Juaŋ ikinti agi bɛɛnɔ doki neeni.” 16 Ɔci ɛkkɛn jɔŋŋin ɔci ati ne pɛñan, ɔci ɛkkɛn Moryam mɔkci i Yuocip, ɔci kaci bala niin kɔn lwomka amtan doky. 17 Ɔci ne ḍɛɛnin kulin naŋka neeni yuarkiti dokiyɛ, ɛkkɛn ati ma nɔɔtki te jyeka guaŋŋɛ Juaŋ ɛkkɛnti te kaci neeni. 18 Ɔci ma waakɛnda ne ɛkkɛn tieŋki jyeka neeniyɛ, ɛkkɛn poni te jyeka ɛkkɛn myetkiti ḍɛɛnin kulin neeni. 19 Yeti Moryamyɛ, ɛkɛ jyeka neeni ḍuannɛ yomɛti waakɛnda, ɔci ɛkɛ bala poŋi te jyeka neeni oŋkanda. 20 Ɔci ḍɛɛnin kulin dɔɔki non ɛkkɛn. Ɔci ɛkkɛn bala ‘uali jieyi Jwaŋa Tolan te waka yuarɛ ɛkkɛn te woŋgɛn, ɔci te jyeka tieŋji ɛkkɛn te jyetkɛn waakɛnda, acaan naŋki waakɛnda yuarɛ ɛkkɛn ba bolja ɛkkɛn myennɛ malɛɛkay. 21 Ɔci ne nink kaci akki ne dɔɔyɔ wyetkɛn ne ḍoogɔyɛ, kaci luoddɛ ma bora doki. Ɔci kaci agɛ ma a Yaccu ba yenta guaŋŋɛ malɛɛka ne Yaccu baali mɛɛgɛn konɛti men bɛɛy. 22 Ne wɔɔka yɔŋki ɛkkɛn waakɛn ba jyek ganuun Muuca bɛɛniyɛ, Yuocip i Moryam kaci eyɛ ban Urcaliim aŋka ɛkɛ ‘wontan Juaŋo. 23 Jyek ganuun Juaŋ jyeka kiigin gɔki agi, “Kɛɛgin jiettan ma ñamu a kɛɛginyɛ, dala ɛkkɛn ‘wontan ma Juaŋo.” 24 Ɔci agi dala ɛkkɛn ɛrdi genga ba jyek ganuun Juaŋ jiña gɔki agi, “Dala ɛkkɛn etti boobg keyi ne yyɛɛwɔ walla boobg Buñk ne yyɛɛwɔ.” 25 Ɔci te oŋŋa wannayɛ, mena ‘uan gɛɛl bala ciyi ban Urcaliim. Ɛkɛ yenti Cimaan. Ɛkɛ a mena pwadan. Ɛkɛ ani Jwaŋa Tolan. Ɔci ɛkɛ bala kɛɛy Mena Bɛya Yuoci Ma Icrayiily. Ɔci Boŋ Juaŋ bala ɛkɛti. 26 Ɔci Cimaan nɔɔnnɛ Boŋ Jwaŋa Tolan te baaṭi agi ɛkta tuudɔ bɛɛ, ɛkta ciedɔ ne ɛkta Kiṭɔ Mena Muonɛ Juaŋ Bora neeni yuarda ɛkta ñamu parun ɔɔn. 27 Ɔci te naŋki Boŋ Juaŋ ɛkɛ yomɛtiyɛ, ɛkɛ kaaccin orɔ on Juaŋ ona tolan. Ɔci ne Yaccu eekiti mɛɛgɛn ɔci weegɛn orɔ on Juaŋ ona tolan ba naŋki ganuunyɛ, 28 kaci luullɛ Cimaan ɔci ɛkɛ bala ñɛŋi ɛkɛ. Ɔci ɛkɛ bala jieyi Jwaŋa Tolan agi, 29 “Hay! I Ciɛggɔn, dala ‘ya pɔkta tuud ba jyeka guaŋŋi i ‘yatiy. 30 Acaan Mena cuonni i Yuoci Ma neeniyɛ, ɛkɛ yuarŋ ‘ya te waŋ ‘ya paru doki. 31 Gena mena cuonni i mati waakɛnda wɛɛn warday. 32 Ɛkɛ a mena dɛki mena naŋki i lɛɛldɛ bora Keedin Pookɛntiy. Ɔci ma i ma Icrayiilyɛ, ɛkkɛn jiɛtan ma te naŋki ɛkɛ ɛkkɛnti.” 33 Yuocip ɔci mɛy Yaccunyɛ, ɛkkɛn poni te jyeka guaŋŋɛ Cimaan neeni. 34 Ɔci Cimaan gɔkcin jyeka pwadin ɛkkɛnti. Ɔci ɛkɛ gɔkcin Moryamti agi, “Gɔṭṭi! Kacca neeniyɛ, ɛkɛ aga mena ñyecki ma naŋki Juaŋo, yeti ma gɛɛg yooktan te ɛkɛ. Ɔci iyɛ, taab bɛya iti ñyɛrcin bɛɛ, i konu ñakti ne tolan. Ma Icrayiil maka coŋin gɛɛgyɛ, ɛkkɛn yɔɔda ne tɛyan te ɛkɛ. Ɔci maka coŋin gɛɛgyɛ, ɛkkɛn ḍɛɛmdi iñɔ te ɛkɛ moki. Ɔci te naŋki Kaci i neeniyɛ, paŋŋa paŋtan maka coŋin neeniyɛ, bɛya bora.” 36 Ɔci ɛɛŋ gɛɛl daŋkun bala yenti Aanna. Ɛkɛ a bɔwa Jwaŋa Tolan. Ɛkɛ a kaci Panwil. Kɛɛn ɛkkɛn a kɛɛn Acar. Ɛŋa neeni aŋi ṭien doki. Yuonga ɛkɛ cieki iki ‘uarɛ a dɔɔyɔ wyetkɛn ne yyɛɛwɔ budan. 37 Ɔci ‘war ɛkɛ tuuni, ɔci ɛkɛ bala ciyi parɛ oŋkanda ne yuong ɛkɛ akki ma baan ne ŋaanɔ ɔci ne ŋaanɔ ɔɔn (84). Ɔci ɛkɛ on Juaŋ ona tolan dalnɛ bɛɛ. Ɛkɛ bala moṭi Juaŋti oŋkanda te oŋ jiñɛ ɔci te ween jiñɛ moki ɔɔn. Ɛkɛ bala gwoṭi koñ aŋka cɔki Juaŋti. 38 Ɔci ɛkɛ orcinti nona mati te oŋŋa wanna. Ɔci ɛkɛ bala gɔki a pwatcin Jwaŋa Tolanti te Yaccu. Ɔci ɛkɛ bala mieti ma te jyek Yaccu agi Kiṭɔ mena kɛɛdi ma waandan bɛɛnɔ doki neeni. Maka myennɛ ɛkɛ jiek neeniyɛ, gena maka kɛɛy mena bɛya yuoci maka ban Urcaliimy. 39 Ɔci ne Yuocip ɔci Moryam ɛkkɛn kanŋa ḍaakkiti ba naŋki jyek ganuun Jwaŋa Tolanyɛ, ɛkkɛn ati dɔɔki ban ɛkkɛn ban Najarɛt ban Jaliilji. 40 Ɔci kaci tolli, ɔci ɛkɛ warɛ tɛɛn ɔci ɛkɛ ñingɛ tɛɛn moki. Ɔci Juaŋ yomɛ pwanna a pwani ɛkɛti oŋkanda ɔɔn. 41 Yuonginda te oŋ Iid Malɛɛka Lien Bɛɛn Goṭi A Gorŋyɛ, Moryam mɛy Yaccun ɔci ‘war ɛkɛ Yuocipyɛ, ɛkkɛn ooddi ban Urcaliimji iidti. 42 Ɔci ne yuong Yaccu akki inyaakkɛn wyetkɛn ne yyɛɛwɔyɛ, ɛkɛ bala ooddi iki ɛkkɛn ban Urcaliimji ba naŋki iid yuonginda. 43 Ɔci ne nink iid bɛɛki borayɛ, ɛkkɛn jɔŋŋin te aŋan ɔci bala ooddi baanji. Ɔci Yaccu yeddin te aŋan, yeti ɛkɛ ŋeejɛ Yuocip ɔci Moryam ne ɛkɛy yenni ŋoyɔ bɛɛ. 44 Ɛkkɛn poŋi gɔki agi Yaccu baalɔ bɛɛdɔ iki maka coŋgɔ maka atki iki ɛkkɛny. Ɔci ɛkkɛn ati ati ati ne oŋ unni ɔɔn, hayya ɛkkɛn oŋ liercin Yaccu ma on tukɛ ɛkkɛnti i mung ɛkkɛnti oŋo. 45 Yeti ne Yaccu yuarkiti ɛkkɛn men bɛɛyɛ, ɛkkɛn dɔɔki ban Urcaliimji moki. Ɔci ɛkkɛn bala lieṭi ɛkɛ aŋan. 46 Ɔci ne nink ne ḍoogɔ bɛɛki borayɛ, Yaccu yuarɛ ɛkkɛn orɔ on Juaŋ ona tolan. Ɛkɛ bala ciyi iki maka ḍwaŋin maka loṭi may. Ɛkɛ bala tyeŋi jyek ɛkkɛn, ɔci ɛkɛ bala tooci ɛkkɛnti te jiek gɛɛg daŋkun. 47 Ɔci maka tieŋŋin jyek ɛkɛyɛ, ɛkkɛn poni waakɛnda te ñing tɛɛn ɛkɛ ɔci te ṭwoggin ɛkɛ. 48 Ɔci ne ɛkɛ yuarkiti Yuocip i Moryamyɛ, ɛkkɛn yomgɛn buaññi. Ɔci mɛy ɛkkɛn tooccin ɛkɛti agi, “Kaci ‘ya, i noŋŋi a ɔɔn ɔɔnti ogo? Gɔṭṭi, ɔɔn balgɔn lieṭɔn i a lilto. Ɔɔn gɔkɔn ka i dita baaw yieni doki.” 49 Ɔci Yaccu ṭwokcin ɛkkɛnti agi, “Ɛkkɛ balgɛ lieṭɛ ‘ya ne pɛñan ɔɔn ogo? Çeejɛ ɛkkɛ ‘ya bɛɛn aŋka dala noŋja kanŋa on Wey ɔɔn bɛɛ?” 50 Yeti ɛkkɛn jwalla guaŋŋɛ ɛkɛ ɛkkɛnti neeni jiñɛ yuarcɛji bɛɛ. 51 Ɔci ɛkɛ kooyin wu te on Juaŋ ona tolan ɔci ati iki ɛkkɛn ban Najarɛt, ɔci ɛkɛ bala noŋi ba jyek ɛkkɛn oŋkanda. Ɔci mɛy ɛkkɛnyɛ, jyeka neeni olnɛ ɛkɛ yomɛti waakɛnda. 52 Ɔci Yaccu ñingɛ tɛya gɔ moki ñingɛ tɛyin ɔɔn, ɔci ɛkɛ tola gɔ moki toli ɔɔn. Ɔci naŋki ɛkɛ pwad pwad Juaŋ ñamɛti, ɔci ma baan ñomgɛnti moki.

3

1 Ḍuaŋa tolan ne tolan ban Ḍɔɔm bala yenti Taybiiryac Kɛɛcar. Yuonga kanŋi ɛkɛ aŋi a inyaakkɛn ɔci ne dɔɔyɔ (15). Ɔci ḍuaŋan ḍyɛrin neeni bala daŋkun. Ɔci Bilaatuc Bunti ɛkɛ a ḍuaŋa ṭɔɔlɛ ban Yahuudiya. Ɔci Hiruuduc Antipacyɛ, ɛkɛ a ḍuaŋa ban Jaliil. Ɔci Pilibuc mod Hiruuduc Antipacnyɛ, ɛkɛ a ḍuaŋa ban Ituriiya yaakkɛn i ban Tarkɔniitac. Ɔci Licaanyucyɛ, ɛkɛ a ḍuaŋa ban Abaliin. 2 Ɔci gaciic tolan ma Icrayiilyɛ, gena Anac. Ɔci mena bootcin ɛkɛ ŋoyɛtiyɛ, gena Kayapac. Ɔci te ywonna neeniyɛ, ne Yɔhanna kaci Jakariya baali wɔɔŋjiyɛ, Jwaŋa Tolan gɔkcin ɛkɛti te jyek lali ma. 3 Ɔci Yɔhanna jɔŋŋin te aŋan, ɔci ɛkɛ ati booti bonka bala Tol Urdun taaŋɛti. Ɛkɛ bala loṭi agi dala ma yomgin wiaktɔ te nɔji ɛkki. Ɔci dala ɛkki waakcin yaldɛ te nɔji ɛkki, ɔci dala ɛkki buldi ma aŋka ɛkki bɔɔkta Juaŋ te nɔji ɛkki doki. 4 Naŋki Yɔhanna neeniyɛ, bala ba jyeka kiinɛ Icaaya mena a bɔwa Jwaŋa Tolan worgaji ne ɛkɛ gɔki agi, “Pwan men gɛɛl yaaddi wɔɔŋji ɔci gɔkti agi, ‘Dala ɛkkɛ waakɔ ywaŋdɛ te bɛɛna bɛɛdɛ Ciɛggɔn Kiṭɔ neeni. Dala pɔɔk ywaŋdɛ nina ne pwadan, ɔci dala aga tyɛlgan. 5 Kolka morginyɛ, ɛkkɛn ñingɛn ḍiemtan, ɔci nonka luolkinyɛ, ɛkkɛn juamdi iñɔ wyetkɛn portan ñiitan a ñiino. Ɔci pɔɔka a ḍwakkan aga tyɛlgan. Ɔci pɔɔka jitkɛn a ḍɔɔṭinyɛ, ɛkkɛn jitkɛn waakɛn ywaŋtan mandi a mañŋin daŋkun. 6 Ɔci ma waakɛndayɛ, mena cuonnɛ Jwaŋa Tolan Yuoci ma neeni yuartan ɛkkɛn.’ ” 7 Ne Yɔhanna baali loṭi mayɛ, maka coŋin bɛɛn ɛkɛti, ɔci ɛkkɛn buagɔn buldɛ ɛkɛ. Yeti Yɔhanna gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Ɛkkɛ agɛ laaban ba koggo, hay! A menɛ ɛkkɛ myennɛ agi ɛkkɛ yooŋjɛ ɔntɔ te ywobji Jwaŋa Tolan ywobja bɛya neenitiy? 8 Gɔṭṭɛ poca ɛkkɛ myettin, dala naŋka naŋdɛ ɛkkɛ agdɛyɔ ñamu parun. Dala naŋki ɛkkɛ bala ba naŋki maka wiak te nɔji ɛkkɛn maka waakɛn yali awarɛ. Ɔci naa ɛkkɛ gɔktɛ yomgɔti agi ɛkkɛ uddɛ te ywobji Jwaŋa Tolan neeni acaan Abrahim a yɔr ɛkkɛ bɛɛ. A’a, bɔɔnjin men. Juaŋ ancin te ɛkkɛ bɛɛ, ɛkɛ yaakinti noŋdi gwoyi ṭɔlgɛn aga kɛɛgin Abrahim. 9 “Acca Jwaŋa Tolan bala tɔɔyi jang te bɛɛkkɛnti, ɔci janga jied ṭɔlgɛn ne pwadan bɛɛyɛ, ɛkkɛn tɔɔttɛ Jwaŋa Tolan ɔntɔ ɔci yiɛptɛ Juaŋ maccu.” 10 Ɔci maka coŋin neeni ne ɛkkɛn tieŋki jyek Yɔhanna neeniyɛ, ɛkkɛn tooccin Yɔhannati agi, “Oŋ kan jiek bala a ɔɔnyɛ, oŋ ɔɔn noŋdɔn a ɔki?” 11 Ɔci ɛkɛ ṭwokcin ɛkkɛnti agi, “Ɛɛ, gɔṭṭɛ, mena balki bworŋin ne yyɛɛwɔyɛ, dala ɛkɛ mena baaki bworŋin neeni kɛndɛ. Mena balki amyɛ, dala ɛkɛ maka baakɛ wɛttɛ.” 12 Ɔci gɔṭṭɛ maka lyemi tulbayɛ, ɛkkɛn gɛɛg bɛɛn buagɔn buldɛ Yɔhanna daŋkun, ɔci ɛkkɛn tooccin ɛkɛti agi, “Mena loṭi may, oŋ ɔɔn da noŋdɔn a ɔki?” 13 Ɔci ɛkɛ ṭwokcin ɛkkɛnti agi, “Ɛɛ, dala ɛkkɛ tieŋdɛ daŋkun. Naa ɛkkɛ ma wandɛ te bilk tulba ‘uottɛti te yomg ɛkkɛ pookɔ ne coŋɔn a ɔɔn bɛɛ.” 14 Ɔci ackan gɛɛg tooccin ɛkɛti daŋkun agi, “Oŋ ɔɔn da noŋdɔn a ɔki?” Ɔci ɛkɛ ṭwokcin ɛkkɛnti agi, “Naa ɛkkɛ ‘yeṭɛ ma jitkɛn bɛɛ, ɔci naa ɛkkɛ ma gɛɛg jomdɛyɔ budan bɛɛ. Ɔci naa ɛkkɛ bilk eedɛ te ɛkkɛnti budan bɛɛ, ɔci dala ɛkkɛ yɔmdɛ te bilk kanŋa ɛkkɛ pookɛn.” 15 Ma bala kɛɛy mena cuondɛ Jwaŋa Tolan. Ɔci ɛkkɛn bala poŋi gɔki yomgɛnti agi, “Hay! Yɔhanna neeni ɛkɛ a Kiṭɔ Mena Muonɛ Juaŋ Bora boki?” 16 Yeti Yɔhanna bala gɔki mati waakɛnda agi, “Gɔṭṭɛ, ‘ya buor ɛkkɛ te pieg budan, yeti men gɛɛl bala bɛya bootti ‘ya ŋoyuti ɛkɛ tolcin te ‘ya. Bala ba ne ‘ya wɛyi ɛkɛ looda ‘ya bora te byeŋ ‘ya bɛɛ. Ɛkkɛ buldɛ ɛkɛ te Boŋ Jwaŋa Tolan ɔci te maaño. 17 Ɔci ne ɛkɛ bɛɛdiyɛ, ɛkɛ etti lɔɔlla bieŋɛti. Ɔci ɛkɛ tiitk kiɛptɛ ɔntɔ, ɔci ɛkɛ pok woodgɛn oldɛ jiju twoñji, ɔci tiitk tondɛ maaño. Ɔci maña neeni baadi ywongati bɛɛ.” 18 Yɔhanna bala ṭeyi ma te jyeka neeni, ɔci te jyeka pookɛn daŋkun. Ɛkɛ bala loṭi ma te jyeka wonkɛn jyeka pwadin. 19 Yeti ne Hiruuduc Antipac mena a ḍuaŋa tolan neeni, ṭeenɛ Yɔhanna te jyek ḍɛɛna ɛkɛ ḍɛññi Ɛrɔɔdyac ɛŋ mod ɛkkɛn ɔci te naŋka pookɛn naŋka naŋŋɛ ɛkɛ yeyinyɛ, 20 ɛkɛ Yɔhanna olnɛ ciginji. A ɔŋŋiyɛ, ɛkɛ nɔji ɛkɛ ‘uonnɛti nɔñji. 21 Ɔci oŋ gɛɛlti ne Yɔhanna olkiti ma ciginji men bɛɛyɛ, maka coŋin buullɛ Yɔhanna, ɔci Yaccu buullɛ ɛkɛ daŋkun. Ɔci ne Yaccu baali cɔkiyɛ, pɔli warɛ pɔŋnɛ. 22 Ɔci Boŋ Jwaŋa Tolan bɛɛn cooccin Yaccuti ba boom ɔɔn. Ɔci pwan bɛɛn te ñaalɔ pɔliji ɔci gɔki agi, “I a Kaci ‘ya Kacca ana ‘yay, ‘ya yomu ñɔɔna ñɔɔn te i.” 23 Te oŋŋa Yaccu jɔɔnni te lali mayɛ, yuong ɛkɛ a men baan ne cyɛɛlɔ ɔci mena parɛ byeŋkɛ (30). Ɔci ma bala gɔki te ɛkɛ agi ɛkta agi kaci Yuocip katan. 24 Yuocipyɛ, ɛkɛ a kaci Ilay, Ɔci Ilay ɛkɛ a kaci Mattat. Ɔci Mattat ɛkɛ a kaci Laawi. Ɔci Laawi ɛkɛ a kaci Mɛlki. Ɔci Mɛlki ɛkɛ a kaci Yaana. Ɔci Yaana ɛkɛ a kaci Yuocip. Ɔci Yuocip ɛkɛ a kaci Matataayac. Ɔci Matataayac ɛkɛ a kaci Amuc. Ɔci Amuc ɛkɛ a kaci Nahum. Ɔci Nahum ɛkɛ a kaci Acli. Ɔci Acli ɛkɛ a kaci Najaay. Ɔci Najaay ɛkɛ a kaci Maac. Ɔci Maac ɛkɛ a kaci Matataayac. Ɔci Matataayac ɛkɛ a kaci Cɛmayi. Ɔci Cɛmayi ɛkɛ a kaci Yuocip, Ɔci Yuocip ɛkɛ a kaci Yahuuja. Ɔci Yahuuja ɛkɛ a kaci Yɔhanna. Ɔci Yɔhanna ɛkɛ a kaci Rica, Ɔci Rica ɛkɛ a kaci Jɛrubaabil. Ɔci Jɛrubaabil ɛkɛ a kaci Caltayiil. Ɔci Caltayiil ɛkɛ a kaci Niray. Ɔci Niray ɛkɛ a kaci Mɛlki. Ɔci Mɛlki ɛkɛ a kaci Adi. Ɔci Adi ɛkɛ a kaci Kocam. Ɔci Kocam ɛkɛ a kaci Almaddam. Ɔci Almaddam ɛkɛ a kaci Ir. Ɔci Ir ɛkɛ a kaci Yuoci. Ɔci Yuoci ɛkɛ a kaci Iliajar. Ɔci Iliajar ɛkɛ a kaci Yuram. Ɔci Yuram ɛkɛ a kaci Mataat. Ɔci Mataat ɛkɛ a kaci Laawi. Ɔci Laawi ɛkɛ a kaci Cimaan. Ɔci Cimaan ɛkɛ a kaci Yahuuja. Ɔci Yahuuja ɛkɛ a kaci Yuocip. Ɔci Yuocip ɛkɛ a kaci Yunaan. Ɔci Yunaan ɛkɛ a kaci Ilyakiim. Ɔci Ilyakiim ɛkɛ a kaci Mɛliiya. Ɔci Mɛliiya ɛkɛ a kaci Mɛnaan. Ɔci Mɛnaan ɛkɛ a kaci Mataat. Ɔci Mataat ɛkɛ a kaci Nɛtan. Ɔci Nɛtan ɛkɛ a kaci Daawud. Ɔci Daawud ɛkɛ a kaci Jɛci. Ɔci Jɛci ɛkɛ a kaci Ɔbɛd. Ɔci Ɔbɛd ɛkɛ a kaci Bɔwac. Ɔci Bɔwac ɛkɛ a kaci Calmɔɔn. Ɔci Calmɔɔn ɛkɛ a kaci Nacɔɔn. Ɔci Nacɔɔn ɛkɛ a kaci Aminnadaab. Ɔci Aminnadaab ɛkɛ a kaci Aram. Ɔci Aram ɛkɛ a kaci Acrun. Ɔci Acrun ɛkɛ a kaci Paric. Ɔci Paric ɛkɛ a kaci Yahuuja. Ɔci Yahuuja ɛkɛ a kaci Yaakub. Ɔci Yaakub ɛkɛ a kaci Icaak. Ɔci Icaak ɛkɛ a kaci Abrahim. Ɔci Abrahim ɛkɛ a kaci Taara. Ɔci Taara ɛkɛ a kaci Nahur. Ɔci Nahur ɛkɛ a kaci Caruj. Ɔci Caruj ɛkɛ a kaci Rayu. Ɔci Rayu ɛkɛ a kaci Palɛj. Ɔci Palɛj ɛkɛ a kaci Abiir. Ɔci Abiir ɛkɛ a kaci Caalɛ. Ɔci Caalɛ ɛkɛ a kaci Kayiinan. Ɔci Kayiinan ɛkɛ a kaci Arpakcad. Ɔci Arpakcad ɛkɛ a kaci Caam. Ɔci Caam ɛkɛ a kaci Nɔwa. Ɔci Nɔwa ɛkɛ a kaci Lamak. Ɔci Lamak ɛkɛ a kaci Mɛtuucala. Ɔci Mɛtuucala ɛkɛ a kaci Aknɔɔk. Ɔci Aknɔɔk ɛkɛ a kaci Yarid. Ɔci Yarid ɛkɛ a kaci Maheelaliil. Ɔci Maheelaliil ɛkɛ a kaci Kayiinan. Ɔci Kayiinan ɛkɛ a kaci Anoc. Ɔci Anoc ɛkɛ a kaci Cɛt, Ɔci Cɛt ɛkɛ a kaci Adam. Ɔci Adam ɛkɛ a kaci Jwaŋa Tolan.

4

1 Yaccuyɛ, ɛkɛ yomɛ kuumi te Boŋ Jwaŋa Tolan. Ɔci ɛkɛ bɛɛn te Tol Urdunti. 2 Ɔci ɛkɛ ati wɔɔŋji ɔci bala aŋan nink a ma baan ne yyɛɛwɔ (40). Ɔci ɛkɛ bala wɛɛdɛ Boŋ Jwaŋa Tolan wɔɔŋji. Ɔci Jwaŋa Yaayan bala mooṭi ɛkɛ. Ɔci te ninka wannayɛ, Yaccu dɛccin gena amtin gɛɛl bɛɛ. Ɔci ne ninka neeni baakiyɛ, ɛkɛ ammɛ koñ ne pɛñan. 3 Ɔci Jwaŋa Yaayan gɔkcin ɛkɛti agi, “Kan i ag Kaci Jwaŋa Tolan awarɛyɛ, dala i gwoyi ṭɔlgɛn neeni agayɔ aga ba byedgo.” 4 Ɔci Yaccu ṭwokcin ɛkɛti agi, “Gɔṭṭi, jyeka kiigin gɔki agi, ‘Ma ciyi tɛɛti te jyek oomdin pookɛn bɛɛ, yeti ma ciyi tɛɛti te gena jyek Jwaŋa Tolan oŋkanda ɔɔn.’” 5 Ɔci Jwaŋa Yaayan neeniyɛ, ɛkɛ Yaccu eññɛ yɔɔnnɛ ñaalɔ poma beyan. Ɔci te wɔɔka wannatiyɛ, ɛkɛ Yaccu lɛɛrnɛ bonk noon warda. 6 Ɔci ɛkɛ gɔkcin Yaccuti agi, “Gɔṭṭi, iyɛ, ‘wondin ‘ya bonka neeni waakɛnda. I agdi ḍuaŋa tolan ɛkkɛn, ɔci waka bala bonka neeniti waka pwadinyɛ, ɛkkɛn aga wak i. Acaan ɛkkɛn waakɛnda a wak ‘ya, ɔci ‘ya yaakati mena parɛ ‘woñga daŋkun ba yom ‘ya paru. 7 Kan i morca ‘yatiyɛ, ɔci waak waakɛnda aga wak i.” 8 Ɔci Yaccu ṭwokcin ɛkɛti moki agi, “Jyeka kiigin gɔki agi, ‘Dala i morca gena Jwaŋa Tolan Ciɛggɔn iti, ɔci noŋja kanŋa ɛkɛ parɛ.’” 9 Ɔci Jwaŋa Yaayan Yaccu eññɛ ban Urcaliim, ɔci Yaccu yɔɔnnɛ ɛkɛ ñaalɔ nona buoran on Juaŋ ona tolan wyeñɛti, ɔci Jwaŋa Yaayan gɔkcin ɛkɛti moki agi, “Kan i a Kaci Jwaŋa Tolan awarɛyɛ, dala i kuaja iñɔ te wɛnni. 10 Acaan jyeka kiigin gɔki agi, ‘Malɛɛkan ‘wondɛ Jwaŋa Tolan kanŋa aŋka dala ɛkkɛn gɔṭi i.’ 11 Ɔci agi, ‘I makti malɛɛkan aŋka i twordi guonan bɛɛ.’” 12 Ɔci Yaccu ṭwokcin ɛkɛti agi, “Jiek gɔki agi, ‘Naa i pocci Jwaŋa Tolan Ciɛggɔn i bɛɛ.’” 13 Ɔci ne Jwaŋa Yaayan neeni ḍookki te maalla neeni waakɛndayɛ, ɛkɛ oŋ Yaccu dalnɛ te oŋŋa wannati oŋo. Ɛkɛ poŋi gɔki agi, “Ne oŋŋa parɛ gɛɛlti ‘ya pocca moorca ɛkɛ moki.” 14 Ɔci Yaccu dɔɔki ban Jaliil, ɔci bala kanŋan te war tɛɛn Boŋ Jwaŋa Tolan. Ɔci jyek yenti ɛkɛ ati baan konɛ warda. 15 Ɛkɛ bala loṭi ma oorga morki ma Juaŋy, ɔci ma waakɛnda bala jieyi ɛkɛ. 16 Ɔci ɛkɛ ati ban Najarɛt gena bana ciyi ɛkɛ wona ɛkɛ ḍiɛri men ne ɛkɛ tolli ɔɔn. Ɔci ɛkɛ ati kaaccin orɔ ona morki ma Juaŋ ba naŋki ɛkɛ oŋkanda oorga morki ma Juaŋti te Oŋ Cabit. Ɔci ɛkɛ jɔŋŋin ñaalɔ aŋka pokti worga. 17 Ɔci ɛkɛ ‘woñgi ma worga Icaaya. Ɔci ɛkɛ worga pɔŋŋɛ ɔci nona pagdɛ ɛkɛ yuarŋɛ. Ɔci ɛkɛ pokcin agi, 18 “Boŋ Ciɛggɔn bala ‘yati acaan ‘ya muona ɛkɛ bora aŋka dala ‘ya lor maka bɔwan te jyeka wonkɛn jyeka pwadin neeni. ‘Ya cuonna ɛkɛ aŋka dala ‘ya maka uullɛ Jwaŋa Yaayan pɔkka, ɔci maka ullin pɔkka ñingɛnti daŋkun. Ɔci maka naŋtan ma ne yeyinyɛ, ‘ya gɔkca ɛkkɛnti ɔci ɛkkɛn yomgɛn pwaddi doki. 19 ’Ya cuonna Ciɛggɔn aŋka dala ‘ya miet ma te ywoni ɛkɛ ywonna pwadan, ywonna ɛkɛ yuoci ma ɛkɛ neeni.” 20 Ɔci Yaccu worga kuomnɛti, ɔci ‘wonnɛ mena gɔṭi worgan on Juaŋ neeni. Ɔci ɛkɛ cooccin iñɔ. Ɔci maka bala orɔ ona morki ma Juaŋyɛ, ɛkkɛn bala gɔṭi ɛkɛ waakɛnda. 21 Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Tieŋdɛ, te oŋŋa neeniyɛ, jyeka bala worga neenitiyɛ, bɛɛn bora doki.” 22 Ɔci ma waakɛnda bala gɔki ne pwadan te ɛkɛ. Ɔci ɛkkɛn korkɛn buañi te jyeka pwadin jyeka bɛɛn te ɛkɛ tukɛti neeni. Ɔci ɛkkɛn bala toyi yɔtin agi, “Hay! Mena neeni a kaci Yuocip pari bɛɛ?” 23 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Acca ɛkkɛ gɔktɛ jwali ṭɔɔlɛ neeni ‘yati kaapun agi, ‘Hay! I kiimmo, dala i pocca waru ywaŋa paru aŋka ɔɔn gɔrtɔn.’ Ɔci ɛkkɛ gɔktɛ ‘yati moki kaapun, agi ɛkkɛ tieŋnɛ jyek naŋki ‘ya ban Kapɛrnyam, ɔci agi oŋ ba ‘ya noŋda naŋka neeni wɛnni ban ikin waanɛti wɛnni bɛ?” 24 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti ‘wota agi, “Tieŋdɛ, maka ciyi ban mena bɔwa waanɛtiyɛ, tieŋdi jyek ɛkɛ bɛɛ. 25 “Ɔci ɛkkɛyɛ, ɛkkɛ myettin ‘ya ne pwadan. Ne bɔwa yenti Iliiya baaliyɛ, moong ma Icrayiil moonga ciek bala kɔɔna kɔɔnno. Ɔci ñaal yɔɔni yuong ne ḍoogɔ ɔci ponk ne dɔɔyɔ wilin ne cyɛɛlɔ. Ɔci koñ pɛñ pɛñ mati baan konɛ warda. 26 Iliiya cuuññɛ Jwaŋa Tolan gena ɛŋa cieñ gɛɛlti ɛŋ ma kɛɛna pookɛn ban Jarapat ban Ciḍɔɔnji. Ɔci ɛŋa neeniyɛ, ɛkɛ aŋka maŋŋɛ Iliiya parɛ. 27 Ɔci moki te ywonna Iliica agi bɔwa Jwaŋa Tolanyɛ, ma Icrayiil maka coŋin gɛɛg naŋŋɛ cyɛco. Ɔci ɛkkɛnyɛ, pɔŋnɛyɔ menga bɛɛ, yeti gena Naaman mena a kɛɛna parɛ men maka ban Cuurya ɛkɛ parɛ aŋka pɔŋnɛ Jwaŋa Tolan te cyɛcy.” 28 Ɔci ne ɛkkɛn tieŋki jyeka neeni a ɔɔnyɛ, ɔci maka bala ona morki ma Juaŋ neeniyɛ, ɛkkɛn looñi waakɛnda ne pɛñan. 29 Ɔci ɛkkɛn jɔllin ñaalɔ ɔci Yaccu ŋualji bora baan ŋoyɛti. Ban ɛkkɛn bala ñaalɔ poom wyeñɛti, ɔci ɛkkɛn buagɔn Yaccu yieptan iñɔ. 30 Yeti Yaccu bala ati goṭi ɛkkɛn jitin ɔɔn. Ɔci ɛkɛ atti. Ɛkkɛn noŋi genga bɛɛ. 31 Ɔci ɛkɛ dɔɔki ban Kapɛrnyam ban Jaliilji. Ɔci ɛkɛ bala loṭi ma aŋan te Oŋ Cabit. 32 Ɔci ma korkɛn buañi te lali ɛkɛ neeni aŋan daŋkun, acaan ɛkɛ bala loṭi ma ba mena budan bɛɛ. Ɛkɛ bala loṭi ma ba mena balki war tɛɛn bieŋɛti. 33 Ɔci ona morki ma Juaŋyɛ, men gɛɛl bala ɔci ɛkɛ muŋŋɛ Jwaŋa yaayan. Ɔci ɛkɛ bala yaadan te pwana tolan agi, 34 “Hay i Yaccu men ma Najarɛt, i ŋeejin ‘ya i a men Jwaŋa Tolan mena pwadan. I buagi gena ɔɔnti yeti? I buagi ɔɔn nogdɔn?” 35 Ɔci Yaccu gɔkcin ne pɛñan ɛkɛti agi, “Hay! Cied lieda! Dala i kooya bora te menti!” Ɔci Jwaŋa yaayan men wyeŋnɛ iñɔ te ma ñomgɛnti, ɔci ɛkɛ oŋ kooyin bora te menti oŋo. Ɛkɛ men yannɛ bɛɛ. 36 Ɔci ma waakɛnda yomgɛn buañi, ɔci ɛkkɛn bala gɔwwi yɔtin pookɛn agi, “Yaccu neeni ɛkɛ a menɛ yeti? Ɛkɛ gɔki jɔkin yeyinti ba mena war tɛɛn bala ɛkɛ bieŋɛti, ɔci ɛkkɛn koodi bora te mati doki?” 37 Ɔci jyek naŋki ɛkɛ neeniyɛ, ati peen bonka pookɛn korkɛnti waakɛnda. 38 Ɔci Yaccu kooyin bora te ona morki ma Juaŋ, ɔci ɛkɛ ati on Butruc. Acaan Butruc neeniyɛ, mari ɛkɛ warɛ yaayɛ. Ɛkɛ warɛ myɛlla myɛllo. Ɔci ɛkkɛn tooccin Yaccuti te ɛkɛ aŋka ɛkɛ pɔktɛ Yaccu te waja neeni. 39 Ɔci Yaccu yɔɔtcin nona ɛkɛti, ɔci ɛkɛ gɔkcin agi, “Dala waja neeni baadi.” Ɔci waja mari Butruc pɔŋniyɔ doki ne pɛñan. Ɔci ɛkɛ jɔŋŋin ñaalɔ, ɔci ɛkɛ maka bɛɛn on ɛkɛti neeni ‘wonnɛ am doki. 40 Ɔci ne oŋ waŋɛ unni ɔci ne Oŋ Cabit baaniyɛ, maka waakɛn yeyin te wajan jitkɛn coŋin neeniyɛ, ɛkkɛn owwɛ ma nona Yaccuti waakɛnda, ɔci ɛkɛ byeŋkɛ tannɛ maka waakɛn yeyinti neeni, ɔci ɛkɛ ɛkkɛn ywaŋŋɛyɔ waakɛnda doki. 41 Ɔci jɔkin yeyin daŋkunyɛ, ɛkkɛn koonɛ Yaccu bora te mati ne coŋɔn. Ɔci ɛkkɛn bala yaadan agi, “I a Kaci Jwaŋa Tolan!” Yeti acaan ɛkɛ ŋeecɔn ɛkkɛn ne ɛkɛ agɛ Kiṭɔyɛ, Yaccu gɔkcin ne pɛñan ɛkkɛnti. Ɛkɛ ɛkkɛn dɛɛnnɛti agi, “Hay! Naa ɛkkɛ gɔkɛ jiek bɛɛ, ciedɛ lieda doki!” 42 Ɔci ne liidɔ te liidi ṭɔɔlɛ ḍiɛranyɛ, Yaccu jɔŋŋin ɔci ati nona wɔɔgan nona baaki may. Ɔci ma bala lieṭi ɛkɛ, ɔci ɛkkɛn bɛɛn ɛkɛti, ɔci ɛkkɛn buagɔn naa Yaccu ban ɛkkɛn daldɛ ooddi bana parɛ bɛɛ. 43 Yeti ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Çeej ‘ya ɛkkɛn buagɔn ‘ya, yeti ‘ya buaga ootta bonka pookɛnti aŋka ɛkkɛn laldi ‘ya te jyek cyɛgji Jwaŋa Tolan daŋkun. ‘Ya cuonna Juaŋ aŋka ‘ya lor ma waakɛnda.” 44 Ɔci ɛkɛ bala loṭi ma oorga morki ma Juaŋ ban Jaliil.

5

1 Ɔci oŋ gɛɛlti Yaccu bala yɔɔd galŋa yenti Jaliil (Gɛnɛɛcarɛt) ḍwaŋɛti. Ɔci ɛkɛ bwodiwi ma acaan ɛkkɛn buagɔn tieŋdi jyek Jwaŋa Tolan. Ɔci ɛkɛ tiñiyɔ mako. 2 Ɔci ɛkɛ murkan gɛɛg yuarnɛ bala yɔɔd galŋji waan taaŋɛti ne yyɛɛwɔ, ɔci murkan weyyɛnyɛ, kooyin bora te murkanji. Ɔci ɛkkɛn bala lɔki morin ɛkkɛn. 3 Ɔci ɛkɛ taapcin jiju murka gɛɛlti ne cyɛɛlɔ, gena murka Butruc mena bartan ma a Cimaan te tuk ma Icrayiily. Ɔci Yaccu gɔkcin Butructi agi, “Dala i murka ciɛnja ñamu ne ḍiɛran ṭɔɔlɛ.” Ɔci Yaccu cooccin iñɔ murkaji ɔci bala loṭi mako. 4 Ɔci ne ɛkɛ ḍookki te lali mayɛ, ɛkɛ gɔkcin Butructi agi, “Dala murka taaña ‘uotti ñamu nona tuodan, ɔci dala ɛkkɛ morin oldɛ iñɔ aŋka ɛkkɛ muodɛ yako.” 5 Ɔci Butruc ṭwokcin ɛkɛti agi, “Ciɛggɔn, ɔɔn balgɔn kanŋɔn ne tolan te weenji ne noon bɔɔni ɔɔn, yeti ɔɔn yɔṭṭɔn genga ne cyɛɛlɔ bɛɛ. Yeti kan i gɔkka a ɔɔnyɛ, pwatcin ‘ya morin olja iñɔ pietin moki ba jyek i.” 6 Ɔci ne ɛkkɛn morin olkiti iñɔ pietinyɛ, ɛkkɛn muowin yak kɔɔna kɔɔnno. Ɔci morin ɛkkɛnyɛ, noŋi jietanji yako. 7 Ɔci ɛkkɛn borcin maka kanki iki ɛkkɛn maka kanŋan murka parɛtiy, ɔci ɛkkɛn ma gɔpki byeŋkɛn aŋka ɛkkɛn bɛya ɛkkɛn maktan. Ɔci ɛkkɛn bɛɛn ɔci ma magɛ ɛkkɛn. Ɔci ɛkkɛn yak wɛɛdɛ jitin ɔci ḍuaccɛ murkan jitin. Ɔci acaan yak cyɛg cyɛg a ɔɔnyɛ, ɔci murkan noŋi ḍieddi iñɔ. 8 Ɔci ne Butruc gɔrni naŋka neeniyɛ, ɛkɛ ḍwoñjin iñɔ Yaccu ciegɛti ɔci gɔkcin ɛkɛti agi, “Ciɛggɔn, dala i ɔgdi ootta ɔntɔ te ‘yati wɛnni, ‘ya dalda, acaan ‘ya yaay a nɔɔdɔn hay!” 9 Ɛkɛ gɔki a ɔɔn acaan ɛkɛ buañi te naŋka neeni. Ɔci maka balki i ɛkɛyɛ, ɛkkɛn da buañi moki te mwokta ɛkkɛn muoki yaka coŋin neeni. 10 Yaakub i Yɔhanna kɛɛgin Jɛbadi maka kanŋan i Butruc a cyɛɛlɔyɛ, ɛkkɛn buañi daŋkun. Ɔci Yaccu gɔkcin Butructi agi, “Naa i buay bɛɛ. Acca neeniti ne baaṭi ɔɔnyɛ, i ecca ma Jwaŋa Tolanti te jyek ɛkɛ.” 11 Ɔci ne ɛkkɛn murkan eekiti nona iwanyɛ, ɔci ɛkkɛn waka neeni dalji ɔntɔ waakɛnda. Ɔci ɛkkɛn bootcin Yaccuti. 12 Ɔci ne Yaccu baali bana tolan gɛɛltiyɛ, mena ‘uan gɛɛl bɛɛn ɔci ɛkɛ balki cyɛc ne tolan. Ɔci ne ɛkɛ Yaccu yuarnɛyɛ, ɛkɛ ḍwoñjin iñɔ ɛkɛ ñamɛti ɔci tooccin ɛkɛti gɔkcin agi, “Kan i buagi ‘ya ywaŋdayɔyɛ, dala ‘ya ywaŋdayɔ!” 13 Ɔci Yaccu bieŋɛ laŋnɛ bora ɔci topcin mena neeniti, ɔci gɔkcin ɛkɛti agi, “Ɛɛ, ‘ya i ywaŋdin. Dala i waru pwada!” Ɔci ne pɛñan cyɛc ati ɔntɔ te mena neeniti doki. 14 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkɛti agi, “Naa i maka pookɛn gɛɛg myetka bɛɛ. Dala i ootta, ɔci dala i waru liɛlja bora gaciic ma Icrayiilti. Ɔci dala i ɛkɛ eeka ‘woñga gena guaŋŋɛ Muuca agi ‘wondi ma gaciic ma Icrayiily. Ɔci a ɔŋŋiyɛ, ŋeettan ma waakɛnda ne pwadan i waru pwani te cyɛc awarɛ.” 15 Yeti naŋki Yaccu neeniyɛ, ati peen bonk korkɛnti. Ɔci maka coŋin bɛɛn ɔci bala tyeŋi jyek ɛkɛ, ɔci maka waakɛn yeyin owwɛ ɛkkɛn Yaccuti aŋka ywaŋdɛ ɛkɛ. 16 Yeti a oŋkiyɛ, Yaccu ma daldɛ, ɔci ɛkɛ ooddi wɔɔŋji parɛ cɔki Jwaŋa Tolanti. 17 Ɔci oŋ gɛɛlti Yaccu bala loṭi mako. Ɔci ma Pɛriciin i maka loṭi worga Juaŋ ɛkkɛn gɛɛg bala ciyi iñɔ daŋkun. Ɛkkɛn bɛɛn te bonk Jaliilji waakɛnda ɔci te bonk Yahuudiyaji daŋkun. Ɔci ma gɛɛg bɛɛn te ban Urcaliim daŋkun. Ɔci war tɛɛn Jwaŋa Tolan bala Yaccuti. Ɔci ɛkɛ bala yɔŋi maka waakɛn yeyin. 18 Ɔci maka ‘uay gɛɛg bɛɛn kɛṭṭin mena ‘uan gɛɛl te yiɛño. Ɛkɛ warɛ yaayɛ warɛ puottin. Ɔci ɛkkɛn bala lieṭi pɔya ɛkɛ oltɛti ɛkkɛn orɔ ɔci ɛkɛ ḍuattɛti iñɔ Yaccu ñamɛti te yiɛñy. 19 Ɔci ɛkkɛn pɔya men oltɛti yuarɛ bɛɛ, acaan ma bala kɔɔna kɔɔnno. Ɔci te wɛnni ɛkkɛn pyeṭi pɔya on ŋoyɛti ɔci kaaccin ñaalɔ on wyeñɛti, ɔci on wyeñɛ wɔrkɛ, ɔci men ḍuurcɛ iñɔ te yiɛñ Yaccu ñamɛti. 20 Ɔci ne Yaccu gɔrni jyenna jyetki ɛkkɛn neeniyɛ, ɛkɛ gɔkcin ‘uanti agi, “Hay! Mug ɔɔn, ‘ya i bɔɔŋnin doki te nɔji i.” 21 Ne maka loṭi worga Juaŋ ɔci ma Pɛriciin gɔrki naŋka neeniyɛ, ɛkkɛn bala poŋi yomgɛnti agi, “Hay! Mena ḍori Jwaŋa Tolan neeni a menɛ? A menɛ yaakinti ma bɔɔktɛ te nɔjiy, a Jwaŋa Tolan parɛ bɛɛ?” 22 Yeti Yaccuyɛ, paŋi ɛkkɛn ŋeejɛ, ɔci taat ɛkkɛn moki ŋeejɛ, ɔci ɛkɛ ṭwokcin ɛkkɛnti agi, “Gɔṭṭɛ, jyek taata neeni bala ɛkkɛ yomgɔti a ɔɔn ogo? 23 Kan ‘ya gɔkca ‘wana puon neeniti ka ɛkɛ bɔɔka ‘ya te nɔji ɛkɛ, walla ka dala ɛkɛ jɔŋdi ñaalɔ potti woony, jwali gɛɛl koy koy te jyeka neeniti yaakkɛn boki? 24 Tieŋdɛ, dala ŋeeddɛ ɛkkɛ ‘ya Kaci Ma Baan yaakati maka ciyi ṭɛɛrji bɔɔka te nɔji ɛkkɛn.” Ne Yaccu gɔŋni a ɔɔnyɛ, ɛkɛ warɛ yallɛ ‘wana puon neeniti, ɔci gɔkcin ɛkɛti agi, “‘Ya gɔkka iti, jɔŋŋa ñaalɔ ɔci yiɛñ lula ɔgdi ootta baanji acaan i waru pwani doki!” 25 Ɔci ne pɛñan ɛkɛ jɔŋŋin ñaalɔ ɔci yyɛña niini ɛkɛ neeni luullɛ, ɔci ɛkɛ ati baanji doki. Ɔci ɛkɛ bala jieyi Jwaŋa Tolan te naŋka neeni. 26 Ɔci ma yomgɛn buañi waakɛnda. Ɔci ɛkkɛn bala jieyi Jwaŋa Tolan. Ɛkkɛn korkɛn buañi ɔci gɔki agi, “Naŋka neeni yuarŋin ikin oŋgati boki?” 27 Ɔci ne naŋka neeni baaniyɛ, Yaccu ati bora ɔci mena kanŋa ɛkɛ a limi tulba, mena yenti Matta mena bartan ma a Laawi te tuk ma Icrayiil yuarŋɛ ɛkɛ bala ciyi orɔ ona ḍɔcki ma tulbay. Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkɛti agi, “Bɛɛd bootta ‘yati acaan i muŋŋin ‘ya aŋka agdi mena laldi ‘ya daŋkun.” 28 Ɔci te wɛnni Matta ɛkɛ waak waakɛnda dalnɛ iñɔ, ɔci ɛkɛ jɔllin ñaalɔ bootcin Yaccuti doki. 29 Ɔci Matta neeni noŋi juma tolan on ɛkɛ noŋnɛ Yaccu. Ɔci wɛlg bala coŋgin a coŋgin jumati. Acaan maka lyemi tulba ɔci maka pookɛn bala daŋkun. Ɛkkɛn bala ciyi iñɔ iki Yaccu ɔci Matta. 30 A ɔŋŋiyɛ, ma Pɛriciin ɔci maka loṭi worga Juaŋyɛ, ɛkkɛn bala wooki maka laldɛ Yaccu agi, “Yeti gɔṭṭɛ, ɛkkɛ omɛ ɔci motɛ iki maka lyemi tulba maka yeyin ogo?” 31 Ɔci Yaccu ṭwokcin ɛkkɛnti agi, “Tieŋdɛ, maka waakɛn pwadinyɛ, ɛkkɛn buagɔn kiimi aŋka ɛkkɛn ywaŋdɛ bɛɛ. Gena maka waakɛn yeyin aŋka buagɔn kiimi aŋka ɛkkɛn ywaŋdɛy. 32 ’Ya bɛɛn aŋka ‘ya boor maka poŋi agi ɛkkɛn aginti maka pwadin bɛɛ. ‘Ya bɛɛn aŋka ‘ya boor maka nɔɔtk aŋka dala ɛkkɛn waakɛn yaltan ɔntɔ te nɔji ɛkkɛnti.” 33 Ɔci ɛkkɛn gɔkcin Yaccuti agi, “Maka laldɛ Yɔhannayɛ, ɛkkɛn gwoṭi koñ oŋkanda ɔci cɔki Jwaŋa Tolanti, ɔci maka laltan ma Pɛriciin ɛkkɛn noŋi a ɔɔn daŋkun. Yeti maka lala iyɛ, ɛkkɛn aŋka omi waak ɔci moti oŋkanda ɔɔn.” 34 Ɔci Yaccu ṭwokcin ɛkkɛnti agi, “Kan maka wɛlg bɛɛn jumatiyɛ, ɛkkɛn amdɛ koñ boki? Hayɛllɛ! 35 Yeti ne oŋ gɛɛltiyɛ, ‘war ñooni eetan ma nona parɛ ɔci ɛkkɛn gworti koñ oŋo.” 36 Ɔci Yaccu ɛkkɛn myennɛ te jwalla a caagɔn gɛɛl daŋkun agi, “Men gɛɛl yaakinti jibba ɛkɛ jibba woonɛ ŋwoddɛ jitin ɔci oldɛ ṭuortɛ jibba a daanti boki? Kan ɛkɛ noŋdi a ɔɔnyɛ, ɛkɛ jibba woonɛ yaadɛ dita te ŋunno. Ɔci jibba daan moki pwada bɛɛ, acaan bworŋa woonɛ da parɛ te bworŋa daano. 37 Ɔci moki, men gɛɛl mooya wonkɛn neeni luaddɛ kucin a donk jitin boki? A’a. Kan men gɛɛl noŋdi a ɔɔnyɛ, ɔci mooya wonkɛn neeniyɛ, kotti ñaalɔ, ɔci kucin ṭontan jitin. Ɔci ɛkkɛn ḍakti budan iki kucin ɔɔn. 38 Mooya wonkɛn neeniyɛ, ɛkkɛn oltan ma te kucin wonkɛn oŋkanda! 39 Kan men gɛɛl bala moti mooya te baaṭiyɛ, ɛkɛ buagɔn mooya wonkɛn ne pɛñan bɛɛ. Ɛkɛ gɔki agi mooya a donk neeni ɛkkɛn aŋka pwadɔ.”

