Mvù Jâk

1

Bèh bieê

11:1 Mat. 13:55; Mk. 6:3; Seé b. 15:13; Gal. 1:19Né mè Jâk nyagá né kɔɔ́. Mè né nùà seê Càŋ bɔ̂ Fehtoò beèh Yeésò *Kristò. Mè nyagá njií né mé bí bɔ̀ Càŋ bɔ̀1:1 Lè ju greêk jue né gèh nùàr yulà cùɔ̀b fà. Bɔ̀ kwé-ŋgɔ̀r Càŋ bɔ̀ déì ye, Jâk bɔ̀ Càŋ bɔ̀ dɔɔ́ŋ yilá né bɔ́. mé né wɔ́ŋ dɔɔ́ŋ ŋellé ndeé, mè né bí bieé.

Càŋ mé temé cén duaà

2Bɔ̀ nùàr mò, mɔ bí baá mene bɔ̀ dàm gèr feh hihiné ŋené, bí sàmè sér mé njéh lòù; 3bí kɔ né ye, mɔ bí né temé yoòr Càŋ tég kwaá njií, gèr né mene bí jilí, sâ feh né bí njèh yolô. 4Mɔ bí baá yoló, bí yóló ŋágá lòm njèh dɔɔ́ŋ ndɔ, te gècên biì yieé lom mé gùm mene, veên déì yoòr biì ŋéné cú, bí den lom bɔ̀ jéjég bɔ̀ sâ.

5Mɔ lètenè biì lo né nuaré déì saám, bú a, yúé njí mé Càŋ, à nde né bú ceér feh; à né Càŋ kɔ́-jere felè nùàr dɔɔ̂ŋ, à haá yeé mé temé cén. 6Njèh cén, kɔ nùà bú sâ a, dùà lòm bú mé temé seèn mene ndɔ, à té lòù sàn sér. Mɔ sam, nùà saân den né faá mvùɔ̀b nòmò nɔ; fu sé yeé baá kobó, nde né mé bú dùà dɔɔ́ŋ ndɔré yɔŋ. 7Mɔ à né gèh nùà dé sâ, bú a, té ndèm mbaá kwá kú, ye nyí nde né njeré déì beè Càŋ kwa ndɔ; 8bú a, kɔ́ sér lòù, ye nyí né nùà sòn fà, nyí né táfùr mbaá ma.

Nùà saâm mé nùà lieê

9Nùà saâm mé né beè Yeésò *Kristò a, té njeré déì nyàmè; bú a, sàmè sér lòù, ye ŋgúlú dé nyî né beè Càŋ ma. 101:10-11 Es. 40:6-7Mé nùà lieê mene, bú a, sàmè táré mé ŋgúlú dé beè Càŋ ménâ ndɔ. Bú a, kɔ́ɔ ye, dé kènê nyí nde né lòù jieé seér, nyí nde cu né faá mvue nyurè nɔ yuaá yuo. 11Mɔ lou komo yuoó aá gè bà, nde né baá taré, à bɔgɔ́ ŋema sɔm nyure dɔɔ́ŋ, bɔ̀ mvue yua yuo gi, nòmò yàgà bɔɔ̀n nyimé yuo gi ndɔ. Nùà lieê né ménâ, à nde né lètenè bɔ̀ njèh seèn môn nyimé yuo.

Tájilí

12Nuaá mé gèr jilí mene bú naàn, mɔ à né yoló, à nde né samésé den. Lòù sam, à nde né yɔ̀ŋ ndeèr jomo sâ kwa. Né sàgà mé Càŋ lé naâ tueé kwaá, ye bɔ̀ɔ́ mé né nyí gwaán dɔɔ́ŋ, nyí nde né mé bɔ́ haá.

13Mɔ veên baá nuaré déì taáb, bú a, té Càŋ yoòr kú, à té túé ye, Càŋ tab né nyí kɔɔ́. Mè tueé bí, veên Càŋ sìè kòmò bèh, Càŋ nùàr mé veên táb bèh ndɔ. 14Tuaá mé né yoòr nùàr nderé né nùàr kɔɔ́, né bú soób, ye te à sela veên. 15Tuaá hèllè sé yeé baá kurú, veên ŋar. Veên sé yeé baá yaám, cio ŋar ndɔ.