6

1 Oŋ gɛɛlti te Oŋ Cabityɛ, Yaccu ati goṭi yelk jitin iki maka laldɛ ɛkɛ. Ɔci ne ɛkkɛn balki atki a woon a ɔɔnyɛ, maka laldɛ Yaccu bala wɔɔpi pok wyetkɛn. Ɔci ɛkkɛn bala wɛɛyi pok ɔci ŋɛyi pok ne tanki ɔɔn. 2 Ɔci ma Pɛriciin gɛɛg gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Ɛkkɛ jyek ganuun jyek naŋka naŋtan ma te Oŋ Cabit neeni bɛɛdɛji ogo? Gɔṭṭɛ, a jyek ganuun yɔrg ikin wanna bɛɛ.” 3 Ɔci Yaccu ṭwokcin ɛkkɛnti agi, “Gɔṭṭɛ, ɛkkɛ pokkɛ jyek naŋki Daawud boki? Daawud te oŋŋa ɛkkɛn ammɛ koñ iki maka atki iki ɛkɛyɛ, 4 Daawud kaaccin kañ on Juaŋti ɔci ‘wonnɛ gaciic tolan ma Icrayiil byedga ḍuattan ma Juaŋtiy. Byedga neeniyɛ, gena byedga amtan maka a gaciicin ma Icrayiil pookɛny. Gaciic tolan byedga neeni oonɛ bora ɔci ‘wonnɛ amɛ Daawud iki ackan ɛkɛ. Ɔci Juaŋ gɔkcin genga te naŋka neeni bɛɛ!” 5 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti ‘wota agi, “Tieŋdɛ! ‘Ya Kaci Ma Baanyɛ, ‘ya a Ciɛggɔn Oŋ Cabit acaan Oŋ Cabit bala ‘ya bieŋuti.” 6 Ɔci te Oŋ Cabit parɛ ne ɛkɛ kaanni orɔ ona morki ma Juaŋyɛ, ɛkɛ poccin lorcin ma doki. Ɔci oŋŋa wannatiyɛ, mena ‘uan gɛɛl bala, ɔci ɛkɛ byeŋa byerɔn yaaññi. 7 Ɔci maka loṭi worga Juaŋ ɔci ma Pɛriciin gɛɛg bala daŋkun. Ɔci ɛkkɛn bala gɔṭi Yaccu ne Yaccu mena neeni ywaŋdi te Oŋ Cabit boki no. Ɛkkɛn bala gɔṭi ɛkɛ a ɔɔn aŋka kan ɛkɛ men ywaŋdɛ a ɔɔnyɛ, ɔci ɛkkɛn buagɔn ɛkɛ tɔmtan te jwali gɛɛl. 8 Yeti ɛkɛ paŋi ɛkkɛn ŋeejɛ doki. Ɔci ɛkɛ gɔkcin mena bieŋɛ puottinti neeni agi, “Hay, i bɛɛdi! Dala i yɔɔtca wɛnni.” Ɔci ɛkɛ jɔllin ñaalɔ ɔci yɔɔtcin aŋan. 9 Ɔci Yaccu gɔkcin ma Pɛriciinti agi, “‘Ya buaga toocca ɛkkɛti te jwali ṭɔɔlɛ gɛɛl. Jyek ganuun jyeka guaktan ma te Oŋ Cabit wanna jitkɛn bala a ɔki? A jyek maŋi makɔ walla a jyek ywaŋi ma waakɛn? Walla a jyek naŋka yaayan walla a jyek nooŋi mako? Ba jyeka pwadin ɛkkɛti neeni bɛ?” 10 Ɔci Yaccu bala gɔṭi toŋkɛ gɔṭi mati waakɛnda, ɔci ɛkɛ oŋ gɔkcin mena bieŋɛ puottinti neeni oŋ agi, “Bieŋu miɛtca bora.” Ɔci mena bieŋɛ puottin neeniyɛ, ɛkɛ bieŋɛ miɛnnɛ bora, ɔci ɛkɛ bieŋɛ pwani doki. 11 Ɔci ne ma gɔrki naŋka neeni a ɔɔnyɛ, ɔci ɛkkɛn looñi ne pɛñan, ɔci ɛkkɛn bala gɔwwɔ yɔtin pookɛn agi, “Ikin Yaccu naŋtin a ɔki yeti?” 12 Ɔci oŋ gɛɛlti te wɔɔka wannayɛ, Yaccu ati bora pomk jitin aŋka cɔki Jwaŋa Tolanti. Ɔci ɛkɛ bala cɔki Juaŋti ween konɛ warda. 13 Ɔci ne noon bɔɔniyɛ, Yaccu borcin maka laldɛ ɛkɛti ɔci ɛkɛ Maka A Inyaakkɛn Wyetkɛn Ne Yyɛɛwɔ muonɛ bora te maka laldɛ ɛkɛti, ɔci ɛkkɛn barŋɛ ɛkɛ a Cuudan ɛkɛ. 14 Maka neeniyɛ, gena Butruc mena bartan ma a Cimaan te tuk ma Icrayiil, ɔci mod ɛkkɛn Andarawuc, ɔci Yaakub, ɔci Yɔhanna, ɔci Pilibuc, ɔci Bartɔɔlamawuc, 15 ɔci Matta, ɔci Tɔmac, ɔci Yaakub kaci Alpyac, ɔci Cimaan (mena bartan ma agi men Maka Byerin), 16 ɔci Tadawuc (mena bartan ma moki agi Yahuuja kaci Yaakub), ɔci Yahuuja Ickɛɛryuti (mena Yaccu ‘wonnɛ ma byeŋkɛntiy). 17 Ɔci ɛkɛ kooyin iñɔ te poom wyeñɛti iki Cuudan ɛkɛ. Ɔci ɛkɛ yɔɔtcin nona wɔɔgan i maka laldɛ ɛkɛ, ɔci ɛkkɛn kɔɔna kɔɔnno. Ɔci maka pookɛn bala daŋkun. Polla tolan bɛɛn te ban Yahuudiya konɛ warda, ɔci te ban Urcaliim. Ɔci maka pookɛn gɛɛg bɛɛn te ban Tayir toŋkɛti, ɔci te ban Ciḍɔɔn toŋkɛti. Bonka neeniyɛ, ɛkkɛn bala Galŋa Tolan ḍwaŋɛti. 18 Maka coŋin bɛɛn Yaccuti aŋka tieŋdi jyek ɛkɛ, ɔci aŋka ywaŋdɛ ɛkɛ moki. Ɔci maka taabbin te naŋki jɔkin yeyin neeniyɛ, ɛkkɛn bɛɛn ɔci ywaŋŋɛ ɛkɛ. 19 Yaccuyɛ, kan mena warɛ yaayan topti ɛkɛtiyɛ, naŋka tɛyan bɛya te Yaccu warɛti, ɔci men warɛ pwada doki. Acaan a ɔŋŋiyɛ, ma waakɛnda buagɔn topti ɛkɛti. Ɔci ne ɛkkɛn topti ɛkɛtiyɛ, gɔ ɛkkɛn waakɛn pwadkin waakɛnda ɔɔn. 20 Ɔci Yaccu ñamɛ yalnɛ maka laldɛ ɛkɛti, ɔci gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Ɛkkɛ maka bɔwanyɛ, ɛkkɛ yomgɔ pwanna pwanno, acaan Jwaŋa Tolanyɛ, aga Ciɛggɔn ɛkkɛ awarɛ. 21 Ɔci ɛkkɛ maka amɛ koñ accayɛ, ɛkkɛ yomgɔ pwanna pwanno, acaan ne baaṭi ɛkkɛ omdɛ ne pwadan. Ɔci maka wiak accayɛ, ɛkkɛ yomgɔ pwanna pwanno, acaan ne baaṭi ɛkkɛ lɛɛrtɛ ne tolan te yom ñɔɔno. 22 Kan ma yookɔn te ɛkkɛ, ɔci kan ɛkkɛn gɔki agi ɛkkɛ kɛɛpcɛ jitin iki ɛkkɛnyɛ, ɔci kan ɛkkɛn wooki ɛkkɛyɛ, ɔci kan ɛkkɛn ɛkkɛ toottɛ ñin te jiek mati acaan ɛkkɛ aŋŋɛ ma ‘ya ma Kaci Ma Baanyɛ, ɛkkɛ yomgɔ pwanna pwanno. 23 Maka noŋi ne yaayan neeniyɛ, yɔrg ɛkkɛn bala noŋi a ɔɔn te ñamu maka a bɔwan Jwaŋa Tolanti doki. Te oŋŋa wannayɛ, dala ɛkkɛ yomgɔ ñɔya ne tolan, acaan ne ɛkkɛ ooddɛ ñaalɔ pɔlijiyɛ, waka pwadin yuardɛ ɛkkɛ te taab ɛkkɛ neeni. 24 Yeti, hay! Ɛkkɛ maka cyɛgan, yom yoñ bala kɛɛy ɛkkɛ acaan acca ɛkkɛ balkɛ waka ɛkkɛ yomgɔ ñɔɔki doki! 25 Hay, ɛkkɛ maka omi ne pwadan acca nɛ! Ne baaṭi ɛkkɛ amdɛ koñ dita. Hay, ɛkkɛ maka lɛɛṭi ne tolan acca nɛ! Ne baaṭi ɛkkɛ wiaktɛ a joono. 26 Hay, ɛkkɛ! Kan ma waakɛnda gɔki ne pwadan te ɛkkɛ a ɔɔnyɛ, dala ɛkkɛ woŋgɔ tiittɛ, acaan te baaṭi yɔrg ɛkkɛn bala gɔki a ɔɔn bɔwan jomi jiektiy. 27 “Yeti tieŋdɛ ‘ya gɔkka ɛkkɛ maka tyeŋi jyek ‘ya neeniti, dala ɛkkɛ andɛ maka yookɔn te ɛkkɛ neeni. Ɔci dala ɛkkɛ noŋdɛ ne pwadan maka yookɔn te ɛkkɛ neeniti. 28 Maka ḍor ɛkkɛ neeniyɛ, dala ɛkkɛ gɔktɛ ne pwadan ɛkkɛnti. Ɔci dala ɛkkɛ cɔktɛ Jwaŋa Tolanti te maka noŋi ne yaayan ɛkkɛti neeni. 29 Kan men gɛɛl i jyɛbdi taaŋɔtiyɛ, dala i taaŋŋa parɛ yalja daŋkun aŋka dala jyɛbdɛ ɛkɛ moki. Ɔci kan men gɛɛl bworŋ i bworŋ jwami eedɛ iirdɛ a iirŋ, ɔci kan ɛkɛ buagɔn bworŋa parɛ eedɛyɛ, dala eedɛ ɛkɛ daŋkun. 30 Kan ma tootti ɛkkɛti te waakyɛ, dala ɛkkɛ ɛkkɛn ‘wondɛ waka taatan ɛkkɛn neeni. Kan men gɛɛl gen i gɛɛl luldɛ budanyɛ, naa i gɔkca ɛkɛti agi ɛkɛ gen dɔɔdɛ iti moki bɛɛ. 31 Kan ɛkkɛ buagɛ ma noŋdi ne pwadan ɛkkɛti ba naŋka ɛkkɛ buagɛyɛ, dala ɛkkɛ noŋdɛ a ɔɔn ɛkkɛnti daŋkun. 32 “Kan i an mena an iyɛ, a ɔɔn a genga boki? I gena pwadan gɛɛl yuara te anna neeni boki? Maka nɔɔtkyɛ, ɛkkɛn yaakinti naŋka neeni daŋkun. 33 Ɔci kan i noŋja ne pwadan men gɛɛlti mena noŋi ne pwadan iti te ñamu neeniyɛ, a ɔɔn a genga boki? I gena pwadan gɛɛl yuara te anna neeni boki? Maka nɔɔtk yaakinti naŋka neeni daŋkun. 34 Kan ɛkkɛ wak ɛkkɛ dɛɛndɛ a maka yaakinti ɛkkɛ dɔɔktɛ wak ɛkkɛ neeni bora dɔki pookɛny, oŋ ba pwani naŋki ɛkkɛ neeni bɛɛ? Naŋka neeni yɔmjin bɛɛ. Acaan maka yeyin daŋkun maka yeyin ba ɛkkɛnyɛ, dɛɛntan waako, ɔci waak dɔki dɔɔtan ɛkkɛn bora te ɛkkɛnti a ɔɔn. 35 Dala ɛkkɛ andɛ maka yookɔn te ɛkkɛ. Dala ɛkkɛ noŋdɛ ne pwadan ɛkkɛnti. Dala ɛkkɛ ma ɔɔttɛ waako, ɔci naa ɛkkɛ yomgɔ wiakti te waka neeni bɛɛ. Ɔci a ɔɔnyɛ, ɛkkɛ ‘wondɛ Juaŋ waka pwadin. Ɔci ɛkkɛ agdɛ kɛɛgin Jwaŋa Tolan ñaalɔ. Naŋki ɛkɛ bala a ɔɔn daŋkun. Maka gɔki a pwatcin bɛɛ, ɔci maka noŋi ne yaayanyɛ, Juaŋ yomɛ pwad pwad ɛkkɛnti ɔɔn. 36 Dala ɛkkɛ yomgɔ pɔktɛ mati daŋkun ba naŋki Wey ɛkkɛ ne ɛkɛ yomɛ pɔŋnɛ matiy.” 37 Yaccu bala gɔki mati men agi, “Gɔṭṭɛ, naa ɛkkɛ wookɛ ma maka pookɛnti aŋka ɛkkɛ da waagdɛ Jwaŋa Tolan bɛɛ. Ɔci naa ɛkkɛ jiek oldɛ ma wyetkɛnti aŋka Jwaŋa Tolan daŋkun jiek oldɛ ɛkkɛ wyetkɔti bɛɛ. Dala ɛkkɛ ma bɔɔktɛ te naŋki ɛkkɛn aŋka ɛkkɛ da bɔɔktɛ Jwaŋa Tolan. 38 Dala ɛkkɛ ma ‘wondɛ waak aŋka ɛkkɛ da ‘wondɛ Jwaŋa Tolan waak daŋkun. Ɛkkɛ ‘wondɛ Jwaŋa Tolan waak ne pwadan. Kan gen kuumiyɛ, waka ɛkɛ konɛti tantan ma iñɔ ɔci ɛkkɛn gen wuktanyɔ ɔci kuomtan moki ne waak ŋɛnti iñɔ ɔɔn. Awarɛ, kan i ma ‘woñga a ɔkiyɛ, ɔci i da ‘wondi Jwaŋa Tolan a ɔɔn daŋkun.” 39 Ɔci ɛkɛ ɛkkɛn myennɛ te jwalla a caagɔn gɛɛl agi, “Dala ikin jiek jitkɛn yuartin ñamu lakun hayya ikin oŋ lortin ma oŋo. Kan ikin jiek jitkɛn yuartin bɛɛyɛ, ikin baltin ba maka ullin. 40 Mena laltan ma te jiekyɛ, ɛkɛ bala ñamu te mena loṭi ɛkɛ boki? A’a, yeti kan men gɛɛl lallɛ mena parɛ ne pwadan, ɔci kan ɛkɛ jiek ḍaaŋŋɛ waakɛndayɛ, mena neeni oŋ yoomdi i mena loṭi ɛkɛ neeni oŋo. 41 “Te gena yeti i gɔr gena ḍiɛran neeni mod ɛkkɛ waŋɛti, ɔci gena tolan dalja i waŋuti niin a ɔɔn wannay? 42 Te gena yeti i gɔk mod ɛkkɛti agi ɛkɛ bɛya wɛnni aŋka i gena bala ɛkɛ waŋɛti ḍiɛran neeni owwa bora, ne jana tolan bala niin i waŋuti men ɔɔny? I a laaban hay! Ba i paru gena tolan i waŋuti neeni ood bora ñamu bɛɛ? Ɔci ne i noon yuartiyɛ, i oŋ gena bala mod ɛkkɛ waŋɛti neeni owwa bora oŋo. 43 “Jana pwadanyɛ, ɛkɛ jieda ṭɔlga yeyin bɛɛ. Ɔci jana yaayan daŋkunyɛ, ɛkɛ jieda ṭɔlga pwadin bɛɛ. 44 Jang waakɛnda ŋeecɔn ma ne pwatki, walla ne yieki, te ṭɔlga jiettan ɛkkɛny. Çuap ṭɔlgɛn pwontan ma te toonti bɛɛ. Ɔci luutkin moki pwontan ma te jana ḍuulan jana warɛ a kuwiti bɛɛ. 45 Jyek ma daŋkun bala ba jyek janga neeni. Mena pwadanyɛ, ɛkɛ balki paŋŋa pwadan yomɛti, ɔci naŋki ɛkɛ naŋka pwadin bɛya bora te ɛkɛ yomɛti. Ɔci moki mena yaayanyɛ, ɛkɛ balki paŋŋa yaayan yomɛti. Ɔci naŋki ɛkɛ naŋka yeyin bɛya bora te ɛkɛ yomɛti daŋkun. Jyeka bala ma tuggɛntiyɛ, gena paŋŋa coŋin paŋŋa bala ɛkkɛn yomgɛnti te ñamuy. 46 “Te gena yeti ɛkkɛ boṭɛ ‘ya a Ciɛggɔn, ne ɛkkɛ noŋɛ ba jyeka ɛkkɛ myettin ‘ya neeni bɛɛy? 47 Gɔṭṭɛ, kan mena bɛya ‘yati, ɔci kan ɛkɛ bala tyeŋi jyeka guagdi ‘ya, ɔci kan ɛkɛ noŋi ba jyeka neeniyɛ, ‘ya ɛkkɛ myettin ne ɛkɛ baali a ɔkiy. 48 Ɛkɛ bala ba mena ‘uan mena cɔti ony. Ɔci ‘wana neeni on jiɛrŋɛ eññɛ ne iñɔ. Ɔci jali yoŋŋin ɔci on jaannɛ, yeti on bala yɔɔd ne tɛyan men ɔɔn, acaan ɛkɛ on cɔnnɛ ne pwadan. 49 Ɔci gɔṭṭɛ daŋkun, mena tyeŋi jyek ‘ya, oŋ yeti ɛkɛ noŋi ba jyeka neeni bɛɛyɛ, ɛkɛ bala ba ‘wana parɛ ‘wana cɔti ony. Ɛkɛ on jiɛrŋɛ eññɛ iñɔ bɛɛ, ɛkɛ on dammɛ. On ŋwayɛ tɛy tɛy bɛɛ. Ɔci jali yoŋŋin ɔci on jaannɛ. Ɔci on ḍɛmmin iñɔ ne pɛñan, ɔci on ḍakcin warda doki.”

7

1 Ne Yaccu ḍookki te lali jyeka neeni matiyɛ, ɛkɛ oŋ ati dɔɔki ban Kapɛrnyam. 2 Ɔci mena a ḍuaŋa ackan ma Ḍɔɔm gɛɛl bala aŋan ɛkɛ balki mena kanŋan ɛkɛti. Ɔci ḍuaŋa ani mena kanŋan ɛkɛti neeni ne tolan. Ɔci mena kanŋan ɛkɛti neeniyɛ, warɛ yaayɛ ne pɛñan. Ɔci ɛkɛ noŋi tuwa. 3 Ɔci ne ḍuaŋa tieŋni jiek agi Yaccu bala nona wannatiyɛ, ɛkɛ cyekin ma Icrayiil gɛɛg cuoññɛ Yaccuti aŋka ɛkkɛn tootti Yaccuti aŋka ɛkɛ bɛya aŋka mena kanŋan ɛkɛti neeni ywaŋdɛyɔ. 4 Ɔci ne ɛkkɛn dɛñki nona Yaccutiyɛ, ɛkkɛn gɔkcin ɛkɛti tuggɛn tiiccɛ ne pwadan. Ɛkkɛn gɔkcin ɛkɛti agi, “Iyɛ, kan i mena neeni ywaŋayɔyɛ, a ɔɔn pwad pwado, acaan mena neeni pwad pwado. 5 Acaan ɛkɛ ani kɛɛn ikin, ɔci gena ɛkɛ ɔɔn noŋnɔn ona morki ma Juaŋ neeni te bilk byeŋ ɛkɛ parɛy.” 6 Ɔci Yaccu ati iki ɛkkɛn, ɔci ne ɛkkɛn cɔɔlkiti baan tɛyɛtiyɛ, ɔci ḍuaŋa mung ɛkkɛn cuonnɛ aŋka gɔkti Yaccuti agi, “Ciɛggɔn ɔɔn, naa i waru taabba a ɔɔn bɛɛ. ‘Ya a mena ḍiɛran, ɔci i a mena tolan. A ɔŋŋiyɛ, naa i kaacca on ‘ya on mena ḍiɛran neeni bɛɛ. Ɔci acaan ‘ya a genga bɛɛyɛ, 7 aŋka ‘ya waanu bɛɛna iti bɛɛ neeni. Acaan ŋeej ‘ya kan i gɔkca jwali te tuk iyɛ, mena kaŋaŋ ‘yati neeni warɛ pwada doki. 8 ’Yayɛ, ma gɛɛg bala ñamu te ‘ya. Ɛkkɛn gɔkti ‘yati, ɔci ‘ya noŋ ba jyek ɛkkɛn. Ɔci ‘ya da balka ackan. ‘Ya a ḍuaŋa ɛkkɛn. Kan ‘ya gɔkca ackan gɛɛlti ka ɛkɛ ooddi noongatiyɛ, ɛkɛ ooddi doki ba jwali ‘ya. Ɔci kan ‘ya gɔkca ackan parɛti ka ɛkɛ bɛya wɛnniyɛ, ɛkɛ bɛya doki ba jwali ‘ya. Ɔci mena kanŋan ‘yatiyɛ, kan ‘ya gɔkca ɛkɛti agi, ‘I noŋja a ɔɔnyɛ,’ ɛkɛ noŋdi doki ba jwali ‘ya.” 9 Ne Yaccu tieŋni jyeka neeniyɛ, ɛkɛ yomɛ buañi ɔci ɛkɛ warɛ yallɛ, ɔci ɛkɛ gɔkcin polla tolanti neeni agi, “Tieŋdɛ, hay! Mena jyeti ‘yati ne pwadan ba ‘wana neeniyɛ, gɛɛl yuarŋ ‘ya oŋgati bɛɛ. Ɔci ma Icrayiilyɛ, men gɛɛl jyeti ‘yati ba ‘wana neeni ɔɔn bɛɛ.” 10 Ɔci ne maka cuuñɛ ma neeni dɔɔkki baanji ḍuaŋatiyɛ, ɛkkɛn mena neeni mɔkci warɛ pwani doki. 11 Ɔci ne naŋka neeni baaniyɛ, ɛkɛ ati ban Neyin. Ɛkɛ ati iki maka laldɛ ɛkɛ iki polla tolan. 12 Ɔci ne ɛkɛ noŋi cɔɔlditi kaañ tukɛ bana neenitiyɛ, mena ‘uan gɛɛl bala ḍurtan ma eetan ma bora kolk wyetkɛnti aŋka ɛkɛ joktan. Ɔci mena neeniyɛ, ɛkɛ jiennɛ mɛɛgɛn a cyɛɛlɔ budan. Ɔci mena neeniyɛ, mɛy ɛkkɛn a ɛŋa cieño. Ɔci maka coŋin gɛɛg te bana neenitiyɛ, ɛkkɛn bala iki ɛŋa kaci ɛkɛ tuun neeni. 13 Ɔci ne Ciɛggɔn gɔrni ɛɛŋtiyɛ, ɛkɛ yomɛ pɔŋnɛ ɛkɛti. Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkɛti agi, “Kow ɔɔn, kapa baa, naa i wiak gon konu a ɔɔn bɛɛ.” 14 Ɔci ɛkɛ ati ɔci topcin yyɛña ḍuorki ma mena tuun neeniti. Ɔci maka ḍuoṭi men neeniyɛ, ɛkkɛn yɔɔnni. Ɔci ɛkɛ gɔkcin mena tuun neeniti agi, “Hay, ‘uan ṭɔɔlɛ, ‘ya gɔkka iti, dala i jɔlla ñaalɔ.” 15 Ɔci ‘wana tuun neeniyɛ, ɛkɛ jɔŋŋin ñaalɔ, ɔci cooccin te ŋwayɛ, ɔci ɛkɛ gɔkcin jieko. Ɔci Yaccu mena neeniyɛ, ‘wonnɛ mɛɛgɛn bieŋɛti. 16 Ɔci maka neeniyɛ, ɛkkɛn korkɛn buañi waakɛnda. Ɔci ɛkkɛn bala jieyi Jwaŋa Tolan gɔki agi bɔwa tolɔ bɛɛnɔ ɛkkɛnti. Ɔci ɛkkɛn gɔki moki agi Juaŋ bɛɛnɔ ma ɛktati! 17 Ɔci jyek naŋki ɛkɛ neeniyɛ, ati ban Yahuudiya konɛ warda, ɔci bonka pookɛn korkɛnti waakɛnda daŋkun. 18 Maka laldɛ Yɔhannayɛ, ɛkkɛn tieŋŋin te naŋki Yaccu, ɔci ɛkkɛn ɛkɛ myetki te naŋka naŋŋɛ Yaccu neeni waakɛnda. 19 Ɔci Yɔhanna maka laldɛ ɛkɛ gɛɛg bornɛ ne yyɛɛwɔ nona ɛkɛti, ɔci ɛkɛ ɛkkɛn cuuññɛ nona Yaccuti aŋka tootti ɛkɛti agi, “I a Kiṭɔ mena guagdɛ Yɔhanna bala bɛyayɛ? Walla i a ɛkɛ bɛɛ? Mena kɛɛdɔn ɔɔn da parɛ?” 20 Ɔci ne maka neeni bɛɛki nona Yaccutiyɛ, ɛkkɛn gɔkcin ɛkɛti agi, “Ɔɔn cuonnɔn Yɔhanna Mena Buoṭi May. Ɔɔn cuonnɔn ɛkɛ iti ɛkɛ tukɛ a jwali ṭɔɔlɛ tooci iti.” Ɔci ɛkkɛn tooccin ɛkɛti agi, “Hay! I a Kiṭɔ mena guagdɛ Yɔhanna bɛyayɛ? Walla i a ɛkɛ bɛɛ? I a mena parɛ? Mena kɛɛdɔn ɔɔn da parɛ?” 21 Ɔci te oŋŋa wannayɛ, ma ywaŋŋɛ Yaccu ne coŋɔn te wajan ɛkkɛn ɔci te jɔkin yeyin. Ɔci maka coŋin maka ullin ywaŋŋɛ ɛkɛ daŋkun. 22 Ɔci Yaccu ṭwokcin maka bɛɛn te Yɔhannati neeni agi, “Ɔgdɛ ooddɛ. Ɔci dala ɛkkɛ Yɔhanna myettɛ te waka yuarnɛ ɛkkɛy, ɔci te jyeka tieŋnɛ ɛkkɛ acca neeni. Dala ɛkkɛ ɛkɛ myettɛ agi maka ullin gɔrcin noon doki, ɔci maka ŋɔr yaakinti woon moki, ɔci maka naŋŋɛ cyɛc waakɛn pwadgin doki, ɔci maka miŋki yaakinti tyeŋi jiek moki, ɔci maka tuun jɔŋŋin ñaalɔ te kolk jitin moki, ɔci maka bɔwanyɛ, ɛkkɛn lali ‘ya te jyeka wonkɛn jyeka pwadin neeni. 23 Ɔci dala ɛkkɛ ɛkɛ myettɛ ne pwadan agi maka jyenna ɛkkɛn jyetki ‘yati daltan bɛɛyɛ, yomg ɛkkɛn pwanna pwanno.” 24 Ɔci ne maka cuuññɛ Yɔhanna atki dɔɔkki dokiyɛ, Yaccu bala mieti ma te jyek Yɔhanna. Ɛkɛ tooccin ɛkkɛnti agi, “Ɛkkɛ attɛ bora wɔɔŋji gɔrtɛ gena? Ɛkkɛ attɛ gɔṭɛ Yɔhanna? Oŋ ɛkkɛ ɛkɛ woonnɛ bala ba lwoma jiɛyi ñin jwammɔ? A’a, Yɔhanna ɛkɛ a mena ooki jyek ɛkɛ waakɛn bɛɛ. 25 Ɛkkɛ attɛ bora gɔrtɛ menɛ? Walla ɛkkɛ attɛ bora gɔrtɛ mena ɛŋi bworŋin koyan bworŋin pwadinɛ? A’a, bworŋin ɛkɛ pwadɔ bɛɛ. Maka ɛŋi bworŋin pwadin ɔci balki waka coŋinyɛ, ɛkkɛn ciyi bora wɔɔŋji bɛɛ. Ɛkkɛn ciyi oorg maka ḍuaŋanti. 26 Ɛkkɛ attɛ bora gɔrtɛ menɛ? Ɛkkɛ attɛ bora gɔrtɛ mena a bɔwa gɛɛli? Awarɛ, ‘ya gɔkka ɛkkɛti, Yɔhanna neeni ɛkɛ bala ñamu te mena a bɔwa. 27 Mena neeniyɛ, ɛkɛ a mena jiekɛ guagdɛ Juaŋ worgan a kiigin jitin agi, ‘Gɔṭṭɛ, cuuda ‘ya cundi ‘ya botti ñamu i ñamuti aŋka ɛkɛ pɔy ywaŋdɛ te i.’” 28 Ɔci Yaccu ‘uoccin gɔkcin moki agi, “Tieŋdɛ, ma waakɛndayɛ, ɛkkɛn men gɛɛl bala tolcin te Yɔhanna bɛɛ, baawo. Yeti mena ḍiɛran cyɛgji Jwaŋa Tolantiyɛ, ɛkɛ aŋka bala ñamu te Yɔhanna.” 29 (Maka tieŋjin jyek Yaccu neeniyɛ, bala jieyi Jwaŋa Tolan waakɛnda i maka nɔɔtk maka lyemi tulbay. Ɛkkɛn gɔki agi naŋka Jwaŋa Tolan buagɔn mati neeniyɛ, pwad pwad ɔci yɔmjin. Acaan ɛkkɛn waakɛnda buullɛ Yɔhanna. 30 Yeti ma Pɛriciin ɔci maka loṭi worga Juaŋyɛ, ɛkkɛn yookɔn te bulti Yɔhanna.) 31 Ɔci Yaccu gɔkcin agi, “Ɛkkɛ balgɛ ba kɛɛgin ñieyi guoñji ne yookiti waakɛn te ñiek nona ne cyɛɛlɔy. Kacca ne cyɛɛlɔ gɔkti agi, ‘Ikin ñiɛltin wɛɛli wɛɛd ñontan.’ Ɔci ɛka parɛ gɔkti agi, ‘A’a, ɔɔn buagɔn wɛɛlla wanna bɛɛ.’ Ɔci ɛka parɛ daŋkun gɔkti agi, ‘Dala ikin ‘ualtin ɔɔlg joon gɛɛl.’ Ɔci ɛkkin pookɛn gɔkti agi, ‘Ɔɔn buagɔn ɔɔlga wanna moki bɛɛ.’ A ɔɔn bala ba jyek ɛkkɛ maka ciyi acca neeni, ɛkkɛ yookɛ te waka loṭɔn ɔɔn ɛkkɛ waakɛnda. 33 Yɔhanna bala gwoṭi koñ oŋkanda, ɔci moti mooy gɛɛg bɛɛ. Ɛkkɛ yookɛ te ɛkɛ. Ɛkkɛ balgɛ gɔkɛ agi, ‘Ɛkɛ a wiilɔn!’ 34 ’Ya Kaci Ma Baan baal om ɔci moto, yeti ɛkkɛ men yookɛ te naŋka neeni ɔɔn. Ɛkkɛ gɔkɛ agi, ‘Ɛkɛ ani oomdin ne tolan, ɔci ɛkɛ ani mooy moki, ɔci ɛkɛ balkɛ munga yeyin ne coŋɔn.’ Gɔṭṭɛ, maka ñingɛn tɛyanyɛ, naŋki ñing tɛɛn yuartanji ɛkkɛn. 35 Yeti ŋeej ‘ya ne pwadan ɛkkɛ yaakɛti waakɔ bɛrtɛ bora oŋkanda te jyeka agdɛ ñin ɛkkɛ a ñaccu wanna.” 36 Men ma Pɛriciin gɛɛl yenti Cimaan, ɛkɛ tooccin Yaccuti agi ɛkɛ buagɛti ɛkta bɛɛdɔ ɛkkɛn ominti am on ɛkɛ. Ɔci Yaccu ati on men ma Pɛriciinti neeni. Ɔci ɛkɛ kaaccin orɔ ɔci bala ciyi iki ɛkkɛn nona omki ma amy. 37 Ɔci gɔṭṭɛ, mena ɛɛŋ gɛɛl bala bana neeniti, ɔci ɛkɛ a nɔɔdɔn. Ɔci ne ɛkɛ tieŋni agi Yaccu baalɔ on men ma Pɛriciintiyɛ, ɔci ɛkɛ eccin piinŋan wiɛlɛ tɛyan te luañgɔn ṭɔɔlɛ bɔwan. 38 Ɔci ɛkɛ bala yɔɔd Yaccu taaŋɛti, ɔci ɛkɛ bala wiak te yom ñɔɔno, ɔci ɛkɛ Yaccu jaallɛ ciegɛti te pyeg woŋgɛ. Ɔci ɛkkɛn puuññɛ ɛkɛ te jyeyi ɛkɛ wyeñɛ, ɔci ɛkɛ Yaccu ñiimmɛ ciegɛti te tuk ɛkɛ. Ɔci ɛkɛ piinŋan pwoŋnɛ Yaccu ciegɛti. 39 Ɔci ne men ma Pɛriciin mena Yaccu eññɛ neeni gɔrni a ɔɔnyɛ, ɔci ɛkɛ gɔki yomɛti agi “Kan ɛŋa topcin ɛkɛti neeni kwoyi ɛkɛ ne agi nɔɔdɔnyɛ, ɛkɛ a bɔwa awarɛ bɛɛ.” 40 Ɔci Yaccu ṭwokcin ɛkɛti agi, “Gɔṭṭi, Cimaan, ‘ya balka jwali gɛɛl aŋka ‘ya gɔkka iti.” Ɔci ɛkɛ ṭwokcin Yaccuti agi, “Mena Loṭi Ma, gɔkca yɔŋ.” 41 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkɛti agi, “Gɔṭṭi, men gɛɛl ma gɛɛg dɛɛnnɛ bilk ne yyɛɛwɔ. Mena ne cyɛɛlɔ dɛn ɛkɛ tol tolo. Ɔci ɛka parɛyɛ, dɛn ɛkɛ ḍiɛṭ ḍyɛr bilk ne ḍiɛkan budan. 42 Ɔci acaan dɛɛn tol tol ɔci ‘uaya neeni yaakinti men ‘wontan bilka neeni bɛɛyɛ, mena neeni ma bɔɔŋnɛ yaakkɛn te dɛn ɛkkɛn neeni. Oŋ ba mena te andi ‘wana ɛkkɛn bɔɔŋnɛ neeni ne tolan bɛ?” 43 Ɔci Cimaan ṭwokcin ɛkɛti agi, “Mena bɔɔŋnɛ ɛkɛ te dɛna tolan neeni kaapun no.” Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkɛti agi, “I ṭwoŋni ne pwadan, jwalla waanɛ wanna.” 44 Ɔci Yaccu ñamɛ yalnɛ ɛɛŋti ɔci gɔkcin Cimaanti agi, “I ɛŋa neeni yuarca? Ne ‘ya bɛɛna on iyɛ, i ‘ya ‘wonna pieg aŋka lɔka ‘ya cieg ‘ya bɛɛ. Yeti ɛŋa neeniyɛ, ɛkɛ ‘ya luaŋŋa cieguti te pyeg ɛkɛ woŋgɛ, ɔci ɛkkɛn puuññɛ ɛkɛ te jyeyi ɛkɛ wyeñɛ. 45 ’Ya ñiimma i ikin ḍɔɔggɔ kaaŋninti ba naŋki yɔrg ikin bɛɛ. Gena ɛkɛ aŋka ‘ya ñiimma te oŋŋa ‘ya bɛɛna ne acca ɔɔny. Ɛkɛ ‘ya ñiimma te tukɛ cieguti. 46 I ‘ya juona wyeñuti te ñɔɔn bɛɛ. Gena ɛkɛ aŋka piinŋan pwoŋnɛ ‘ya ciegutiy. 47 Tieŋŋa, ‘ya gɔkka iti, ɛŋa neeniyɛ, nɔji ɛkɛ tol tolo, hay! Ɔci ‘ya ɛkɛ bɔɔkan doki te nɔjja neeni, acaan ɛkɛ an ‘ya ne tolan. Kan men gɛɛl nɔji ɛkɛ ḍiɛrcinyɛ, ɔci kan ɛkɛ bɔɔŋnɛ Jwaŋa Tolanyɛ, mena neeni an Juaŋ ne ḍiɛran daŋkun.” 48 Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛɛŋti agi, “I bɔɔŋnin doki te nɔji i.” 49 Ɔci maka ‘uay maka ciyi omi oomdin neeniyɛ, ɛkkɛn bala gɔwwɔ yɔtin pookɛn agi, “Ɛkɛ a menɛ yeti aŋka ɛkɛ bɔɔci ma te nɔjiy?” 50 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛɛŋti agi, “Te jyenna i jyetti ‘yati neeniyɛ, i yɔɔññi Jwaŋa Tolan doki. Ɔgdi ootta te pwanno.”

8

1 Ɔci ne naŋki juma neeni baani dokiyɛ, ɔci Yaccu ati bonk jitin. Ɔci ɛkɛ bala loṭi ma, ɔci bala mieti ma te jyeka wonkɛn jyeka pwadin, jyek cyɛgji Jwaŋa Tolan. Ɔci Maka A Inyaakkɛn Wyetkɛn Ne Yyɛɛwɔ neeniyɛ, ɛkkɛn ati iki ɛkɛ. 2 Ɔci maka moong gɛɛg daŋkun bala. Gena moonga ywaŋŋɛ ɛkɛ te jɔkin yeyin ɔci te wajany. Ɔci Moryam, (mena bartan ma a Magdalin) ɛkɛ bala daŋkun. Ɛkɛ a mena jɔkin yeyin koonɛ Yaccu bora te ɛkɛti ne dɔɔyɔ wyetkɛn ne yyɛɛwɔy. 3 Ɔci Yuwaana ɛŋ Kuja bala iki ɛkkɛn. Cuja ɛkɛ a ḍuaŋa ṭɔɔlɛ on Hiruuduc Antipac. Ɔci Cucaana bala daŋkun. Ɔci moonga pookɛn bala ne coŋɔn. Ɛkkɛn bala moki Yaccu ɔci ma ɛkɛ te waako. 4 Ɔci ne polla tolan balki bɛɛti nona ne cyɛɛlɔ a ɔɔnyɛ, ɔci maka bonka coŋinti ɛkkɛn bɛɛn nona ɛkɛti daŋkun, ɔci ɛkɛ gɔkcin jwalla a caagɔn ɛkkɛnti agi, 5 “Mena ‘wayi kookinyɛ, ɛkɛ ati bora ɔci bala ‘wayi kookin ɛkɛ. Ɔci ne ɛkɛ baali ‘wayi a ɔɔnyɛ, kookin gɛɛg ḍɛɛmdin pɔɔjɔ pɔy konɛti. Ɔci ɛkkɛn tiicci ma iñɔ te ciegɛn. Ɔci ḍiirg bɛɛn ɔci ɛkkɛn kookin amɛ doki acaan ɛkkɛn bala niin kuoti te bora. 6 Ɔci kookin gɛɛg ḍɛɛmdin nona gwoyiti. Ɔci ɛkkɛn ywollin, ɔci acaan oŋ waŋɛ myɛl myɛl a ɔɔnyɛ, ɔci ɛkkɛn tuuni acaan nona gwoyiti tɛy tɛy ɔci ñwopi iñɔ bɛɛ, ɔci ɛkkɛn bɛɛkkɛn ati iñɔ bɛɛ. 7 Ɔci kookin pookɛn gɛɛg ḍɛɛmdin nona guobgin, ɔci guobgin ḍwaŋgin ne pɛñan, ɔci kookin gworɛyɔ. 8 Ɔci kookin pookɛn gɛɛg ḍɛɛmdin nona balki ṭɛra pwadan. Ɔci ɛkkɛn ywollin ne pwadan. Ɔci kookin neeniyɛ, kɛɛla tukɛ ne cyɛɛlɔ eccin kɛɛlan pookɛn tuggɛn kɔɔna kɔɔnno.” Ɔci ne Yaccu ma myennɛ te jwalla neeniyɛ, ɔci ɛkɛ gɔkcin te pwana tolan agi, “Kan ɛkkɛ balkɛ jyetkɔyɛ, dala ɛkkɛ tieŋdɛ jyeka guaŋi ‘ya neeni ne pwadan.” 9 Ɔci ne maka laldɛ Yaccu neeni toocki ɛkɛti te jwalla a caagɔn neeni jiñɛyɛ, 10 ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Ɛkkɛ ‘wonnin ‘ya ñing tɛɛn aŋka ɛkkɛ jyek cyɛgji Jwaŋa Tolan jitkɛn yuartɛ ne pwadan. Yeti maka pookɛnyɛ, ɛkkɛn tieŋdi gena jyeka guagdi ‘ya neeni budan. ‘Ya gɔk ɛkkɛnti cooy a caato. ‘Ya gɔk ɛkkɛnti a ɔɔn ‘aŋka dala ɛkkɛn gɔṭi a gwali budan, ɔci ɛkkɛn tieŋdi a tieŋŋin budan, aŋka naa ɛkkɛn waakɛn yaltan ɔci bɔɔktɛ Juaŋ bɛɛ.’” 11 “Gena jwalla a caagɔn jiñɛ neeni. Kookinyɛ, gena jyek Jwaŋa Tolan ma baanti. 12 Ɔci ba jyek kookin ḍɛɛmdin pɔɔjɔ neeniyɛ, bala ba maka tyeŋi jiek a tyeŋi budan. Ɔci Jwaŋa Yaayan bɛya, ɔci gɔ jiek kalɛ ɔntɔ te ɛkkɛn yomgɛnti ɔɔn. Ɔci a ɔɔnyɛ, ɛkkɛn jyeddi Juaŋti bɛɛ. Ɔci ɛkkɛn yɔɔdɛ ɛkɛ bɛɛ. 13 Ɔci moki ba jyek kookin ḍɛɛmdin nona gwoyiti neeniyɛ, bala ba jyek maka tieŋŋin Jieko, ɔci te ñamu ɛkkɛn yomgɛn ñɔɔna ñɔɔno. Ɔci ɛkkɛn bala ba poka bɛɛkkɛn ati iñɔ bɛɛy. Ɛkkɛn bala yɔdi ne ḍiɛran ṭɔɔlɛ, yeti oŋŋa pɔɔd bɛɛdi ɛkkɛntiyɛ, ɛkkɛn ḍɛɛmdi iñɔ ne pɛñan jyek Juaŋ daltan. 14 Ɔci moki ba jyek kookin ḍɛɛmdin nona guobginyɛ, bala ba maka tieŋŋin jyek ‘ya, yeti jyeka pookɛn bɛya ɛkkɛn yomgɛnti, ɔci jyek ‘ya gwortanyɔ jyeka pookɛn neeni. Jyeka pookɛn neeniyɛ, gena paŋi jieko, ɔci jyek bwakti maal waakɛnda, ɔci jyek bwakti waka ma yomgɛn ñɔɔkiy. Jyeka neeniyɛ, ɛkkɛn jyek ‘ya gwortanyɔ ma yomgɛnti. Ɔci ba kookin balki ñingɛn ne pwadan bɛɛyɛ, bala ba maka neeni balki naŋka pwadin daŋkun bɛɛ. 15 Ɔci ba jyek kookin ḍɛɛmdin ṭɛra pwadanti neeniyɛ, bala ba maka tieŋŋin jyek ‘ya, ɔci Jiek mugɛ ne pwadan, ɔci jyek ‘ya neeniyɛ, noŋdi naŋka pwadin ɛkkɛn yomgɛnti. 16 “Kan men gɛɛl dyɛka tondɛ maañyɛ, dyɛka neeni kwomdɛwi men piil bɛɛ. Ɔci ɛkɛ dyɛka oldɛ aŋgan pwanɛti bɛɛ. Ɛkɛ dyɛka ḍuattɛ ñaalɔ nona ḍɔcki ma dyɛka aŋka ɛkɛ dɛkti noono. 17 Gen gɛɛl konɛ kuoltanji ma bɛɛ, yeti gena konɛ kuoltanji ma neeni ne baaṭi ɛkɛ dɔki bɛya bora. Ɔci moki gena a coggɔn bɛya bora mati dɔki. Ɔci jiek ŋeettan ma waakɛnda. 18 Dala ɛkkɛ woŋgɔ tiittɛ te waka ɛkkɛ ‘wondɛ Jwaŋa Tolan, ɔci dala ɛkkɛn naŋdɛ. Kan ɛkkɛ noŋɛ waka ɛkkɛ ‘wondɛ Jwaŋa Tolanyɛ, ɛkɛ ɛkkɛ ‘uottɛti moki. Yeti kan ɛkkɛ waka neeni naŋdɛ bɛɛyɛ, Jwaŋa Tolan mañ ɛkɛ maña dɛki ɛkkɛti wanna oodɛ bora te ɛkkɛti, ɔci waka ɛkkɛ ‘wonnɛ ɛkɛ neeni aga waka budan.” 19 Te oŋŋa wannayɛ, mɛy Yaccun ɔci modg Yaccun bɛɛn ɛkɛti. Ɔci ɛkkɛn yaakinti orcinti nona ɛkɛ warɛti bɛɛ, acaan ma bala a polla tolan. 20 Ɔci Yaccu myetki ma agi, “Mɛy ɛkkɛ ɔci modg ɛkkɛ, ɛkkɛn bala yɔɔd bora buagɔn i.” 21 Ɔci Yaccu ṭwokcin ɛkkɛnti agi, “A ɔɔn, mɛy ɔɔn ɔci modg ɔɔnyɛ, ɛkkɛn a maka tyeŋi jyek Juaŋ oŋkanda ɔci noŋi ba jyek ɛkɛy!” 22 Oŋ gɛɛltiyɛ, Yaccu iki maka laldi ɛkɛyɛ, ɛkkɛn taapcin murkaji. Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Dala ikin oottin kuocɔ galŋ taaŋŋa parɛti.” Ɔci ɛkkɛn luoṭṭi. 23 Ɔci ne ɛkkɛn balki taapki eedɛ murkayɛ, ɔci Yaccu wiccin, ɔci jwami bɛɛn ne tolan galŋji. Ɔci murka noŋi kuma te piego. Ɔci murka noŋi eedɛ toolo. 24 Ɔci ɛkkɛn ati Yaccuti, ɔci ɛkkɛn bala jieci ɛkɛ warɛ, ɔci ɛkkɛn gɔki agi, “Ciɛggɔn, Ciɛggɔn, ikin ḍaŋnin doki, hay!” Ɔci ɛkɛ ṭiewin, ɔci ɛkɛ gɔkcin jwamiti ne pɛñan, ɔci jwami yɔɔni, ɔci gɔkcin pɔɔgga ḍwaŋinti moki, ɔci pɔɔgi moki yɔɔnni, genga bala moki bɛɛ. 25 Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Ba jyenna ɛkkɛ jyetti ‘yati ne pwadan bɛ?” Ɔci ɛkkɛn korkɛn buañi, ɔci bala poŋi jieko, ɔci ɛkkɛn bala gɔwwɔ yɔtin pookɛn agi, “‘Wana neeni tolcin awarɛ hay! Acaan ne ɛkɛ gɔŋni jwamiti ɔci piegtiyɛ, ɛkkɛn tieŋŋin jyek ɛkɛ.” 26 Ɔci ɛkkɛn bala mual meni eedɛ murka, ɔci ɛkkɛn dɛñjin galŋ kwoña parɛti. Gena ban Gadara. (Bana neeni ma boṭi ‘wota agi Gɛraca.) Ɔci ban Jaliil daŋkun bala te galŋ kwoña parɛ. 27 Ɔci ne Yaccu tonni bora kuocɔ nona iwantiyɛ, ɛkɛ koogjin iki mena ‘uan gɛɛl bana tolanti neeni. Ɛkɛ mugɛ jɔkin yeyin. Ɔci ɛkɛ yookɔn warɛ te ‘yɛŋi bworŋin te baaṭi doki. Ɔci ɛkɛ bala ciyi baanji bɛɛ. Ɛkɛ ciyi gena non kolka jokki ma may. 28 (‘Wana neeni mugɛ jɔkin yeyin ne coŋɔn. Ɔci acaan ma buagɔn ɛkɛ gwaltan ne pwadanyɛ, ɛkɛ ḍɛɛgɛ ɛkkɛn te jiŋgin i wyeng oŋki ne coŋɔn. Yeti ɛkɛ jiŋgin ɔci wyeng ɛɛrŋɛ jitin. Ɔci a oŋki ɛkɛ eetan jɔkin yeyin bora wɔɔŋji.) Ɔci ne ɛkɛ yɔɔrki i Yaccu oŋ gɛɛltiyɛ, Yaccu gɔkcin jɔkin yeyinti agi dala ɛkki koodɔ bora te men wardanti. Ɔci te wɛnni mena neeni yaajjin ne tolan, ɔci ḍwoñjin iñɔ Yaccu ñamɛti. Ɔci jɔkin yeyin gɔkcin te tuk mena neeni Yaccuti agi, “I Yaccu Kaci Jwaŋa Tolan Ñaalɔ, i buagi gena ‘yati yeti? Gɔṭṭi, ‘ya ḍɔnna iti, naa i noŋja ne yaayan ‘yati bɛɛ.” 30 Ɔci Yaccu tooccin ɛkɛti agi, “I yenti ɔki?” Ɔci ɛkɛ ṭwokcin ɛkɛti agi, “‘Ya yenta ‘Ɔɔn Coŋgɔn.’ ” Ɛkɛ gɔki a ɔɔn acaan jɔkin yeyin bala menti kɔɔna kɔɔnno. 31 Ɔci te oŋŋa wannayɛ, poli kwotin polla tolan bala yɔdi poom taaŋɛti omi luomo. Ɔci jɔkin yeyin neeni tooccin Yaccuti agi, “Naa i ɔɔn yiɛptɔn kola beyanti bɛɛ. Ɔɔn cundɔn i kwotinti te jyek i aŋka ɔɔn kaattɔn ɛkkɛnti!” Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Ɔgdɛ ooddɛ kaattɛ.” 33 Ɔci jɔkin yeyin neeniyɛ, kooyin bora te menti, ɔci ati kaaccin kwotinti. Ɔci poli kwotin neeni ɛkkɛn yoŋŋin te ñaalɔ poom wyeñɛti ḍɛɛmdin iñɔ galŋji, ɔci ḍakcin waakɛnda galŋji. 34 Ɔci maka gɔṭi kwotin neeniyɛ, ne ɛkkɛn gɔrki naŋka neeniyɛ, ɛkkɛn yiŋi bonk jitin. Ɔci ɛkkɛn maka bora balk jitin myetkɛ te naŋka neeni. 35 Ɔci maka neeni bɛɛn gɔrcin gena naŋŋɛ Yaccu neeni. Ɔci ɛkkɛn bɛɛn nona Yaccuti, ɔci mena luudɔn neeni mɔkci bala ciyi i Yaccu. Ɔci acca ɛkɛ bala ɛŋi bworŋin, ɔci ɛkɛ wyeñɛ bɛɛn moki. Ɔci ma buaññi. 36 Ɔci maka naŋka naŋŋɛ Yaccu yuarɛ neeniyɛ, ɛkkɛn maka bɛɛn nona neeniti myetkɛ te jyek ‘wana mugɛ jɔkin yeyin neeni. 37 Ɔci maka ciyi bora ban Gadara taaŋɛti neeniyɛ, ɛkkɛn waakɛnda gɔkcin Yaccuti agi dala ɛkta ɔgdɔ ooddɔ ɔntɔ te ban ɛkkɛnji wɛnni, agi dala ɛkta non ɛkkɛn dalda. Ɛkkɛn gɔki ɛkɛti a ɔɔn acaan ɛkkɛn buayi ɛkɛ ne tolan. A ɔŋŋiyɛ, Yaccu dɔɔkcin kaaccin jiju murkaji. 38 Ɔci ne Yaccu noŋi taapti murkatiyɛ, ‘wana jɔkin yeyin koonɛ Yaccu bora neeniyɛ, tooccin Yaccuti agi ɛkɛ ooddinti iki Yaccu. Yeti Yaccu mena neeni cuunnɛyɔ. Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkɛti agi, 39 “A’a, gɔṭṭi, ‘ya buaga dala i ɔgdi ootta dɔwwa ban ɛkkɛ, ɔci ma myetka te naŋka naŋŋɛ Jwaŋa Tolan iti neeni.” Ɔci ‘wana pɔŋnɛ Yaccu neeni ati baanji, ɔci maka bana tolan neeni myennɛ ɛkɛ waakɛnda te naŋka naŋŋɛ Yaccu ɛkɛti neeni. 40 Ɔci ne Yaccu yorki i maka laldɛ ɛkɛ te kuocɔyɛ, polla tolan neeni yomgɛn ñɔɔna ñɔɔn ɛkɛti, acaan ɛkkɛn bala kɛɛy ɛkɛ. 41 Ɔci mena ‘uan gɛɛl bɛɛni. Ɛkɛ yenti Jayroc. Ɛkɛ a ḍuaŋa ona morki ma Juaŋo. Ɛkɛ ḍwoñjin iñɔ Yaccu ñamɛti, ɔci ɛkɛ tooccin agi dala Yaccu bɛɛdɔ on ɛkɛ. 42 Ɛkɛ balki kacca ɛɛŋ neeni ne cyɛɛlɔ budan. Ɔci kacca neeniyɛ, yuong ɛkɛ a inyaakkɛn wyetkɛn ne yyɛɛwɔ. Ɛkɛ warɛ yaayɛ, noŋi tuwa. Ɔci ne Yaccu jɔŋni baali ati ooddi ban Jayrocnyɛ, gɔ ɛkɛ bwodinwi polla tolan moki ɔɔn. 43 Ɔci mena ɛɛŋ gɛɛl bala daŋkun wɛnan, ɛkɛ warɛ yaayɛ yimg wɔyi a wɔɔno. Ɔci ɛkɛ warɛ yaayɛ yuong a inyaakkɛn wyetkɛn ne yyɛɛwɔ. Yeti kiimi gɛɛl yaakinti ɛkɛ ywaŋdɛyɔ bɛɛ. Mal ɛkɛ ḍakcin waakɛnda te kanŋa maka kimtan. 44 Ɔci ɛkɛ bɛɛn pɔya Yaccu ŋoyɛti, ɔci topcin bworŋ Yaccu lɛkɛti, ɔci ne pɛñan yimga wɔyi neeniyɛ, yɔɔni doki. 45 Ɔci Yaccu gɔki agi, “Hay! A menɛ ‘ya tamma ñin a ɔɔn nɛ? Men gɛɛl toppin ‘yati, acaan ŋeej ‘ya doki naŋka tɛyan neeni ati te ‘yati.” Ɔci ne maka coŋin balkɛ kɛkki a ɔɔnyɛ, ɔci Butruc gɔkcin ɛkɛti agi, “Ciɛggɔn, polla tolan bala yɔɔd i waruti ne cwakanti, ɔci i gɔk agi i tammiyɔ menɛ a ɔki?” 47 Ɔci ɛŋa neeniyɛ, ne naŋka neeni ŋeenni ɛkɛ dokiyɛ, ɛkɛ yaakinti naŋka neeni cogdɛyɔ te Yaccuti moki bɛɛ, ɛkɛ bɛɛn Yaccuti ɔci ɛkɛ warɛ ḍiedan, ɔci ɛkɛ ḍwoñjin iñɔ Yaccu ñamɛti, ɔci jiek oonɛ bora ma ñomgɛnti waakɛnda agi gena ɛkɛ tomjɛ bworŋ Yaccutiy. Ɔci agi ne ɛkɛ tomjɛ ɛktatiyɛ, ɛkɛ warɛ pwannɔ doki ne pɛñan. 48 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkɛti agi, “Kaci ‘ya, te jyenna jyetti i ‘yati neeniyɛ, i waru pwani doki. Dala i ɔgdi ootta baanji te pwanno.” 49 Ɔci ne Yaccu baali gɔki jiek ɛŋa neeniti menyɛ, mena ‘uan gɛɛl bɛɛn te on Jayroc mena a ḍuaŋa ona morki ma Juaŋti. Ɔci ɛkɛ gɔkcin ḍuaŋati agi, “Kaci i kacca ɛɛŋ buannɛ warɛ doki. Naa i mena loṭi ma taabba owwa budan moki bɛɛ.” 50 Yeti ne Yaccu tieŋni a ɔɔnyɛ, ɔci ɛkɛ gɔkcin ḍuaŋati agi, “Naa i buay bɛɛ. Dala jyenna i jyetti ‘yati neeni tiyayɔ, ɔci kaci i warɛ pwada.” 51 Ɔci ne ɛkɛ bɛɛni baanji ɔci kaanni orɔyɛ, men gɛɛl ati iki ɛkɛ orɔ bɛɛ, gena Butruc ɔci Yaakub ɔci Yɔhanna, ɔci kaci weegɛn i mɛɛgɛn aŋka ati i ɛkɛ orɔ. 52 Ɔci ma waakɛnda bala wiak te ɛkɛ. Ma gɛɛg bala wiak a joono, ɔci ma gɛɛg moki bala wiak yaadan a yooko. Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Naa ɛkkɛ wiagɛ bɛɛ. Dala ɛkkɛ joon daldɛ acaan ɛkɛ tuun awarɛ bɛɛ. Ɛkɛ wiccin a wiccin.” 53 Ɔci ɛkkɛn lɛɛṭi te jyek ɛkɛ neeni. Ɛkkɛn lɛɛṭi a ɔɔn acaan ŋeecɔn ɛkkɛn mena neeni tuun awarɛ doki. 54 Yeti Yaccu ɛkɛ muŋŋɛ te bieŋɛ, ɔci borcin ɛkɛti agi, “Hay! I ṭɔɔl ṭɔɔlɛ, jɔŋŋa ñaalɔ.” 55 Ɔci ɛkɛ jian dɔki. Ɔci ɛkɛ jɔŋŋin ñaalɔ ne pɛñan. Mɛy ɛkkɛn ɔci weegɛnyɛ, ɛkkɛn korkɛn buañi te naŋka neeni. Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Naa ɛkkɛ magga myettɛ te naŋka neeni bɛɛ.” Ɔci Yaccu gɔkcin mɛɛgɛnti agi, “Dala i ɛkɛ ‘woñga gena amtin.”

9

1 Ɔci Yaccu maka laldɛ ɛkɛ a Inyaakkɛn Wyetkɛn Ne Yyɛɛwɔ neeni bornɛ bɛɛn nona ɛkɛti. Ɔci ɛkkɛn ‘wonnɛ ɛkɛ war tɛɛn byeŋkɛnti ɔci jwali ɛkɛ aŋka dala ɛkkɛn jɔkin yeyin bwantan, ɔci aŋka dala ɛkkɛn yɔŋi ma te wajan. 2 Ɔci ɛkkɛn cuuññɛ bonka pookɛnti aŋka loṭi ma te jyek cyɛgji Jwaŋa Tolan, ɔci aŋka yɔŋi maka waakɛn yeyin. 3 Ne ɛkkɛn jɔŋki men bɛɛyɛ, Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Gɔṭṭɛ! Ne ɛkkɛ jɔŋdɛyɛ, naa ɛkkɛ eedɛ gɔlk bɛɛ, walla cowaaln bɛɛ, walla oomdin bɛɛ, walla bilk kucin korkɛnti bɛɛ, walla jibban ne yyɛɛwɔ bɛɛ. 4 Ɔci ne ɛkkɛ kaattɛ on gɛɛltiyɛ, dala ɛkkɛ ciedɛ ona ne cyɛɛlɔ ɔɔn ne ɛkkɛ jɔŋdɛ ooddɛ bana parɛti ɔɔn. 5 Ɔci kan maka bana neeniti yookɔn te ɛkkɛyɛ, ne ɛkkɛ jɔŋdɛyɛ, dala ɛkkɛ ciegɔ ṭyaŋdɛ te ṭɛra ban ɛkkɛn neeni aŋka ŋeettan ma ɛkkɛn yookɔn te jyeka awarɛ neeni.” 6 Ɔci ɛkkɛn jɔŋŋin ɔci ati booti bonk korkɛn waakɛnda. Ɔci ɛkkɛn bala loṭi ma te jyeka wonkɛn jyeka pwadin neeni, ɔci ɛkkɛn bala yɔŋi maka waakɛn yeyin. 7 Ɔci ne Hiruuduc Antipac mena a ḍuaŋa tolan neeni tieŋni jyek naŋka naŋŋɛ Yaccu coŋin neeniyɛ, ɛkɛ buañi ɔci bala poŋi jieko, acaan ma gɛɛg gɔki agi, “Gena Yɔhanna jɔŋŋin ñaalɔ te lienti ɔci bala noŋi naŋka neen neeni.” 8 Ɔci maka pookɛn gɛɛg gɔki agi, “Gena Iliiya dɔɔkkin tɛɛti moki ba jwalla guaŋŋɛ Jwaŋa Tolan agi ɛkta bɛɛdɔ dɔɔktɔ dɔkɔy.” Ɔci maka pookɛn gɛɛg moki poŋi agi, “Gena bɔwan te baaṭi gɛɛl jɔŋŋin ñaalɔ te lienti.” 9 Ɔci Hiruuduc Antipac gɔki agi, “Hay! Yɔhanna wyeñɛ ŋutcan ‘ya ɔntɔ. Ɛkɛ bawwin doki. Oŋ yeti a menɛ moki noŋi naŋka tɛyan neeniy? A ɛkɛ?” Ɔci Hiruuduc Antipac bala lieṭi pɔy aŋka ɛkɛ Yaccu yuardɛ ɛkɛ. 10 Ne cuudan Yaccu dɔɔkki nona ɛkɛtiyɛ, ɛkkɛn Yaccu myetkɛ te naŋka naŋɛ ɛkkɛn waakɛnda. Ɔci ɛkkɛn waakɛn litcɛ bora eññɛ Yaccu bana parɛti bana yenti Bɛtceeyiday. 11 Yeti ne poli ma polla tolan tieŋki agi Yaccu baalɔ ooddɔ ban Bɛtceeyidatiyɛ, ɛkkɛn ati bootcin ɛkɛti. Ɔci ɛkɛ yomɛ pɔŋnɛ ɛkkɛnti, ɔci gɔkcin ɛkkɛnti te jyek cyɛgji Jwaŋa Tolan, ɔci maka waakɛn yeyin gɛɛg ywaŋŋɛyɔ. 12 Ɔci te oŋ unniyɛ, Maka A Inyaakkɛn Wyetkɛn Ne Yyɛɛwɔ bɛɛn Yaccuti, ɔci gɔkcin ɛkɛti agi, “Dala i polla tolan neeni cuña bonk jitin aŋka ɛkkɛn yɔɔrdi nonka ninkɛ, ɔci yɔɔrdi nona omki waako. Acaan nona neeni a wɔɔŋ jiñɛ budan.” 13 Yeti Yaccu ṭwokcin ɛkkɛnti agi, “A’a, dala ɛkkɛ ɛkkɛn ‘wondɛ waak aŋka amtan ɛkkɛn te wɛnni.” Ɔci ɛkkɛn gɔkcin Yaccuti agi, “Ogo, ɔɔn balkɔn byedg ne dɔɔyɔ ɔci yaka ‘yɛggin ne yyɛɛwɔ budan. Ɛkkɛn yɔmdi bɛɛ, kan ɔɔn ooddɔn wɛrdɔn oomdin pookɛn moki kaapun aŋka yɔmdi te maka yɔɔd ne ḍɔɔlan neeni kaapun no.” 14 Maka ‘uay pookɛn bala a alpn ne dɔɔyɔ (5,000). Ɔci Yaccu gɔkcin maka laldɛ ɛkɛti agi, “Gɔṭṭɛ, dala ɛkkɛ gɔktɛ mati ma cootti iñɔ magga da te noonɛn, ɔci magga da te noonɛn. Nona ne cyɛɛlɔyɛ, dala ma cootti iñɔ a ma baan ne yyɛɛwɔ mena parɛ byeŋkɛ (50).” 15 Ɔci maka laldɛ Yaccu ati gɔkcin ɛkkɛnti ba jwali Yaccu, ɔci ɛkkɛn cooccin iñɔ a ɔɔn doki. 16 Ɔci Yaccu byedg luullɛ byeŋkɛti, ɔci yaka ‘yɛggin moki luullɛ byeŋkɛti, ɔci ɛkɛ cɔkcin Juaŋti te waka neeni. Ɔci ɛkɛ waak wɛɛnnɛ jitin, ɔci ‘wonnɛ maka laldɛ ɛkɛ, ɔci ɛkkɛn waak ‘woñgi ma. 17 Ɔci ɛkkɛn omjin waakɛnda, ɔci korkɛn yoŋgin, ɔci ɛkkɛn mwonnin. Ɔci ɛkkɛn tiɛdɛ oomdin, ɔci oomdin ɛkkɛn tiɛtki a oomdin a wɛɛdgin ḍyɛrin neeniyɛ, ɛkkɛn limiyɔ ma ɔdin kumgin a inyaakkɛn wyetkɛn ne yyɛɛwɔ. 18 Ɔci oŋ gɛɛlti Yaccu bala cɔki parɛ iki maka laldɛ ɛkɛ, ɔci ɛkɛ tooccin ɛkkɛnti agi, “Ma gɔki agi ‘ya agji menɛ?” 19 Ɔci ɛkkɛn ṭwokcin ɛkɛti agi, “Ma gɛɛg gɔki agi i agji mena tolan gɛɛl bɛɛnɔ dɔɔŋnɔ te lienti. Ɔci ma gɛɛg gɔki agi i agji Yɔhanna Mena Buoṭi May, ɔci maka pookɛn gɛɛg gɔki agi i agji Iliiya. Ɔci maka pookɛn moki gɔki agi i agji bɔwa te baaṭi gɛɛl jɔŋnɔ ñaalɔ te lienti.” 20 Ɔci ɛkɛ tooccin ɛkkɛnti agi, “Oŋ ɛkkɛ da poŋɛ gɔkɛ ‘ya a menɛ daŋkun?” Ɔci Butruc ṭwokcin ɛkɛti agi, “Ɛɛ, ‘ya da gɔkka, i a Kiṭɔ Mena muonɛ Jwaŋa Tolan Boray.” 21 Yeti Yaccu ɛkkɛn myennɛ agi naa ɛkkɛ ma nɔɔttɛ te jyeka neeni men bɛɛ. 22 Ɔci ɛkɛ gɔki agi, “Taab bɛya ‘ya Kaci Ma Baanti ne tolan. Maka ḍwaŋin ɔci gaciicin ḍwaŋin ma Icrayiil, ɔci maka loṭi worga Juaŋyɛ, ɛkkɛn yooktan te ‘ya, ɔci ‘ya nokta ma, ɔci ne nink ne ḍoogɔ bɛɛti borayɛ, ‘ya oŋ jɔŋŋa ñaalɔ moki.” 23 Ɔci ɛkɛ gɔkcin mati waakɛnda moki agi, “Kan men gɛɛl buagɔn bootti ‘yatiyɛ, dala ɛkɛ mwondi te caŋti ñingɛ te war ɛkɛ parɛ, ɔci dala ɛkɛ kakan ɛkɛ luldɛ oŋkanda, ɔci dala ɛkɛ bɛya bootti ‘yati ne lien bɛɛdi ɛkɛti ɔɔn. 24 Kan mena boottin ‘yati gɛɛl jyek ‘ya daldɛ aŋka naa ɛkɛ nogditi ma bɛɛyɛ, mena neeni yɔɔrdi tɛɛtin bala ñaalɔ pɔliji neeni bɛɛ. Yeti kan men gɛɛl boottin ‘yati ɔci noŋdi ba jyek ‘ya, oŋ kan te ɛkɛ noktan ma ɔɔnyɛ, mena neeni ɛkɛ aŋka yɔɔrdi tɛɛtin bala ñaalɔ pɔliji neeni. 25 Kan men gɛɛl balki waka bala iñɔ baanji wɛnni waakɛndayɛ, ɔci kan tɛɛtin bala ñaalɔ baaw ɛkɛtiyɛ, oŋ waka bala ɛkɛti a waka budan neeni yɔmdi a ɔki? Yɔmjin bɛɛ. 26 Kan men gɛɛl buayi ma ñingɛn te aŋŋa ɛkɛ agi men ‘ya, ɔci te nɔɔtkin ma te lali ‘yayɛ, ɔci ne baaṭi ne ‘ya Kaci Ma Baan bɛɛdɔn iki malɛɛkanyɛ, Wey ɔɔn ‘ya naŋda galdi a gali te pwani ‘ya ɔci te pwani Wey ɔɔn, ɔci te pwani malɛɛkan ɛkɛ. Ɔci ‘ya poŋja te naŋki mena neeni daŋkun. 27 Yeti ‘ya gɔkka ɛkkɛti awarɛ ka ma gɛɛg bala yɔdgi iki ɛkkɛ wɛnni, ɛkkɛn tuwa bɛɛ, yeti te ñamu ɛkkɛn gɔrti cyɛgji Jwaŋa Tolan.” 28 Ɔci ne nink ne dɔɔyɔ wyetkɛn ne ḍoogɔ bɛɛki borayɛ, Butruc ɔci Yaakub ɔci Yɔhanna, ɛkkɛn eññɛ Yaccu poom jitin aŋka cɔkti Jwaŋa Tolanti. 29 Ɔci ne Yaccu baali cɔki Juaŋtiyɛ, ɛkɛ aaŋŋɛyɔ Juaŋ warɛti, ɔci bworŋin ɛkɛ bɔɔna bɔɔn ne pɛñan, ɔci galla gallo. 30 Ɔci gɔṭṭɛ, maka ‘uay gɛɛg waakɛn lɛɛllɛ bora bala yɔdi iki Yaccu. Ɛkkɛn bala gɔwwi iki Yaccu. Gena Muuca ɔci Iliiya. 31 Ɛkkɛn waakɛn lɛɛllɛ bora, ɔci ɛkkɛn bala gɔwwɔ iki Yaccu te jyek lyena tuudi Yaccu ban Urcaliim ne cwakantiy. 32 Butruc ɔci maka balki iki ɛkɛyɛ, ɛkkɛn bala wici ne tolan, ɔci ne ɛkkɛn ṭiekiyɛ, ɛkkɛn Yaccu yuarcɛ warɛ galla gallo, ɔci maka ne yyɛɛwɔ neeni yuarcɛ ɛkkɛn daŋkun bala yɔdi iki Yaccu. 33 Ɔci ne ‘uaya neeni noŋki jɔŋti ootti te Yaccutiyɛ, Butruc gɔkcin Yaccuti agi, “Hay, i Ciɛggɔn, kan ikin cietin wɛnni oŋkanda a ɔɔn pwatcin hay! Dala ɔɔn noŋdɔn doŋki ne ḍoogɔ, ɛka ne cyɛɛlɔ te i, ɔci ɛka ne cyɛɛlɔ te Muuca, ɔci ɛka ne cyɛɛlɔ da te Iliiya.” Ne ɛkɛ gɔki a ɔɔn wanna gena guagdɛ ɛkɛ neeni gɔ yuartɛji ɛkɛ bɛɛ. 34 Ɔci ne ɛkɛ gɔŋni a ɔɔnyɛ, pɔli bɛɛn ɔci ɛkkɛn kwommɛyɔ, ɔci ɛkkɛn buayi ne pɛñan. 35 Ɔci pwan bɛɛn bora te pɔliti, ɔci gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Mena neeni a Kaci ‘ya kacca mwowwan ‘ya boray. Dala ɛkkɛ tieŋdɛ jyek ɛkɛ!” 36 Ɔci ne jyeka guaŋŋɛ pwan baaniyɛ, ɔci Yaccu bala yɔɔd parɛ aŋan i maka laldɛ ɛkɛy. Ɔci ɛkkɛn menga nɔɔtkɛ te naŋka yuarɛ ɛkkɛn neeni te oŋŋa wanna bɛɛ. Ɛkkɛn cien lieda jwali gworɛyɔ. 37 Ɔci ne liidɔ ne ɛkkɛn kooki iñɔ te poom wyeñɛtiyɛ, ɛkkɛn koogjin iki polla tolan. 38 Ɔci gɔṭṭɛ, mena ‘uan gɛɛl bala maka coŋinti neeni, ɔci ɛkɛ yaadan boor ɔci gɔkcin agi, “Mena loṭi may, gɔrca kaci ‘ya kacca ‘uan ṭɔɔlɛ neeni, kacca parɛ gɛɛl bala moki bɛɛ. 39 A oŋki ɛkɛ mugdɛ jwaŋa yaayan, ɔci ɛkɛ bala yaadan ne pɛñan, ɔci ɛkɛ gwottan a gwotkin, ɔci ɛkɛ tukɛ coopi juotan, Ɔci warɛ niin a kɔɔgi te naŋki jwaŋa yaayan. Ɔci jwaŋa yaayan neeni bala ɛkɛ gwottɛ gɔ moki gwotkɛ ɔɔn. 40 ’Ya tooccan maka lala iti doki ka dala ɛkkɛn jwaŋa yaayan neeni ŋɔɔltan bora te ɛkɛti, yeti ɛkkɛn yaaŋnɛti bɛɛ.” 41 Ɔci Yaccu ṭwokcin gɔkcin agi, “Hay, ɛkkɛ maka bala baan wyeñɛti acca maka jyeti Jwaŋa Tolanti ne ḍiɛran, maka wyetkɛn tɛyan nɛ, ɛkkɛ baltin iki ‘ya wɛnni yuong ne ñiṭin moki aŋka ɛkkɛ jyeddɛy? Kaci owwa ‘yati wɛnni!” 42 Ɔci ne kaci baali bɛɛdi Yaccutiyɛ, ɛkɛ muŋŋɛ jwaŋa yaayan ɔci yiɛmnɛ ɛkɛ iñɔ. Ɔci Yaccu gɔkcin ne pɛñan jwaŋa yaayanti, ɔci jwaŋa yaayan kooyin bora te kaciti. Ɔci Yaccu kacca neeni ywaŋŋɛyɔ. Ɔci ɛkɛ kaci ‘wonnɛ weegɛn bieŋɛti moki. 43 Ɔci ma yomgɛn buañi te naŋka tɛyan naŋki Jwaŋa Tolan neeni. Ɔci ne ma yomgɛn potki a ɔɔnyɛ, ɔci Yaccu gɔkcin maka laldɛ ɛkɛti agi, 44 “Hay, ɛkkɛ! Dala ɛkkɛ tieŋdɛ jyek ‘ya ne pwadan. Ne oŋ gɛɛltiyɛ, ‘ya Kaci Ma Baan ‘wonta ma ma byeŋkɛnti.” 45 Yeti ɛkkɛn tieŋŋin jyeka guaŋŋɛ Yaccu neeni ne pwadan bɛɛ, acaan ɛkkɛn wyetkɛn waakɛn jiljɛ ñaalɔ. Ɔci ɛkkɛn tooccin ɛkɛti te jiek jitkɛn bɛɛ, acaan ɛkkɛn buayi. 46 Ɔci maka laldɛ Yaccu bala gɔwwɔ yɔtin pookɛn agi, “‘A mena aga mena tolan te ikintiy!” 47 Ɔci ne Yaccu paŋi ɛkkɛn ŋeenniyɛ, ɛkɛ kacca ḍiɛran gɛɛl eññɛ, ɔci ḍuannɛ ɛkɛ taaŋɛti. 48 Ɔci Yaccu gɔkcin mati agi, “Tieŋdɛ ɛkkɛ! Kan men gɛɛl kacca ḍiɛran neeni mugdɛ te yenti ‘yayɛ, a ɔɔn bala ba ‘ya da mugda ɛkɛ wanna. Ɔci mena noŋi ne pwadan ‘yatiyɛ, ɛkɛ noŋi ne pwadan ‘yati paru bɛɛ. Ɛkɛ noŋi ne pwadan Wey ɔɔn mena ‘ya cuonnati daŋkun. Mena ḍiɛran te ɛkkɛ gɛɛlyɛ, ɛkɛ aŋka tol tol te ɛkkɛ.” 49 Ɔci Yɔhanna gɔkcin ɛkɛti agi, “Mena loṭi may, men gɛɛl yuarŋɔn ɔɔn ɛkɛ bala jɔkin yeyin koodɛ bora te yenti i. Ɔci ɔɔn kɛŋnɔn ɛkɛti acaan ɛkɛ a men ikin bɛɛ.” 50 Yeti Yaccu gɔkcin ɛkɛti agi, “A’a, naa ɛkkɛ kɛktɛ ɛkɛti bɛɛ. Kan men gɛɛl yookɔn te ɛkkɛ bɛɛyɛ, a ɔɔn bala ba ɛkɛ a men ɛkkɛ.” 51 Ɔci ne oŋŋa ɛkɛ eedi Jwaŋa Tolan ñaalɔ pɔliji cɔɔlniyɛ, ɛkɛ buaŋŋɛ woon ban Urcaliim. 52 Ɔci ɛkɛ ma gɛɛg cuuññɛ ñamu. Ɔci maka neeni ɛɛrjin ban Camɛɛrya acaan ɛkkɛn buagɔn Yaccu yɔŋtan noon gɛɛl aŋan. 53 Yeti ma Camɛɛrya yookɔn te ɛkɛ. Ɛkkɛn yookɔn acaan ŋeecɔn ɛkkɛn agi Yaccu baalɔ ooddɔ ban Urcaliim. (Ma Icrayiil ɛkkɛn yoyi ñin iki ma Camɛɛrya.) 54 Yaakub ɔci Yɔhannayɛ, ne ɛkkɛn tieŋki jyeka neeniyɛ, ɛkkɛn tooccin Yaccuti agi, “Ciɛggɔn, ɔɔn cɔktɔn Juaŋti aŋka maañ bɛya te ñaalɔ pɔliji maka neeni amdɛ?” 55 Yeti Yaccu warɛ yallɛ ɛkkɛnti, ɔci gɔkcin ne pɛñan ɛkkɛnti. Ɛkɛ bala ṭeyi ɛkkɛn. Ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Yomg ɛkkɛ bala a ɔki a ɔɔn? ‘Ya Kaci Ma Baan bɛɛn aŋka ma nogdi bɛɛ. ‘Ya bɛɛn aŋka ma yɔɔd ‘ya.” 56 Ɔci ɛkkɛn jɔŋŋin, ɔci ati bana parɛ. 57 Ɔci ne ɛkkɛn balki atki pɔɔjɔ menyɛ, mena ‘uan gɛɛl bɛɛn ɔci gɔkcin Yaccuti agi, “‘Ya buaga bootta iti oŋki waakɛnda nona i ooddiy.” 58 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkɛti agi, “Wɛɛk balki kolka cieki ɛkkɛn, ɔci ḍiirga peyi ñaalɔ neeniyɛ, ɛkkɛn balki kwork aŋka ciekɛ ɛkkɛn. Yeti kan ne ɛkkɛ bootti ‘yatiyɛ, ɛkkɛ baltɛ nona ciyɛ ɛkkɛ daŋkun bɛɛ, acaan ‘ya Kaci Ma Baan balka non ‘ya waanɛ gɛɛl aŋka niina ‘ya bɛɛ.” 59 Ɔci Yaccu gɔkcin mena parɛti agi, “Bootta ‘yati.” Ɔci ɛkɛ ṭwokcin gɔkcin agi, “‘Ya ootta lakun aŋka ne wey ɔɔn tuudiyɛ, ɛkɛ jokca koolji ñamu, oŋ ‘ya oŋ bɛɛda bootta iti oŋo.” 60 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkɛti agi, “Dala ma ɛkkɛn maka baaw jyek Juaŋtiyɛ, dala ɛkkɛn ma gwaltan ne ɛkkɛn tuutɛ ɔɔn. Ɔci iyɛ, dala i aŋka ootta miet ma te jyek cyɛgji Jwaŋa Tolan.” 61 Ɔci mena parɛ gɛɛl gɔkcin Yaccuti moki agi, “Ciɛggɔn, ‘ya buaga bootta iti. Yeti te ñamu ‘ya buaga ootta lakun ñiep ma ɔɔn.” 62 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkɛti agi, “Gɔṭṭi, mena pey noonyɛ, kan ɛkɛ gɔrti ŋoyɔyɛ, ɛkɛ ooddi a tyɛlga bɛɛ. Ɛkɛ noon jyɛddɛji. Ɔci ba jyek mena pey noon neeniyɛ, bala ba mena buagɔn jyek Juaŋo, ɔci ne ɛkɛ gɔrti ŋoyɛti oŋkandayɛ, ɛkɛ yaakinti kaatti ban Jwaŋa Tolanti moki bɛɛ.”