16Bɔ̀ nùàr mò, temé mò né yoòr biì, bí té feh biì mbaá bèlè kú. 17Bɔ̀ njèh dé bebagaà yuo gi né ké te vulúu beè Càŋ nùà njèh. Lou bɔ̂ weéh mé bɔ̀ mbentò ké te vulúu dɔɔ́ŋ lé si giì naâ bú. À dé seèn kwéh sér bèh, à faá lou nɔ yílá lèr bèh, à béh te cibi faá lou nɔ sì lɔ́ ŋgwéh. 18À béh yɔ̀ŋ haá seér yeé kɔɔ́, à béh haá lom né mé kàgà-ndòn seèn ndɔ. À lé béh yɔ̀ŋ sâ haá keéh naâ te ŋgòr gècên-e, ye te béh yuo kela lɔgɔ̂ mé yɔ̀ŋ sâ kɔɔ́, béh den felè bɔ̀ njií mé nyí lé naá giì si dɔɔ́ŋ.

Nùà ŋgwé-tieè

19Bɔ̀ nùàr mò, temé mò né yoòr biì, bí mùnò dèn ŋgòr hên munò. Sâ tueé né ye: mɔ bɔ́ né tueé, nùà kàn a, félá kɔ́r gí dɔɔ́ŋ. Njèh cén, bú a, tée wúwágá túé ye; temé a, té bú wúwágá ŋá ndɔ. 20Mɔ sam, nùà fúrú-temê njèh didilî beè Càŋ bɔ́ húɔ́m ndé ŋgwéh. 21Bí gè mé ceér jéré-temé lè biì, bí nyénné sér veên lòù. Bí gwaán yebbé seér ŋgòr Càŋ mé Càŋ dobo kwaá né lè biì doô; dé sâ yili sɔm seér nde né bí kɔɔ́.

22Bí té ŋgòr Càŋ mbaá ŋgwé fàŋ njí, kɔ bí bɔɔ́ seér faá ŋgòr Càŋ tueé nê nɔ, sâ ye. Mɔ sam, sâ bí né feh biì mé be biì bele. 23Mè tueé bí, nuaá mé né ŋgòr Càŋ ŋgweé, à faá ŋgòr Càŋ tueé nê nɔ bɔ́ ŋgwéh, felá né nuaá mé la naâ daregà ke. 24À yeé ŋene nyegé gi aá njolo seèn teèn bagasé, à kwaá njií doó, à fɔɔ́n gò seèn; tètèì sam à nyen njií cu aá gèh dé mé njolo seèn hèllè la naâ. 25Dé nuaá mé né *sóú Càŋ ŋené kɔɔ́, môn sam, à dé seèn sóú mbaá ŋgwé njí ŋgwéh, à bú nyèn ŋgwéh. Lòù sam, sóú sâ né sóú jéjêg mé né nùàr te veên huaár sɔm. À né temé teèn kwaá njií, à né faá tueé nê nɔ bɔɔ́ ndɔ. Dé seèn Càŋ nde né bú mé seé seèn kulú.

26Mɔ nuaré déì né munó ye nyí né nùà Càŋ, mé à leba sìè ŋgwéh, sâ à né feh seèn bele, à Càŋ dua kuú né dé lòù. 27Ceér Càŋ duaà mé né Càŋ yoòr huɔɔ́m tueé né dé seèn ye: kɔ nùàr né bɔ̀ huaán kû mé bɔ̀ ma kû te gèr-e sie nyegé, sâ ye; kɔ à né be te seé *wɔ́ŋe sɔm, te veên bú yoòr jèrè ndé cú, sâ ye ndɔ. Tele beèh Càŋ gwaán kela né cí.

2

Nùà balê

1Bɔ̀ nùàr mò, bí bɔ̀ɔ́ mé né dé biì temé yoòr Fehtoò beèh Yeésò Kristò Nùà *Sùsùm kwaá njií dɔɔ́ŋ, bí té bɔ̀ nùàr lòù bàlè. 2Sâ jue né, merré déì nuaré déì bɔ̂ mbeí ndeè naâ te mɔ̀gɔ̀ biì yilá ndeé, déì né nùà sèsàm, à né mé bɔ̀ cɔ̀gɔ̀ sèsàm yoòr mé lɔ̀ŋ sèsàm beè ndɔ; déì né dé seèn nùà saâm, mé cɔ̀gɔ̀ tándárè mân yoòr. 3Bɔ́ fà dɔɔ́ŋ yeé waà baá, bí *sumú weh nùà sèsàm dé seèn lòù, bí feh bú kɔgɔ sùsùm, ye bú a: ndê dèn dé yeè ká teèn. Bí né nùà saâm dé seèn ter ŋgaáŋ kwaá den; mɔ sam bí ye bú a: dèn ndé dé seèn ka biì te bàŋ tabe. 4Ŋgweéh sâ bí geí né nùàr lòù wa? Ŋgweéh sâ ndìèm veên lè biì doô tena né ju ménâ kɔɔ́ mà.

5Bɔ̀ mbeí mò, temé mò né yoòr biì, bí félá nyégé bagasé, bí kɔ́ɔ ye, Càŋ ká lè wɔ́ŋe balé weh seér né bɔ̀ saám bɔ̀, ye te bɔ́ kwaá yam njií gi temé yoòr nyî, bɔ́ yila Lò nyî faá nyí lé naâ tueé kwaá nɔ: sâ à lé ye bɔ̀ɔ́ mé gwaán né nyí dɔɔ́ŋ nde gi né Lò nyî yilá. 6Mɔ Càŋ né dé seèn ménâ tueé, bí bɔ̀ saám bɔ̀ lòù seb seér né dé keì wa? Ŋgweéh bɔ̀ sèsàm bɔ̀ hèllè bí gèr feh keéh yeé kɔɔ́ wa? Ŋgweéh bɔ́ bí toò juù njií yeé kɔɔ́ wa? 7Yilí nyɔ́gɔ̀r mé né yoòr biì doô, bɔ́ bɔɔ́ beéh yeé kɔɔ́ ndɔ mà.

82:8 Lév. 19:18Mɔ bí né sóú dé koô mé lé yuoó naâ sònò Nùà Dueè jolo, sâ bí bɔɔ́ yií né teèn. Te mvù Càŋe né môn nyagá den, ye: Gwàn mbeí yeè faá wò gwaán né ŋgàŋ yoòr yeè nɔ.» 9Mɔ bí ménâ bɔ́ ŋgwéh, bí né seér nùàr lòù balé, sâ bí kwa né sóú, bí sela né veên; á sâ, ju nde né bí sie ndɔ. 10Lòù sam, nuaá mé kwa baá njolo sóù cén kwa bilí né mé bɔ̀ dé jomò mene. 112:11 Ex. 20:13, 14; Deut. 5:17, 18Bí kɔ́ɔ ye, nuaá mé lé yiín naâ yàgà kuû doô, yiín cu né feh wulâ kɔɔ́ ndɔ. Mɔ né mân, nuaá mé yàgà kú ŋgwéh, wula seér né dé seèn feh, kum né sóú.

12Mè tueé bí, njií mé bí né gi tueé, mé bí né bɔɔ́ dɔɔ́ŋ, bí kɔ́ɔ ye, sóú mé nde né béh te veéne huaár sɔm doô nde gi né bí ju teèn bele laré. 13Loù sâ jere Càŋ mé nuaré déì sìè ndé ŋgwéh faá jere lé nùà sâ mé mbeí sìè ná ŋgwêh nɔ. Dé bɔ̀ kɔ́-jere bɔ̀, loù sà bɔ́ nde né ju feém.

Temé yoòr Yeésò kwaá njiî, mé seé mene

14Bɔ̀ nùàr mò, hên mɔ nuaré déì tueé lom né mé sòn, ye nyí né temé yoòr Càŋ kwaá njií, à njií mé Càŋ tueé nê bɔ́ ŋgwéh, sâ né njeré déì gam wa? Gèh temé kwaá njiî bú sâ nde né bú yili sɔm ndɔ wa? 15Mè jue né merré déì cɔ̀gɔ̀ bɔ̂ yáb né yeé mbeí saám, 16bí né bú tueé seér, ye bú a: ndé bá-re baga, dùlù a, té wò dɔ́lé; cùè a, té wò sìè ndɔ. Mɔ njií mé né bú yɔgɔ́ sâ, bí bú há ŋgwéh, sâ léláŋ ŋgòr biì nde né bú gam wa? 17Né kèì cén mé temé nùàr ndɔ: mɔ nuaré déì né temé yoòr Càŋ kwaá njií, à seé bɔ́ ŋgwéh, sâ temé kwaá njiî seèn sâ né komó temê.