10

1 Ɔci ne jyeka neeni baakiyɛ, Yaccu maka pookɛn gɛɛg muonɛ bora a ma baan ne ḍoogɔ mena parɛ byeŋkɛ (70). Ɔci ɛkɛ ɛkkɛn cuuññɛ botcin ñamu bonka pookɛn jitin. Ɔci ɛkkɛn magga da atin ne yyɛɛwɔ, ɔci magga da atin ne yyɛɛwɔ. Maka neeni cuuññɛ ɛkɛ ñamu bonka ḍwaŋin ɔci bonka ḍyɛrin jitin, bonka ɛkɛ buagɔn ooddi ɛkkɛnti neeni. 2 Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Maka coŋin buagɔn tieŋdi jyek ‘ya ɔci jyeddi, yeti maka loṭi ɛkkɛn te jyek ‘ya a ḍiɛkan ṭɔlgɛn budan. Dala ɛkkɛ cɔktɛ Jwaŋa Tolanti aŋka dala ɛkɛ ma kanŋa ‘uottɛti cuondɛ ɛkɛ aŋka ɛkkɛ maktɛ. 3 Dala ɛkkɛ ɔgdɛ ooddɛ. Yeti gɔṭṭɛ! Ɛkkɛ balgɛ ba kulin ṭɔlgɛn ḍyɛrin. ‘Ya ɛkkɛ cundin nona balki bowiny. 4 Naa ɛkkɛ eedɛ bilk kucin korkɛnti bɛɛ, walla cɔnta ecɛ ɛkkɛ waak bɛɛ, walla wɛɛyi korkɛn ne yyɛɛwɔ bɛɛ. Ɔci kan ɛkkɛ koogdɛ iki magga yomɔyɛ, naa ɛkkɛ ñiebdɛ iki ɛkkɛn bɛɛ. 5 “Ne ɛkkɛ kaattɛ on gɛɛltiyɛ, dala ɛkkɛ ñieptɛ mati ñamu agi, ‘Dala ɛkkɛ coodɛ te pwanno.’ 6 Ɔci kan men gɛɛl bala ona neeniti, ɔci ɛkɛ yomɛ pwanna pwaniyɛ, jyeka guagdɛ ɛkkɛ ɛkɛti te coodi pwani neeniyɛ, aga jyeka pwadin ɛkɛti. Yeti kan ɛkɛ yomɛ pwad pwad ɛkkɛti bɛɛyɛ, jyek coodi pwani neeni bala ɛkɛti bɛɛ, bala gena ɛkkɛti pookɔ. 7 Dala ɛkkɛ ciedɛ te ona ne cyɛɛlɔ, ɔci dala ɛkkɛ omdɛ ɔci mottɛ iki ma ona neeni. Acaan mena noŋi kanŋayɛ, dala ɛkɛ ‘wontan ma waak ba kanŋa ɛkɛ. Naa ɛkkɛ atɛ ḍɔkɛ a ḍwaŋi gɔ moki atɛ oorga pookɛnti ɔɔn moki bɛɛ. 8 “Ɔci gɔṭṭɛ moki, ne ɛkkɛ kaattɛ baan gɛɛltiyɛ, kan maka bana neeniti ñiebdɛ iki ɛkkɛ ne pwadanyɛ, dala ɛkkɛ omdɛ waka ɛkkɛ ‘wontɛ ɛkkɛn neeni. 9 Dala maka waakɛn yeyin ywaŋdɛ, ɔci dala ɛkkɛ gɔktɛ ɛkkɛnti agi, ‘Hay! Gɔṭṭɛ ɔɔn gɔktɔn ɛkkɛti. Jyek cyɛgji Jwaŋa Tolan bɛɛn oṭṭinti ɛkkɛti doki aŋka mugdɛ ɛkkɛ.’ 10 Yeti ne ɛkkɛ kaattɛ baan gɛɛlti, ɔci kan maka bana neeniti yookɔn te ɛkkɛyɛ, dala ɛkkɛ yɔɔttɛ ban ɛkkɛn konɛti, ɔci dala ɛkkɛ gɔktɛ mati agi, 11 ‘Šɛr ban ɛkkɛ ṭɛra bala ɔɔn ciegɔti neeniyɛ, ṭyɛŋdɔn ɔɔn iñɔ te ban ɛkkɛ wɛnni, aŋka ŋeettan ma ɛkkɛ yookɛ te jyeka awarɛ neeni. Ɔci dala ŋeeddɛ ɛkkɛ jyek cyɛgji Jwaŋa Tolan bɛɛn ban ɛkkɛ doki.’ 12 ’Ya gɔkka ɛkkɛti agi, ne oŋ godan oŋŋa tolan bɛɛdiyɛ, taab ban Caduum ɔci ban Gamɔɔra bwandɛ taab maka bana yooktan te ɛkkɛ neeni! 13 “Hay, ɛkkɛ maka ciyi ban Kɔrajin, ɔci ɛkkɛ maka ciyi ban Bɛtceeyida, ɛkkɛ wyetkɔ tɛɛna tɛɛn ba ooŋkan a ɔɔn ogo? Maka ban Tayir ɔci maka ban Ciḍɔɔnyɛ, kan te ɛkkɛn gɔrki naŋka tɛyan naŋka naŋi ‘ya neeniyɛ, te ɛkkɛn ɛɛŋjin bworŋin cyeji, ɔci wyetkɛn tuoggi tooldin te yom yoñ te nɔji ɛkkɛn doki, ɔci te ɛkkɛn waakɛn yali ‘yati te baaṭi doki. 14 ’Ya gɔkka ɛkɛti, te oŋ godanyɛ, taab maka ban Tayir, ɔci taab maka ban Ciḍɔɔnyɛ, ɛkɛ bala ñamu te taab ɛkkɛ bɛɛ. Taab ɛkkɛ aŋka tolcin. 15 “Ɔci ɛkkɛ maka ban Kapɛrnyam, ɛkkɛ poŋɛ gɔkɛ agi ɛkkɛ waakɔ koobdɛ ñaalɔ ooddɛ ne ñaalɔ pɔliji ɔci ḍwaŋdɛ ne baaṭi? A’a, ɛkkɛ ḍwaŋdɛ bɛɛ. Ɛkkɛ ḍɛɛmdɛ Jwaŋa Tolan iñɔ ne pɛñan. Ɛkkɛ eetɛ ma bana yaayanti acaan ɛkkɛ waka naŋi ‘ya ban ɛkkɛ a waka te ɛkkɛ jyeddɛ ‘yatiyɛ, tuoññɛji ɛkkɛ waakɛnda.” 16 Ne jyeka neeni baakiyɛ, Yaccu oŋ gɔkcin maka laldɛ ɛkɛti agi, “Ɛɛ, maka tieŋdi jyek ɛkkɛyɛ, ɛkkɛn tieŋdi jyek ‘ya daŋkun. Ɔci maka yookɔn te ɛkkɛyɛ, ɛkkɛn yookɔn te ‘ya daŋkun. Ɔci mena yookɔn te ‘yayɛ, ɛkɛ da yookɔn te Jwaŋa Tolan mena ‘ya cuonna neeni daŋkun.” 17 Ɔci maka a ma baan ne ḍoogɔ mena parɛ byeŋkɛ (70) neeniyɛ, ɛkkɛn dɔɔkkin te yoma ñɔyan te nona ɛkkɛn cuuññɛ Yaccu lorki may. Ɔci ɛkkɛn gɔkcin Yaccuti agi, “I gɔrni bo Ciɛggɔn, nona ɔɔn cuuññɔn i waayiti kan ɔɔn gɔktɔn jɔkin yeyinti te yenti iyɛ, ɔci ɛkkɛn tieŋdi jyek ɔɔn doki, ɔci ɛkkɛn noŋi ba jyek ɔɔn!” 18 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Ɛɛ, yeti gɔṭṭɛ, ‘ya gɔrcan Jwaŋa Yaayan yuarcan ḍɛmmin te ñaalɔ ne pɛñan ba ñaal ne wildi a wildiny. 19 Yeti gɔṭṭɛ, ɛkkɛ ‘wonnin ‘ya war tɛɛn byeŋkɔti aŋka ɛkkɛ kogi ɔci jiidg moortɛ iñɔ, ɔci ɛkkɛn noŋdi genga ɛkkɛti bɛɛ. Ɔci mena yookɔn te ɛkkɛ mena tɛyan neeniyɛ, war tɛɛn ɛkɛ bwandɛ ɛkkɛ daŋkun te war tɛɛn ɛkkɛ ‘wondin ‘ya neeni. 20 Yeti naa ɛkkɛ yomgɔ ñɔya ne jɔkin yeyin noŋki ba jyek ɛkkɛ ɔɔn bɛɛ. Dala ɛkkɛ aŋka yomgɔ ñɔya ne tolan acaan yeng ɛkkɛ kiinnɛ Jwaŋa Tolan worgaji ñaalɔ pɔliji agi ɛkkɛ agjɛ ma ɛkɛ doki.” 21 Ɔci te oŋŋa wanna Yaccu yomɛ ñɔɔn ne tolan te Boŋ Juaŋo, ɔci ɛkɛ gɔkcin agi, “Hay i Wey ɔɔn, i a Ciɛggɔn ñaalɔ, ɔci i a Ciɛggɔn nona iñɔ wɛnni moki! Pwatcin doki acaan jyeka neeni coŋŋiyɔ i maka gɔki agi ɛkkɛn ñingɛn tɛyɔti, ɔci i jiek lɛɛlni bora aŋa maka waakɛn dɔwwɛ iñɔ buagɔn jiek jitkɛn yuartany. Hay, Wey ɔɔn, ‘ya gɔkka iti a pwatcin moki acaan naŋka neeni pwatcin iti hay!” 22 Ɔci Yaccu gɔkcin mati agi, “‘Ya ‘wonna Wey ɔɔn bieŋuti waak waakɛnda. Menga yaakinti ‘ya Kaci Juaŋ neeni ŋeejɛ ne ɛkɛ agɛ menɛ bɛɛ. Gena Weegɛn parɛ aŋka ɛkɛ ŋeejɛ ne pwadany. Ɔci menga Kaci Weegɛn ŋeejɛ bɛɛ. Gena ‘ya Kaci parɛ aŋka ɛkɛ ŋeejɛy. Ɔci moki kan ‘ya Kaci Wey ɔɔn lɛɛlla bora matiyɛ, maka neeni yaakinti Juaŋ ŋeettan ne pwadan.” 23 Ɔci Yaccu gɔkcin maka laldɛ ɛkɛti lieda agi, “Maka gɔṭi ba waka gwaldɛ ɛkkɛ accayɛ, ɛkkɛn yomgɛn ñɔɔna ñɔɔno. 24 Maka a bɔwan Jwaŋa Tolan ɔci ḍuaŋan ḍwaŋin maka coŋin te baaṭiyɛ, ɛkkɛn buagɔn gɔrti naŋka gwaldɛ ɛkkɛ acca neeni, yeti naŋka neeni yuarɛ ɛkkɛn bɛɛ, ɔci moki ɛkkɛn buagɔn ka te tieŋdi jyeka tieŋdɛ ɛkkɛ acca neeni daŋkun, yeti ɛkkɛn tieŋŋin jyeka neeni bɛɛ.” 25 Ɔci oŋ gɛɛlti mena loṭi worga Juaŋ gɛɛl jɔŋŋin ñaalɔ, ɔci tooccin Yaccuti te jwalla a caagɔn gɛɛl. Ɛkɛ poci Yaccu a poccin. Ɛkɛ tooccin ɛkɛti agi, “Mena loṭi may, ‘ya noŋja a ɔki aŋka tɛɛtin baadi bɛɛ neeni yuarda ‘yay?” 26 Ɔci Yaccu tooccin ɛkɛti agi, “Hay, i! Jyek ganuun jyeka kiigin neeni gɔki a ɔki? I baal poŋ a ɔki te ɛkkɛn?” 27 Ɔci ɛkɛ ṭwokcin agi, “Ganuun gɔki agi, ‘Dala ɛkkɛ anɛ Ciɛggɔn ɛkkɛ Jwaŋa Tolan ne tolan. Dala ɛkkɛ anɛ ɛkɛ te yomg ɛkkɛ waakɛnda, ɔci te coodi ɛkkɛ moki waakɛnda, ɔci kandɛ ɛkɛti te war tɛɛn ɛkkɛ moki waakɛnda, ɔci te paŋi ɛkkɛ moki waakɛnda.’ ‘Ɔci dala anna ɛkkɛ anɛ ma ɛkkɛyɛ, yoomdi i anna ɛkkɛ anɛ waak ɛkkɛy.’” 28 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkɛti agi, “Jyek ṭwoggin i neeni yɔmjin, bɛɛn ne pwadan hay! Dala i noŋja ba jyek ṭwoggin i neeni oŋkanda, ɔci i uddi.” 29 Ɔci mena loṭi worga Juaŋ neeni poŋi gɔki agi naa Yaccu poŋdɔ gɔɔdɔ agi ɛkɛ tooccɛ jyeka neeni budan bɛɛ. Ɔci ɛkɛ tooccin ɛkɛti moki agi, “Ma ɔɔn neeni a makɛ?” 30 Ɔci Yaccu ṭwokcin agi, “Tieŋŋa jwali ṭɔɔlɛ neeni. Mena ‘uan gɛɛl bala ati te ban Urcaliim, ati ooddi ban Jɛrikɔ. Ɔci ɛkɛ koogjin iki maka ɛyi gɛɛg pɔɔjɔ. Ɔci ɛkɛ mugɛ ɛkkɛn, ɔci bworŋin ɛkɛ guoddɛ bora te ɛkɛ warɛti, ɔci ɛkɛ jiebɛ ɛkkɛn, ɔci dalji a lien doki. 31 Ɔci gɔṭṭi te oŋŋa wannayɛ, mena gaciic ma Icrayiil gɛɛl bala ati te pɔya neeni daŋkun ooddi noon gɛɛlti. Ɔci ne gaciic neeni ‘wana neeni yuarnɛyɛ, ɛkɛ kɛccin pɔy taaŋŋa parɛti, ɔci ɛkɛ ati doki. 32 Ɔci men ma Laawi gɛɛl bɛɛn daŋkun bala goṭi pɔya neeniji, ɔci men yuarŋɛ, ɔci ɛkɛ kɛccin ɔntɔ pɔy taaŋɛti, ɔci ɛkɛ ati daŋkun men dalnɛ walla konɛ ooŋŋin ɛkɛti bɛɛ. 33 Yeti men ma Camɛɛrya, kɛɛna yoyi ñin i ma Icrayiil neeni gɛɛl bala ati goṭi pɔya neeniti daŋkun, ɔci ɛkɛ mena neeni mɔŋnɛ bala niin pɔɔjɔ. Ɔci ɛkɛ yomɛ pɔŋnɛ buagɔn mena neeni magdɛ. 34 Ɔci ɛkɛ orcinti ɛkɛti, ɔci ɛkɛ men luaŋŋɛ nonka ɛkɛ jiepkiti ma neeni, ɔci noŋnɛ ñɔɔno, ɔci poornɛ bworŋin. Ɔci ɛkɛ mena neeni ḍuannɛ tɔɔrɔn ɛkɛ ŋoyɛti, ɔci eññɛ on maka wɛlg on bilko, ɔci ɛkɛ bala gɔṭi ɛkɛ. 35 Ɔci ne liidɔyɛ, ɛkɛ bilk gɛɛg oonɛ bora ɔci ‘wonnɛ on weegɛn. Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkɛti agi, ‘Dala i gɔrca ‘wana neeniti ne pwadan, ɔci ne ‘ya dɔɔktayɛ, kan i buagi bilk makɛnyɛ, i ‘uottin moki.’ ” 36 Ɔci Yaccu tooccin mena loṭi ganuun neeniti agi, “Oŋ acca i poŋ gɔk a ɔki? Te naŋki maka ne ḍoogɔ neeni, ba mena noŋi ba ‘wana yacci ma neeni agi ma ɛkkɛn waanɛ bɛ?” 37 Ɔci ‘uan gɔkcin Yaccuti agi, “Gena mena yomɛ pɔŋnɛ ‘uantiy.” Ɔci Yaccu gɔkcin agi, ‘Ɛɛ, walla yuarni ba, dala i daŋkun ootta noŋja ba naŋki ɛkɛ ɔɔn mati.’ 38 Ne Yaccu baali atki iki maka laldɛ ɛkɛ menyɛ, ɛkkɛn dɛñjin baan gɛɛlti bana ciyi mena ɛɛŋ gɛɛl yenti Marta. Ɔci Marta gɔkcin ɛkkɛnti te yoma pwadan agi dala ɛkki coottɔ on ɛkɛ. 39 Ɔci kow Martan bala yenti Moryam. Ɔci Moryam cooccin iñɔ ṭɛɛrji Yaccu ñamɛti, ɔci ɛkɛ bala tyeŋi jyek ɛkɛ. 40 Yeti Marta bala ñingɛ juadan te kanŋa nwali oomdin maka wɛlg neeni. Ɔci ne ɛkɛ pyɛnnɛji kanŋayɛ, ɛkɛ bala poŋi jiek te coodi Moryam neeni. Ɔci ɛkɛ ati Yaccuti, ɔci tooccin ɛkɛti agi, “I Ciɛggɔn, gɔrca poca ‘ya dalna kow ɔɔn noŋ kanŋa waakɛnda paru. Oŋ i poŋ te naŋki ɛkɛ neeni bɛɛ? Dala i ɛkɛ myetka poca bɛya aŋka ‘ya magda te kanŋa.” 41 Yeti Ciɛggɔn ṭwokcin ɛkɛti agi, “Hay Marta, Marta! I baal noowi i kanŋa a noowin. 42 Yeti gɔṭṭi, poca! Naŋki gɛɛl ne cyɛɛlɔ bala wɛnni, ɛkɛ aŋka bala ñamu te naŋka pookɛn waakɛnda. Gena tyeŋi jyek ‘ya, ɔci Moryam buagɔn naŋka neeni pwatcin bɛɛ. Ɔci men gɛɛl yaakinti dɛyi ɛkɛ te naŋka neeni bɛɛ.”

11

1 Ɔci Yaccu bala cɔki noon gɛɛlti. Ɔci ne ɛkɛ ḍookki te cɔŋiyɛ, mena laldɛ ɛkɛ gɛɛl gɔkcin ɛkɛti agi, “Ciɛggɔn, ɔɔn laldɔn te cɔŋi daŋkun bala ba Yɔhanna ne ɛkɛ baali loṭi maka laldɛ ɛkɛ wanna ɔɔn yɔŋ.” 2 Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Ɛɛ, yɔɔddɛ ɛkkɛ laldin daŋkun. Gɔṭṭɛ, ne ɛkkɛ cɔktiyɛ, dala ɛkkɛ gɔktɛ agi, Wey ɔɔn, dala yenti i tola. Dala ma gɔrti i a Ciɛggɔn Tolan noon warda. 3 Ɔɔn ‘wondɔn oomdin te oŋŋa neeni. 4 Ɔci ɔɔn bɔɔktɔn te nɔji ɔɔn, bala ba ɔɔn daŋkun maka pookɛn maka noŋi ne yaayan ɔɔnti bɔɔktɔn te nɔjja naŋtan ɛkkɛn ɔɔntiy. Naa ɔɔn daldɔn ooddɔn non jyeka yeyinti bɛɛ.” 5 Ɔci Yaccu gɔkcin maka laldɛ ɛkɛti agi, “Kan men gɛɛl ɛkkɛti ooddi on muukɛnti te ween jiñɛ tuodanyɛ, ɔci kan ɛkɛ ñwoddi ɛkɛti agi, ‘Mug ɔɔn, dala i jɔŋŋa ñaalɔ ‘ya kɛnda byedg ne ḍoogɔ lakun 6 acaan mug ɔɔn gɛɛl bɛɛn te nona loonan, ɔci ɛkɛ dɛññin acca, ɔci ‘ya balka genga aŋka ‘woñga ɛkɛ amdɛ bɛɛ.’ 7 Ɔci mug ɛkkɛ gɔkti iti te orɔ kaapun agi, ‘Hay! A menɛ yeti bɛɛn jieci ɔɔn weenji ɔɔn? ‘Ya ‘yeŋi uuli te orñi doki, hay! Ɔɔn niinnɔn iñɔ i kɛɛgin ‘ya doki, hay! ‘Ya waru buagɔn jɔldi ñaalɔ moki aŋka i kɛndin waka i buagi neeni bɛɛ, dala nientin a weeno.’ 8 “Yeti kan i toocca mug ɛkkɛti men ɔɔnyɛ, ɛkɛ jɔŋdi ñaalɔ, ɔci i kɛndi ɛkɛ waka i buagiti neeni waakɛnda. Yeti ɛkɛ jɔŋdi ñaalɔ acaan ɛkɛ a mug ɛkkɛ bɛɛ. Ɛkɛ jɔŋdi ñaalɔ te jiɛta i jieci ɛkɛ a jiɛt neeni. 9 “Ɛkkɛ myettin ‘ya daŋkun. Dala ɛkkɛ cɔktɛ Jwaŋa Tolanti te gena ɛkkɛ buagɛy. Ɛkɛ a mena yomɛ pwadan, ɛkɛ ɛkkɛ ‘wondɛ gena ɛkkɛ buagɛy. Dala ɛkkɛ toottɛ ɔɔn, naa ɛkkɛ waakɔ pola te taat bɛɛ. Ɔci moki kan gena yaayan gɛɛl bɛɛn ɛkkɛ ḍɔɔggɔtiyɛ, dala ɛkkɛ toottɛ ɛkkɛti aŋka ɛkɛ ɛkkɛ ‘wondɛ ñing tɛɛno. Ɔci kan men gɛɛl ɛkkɛ kɛgdɛ pɔy ɛkɛjiyɛ, ɛkɛ ɛkkɛ magdɛ gena wanna uuttɛ ɛkɛ ɔntɔ te pɔɔjɔ. 11 Kan kaci gɛɛl tootti weegɛnti te yeñña a ‘yɛɛgɔn gɛɛly, ɔci weegɛn kaci ‘wondɛ gena kaaŋɔ? A’a, bala a ɔɔn bɛɛ. 12 Ɔci kan ɛkɛ tootti te kumi gɛɛly, ɔci weegɛn kaci ‘wondɛ gena jiinɔ? A’a, bala a ɔɔn bɛɛ. 13 Oŋ ɛkkɛ, ɛkkɛ agɛ maka yeyin, yeti ɛkkɛ yaakɛti kɛɛgin ɛkkɛ ‘wondɛ waka pwadin waka toocki ɛkkɛn ɛkkɛti neeni. Oŋ Wey ɛkkɛ mena pwadan ñaalɔ pɔliji neeni, kan ma tooci ɛkɛti te waka pwadiny, ɛkɛ yaakinti ɛkkɛn ‘wondɛ ɛkɛ Boŋ ɛkɛ bɛɛ?” 14 Ɔci oŋ gɛɛlti Yaccu jwaŋa yaayan koonɛ bora te mena ‘uanti. ‘Wana neeni yaakinti gɔki jiek te Jwaŋa yaayan neeni bɛɛ. Ɔci ne jwaŋa yaayan kooni bora te ɛkɛtiyɛ, ɔci ‘uan oŋ gɔkcin jiek oŋo. Ɔci maka coŋin neeniyɛ, ɛkkɛn yomgɛn buañi te naŋka neeni. 15 Yeti maka neeni gɛɛg tieki gɔki agi, “Ah, gena Byɛljabul ciɛggɔn jɔkin yeyin waanɛ bala moki Yaccu te kaat jɔkin yeyin bora te mati neeni.” 16 Ɔci maka pookɛn gɛɛgyɛ, ɛkkɛn da bala poci Yaccu a poccin. Ɛkkɛn bala ‘yeṭi ɛkɛti agi dala ɛkta ɛkkɛn lɛɛrtɛnti naŋka ñyecki ma ɛkɛ naŋka tɛyan gɛɛl wardan lɛɛlda bora ñaalɔ pɔliji. 17 Yeti Yaccu paŋi ɛkkɛn ŋeejɛ ne ɛkkɛn pocki ɛkɛ a pocciny, ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Ba jwali konɛ bɛɛ. Gɔṭṭɛ, bana tolanyɛ, kan ma kɛɛptan jitin te jiekyɛ, coodi pwad pwad bɛɛ. Ɔci bala ba ma on tukɛ ne cyɛɛlɔ kan ɛkkɛn kɛɛptin jitin te jiekyɛ, ɛkkɛn ḍɛɛmdi iñɔ ɔci cyɛndi jitin. 18 Yeti ɛkkɛ poŋɛ gɔkɛ agi ‘ya jɔkin yeyin kooya bora te war tɛɛn Byɛljabul. Jwaŋa Yaayanyɛ, kan ma ɛkɛ kɛɛptin te jiekyɛ, cyɛgji ɛkɛ yɔɔda ne tɛyan boki? A’a, jwali pɔɔnnɛ ɛkkɛ a ɔɔn. 19 Ɔci kan te ‘ya jɔkin yeyin kooya bora te war tɛɛn Byɛljabulyɛ, oŋ ma ɛkkɛ ma Icrayiil ɛkkɛn jɔkin yeyin kootan bora te war tɛɛn menɛ? Kan jyek ɛkkɛ bala a ɔɔnyɛ, ma ɛkkɛ neeni loondi ɛkkɛti daŋkun bɛɛ? 20 Yeti kan ‘ya jɔkin yeyin kooya bora te war tɛɛn Jwaŋa Tolanyɛ, dala ŋeeddɛ ɛkkɛ cyɛgji Jwaŋa Tolan bɛɛn owwan ‘ya ɛkkɛti doki. 21 “Kan mena ‘uan mena warɛ tɛyan ne pɛñan balki wak lañyɛ, ɔci kan ɛkɛ bala gɔṭi on ɛkɛ ona tolan neeniyɛ, menga yaakinti noŋdi genga wak ɛkɛti bɛɛ. 22 Yeti kan mena parɛ gɛɛl bɛyayɛ, ɔci kan ɛkɛ warɛ tɛɛcin ne tolan te mena te ñamu neeniyɛ, ɛkkɛn noogdi yaakkɛn ɔci ɛkɛ on weegɛn bwandɛ. Ɔci on weegɛn ṭwaldɛ ɛkɛ byeŋkɛti te wak lañ waakɛnda. Te ñamu on weegɛn bala poŋi agi wak lañ neeni tɛyɔ, ɔci agi menga yaakiti noŋdi genga ɛkɛti ne ɛkɛ balkiti waka neeni bɛɛ. Yeti kan mena warɛ tɛyan ne tolan te ɛkɛ gɛɛl bɛyayɛ, ɛkɛ kaatti orɔ ɔci waak eedɛ waakɛnda, ɔci ɛkɛ ma kiendɛ waka neeni budan. 23 “Tieŋdɛ, naŋki ‘ya ŋeejɛ ɛkkɛ ɛkkɛn pwadɔ. Mena buagɔn ‘ya bɛɛyɛ, ɛkɛ yookɔn te ‘ya awarɛ. Ɔci mena lyemin iki ‘ya waak bɛɛyɛ, ɛkɛ waak cyɛddɛ jitin. 24 “Ɔci ‘ya gɔkka ɛkkɛti te jwalla neeni moki. Kan men gɛɛl mugdɛ jwaŋa yaayan gɛɛlyɛ, ɔci kan jwaŋa yaayan neeni koodi bora te ɛkɛti ooddi ḍɔki a ḍwaŋi nona wɔɔgan nona iwan lieṭi nona woodi ɛkɛyɛ, ɔci kan nona ciyi ɛkɛ pwadan yuardɛ bɛɛyɛ, ɛkɛ gɔkti war ɛkɛti agi, ‘‘Ya ootta dɔwwa ona daljan ‘ya neeni.’ 25 Ɔci ɛkɛ ooddi dɔɔdi menti, ɔci men mɔktɛ ɛkɛ pwanna pwanno, gena yaayan gɛɛl bala moki bɛɛ. 26 Ɔci ɛkɛ oŋ ooddi etti jɔkin pookɛn jɔkin yeyin ne dɔɔyɔ wyetkɛn ne yyɛɛwɔ. Ɔci jɔkin neeniyɛ, ɛkkin ñamu buankɔn te yoño. Ɔci ɛkkɛn kaatti jiju menti waakɛnda, ɔci ‘wana neeniyɛ, coodi ɛkɛ coodda ne ŋoyɔyɛ, yaaya ne tolan nɔñji te coodda ñamu.” 27 Ɔci ne Yaccu gɔŋni a ɔɔnyɛ, ɔci ɛɛŋ gɛɛl bala yɔɔd nona poli ma polla tolanti, ɔci ɛkɛ gɔkcin te pwana tolan agi, “Mena i jienni ɔci mena i niɛnni te aak neeniyɛ, dala Jwaŋa Tolan ɛkɛ naŋdɛ yomɛ ñɔya ñɔɔno.” 28 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkɛti agi, “Ɛɛ, yeti maka tieŋdi jyek Juaŋ ɔci noŋdi ba jyek ɛkɛyɛ, ɛkkɛn aŋka yomgɛn ñɔɔna ñɔɔn ne tolan nɔñji.” 29 Ɔci ne polla tolan balki bɛɛti kɛɛkti a kɛɛgjin ɛkɛti a ɔɔnyɛ, ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Hay ɛkkɛ maka ciyɛ acca nɛ, ɛkkɛ yiegɛ ne tolan! Ɛkkɛ lieṭɛ naŋka ñyecki ma aŋka ɛkkɛ lɛɛrtin ‘ya ne ‘ya cuonnati Juaŋ awarɛyɛ? A’a. Ɛkkɛ lɛɛrtin ‘ya naŋka wanna gɛɛl bɛɛ. Yeti ɛkkɛ gɔrtɛ gena naŋka bala ba naŋka naŋŋɛ Juaŋ Yunaanti mena a bɔwa te baaṭi neeni. 30 Bala ba Yunaan ne noŋŋi naŋka ñyecki ma Jwaŋa Tolan maka ban Ninawatiyɛ, ɔci ‘ya Kaci Ma Baanyɛ, ‘ya da noŋŋa naŋka ñyecki ma Juaŋ mati maka bala accay. 31 Mena a ḍuaŋa tolan ma Ciba, ḍuaŋa a ɛɛŋyɛ, ɛkɛ da jɔŋdi ñaalɔ i ɛkkɛ a cyɛɛlɔ te oŋ godan, ɔci te oŋŋa wannayɛ, ɛkɛ jiek dɔɔdɛ ɛkkɛ wyetkɔti. Acaan ḍuaŋa tolan neeni jɔŋŋin te ban ɛkkɛn bana loonan, ɔci ɛkɛ ati aŋka tieŋdi jyek Cɔlaman. Acaan Cɔlaman neeniyɛ, ɛkɛ ñingɛ tɛy tɛyo. Ɔci accayɛ, ‘ya mena ñing tɛɛn ɛkɛ bala ñamu te ñing tɛɛn Cɔlamanyɛ, ‘ya baal wɛnni, ɔci ɛkkɛ yookɛ te ‘ya. 32 Gɔṭṭɛ, ne oŋ godan bɛɛdiyɛ, maka ban Ninawa jɔŋdi ñaalɔ i ɛkkɛ a cyɛɛlɔ te oŋŋa wanna, ɔci ɛkkɛn jiek dɔɔtan ɛkkɛ wyetkɔti. Acaan maka ciyi ban Ninawaji ne ɛkkɛn tieŋki jyek Yunaanyɛ, ɛkkɛn waakɛn yaljɛ ɔntɔ te naŋki ɛkkɛn. Ɔci accayɛ, ‘ya mena baal ñamu te Yunaan baal wɛnni. Ɔci ɛkkɛ yookɛ te ‘ya. 33 “Kan men gɛɛl dyɛka tondɛ maañyɛ, ɔci dyɛka kwomdɛwi ɛkɛ te piil boki? Dyɛka ḍuattɛ ɛkɛ ñaalɔ nona ḍɔcki ma ɛkɛ aŋka kan maka bala orɔyɛ, ɛkkɛn dyɛgdɛyɔ dyɛka. 34 Waŋ i ñoṭi noon ñortɛ war i warda. Yeti kan waŋ i gɔṭi ne pwadanyɛ, war i yaakinti nona ooddɛ ŋeeddɛ. Kan woŋgi i pwadɔ bɛɛyɛ, war i nona ooddɛ ŋeeddɛ bɛɛ. 35 Bala a ɔɔn daŋkun, te yom iyɛ, i yaakiti mena jyetti i wanna ŋeejja ne pwadan. Kan yom i pwatcinyɛ, i yaakiti jyedda ‘yati, yeti kan yom i yaayɛyɛ, i yaakiti jyedda mena pwadan gɛɛlti bɛɛ. 36 Dala i waŋu tiicca ɔci ŋeejja i ne pwadan a yom i pwatcin, ɔci a ɔɔnyɛ, i cood ne pwadan bala ba ona dyɛgɛji maaño.” 37 Ɔci ne Yaccu baali gɔki a ɔɔn menyɛ, men ma Pɛriciin gɛɛl borcin ɛkɛti agi dala ɛkta bɛɛdɔ ɛkkɛn ominti am ban ɛkkɛn. Ɔci ɛkɛ ati orɔ, ɔci ɛkɛ cooccin iñɔ nona omki ma amy. 38 Ɔci men ma Pɛriciin neeni yomɛ buañi ne Yaccu coonni iñɔ budan byeŋkɛ luaŋŋɛ ñamu bɛɛy. 39 Ɔci Ciɛggɔn gɔkcin ɛkɛti agi, “Ɛkkɛ ma Pɛriciinyɛ, ɛkkɛ yɔŋɛ ḍwayi waakɛn te bora budan. Yeti ḍwayi korkɛntiyɛ, ɛkkɛn kuumi te waka yeyin ba ɛkkɛ yomgɔ ne kuumki te naŋki waka yeyin. Ɛkkɛ anɛ eñi wak maka pookɛn. Ɔci ɛkkɛ noŋɛ amaam ba wyetk ɛkkɛ pookɔ. 40 Ɛkkɛ agi aamman. Mena cɔti ma korkɛn, ɔci mena cɔti ma waakɛn neeniyɛ, ɛkɛ a mena ne cyɛɛlɔ bɛɛ? 41 Dala ɛkkɛ woŋgɔ tiittɛ te yomg ɛkkɛ. Dala ɛkkɛ maka bɔwan ‘wondɛ waak te yoma awarɛ. Ɔci a ɔɔnyɛ, waak waakɛnda pwaddi ba jyek ganuun ma Icrayiil ɛkkɛti. 42 “Hay! Ɛkkɛ ma Pɛriciin, ɛkkɛ ‘woññɛ Juaŋ te wak ɛkkɛ oŋkanda waka ḍyɛrin. Gena naanna ɔci lɛlŋ ɔci janga pookɛn moki. Ɔci kan ɛkkɛn bala a inyaakkɛnyɛ, ɔci gɔ ɛkkɛ daŋkun ɛkɛ ‘woñgi oŋkanda ne cyɛɛlɔ ba naŋka Juaŋ buagɛ ɛkkɛti ɔɔn. Yeti naŋka ḍwaŋin naŋki ganuunyɛ, aŋka dalnɛ ɛkkɛ. Gena ani Jwaŋa Tolan, ɔci naŋka pwadan ma baanti. Dala te ɛkkɛ noŋdɛ waka neeni waakɛnda, naa te gɛɛl daldɛ bora bɛɛ. 43 “Hay ɛkkɛ ma Pɛriciin, ɛkkɛ buagɛ ciyɛ kokin pwadinti oorga morki ma Juaŋ, ɔci ɛkkɛ buagɛ ma ñiepi ɛkkɛ ne pwadan dukkan jitin. 44 Hay ɛkkɛ, ɛkkɛ yiegɛ. Ma yiegdi te ɛkkɛ. Ɛkkɛ balgɛ ba kolka jokki ma maka tuutan kolka kuolin ñin may. Ma poŋi gɔki agi pɔy pwadɔ, yeti ne ɛkkɛn ootti kolk wyetkɛntiyɛ, ɛkkɛn waakɛn cuultan.” 45 Maka loṭi ma te ganuunyɛ, gɛɛg bala wɛnan. Ɔci ɛkkɛn gɛɛl ṭwokcin Yaccuti ne cyɛɛlɔ agi, “Mena loṭi may, te jyeka neeniyɛ, bala ba ne i wooki ɔɔn daŋkun no.” 46 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Hay ɛkkɛ maka loṭi ma te ganuuny, ɛkkɛ gɔkɛ mati te jyeka loṭɛ ɛkkɛ ma jitkɛn tɛyan neeni, yeti ɛkkɛ woodgɔ balgɛ noŋɛ ba jyeka neeni bɛɛ. 47 Hay, ɛkkɛ, ɛkkɛ eyɛ oorga jokki ma maka bɔwan maka nogɛ yɔrg ɛkkɛ neeni. 48 Te naŋki ɛkkɛ neeniyɛ, bala ba ne ɛkkɛ poŋɛ gɔkɛ agi bɔwan te baaṭi neeni nogɛ yɔrg ɛkkɛ awarɛ. Ɔci moki te naŋki ɛkkɛ neeniyɛ, bala ba ne ɛkkɛ gɔkɛ agi nooŋŋa yɔrg ɛkkɛ bɔwan nokkɛti neeni pwatcin ɛkkɛti. Yɔrg ɛkkɛyɛ, ɛkkɛn a maka noki bɔwan Jwaŋa Tolan, ɔci ɛkkɛyɛ, ɛkkɛ agɛ maka yɔŋi oorga jokki ma maka bɔwan neeni. 49 Te jyeka neeniyɛ, Jwaŋa Tolan gɔki te ɛkkɛ agi ɛkɛ ma cuoñjɛ bɔwan ɔci cuudan, ɔci maka neeni gɛɛg nogjɛ ɛkkɛ, ɔci ma gɛɛg naŋjɛ ɛkkɛ ne yaayan. 50 Ɔci a ɔɔnyɛ, dala tieŋdɛ jwalla neeni ne pwadan, jyek lyen bɔwan waakɛnda, bɔwan nogɛ ma te ñamu wona noon aŋŋɛ Jwaŋa Tolan, ɔci ne acca ɔɔnyɛ, jyek lyen ɛkkɛn bɛya aŋa ɛkkɛ wyetkɔti maka ciyi accay. 51 Bɔwan nogɛ ma neeniyɛ, gena Habiil, ɔci bɔwan pookɛn, ne Jakariyati ɔɔn. Jakariya neeniyɛ, ɛkɛ bala yɔɔd yiika on Juaŋ ona tolan i gena ɛrki ma waaky. Ɔci ne ɛkɛ baali wɛnanyɛ, ɛkɛ nogɛ ma. Awarɛ, ‘ya gɔkka ɛkkɛti, jyek yimg maka bɔwan neeniyɛ, bɛya ɛkkɛ wyetkɔti ɛkkɛ maka bala ciyi accay! 52 “Hay, ɛkkɛ maka noŋi kanŋa ganuun! Ma buagɔn ka jyek Juaŋ ŋeettan, yeti ɛkkɛ pɔy tuka ɛkkɛn jiek ŋeettɛti ne pwadan uullɛ. Ɛkkɛ woodgɔ da kaannɛ pɔy tukɛ neeniti bɛɛ, ɔci moki maka buagɔn ka ɔga pɔy tuka neenitiyɛ, ɛkkɛn dɛɛnɛ ɛkkɛ.” 53 Ɔci ne Yaccu jɔŋni noŋi kaatti bora te ona neenitiyɛ, maka loṭi worga Juaŋ ɔci ma Pɛriciinyɛ, ɛkkɛn bala wooki ɛkɛ ne pɛñan, acaan ɛkkɛn buagɔn Yaccu gɔkti jyeka coŋin. 54 Ɛkkɛn buagɔn Yaccu jwali gɛɛl damdɛ aŋka ɛkɛ muktan ɛkkɛn.

12

1 Ɔci ne ɛkkɛn balki gɔkki jyek muŋi Yaccu menyɛ, ɔci ma waakɛn ḍɔɔlɛ ne coŋɔn te oŋŋa wannati. Ɔci acaan ma bala kɔɔna kɔɔniyɛ, ma bala moori ciegɛnti a morto. Ɔci Yaccu gɔkcin maka laldɛ ɛkɛti ñamu agi, “Gɔṭṭɛ, dala ɛkkɛ woŋgɔ tiittɛ te ñamg ma Pɛriciin. Ñamga guagdi ‘ya neeniyɛ, gena ñamg woodgɛn bɛɛ. Gena naŋka ɛkkɛn noŋki ma ñingɛny. 2 Gen gɛɛl coktanyɔ ma bɛɛ, yeti gena coktanyɔ mayɛ, ne baaṭi ɛkɛ dɔki bɛya bora. Ɔci moki ma yaakinti jiek coktanyɔ korkɛnti bɛɛ. Ne baaṭi jyeka neeni bɛya bora moki. 3 Gena guaktan ma nona mielyɛ, tieŋtan ma te oŋji nona bɔwan doki. Ɔci moki kan gena guaktan meetan ma a meed oorg jitintiyɛ, tieŋtan ma te bora ne ma balki gɔkki jyeka neeni te pwana tolany. 4 “Hay! Mung ɔɔn, ‘ya gɔkka ɛkkɛti naa ɛkkɛ buayɛ te maka noki ɛkkɛ waakɔ neeni bɛɛ. Acaan ɛkkɛn yaakinti noŋdi naŋka parɛ gɛɛl moki bɛɛ. 5 ’Ya ṭey ɛkkɛ aŋka ɛkkɛ mena buayɛ ɛkkɛ ŋeeddɛ, gena Jwaŋa Tolan. Dala ɛkkɛ buattɛ Juaŋ mena yaakinti noki ma waakɛn, ɔci yaakinti ma yiɛptɛ bana maañti awarɛy. ‘Ya gɔkka ɛkkɛti ka dala ɛkkɛ buattɛ mena guaŋi ‘ya neeni! 6 “Tieŋdɛ, ḍiirga ḍyɛrin ne dɔɔyɔ ma wɛɛṭi te giric ne cyɛɛlɔ bɛɛ? Yeti Jwaŋa Tolan ɛkɛ ḍiirga ḍyɛrin neeni ŋeejɛ ɛkɛ waakɛnda. Ɛkɛ ñingɛ yeya te ḍiirga ḍyɛrin gɛɛg bɛɛ. 7 Ɔci moki Juaŋ gɔṭi ɛkkɛ ne tolan. A ɔɔnyɛ, naa ɛkkɛ buayɛ bɛɛ. Juaŋ gɔṭi ɛkkɛ ne tolan te ḍiirga ḍyɛrin ḍiirga coŋin neeni, acaan ɛkkɛ pwadgɛ ne tolan te ḍiirga neeni! 8 “Gɔṭṭɛ ‘wota, ‘ya ɛkkɛ myettin, kan maka gɔki agi ‘ya ŋeejatiyɛ, ɔci ‘ya Kaci Ma Baan malɛɛkan myetka daŋkun ka maka neeni ɛkkɛn a ma ‘ya. 9 Ɔci kan mena kɛki gɔki agi ‘ya ŋeejati ɛkɛ bɛɛyɛ, ɔci ‘ya da malɛɛkan kɛkka ka ɛkɛ ŋeej ‘ya daŋkun bɛɛ. 10 “Tieŋdɛ, kan mena gɔki wooki ‘ya Kaci Ma Baanyɛ, ɛkɛ bɔɔktɛ Jwaŋa Tolan, yeti gɔṭṭɛ, kan men gɛɛl wooki Boŋ Juaŋyɛ, ɛkɛ bɔɔktɛ Juaŋ te naŋka neeni moki bɛɛ, ɛkɛ ḍakcin doki. 11 “Ɔci gɔṭṭɛ, ne ɛkkɛ eetɛ ma oorga morki ma Juaŋ aŋka ɛkkɛn ɛkkɛ noŋtɛ godan ma ñomgɛntiyɛ, naa ɛkkɛ buayɛ jyeka guagdɛ ɛkkɛ ɛkkɛnti bɛɛ. Ɔci moki kan ɛkkɛ eetɛ ma ḍuaŋan ṭɔlgɛnti walla maka ḍwaŋintiyɛ, naa ɛkkɛ buayɛ lieṭɛ jiek yomgɔti aŋka ɛkkɛ ṭwoktɛ mati aŋka yuocɛ waakɔ bɛɛ. 12 Acaan te oŋŋa wannayɛ, ɛkkɛ nɔɔttɛ Boŋ Juaŋ te jyeka guagdɛ ɛkkɛ matiy.” 13 Ɔci men gɛɛl bala nona poli ma polla tolanti neeni. Ɔci ɛkɛ gɔkcin Yaccuti agi, “Mena loṭi may, dala i gɔkca mod ɔɔnti aŋka ɛkɛ ‘ya wɛtta wak wey ɔɔn.” 14 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkɛti agi, “Hay, muk ɔɔn! ‘Ya naŋŋa menɛ a mena gɔṭi godan ɛkkɛti i moodɔ? Ɔci moki ‘ya naŋŋa menɛ a mena ma wɛɛddɛ waako?” 15 Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti waakɛnda agi, “Dala ɛkkɛ woŋgɔ tiittɛ te jyek bwakti waka budan waakɛnda. Acaan men baan tɛɛti awarɛ te waka coŋin neeni bɛɛ.” 16 Ɔci Yaccu ɛkkɛn myennɛ te jwalla caagɔn gɛɛl agi, “Mena ‘uan gɛɛl mena cyɛgan bala dwoki pok yelk jitin, ɔci yelk ɛkɛ eccin pok ne coŋɔn. 17 Ɔci ne ɛkɛ gɔrni pok coŋki a ɔɔnyɛ, ɛkɛ bala poŋi te jyeka neeni yomɛti agi, ‘Hay, ɛkkɛ! ‘Ya noŋja a ɔki yeti? Acaan ‘ya balka tuotka ḍɔcca ‘ya poka coŋin neeni bɛɛ?’ 18 “Ɔci ɛkɛ poŋjin yomɛti, ɔci ɛkɛ gɔki agi, ‘Ɛɛ, ‘ya noŋja a ɔɔn, ‘ya tuotk ‘ya laagdiyɔ, ɔci ‘ya ejja ɛkkɛn ḍwaŋin, ɔci ‘ya pok pwokca tuotk jitin, ɔci wak ‘ya waakɛnda olja jiju. 19 Ɔci ne naŋka neeni ḍagda ‘yayɛ, ‘ya oŋ gɔkca war ‘yati oŋ agi, hay, war ‘ya, i tieŋni! Naa i taabba te genga moki bɛɛ. Dala i coocca a cooccin budan, ɔci i omja ne pwadan, ɔci motca ne pwadan, ɔci cied te yoma ñɔyan oŋkanda ɔɔn.’ ” 20 “Yeti ne ɛkɛ baali poŋi a ɔɔn menyɛ, Jwaŋa Tolan gɔkcin ɛkɛti agi, ‘Hay! I amgɔn, gɔṭṭi, te ween jiñɛ neeniyɛ, i tuudi. Oŋ waka ḍuanni i coŋin i waru ñɔyi neeni aga wak menɛ acca?’ 21 “Ɔci gɔṭṭɛ daŋkun, ba jyek naŋki ‘wana neeniyɛ, bala ba jyek maka ḍɔci waka coŋin aŋka amtan ɛkkɛn pookɛny. Maka neeni ɛkkɛn balki waka coŋin, yeti Juaŋ ñamɛtiyɛ, ɛkkɛn bala ba maka bɔwan maka anin budan.” 22 Ɔci ɛkɛ gɔkcin maka laldɛ ɛkɛti agi, “A ɔŋŋiyɛ, ‘ya gɔkka ɛkkɛti, naa ɛkkɛ poŋɛ te jyek coodi ɛkkɛ wɛnni bɛɛ, walla te jyek waka amdɛ ɛkkɛ bɛɛ, walla moki te waka ‘yɛŋdɛ ɛkkɛ bɛɛ. Yeti dala ɛkkɛ yomgɔ ḍuattɛ gena Jwaŋa Tolanti acaan waka neeni ɛkkɛn a waka bala ñamu aŋka ɛkkɛ woŋgɔ caŋdɛ te ɛkkɛn bɛɛ. Jwaŋa Tolan yaakinti ɛkkɛ ‘wondɛ ɛkkɛn. 23 Yeti jyek tɛɛtin bala ñamu te jyek oomdin. Ɔci moki jyek waak ikin bala ñamu te bworŋin. 24 Gɔṭṭɛ, ḍiirgyɛ, ɛkkɛn dwoki pok bɛɛ, ɔci ɛkkɛn ɛṭi pok bɛɛ, ɔci balki tuotk walla nona ḍɔcki ɛkkɛn waak gɛɛl bɛɛ. Yeti Juaŋyɛ, ɛkɛ ɛkkɛn ‘wondɛ waka amtan ɛkkɛn oŋkanda. Yeti ɛkkɛ pwadgɛ Juaŋti ne tolan te ḍiirgo. 25 Ɔci moki men gɛɛl ɛkkɛti yaakinti tɛɛtin ɛkɛ ‘uottiti parɛ te paŋi jiek boki? Hayɛllɛ! 26 Ɔci kan ɛkkɛ kookɛti te naŋka ḍiɛran neeniy, oŋ ɛkkɛ poŋɛ jiek te jyeka pookɛn te jyek coodi ɛkkɛ neeni ogo? 27 Dala ɛkkɛ poŋdɛ te jyek pɛɛppin luom jitin. Ɛkkɛn noŋi kanŋa bɛɛ, ɔci ɛkkɛn ṭwoṭi bworŋin bɛɛ, yeti ɛkkɛn pwanna pwanno. Cɔlaman mena a ḍuaŋa tolan te baaṭiyɛ, ɛkɛ bala ɛŋi bworŋin pwadin ne tolan, yeti ɛkɛ buanɛ pɛɛppin te pwanno. 28 Hay! Ɛkkɛ maka jyeti Juaŋti ne ḍiɛran ṭɔɔlɛ budany, tieŋdɛ! Pɛɛppinyɛ, ɛkkɛn bala luom jitin, ɔci kan luom iin dokiyɛ, ɛkɛ tontan ma maaño, ɔci pɛɛppin neeni ɛkkɛn ḍakti ne pɛñan doki. Ɔci kan Juaŋ waka budan neeni naŋdɛ ɛkɛ pwanna pwani a ɔɔny, oŋ ɛkkɛ daŋkun, ɛkkɛ ‘wondɛ ɛkɛ waka ‘yɛŋdɛ ɛkkɛ daŋkun bɛɛ? 29 “Jyek waka amdɛ ɛkkɛ, ɔci jyek waka maaddɛ ɛkkɛyɛ, naa paŋi ɛkkɛn bala ñamu ɛkkɛ yomgɔti bɛɛ. Naa ɛkkɛ yomgɔ wiak te jyek waka neeni bɛɛ. 30 Maka a ma Jwaŋa Tolan bɛɛyɛ, ɛkkɛn lieṭi waka neeni ne tolan. Yeti ɛkkɛyɛ, Wey ɛkkɛ bala, ɔci ŋeejɛ ɛkɛ ɛkkɛ yaakɛti ciyɛ budan te waka neeni bɛɛ. 31 Dala ɛkkɛ liertɛ jyek cyɛgji Juaŋ aŋka ɛkɛ bala ñamu ɛkkɛ yomgɔti, ɔci ɛkkɛ ‘uottiti Juaŋ waka neeni daŋkun.” 32 Ɔci Yaccu gɔkcin ma ɛkɛti moki agi, “Hay! Poli ṭɔɔlɛ, naa ɛkkɛ buayɛ bɛɛ. Wey ɛkkɛ buagɔn ɛkkɛ ‘wondɛ cyɛgjo. 33 Dala ɛkkɛ wak ɛkkɛ wiɛldɛŋɔ, ɔci dala ɛkkɛ maka bɔwan ‘wondɛ bilka neeni. Ɔci a ɔɔnyɛ, ɛkkɛ baltɛ waka pwadin ñaalɔ ban Jwaŋa Tolan. Waka neeniyɛ, ɛkkɛn baadi oŋgati bɛɛ. Ɔci ɛyi gɛɛg bala ñaalɔ aŋan bɛɛ, ɔci waka ḍyɛrin ba bɔŋni ɛkkɛn baaw moki. Wak ɛkkɛ ñaalɔ ḍakti te naŋki waka neeni bɛɛ. 34 Nona ḍɔccɛ ɛkkɛ waakyɛ, ɛkkɛ yomgɔ bala aŋan ne tolan daŋkun.” 35 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Dala ɛkkɛ waakɔ aga ywaŋgin, 36 ɔci kɛɛddɛ ‘ya ba maka noŋi kanŋa ne kɛɛki weegɛn bɛɛdi dɔɔkti baanji te nona atti ɛkɛ jumatiy. Ɛkkɛn kɛɛy aŋka ɛkɛ ne ɛkɛ bɛɛdi ɔci borti on tukɛtiyɛ, ɛkkɛn ɛkɛ pɔktan ne pɛñan doki. 37 Tieŋdɛ, maka noŋi kanŋa neeni kan ɛkkɛn mɔktɛ wey ɛkkɛn ne tɛɛtki ɔci waakɛn a ywaŋgɔnyɛ, ɛkkɛn yomgɛn ñɔya ñɔɔno. Acaan weegɛn warɛ ywaŋdɛ, ɔci ɛkɛ gɔkti ma kanŋati agi dala ɛkkɛn cootti iñɔ, ɔci ɛkkɛn eektɛ weegɛn oomdin. 38 Kan weegɛn bɛya te ween jiñɛ tuodan walla kan bɛya ne tinnɔ, ɔci kan ɛkkɛn mɔktɛ ɛkɛ tɛɛti menyɛ, ɛkkɛn yomgɛn ñɔya ñɔɔno. 39 Dala ŋeeddɛ ɛkkɛ ne pwadan on weegɛnyɛ, kan te oŋ waŋa bɛɛdi mena ɛɛn neeni te ŋeejɛyɛ, ɛkɛ te wiccin bɛɛ. Ɛkɛ te bala kɛɛy ɔci te mena ɛɛn neeni te kaaccin orɔ bɛɛ. 40 Ɔci ɛkkɛ daŋkun, dala ɛkkɛ yomgɔ ywaŋdɛ ne pwadan acaan ba oŋ waŋa guaktan ma agi ‘ya Kaci Ma Baan bɛɛdjɔ bɛɛ neeniyɛ, ‘ya dita bɛɛd ywoṭṭati dɔki.” 41 Ɔci Butruc tooccin Yaccuti agi, “Hay, i Ciɛggɔn! Jwalla caagɔn neeni mienni i bora te ɔɔn Maka A Inyaakkɛn Wyetkɛn Ne Yyɛɛwɔ neeni pookɔ, walla te ma waakɛnda?” 42 Ɔci Yaccu ṭwokcin Butructi agi, “Gɔṭṭi ‘wota, mena gɔṭi on ne pwadan mena ñingɛ tɛyan a menɛ? Ɛkɛ a mena naŋdɛ weegɛn a ḍuaŋa ma kanŋa aŋka gɔṭi ɛkkɛn ɔci ɛkkɛn ‘wonda oomdin oŋkanda ne pwadany. 43 Mena nɔttɛ weegɛn jiek neeni kan bala noŋi kanŋa ɛkɛ neeni ne pwadanyɛ, ɛkɛ yomɛ pwada pwanno. 44 Awarɛ, ne baaṭi ɛkɛ naŋdɛ weegɛn aga mena tolan te maka pookɛn, ɔci ɛkɛ aga mena mwoki wak weegɛn waakɛnda. 45 Yeti kan mena neeni gɔkti yomɛti agi, ‘Wey ɔɔn kwatti aŋan, ɛkɛ bɛya ne pɛñan bɛɛ.’ Ɔci ɛkɛ jɔŋdi jiebdi ma kanŋa maka pookɛn maka ‘uayi ɔci maka a moongo. Ɔci ɛkɛ moki omdi ɔci motti ɔci noktan mooyo. 46 Ɔci ne oŋ gɛɛlti ne baaṭi weegɛn bɛya ywortiti a ywoṭṭin ɔci mena yaayan neeni woottɛ poŋi te bɛɛn ɛkɛ neeni bɛɛ, ɔci walla da oŋa bɛɛdi weegɛn ŋeejɛ bɛɛ. Ɔci mena yaayan neeni ḍuadɛ weegɛn ne yaajan, ɔci ɛkɛ yiɛptɛ weegɛn ciginji i maka yeyin. 47 Men kanŋa mena jyek weegɛn ŋeejɛ ne pwadan ɔci ɛkɛ waŋɛ a tiicin bɛɛ, ɔci walla noŋdi ba jyek weegɛn bɛɛyɛ, ɛkɛ ḍuadɛ weegɛn ne pɛñan. 48 Yeti kan mena neeni jyek weegɛn ŋeejɛ ne pwadan bɛɛyɛ, ɔci kan ɛkɛ noŋdi naŋka yaayanyɛ, ɛkɛ ḍuadɛ weegɛn ne ḍiɛran daŋkun. Acaan kan men gɛɛl bala ñamu te naŋki gengayɛ, ma gɔki ɛkɛti agi dala naŋki ɛkta pwaddɔ ne tolan. Ɔci kan men gɛɛl ‘woñgi ma kanŋa tolanyɛ, ɔci ma gɔki ɛkɛti agi dala ɛkɛ kanŋa naŋdɛ ne pwadan daŋkun. 49 “‘Ya bɛɛn aŋka ṭɛɛr toñga maaño. Dala te ‘ya maañ toñgan omjin doki. 50 Taab pɛñan bala bɛya ‘yati, ɔci ‘ya muldawi taab neeni. Acca ‘ya yomu noki warɛ ne tolan ne naŋka neeni cɔmdi bora ɔɔn. 51 Ɛkkɛ poŋɛ gɔkɛ agi te bɛɛna bɛɛna ‘ya neeni ma ciya ne pwadan iñɔ ṭɛɛrji wɛnnɛ? Hayɛllɛ! Gɔṭṭɛ, te bɛɛna bɛɛna ‘ya neeniyɛ, ma kɛɛpti jitin. 52 Te acca neeniti ne ñamu ɔɔnyɛ, maka ciyi ona ne cyɛɛlɔ kɛɛpti jitin. Kan ma bala ne dɔɔyɔyɛ, ɛkkɛn yoddi ñino, ɔci maka ne ḍoogɔ neeniyɛ, ɛkkɛn maka ne yyɛɛwɔ neeni yooktan ñino, ɔci maka ne yyɛɛwɔ neeniyɛ, ɛkkɛn da yooktan te maka ne ḍoogɔ neeni. 53 Kɛɛgin weyyɛn yooktan te kɛɛggɛn acaan ɛkkɛn a ma ‘ya, ɔci kɛɛgin da yooktan te weyyɛn acaan ɛkkɛn a ma ‘ya. Kɛɛgin mɛyyɛn yooktan te kɛɛgin ɛkkɛn kɛɛgin a moongo, ɔci kɛɛgin a moong yooktan te mɛyyɛn daŋkun acaan ɛkkɛn a ma ‘ya. Ɔci marin da yooktan te moong kɛɛggɛn acaan ɛkkɛn a ma ‘ya, ɔci moong da yooktan te marŋgɛn acaan ɛkkɛn a ma ‘ya.” 54 Ɔci Yaccu gɔkcin maka coŋinti daŋkun agi, “Ne ɛkkɛ gɔrtɛ pɔli wyeñɛ baali yɔɔdi pɔya koriiyatiyɛ, ɛkkɛ gɔkɛ agi, ‘Ñaal noŋi bɛya,’ ɔci ñaal bɛya awarɛ. 55 Ne ɛkkɛ gɔṭɛ jwami yoŋdi te pɔya cuayati mokiyɛ, ɛkkɛ gɔkɛ agi, ‘Te oŋi noon myɛlcin,’ ɔci bala a ɔɔn doki. 56 Hay, ɛkkɛ maka noŋi ma ñingɛn nɛ, jyek waka bala iñɔ ṭɛɛr ŋoyɛti ɔci pɔliji ŋeejɛ ɛkkɛ, yeti jyek naŋka bɛɛn mati acca aŋka ñyecki ma bɛɛn Kiṭɔyɛ, ɛkɛ aŋka kwoyɛ ɛkkɛ ogo? Ɛkkɛ yiegɛ ne tolan, ɔci ɛkkɛ wookɛ Jwaŋa Tolan. 57 “Dala ɛkkɛ pottɛ jyek ɛkkɛ ywaŋdɛ pookɔ. 58 Kan i baal pɔɔjɔ ootta non godanti, ɔci i yɔɔrni iki mena tɛki i waruyɛ, dala i toocca ɛkɛti aŋka ɛkkɛ jiek ywaŋdɛ wona men ɛkkɛ dɛndɛ mena gɔṭi jiek ñamɛti bɛɛy. Kan a ɔɔn bɛɛyɛ, i wanti ma ɔci olti ma ciginji dita. 59 Te jyeka awarɛ, i dita kooya bora te ciginji a ñaccu bɛɛ. I cied ne i ḍɔtti bilka ma buagi waakɛnda ɔɔn.”

13

1 Ɔci te oŋŋa wannayɛ, ma gɛɛg bɛɛn ɔci ɛkkɛn bala mieti Yaccu te naŋka naŋŋɛ Bilaatuc mena a ḍuaŋa ṭɔɔlɛ ma Jaliiltiy. Acaan ne ɛkkɛn balki ɛrki waak Juaŋtiyɛ, ɛkkɛn noŋŋɛ Bilaatuc, ɔci yimg ɛkkɛn ñaaŋŋɛyɔ ɛkɛ iki yimg mal ɛkkɛn. 2 Ɔci Yaccu ṭwokcin ɛkkɛnti agi, “Ɛɛ, oŋ ɛkkɛ poŋɛ gɔkɛ agi naŋka neeni bɛɛn ɛkkɛnti acaan nɔji ɛkkɛn tol tol te nɔji ma ban Jaliil maka pookɛn waakɛnda? 3 A’a! ‘Ya ɛkkɛ myettin. Ɛkkɛ daŋkun, kan ɛkkɛ waakɔ yaldɛ bɛɛyɛ, ɛkkɛ ḍaktɛ daŋkun. 4 Ɔci moki ɛkkɛ poŋɛ agi maka ne inyaakkɛn om ne cyɛɛlɔ wyetkɛn ne ḍoogɔ (18), maka ona ban Cilɔɔwam ona beyan ḍɛmnin ɛkkɛn wyetkɛnti neeni, nɔji ɛkkɛn tol tol te nɔji ma ban Urcaliim maka pookɛn waakɛnda? 5 A’a! ‘Ya ɛkkɛ myettin. Ɛkkɛ daŋkun, kan ɛkkɛ waakɔ yaldɛ bɛɛyɛ, ɛkkɛ ḍaktɛ daŋkun waakida ba ɛkkɛn ɔɔn.” 6 Ɔci ɛkɛ ɛkkɛn myennɛ te jwalla a caagɔn neeni agi, “Mena ‘uan gɛɛl balki ŋuami gɛɛl bala kaañji kañ ɛkɛ. 7 Ɔci ɛkɛ gɔkcin mena gɔṭi balti agi, ‘Gɔṭṭi, ‘ya bɛɛn yuong ne ḍoogɔ doki aŋka gɔrca ŋuami ṭɔlgɛ, yeti ŋuami ṭɔlgɛ gɛɛg bala bɛɛ. Dala i jaan tɔcca iñɔ hay! Te gena aŋka ɛkɛ yɔɔdi kɛki non budan a ɔɔn?’ 8 Yeti mena gɔṭi bal neeni gɔkcin ɛkɛti agi, ‘Yɔɔdi lakun. Jaan dalja, dala yɔɔda ba ywoni ne cyɛɛlɔ moki, ɔci tuagdi ŋwayɛti lakun ɔci noŋga ‘yɛt doko. 9 Ɔci ikin gɔrtin kan ne jaan jieddi ṭɔlgɛ boki no. Ɔci kan ɛkɛ jieda bɛɛyɛ, ɛkɛ oŋ tɔcca i iñɔ ne ywoniti oŋo.’ ” 10 Ɔci Yaccu bala loṭi ma ona morki ma Juaŋ gɛɛlti te Oŋ Cabit. 11 Ɔci ɛɛŋ gɛɛl bala wɛnan, ɛkɛ warɛ yaayɛ te baaṭi doki te naŋki jwaŋa yaayan ɛkɛti. Yuonga wooci ɛkɛ aŋi inyaakkɛn ɔci ne dɔɔyɔ wyetkɛn ne ḍoogɔ (18) doki. Ɛkɛ puonnɛ waja pwomgɛti, ɔci ɛkɛ ati geyi a geen yaakinti warɛ mɛɛdɛ ñaalɔ bɛɛ. 12 Ɔci ne Yaccu ɛŋa neeni yuarnɛyɛ, ɛkɛ borcin ɛkɛti agi, “Hay! Ɛɛŋo, waja i neeniyɛ, bawwin doki.” 13 Ɔci Yaccu byeŋkɛ tannɛ ɛkɛti, ɔci ɛɛŋ doki warɛ mɛɛnɛ ñaalɔ ne pɛñan. Ɔci ɛkɛ bala jieyi Jwaŋa Tolan. 14 Yeti ḍuaŋa ona morki ma Juaŋ neeniyɛ, ɛkɛ looñi ne pɛñan acaan Yaccu mena neeni ywaŋŋɛ te Oŋ Cabit. Ɔci ɛkɛ gɔkcin maka orɔ neeniti agi, “Tieŋdɛ, ɛkkɛ myettin ne pwadan. Nink kanŋa bala a dɔɔyɔ wilin ne cyɛɛlɔ. Dala ɛkkɛ bɛɛdɛ te ninka neeni te jyek ywaŋi ma waakɛn, naa ɛkkɛ bɛɛdɛ te jyek ywaŋi waakɔ te Oŋ Cabit bɛɛ!” 15 Ɔci Ciɛggɔn Yaccu gɔkcin ɛkɛti doki agi, “Hay, ɛkkɛ maka noŋi ma ñingɛn nɛ! Ɛkkɛ waakidayɛ, ɛkkɛ yotk ɛkkɛ ɔci tɔrin ɛkkɛ pɔktɛ te Oŋ Cabit eedɛ moottɛ pieg bɛɛ? Ɛɛ, ɛkkɛ wak ɛkkɛ eedɛ pietin te Oŋ Cabit daŋkun. 16 Ɛŋa muŋŋɛ jwaŋa yaayan ba yuong ne inyaakkɛn om ne cyɛɛlɔ wyetkɛn ne ḍoogɔ (18) neeniy, ɛkɛ a kaci Abrahim daŋkun ba ikin bɛɛ? Oŋ kan ɛkɛ pɔkkan ‘ya te Oŋ Cabit te waja ɛkɛ neeniy, jyeka neeni yeyɔ ɛkkɛti a ɔki?” 17 Ɔci ne Yaccu gɔŋni a ɔɔnyɛ, maka yookɔn te ɛkɛ neeniyɛ, waakɛn aŋi lɔɔno, ɛkkɛn yaakinti gɔkti genga moki bɛɛ. Ɔci maka coŋin yomgɛn ñɔɔna ñɔɔn te naŋka coŋin naŋka naŋdɛ Yaccu pwadin neeni. 18 A ɔŋŋiyɛ, Yaccu tooccin mati agi, “Cyɛgji Jwaŋa Tolan bala a ɔki? ‘Ya gɔkka ɛkkɛti ka ɛkɛ bala ba bolji gena yeti? 19 Ɛɛ, ɛkɛ bala ba kardala waŋɛ. Ñing kardala neeni ḍyɛrgin a ḍyɛrgin ba ñing kɔba ɔɔn. Ɔci ɛkɛ piinnɛ men gɛɛl bal ɛkɛ. Ɛkɛ ḍiɛṭ ḍyɛro, yeti ne ɛkɛ yulliyɛ, ɛkɛ aŋi jana tolan ɔci kɛrkɛ kɔɔna kɔɔnno. Ɔci ḍiirg bɛɛn bala eyi kwork ɛkɛ kɛrkɛti ne coŋɔn. (A ɔɔnyɛ, bala ba jyek cyɛgji Juaŋ daŋkun. Jyek cyɛgji Juaŋ ɛkkɛn jɔɔtcin ne ḍiɛran te maka ne ḍiɛkan, ɔci ɛkɛ poni jitin ne ma coŋki a coŋgin ɔɔn.”) 20 Ɔci Yaccu tooccin mati moki agi, “Cyɛgji Jwaŋa Tolan bala ba bolji gena ɛkkɛti yeti? 21 Ɛɛ, ɛkɛ bala ba jyek ñamgo. Ɛɛŋ gɛɛl bala noŋi byedgo, ɔci ɛkɛ ñamg ñaaŋŋɛyɔ i ḍuobja a waagɔn ne ḍiɛkan ɔci ḍuannɛ, ɔci bala niin lieda ne ñamg atki ḍuobjiti warɛ warda ɔɔn.” 22 Ɔci Yaccu bala ati booti bonk korkɛn, ɔci ɛkɛ bala loṭi ma bonka neeniti ne ɛkɛ baali ooddi ban Urcaliimy. 23 Ɔci men gɛɛl tooccin ɛkɛti agi, “I Ciɛggɔn, oŋ maka yɔɔdɛ Jwaŋa Tolan ɛkkɛn a ḍiɛkan budan?” Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkɛti agi, 24 “Gɔṭṭi, pɔya ootti ma pɔliji ɛkɛ tukɛ ciɛṭin bɛɛ. Dala ɛkkɛ pottɛ oŋkanda kaattɛ orɔ te on tuka ḍiɛran neeni. Naa ɛkkɛ pɔɔd daldɛ bɛɛ. Acaan ne baaṭi maka coŋin potti ka kaatti orɔ, yeti ɛkkɛn yaaktanti bɛɛ. 25 Kan on weegɛn on tukɛ wiɛnnɛ te orñi doki ɔci kan ɛkkɛ bɛɛdɛ boottɛ ne ŋoyɔ ɔci yɔɔttɛ on tukɛti bora ɔci bortɛ agi, ‘I Ciɛggɔn, on tukɛ pɔkka ɔɔn koodɔnyɛ,’ Ɛkɛ ṭwokti ɛkkɛti agi, ‘Hay! Ɛkkɛ bɛɛnɛ te aŋɛ? Ɛkkɛ ŋeejin ‘ya bɛɛ.’ 26 Ɔci ɛkkɛ gɔktɛ ɛkɛti agi, ‘Pari ɔɔn a maka bala omin iki i bɛɛ? Ɔci ne i baali loṭi ma pɔɔk ban ɔɔn jitinyɛ, ɔɔn balgɔn iki i moki.’ 27 Ɔci ɛkɛ gɔkti ɛkkɛti moki agi, ‘Gɔṭṭɛ ɛkkɛ myennin doki ka ɛkkɛ ŋeejin ‘ya bɛɛ. Yoñ ɛkkɛ bala ɛkkɛ ḍɔɔggɔti. Dala ɛkkɛ ɔgdɛ ooddɛ ɔntɔ te ‘yati wɛnni.’ 28 Ɛkkɛ wiaktɛ a joono, ɔci ɛkkɛ lɛkɔ tiittɛti te yom yoñ ne ɛkkɛ gɔrtɛ Abrahim ɔci Icaak ɔci Yaakub, ɔci maka bɔwan Jwaŋa Tolan waakɛnda ne ɛkkɛn kaatti cyɛgji Jwaŋa Tolantiy, yeti ɛkkɛ aŋka ŋualdɛ Juaŋ ɔntɔ. 29 Ɔci ma bɛya te pɔli ŋwayyɛti waakɛnda, ɔci ɛkkɛn cootti iñɔ non juma ban cyɛgji Jwaŋa Tolan. 30 Ɛkkɛ maka cooŋi ñingɛn te wak ṭɛɛr wyeñɛ, ɔci boottin ‘yati acca te yoma awarɛ bɛɛ neeniyɛ, ‘ya ɛkkɛ ‘wondin genga ñaalɔ pɔliji bɛɛ. Yeti ɛkkɛ maka waka iñɔ wɛnni kuoŋnɛ ŋotkɔ waakɛnda, ɔci boonnɛ ‘yati acca te yoma awarɛ neeniyɛ, ɛkkɛ aŋka ‘wondin ‘ya waak ne coŋɔn ba yomg ɛkkɛ ‘yati.” 31 Ɔci te oŋŋa wannayɛ, ma Pɛriciin gɛɛg bɛɛn Yaccuti ɔci gɔkcin ɛkɛti agi, “Dala i jɔlla ñaalɔ te bana neeniti wɛnni ookca bora ootta bana parɛ aŋka i uddi, acaan Hiruuduc Antipac buagɔn noki i.” 32 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Dala ɛkkɛ ooddɛ Hiruuduc Antipac mena labjɛ tolan ba wɛɛw neeni myettɛ agi ‘ya tieŋjɔ. Gɔṭṭɛ, ‘ya baal koocca jɔkin yeyin bora ɔci yɔŋ ma waakɛn te oŋi ɔci ne liidɔ ɔci ne oŋiti moki ɔɔn. ‘Ya kanŋa ‘ya cwamja. 33 Ɛɛ, dala ŋeeddɛ ɛkkɛ ‘ya baal pɔɔjɔ, acca ɔci ne liidɔ ɔci ne oŋiti ɔɔn. ‘Ya kanŋa ‘ya cwamdo. ‘Ya tuud bora bɛɛ, ‘ya nokta ma aŋan ban Urcaliimji ba bɔwan Jwaŋa Tolan bɔwan nogɛ ɛkkɛn ñamu, wanna ɔɔn. 34 “Hay! Ma Urcaliim, ma Urcaliim, maka noki bɔwan Juaŋ, maka yebi maka cuonnɛ Jwaŋa Tolan ɛkkɛti te gwoyi nɛ. Bala ba aakṭi mɛɛgɛn ne boori ṭɔlg ɛkɛ, ɔci ṭɔlg ɛkɛ wɔtti ɛkɛ bɔggɛtiyɛ, ɔci oŋkanda yom ‘ya buagɔn ka da ɛkkɛ bɛɛdɛ ‘yati a ɔɔn daŋkun, yeti ɛkkɛ yookɛ te ‘ya! 35 Gɔṭṭɛ, on ɛkkɛ on Juaŋ ona tolan dalnɛ Jwaŋa Tolan doki. Tieŋdɛ! ‘Ya yuardata ɛkkɛ moki bɛɛ, yeti ne ‘ya bɛɛda kooda ban ɛkkɛ, ɔci ɛkkɛ gɔktɛ ‘yati agi, ‘Mena bɛɛn te yenti Jwaŋa Tolan neeniyɛ, ɛkɛ pwad pwado. Dala ɛkkɛ jieyɛ ɛkɛ!’”

14

1 Oŋ gɛɛlti te Oŋ Cabityɛ, Yaccu ati omi on mena ḍuaŋa gɛɛlti. Ḍuaŋa neeniyɛ, ɛkɛ a men ma Pɛriciin. Ɔci ma Pɛriciin bala gɔṭi booti Yaccu warɛ. 2 Ɔci mena ‘uan gɛɛl bala wɛnan ɛkɛ warɛ kottin ñaalɔ. 3 Ɔci Yaccu tooccin maka loṭi worga Juaŋti ɔci ma Pɛriciinti daŋkun. “Kan men gɛɛl ma ywaŋdɛ te Oŋ Cabity, ɛkɛ jyek ganuun bɛɛññɛji te naŋka neeni doki?” 4 Yeti ɛkkɛn ṭwokcin genga ɛkɛti bɛɛ. Ɛkkɛn cien lieda. Ɔci Yaccu mena warɛ yaayan neeni muŋŋɛ ɔci ywaŋŋɛyɔ. Ɔci Yaccu mena neeni cuuññɛ bora. 5 Ɔci Yaccu tooccin mati agi, “Oŋ naŋki ɛkkɛ bala a ɔki? Kan kaci gɛɛl walla kan a yaan gɛɛl ḍɛmdi jiidɔ te Oŋ Cabity, ɛkkɛ ɛkɛ oodɛ bora ne pɛñan bɛɛ?” 6 Ɔci ɛkkɛn yaaŋnɛti ṭwokcin ɛkɛti moki bɛɛ. 7 Ɔci ne Yaccu gɔrni ma balki bɛɛti on mena ḍuaŋa neeni gɔ ɛkkɛn moki coockin nonka pwadin neeni pookɛn a ɔɔnyɛ, ɛkɛ ma myennɛ te jwalla a caagɔn gɛɛl agi, 8 “Kan men gɛɛl boor i agi i bɛɛdji nona jumatiyɛ, ɔci ne i ooddi jumatiyɛ, naa i coocca nona pwadanti ñamu te yom i paru bɛɛ. Acaan kan mena tolan te i 9 gɛɛl bortɛ juma weegɛn agi bɛɛdɔ coottɔ nona pwadanti nona coonni i neeni, ɔci i aŋka jɔɔlti ma ñaalɔ te nona neeniti ɔci ootta coocca nona iñɔyɛ, naŋka neeni yaayɛ, a lɔɔno. 10 Yeti kan men gɛɛl boor i agi i bɛɛdjiyɛ, ɔci ne i ooddiyɛ, dala i coocca nona iñɔ, aŋka ne juma weegɛn bɛɛdiyɛ, ɛkɛ gɔkti iti kaapun agi, ‘Mug ɔɔn, bɛɛd coocca nona pwadanti.’ Ɔci kan a ɔɔnyɛ, ɛkɛ noŋjin iti ne pwadan nona maka coŋin ñomgɛnti. 11 Acaan maka waakɛn naŋtan ba maka ḍwaŋinyɛ, ɛkkɛn naŋdɛ Juaŋ aga ba maka ḍyɛrin. Ɔci maka waakɛn dɔɔtan iñɔ ba maka ḍyɛrinyɛ, ɛkkɛn aŋka aga maka ḍwaŋin.” 12 Ɔci Yaccu gɔkcin mena ɛkɛ bornɛ neeniti agi, “Kan i boor ma agi ma bɛɛdɔ amti te liidɔ walla te oŋ unniyɛ, naa i boor gena mung ɛkkɛ ɔci walla gena modg ɛkkɛ, ɔci walla ma ɛkkɛ, ɔci walla maka ciyi iki i maka balki waak neeni pookɛn bɛɛ. Kan i boor maka neeniyɛ, ɔci ne baaṭi i borti ɛkkɛn daŋkun. Ɔci a ɔɔnyɛ, bala ba wak i dɔɔkti iti moki. 13 Kan i boor ma amti on iyɛ, dala i boorja gena maka bɔwan, ɔci maka byeŋkɛn ɔci bɔggɛn yiegin, ɔci maka ŋɔr, ɔci maka ullin. 14 Ɔci kan i noŋja a ɔɔnyɛ, i yomu ñɔya, acaan maka neeni yaakinti wak i dɔɔtan iti moki bɛɛ. Ɔci ne oŋŋa maka pwadin jɔŋti ñaalɔ te kolk jitinyɛ, i ‘wondi Jwaŋa Tolan waka pwadin ba naŋki i wanna.” 15 Ɔci maka omi iki ɛkkɛn men gɛɛl ɛkkɛntiyɛ, ne ɛkɛ tieŋni jyeka guagdɛ Yaccu neeniyɛ, ɛkɛ gɔkcin ɛkɛti agi, “Mena omdi juma ban Jwaŋa Tolanyɛ, ɛkɛ yomɛ ñɔya, hay!” 16 Ɔci Yaccu ṭwokcin ɛkɛti agi, “Oŋ gɛɛlti mena ‘uan gɛɛlyɛ, noŋi juma, ɔci ɛkɛ maka coŋin myennɛ te juma neeni. 17 Ɔci ne oŋ juma bɛɛniyɛ, juma weegɛn mena kanŋan ɛkɛti gɛɛl cuuññɛ mati agi dala ma bɛɛdɔ, ɛkɛ waak ḍaaŋjɛ doki, ɔci ɛkɛ atti. 18 Yeti ma waakɛnda bɛɛr jieko, ɔci ɛkkɛn kɛkcin ɛkɛti. Mena ‘uan gɛɛl gɔki agi, ‘‘Ya wɛɛṭi bal gɛɛl ɔci buaga ootta gɔrca balo. ‘Ya bɛɛd bɛɛ.’ 19 Ɔci mena parɛ gɔki agi, ‘‘Ya wɛɛṭi yotka ooṭi noon ne inyaakkɛn, ɔci ‘ya buaga ootta ɛkkɛn pɔɔcca kanŋati. ‘Ya bɛɛd bɛɛ.’ 20 Ɔci mena parɛ gɛɛl gɔki agi, ‘‘Ya ḍɛñi ɛɛŋ a ñooni ɔci waru a cuul men, ɔci ‘ya yaakati bɛɛd bɛɛ.’ 21 “Ne mena neeni tuokiti mayɛ, ɛkɛ dɔɔki baanji weegɛnti, ɔci ɛkɛ weegɛn myennɛ te jyeka guagɛ ma ɛkɛti neeni. Ɔci on weegɛn looñi, ɔci gɔkcin mena kanŋan ɛkɛti neeni agi, ‘Gɔṭṭi poca, dala i ɔgdi ootta bodda ne pɛñan pɔɔka neeniji waakɛnda. Dala i lierca gena maka bɔwan, ɔci maka byeŋkɛn ɔci bɔggɛn yiegin, ɔci maka ŋɔr, ɔci maka ullin. Maka neeniyɛ, dala i ɛkkɛn aŋka owwa amti.’ 22 Ɔci ne mena neeni kanŋa guaŋŋɛ weegɛn neeni naŋŋɛ dokiyɛ, ɛkɛ gɔkcin weegɛnti agi, ‘Wey ɔɔn, jyeka guaŋŋi i ‘yati neeniyɛ, naŋi ‘ya doki, ɔci on kuumi men bɛɛ. Noon bala men.’ 23 Ɔci weegɛn gɔkcin ɛkɛti agi, ‘Ɛɛ, dala i ɔgdi ootta bodda ne pɔɔka eetan ma bora baan ŋoyɛti, ɔci ne pɔɔka eetan ma ḍyɛrin yelk jitin, ɔci maka bala aŋanyɛ, myetka ne pwadan ɛkkɛn bɛya wɛnni amti, aŋka dala on kuma te mako. 24 ’Ya gɔkka ɛkkɛti, maka borkan ‘ya te ñamuyɛ, ‘ya buaga ɛkkɛn men gɛɛl bɛya wɛnni dɛtti wak juma ‘ya neeni bɛɛ.’ ” 25 Oŋ gɛɛltiyɛ, pooldin ḍwaŋin bala ati i Yaccu, ɔci Yaccu warɛ yallɛ, ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, 26 “Kan men gɛɛl bɛya ‘yatiyɛ, dala anna ɛkɛ ani ‘yayɛ, bala ñamu te anna ɛkɛ anɛ weegɛn, ɔci mɛɛgɛn, ɔci ɛŋ ɛkɛ, ɔci kɛɛgin ɛkɛ, ɔci modgɛn, ɔci kowwɛn ɔci war ɛkɛ waanɛ daŋkun. Kan a ɔɔn bɛɛyɛ, ɛkɛ yaakinti aga men ‘ya bɛɛ. 27 Mena mwondi te war ɛkɛ ɔci bootti ‘yati bɛɛyɛ, ɛkɛ yaakinti aga men ‘ya bɛɛ. 28 “Ɔci kan men gɛɛl ɛkkɛti buagɔn cɔti ony, ɛkɛ cootti iñɔ ñamu parun, ɔci gɔrti ne waka cɔti ɛkɛ on neeni yɔmki waakɛnda bɛɛ? 29 Kan ɛkɛ poŋdi ñamu bɛɛyɛ, ɔci kan ɛkɛ poccin cɔtcin on ŋwayɛ doki, ɔci kan waka cɔti ɛkɛ on bɔɔnjinyɛ, ɛkɛ on daldɛ te cɔnno. Ɔci ne ma bɛɛti gɔrti ne on ŋwayɛ niini parɛ budanyɛ, ɛkkɛn lɛɛrti ‘wana neeni agi, 30 ‘Gɔrtɛ poca, ɛkɛ poccin cɔtcin on ŋwayɛ, yeti ɛkɛ on ḍaaŋŋɛ bɛɛ.’ 31 “Tieŋdɛ ‘wota, kan ḍuaŋa tolan gɛɛl buagɔn noowɔ iki ḍuaŋa tolan parɛ gɛɛly, ɛkɛ cootti iñɔ ñamu parun ɔci poŋdi ne ackan ɛkɛ ackan a alpn ne inyaakkɛn (10,000) neeni yɔmti boki no. Ɛkɛ poŋdi ñamu acaan ŋeejɛ ɛkɛ ackan ḍuaŋa tolan parɛ neeni a alpn a men baan ne cyɛɛlɔ (20,000). 32 Ɔci kan ɛkɛ poŋi gɔki agi ma ɛkɛ bwandi ma ditayɛ, ɛkɛ men gɛɛl cundɛ ḍuaŋa tolan parɛti neeni ne ɛkɛ looni men te ban ɛkkɛn aŋka gɔkti ɛkɛti te jyek ŋɛyo. 33 A ɔɔnyɛ, dala ɛkkɛ poŋdɛ ñamu ne pwadan ne ɛkkɛ agdɛ ma ‘ya awarɛ boki no. Kan anna ɛkkɛ anɛ ‘ya bala ñamu te anna ɛkkɛ anɛ waka pookɛn bɛɛyɛ, ɛkkɛ yaaktɛti agdɛ ma ‘ya bɛɛ. 34 “Toli killan pwad pwado. Yeti kan toli poli dokiyɛ, ɛkɛ moki coda a ɔki? 35 Ɛkɛ pwada moki bɛɛ. Kanŋa ɛkɛ bala moki bɛɛ. Ɛkɛ oltan ma ṭɛɛrji pietki ma waak moki bɛɛ, walla oltan ma waka piidi ma ŋwayyɛnti aŋka pworki waak moki bɛɛ. Kan ɛkkɛ balkɛ jyetkɔyɛ, dala ɛkkɛ tieŋdɛ jyeka guaŋi ‘ya neeni ne pwadan.”

15

1 Ɔci te oŋŋa parɛyɛ, maka lyemi tulba ɔci maka pookɛn maka yeyin daŋkun bala. Ɔci ɛkkɛn bɛɛn ḍwoṭṭinti nona Yaccuti aŋka tieŋdi jyek ɛkɛ. 2 Ɔci ma Pɛriciin ɔci maka loṭi worga Juaŋyɛ, ɛkkɛn bala wooki Yaccu agi, “Oŋ ‘wana neeni ani maka nɔɔtk ɔɔn ogo yeti? Ɔci ɛkɛ omi iki ɛkkɛn a cyɛɛlɔ ogo?” 3 A ɔŋŋiyɛ, Yaccu ɛkkɛn myennɛ te jwalla a caagɔn agi, 4 “Gɔṭṭɛ, kan men gɛɛl ɛkkɛti balki kulin a miyya ne cyɛɛlɔ (100) ɔci kan kalŋ gɛɛl yien ne cyɛɛlɔyɛ, mena neeni kalŋ daldɛ bora ḍakti boki? A’a. Daldɛ bɛɛ. Ɛkɛ kulin a ma baan ne ŋaanɔ mena parɛ byeŋkɛ ɔci ne dɔɔyɔ wyetkɛn ne ŋaanɔ (99) neeni daldɛ wɔɔŋji, ɔci ɛkɛ ooddi lieṭi ɛka yien ne cyɛɛlɔ neeni ne ɛkɛ kalŋ yuardɛ ɔɔn. 5 Ɔci ne ɛkɛ kalŋ yuardiyɛ, ɛkɛ yomɛ ñɔya ñɔɔno, ɔci ɛkɛ kalŋ cyɛrtɛ ḍwaŋɛti 6 ɔci eedɛ baanji. Ɔci ne ɛkɛ dɛndi baanjiyɛ, ɛkɛ borti mung ɛkkɛnti ɔci maka cieki iki ɛkɛ. Ɔci ɛkɛ gɔkti ɛkkɛnti agi, ‘Dala ɛkkɛ yomgɔ ñɔɔgdi iki ‘ya acaan kalŋ ‘ya kalŋa yien neeni yuarŋ ‘ya doki.’ 7 Ɔci ba jyeka neeniyɛ, bala ba jyek ma baan daŋkun. Kan ma bala a miyya ne cyɛɛlɔ (100) ɔci kan men gɛɛl ne cyɛɛlɔ yaayiyɛ, ɔci kan ɛkɛ paŋi ɛkɛ agdiyɔyɛ, Jwaŋa Tolan yomɛ ñɔya ne tolan nɔñji te mena warɛ yaldɛ te nɔji ɛkɛ ne cyɛɛlɔ neeni te yom ñɔɔn ɛkɛ yomɛ ñɔyɛ te maka a ma baan ne ŋaanɔ mena parɛ byeŋkɛ ɔci ne dɔɔyɔ wyetkɛn ne ŋaanɔ (99) neeni.” 8 “Ɔci moki kan ɛɛŋ gɛɛl balki ḍeyyan a inyaakkɛn ɔci kan ḍeyyan mɛɛgɛn gɛɛl ne cyɛɛlɔ yienyɛ, ɛkɛ ḍeyyan mɛɛgɛn daldɛ budan boki? A’a. Ɛkɛ dyɛka tondɛ ɔci ɛkɛ on jiñɛ wiɛdɛji, ɔci ɛkɛ lierti ne pwadan ne ɛkɛ ḍeyyan mɛɛgɛn yuardɛ ɔɔn. 9 Ɔci ne ɛkɛ ḍeyyan mɛɛgɛn yuardiyɛ, ɛkɛ ñarg ɛkkɛn bortiti, ɔci maka cieki iki ɛkɛ bortiti daŋkun. Ɔci ɛkɛ gɔkti ɛkkɛnti agi, ‘Dala ɛkkɛ yomgɔ ñɔɔgdi iki ‘ya acaan ḍeyyan mɛɛgɛn ‘ya ḍeyyan yien neeni yuarŋ ‘ya doki.’ 10 Ɔci ba jyeka neeniyɛ, ‘ya gɔkka ɛkkɛti, kan mena nɔɔdɔn gɛɛl warɛ yaldɛ nɔji ɛkɛ daldiyɛ, malɛɛkan Jwaŋa Tolan yomgɛn ñɔya te ɛkɛ ne tolan.” 11 Ɔci Yaccu gɔkcin mati agi, “Tieŋdɛ ‘wota, mena ‘uan gɛɛl bala, ɔci ɛkɛ balki kɛɛgin a ‘uay ne yyɛɛwɔ. 12 Ɔci moda ḍiɛran ŋoyɔyɛ, gɔkcin weegɛnti agi, ‘Wey ɔɔn, ‘ya ŋwotta taaŋi mal ‘ya bora acca.’ Ɔci weegɛn kɛɛgin ŋuonnɛ maal jitkɛn. 13 “Ɔci ne nink gɛɛg bɛɛki borayɛ, kacca ḍiɛran neeni wak ɛkɛ wiɛlnɛyɔ waakɛnda, ɔci bilk olnɛ kuñŋanji eññɛ, ɔci ɛkɛ jɔŋŋin ati bana loonan gɛɛlti. Ɔci aŋan bana atti ɛkɛ neeniyɛ, ɛkɛ bilk ɛkɛ cyɛnnɛji ne pɛñan waakɛnda acaan ɛkɛ bala noŋi amaamo. 14 Ɔci ne ɛkɛ bilk waakɛnda ḍaaŋŋɛyɛ, ɔci koñ bɛɛn bana neeniti ne tolan. Ɔci ɛkɛ aŋi mena bɔwan. Ɛkɛ dorki genga bieŋɛti bɛɛ. 15 Ɔci ɛkɛ ati tooccin maka ciyi bana neeni gɛɛlti te kanŋa. Ɔci ɛkɛ ‘wonnɛ men gɛɛl kanŋa omti kwotin. 16 Ɔci ɛkɛ amɛ koñ ne pɛñan. Ɔci ɛkɛ poŋi gɔki agi baali ba ɛkɛ ŋɛddinti iki kwotin kulk no. Yeti ɛkɛ ‘wonnɛ men gɛɛl gena amdɛ ɛkɛ gɛɛl bɛɛ. 17 “Ne ɛkɛ poŋnɛ warɛyɛ, ɛkɛ gɔkcin yomɛti parɛ agi, ‘Hacc, ɛkkɛ! Wey ɔɔn balki maka kanŋan ɛkɛti kɔɔna kɔɔnno, ɔci waka amtan ɛkkɛn kɔɔna kɔɔni moki. Ne ɛkkɛn balki omki oomdinyɛ, gɔ ɛkkɛn tiɛtkin oomdin moki ɔɔn. Yeti ‘ya baal nogda koñ wɛnni ogo! 18 Hay, a’a! ‘Ya jɔŋŋa ñaalɔ ootta dɔwwa wey ɔɔnti, ɔci ‘ya gɔkca ɛkɛti agi, “Wey ɔɔn, ‘ya domi naŋki Jwaŋa Tolanti, ɔci noŋi amaam iti moki. 19 ’Ya baal ba kaci i moki bɛɛ. Dala ‘ya naŋda i agdi ba mena kanŋan iti te bilk budan.” ’ 20 Ɔci ɛkɛ jɔŋŋin ɔci ati dɔɔki weegɛnti. “Ɔci ne ɛkɛ baali bɛɛdi te nona loonan menyɛ, ɛkɛ yuartɛ weegɛn. Ɔci weegɛn yomɛ pɔŋnɛ ɛkɛti, ɔci ɛkɛ yiŋi kookcin ɛkɛti pɔɔjɔ, ɔci weegɛn ɛkɛ muŋŋɛyɔ ɔci ñiimmɛ te tukɛ. 21 “Ɔci kaci gɔkcin ɛkɛti agi, ‘Wey ɔɔn, ‘ya noŋi nɔji Jwaŋa Tolanti ɔci iti daŋkun. Ɔci a ɔɔnyɛ, ‘ya baal ba kaci i moki bɛɛ.’ 22 “Yeti weegɛn borcin maka kanŋan ɛkɛti ɔci gɔkcin ɛkkɛnti agi, ‘Ba ɛkkɛ bɛɛ, dala ɛkkɛ yooŋdɛ ettɛ bworŋa pwadan ɔci oodɛ ɛɛŋdɛ ɛkɛ warɛti, ɔci ḍejja pwadan ɛɛŋdɛ ɛkɛ bieŋɛti, ɔci wɛyi ɛɛŋdɛ ɛkɛ ciegɛti daŋkun. 23 Ɔci naañ ṭɔɔlɛ caagan ŋardɛ, ɔci dala ikin noŋtin juma, ɔci dala ikin yomgɔ ñɔɔgdi! 24 Acaan kaci ‘ya neeni ɛkɛ bala ba ne ɛkɛ tuuni doki no, ɔci acca ɛkɛ bala tɛɛti men. Ɔci ɛkɛ yien doki, ɔci acca ɛkɛ warɛ yuarŋɛ dɔki.’ Ɔci ɛkkɛn noŋjin juma doki, ɔci ɛkkɛn yomgɛn ñɔɔna ñɔɔno. 25 “Ɔci te oŋŋa wannati kacca tolan bala bora balji, ɔci ne ɛkɛ bɛɛni cɔɔlniti baanjiyɛ, ɛkɛ tieŋŋin waka ñiɛlki ma ne balki wiakkiy, ɔci ɛkɛ tieŋŋin ɔɔlg ma ne ma balki ñiɛlkiy. 26 Ɔci ɛkɛ borcin ma kanŋa gɛɛlti, ɔci tooccin ɛkɛti agi, ‘Hay! Ɛkkɛ lyɛlɛ a ɔɔn a gena yeti?’ 27 “Ɔci mena neeni gɔkcin ɛkɛti agi, ‘I gɔrni bo, mod ɛkkɛ bɛɛn dɔɔkkin baanji, ɔci wey ɛkkɛ naña caagan neeni ŋaarŋɛ ŋoornɛ ɛkɛ, acaan ɛkɛ bɛɛn dɔɔkkin baanji weegɛnti doki. Ɛkɛ ḍakcin ɔntɔ bɛɛ.’ 28 “Ɔci moda tolan neeniyɛ, ɛkɛ looñi, ɔci ɛkɛ yookɔn te kaaccin orɔ. Ɔci wey ɛkkɛn kooyin bora nona ɛkɛti ɔci gɔkcin ɛkɛti agi, ‘I bɛɛd oottin kaattin orɔ yɔŋ. Naa i noŋ a ɔɔn bɛɛ.’ 29 Ɔci ɛkɛ ṭwokcin weegɛnti agi, ‘Gɔṭṭi, hay! Yuong aŋi ñiṭin ne ‘ya baala noŋa kanŋa iy! Ɔci jyek i bɛɛnji ‘ya oŋgati bɛɛ. Ɔci i ‘ya ‘wonna genga ba ñuaŋ ṭɔɔlɛ gɛɛl ɔɔn bɛɛ, ɔci ‘ya noŋna i juma ṭɔɔlɛ gɛɛl aŋka ‘ya yomu ñɔɔdɛ i mung ɔɔn bɛɛ! 30 Yeti ne kaci i, mena mal i ḍaaŋŋɛ waakɛnda amaam te naŋki moonga tobin neeni ne bɛɛniyɛ, i ɛkɛ aŋka ŋoorni naña caagan!’ 31 Ɔci weegɛn gɔkcin ɛkɛti agi, ‘Kaci ‘ya, a gena ɔɔn, ikin balkin iki ‘ya oŋkanda, ɔci wak ‘ya a wak i waakɛnda. 32 Yeti ikin yaakinti cietin budan te naŋki juma te oŋŋa pwadan neeni a ɔki? Acaan mod ɛkkɛ neeni bala ba ne ɛkɛ tuuni doki no. Yeti acca ɛkɛ bala tɛɛti dɔki! Ɔci moki ɛkɛ yieni. Yeti ɛkɛ warɛ yuarŋɛ dɔkɔ!’ ”