18Mɔ nuaré déì ye mè a: mè bɔɔ́ né dé mò seé, nyí kwaá njií né dé nyî temé yoòr Càŋ ma, mɔ à tueé né ménâ, sâ mè nde né bieé ye bú a: Jɔ̀gɔ̀ fèh ke mè ndândaà temé yoòr Càŋ kwaá njiî, mé seé teèn yílá ŋgwéh sâ, te mè feh keéh bú temé yoòr Càŋ kwaá njiî, mè feh keéh bú mé seé mò. 19Ŋgweéh wò né gi kɔɔ́ ye, Càŋ gi cegé né cén mà. Wò kɔ yií né teèn. Bɔ̀ tándulu né taré môn kɔɔ́ ndɔ, bɔ́ toò seèn ndelé yeé dé cî!

20Kɔ̀cɔ̀, tándugó! Kè, ndândaà temé yoòr Càŋ kwaá njiî mé seé teèn yílá ŋgwéh, né temé kuû. Kɔ bɔ́ né gi fà dɔɔ́ŋ, sâ ye. Kwá mè feh wò. 212:21 Gen. 22:1-14Ŋgweéh Abrahâm, tele beèh dé koô, lé nùà gècên beè Càŋ ŋaà naâ mé seé wa? À lé naâ ŋuna seèn Isâk toò Càŋ *semé njií. 22Kènê wò ŋene kɔ baá kèn, ye temé seèn yoòr Càŋ kwaá njiî, bɔ̂ seé seèn lé naá giì bècénè fà dɔɔ́ŋ, te temé seèn yoòr Càŋ kwaá njiî mboón ye mé seé seèn. 232:23 Gen. 15:6; 2 Chr. 20:7; Es. 41:8Te yuo faá bɔ́ nyagá kwaá né te mvù Càŋe nɔ, ye: Abrahâm lé naâ temé cén yoòr Càŋ kwaá njií; Càŋ lé bú nùà dilî yilá naâ mé njéh.» À lé bú mbeí seèn yilá naâ dé cî ndɔ. 24Sâ, bí ŋéné kɔ́ bá ŋenè, ye Càŋ nùàr nùà dilî beè seèn yilá né mé temé yoòr seèn kwaá njiî bɔ̂ seé fà dɔɔ́ŋ ma.

252:25 Jos. 2:1-21Lé naá cuù mé Rahâb sɔrmbe ménâ ndɔ: Càŋ lé bú nùà dilî beè seèn yilá naâ mé seé gècên seèn: bɔ̀ tebé bɔ̀ déì lé yuoó naâ lètenè bɔ̀ *Jûf, bɔ́ waà, à sie nyegé bɔ́, à né bɔ́ gam. Bɔ́ yeé baá mé gò, à feh bɔ́ ceér dé hiîn, te bɔ́ beè yílá cú.

26Den né faá yo nùàr nɔ; mɔ cúcuí nùàr yuo aá, yo ŋa ká jomo komó. Né mé temé yoòr Càŋ kwaá njiî ménâ ndɔ, mɔ seé teèn yílá ŋgwéh, sâ né komó temê.