16

1 Ɔci Yaccu gɔkcin maka laldɛ ɛkɛti agi, “Mena ‘uan gɛɛl bala, ɛkɛ a mena cyɛgan. Ɛkɛ balki mena gɔṭi mal ɛkɛ. Ɔci mena neeniyɛ, ɛkɛ tiagiyɔ ma kanŋa weegɛnti agi, ‘Mena neeniyɛ, ɛkɛ wak i ḍagdɛ te naŋka amaamo.’ 2 Ɔci kanŋa weegɛn borcin ɛkɛti tooccin ɛkɛti agi, ‘Hay i! Jyeka tieŋŋan ‘ya te i neeni jitkɛn bala a ɔki yeti? Dala i jyek wak ‘ya kiijja worgaji waakɛnda. Acaan ‘ya buaga i kooya bora te kanŋa ‘yati. Ɔci agdi mena gɔṭi mal ‘ya oŋgati moki bɛɛ.’ 3 “Ɔci mena neeni bala poŋi yomɛti agi, ‘Acca ‘ya noŋja a ɔki? Kanŋa weegɛn mwonnin te ‘ya doki, ɔci ‘ya yaakati pien luom bɛɛ. Ɔci ‘ya yaakati ñuon waak bɛɛ, acaan ñuon waak neeniyɛ, a lɔɔn ‘yati. 4 Ɛɛ, naŋka naŋdi ‘ya ŋeej ‘ya doki, aŋka mung ɔɔn ‘ya dalta bɛɛ, ɛkkɛn ‘ya borta oorg ɛkkɛn jitin.’ 5 “Mena gɔṭi maal neeni borcin maka balki dɛɛn kanŋa weegɛnti neeni ne cyɛɛlɔ ne cyɛɛlɔ. Ɔci ɛkɛ tooccin mena bɛɛn ñamɛti agi, ‘Dɛn i bala a ɔki i wey ɔɔn?’ 6 “Ɔci ɛkɛ gɔkcin agi, ‘‘Ya balka dɛɛn ñɔdg capiiyan a ma baan ne ŋaanɔ (800).’ “Ɔci mena gɔṭi maal gɔkcin ɛkɛti agi, ‘Anti worga i. Coocca iñɔ ne pɛñ ɔci kiejja a dɛn i a ma baan ne yyɛɛwɔ (400) budan.’ 7 “Ɔci mena gɔṭi maal tooccin mena parɛti agi, ‘Oŋ i daŋkun balki dɛɛn ne ñiṭin?’ “Ɔci ɛkɛ gɔkcin agi, ‘‘Ya balka dɛɛn pok cowaaln a alp ne cyɛɛlɔ (1,000).’ “Ɔci mena gɔṭi maal gɔkcin ɛkɛti agi, ‘Anti worga, ɔci i kiejja a dɛn i a cowaaln ma baan ne ŋaanɔ (800) budan.’ 8 “Ɔci kanŋa weegɛn ne ɛkɛ tieŋni naŋka neeniyɛ, ɛkɛ gɔkcin mena gɔṭi mal ɛkɛ mena yaayan neeniti agi, ‘I ñingu tɛy tɛyo hay!’ Kanŋa weegɛn gɔki a ɔɔn te naŋki mena kanŋan ɛkɛti naŋka naŋŋɛ te ñing tɛɛn neeni. Awarɛ, maka iñɔ ṭɛɛrji wɛnniyɛ, ɛkkɛn balki ñing tɛɛn ṭɛra neeni ŋoyɛ ne tolan te maka a kɛɛgin Jwaŋa Tolany. 9 Ɛkɛ gɔkcin moki agi, ‘Dala ɛkkɛ ma magdɛ te mal ɛkkɛ ṭɛɛrji wɛnni aŋka ne mal ɛkkɛ baati ne baaṭiyɛ, ɔci ɛkkɛ bortɛ Juaŋ ban ɛkɛ, ɔci ɛkkɛ ciedɛ iki ɛkɛ yuonginda ɔɔn.’ 10 “Kan mena waŋɛ tiittɛ te gena ḍiɛranyɛ, ɔci ɛkɛ yaakinti waŋɛ tiittɛ te gena tolan daŋkun. Ɔci kan mena noŋi ma ñingɛn te gena ḍiɛranyɛ, ɔci ɛkɛ noŋdi ma ñingɛn te gena tolan daŋkun. 11 Kan i waŋu tiicca te waka bala iñɔ ṭɛɛrji wɛnni bɛɛyɛ, a menɛ i ‘wondi waka pwadin waka awarɛy? 12 Oŋ kan i noŋi ne pwadan te wak maka pookɛn bɛɛy, oŋ a menɛ i ‘wondi waak aŋka aga wak iy? 13 “Mena noŋi kanŋayɛ, ɛkɛ yaakinti noŋdi kanŋa maka ne yyɛɛwɔti bɛɛ. Ɛkɛ dita yooktan te jyek weya parɛ neeni dita, ɔci andi gena jyek weya parɛ neeni dita. A ɔŋŋiyɛ, ɛkkɛ yaakɛti noŋdɛ ba jyek Jwaŋa Tolan yaakkɛn iki jyek yoma buagɔn waka budan neeni bɛɛ.” 14 Ma Pɛriciin maka ani bilk neeniyɛ, ɛkkɛn bala tyeŋi jyeka guaŋŋɛ Yaccu neeni waakɛnda, ɔci ɛkkɛn wooki Yaccu. 15 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Ɛkkɛ agɛ maka noŋi ba ɛkkɛ agɛ maka pwadin ma ñomgɛnti, yeti yomg ɛkkɛ ŋeejɛ Jwaŋa Tolan ne ɛkkɛn yiekiy. Waka guaktan ma agi pwadgiyɛ, ɛkkɛn yeyɔ Jwaŋa Tolanti ne tolan. 16 “Tieŋdɛ, ne Yɔhanna baawi menyɛ, jyek ganuun Muuca ɔci jyek bɔwan Jwaŋa Tolan bala kanŋan mati doki. Ɔci te oŋŋa Yɔhanna bɛɛni ɔci ne acca ɔɔnyɛ, jyeka wonkɛn jyeka pwadin jyek cyɛgji Jwaŋa Tolanyɛ, bala mati doki. Ɔci ma bala loṭi ma te ɛkkɛn. Yeti ma waakɛnda buagɔn aga ma cyɛgji Jwaŋa Tolan te naŋki ɛkkɛn budan ɔɔn. 17 Kan ṭɛɛr baadi walla kan pɔlla ñaalɔ baadiyɛ, jyek ganuun waŋɛ gɛɛl baadi bɛɛ. A’a! 18 “Kan mena ‘uan ɛɛŋ daldɛ, ɔci kan ɛkɛ ḍɛɛdi ɛŋa parɛ gɛɛlyɛ, naŋka neeni a tommo. Ɔci kan ɛɛŋ gɛɛl dalnɛ ‘war ɛkɛ, ɔci kan ɛŋa neeni ḍɛɛdɛ ‘wana parɛyɛ, naŋka wanna a tomi moki.” 19 “Mena ‘uan mena cyɛgan gɛɛl bala ɛŋi bworŋa wiɛlɛ pɛñan bworŋa buol oŋkanda. Ɔci ɛkɛ ciyi te yoŋni oŋkanda, lieṭi genga bɛɛ. 20 Ɔci kaañ tukɛ mena cyɛganti neeniyɛ, mena bɔwan gɛɛl bala niin iñɔ. Ɛkɛ yenti Lajarac. ‘Wana neeniyɛ, ɛkɛ warɛ gwottin ñaalɔ. Ɔci waak tuggɛn ṭoontin, ɔci ɛkɛ warɛ niin a ṭuoṭ warɛ warda. 21 Ɔci ɛkɛ poŋi gɔki agi kan ɛkɛ omji waka mena cyɛgan tiɛdɛ ḍwayi ŋwayyɛnti neeniyɛ, agi te ɛkɛ yɔmji doki te ɛkki. Ɔci gɔṭṭi, gɔki daŋkun bɛɛni, ɔci bala noṭi ɛkɛ warɛ. 22 “Ɔci oŋ gɛɛltiyɛ, mena bɔwan neeni tuuni, ɔci ɛkɛ eyɛ malɛɛkan nona Abrahim taaŋɛti ñaalɔ pɔliji. Ɔci mena cyɛgan neeni tuun daŋkun, ɔci ɛkɛ jokci ma koolji. 23 Ɔci Non Lien nona ootti maka tuwa neeniyɛ, mena cyɛgan neeni bala wooci a waañi ne tolan. Ɔci ɛkɛ ñorcin ñaalɔ ɔci Abrahim yuarnɛ ɛkɛ ciyi nona loonan, ɔci Lajarac bala ciyi ɛkɛ taaŋɛti. 24 Ɔci ɛkɛ bala boori yaadan agi, ‘Abrahim, wey ɔɔn, dala i yomu pɔkka ‘yati. Dala i Lajarac cuoñña ɔci ɛkɛ bieŋɛ oldɛ pietin ɔci oldɛ ‘ya lɛmmuti, acaan ‘ya waru nokɔ ne pɛñan te maña neeni!’ 25 “Yeti Abrahim kɛkcin ɛkɛti agi, ‘Hay, kacco! Dala i poŋja te coodda cieni ɛkkɛ ṭɛɛrjiy. I balki waka coŋin waka pwadin waakɛnda, yeti Lajarac balki gena waka yeyin waakɛnda. Ɔci acca coodi ɛkɛ aŋka pwanni, ɔci i aŋka wooc a waañi ne tolan. 26 Ɔci moki, kola tolan bala yeccu ikin kɛɛmminji. Kan ma gɛɛg bɛya te wɛnni bɛya ɛkkɛtiyɛ, ɛkkɛn yaaktanti bɛɛ. Ɔci moki kan ma bɛya te aŋan bɛya ɔɔnti wɛnniyɛ, ɛkkɛn yaaktanti bɛɛ.’ 27 “Ɔci ‘wana cyɛgan gɔkcin ɛkɛti agi, ‘Wey ɔɔn, oŋ kan bala a ɔɔnyɛ, ‘ya buaga dala i Lajarac cuña ban ɔɔn, 28 acaan ‘ya balka modg ɔɔn ne dɔɔyɔ aŋan. Dala ɛkkɛn miettɛ ɛkɛ te naŋka neeni, ɔci dala ɛkkɛn ṭeedɛ ɛkɛ aŋka naa ɛkkɛn bɛya wɛnni nona wooca ‘ya neeni bɛɛ.’ 29 “Yeti Abrahim gɔkcin ɛkɛti agi, ‘Ɛɛ, gɔṭṭi pocca, ɛkkɛn balki worga Muuca, ɔci worgan maka a bɔwan Jwaŋa Tolan. Dala ɛkkɛn tieŋdi gena jyek ɛkkɛn.’ 30 “Yeti ‘wana cyɛgan kɛkcin agi, ‘A’a, a’a! Yɔmjin a ɔɔn bɛɛ! Hay, wey ɔɔn Abrahim, acaan ɛkkɛn woŋgɛn a tiicin te jyek ganuun Muuca bɛɛ. Yeti kan men gɛɛl jɔŋdi te lienti ooddi ɛkkɛntiyɛ, ɛkkɛn tieŋdi ɔci paŋi ɛkkɛn aktanyɔ.’ 31 “Yeti Abrahim gɔkcin ɛkɛti moki agi, ‘A’a. Kan ɛkkɛn tieŋdi jyek Muuca ɔci jyek maka a bɔwan Jwaŋa Tolan bɛɛyɛ, kan men gɛɛl jɔŋdi te lienti ɔci ɛkkɛn myettɛ jiekyɛ, ɛkkɛn yooktan men ɔɔn.’ ”

17

1 Ɔci Yaccu gɔkcin maka laldɛ ɛkɛti agi, “Jyeka ma ḍɛɛmti iñɔ noŋtɛ nɔji neeniyɛ, ɛkkɛn bɛya awarɛ. Yeti mena etti jyeka neeniyɛ, taab bɛya ɛkɛti te naŋka wannayɛ, pɛñcin ne tolan. 2 Bolja pom jien poma tolan ḍyɛktiti ma ɛkɛ ḍwaŋɛti ɔci ɛkɛ oŋ yiɛptiti ma galŋa tolantiyɛ, a ḍiɛran te yoña bɛya ɛkɛti te naŋka naŋdɛ ɛkɛ mena ḍiɛran gɛɛlti aŋka dala mena ḍiɛran neeni noŋdi nɔjiy. 3 Dala ɛkkɛ woŋgɔ tiittɛ te yomg ɛkkɛ! “Kan mod ɛkkɛ gɛɛl noŋdi nɔjiyɛ, dala i ɛkɛ ṭeya, ɔci kan ɛkɛ warɛ yaldɛyɛ, dala i ɛkɛ bɔɔka. 4 Kan ɛkɛ noŋi ne yaayan iti oŋki ne dɔɔyɔ wyetkɛn ne yyɛɛwɔ te oŋ jiñɛ ne cyɛɛlɔ ɔci kan ɛkɛ dɔɔkti gɔkti iti agi ɛkɛ yomɛ yaayɔ te naŋka pɔɔñjɛ ɛkɛyɛ, dala i ɛkɛ bɔɔka doki.” 5 Ɔci Cuudan Yaccu neeniyɛ, gɔkcin Ciɛggɔnti agi, “Ciɛggɔn, dala i ɔɔn ‘uottɔnti jyenna ɔɔn jyettɔn iti neeni.” 6 Ɔci Ciɛggɔn ṭwokcin ɛkkɛnti agi, “Kan ɛkkɛ jyettɛ ‘yati ne ḍiɛran bala ba kɔba waŋɛ ḍiɛran neeniyɛ, ɔci kan ne ɛkkɛ gɔktɛ jana waayiti agi dala ɛkɛ dɔtti ñaalɔ ooddi warɛ cɔɔtti galŋjiyɛ, ɔci ɛkɛ tieŋdi jyek ɛkkɛ doki. 7 “Oŋ ɛkkɛ, naŋki ɛkkɛ bala a ɔki? Kan ‘uan gɛɛl ɛkkɛti balki mena kanŋan ɛkɛti, ɔci kan mena kanŋan ɛkɛti neeni bala bora ooṭi yiel, walla kan bala cieti kuliny, ɔci kan ne ɛkɛ bɛɛdi baanjiy, weegɛn gɔkti ɛkɛti agi, ‘Dala I kooya orɔ, ɔci coocca iñɔ omja amɔ? A’a, a ɔɔn bɛɛ.’ 8 Gena weegɛn aŋka gɔkti ɛkɛti agi, ‘Dala i bworŋ kanŋa ‘yɛɛŋja ɔci ‘ya noŋda am omja. Ne ‘ya ḍoodayɛ, i oŋ omja daŋkun oŋo.’ 9 Ɔci ne mena noŋi kanŋa neeni kanŋa ɛkɛ ḍagdiyɛ, weegɛn gɔkti a pwatcin ɛkɛti te kanŋa ɛkɛ wanna bɛɛ, acaan gena kanŋa naŋdɛ ɛkɛ weegɛnti naŋŋɛ ɛkɛ wanna. 10 Ɔci ɛkkɛ daŋkun, kan ɛkkɛ noŋdɛ ba jyek wey ɛkkɛ waakɛndayɛ, dala ɛkkɛ gɔktɛ te waak ɛkkɛ pookɔ agi ɛkkɛ agɛ ma kanŋa budan. Ɔci agi ɛkkɛ aŋŋɛ genga bɛɛ. Ɛkkɛ noŋŋɛ gena pwadan gɛɛl te yomg ɛkkɛ budan bɛɛ.” 11 Ɔci oŋ gɛɛlti ne Yaccu baali pɔɔjɔ ooddi ban Urcaliimyɛ, ɛkɛ goṭi wɔɔka ban Camɛɛrya ɔci ban Jaliil. 12 Ɔci ne ɛkɛ dɛnni baanjiyɛ, ɛkɛ koogjin iki maka naŋɛ cyɛc gɛɛg ne inyaakkɛn. Ɛkkɛn bala yɔɔd lonɔ ne ḍiɛran ṭɔɔlɛ. 13 Ɔci ɛkkɛn bala yaadan boorɔ te pwana tolan agi, “I Yaccu, Ciɛggɔn, dala i yomu pɔkka ɔɔnti!” 14 Ne ɛkɛ gɔrni ɛkkɛntiyɛ, ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Ɔgdɛ ooddɛ gaciicin ma Icrayiilti acaan ɛkkɛ ywaŋŋin ‘ya doki. Dala ɛkkɛn gɔrti waak ɛkkɛ.” Ɔci ɛkkɛn atti. Ɔci ɛkɛ ɛkkɛn ywaŋŋɛyɔ doki. 15 Yeti men gɛɛl ne cyɛɛlɔ ɛkkɛntiyɛ, ne ɛkɛ gɔrni ɛkɛ warɛ pwanni a ɔɔnyɛ, ɔci ɛkɛ bɛɛn dɔɔkkin nona Yaccuti, ɔci ɛkɛ bala jieyi Juaŋ te pwana tolan. 16 Ɛkɛ ḍwoñjin iñɔ Yaccu ciegɛti, ɔci ɛkɛ gɔkcin Yaccuti a pwatcin. Mena neeniyɛ, ɛkɛ a men ma Camɛɛrya. 17 Ɔci Yaccu tooccin ɛkɛti agi, “Maka ywaŋi ‘ya bala a inyaakkɛn bɛɛ? Oŋ ba maka ne dɔɔyɔ wyetkɛn ne ŋaanɔ neeni bɛ? 18 Maka neeni ɛkkɛn menga dɔɔkkin nona ‘yati aŋka gɔkti a pwatcin Juaŋti bɛɛ? Gena buñgɔn aŋka bɛɛn dɔɔkkin parɛ?” 19 Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkɛti agi, “Jɔŋŋa ñaalɔ ɔci ɔgdi ootta. Te jyeni i neeniyɛ, i waru pwani doki.” 20 Ɔci ma Pɛriciin gɛɛg tooccin Yaccuti agi, “Cyɛgji Jwaŋa Tolan bɛya ne tua?” Ɔci Yaccu ṭwokcin ɛkkɛnti agi, “Bɛɛna bɛɛdi cyɛgji Juaŋyɛ, yuartan ma te woŋgɛn bɛɛ. 21 Ɔci men gɛɛl yaakinti gɔki agi cyɛgji Juaŋ baalɔ wɛnni, walla baalɔ aŋan bɛɛ, acaan cyɛgji Juaŋyɛ, ɛkɛ bala ɛkkɛti wɛnni doki.” 22 Ɔci ɛkɛ gɔkcin maka laldi ɛkɛti agi, “Ne oŋ gɛɛltiyɛ, ɛkkɛ gɔktɛ agi dala te ‘ya Kaci Ma Baan baljɔ ɛkkɛnti wɛnni. Yeti ‘ya yuardata ɛkkɛ moki bɛɛ. 23 Ɔci ma gɔkti ɛkkɛti agi, ‘Ɛkkɛ gɔrcɛ ɛkta baalɔ wɛnni!’ Walla agi, ‘Ɛkkɛ gɔrcɛ ɛkta baalɔ aŋan!’ Yeti naa ɛkkɛ ooddɛ bɛɛ. Ɔci naa ɛkkɛ bootti jyek ɛkkɛnti bɛɛ. 24 Bɛɛna bɛɛda ‘ya Kaci Ma Baanyɛ, ‘ya bɛɛd ne pɛñan bala ba ñaal ne wildi noon dyɛgdɛ pɔli ŋwayɛ warday. 25 Yeti te ñamuyɛ, ‘ya taabba ne tolan, ɔci maka bala ciyi accayɛ, ɛkkɛn yooktan te ‘ya. 26 Ɔci ba coodda cieki ma te oŋŋa Nɔwa baali menyɛ, ɔci ne oŋŋa ‘ya Kaci Ma Baan bɛɛdayɛ, naŋki ɛkkɛn bala a ɔɔn daŋkun. Ma myeldɛ coodi ɔci powa ne ‘ya ywoṭṭanti doki. 27 Te wɔɔka wannayɛ, ma bala ñingɛn juadan te kanŋa waka amtan ɛkkɛn ɔci waka maattan ɛkkɛny, ɔci ɛkkɛn bala ḍɛɛwɔ oŋkanda, ɔci bala poŋi te tol bɔrda bɛya ɛkkɛnti bɛɛ, ne oŋŋa Nɔwa kaanni murka tolanji ɔɔn, ɔci tol bɔrda bɛɛni, ɔci maka bala bora neeni ḍakcin waakɛnda. 28 Ɔci moki ne Lut baaliyɛ, ma bala omi ɔci moti ɔci wɛɛṭi waako, ɔci waak moki wiɛltanŋɔ, ɔci ɛkkɛn bala pieti waako, ɔci cɔti oorgo. 29 Yeti ne oŋŋa Lut kaannɛ bora te ban Caduumyɛ, maañ ɔci gwoyya koldan bɛɛn iñɔ te ñaalɔ ba pɔllo, ɔci maka bana wannati ammɛ waakɛnda. 30 Ɔci ba coodi ma Caduum te oŋŋa wannayɛ, ɔci ne oŋŋa ‘ya Kaci Ma Baan waru lɛɛlda borayɛ, ‘ya ma mɔkca ciyi ba coodda wanna daŋkun. 31 “Ɔci te oŋŋa wannatiyɛ, kan men gɛɛl bala bora ne naŋka neeni bɛɛdiyɛ, naa ɛkɛ kaatti orɔ aŋka waak oodɛ bora moki bɛɛ. Kan men gɛɛl bala yieljiyɛ, kan ɛkɛ wierŋɛ genga yieljiyɛ, naa ɛkɛ dɔɔdi gena neeniti moki bɛɛ. 32 Dala ɛkkɛ poŋdɛ te jyek ɛŋ Luut! 33 Kan mena boottin ‘yati gɛɛl jyek ‘ya daldɛ aŋka naa ɛkɛ nogditi ma bɛɛyɛ, mena neeni yɔɔrdi tɛɛtin bala ñaalɔ pɔliji neeni bɛɛ. Yeti kan men gɛɛl boottin ‘yati ɔci noŋdi ba jyek ‘ya, oŋ kan te ɛkɛ noktan ma ɔɔnyɛ, mena neeni ɛkɛ aŋka yɔɔrdi tɛɛtin bala ñaalɔ pɔliji neeni. 34 ’Ya ɛkkɛ myettin ka te ween jiñɛ wannayɛ, kan ma gɛɛg ne yyɛɛwɔ bala niin aŋgantiyɛ, men gɛɛl ne cyɛɛlɔ eedɛ Juaŋ ñaalɔ ɔci mena parɛ neeniyɛ, ɛkɛ aŋka yada. 35 Ɔci kan maka moong gɛɛg ne yyɛɛwɔ moki bala jieyi nona ne cyɛɛlɔyɛ, ɛŋa ne cyɛɛlɔ eedɛ Juaŋ ñaalɔ ɔci ɛka parɛ neeni aŋka yada. 36 Kan ma gɛɛg ne yyɛɛwɔ bala yielji te oŋŋa wannayɛ, mena ne cyɛɛlɔ eedɛ Juaŋ ñaalɔ ɔci ɛka parɛ neeni aŋka yada.” 37 Ɔci maka laldɛ Yaccu tooccin ɛkɛti agi, “Naŋka neeni bala wɛnɛ?” Ɔci Yaccu ṭwokcin ɛkkɛnti te jwali ṭɔɔlɛ agi, “Nona niini gena tuutayɛ, wɛjjin bɛya ḍwortiti aŋan.”

18

1 Ɔci Yaccu bala loṭi maka laldɛ ɛkɛ te jwalla a caagɔn gɛɛl agi, “Dala ɛkkɛ cɔktɛ oŋkanda, naa ɛkkɛ yomgɔ toga bɛɛ.” 2 Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Oŋ gɛɛlti mena ‘uan gɛɛl bala baan gɛɛlti. Ɛkɛ a ḍuaŋa godan. Ɛkɛ buayi Jwaŋa Tolan ɔci men baan gɛɛl bɛɛ. Ɛkɛ tieŋdi jyek menga bɛɛ. 3 Ɔci ɛŋa cieñ gɛɛl bala bana tolanti neeni, ɔci ɛkɛ ooddi nona ḍuaŋa godanti gɔ ɛkɛ moki ati ɔɔn. Ɔci ɛŋa neeni gɔkti ɛkɛti agi, ‘Dala ‘ya magda te mena yookɔn te ‘ya neeni.’ 4 Ɔci te ñamuyɛ, ɛkɛ ɛŋa neeni maŋŋɛ bɛɛ. Yeti ne baaṭi ɛkɛ bala gɔki yomɛti parɛ agi, ‘‘Ya buay Juaŋ bɛɛ, ɔci ‘ya buay ma baan bɛɛ. 5 Yeti ɛŋa cieñ neeniyɛ, ɛkɛ bala poṭi ‘ya waru, ‘ya ɛkɛ magdo, hay! Kan ‘ya ɛkɛ dalja a ɔɔnyɛ, ɔci ɛkɛ bɛya a ñaccu ɔci ɛkɛ ‘ya kwandaji nɔñji.’ ” 6 Ɔci Yaccu gɔkcin mati agi, “Dala ɛkkɛ poŋdɛ jyek ḍuaŋa godan ḍuaŋa yaayan neeni. 7 Ɔci Jwaŋa Tolanyɛ, ɛkɛ aŋka yomɛ pwad pwad ma ɛkɛti. Oŋ ɛkɛ ma ɛkɛ maka wiak ɛkɛti te oŋ konɛ ɔci te weenji neeni magdɛ ɛkɛ awarɛ bɛɛ? 8 Tieŋdɛ! Juaŋ kwaci te maŋi ma bɛɛ. Yeti ne ‘ya Kaci Ma Baan bɛɛdayɛ, ya ma mɔkca jyeti ‘yati ne pwadan boki?” 9 Ɔci ma gɛɛg bala poŋi gɔki agi ɛkkɛn pwadginti te naŋki ɛkkɛn pookɛn. Maka neeni yookɔn te maka pookɛn waakɛnda. Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti te jwalla a caagɔn agi, 10 “Gɔṭṭɛ, oŋ gɛɛlti maka ‘uay gɛɛg ati on Juaŋ ona tolan ne yyɛɛwɔ. Men gɛɛl ne cyɛɛlɔ ɛkɛ a men ma Pɛriciin. Ɔci mena parɛ neeniyɛ, ɛkɛ a mena lyemi tulbay. 11 “Ɔci men ma Pɛriciin neeniyɛ, ɛkɛ bala yɔɔd ñaalɔ cɔki Juaŋti te yom ɛkɛ. Ɛkɛ gɔki Juaŋti agi, ‘Jwaŋa Tolan, ‘ya gɔkka iti a pwatcin, ‘ya baal ba maka ani eñi wak maka pookɛn neeni bɛɛ. Ɔci ‘ya waru ḍig ḍig bɛɛ. Ɔci ‘ya a tomma bɛɛ. Walla ‘ya baal ba mena lyemi tulba yɔɔd wɛnni neeni bɛɛ. 12 Yeti ‘Ya gwor koñ oŋki ne yyɛɛwɔ te Juaŋ jiñɛ ne cyɛɛlɔ. Ɔci ‘ya ‘woñ i te gena ne cyɛɛlɔ te waka ne inyaakkɛnti oŋkanda.’ 13 “Yeti mena lyemi tulba neeniyɛ, ɛkɛ bala yɔɔd te ɔntɔ nona loonan. Ɛkɛ wyeñɛ luoŋnɛ iñɔ. Ɛkɛ ñoṭi ñaalɔ pɔliji bɛɛ. Ɛkɛ bala poomi korkɛ, ɔci gɔki agi, ‘Hay! I Jwaŋa Tolan, dala i yomu pɔkka ‘yati, ‘ya a nɔɔdɔn, hay!’ ” 14 Ɔci Yaccu gɔkcin ‘wota agi, “‘Ya ɛkkɛ myettin, mena lyemi tulba neeni bɔɔŋnɛ Juaŋ te nɔji ɛkɛ a lyɛlta, ɔci ɛkɛ ati baanji te yoma pwadan. Yeti ‘wan ma Pɛriciin neeni bɔɔŋnɛ Juaŋ bɛɛ. Acaan maka waakɛn naŋtan ba maka ḍwaŋin pookɛnyɛ, ɛkkɛn naŋdɛ Juaŋ aga ba maka ḍyɛrin. Ɔci maka noŋi ba ɛkkɛn akki maka ḍyɛrinyɛ, ɛkkɛn aŋka naŋdɛ Juaŋ aga maka ḍwaŋin.” 15 Ɔci ma bala etti kɛɛgin ɛkkɛn kɛɛgin ḍyɛrin nona Yaccuti. Ɛkkɛn buagɔn dala Yaccu kɛɛgin ɛkkɛn ordiyɔ ɔci gɔkti ɛkkɛnti agi, “Dala ɛkkɛ coodɛ ne pwadan.” Yeti maka laldɛ Yaccu ɛkkɛn kɛkcin maka neeniti. 16 Ɔci ne Yaccu gɔrni ɛkkɛn kɛkki a ɔɔnyɛ, ɛkɛ looñi ɔci gɔkcin maka laldɛ ɛkɛti agi, “Dala kɛɛgin bɛya ‘yati! Naa ɛkkɛ ɛkkɛn dɛɛdɛ a ɔɔn bɛɛ, acaan jyek cyɛgji Juaŋyɛ a jyek maka bala ba ɛkkɛn ɔɔn. 17 ’Ya gɔkka ɛkkɛti ne pwadan acca! Kan men gɛɛl jyek cyɛgji Jwaŋa Tolan mugdɛ ɛkɛ te yoma pwadan ba kacca ḍiɛran bɛɛyɛ, ɛkɛ yaakinti dɛndi non cyɛgji Juaŋti bɛɛ.” 18 Ɔci ḍuaŋa ma Icrayiil gɛɛl tooccin Yaccuti agi, “Hay, mena loṭi ma mena pwadany, ‘ya noŋja a ɔki aŋka tɛɛtin baadi bɛɛ neeni bɛɛdi ‘yatiy?” 19 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkɛti agi, “Hay! I ‘ya barda a mena pwadan ogo? Mena pwadan gɛɛl bala bɛɛ, gena Jwaŋa Tolan parɛ aŋka pwatciny. 20 Jyek ganuun ŋeej i doki ne ɛkkɛn gɔkki agi, ‘Naa i noŋja tomi bɛɛ, naa i menga noga bɛɛ, naa i kor waak bɛɛ, naa i men gɛɛl jomgayɔ bɛɛ, ɔci dala i noŋja ne pwadan weegɔti ɔci mɛɛgɔti.’” 21 Ɔci ḍuaŋa neeni ṭwokcin gɔkcin agi, “Ɛɛ, ‘ya baal tiec jyeka neeni waakɛn ne ‘ya wona ḍiɛra ne acca men ɔɔn.” 22 Ne Yaccu tieŋni jwalla neeni a ɔɔnyɛ, ɛkɛ gɔkcin ɛkɛti agi, “Gen gɛɛl bala ne cyɛɛlɔ men. Dala i bootta ‘yati. Ne i bootti ‘yatiyɛ, dala i mal i wiɛlja ñin, ɔci bilk ‘woñga maka bɔwan.” 23 Yeti ne ‘wana neeni tieŋni a ɔɔnyɛ, ɔci ɛkɛ yomɛ wiak poŋi jiek acaan ɛkɛ balki waak ne coŋɔn. 24 Yaccu bala gɔṭi ɛkɛ ne ɛkɛ yomɛ yaaññiy, ɔci gɔkcin ɛkɛti agi, “Maka cyɛganyɛ, owwin ɛkkɛn waakɛn ootiti iñɔ bɛɛti Jwaŋa Tolan bieŋɛtiyɛ, tɛy tɛyo.” 25 Ɔci Yaccu jwali dɔŋŋɛji moki agi, “Wɔtcin kolŋan wɔtti ibra waŋɛtiyɛ, koocin te owwin mena maalɛ tolan warɛ oodɛ iñɔ bɛɛdɛ ban cyɛgji Jwaŋa Tolany.” 26 Maka tieŋŋin jyeka neeniyɛ, ɛkkɛn tooccin Yaccuti agi, “Oŋ kan a ɔɔny, a menɛ uday?” 27 Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Waka ma baan yaakinti te naŋki ɛkkɛn bɛɛyɛ, Jwaŋa Tolan aŋka yaakinti te naŋki ɛkkɛn.” 28 Ɔci Butruc gɔkcin ɛkɛti agi, “Gɔṭṭi, ɔɔn wak ɔɔn dalnɔn doki aŋka boottɔn iti.” 29 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Tieŋdɛ, ɛkkɛ myettin ne pwadan. Kan men gɛɛl anna ɛkɛ anɛ ‘ya bala ñamu te anna ɛkɛ anɛ on ɛkɛ, walla ɛŋ ɛkɛ, walla modgɛn, walla mɛɛgɛn ɔci weegɛn, ɔci kɛɛgin ɛkɛyɛ, 30 ɛkɛ ‘wondɛ Juaŋ waka neeni moki ne coŋɔn ne ɛkɛ baali iñɔ ṭɛɛrji wɛnni meny, ɔci te coodda cieki ma ne baaṭiyɛ, tɛɛtin baadi ywongati bɛɛyɛ, bala ɛkɛti.” 31 Ɔci acca Maka A Inyaakkɛn wyetkɛn Ne yyɛɛwɔ neeniyɛ, eññɛ Yaccu bora. Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Tieŋdɛ! Acca ikin oottin ban Urcaliim. Ɔci jiek waakɛnda jyeka kiiwɛ maka a bɔwan Jwaŋa Tolan te ‘ya Kaci Ma Baanyɛ, bɛya bora waakɛnda dɔki. 32 ’Ya Kaci Ma Baanyɛ, ‘ya ‘wonta ma Icrayiil ackan ma Ḍɔɔm byeŋkɛnti. Ɔci ɛkkɛn ñieddi te ‘ya, ɔci juoldi ‘ya, ɔci ma noŋdi ‘yati ne yaayan. Ɔci ñaang ŋuultan ‘yati. 33 Ɔci ɛkkɛn ‘ya ḍuata te woonto, ɔci ‘ya nokta ma. Yeti ne nink ne ḍoogɔ bɛɛti borayɛ, ‘ya oŋ jɔlla ñaalɔ tɛɛt moki. Gena jyek ‘ya neeni.” 34 Yeti ɛkkɛn jiek jitkɛn neeni tieŋjɛ ne pwadan bɛɛ. Ɛkkɛn jiek jitkɛn kuoli ñin. Ɔci ɛkkɛn jyeka guagdɛ Yaccu neeni mugɛ bɛɛ. 35 Ɔci ne ɛkɛ cɔɔlnɛti ban Jɛrikɔyɛ, mena ‘uan mena ulli gɛɛl bala ciyi pɔy taaŋɛti ñwoyi waako. 36 Ɔci ɛkɛ bala tyeŋi ne poli maka coŋin balki atki gorki pɔɔjɔ nona ɛkɛ warɛtiy. Ɔci ɛkɛ tooccin agi, “A makɛ goṭi wan?” 37 Ɔci ɛkkɛn ɛkɛ myetki agi, “Gena Yaccu men ma Najarɛt, ɛkɛ ati goṭi i taaŋuti wanna.” 38 Ɔci mena ulli yaajjin agi, “I Yaccu Kaci Daawud! I a Kiṭɔ mena pwadany. Dala i yomu pɔkka ‘yati ɔci ‘ya pɔkta ñinguti!” 39 Ɔci maka bala ati iki Yaccu neeniyɛ, ɛkkɛn mena neeni dɛɛjiti agi naa ɛkta yaadɔ bɛɛ. Yeti ɛkɛ jyeti jyek maka neeni bɛɛ. Ɛkɛ yaajjin ne tolan moki ɔɔn. Ɛkɛ yaadan gɔki agi, “I Yaccu Kaci Daawud, dala i yomu pɔkka ‘yati, ɔci ‘ya pɔkta ñinguti!” 40 Ɔci Yaccu yɔɔni ɔci gɔkcin mati agi, “Dala ɛkɛ oodɛ ‘yati wɛnni.” Ɔci ne ɛkɛ bɛɛni nona Yaccutiyɛ, ɔci Yaccu tooccin ɛkɛti agi, 41 “I buagi ‘ya noŋja a ɔki iti?” Ɔci ɛkɛ ṭwokcin Yaccuti agi, “Ciɛggɔn, ‘ya buaga dala i woŋgu ‘ya pɔkka aŋka ‘ya noon yuarca.” 42 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkɛti agi, “Dala i ñingu pɔkka. Ɔci dala i waru pwada te jyenna i jyetti ‘yati neeni.” 43 Ɔci ne pɛñan ɛkɛ yaakinti gwali noon doki. Ɔci ɛkɛ bootcin Yaccuti te oŋŋa wannati ɔɔn. Ɔci ɛkɛ bala jieyi Juaŋo. Ɔci ma waakɛnda ne ɛkkɛn gɔrki naŋka neeniyɛ, ɛkkɛn bala jieyi Juaŋ daŋkun.

19

1 Ɔci Yaccu dɛñjin ban Jɛrikɔ. Ɔci ɛkɛ bala ati goṭi baan konɛti. 2 Ɔci men gɛɛl bala a ‘uan yenti Jakka. Ɛkɛ a ḍuaŋa maka lyemi tulbay. Ɔci ɛkɛ cyɛg cyɛg te maal ne tolan. 3 Ɔci ɛkɛ buagɔn gɔrti Yaccu ne Yaccu baali a ɔkiy. Yeti ɛkɛ yaakinti Yaccu yuarti bɛɛ, acaan ɛkɛ ḍuul ḍul ɔci ma coŋɔ. 4 Ɔci acaan a ɔɔnyɛ, ɛkɛ yiŋi ñamu, ɔci kaaccin ñaalɔ jaanti, acaan ɛkɛ buagɔn gɔrti Yaccu te ñaalɔ a ɔɔn, acaan Yaccu bala bɛya ati ooddi te pɔya neeni. 5 Ɔci ne Yaccu bɛɛni nona neenitiyɛ, ɛkɛ gɔrcin ñaalɔ ɔci borcin Jakkati agi, “Jakka, kooya iñɔ ne pɛñ. ‘Ya buaga ootta ban ɛkkɛ te oŋŋo.” 6 Ɔci ɛkɛ kooyin iñɔ ne pɛñan, ɔci Yaccu eññɛ on ɛkɛ, ɔci ɛkɛ yomɛ ñɔɔna ñɔɔno. 7 Ɔci ne maka coŋin neeni gɔrki naŋka neeniyɛ, ɛkkɛn waakɛnda bala wooki Yaccu. Ɛkkɛn gɔki agi, “Yeti Yaccu ooddi on mena nɔɔdɔn neeniti aŋka aga wɛli ɛkɛ ogo?” 8 Ɔci ne ɛkkɛn balki on ɛkɛyɛ, Jakka jɔllin ñaalɔ ɔci gɔkcin Ciɛggɔnti agi, “Ciɛggɔn, gɔṭṭi, taaŋi wak ‘yayɛ, gɛɛg wɛtka maka bɔwan. Ɔci kan gen menga eñi ‘ya budan amaamyɛ, ‘ya ɛkɛ ‘woñga ‘uotkati ne ŋaanɔ.” 9 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkɛti agi, “A’a, a ɔɔn moki bɛɛ, acaan te oŋŋa neeniyɛ, yɔɔt Jwaŋa Tolan bɛɛn ma ona neeniti acca doki. Mena neeniyɛ, ɛkɛ a kaci Abrahim, mena a men Juaŋ neeni daŋkun. 10 ’Ya Kaci Ma Baan bɛɛn aŋka lier ɔci yuoc maka yieny.” 11 Ɔci ne ma balki tyeŋki jyek Yaccu neeni menyɛ, ɛkkɛn myennɛ ɛkɛ te jwalla a caagɔn neeni. Te wɔɔka wannayɛ, ɛkkɛn cɔɔllinti ban Urcaliimti doki, ɔci ma bala poŋi gɔki agi Yaccu agdi Ciɛggɔn Tolan ne cwakanti, ɔci agi ɛkkɛn cyɛgji Jwaŋa Tolan yuardinti ɛkkɛn ne cwakanti. 12 Jwalla a caagɔn guaŋŋɛ Yaccu neeni, ɛkɛ gɔki agi, “Mena ḍuaŋa gɛɛl jɔllin ati bana loonan aŋka ɛkɛ naŋtan ma a mena ḍuaŋa tolan, ɔci ne baaṭi ɛkɛ dɔɔkti baanji moki. 13 Ɔci ne ɛkɛ jɔŋni men bɛɛyɛ, ɛkɛ borcin maka kanŋan ɛkɛti, maka a inyaakkɛn neeniti, ɔci ɛkɛ ɛkkɛn ‘wonnɛ bilk gɛɛg byeŋkɛnti aŋka cɔttanyɔ. Ɛkɛ menga da ‘wonnɛ ḍeyyan naŋɛ ma te dahab, ɔci menga da ḍeyyan naŋɛ ma te dahab. Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, ‘Dala ɛkkɛ bilka neeni wyɛldɛ cɔddɛyɔ te waak ne ‘ya bɛɛda ɔɔn.’ 14 Yeti maka ciyi ban ‘wana neenitiyɛ, ɛkkɛn yookɔn te ɛkɛ, ɔci ne ɛkɛ jɔŋni atti dokiyɛ, ɛkkɛn men gɛɛl cuuñɛ bana ooddi ɛkɛ neeniti. Ɔci mena cuuñɛ ɛkkɛn neeniyɛ, gɔkcin mati agi, ‘Maka ciyi iki ‘wana neeni baanjiyɛ, ɛkkɛn buagɔn naa ‘wana neeni aga ḍuaŋa tolan ɛkkɛn bɛɛ.’ 15 “Yeti ‘wana neeni naŋɛ ma aŋi ḍuaŋa tolan ɔɔn. Ɔci ne ɛkɛ dɔɔŋni baanjiyɛ, ɛkɛ borcin maka kanŋan ɛkɛti, maka ‘wonnɛ ɛkɛ bilk neeniti. Ɔci ɛkɛ tooccin ɛkkɛnti te waka cɔdɛ ɛkkɛn te bilka neeniy. 16 Ɔci mena ñamu bɛɛn nona ɛkɛti ɔci gɔkcin ɛkɛti agi, ‘Ḍuaŋa, gɔṭṭi, ḍeyyan i neeniyɛ, ɛkkɛn cɔniyɔ ‘ya ɔci eccin ḍeyyan makɛn ne inyaakkɛn.’ 17 Ɔci ḍuaŋa tolan gɔkcin mena neeniti agi, ‘I noŋŋi ne pwadan hay, i a mena pwadan. Gɔṭṭi, acaan i kanŋa ḍiɛran neeni naŋŋi ne pwadanyɛ, i da naŋdin ‘ya agdi ḍuaŋa ṭɔɔlɛ bonka ḍwaŋin ne inyaakkɛn neeni.’ 18 Ɔci mena akki yyɛɛwɔ bɛɛn ɔci gɔkcin agi, ‘Ḍuaŋa, gɔṭṭi, ḍeyyan i cɔniyɔ ‘ya ɔci eccin ḍeyyan makɛn ne dɔɔyɔ.’ 19 Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkɛti agi, ‘I noŋŋi ne pwadan hay, gɔṭṭi! I naŋdin ‘ya agdi ḍuaŋa ṭɔɔlɛ bonka ḍwaŋin ne dɔɔyɔ daŋkun.’ 20 “Ɔci mena parɛ gɛɛl daŋkun bɛɛni, ɔci ɛkɛ gɔki agi, ‘Ḍuaŋa, gɔṭṭi, ḍeyyan i nɛ. Ɛkɛ koniyɔ ‘ya te bworŋ ṭɔɔlɛ, ɔci ḍuaccan ‘ya bala niin a nink ɔɔn. 21 ’Ya noŋi a ɔɔn acaan ‘ya buay i, i a mena jiekɛ tɛyan. Acaan oŋkandayɛ, waka cɔdayɔ i bɛɛyɛ, lula i te mati, ɔci waka bɛya te yielji waka dɔŋŋi i bɛɛyɛ, aga wak i.’ 22 Ɔci ḍuaŋa tolan neeni gɔkcin ɛkɛti agi, ‘I a mena yaayan hay! Ba jyeka gɔwwɔ i bora te tuk iti neeniyɛ, dɔwwan ‘ya i wyeñuti doki, acaan ‘ya looñ te naŋki i neeni. Çeej i ne ‘ya aga mena jiekɛ tɛyan. Ɔci ŋeej i waka cɔdiyɔ ‘ya bɛɛyɛ, ‘ya ɛkkɛn luldi aga wak ‘ya, ɔci waka bɛya te yielji waka dɔŋi ‘ya bɛɛyɛ, aga wak ‘ya moki. 23 Oŋ ba i bilk ‘ya eññi ‘wonni mena parɛ aŋka ɛkɛ bilk ‘ya cɔnna waakɛn aŋka ɛkkɛn mɔkcan ‘ya aŋan iki bilk wyetka jiettanti ma bɛ?’ 24 “Ɔci ɛkɛ gɔkcin maka bala yɔɔd ɛkɛ toŋkɛti agi, ‘Ḍeyyan luldɛ te ɛkɛti, ɔci ‘wondɛ mena balki ḍeyyan ne inyaakkɛny.’ 25 “Yeti maka neeniyɛ, ɛkkɛn gɔkcin bilk weegɛnti agi, ‘Ḍuaŋa, ɛkɛ balkin ḍeyyan ne inyaakkɛn doki!’ 26 “Ḍuaŋa Tolan gɔkcin agi, ‘Ɛɛ, ‘ya ɛkkɛ myettin te jwali ṭɔɔlɛ gɛɛl. Naŋka neeni pwatcin maka woŋgɛn a tiicinti ne ɛkkɛn ‘wontɛti ma waka coŋin a ɔɔn bɛɛ? Gɔṭṭɛ, maka balki waak dokiyɛ, ɛkkɛn ‘uottanti ma waak ɔɔn. Yeti maka balki waak oŋ woŋgɛn a tiicin bɛɛyɛ, waka bala ɛkkɛnti ne ḍiɛkan wannayɛ, lultan ma te ɛkkɛnti. 27 Ɔci acca maka yookɔn te ‘ya agi naa ‘ya agji ḍuaŋa tolan ɛkkɛnti bɛɛyɛ, dala ɛkkɛn oodɛ ɛkkɛ ‘yati wɛnni, ɔci ɛkkɛn nogdɛ ɛkkɛ ‘ya ñamuti wɛnni!’ ” 28 Ɔci ne Yaccu ḍookki te jyeka neeniyɛ, ɛkɛ ati ñamu bala ooddi ban Urcaliim. 29 Ban Bɛtpɛɛj ɔci ban Bɛtani, ɛkkɛn bala Pom Jɛtuun taaŋɛti. Ɔci ne Yaccu noŋi cɔɔlditi bonka neenitiyɛ, ɛkɛ buagɔn maka laldɛ ɛkɛ gɛɛg cundɛ ñamu ne yyɛɛwɔ. 30 Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Ne ɛkkɛ dɛndɛ bana yɔɔd ɛkkɛ ñomgɔti neeniyɛ, ɛkkɛ tɔɔrɔn ṭɔɔlɛ gɛɛl mɔktɛ yɔɔd a wiɛngɔn. Men gɛɛl taami te ɛkɛ men bɛɛ. Dala ɛkɛ gwottɛ, ɔci dala ɛkɛ oodɛ wɛnni. 31 Ɔci kan men gɛɛl tootti ɛkkɛti agi, ‘Ɛkkɛ ɛkta gujji eejji wɛnɛyɛ?’ Dala ɛkkɛ gɔkti ɛkɛti agi, ‘Ciɛggɔn buagɔn ɛkɛ.’ ” 32 Ɔci maka cuuññi ɛkɛ neeniyɛ, ɛkkɛn atti. Ɔci ba jwalla guaŋŋɛ Yaccu neeniyɛ, ɛkkɛn tɔɔrɔn ṭɔɔlɛ mɔkci ba jyeka guaŋŋɛ ɛkɛ ɛkkɛnti neeni. 33 Ɔci ne ɛkkɛn balki gwotki tɔɔrɔn ṭɔɔlɛyɛ, tɔɔrɔn weyyɛn tooccin ɛkkɛnti agi, “Hay, ɛkkɛ tɔɔrɔn ṭɔɔlɛ guddɛ eedɛ wɛnɛ?” 34 Ɔci ɛkkɛn gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Ciɛggɔn buagɔn ɛkɛ.” 35 Ɔci ɛkkɛn tɔɔrɔn eyɛ Yaccuti, ɔci ɛkkɛn bworŋin ɛkkɛn ḍuacci tɔɔrɔn ŋoyɛti, ɔci ɛkkɛn oŋ Yaccu taapci ñaalɔ tɔɔrɔnti oŋo. 36 Ɔci ne ɛkɛ luoṭṭiyɛ, ɛkkɛn bworŋin ɛkkɛn gɛɛg cyɛtci pɔy konɛti aŋka ɛkkɛn noŋdi ɛkɛti ba mena tolan. 37 Ɔci ne ɛkɛ bɛɛni ne cualanti ban Urcaliimti nona pɔya ooddi iñɔ Pom Jɛtuuntiyɛ, poli ma polla tolan bootcin ɛkɛti ɔci ɛkkɛn yomgɛn ñɔɔna ñɔɔno. Ɔci ɛkkɛn bala jieyi Juaŋ te pwana tolan te kanŋan naŋŋɛ ɛkɛ waakɛnda yuarɛ ɛkkɛny. 38 Ɔci ɛkkɛn gɔki agi, “Dala ma jieyi i, Ciɛggɔn Tolan! I a Kiṭɔ Kaci Daawud, mena bɛɛn te yenti Jwaŋa Tolan. Dala coodi pwani bala ñaalɔ pɔliji, ɔci dala pwani bala Juaŋti mena bala ñaalɔ neeni!” 39 Ɔci ma Pɛriciin gɛɛg bala nona poli ma polla tolanti neeni. Ɔci ɛkkɛn gɔkcin ɛkɛti agi, “Mena loṭi may, gɔrca ma iti, poca, yook ɛkkɛn wanna yaayɛ Juaŋti ne tolan. Dala i gɔkca maka lala i ṭeyayɔ.” 40 Ɔci Yaccu ṭwokcin ɛkkɛnti agi, “‘Ya ɛkkɛ myettin, kan maka neeni ciya liedayɛ, gwoyya neeni aŋka yaaddi te yom ñɔɔn ɔci jieddi ‘ya, ɔci gɔkti agi ‘ya agjɔ ḍuaŋa tolan ba maka guagdɛ ɛkkɛ wanna ɔɔn.” 41 Ne ɛkɛ bɛɛni ne cɔɔlnitiyɛ, ɛkɛ bala gɔṭi ban Urcaliim neeni, ɔci ɛkɛ wiakcin te bana neeni. 42 Ɔci ɛkɛ gɔkcin bana neeniti te ɔɔli agi, “Dala te i jyek coodda pwadan neeni te ŋeej i. Acaan accayɛ, i coodda pwadan neeni yuara moki bɛɛ. 43 Acaan ne oŋ gɛɛltiyɛ, maka yookɔn te i bɛya, ɔci ɛkkɛn cɔtti cɔdan tɛyan i waruti, ɔci ɛkkɛn i yuttiwi. Ɔci pɔya koodi i bora gɔ bala moki bɛɛ. 44 Hay, i ban Urcaliim! I looti ma bora! Ɔci i ḍakti iki kɛɛgin i a cyɛɛlɔ. Guonan gɛɛl daltan ma nina ɛka parɛ warɛti moki bɛɛ. Acaan oŋŋa ‘ya bɛɛna iti acca neeniyɛ, ɛkɛ ŋeej i bɛɛ.” 45 Ɔci ɛkɛ kaaccin kaañji kañ on Juaŋ ona tolan, ɔci ɛkɛ maka wɛɛṭi dok ɔci ḍɛɛk ɔci kulin ɔci boobg orɔ neeniyɛ, ŋualnɛ bora. 46 Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Jyeka kiigin gɔki agi, ‘On ‘yayɛ, a ona cɔkki may.’ ‘Yeti ɛkɛ naŋŋɛ ɛkkɛ a ona cieki maka ɛyyo!’” 47 Yaccu bala loṭi ma on Juaŋ ona tolan oŋkanda. Ɔci gaciicin ḍwaŋin ma Icrayiil ɔci maka loṭi worga Juaŋ ɔci maka ḍwaŋinyɛ, ɛkkɛn bala lieṭi pɔya ɛkkɛn Yaccu noktitiy. 48 Yeti gena ɛkkɛn buagi aŋka naŋtan ɛkɛti gɔ yuarɛ bɛɛ, ɛkkɛn buayi mako, acaan ma waakɛnda bala tyeŋi jyek ɛkɛ ne tolan.

20

1 Oŋ gɛɛlti Yaccu bala loṭi ma on Juaŋ ona tolanti te jyeka wonkɛn jyeka pwadin. Gaciicin ḍwaŋin ma Icrayiil ɔci maka loṭi worga Juaŋ ɔci maka ḍwaŋinyɛ, ɛkkɛn waakɛn ñaagɛ nona ne cyɛɛlɔ nona baali Yaccuy. 2 Ɔci ɛkkɛn gɔkcin ɛkɛti agi, “Dala i ɔɔn myettɔn, i noŋ naŋka neeni te jyek menɛ? A menɛ i ‘wonni naŋka neeniy?” 3 Ɔci Yaccu ṭwokcin ɛkkɛnti agi, “‘Ya da buaga toocca ɛkkɛti te jwali gɛɛl daŋkun. ‘Ya ṭwoktata ɛkkɛ ñamu parun, ɛkkɛ oŋ myettin ‘ya daŋkun oŋo. 4 Bulti Yɔhanna bɛɛn te Jwaŋa Tolantɛ, walla bɛɛn te ma baanti budan? Gɔktɛ.” 5 Ɔci ɛkkɛn bala tyewɔ yɔtin pookɛn te jwalla neeni agi, “Kan ikin gɔktin agi bulti Yɔhanna neeni bɛɛn te Jwaŋa Tolantiyɛ, ɔci Yaccu tootti ikinti agi, ‘Oŋ kan a ɔɔnyɛ, ba ɛkkɛ jyettɛ jyek ɛkɛti bɛ?’ 6 Yeti kan ikin gɔktin agi bulti Yɔhanna bɛɛn te ma baanti budanyɛ, ikin yeptin ma waakɛnda te gwoyi noktin dita, acaan maka coŋin neeni bala poŋi gɔki agi Yɔhannayɛ, ɛkɛ a bɔwa Jwaŋa Tolan.” 7 Ɔci ɛkkɛn ṭwokcin gɔkcin Yaccuti agi, “Ɔɔn bulti Yɔhanna neeni ŋeejɔn ne bɛɛni te aŋɛ bɛɛ.” 8 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti agi, “‘Ya ɛkkɛ myettin te naŋka naŋdi ‘ya neeni daŋkun bɛɛ.” 9 Ɔci Yaccu bala loṭi ma te jwalla a caagɔn gɛɛl agi, “Mena ‘uan gɛɛl ati pieti jang balji, ɔci ɛkɛ bala neeni ‘wonnɛ maka pookɛn byeŋkɛnti. Ɔci ɛkɛ ati bana tolan bana parɛ, ɔci ɛkɛ ɛɛni coodi aŋan. 10 Ɔci ne wɔɔka pwonki ma jang ṭɔlgɛn bɛɛniyɛ, bal weegɛn mena kanŋan ɛkɛti gɛɛl cuuññɛ nona maka gɔṭi bal neeniti aŋka ɛkɛ kɛntan ma jang ṭɔlgɛn gɛɛg oodɛ baanji ɛkɛti. Yeti mena kanŋan ɛkɛti neeni jiebɛ maka gɔṭi bal neeni, ɔci ɛkɛ cuuñji duakciyɔ byeŋkɛ budan. 11 Ɔci moki bal weegɛn mena parɛ gɛɛl cuuññɛ moki. Ɔci ɛkkɛn ɛkɛ jiebɛ daŋkun. Ɔci ɛkɛ naŋɛ ɛkkɛn ne yaayan, ɔci ɛkɛ cuuñji duakciyɔ byeŋkɛ budan. 12 Ɔci moki ɛkɛ maka kanŋan ɛkɛti mena akki ḍoogɔ cuuññɛ moki. Ɔci maka gɔṭi bal neeni ɛkɛ yacci, ɔci ɛkɛ yiɛpcɛ bora. 13 Ɔci bal weegɛn gɔki agi, ‘Acca ‘ya noŋja a ɔki yeti? Ɛɛ, ‘ya kaci ‘ya aŋka cundo. Ɛkɛ a kacca ana ‘yay, ɔci ɛkkɛn yooktan te jyek ɛkɛ bɛɛ.’ 14 Yeti maka gɔṭi bal neeniyɛ, ne ɛkkɛn ɛkɛ yuarkitiyɛ, ɛkkɛn bala gɔwwɔ yɔtin pookɛn agi, ‘Mena neeniyɛ, gena mena wak weegɛn eedɛ ɛkɛ neeni. Dala ikin ɛkɛ noktin. Ɔci wak weegɛn waka te ooddi ɛkɛti neeniyɛ, aga wak ikin.’ 15 Ɔci ɛkkɛn ɛkɛ ŋualji bora te balji, ɔci ɛkɛ oŋ nogɛ ɛkkɛn bora oŋo.” Yaccu oŋ tooccin mati agi, “Oŋ bal weegɛn noŋdi a ɔki acca maka gɔṭi bal neeniti? 16 Ɛkɛ bɛya ɔci maka gɔṭi bal neeni nogdɛ ɛkɛ, ɔci bal ‘wondɛ maka pookɛn byeŋkɛnti.” Ɔci maka bala tyeŋi jyek Yaccu neeniyɛ, ɛkkɛn gɔki agi, “Aa cca cca cca, a ɔɔn tɛy tɛyo, hay! Naa Juaŋ naŋka bala a ɔɔn wanna gɛɛl oodi ɔɔnti bɛɛ.” 17 Ɔci ɛkɛ gɔrcin ɛkkɛnti, ɔci gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Jwalla kiigin jiñɛ bala a ɔki ne jwali gɔki agi, ‘Poma guaktan maka cɔti oorg agi ɛkta yaayɔ neeniyɛ, ɛkɛ aŋi poma pwadan on warɛti doki.’ 18 Kan men gɛɛl ḍɛmdi poma neeni wyeñɛtiyɛ, ɛkɛ nuotti jitin. Yeti kan poma neeni ḍɛmdi men gɛɛltiyɛ, ɛkɛ mena neeni tiittɛ iñɔ.” 19 Ɔci maka loṭi worga Juaŋ ɔci gaciicin ḍwaŋin ma Icrayiilyɛ, ɛkkɛn buagɔn Yaccu muktan ne pɛñan te oŋŋa wanna. Yeti ɛkkɛn buayi maka coŋin. Ɛkkɛn looñi acaan ne Yaccu baali mieti ma te jwalla a caagɔnyɛ, ŋeecɔn ɛkkɛn ne Yaccu baali gɔki jwalla caagɔn neeni te ɛkkɛny. 20 Ɔci ɛkkɛn bala kɛɛy ɛkɛ. Ɔci ma ɛkkɛn gɛɛg cuuñɛ ɛkkɛn Yaccuti lieda. Maka cuuñɛ ma neeniyɛ, bala noŋi ba ne ɛkkɛn buagɛ jyek Yaccu awarɛ ɔɔn. Yeti ɛkkɛn bala tyeŋi jyek ɛkɛ te yoma pwadan bɛɛ. Ɛkkɛn bala tyeŋi jyek ɛkɛ acaan ɛkkɛn lieṭi pɔya Yaccu muktiti ɛkkɛn aŋka oltiti ḍuaŋa ṭɔɔlɛ bieŋɛtiy. Ɛkkɛn buagɔn jwalla guagdɛ Yaccu gɛɛl aktanyɔ ɛkkɛn te jwalla yaayan. 21 Ɛkkɛn botcin ɛkɛti agi, “Mena loṭi may, ŋeejɔn ɔɔn jyeka guaga i loṭi ma neeniyɛ, ɛkkɛn a jyeka pwadin awarɛ. Ɔci i lor ma waakɛnda te jyeka ne cyɛɛlɔ. I ma kɛba jitin bɛɛ. Ɔci ŋeejɔn ɔɔn moki i lor ma te jyek Jwaŋa Tolan ne pwadan, i lor te yoma awarɛ. 22 Ɔɔn myettɔn, kan bɔlin Kɛɛcar ḍuaŋa tolan ma Ḍɔɔm neeni ‘wontin ikin tulbayɛ, a ɔɔn bala ba jyek ganuun ikin ma Icrayiil boki?” 23 Yeti yomg ɛkkɛn ŋeejɛ Yaccu ne ɛkkɛn balki gɔkki jyek labji neeniy. Ɔci ɛkɛ ṭwokcin ɛkkɛnti agi, 24 “Giric gɛɛl oodɛ wɛnni ikin gɔrtin a cyɛɛlɔ.” Ɔci Yaccu tooccin ɛkkɛnti agi, “Giric neeni balki pɔɔyama menɛ? Ɔci a yenti menɛ bala ɛkɛtiy?” Ɔci ma ṭwokcin ɛkɛti agi, “Gena pɔɔyama Kɛɛcar ḍuaŋa tolan, ɔci yenti ɛkɛ.” 25 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Ɛɛ, yɔɔddɛ ɛkkɛ myettin, wak Kɛɛcaryɛ, ‘wondɛ ɛkɛ. Ɔci wak Jwaŋa Tolanyɛ, dala ‘wondɛ Juaŋ daŋkun.” 26 Ɔci maka neeni korkɛn buañi noon te jyek Yaccu neeni. Ɔci ɛkkɛn cien lieda. Ɛkkɛn yaakinti Yaccu bwantan te jwali gɛɛl ma ñomgɛnti bɛɛ. 27 Ɔci te oŋŋa wannayɛ, ma Cadyuciin gɛɛg bɛɛn Yaccuti daŋkun. Maka neeni loṭi agi ne ma tuudiyɛ, ma jɔŋdɔ ñaalɔ moki bɛɛ. 28 Ɔci ɛkkɛn gɔkcin ɛkɛti agi, “Mena loṭi may, Muuca ikin kieŋnin jiek agi, ‘Kan mena mod ɛkkɛn tuwayɛ, ɔci kan ɛkɛ balki ɛɛŋyɛ, ɔci kan ɛɛŋ kɛɛgin ɛkɛ men baawyɛ, dala ɛŋ ɛkɛ ḍɛɛdɛ mod ɛkkɛn aŋka ɛkɛ jieda kɛɛgin jyettɛ mena tuun neeni.’ 29 Oŋ acca gɔṭṭi! Maka ‘uay gɛɛg bala a dɔɔyɔ wyetkɛn ne yyɛɛwɔ. Ɛkkɛn a modin waakɛnda jiennɛ mɛya ne cyɛɛlɔ. Moda tolan ñamuyɛ, ɛkɛ ɛɛŋ ḍɛɛnɛ, ɔci ne ɛkɛ tuuniyɛ, kɛɛgin ɛkɛ baaw men. 30 Ɔci moda bootcin moda tolan ŋoyɛti neeniyɛ, ɛŋa neeni ḍɛɛnɛ ɛkɛ moki. Ɔci ɛkɛ tuun moki, ɔci kɛɛgin ɛkɛ baaw men. 31 Ɔci moda akki ne ḍoogɔ moki ɛŋa neeni ḍɛɛnɛ ɛkɛ moki. Ɔci ɛkɛ tuun moki, ɔci kɛɛgin ɛkɛ baaw men. Ɔci maka a modin ne dɔɔyɔ wyetkɛn ne yyɛɛwɔ neeniyɛ, ɛɛŋ ḍɛyɛ waakɛnda, yeti ɛkkɛn balki kɛɛgin gɛɛg bɛɛ. Kɛɛgin baaw ɛkkɛnti ne ɛkkɛn tuuki ɔɔn. Ɔci ɛɛŋ dalɛyɔ ɛkkɛn jieni kaci gɛɛl men bɛɛ. 32 Ɔci ne ɛkkɛn tuuki waakɛnda a ɔɔnyɛ, ɔci ɛɛŋ daŋkun tuuni. 33 Ɛɛ, oŋ ne oŋŋa ma jɔŋti ñaalɔ te lientiy, ɛŋa neeni aga ɛŋ moda ɔkiy? Acaan ɛkɛ ḍɛyi ‘uay ne dɔɔyɔ wyetkɛn ne yyɛɛwɔ, ɔci ‘uay tuun kɛɛgin baaw waakɛnda?” 34 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Tieŋdɛ, maka iñɔ baanji ṭɛɛrji wɛnniyɛ, ɛkkɛn ḍɛɛwɔ. 35 Yeti maka pwadin maka jɔŋdi ñaalɔ te kolk jitin, maka dɛndi ban Jwaŋa Tolan ɔci coodda ne baaṭi neeni yuartan ɛkkɛnyɛ, jyek ḍɛɛwin bala ɛkkɛnti moki bɛɛ. 36 Jyek ḍɛɛwin baaw ɛkkɛnti, acaan ɛkkɛn tuwa moki bɛɛ. Ɛkkɛn bala ba malɛɛkan ɔɔn. Acaan ɛkkɛn jɔŋŋin ñaalɔ te lienti, ɛkkɛn aŋi kɛɛgin Jwaŋa Tolan ne pwadan. 37 Ɛkkɛ tiekɛ agi ma jɔŋdɔ ñaalɔ te lienti moki bɛɛ. Ne Muuca gɔrni maañ baali koldi jaantiyɛ, Juaŋ gɔkcin ɛkɛti agi, ‘Yɔrg ɛkkɛ Abrahim ɔci Icaak ɔci Yaakubyɛ, ɛkkɛn a maka moṭi ‘yati.’ 38 Jwaŋa Tolanyɛ, ɛkɛ a Jwaŋ maka tuutan bɛɛ. Ɛkɛ a Jwaŋ maka tɛɛti. Acaan ma ɛkɛ waakɛnda a maka tɛɛti.” 39 Ɔci maka loṭi worga Juaŋ gɛɛg gɔkcin Yaccuti agi, “Ɛɛ, mena loṭi may, i ṭwoŋni ne pwadan te taata neeni, hay!” 40 Ɔci ɛkkɛn poccin tooccin ɛkɛti te genga moki bɛɛ. 41 Ɔci Yaccu tooccin ɛkkɛnti agi, “Ma gɔki agi Kiṭɔ Mena Muonɛ Juaŋ Bora a kaci Daawud ogo? 42 Ɛkkɛ pokkɛ jyek Daawud bɛɛ? Daawud waanɛyɛ, oki ɔɔlg gɔki agi, ‘‘Ya tieŋŋan Jwaŋa Tolan gɔkcin Kiṭɔ Ciɛggɔn ‘yati agi, “Dala i coocca ‘ya taaŋuti taaŋŋa byerɔn 43 ne maka yookɔn te i bwandaji ‘ya ɔɔn.”’ 44 Daawud boṭi Kiṭɔ a Ciɛggɔn ɛkɛ ba Jwaŋa Tolan. Oŋ kan Daawud boṭi Kiṭɔ a Ciɛggɔny, oŋ Kiṭɔ a kaci Daawud moki a ɔki?” 45 Ɔci Yaccu gɔkcin maka laldɛ ɛkɛti maka coŋin ñomgɛnti agi, 46 “Dala ɛkkɛ woŋgɔ tiittɛ te naŋki maka loṭi worga Jwaŋa Tolan, naa ɛkkɛ noŋdɛ ba ɛkkɛn ɔɔn bɛɛ. Ɛkkɛn ani woon ma ñomgɛnti ɛŋi jibban becin jibban wiɛlɛn pɛñan. Ɔci ɛkkɛn buagɔn dala ma ɛkkɛn naŋtan ba maka ḍwaŋin ma ñomgɛnti dukkanji oŋkanda. Ɔci moki ɛkkɛn buagɔn ciyi kokin pwadinti oorga morki ma Juaŋo, ɔci moki kan juman bala, ɛkkɛn buagɔn ciyi kokin pwadinti oŋkanda ɔɔn. 47 Maka neeniyɛ, ɛkkɛn omi wak moonga ciek ɔci oorg ɛkkɛn. Ɛkkɛn a yyɛcin, ɔci ɛkkɛn cɔki cɔŋŋa beyan aŋka ma gɔkti agi ɛkkɛn aninti Juaŋo. Te dienna ɛkkɛn dyetki ma ñingɛn neeniyɛ, Jwaŋa Tolan jiek oldɛ ɛkkɛn wyetkɛnti ne tolan!”

21

1 Ɔci Yaccu ñorcin ñaalɔ on Juaŋ ona tolan, ɔci ɛkɛ maka cyɛgan yuarnɛ ɛkɛ bala ḍɔci bilk ɛkkɛn canduuk ḍɔcki ma bilka ‘wontan ma Jwaŋa Tolan. 2 Ɔci ɛkɛ ɛŋa cieñ ɛŋa bɔwan daŋkun yuarnɛ ɛkɛ ne ɛkɛ baali ḍɔcci girin ne yyɛɛwɔ budany. 3 Ɔci Yaccu gɔkcin agi, “‘Ya ɛkkɛ myettin ne pwadan awarɛ, bilka ḍuannɛ ɛŋa bɔwan, ɛŋa cieñ neeni a ḍiɛkan, yeti Jwaŋa Tolan yomɛ pwanna pwani acaan ɛkɛ ḍɔccin. 4 Acaan maka neeni ɛkkɛn kɛñi te bilk ɛkkɛn wyetka kɛci bora te bilka coŋin neeniti, ɔci ḍuacci ɛkkɛn Juaŋti. Yeti ɛŋa bɔwan neeniyɛ, ɛkɛ ḍɔccin bilk ɛkɛ waakɛnda.” 5 Ɔci maka laldɛ Yaccu gɛɛg bala gɔki te on Juaŋ ona tolan neeni, agi gwoyya cɔtki ma on warɛ neeniyɛ, agi ɛkki pwannɔ agi pwadgin. Ɔci agi waka ‘woñgi ma Juaŋ on Juaŋ neeni agi pwannɔ agi pwadgin moki. Ɔci acaan a ɔɔnyɛ, Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti agi, 6 “Gɔṭṭɛ! Oorga yuartɛ ɛkkɛ neeniyɛ, ne oŋ gɛɛltiyɛ, waka neeni laaktan ma ɔntɔ, ɔci guonan gɛɛl niindi menin parɛti bɛɛ. Ɛkkɛn yiɛptan ma iñɔ waakɛnda.” 7 Ɔci ɛkkɛn tooccin ɛkɛti agi, “Mena loṭi may, oŋŋa neeni bɛya bora ne tua? Ɔci ne oŋŋa neeni noŋi bɛɛdi boray, oŋ ñiitin ikin te gena?” 8 Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Gɔṭṭɛ! Dala ɛkkɛ woŋgɔ tiittɛ aŋka naa ɛkkɛ jyɛttɛ ma ɔntɔ bɛɛ. Acaan maka coŋin gɛɛg bɛya, ɔci ɛkkɛn gɔkti agi ɛkkɛn aginti ‘ya Kiṭɔ awarɛ. Ɔci agi Oŋ Kiṭɔ bɛɛnɔ doki. Naa ɛkkɛ tieŋdɛ jyek maka neeni bɛɛ. 9 Ɔci ne ɛkkɛ tieŋdɛ ma gɔkki agi lañ baalɔ ɔci agi ywobji baalɔyɛ, naa ɛkkɛ buayɛ ne tolan bɛɛ. Naŋka bala a ɔɔn wanna bɛya waakɛnda, yeti jiek wyetkɛn bawwin men bɛɛ.” 10 Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti moki agi, “Keedin wɛɛn warda noogdi yɔtin oŋkanda. 11 Ɔci bonka pookɛn gɛɛgtiyɛ, ṭɛɛr warɛ ḍieddi ne pɛñan. Ɔci koñ moki bɛya mati. Ɔci taab tol tolo. Ɔci moki naŋka ñyecki ma yuartan ma ñaalɔ pɔliji. Ɔci ma buatti ne pɛñan. 12 “Yeti ne naŋka neeni bɛɛki bora men bɛɛyɛ, ɛkkɛ mwoktɛ mako. Ɔci ɛkkɛ naŋtɛ ɛkkɛn ne yaayan. Ɔci ɛkkɛ yɔɔttɛ ma ma ñomgɛnti oorga morki ma Juaŋti aŋka ma gɔrti jyek ɛkkɛ. Ɔci ɛkkɛ oltɛ ma ciginji. Ɔci moki ɛkkɛ ma gɛɛg yɔɔtti ḍuaŋan ḍwaŋin ɔci ḍuaŋan ṭɔlgɛn ñomgɛnti te jyek ‘ya. 13 Ɔci te oŋŋa wannayɛ, ɛkkɛ yaakɛti ma lwogdɛ te jyek ‘ya. 14 Dala ɛkkɛ yomgɔ ḍyɛgdɛ acca. Naa ɛkkɛ poŋdɛ te jyeka ɛkkɛ goddi iki ma nona godanti neeni bɛɛ. 15 Te oŋŋa wannayɛ, ɛkkɛ magdin ‘ya te jyeka guagdɛ ɛkkɛ. Ɛkkɛ ‘wondin ‘ya ñing tɛɛno, ɔci maka yookɔn te ɛkkɛ neeniyɛ, ɛkkɛn bwandɛ ɛkkɛ te jieko. Ɔci ɛkkɛn yaaktanti gɔkti genga ɛkkɛti moki bɛɛ. 16 Ɔci ma waakɛnda yooktan te ɛkkɛ te jyek ‘ya. Te oŋŋa wannayɛ, mɛyi ɛkkɛ ɔci weyi ɛkkɛ, ɔci modg ɛkkɛ ɔci ma ɛkkɛ maka pookɛn, ɔci mung ɛkkɛyɛ, ɛkkɛn ɛkkɛ ‘wontɛ ma byeŋkɛnti, ɔci ɛkkɛ ma gɛɛg noktɛ ɛkkɛn. 18 Yeti men gɛɛl ɛkkɛti ḍakti bɛɛ. 19 Kan ɛkkɛ yɔɔddɛ ne tɛyanyɛ, ɛkkɛ uddɛ. 20 “Gɔṭṭɛ, ne ɛkkɛ ban Urcaliim yuartɛ yuttitiwi ackanyɛ, dala ŋeeddɛ ɛkkɛ oŋŋa bana neeni yaadi cɔɔllin doki. 21 Kan ɛkkɛ ciyɛ ban Yahuudiyayɛ, dala ɛkkɛ yooŋdɛ pomk jitin ne pɛñan, naa ɛkkɛ kwattɛ bɛɛ. Naŋka neeni bɛya a yuurgɔn. Ɔci kan ɛkkɛ ciyɛ bana tolantiyɛ, dala ɛkkɛ koodɛ bora ne pɛñan. Kan ɛkkɛ ciyɛ bana tolan ŋoyɛtiyɛ, naa ɛkkɛ kaattɛ bana tolanti moki bɛɛ. 22 Acaan oŋŋa bɛya Juaŋ jiek duaktɛ Urcaliim wyeñɛti wannayɛ, ɛkɛ a ‘Oŋ Ywobji Juaŋ Ban Urcaliimti’ ba jyeka kiigin worgaji. 23 Maka laci ɔci maka balki kɛɛgin ḍyɛrinyɛ, oŋŋa wanna tɛy tɛy ɛkkɛnti ne pɛñan. Acaan taab bɛya wannayɛ, pɛñña pɛñño, ɔci ywobji Juaŋ tol tol mati. 24 Ma noktan ma te byeŋgaaran. Ɔci ma gɛɛg eetan maka yooki ñin iki ɛkkɛn bonka pookɛnti baan warda aga kɛɛnk ɛkkɛn. Ɔci ban Urcaliim buurtan Keedin Pookɛn iñɔ, ɔci ɛkkɛn ciya wɛnan ne yuong ɛkkɛn bɛɛti bora ɔɔn. 25 “Oŋŋa bɛya ne ŋoyɔ neeniyɛ, ñiitan ma te naŋki waka pookɛn, ɔci te oŋ waŋɛ, ɔci te paano, ɔci te kɛltan. Ɔci iñɔ ṭɛɛrji wɛnniyɛ, maka bonka ḍwaŋin buaya ne tolan, ɔci lieṭi pɔya yooŋti ɛkkɛn ɔntɔ te pɔɔgi galŋa tolan ɔci te joon ɛkkɛn. 26 Ɔci ma gɛɛg yomgɛn poda te bwaji ɔci te naŋka tɛyan naŋka bɛya mati ṭɛɛrjiy. Acaan waka bala ñaalɔ pɔlijiyɛ, ɛkkɛn waakɛn ḍieddi waakɛnda. 27 Hayya, ɛkkɛn oŋ ‘ya Kaci Ma Baan yuarta ne bɛɛda te pɔli te war tɛɛn ɔci pwanna pwani ne tolany. 28 Ne naŋka neeni noŋki bɛɛtiyɛ, dala ɛkkɛ yɔɔddɛ ne pwadan a tyɛlga, acaan oŋŋa ɛkkɛ magdɛ Juaŋ te maka yookɔn te ɛkkɛ neeniyɛ, cɔɔllin doki.” 29 Ɔci Yaccu ɛkkɛn myennɛ te jwalla a caagɔn gɛɛl moki agi, “Gɔrtɛ ŋuammo, ɔci janga pookɛn waakɛnda. 30 Ne ɛkkɛ gɔrtɛ jang yuocki ɔci pworkiyɛ, ŋeejɛ ɛkkɛ noon aŋi ḍuoŋ tukɛ doki. 31 Ɔci daŋkun, ne ɛkkɛ gɔrtɛ naŋka neeni ne bɛɛti borayɛ, dala ŋeeddɛ ɛkkɛ cyɛgji Jwaŋa Tolan cɔɔllin doki. 32 “‘Ya ɛkkɛ myettin ne pwadan. Maka accayɛ, ɛkkɛn tuwa bɛɛ, ɛkkɛn gɛɛg ciya ne jyeka neeni bɛɛti bora waakɛnda ɔɔn. 33 Pɔli ɔci ṭɛɛryɛ, ɛkkɛn baadi. Yeti jyek ‘yayɛ, ɛkkɛn baadi bɛɛ. 34 “Dala ɛkkɛ woŋgɔ tiittɛ te yomg ɛkkɛ, aŋka naa ɛkkɛ ḍɛɛmdɛ iñɔ jyek coodda yaayan bɛɛ, walla ba jyek nooŋi mooyo, ɔci walla paŋi jyek coodda iñɔ baanji wɛnni bɛɛ. Kan ɛkkɛ yomgɔ ḍɛɛmdi iñɔ te naŋka wannayɛ, ɔci oŋŋa bɛya ne ŋoyɔyɛ, bɛya ne pɛñan ba yiici ne muowi waak ɔɔn. 35 Ɛkɛ bɛya te maka ciyi ṭɛra neeni ŋoyɛti waakɛnda. 36 Dala ɛkkɛ woŋgɔ tiittɛ oŋkanda ɔɔn. Ɔci cɔktɛ oŋkanda aŋka ɛkkɛ ‘wondɛ Jwaŋa Tolan war tɛɛno, ɔci a ɔɔnyɛ, ɛkkɛ bwantɛ taabn bɛya ɛkkɛti waakɛnda neeni bɛɛ. Ɔci ɛkkɛ yaakɛti yɔɔttɛ ‘ya Kaci Ma Baan ñamuti.” 37 Ɔci oŋkandayɛ, Yaccu bala loṭi ma on Juaŋ ona tolan. Yeti te weenjiyɛ, ɛkɛ ooddi ciyi Pom Jɛtuunti. 38 Ɔci te liid ṭɔɔl ḍiɛranyɛ, ma waakɛnda bɛya ɛkɛti on Juaŋ ona tolan acaan buagɔn tieŋdi jyek ɛkɛ.