3

Leba

1Bɔ̀ nùàr mò, bí té mgbɔ́ŋ mbaá mèrrè dèn, ye bí nde gi né bɔ̀ fèh-njèh bɔ̀ ŋaá. Mè tueé bí, béh bɔ̀ fèh-njèh bɔ̀ sâ, ju nde né felè beèh teèn; ju dé beèh taré kela nde né kɔɔ́ mé ju dé bɔ̀ nùàr. 2Lòù sam, béh dɔɔ́ŋ, béh né gi kèkènè bɔ̀ veên hihiné bɔɔ́ laré. Mɔ nùàr sòn mbaá túé sábé njí ŋgwéh, sâ nùà gècên jéjég né bú, à nde né gùm seèn sie kɔɔ́. 3Béh nyam tébágàr lɔ̀ŋ sònò yií yeé dé cî, ye te bɔ́ ŋgweé sòn beèh ŋgweè, te béh sie komo gùm bɔɔ̀n dɔɔ́ŋ mé njéh. 4Déì né cu bàtô; mé hàm seèn mene dɔɔ́ŋ, támbên pìlì mân lemé gɔ né mé bú kɔɔ́. Bɔ̀ fu tetarê né mene bàtô velá mgbɔmé yɔgɔ́, mé njéh mene, mɔ nùà fár-bàtô ye nyí gwaán né kàn mé kán ndeê, à nde né tàŋèr bàtô hèllè bèh sâ mé njéh pilí lemé njií. 5Mé leba né yeé ménâ ndɔ; támbên gà mé jie kela né yoòr nùàr kɔɔ́ né bú. Mé njéh mene, à bɔ̀ gègeér ŋgòr tueé yegé komo gi né kɔɔ́. Déì né cu we. Mɔ támbên bɔgɔ́ weè mân ŋaga baá, à nde né gùm ndèndèŋ hobô dɔɔ́ŋ ŋgie sɔm.

6Leba né môn, à né faá we nɔ, dàm bɔ̀ veên ká lè wɔ́ŋe dɔɔ́ŋ bilí gi né teèn, à gùm nùàr dɔɔ́ŋ bɔɔ́ beéh yeé kɔɔ́. Mɔ à baá sela, à nde né gùm nùàr dɔɔ́ŋ beè ŋɔ sie, à ŋgie sɔm bú. Lòù sam, we bú sâ yuo den né tuar te cio. 7Nùàr né gi bɔ̀ kèkènè njèh dɔɔ́ŋ sie komo, à tu bɔ́: bɔ̀ nyam o, bɔ̀ non o, bɔ̀ sàb mé bɔ̀ ŋgò o, dɔɔ́ŋ nùàr né gi bɔ́ sie komo. 8Dé lebà môn sam: bèh lɔ mé naâ-naà, nuaá mé né leba sie komo née teèn sam ye. Leba né lom gùr veên, nùàr bú sìè kòmò bèh; teèn gɔbé den lom né léláŋ ndìèm. 93:9 Gen. 1:26Mé leba cên sâ, béh Tele beèh Càŋ seén né mé njéh; bɔ̀ nùàr mé Càŋ me kwaá né faá sòn seèn nɔ, béh bɔ́ duagá cu né mé njéh ndɔ. 10Béh vra né mé sòn cên sâ, béh duagá cu mé sòn cên sâ ndɔ. Kɔ̀cɔ̀ bɔ̀ nùàr mò, bí lélɔɔ̀, 11wanɔɔ́ŋ manyor3:11 Manyor né njolo nòmò mé né dòù yuo. cén nòmò bagaà bɔ̂ nòmò veên bèh cén-e sɔ̀m bèh. 12Máŋgɔ̀rè yeé màkpelâŋ féí bèh, teér máŋgɔ̀rè féí bèh ndɔ. Né kèì cén mé nòmò ménâ; ndɔ́g nòmò bagaà te nòmò jelâ yùò bèh, bɔ̀ nùàr mò.

Kɔ́ŋkɔŋ mé lo dé Càŋ

13Nùà loò déì né lètenè biì teèn wa? Nùà kɔ́gɔ̀n déì né lètenè biì teèn ndɔ wa? Bú a, bɔ́ yébbé sɔ̀m kêh te seé seèn, te bɔ̀ nùàr ŋene kɔ teèn, ye à né njèh kɔɔ́. 14Á, mɔ bí jelá le né léláŋ sà bɔ̂ huer ndɔ, sâ bí té mbaá púnó kú, bí té gècên Càŋ te nyeéne nyímé lɔ́. 15Gèh kɔ́gɔ̀n bú sâ beè Càŋ yùò bèh; né lo dé bɔ̀ nùàr ká lè wɔ́ŋe, dé sâ né seé táhòrò. 16Lòù sam, bèh mé sà bɔ̂ huer né teèn, njèh nde né bèh sâ lòù ndabé den, veên feh hihiné nde né bèh sâ kurú ndɔ.

17Kɔ́ŋkɔŋ Càŋ dé seèn môn sam, à né dé seèn ŋagásé tâŋ, dɔlésé mbɔ̂, yébbè yébbè ndɔ; à né dé seèn léláŋ húɔ́m-temê, mé kɔ́-jere, léláŋ ŋágá temê; à nùàr gèì bèh, à mé sòn fà sam ndɔ. 18Mè tueé bí, bɔ̀ɔ́ mé né dɔlê lètenè bɔ̀ mbaábɔɔ̀n goó su dɔɔ́ŋ, vu kwaá né gèh bèh dɔlê, te wa tàb, bɔ́ ndeè kaga nyegé bagasé. Tàb sâ né dene dé dilî.

4

Mbeí *wɔ̂ŋ deèn

1Jɔ́gɔ́ mé kèrrè lètenè biì kelà he ndɔ wa? Sâ dɔɔ́ŋ né gi tuaá wɔ̂ŋ mé né lè biì, ŋaáŋ né bí môn kɔɔ́. 2Bí sé yeé baá njeré déì gwaán, temé biì jɔgɔ le teèn; bí sé yeé kwà cú, ŋa wúlá-feh. Tuaá sé yeé baá bí mé njeré déì sie, bí sé yeé kwà kòmò cú, lègè die lètenè biì, kèrrè kela baá-re teèn yila. Mè tueé bí, bí bɔ̀ njií sâ kwà bèh; lòù sam, bí mé Càŋ dùà njí bèh. 3Bí né mene mé bú dua njií, bí kwà bèh. Lòù sam, bí teèn dùà yí ŋgwéh, bí kɔ lom né duaà, te bí bɔɔ́ mé njéh faá bí gwaán nê nɔ.

4Kɔ̀cɔ̀, jue ka bí bɔ̀ vevenê bɔ̀! Bí kɔ́ ŋgwéh ye, mɔ bí né bɔ̀ mbeí wɔ̂ŋ, sâ bí né bɔ̀ bùnò bɔ̀ Càŋ wa? Né yeé môn; nuaá mé ye nyí né mbeí wɔ̂ŋ né nùà bùnò Càŋ. 5Bí té mùnò, ye bɔ́ te mvù Càŋe nyagá kuú né dé lòù, ye: Yɔ̀ŋ mé Càŋ yií kwaá né yoòr beèh hên, à bú cií lom nde né mé huer mene. 64:6 Prov. 3:34Sâ kè-re ndɔ, mé njéh mene, Càŋ né cu béh húɔ́m-temé seèn lòù feh keéh ŋeí, te yuo faá bɔ́ lé nyagá kwaá naâ te mvù Càŋe nɔ, ye:

Nuaá mé né lòù ŋgumó dɔɔ́ŋ, Càŋ bú gwàn bèh,

à húɔ́m-temé seèn feh keéh seér né mé bɔ̀ dedɔlê bɔ̀.»

7Mɔ bí ye te huɔm, bí léb ndé toò Càŋ, bí njébá taáb mé *Sátàn, à nde né bí dula kwaá lɔɔ́. 8Bí ŋgòrò ndé gí yoòr Càŋ, te Càŋ ŋgoró nde yoòr biì ndɔ. Kɔ̀cɔ̀ bɔ̀ leba bɔ̀, bí yàgà sɔ̀m gí bɔ̀ veên beè, bí yaga nyegé temé ndɔ. 9Bí vúágá kú, bí sì yúé, bí né njegér. Bí lɔɔ̀ ja kioô, bí yúé sér lòù. Bí lɔɔ̀ vɔ́gɔ́-temé, bí vúágá sér kú. 10Bí cémmé ndé gí toò Fehtoò beèh, à nde né bí ter sie sɔm.