22

1 Iid Byedga Polanyɛ, cɔɔllin doki. Iid neeniyɛ, ma boṭi agi Iid Malɛɛka Lien Bɛɛn Goṭi a Gorŋo. 2 Gaciicin ḍwaŋin ma Icrayiil ɔci maka loṭi worga Juaŋyɛ, ɛkkɛn buayi mako, ɔci acaan a ɔɔnyɛ, ɛkkɛn bala lieṭi pɔya ɛkkɛn nokki Yaccu lieda. 3 Ɔci Jwaŋa Yaayan kaaccin Yahuuja Ickɛɛryuti yomɛti. Ɛkɛ a mena akki maka laldɛ Yaccu Ne Inyaakkɛn wyetkɛn Ne yyɛɛwɔy. 4 Ɔci ɛkɛ ati ɔci ɛkɛ bala gɔṭi jiek iki gaciicin ḍwaŋin ma Icrayiil iki ḍuaŋan bɔlin on Juaŋ ona tolan acaan ɛkɛ buagɔn Yaccu ‘wondɛ ɛkkɛn byeŋkɛnti lieda ɔɔn. 5 Ɔci ɛkkɛn yomgɛn ñɔɔna ñɔɔno. Ɔci ɛkkɛn gɔki agi, “Ɛkɛ ‘wontin bilk te naŋki ɛkɛ neeni.” 6 Ɔci Yahuuja jyettin gɔki agi, “Ɛɛ, a ɔɔn pwatcin.” Ɔci ɛkɛ ati bala lieṭi pɔya ɛkɛ Yaccu ‘wondɛ ma byeŋkɛnti ne maka coŋin neeni baaki nona ɛkɛti men ɔɔn. 7 Ɔci Iid Byedga Polanyɛ, bɛɛn doki. Gena oŋŋa ma ŋoorki kulin ṭɔlgɛn ba naŋki oŋ Iid Malɛɛka Lien Bɛɛn Goṭi a Gorŋo. 8 Ɔci Yaccu Butruc cuuññɛ i Yɔhanna ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Dala ɛkkɛ ooddɛ wak iid ywaŋdɛyɔ, ɔci ɔɔn oŋ bɛɛdɔn ikin omtin oŋo.” 9 Ɔci ɛkkɛn tooccin ɛkɛti agi, “I buagi ɔɔn ooddɔn waak ywaŋdɔnyɔ wɛnɛ te ikin?” 10 Ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Gɔṭṭɛ, ne ɛkkɛ dɛndɛ ban Urcaliimjiyɛ, mena ‘uan gɛɛl koogdi iki ɛkkɛ. Ɛkɛ kɛṭi pieg te kuñŋan. Ɔci ɛkkɛ boottɛ ɛkɛ ŋoyɛti. Ɛkkɛ ooddɛ iki ɛkɛ ɔɔn ne ona ɛkɛ kaatti ɔɔn. 11 Ɔci dala ɛkkɛ gɔktɛ on weegɛnti agi, ‘Mena Loṭi Ma bala tooci agi, “Ba ona cootta ‘ya a on wɛlg bɛ? Acaan ‘ya buaga noŋdɔn iid i maka laldi ‘yay.” ’ 12 Ɔci ɛkɛ ɛkkɛ myettɛ te ona tolan ñaalɔ. Ona neeni ywaŋŋɛ ɛkɛ doki. Ɔci dala ɛkkɛ wak iid ywaŋdɛyɔ te ikin aŋan.” 13 Ɔci ɛkkɛn atti. Ɔci ɛkkɛn yɔṭi on ba jwalla guaŋnɛ Yaccu ɛkkɛntiy. Ɔci ɛkkɛn wak iid ywaŋɛyɔ aŋan. 14 Ɔci ne oŋ waŋa omki ma iid bɛɛni borayɛ, ɔci Yaccu cooccin iñɔ omi am iki Cuudan ɛkɛ Maka A Inyaakkɛn wyetkɛn Ne yyɛɛwɔy. 15 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti agi, “‘Ya buaga ne pɛñan dala ikin omtin oomdin iid neeni, Iid Malɛɛka Lien Bɛɛn Goṭi A Gorŋ iki ‘ya ne taab bɛɛni ‘yati men bɛɛy. 16 Tieŋdɛ, ‘ya ɛkkɛ myettin ne pwadan. ‘Ya omja iid neeni moki bɛɛ. ‘Ya cied ɔɔn ne oŋŋa waak waakɛnda mugdɛ Jwaŋa Tolan bieŋɛti ɔɔn.” 17 Ɔci ɛkɛ kubaaya pyeg luutkin luullɛ, ɔci ne ɛkɛ gɔŋni a pwatcin Jwaŋa Tolantiyɛ, ɛkɛ gɔkcin ma ɛkɛti agi, “Antɛ waka nɛ. Ɔci ɛkkɛn ḍyerdɛ jitin ɛkkɛ. 18 Tieŋdɛ! ‘Ya motca pyeg luutkin moki bɛɛ. ‘Ya cied budan ɔɔn ne cyɛgji Jwaŋa Tolan bɛɛdi ɔɔn.” 19 Ɔci ɛkɛ byentan gɛɛl luullɛ, ɔci cɔkcin Jwaŋa Tolanti. Ɔci ɛkɛ byentan wɛɛnnɛ jitin, ɔci ɛkɛ ma ‘wonnɛ byentan, ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Antɛ byentan neeni! Gena war ‘ya. Dala ɛkkɛ noŋdɛ a ɔɔn, aŋka ɛkkɛ poŋɛ te ‘ya.” 20 Ɔci ne ɛkkɛn ḍookkɛ te amiyɛ, ɔci Yaccu kubaaya pyeg luutkin luullɛ daŋkun. Ɔci ɛkɛ gɔkcin mati agi, “Antɛ! Mottɛ waka bala kubaaya konɛti neeniyɛ, ɛkkɛn a yimg ‘ya, ɛkkɛn kɛɛwin iñɔ te ɛkkɛ. Ɔci te lyena tuuda ‘ya neeniyɛ, Juaŋ noŋdi jyeka wonkɛn iki ɛkkɛ. 21 Yeti gɔṭṭɛ, byeŋ mena ‘ya ‘wonda ma byeŋkɛnti neeniyɛ, ɛkɛ balgin iki ‘ya nona amti wɛnni. 22 ’Ya Kaci Ma Baan tuud ba jyeka kiiwɛ ma te ‘yay. Yeti mena ‘ya ‘wonda ma byeŋkɛnti neeniyɛ, taab bɛya ɛkɛtiyɛ, tol tolo.” 23 Ɔci ɛkkɛn bala toyi yɔtin pookɛn agi a menɛ bala ɛkkɛnti wɛnni noŋi naŋka neeniy. 24 Ɔci maka laldɛ Yaccu bala toyi yɔtin pookɛn agi, “A menɛ a mena tolan te ikiny?” 25 Ɔci Yaccu ɛkkɛn myennɛ agi, “Ḍuaŋan ḍwaŋin Keedin Pookɛnyɛ, balki war tɛɛn ma ɛkkɛnti oŋkanda, ɔci ḍuaŋan ḍwaŋin neeniyɛ, ɛkkɛn bartan ma agi, ‘Maka Ḍɔci Ma Ne Pwadany.’ 26 Yeti ɛkkɛyɛ, naa ɛkkɛ baldɛ ba ḍuaŋan ḍwaŋin neeni bɛɛ. Kan mena a mena tolan te ɛkkɛyɛ, dala ɛkɛ aga ba mena ḍiɛran mena moki ma te yoma pwadan. 27 Kan mena ciyi omiyɛ, ɔci kan mena parɛ gɛɛl bala noŋi kanŋa ɛkɛyɛ, ba mena a mena tolan te ɛkɛ neeni bɛ? Gena mena ciyi iñɔ neeni. Gena ɛkɛ aŋka tolcin bɛɛ? Yeti ‘yayɛ, ‘ya baal ba mena ḍiɛran ɛkkɛti. 28 Ɛkkɛ agɛ maka bala ‘yati oŋkanda ne taab baali ‘yati ɔɔn. 29 Ɔci ɛkkɛ ‘wondin ‘ya kanŋa maka a ḍuaŋan ḍwaŋin ba kanŋa ‘ya ne ‘ya ‘wonnata Wey ɔɔn kanŋa mena ḍuaŋa tolan neeni. 30 Ɔci a ɔŋŋiyɛ, ikin omtin ɔci mottin iki ‘ya ban cyɛgji ‘ya, ɔci ɛkkɛ naŋdin ‘ya coottɛ kokin wyetkɛnti, ɔci agdɛ ḍuaŋan ḍwaŋin ma Icrayiil maka kɛɛna a inyaakkɛn wyetkɛn ne yyɛɛwɔ neeniy.” 31 Ɔci te wɛnni Yaccu gɔrcin Butructi ɔci gɔkcin ɛkɛti agi, “Butruc, Butruc, tieŋŋa poca! Jwaŋa Yaayan bala tooci te ɛkkɛ waakida, acaan ɛkɛ buagɔn ‘ya ɛkɛ ‘woñga naŋki aŋka ɛkɛ buagɔn poci ɛkkɛ a poccin ba kuata ma kuaki pok oŋkanda wanna ɔɔn. 32 Yeti ‘ya baal cɔk Juaŋti te i, Butruc, aŋka naa jyenna jyetti i neeniyɛ, ḍɛmdi iñɔ bɛɛ. Ɔci ne i waru yaldi mokiyɛ, dala i modg ɛkkɛ maga, aŋka dala ɛkkɛn yɔɔda ne tɛyan.” 33 Yeti Butruc gɔkcin ɛkɛti agi, “Ciɛggɔn, kan ‘ya olta ma ciginji iki iyɛ, dala ‘ya olta ma ɔɔn. Ɔci kan ‘ya nokta ma iki iyɛ, dala ‘ya nokta ma moki ɔɔn!” 34 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkɛti agi, “Tieŋŋa, i myettin ‘ya, te ween jiña neeni ne tuan wiakti men bɛɛyɛ, i doki kɛkka te ‘ya oŋki ne ḍoogɔ. I gɔkca mati agi i ‘ya ŋeeja bɛɛ.” 35 Ɔci Yaccu tooccin Maka A Inyaakkɛn wyetkɛn Ne yyɛɛwɔti agi, “Oŋŋa ɛkkɛ cuuññin ‘ya ɔci ɛkkɛ attɛ, ɔci kucin ɔci cowaal ɔci wɛɛyi eññɛ ɛkkɛ bɛɛyɛ, coodi ɛkkɛ tɛy tɛy boki?” Ɔci ɛkkɛn kɛkcin agi, “A’a, coodi tɛy tɛy bɛɛ.” 36 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Yeti accayɛ, kan men gɛɛl balki kucin bilkyɛ, dala ɛkɛ kucin neeni eedɛ, ɔci mena balki cowaalyɛ, dala ɛkɛ cowaal eedɛ daŋkun. Ɔci mena balki byeŋgaaran bɛɛyɛ, dala ɛkɛ bworŋ jwami wiɛldɛyɔ, ɔci dala ɛkɛ wɛrdi byeŋgaaran te bilka neeni. 37 ’Ya ɛkkɛ myettin, jyeka kiigin gɔki te ‘ya agi, ‘Jiek oljɛ ma ɛkɛ wyeñɛti i maka yeyin a cyɛɛlɔ.’ Dala jyeka neeni aga jyeka awarɛ te ‘ya. Acaan jyeka kiiwɛ ma te ‘yayɛ, noŋi cɔmdi bora waakɛnda awarɛ.” 38 Ɔci ɛkkɛn gɔki agi, “Ciɛggɔn, gɔṭṭi, byeŋgaaran bala wɛnni ne yyɛɛwɔ!” Ɔci ɛkɛ ṭwokcin ɛkkɛnti agi, “Ɛɛ, kapa ɔɔn.” 39 Ɔci Yaccu kooyin bora te bana tolanti neeni, ɔci ati ñaalɔ Pom Jɛtuun wyeñɛti ba naŋki ɛkɛ oŋkanda. Ɔci maka laldɛ ɛkɛ daŋkun bootcin ɛkɛti. 40 Ɔci ne ɛkɛ dɛnni nona neenitiyɛ, ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Cɔktɛ Juaŋti aŋka naa ɛkkɛ ḍɛɛmdɛ iñɔ te maali Jwaŋa Yaayan neeni ɔci kɛkti te ‘ya bɛɛ.” 41 Ɔci ɛkɛ ati ñamu parɛ ne ḍiɛran ṭɔɔlɛ. Ɔci ɛkɛ ḍwoñjin iñɔ ɔci cɔkcin Jwaŋa Tolanti agi, 42 “Wey ɔɔn, kan i buagiyɛ, dala i noŋja naŋki i aŋka naa taab lien neeni bɛya ‘yati bɛɛ. Yeti ‘ya cɔkka iti ba yom ‘ya bɛɛ. ‘Ya cɔkka iti ba yom i.” 43 Ɔci malɛɛka gɛɛl bɛɛn ɛkɛti te ñaalɔ pɔliji, ɔci warɛ lɛɛlnɛ bora ɛkɛti. Ɔci ɛkɛ bala moki Yaccu aŋka dala ɛkɛ yomɛ tɛya. 44 Ɔci Yaccu yomɛ bala wiak ne tolan konɛ ñɔni warɛ te taab neeni, hay! Ɔci ɛkɛ cɔkcin Juaŋti ne tolan. Ɔci cani kɛɛwin iñɔ te ɛkɛ ñamɛti bala ba yimgo. 45 Ɔci ne ɛkɛ ḍookki te cɔŋiyɛ, ɛkɛ ati dɔɔki nona maka laldɛ ɛkɛti. Ɔci ɛkkɛn mɔŋnɛ ɛkɛ wicɔ, acaan ɛkkɛn taabbin te yom yoño. 46 Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Hay! Ɛkkɛ wiccɛ a ɔɔn ogo? Dala ɛkkɛ jɔldɛ ñaalɔ, ɔci ɛkkɛ cɔktɛ Juaŋti aŋka naa ɛkkɛ ḍɛɛmdi iñɔ te maali Jwaŋa Yaayan neeni, ɔci kɛktɛ te ‘ya bɛɛ.” 47 Ne Yaccu baali gɔki jyeka neeni menyɛ, ɔci poli ma polla tolan bɛɛni. Ɔci Yahuuja Ickɛɛryuti ɛkkɛn wɛɛññɛ nona ɛkɛti. Ɔci ɛkɛ ati orcinti Yaccuti, ɔci ɛkɛ Yaccu ñiimmɛ te tukɛ ba naŋki ma ɛkkɛn. 48 Yeti Yaccu gɔkcin ɛkɛti agi, “Yahuuja, i ‘ya Kaci Ma Baan ‘wonda ma te ñiimmɔ?” 49 Ɔci ne maka atki iki ɛkɛ neeni gɔrki naŋka naŋtan ma ɛkɛti wannayɛ, ɛkkɛn tooccin ɛkɛti agi, “Ciɛggɔn, dala ikin nooktin iki ma te byeŋgaaran ba?” 50 Ɔci te wɛnni mena bala Yaccuti gɛɛl mena kanŋan i gaciic tolan ma Icrayiil jyɛmmɛ jyeña byerɔn palnɛ bora te byeŋgaaran. 51 Yeti Yaccu gɔkcin ɛkɛti agi, “Kapa ɔɔn, naa i noŋja a ɔɔn moki bɛɛ!” Ɔci Yaccu topcin men jyeñɛti, ɔci ɛkɛ men jyeña ywaŋŋɛ moki. 52 Ɔci Yaccu gɔkcin gaciicin ḍwaŋin ma Icrayiilti, ɔci ḍuaŋan bɔlin on Juaŋ ona tolan, ɔci ḍuaŋan ḍwaŋinti agi, “Gɔṭṭɛ, hay! Ɛkkɛ bɛɛnɛ ennɛ byeŋgaaran ɔci gɔlk byeŋkɔti aŋka ‘ya mugdata ɛkkɛ ba muŋi mena ɛɛn ogo? 53 Ne ‘ya balgin iki ɛkkɛ on Juaŋ ona tolan oŋkanda ɛkkɛ menga poccin ‘ya muŋŋa bɛɛ. Yeti dala gena ɛkkɛ buagɛ naŋdɛ neeni dala naŋdɛ wona war tɛɛn Mena Yaayan mwoki noon men ɔŋ.” 54 Ɔci ɛkkɛn ɛkɛ mugɛ ɔci eyɛ lwadɛ ne on gaciic tolan ma Icrayiilti. Ɔci Butruc ɛkɛ bala bɛya booti te ŋoyɔ nona loonan. 55 Ɔci ne ma gɛɛg maañ olkiti jiju kaañjiyɛ, ɔci ɛkkɛn cooccin iñɔ bala ooyi. Ɔci Butruc daŋkun bala ooyi iki mako. 56 Ɔci mena a ṭɔɔl gɛɛl Butruc yuarnɛ ne ɛkɛ baali ciyi ooyi maccuy. Ɔci ɛkɛ bala gɔṭi tieci Butruc warɛ a tiito. Ɔci ɛkɛ gɔkcin agi, “Hay! ‘Wana neeni moki a mena booti Yaccu daŋkun, hay!” 57 Yeti Butruc kɛkcin, ɔci gɔkcin ɛɛŋti agi, “Hay! Ɛɛŋo, ‘ya gena guaga i neeni ŋeej bɛɛ!” 58 Ɔci ne ḍiɛran ṭɔɔlɛ mokiyɛ, mena ‘uan gɛɛl bala gɔṭi Butruc. Ɔci gɔkcin ɛkɛti agi, “Hay! I a men ɛkɛ daŋkun, hay!” Yeti Butruc kɛkcin gɔkcin ɛkɛti agi, “Hay, ‘uano, ‘ya a men ɛkɛ bɛɛ!” 59 Ɔci ne ḍiɛran ṭɔɔlɛ mokiyɛ, mena parɛ gɛɛl gɔkcin ɛkɛti moki ne pɛñan agi, “Ɛɛ, ‘wana neeni ɛkɛ bala iki Yaccu awarɛ acaan ɛkɛ a men ma Jaliil!” 60 Yeti Butruc gɔkcin agi, “Hay, ‘uano! Jyeka guaga i wanna ŋeej ‘ya bɛɛ!” Ɔci ne pɛñan ne ɛkɛ baali gɔki jyeka neeni menyɛ, tuan wiakcin doki. 61 Ɔci Yaccu warɛ yallɛ, ɔci gɔrcin Butructi, ɔci Butruc ñingɛ ñieŋnɛ te jwalla guaŋŋɛ Yaccu ɛkɛti te ñamu agi, “Gɔṭṭi, Butruc, ne tuan wiakti men bɛɛyɛ, i kɛkka te ‘ya oŋki aga ne ḍoogɔ dokiy.” 62 Ɔci Butruc ati bora, ɔci bala wiak a joon duor konɛ te naŋki ɛkɛ neeni. 63 Ɔci maka gɔṭi Yaccu neeniyɛ, ɛkkɛn bala juoli ɔci jiebi ɛkɛ. 64 Ɔci ne ɛkkɛn ɛkɛ ḍɛɛkkiti ñingɛtiyɛ, ɛkkɛn gɔkcin ɛkɛti agi, “Hayya! Dala i noŋja ba naŋki maka bɔwan. Mena i jyɛmmi neeni ŋeejɛ? Gɔkca!” 65 Ɔci ɛkkɛn bala wooki ɛkɛ te jyeka pookɛn jyeka coŋin jyeka yeyin. 66 Ɔci ne noon bɔɔniyɛ, maka ḍwaŋin ɔci gaciicin ḍwaŋin ma Icrayiil ɔci maka loṭi worga Juaŋyɛ, ɛkkɛn wyetkɛn ḍɔɔlɛ nona ne cyɛɛlɔ, ɔci Yaccu owwɛ ma nona maka gɔṭi jiek ñomgɛnti, ɔci ɛkkɛn gɔkcin ɛkɛti agi, 67 “Gɔṭṭi, kan i a Kiṭɔyɛ, dala ɔɔn myettɔn.” Ɔci Yaccu ṭwokcin ɛkkɛnti agi, “Kan ‘ya ɛkkɛ myettinyɛ, ɛkkɛ jyeddɛ bɛɛ. 68 Ɔci kan ‘ya tootta ɛkkɛtiyɛ, ɛkkɛ buagɛ ṭwoktɛ genga ‘yati bɛɛ. 69 Yeti acca te oŋŋa neeniyɛ, ‘ya Kaci Ma Baan coocca Jwaŋa Tolan taaŋɛti, taaŋŋa byerɔn ñaalɔ.” 70 Ɔci ɛkkɛn tooccin ɛkɛti waakɛnda agi, “I a Kaci Jwaŋa Tolan nɛ?” Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Ɛɛ, ‘ya baal a ɔɔn, ba jwalla guagdɛ ɛkkɛ wanna.” 71 Ɔci ɛkkɛn gɔki agi, “Hay yeh! Ikin buagin lieṭin jyeka pookɛn moki ogo? Ikin tieŋnin te jyetkɔ jyeka guaŋŋɛ ɛkɛ te tuk ɛkɛ parɛ neeni doki!”

23

1 Ɔci maka coŋin waakɛnda neeniyɛ, ɛkkɛn jɔllin ñaalɔ, ɔci Yaccu lwadɛ eyɛ ɛkkɛn nona Bilaatucti. 2 Ɔci ɛkkɛn bala tɔɔmi Yaccu Bilaatucti ɔɔn. Ɛkkɛn gɔki agi, “‘Wana neeniyɛ, ɛkɛ yuarŋɔn ɔɔn, ɛkɛ bala ma ɔɔn jyɛttɛ ɔntɔ. Ɔci ɛkɛ bala dɛyi ɔɔn moki agi naa ɔɔn ḍɔccɔn tulba Kɛɛcar ḍuaŋa tolan ma Ḍɔɔmti bɛɛ. Ɔci ɛkɛ gɔki agi ɛkɛ agji ḍuaŋa ɔɔn ḍuaŋa tolan daŋkun.” 3 Ɔci ne ɛkɛ ookiti ma Bilaatuctiyɛ, Bilaatuc tooccin Yaccuti agi, “Hay, i gɔk i a ḍuaŋa tolan ma ɛkkɛ ma Icrayiil nɛ?” Ɔci Yaccu ṭwokcin ɛkɛti agi, “Ɛɛ, ‘ya baal a ɔɔn ba jwalla guagdɛ ɛkkɛ wanna.” 4 Ɔci Bilaatuc gɔkcin gaciicin ḍwaŋin ma Icrayiilti ɔci maka coŋinti agi, “Gɔṭṭɛ, hay, ɛkkɛ! ‘Ya gena yaayan gɛɛl yuarŋ ‘wana neeniti aŋka ‘ya jiek olda ɛkɛ wyeñɛti bɛɛ.” 5 Yeti ɛkkɛn gɔki ‘yeṭi ne pɛñan Bilaatucti agi, “Maka ciyi bonk Ma Yahuudiya waakɛnda, te ban Jaliil ne wɛnni ɔɔnyɛ, jyek ɛkkɛn ḍuobbin te jyeka loṭi ‘wana neeni ɛkkɛny.” 6 Ne Bilaatuc tieŋni jyeka neeniyɛ, ɛkɛ tooccin mati agi, “Ɛkkɛ gɔkɛ ‘wana neeni ɛkɛ a men ma Jaliil?” 7 Ɔci ne ɛkɛ tieŋni agi Yaccu bɛɛnɔ te ban Hiruuduc Antipacn gɛɛlti non Jaliilyɛ, ɔci Yaccu cuuññɛ ɛkɛ Hiruuducti doki. 8 Te baaṭi Hiruuduc buagɔn ka gɔrti Yaccu, acaan ɛkɛ tieŋŋin jyeka guaktan ma te Yaccu ne coŋɔn. Yeti Yaccu yuarŋɛ ɛkɛ men bɛɛ. Ɔci ne Yaccu cuuññɛ Bilaatuc ɛkɛti te oŋŋa wannayɛ, ɛkɛ yomɛ ñɔɔna ñɔɔno. Ɛkɛ poŋi gɔki agi Yaccu noŋdɔ naŋka tɛyɔ gɛɛl nona ɛkɛ ñamɛti kaapun. 9 Ɔci Hiruuduc bala tooci Yaccuti te jyeka coŋin, yeti Yaccu ṭwokcin genga ɛkɛti bɛɛ. 10 Gaciicin ḍwaŋin ma Icrayiil i maka loṭi worga Juaŋyɛ, ɛkkɛn bala yɔɔd tɔɔmi Yaccu ne pɛñan. 11 Ɔci Hiruuduc ɔci ackan ɛkɛyɛ, ɛkkɛn bala noŋi ne yaayan Yaccuti, ɔci ɛkkɛn bala juoli ɛkɛ. Ɔci Yaccu ɛɛŋnɛ Hiruuduc bworŋa pwadan bworŋa beyan, ɔci cuuññɛ duaŋŋɛ ɛkɛ Bilaatucti. 12 Ɔci te oŋŋa wannatiyɛ, Bilaatuc ɔci Hiruuducyɛ, ɛkkɛn ŋeewin aŋi munin. Te ñamuyɛ, ɛkkɛn bala yoyi ñin yaakkɛn te jiek ṭɔlgɛn gɛɛg. 13 Ɔci Bilaatuc gaciicin ḍwaŋin ma Icrayiil ɔci ḍuaŋan ɔci maka pookɛn bornɛti waakɛnda. Ɔci ɛkkɛn bɛɛni. 14 Ɔci ne ma bɛɛkiyɛ, ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “‘Wana neeni oonɛ ɛkkɛ ‘yati, ɔci ɛkkɛ gɔkɛ agi ‘wana neeniyɛ, ɛkɛ a mena ma jyɛttɛ ɔntɔ. Yeti gɔṭṭɛ, jyek ‘wana neeni gwali ‘ya jitin doki ɛkkɛ ñomgɔti. Ɔci jyeka guaŋŋɛ ɛkkɛ tɔɔmmɛ ɛkkɛ ɛkɛ neeniyɛ, ‘ya gɛɛl yuarŋ ɛkɛti bɛɛ. 15 Ɔci Hiruuduc Antipac moki jwali gɛɛl yuarŋɛ ɛkɛti bɛɛ. Yaccu dɔɔnɛ ɛkɛ nona ikinti. Gɔṭṭɛ, gena naŋŋɛ ɛkɛ yaayan aŋka tuudi ɛkɛyɛ, gɔ gɛɛl bala bɛɛ. 16 A ɔŋŋiyɛ, ‘ya ɛkɛ ḍuado, ɔci ‘ya oŋ ɛkɛ pɔkka oŋo.” [ 17 Yuonginda ne Iid Malɛɛka Lien Bɛɛn Goṭi A Gorŋ bɛɛdiyɛ, naŋki Bilaatuc bala aŋka maka bala ciginji men gɛɛl ne cyɛɛlɔ pɔktɛ ɛkɛ budan, wantan ma bɛɛ.] 18 Yeti polla tolan bala yaadan te pwana tolan waakɛnda te tuka ne cyɛɛlɔ agi, “‘Wana neeni ɛkɛ nogdɛ, ɔci Baraabac ɛkɛ aŋka pɔkka bɛya bora ɔɔnti!” 19 Baraabac neeniyɛ, ɛkɛ bala jiju ciginji acaan oŋ gɛɛltiyɛ, ma gɛɛg buagɔn akuuma muktan ɛkkɛn, ɔci Baraabacyɛ, ɛkɛ bala iki maka neeni. Ɔci moki ɛkɛ bala jiju ciginji acaan ɛkɛ men gɛɛl noŋŋɛ. 20 Ɔci Bilaatuc gɔgjin i ɛkkɛn moki, acaan ɛkɛ buagɔn Yaccu pɔktɛ. 21 Yeti ɛkkɛn bala yaadan te pwana tolan agi, “Dala ɛkɛ ŋaaptɛ ñaalɔ! Dala ɛkɛ ŋaaptɛ ñaalɔ doki!” 22 Ɔci Bilaatuc gɔkcin ɛkkɛnti oŋki ne ḍoogɔ agi, “Ogo? Gena naŋŋɛ ɛkɛ yaayan a gena? Gena naŋŋɛ ɛkɛ yaayan tuudi ɛkɛyɛ, gɔ bala bɛɛ. ‘Ya ɛkɛ ḍuado, ɔci dala ɛkɛ ɔga ooddi.” 23 Yeti ɛkkɛn gɔki ‘yeṭi ne pɛñan yool a yooli te jieko. Ɔci ɛkkɛn yaajjin agi, “Dala Yaccu ŋaaptɛ ñaalɔ!” Ɛkkɛn bala yaadan a ɔɔn ne Bilaatuc noŋŋi ba jwali ɛkkɛn ɔɔn. 24 Ɔci Bilaatuc gɔkcin mati agi dala ma noŋdi ba yomg ɛkki Yaccuti. 25 Ɔci ‘wana bala jiju ciginji te naŋka naŋŋɛ ɛkɛ yaayan ma akuumati ɔci te jyek lienyɛ, ɛkɛ aŋka pɔŋnɛ Bilaatuc ba jyek maka coŋin neeni. Ɔci Bilaatuc ackan ‘wonnɛ Yaccu byeŋkɛnti aŋka dala ɛkkɛn noŋdi ɛkɛti ba yomg ma Icrayiil. 26 Ɔci ackan Yaccu eyɛ lwadɛ. Ɔci mena ‘uan mena yenti Cimaanyɛ, koogjin iki ɛkkɛn yomu pɔɔjɔ. Ɛkɛ a men maka ban Cayriin. Ɔci ɛkɛ bala bɛya te yielji. Ɔci ɛkkɛn ɛkɛ mugɛ, ɔci ɛkɛ iircɛ ɛkkɛn kɛṭi kakan Yaccu. Yaccu bala ati ñamu, ɔci Cimaan bala booti Yaccu ŋoyɛti kɛṭi kakan. 27 Ɔci polla tolan bootcin ɛkɛ ŋoyɛti. Ɔci maka moong bala iki ɛkkɛn daŋkun. Ɛkkɛn bala poomi korkɛn, ɔci ɛkkɛn bala wiak te Yaccu. 28 Ɔci Yaccu warɛ yallɛ ɛkkɛnti, ɔci gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Hay! Moong maka ban Urcaliim, dala ɛkkɛ joon daldɛ te ‘ya. Dala ɛkkɛ aŋka wiaktɛ te taab bɛya ḍɔɔgi ɛkkɛti pookɔy, ɔci te kɛɛgin ɛkkɛ. 29 Gɔṭṭɛ, oŋ bala bɛya, ɔci ma gɔkti agi, ‘Moonga balki kɛɛgin bɛɛyɛ, ɛkkɛn yomgɛn ñɔyɔ. Gena maka jieni bɛɛ, ɔci maka nɛɛti kɛɛgin bɛɛ neeni.’ 30 Ɔci te oŋŋa wannayɛ, ɛkkɛn gɔkti pomkti agi, ‘Dala ɛkkɛ ḍɛɛmdɛ ɔɔnti, ɔɔn kwomdɔntiwi!’ 31 Kan ɛkkɛn noŋdi naŋka neeni ‘ya mena pwadantiy, oŋ ɛkkɛn noŋdi a ɔki nɔñji ɛkkɛti ma Urcaliim maka yeyinti neeniy?” 32 Ɔci maka pookɛn gɛɛg bala daŋkun ne yyɛɛwɔ. Gena maka yeyin. Ɛkkɛn eyɛ lwadɛ ma iki Yaccu a cyɛɛlɔ acaan noktan ma. 33 Ɔci ne ɛkkɛn dɛñki nona bartan ma agi “Oon Men Baan wyeñɛtiyɛ” ɛkkɛn Yaccu ŋaapci ñaalɔ aŋan, ɔci maka yeyin ŋaapci ma ñaalɔ aŋan daŋkun. Mena ne cyɛɛlɔ ŋaapci ma Yaccu taaŋŋa byerɔnti, ɔci mena parɛ ŋaapci ma taaŋŋa aamti. 34 Ɔci Yaccu bala cɔki gɔki agi, “Hay! Wey ɔɔn, dala i ackan neeni bɔɔka, acaan naŋka naŋi ɛkkɛn neeni ŋeecɔn ɛkkɛn bɛɛ.” Ɔci ackan bala oomi kɔla te bworŋin ɛkɛ. Ɔci ɛkkɛn bworŋin Yaccu cieñɛ jitin. 35 Ɔci ma bala yɔdi gɔṭi naŋka neeni. Yeti ḍuaŋan ma Icrayiilyɛ, ɛkkɛn bala juoli Yaccu agi, “Maka pookɛn yɔɔññɛ ɛkɛ, ɔci acca kan ɛkɛ a Kiṭɔ Mena Muonɛ Juaŋ Borayɛ, dala ɛkɛ warɛ yɔɔdɛ parɛ.” 36 Ɔci ackan daŋkunyɛ, ɛkkɛn bala juoli ɛkɛ. Ɔci ɛkkɛn mooya cyɛyan eyɛ, ɔci ɛkkɛn gɔkcin ɛkɛti agi, “Anti, motca.” 37 Ɔci ɛkkɛn moki gɔki ɛkɛti agi, “Kan i a Ciɛggɔn Tolan ma Icrayiilyɛ, dala i waru yɔya paru acca.” 38 Ɔci jyeka kiigin olji ma kakanti ŋaapci ma ñaalɔ Yaccu wyeñɛti gɔki agi, “MENA NEENI A CIƐGGƆN TOLAN MA ICRAYIIL”. 39 Ɔci mena yaayan gɛɛl, mena ŋaapci ma ñaalɔ iki Yaccu neeniyɛ, ɛkɛ bala ḍori Yaccu agi, “Hay! I a Kiṭɔ bɛɛ? Oŋ ba i war i yɔɔdi aŋka i ɔɔn da yɔɔdɔn bɛ?” 40 Ɔci mena parɛ neeniyɛ, mena neeni dɛɛnnɛti. Ɛkɛ gɔkcin ɛkɛti agi, “Hay! I buay Jwaŋa Tolan bɛɛ? Jyeka neeni bɛɛn ikin wyetkɔti waakida. 41 Ɔci jiek bɛɛn ikinti yaakkɔ amaam bɛɛ. Jiek bɛɛn ikinti te naŋka naŋŋin ikin yeyin neeni. Yeti gɔṭṭi poca, ‘wana neeniyɛ, ɛkɛ noŋi gena yaayan gɛɛl bɛɛ.” 42 Ɔci ɛkɛ gɔkcin Yaccuti agi, “Yaccu, dala i poŋja te ‘ya, ne i agdi Ciɛggɔn Tolany.” 43 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkɛti agi, “Awarɛ, ‘ya gɔkka iti, acca neeniti ɔŋŋiyɛ, ikin oottin iki ‘ya ñaalɔ pɔliji non cyɛgji ‘ya.” 44 Ɔci ne oŋ waŋɛ yɔɔnni yeccuyɛ, ne pɛñan noon uli doki ne oŋ waŋɛ warɛ yiɛnnɛ ɔɔn. Oŋ waŋɛ bala dɛki moki bɛɛ. 45 Ɔci bworŋa kɛkci ma orɔ on Juaŋ ona Tolan, bworŋa on kɛɛmmɛ jitin i on ṭɔla jiju neeniyɛ, ɛkɛ ḍañi jitin te ñaalɔ wyeñɛti ne iñɔ ɔɔn. 46 Ɔci Yaccu yaadjin te pwana tolan, ɔci ɛkɛ gɔkcin agi, “Wey ɔɔn, boŋ ‘ya ‘wondin i bieŋuti!” Ɔci ne ɛkɛ gɔŋni a ɔɔnyɛ, ɛkɛ tuun doki. 47 Ɔci ḍuaŋa ackanyɛ, ne ɛkɛ gɔrni naŋka neeniyɛ, ɛkɛ jieyi Juaŋ gɔki agi, “Ɛɛ, awarɛ, ‘wana neeniyɛ, ɛkɛ a mena pwadan. Ɛkɛ noŋi gena yaayan gɛɛl bɛɛ!” 48 Ɔci pooldin ḍwaŋin pooldin bɛɛn gɔṭi naŋka neeniyɛ, ɛkkɛn dɔɔki baanji, ɛkkɛn bala poomi korkɛn acaan ɛkkɛn yomgɛn yeyɔ. 49 Ɔci mung Yaccun, ɔci moonga bɛɛn boottin ɛkɛ te bana tolan ban Jaliilyɛ, ɛkkɛn bala yɔdi te nona loonan. Ɔci naŋka neeni waakɛndayɛ, yuarcɛ ɛkkɛn. 50 Ɔci mena ‘uan gɛɛl bala yenti Yuocip. Ɛkɛ bɛɛn te ban Ɛrimatiiya ban Yahuudiyaji. Ɛkɛ a mena gɔṭi jiek iki maka ḍwaŋin daŋkun. Ɛkɛ pwad pwado, ɔci naŋki ɛkɛ pwatcin moki. 51 Yuocip neeniyɛ, bala kɛɛy oŋŋa cyɛgji Juaŋ bɛɛdiy. Ɛkɛ jiek ñaagɛyɔ iki Maka Gɔṭi Jiek i ma Icrayiil te jyek lyen Yaccu bɛɛ, a’a. Ɔci moki ɛkɛ yookɔn te naŋka naŋtan ɛkkɛn Yaccuti neeni. 52 Ɔci Yuocipyɛ, ɛkɛ ati Bilaatuc ñamɛti ɔci tooccin Bilaatucti aŋka ɛkɛ ‘wondɛ Bilaatuc war Yaccu. 53 Ɔci ɛkɛ war Yaccu oonɛ iñɔ, ɔci paarŋɛyɔ ɛkɛ te bworŋa woonɛ bworŋa tɛyan. Ɔci eññɛ joŋnɛ koolji. Gena kola wɔrŋɛ Yuocip poom konɛtiy. Men gɛɛl jogɛ ma kola neeniti men bɛɛ. 54 Oŋŋa neeniyɛ, a Oŋŋa Yɔŋki Ma Waako. Oŋ Cabit cɔɔllin doki oŋ tɛɛna wannati. 55 Ɔci maka moong daŋkun, maka bɛɛn iki ɛkɛ te bana tolan ban Jaliilyɛ, ɛkkɛn bala ati booti Yuocip ŋoyɛti ne cwakanti, ɔci ɛkkɛn gɔrcin ne kool baali wɛnɛy. Ɔci ɛkkɛn bala gɔṭi ne ɛkɛ warɛ ḍuackiti ma jiju a ɔkiy. 56 Ɔci ɛkkɛn dɔɔkkin baanji, ɔci ɛkkɛn bala yɔŋi eelan a ḍuobji ɔci eelan labi ma te ñɔɔn aŋka eelan oltan Yaccu warɛti koolji. Ɔci te Oŋ Cabityɛ, ɛkkɛn wowwin ba jyek ganuun.

24

1 Ɔci te liidɔ parɛ te tinnɔ ne Oŋ Cabit noŋi bɛɛdi borayɛ, ɔci ne Oŋ Juaŋ cɔɔlniyɛ, ɛkkɛn ati kool wyeñɛti eci elin ywaŋɛ ɛkkɛn neeni. 2 Ɔci ɛkkɛn guonan mɔkci niin ɔntɔ te kool tukɛti. 3 Yeti ne ɛkkɛn kaacki jiju kooljiyɛ, ɛkkɛn war Ciɛggɔn Yaccu mɔkci bɛɛ. 4 Ɔci ɛkkɛn yomgɛn buaññi. Ɔci ne ɛkkɛn balki poŋki te jyek naŋka neeni menyɛ, maka ‘uay bɛɛn ne yyɛɛwɔ, bala ba malɛɛkan ɔci yɔɔtcin ɛkkɛn toŋkɛnti. Bworŋin ɛkkɛn galla gallo. 5 Ɔci moong buañi, ɔci ɛkkɛn ñomgɛn tɔcci iñɔ ṭɛɛrji. Ɔci malɛɛkan neeniyɛ, gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Hay! Ɛkkɛ lieṭɛ Yaccu mena tɛɛti neeni non maka tuutan wɛnni ogo? 6 Gɔṭṭɛ, ɛkɛ bala wɛnni moki bɛɛ, dala ɛkkɛ ñingɔ ñiektɛ te jwalla ɛkkɛ myennɛ ɛkɛ ne ɛkɛ baali te ban Jaliilji meny. 7 Ɛkɛ gɔki agi, ‘‘Ya Kaci Ma Baanyɛ, ‘ya ‘wonta ma maka nɔɔtk byeŋkɛnti. Ɔci ‘ya ŋaapta ma, ɔci te ninna akti ḍoogɔyɛ, ‘ya jɔlla ñaalɔ tɛɛt moki.’ ” 8 Ɔci ɛkkɛn poŋjin te jyeka guaŋŋɛ Yaccu neeni. 9 Ɔci ɛkkɛn yoṭṭin te kool wyeñɛti, ɔci ɛkkɛn Maka A Inyaakkɛn Wilin Ne Cyɛɛlɔ neeni nɔɔtkɛ, ɔci maka pookɛn moki nɔɔtkɛ waakɛnda. 10 Gena Moryam Magdalin ɔci Jɔwaana ɔci Moryam mɛy Yaakubn, ɔci moonga pookɛn moonga bala iki ɛkkɛn daŋkuny. Gena ɛkkɛn Cuudan Yaccu nɔɔtkɛ te jyeka neeniy. 11 Yeti Cuudan Yaccu jyeti jyek ɛkkɛn bɛɛ. Ɛkkɛn poŋi gɔki agi jyek moong neeniyɛ, a jyeka budan. 12 Yeti Butruc jɔŋŋin ɔci yiŋi kool wyeñɛti, ɔci ɛkɛ ḍwoñjin liercin jiju, ɔci ɛkɛ bworŋin poorki ma war Yaccu aŋka mɔŋnɛ niini pookɛn budan. Ɔci ɛkɛ oŋ ati baanji oŋo. Ɔci ɛkɛ konɛ buañi noon te waka yuarŋɛ ɛkɛ neeni. 13 Ɔci te oŋŋa wannayɛ, maka laldɛ Yaccu gɛɛg ne yyɛɛwɔyɛ, ɛkkɛn bala ooddi baan gɛɛlti bana yenti Ɛmeeyac. Ban Ɛmeeyac neeniyɛ, looncin te ban Urcaliimti ne ḍiɛran ṭɔɔlɛ, ba wɔɔkan ne dɔɔyɔ wyetkɛn ne yyɛɛwɔ ɔɔn. 14 Ɔci ne ɛkkɛn balki atki pɔɔjɔyɛ, ɛkkɛn bala gɔwwɔ yɔtin te naŋka bɛɛn bora waakɛnda neeni. 15 Ɔci ne ɛkkɛn balki gɔɔki a ɔɔnyɛ, te wɛnni Yaccu waanɛ bɛɛn oṭṭinti bala ati i ɛkkɛn a cyɛɛlɔ. 16 Ɛkkɛn ɛkɛ yuarcɛ ne baali atkɛ i ɛkkɛn ɔɔn, yeti ɛkkɛn ṭuoŋŋɛ ɛkɛ ñingɛnti, ɔci ɛkkɛn ɛkɛ ñiyɛ bɛɛ. 17 Ɔci Yaccu tooccin ɛkkɛnti agi, “Hay! Ɛkkɛ mung ɔɔn, ɛkkɛ jyeyɛ te jyek waaka yomɔ ɔɔn?” Ɔci ɛkkɛn yɔɔni ɔci ɛkkɛn yuarnɛ Yaccu ne ɛkkɛn ñingɛn akki cungin te yom yoñy. 18 Ɔci men gɛɛl ɛkkɛnti ne cyɛɛlɔ mena yenti Kliyopac, ɛkɛ ṭwokcin Yaccuti agi, “Hay! I bɛɛni ban Urcaliim a wɛli aŋka naŋka bɛɛn bora neeni kwoyi i nɛ?” 19 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Naŋka bɛ?” Ɛkkɛn ṭwokcin ɛkɛti agi, “Gena naŋki Yaccu, men ma Najarɛt mena a bɔway. Ɛkɛ bala loṭi ma ne pwadan, ɔci noŋi naŋka tɛyan. Ɛkɛ pwad pwad Juaŋti ɔci mati waakɛnda. 20 Yeti gaciicin ḍwaŋin ma Icrayiil ɔci ma ɔɔn maka ḍwaŋin neeniyɛ, ɛkkɛn ɛkɛ ‘woñgi ma byeŋkɛnti. Ɔci jiek olji ma Yaccu wyeñɛti, ɔci ɛkɛ ŋaapci ma ñaalɔ doki. 21 Yeti ɔɔn balgɔn poŋɔn ka ‘wana neeniyɛ, ɛkɛ ma Icrayiil pɔktɛ ḍɔɔggɛnti te cyɛgji maka pookɛn neeni. Ɔci gɔṭṭi moki, gena ninna akki ne ḍoogɔ te wona naŋka guagdɔn ɔɔn neeni bɛɛniy! 22 Ɔci moki, ɔɔn korkɔ buañi noon acaan te liid ṭɔɔl ḍiɛranyɛ, moong ma ɔɔn, gɛɛg ati kool wyeñɛti, 23 yeti war ɛkɛ mɔkci ɛkkɛn bɛɛ. Ɔci ɛkkɛn dɔɔkkin, ɔci ɔɔn myetkɔn te jyeka neeni. Ɔci ɛkkɛn gɔki agi malɛɛkan gɛɛg waakcin lɛɛlnɛ bora ɛkkɛnti, ɔci malɛɛkan neeniyɛ, gɔki ɛkkɛnti agi Yaccu baalɔ tɛɛtɔ katan moki. 24 Ɔci maka balgin iki ɔɔnyɛ, ɛkkɛn gɛɛg ati kool wyeñɛti daŋkun, ɔci kool mɔkci konɛ budan awarɛ ba jyeka guagɛ maka moong neeni ɔɔn!” 25 Ɔci Yaccu gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Hay! Ɛkkɛ a maka aamman, wyetkɔ baawo! Ba ɛkkɛ jyettɛ jyeka guagɛ maka a bɔwan Jwaŋa Tolan waakɛnda neeni bɛ? 26 Naŋka neeni yɔmjin doki acaan Kiṭɔ taabdi te waka neeni waakɛnda ɛkɛ oŋ kaatti non pwani ɛkɛ bɛɛ?” 27 Ɔci ɛkɛ ɛkkɛn jɔɔnnɛ lwoŋnɛ jyeka guaŋŋɛ Muuca te ɛkɛy, ɔci te jyek bɔwan Jwaŋa Tolan waakɛnda, te jyeka kiiwɛ ma te jyek naŋki ɛkɛy. 28 Ɔci ɛkkɛn cɔɔllinti baan tɛyɛti doki, bana ottan ɛkkɛn neeni. Ɔci Yaccu noŋi ba ne ɛkɛ ooddi ‘yeetti bora ñamu ɔɔn. 29 Yeti ɛkkɛn bala poṭi ɛkɛ warɛ agi, “Dala ikin nintin iki ɔɔn wɛnni hay! Acaan oŋ waŋɛ noŋi luutti iñɔ doki. Noon noŋi ula.” Ɔci ɛkɛ yeddin iki ɛkkɛn doki. 30 Ɔci ne ɛkɛ baali cieki i ɛkkɛn nona amtiyɛ, ɛkɛ byentan luullɛ, ɔci gɔkcin a pwatcin Juaŋti. Ɔci ɛkɛ byentan wɛɛnnɛ jitin, ɔci ‘wonnɛ ɛkɛ mako. 31 Ɔci ɛkkɛn pɔŋnɛ Yaccu ñingɛnti moki. Ɔci ɛkkɛn ɛkɛ ñiyɛ moki. Yeti ne pɛñan Yaccu baaw wiin te nona ɛkkɛnti neeni. 32 Ɔci ɛkkɛn bala gɔwwɔ yɔtin pookɛn agi, “Wala yuarnɛ ba! Ne ɛkɛ baali gɔki ikinti yomu nona lwowwin ikin te jyek Juaŋ jitkɛnyɛ, ikin yomgɔ kuumi te yom ñɔɔn ɔci waakɔ jimma a jimi bɛɛ?” 33 Ɔci te oŋ waŋɛ wannati, ɛkkɛn jɔŋŋin ne pɛñan, ɔci ati dɔɔki ban Urcaliim. Ɔci maka laldɛ Yaccu A Inyaakkɛn Wilin Ne Cyɛɛlɔ neeniyɛ, mɔŋji ɛkkɛn wyetkɛn ḍɔɔlɛ nona ne cyɛɛlɔ iki maka pookɛn maka bala iki ɛkkɛn oŋkanday. Ɔci maka mɔŋji ɛkkɛn neeni gɔkcin ɛkkɛnti agi, 34 “Ciɛggɔn ikin jɔŋŋin ñaalɔ awarɛ, ɔci ɛkɛ warɛ lɛɛlnɛ bora Butructi!” 35 Ɔci ‘uaya ne yyɛɛwɔ neeni daŋkun maka neeni myetkɛ daŋkun te naŋka naŋɛ ɛkkɛn pɔɔjɔy, ɔci ne Yaccu ŋeeckiti ɛkkɛn ne ɛkɛ byentan wɛɛnnɛ jitiny. 36 Ɔci ne maka neeni balki gɔkki te jyeka neeni menyɛ, Yaccu waanɛ bɛɛn ɔci yɔɔtcin nona maka laldɛ ɛkɛti, ɔci gɔkcin agi, “Dala ɛkkɛ ciedɛ ne pwadan.” 37 Yeti ɛkkɛn yomgɛn buañi ne tolan, ɔci bala poŋi yomgɛnti agi, “Hay! A gena bɛɛn ikinti neeniy, ɛkɛ a ‘yeeññan kaapun!” 38 Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Ɛkkɛ korkɔ buayi noon ogo? Ɔci yomgɔ ŋoodan a ɔɔn ogo? 39 Gɔṭṭɛ ‘ya byeŋku ɔci gɔṭṭɛ ‘ya ciegu! Gena ‘ya waanu jiñɛ nɛ. Toptɛ ‘yati, pottɛ gɔrtɛ! ‘Yeeññan balki yoŋi ɔci owi ba ‘ya ɔŋŋi boki? A’a!” 40 Ɔci ne ɛkɛ gɔki a ɔɔnyɛ, ɛkɛ ma lɛɛrnɛ byeŋkɛ ɔci ciegɛ. 41 Yeti ɛkkɛn jyeti men bɛɛ. Ɛkkɛn yomgɛn kuumi te yom ñɔɔn ɔci bala poŋi jiek yomgɛnti men agi, “Naŋka pwadin neeniyɛ, gena ɛkɛ waanɛ neeni boki?” Ɔci Yaccu oŋ tooccin ɛkkɛnti agi, “Ɛkkɛ balkɛ genga wɛnni amdi ‘ya boki?” 42 Ɔci ɛkkɛn ɛkɛ wɛtkɛ ŋwotkɛ yeñña piɛlgɔn. 43 Ɔci ɛkɛ yeñi luullɛ, ɔci ɛkɛ omjin te ɛkkɛn ñomgɛnti ɔɔn. 44 Ɔci ɛkɛ gɔkcin maka laldɛ ɛkɛ A Inyaakkɛn Wilin ne Cyɛɛlɔti agi, “Gɔṭṭɛ poca, ne ‘ya balgin iki ɛkkɛ menyɛ, ɛkkɛ myennin ‘ya te naŋka bɛɛn ‘yati neeni waakɛnda. ‘Ya gɔkkan ɛkkɛti ka jyeka kiinɛ Muuca te ‘ya worga ganuuntiyɛ, ɔci jyeka kiiwɛ bɔwan Jwaŋa Tolan te ‘ya, ɔci jyeka kiiwɛ ma te ‘ya worga Ɔɔlgtiyɛ, dala ɛkkɛn bɛya bora waakɛnda awarɛ.” 45 Ɔci ɛkɛ ɛkkɛn pɔŋnɛ jyetkɛnti aŋka ɛkkɛn tieŋdi jiek jitkɛn jyeka a kiigin neeni. 46 Ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Jyeka kiigin gɔki te Kiṭɔ agi ɛkta taabdɔ ɔci tuudɔ, ɔci ne nink bɛɛdi bora ne ḍoogɔyɛ, agi ɛkta jɔŋdɔ ñaalɔ te lienti moki. 47 Ɔci agi dala ma ooddɔ baan wardanda, ɔci ma laldi ma te yenti ɛkta agi kan ma waakɛn yali te nɔji ɛkkɛnyɛ, ɛkkɛn bɔɔŋnɛ Juaŋ doki. Agi dala ma ooddɔ maka ban Urcaliim laldi ñamu. 48 Ɛkkɛ agɛ maka naŋka neeni yuarɛ. Dala ɛkkɛ ma myetti te naŋka yuarŋɛ ɛkkɛ waakɛnda neeni. 49 Ɔci gɔṭṭɛ, Boŋa guaŋŋɛ Wey ɔɔn agi ɛkkɛ ‘woñji ɛkɛyɛ, ɛkɛ cuoñña ‘ya ɛkkɛti. Yeti dala ɛkkɛ ciedɛ te ban Urcaliimji wɛnni ne ɛkkɛ ‘wondɛ Juaŋ war tɛɛn ɛkɛ te ñaalɔ pɔliji ɔɔn.” 50 Ɔci ɛkɛ oŋ ɛkkɛn wɛɛññɛ ne ban Bɛtani ɔɔn. Ɔci ɛkɛ byeŋkɛ loonɛ ñaalɔ, ɔci ɛkɛ gɔkcin ɛkkɛnti agi, “Dala naŋka pwadan bala ɛkkɛti.” 51 Ɔci ne ɛkɛ gɔŋni ɛkkɛnti a ɔɔnyɛ, ɛkɛ ati ñaalɔ pɔliji oŋo. 52 Ɔci ɛkkɛn morcin ɛkɛti ɔci dɔɔki ban Urcaliim, ɔci ɛkkɛn yomgɛn ñɔɔna ñɔɔn ne tolan. 53 Ɔci ɛkkɛn bala oŋkanda on Juaŋ ona tolan, ɔci ɛkkɛn bala jieyi Jwaŋa Tolan.