Ju felè mbeî tenâ

11Bɔ̀ nùàr mò, nùàr té mbeí júé. Nuaá mé né mbeí jueé, mé né ju felè seèn tená gɔ dɔɔ́ŋ, jue né *sóú, à ju tena né felè sóù ndɔ. Mɔ à né ju felè sóù ménâ tená, sâ à feh seèn weh né faá nùà téná-juù nɔ, à sóú hèllè jòlò ndé cú. 12Mè né tueé ye bí a, ye sóú sou lom né Càŋ nùà njèh, à né lom nùà téná-juù teèn mé huún ndɔ. Terreb nùàr yili sɔɔ̀m mé nùàr calé sɔɔ̀m né cegé beè seèn mé huún. Wò né neì mé né ju felè mbeî tená wa?

Hàm feh

134:13-14 Prov. 27:1Bí bɔ̀ɔ́ mé né tueé gɔ ye: lan wa, né kwéh wa, béh nde né te lɔɔ́ mân ndeé, béh cer teèn gùm nyèmà, béh né toón bɔɔ́, béh né kàgàlɔ̀ŋ kwa, bí bɔ̀ɔ́ mé né ménâ tueé sâ, bí ŋgwé nyégé bagasé. 14Njií mé wa ndeè né felè biì kwéh, bí né kɔɔ́ wa? Bí den né faá mvulu bègè nɔ; à nde gi né bagasé sie ndɔgɔ́, tètèì sam à ŋagá yuo cu aá kèn. 15Mɔ ye te huɔm, bí sé la tueé seér naâ ye: mɔ Nùà Dueè né gwaán, à nde né béh terreb haá, te béh bɔɔ́ dé kàn mé dé kân. 16Bí lɔɔ̀ cí, bí né seér feh mé púnò mbaá ham gɔ. Bí kɔ́ ŋgwéh ye gèh púnò bú sâ né dé veên wa? 17Sâ kènê ndɔ, nuaá mé né ceér bagaà kɔɔ́, lɔɔ̀ cí, nde bele seér ceér dé hiîn, kuú baá veên kèn.

5

Gèr felè bɔ̀ lilieê bɔ̀

1Bí bɔ̀ lilieê bɔ̀ ŋgwé nyégé bagasé ndɔ, bí sì mbà siì, bí njègèr lòm dé njegêr, gèr baá felè biì ndeê! 25:2-3 Mat. 6:19Bɔ̀ ŋgúlú biì hèllè baá gi tàbè, sueé cɔ̀gɔ̀ biì yieé gi aá kèn. 3Jagàb kàgàlɔ̀ŋ biì vu sɔm aá ndɔ, te bí ndeè die ju mé njéh. Mè tueé bí, gùm biì vu nde né faá we ŋgie né bú kɔɔ́ nɔ. Lòù sam, bí nde ŋgúlú biì cuan bilí, sâ wɔ́ŋ baá gi ká bèh cerê. 45:4 Deut. 24:14-15Bí né bɔ̀ seé bɔ̀ ké ŋueh yií, bɔ́ né bí boór kieé, bɔ́ né yab kwaá, bí bɔ́ kàgàlɔ̀ŋ gwɔ̀m bèh. Bí ŋgwé njí kéŋ bɔɔ̀n kán, bɔ́ né Càŋ terrèb felè biì keéŋ yilá, à né hueh bɔɔ̀n ŋgweé ndɔ. 5Bí né dé biì *wɔ́ŋ samé yieé, bí né pɔ̀yɔ̀g yieé. Ŋgweéh bí né lom faá nyam cèllè mé bɔ́ nde né ŋɔɔ́b wa? 6Bɔ̀ɔ́ mé bèh njèh kɔ́ ŋgwéh, bí ju felè bɔɔ̀n tena gi aá kèn, bí wula kuú né bɔ́ mé sòn fuû ndɔ. Mé njéh mene, bɔ́ kɔ lom né kuû, bɔ́ sòn toò biì táré bèh.

Temé sieè mé Càŋ duaà

7Bɔ̀ nùàr mò, bí sìè lòm temé tég, kɔ Fehtoò beèh ndeè cuù baá kèn. Bí kè wèh beè nùà kíé-boôr: mɔ à kie gi aá boór seèn, à nde né sèŋ mé nu cên kwaá, à nde né sèŋ mé nu dé jomò kwaá, à né yab teèn yoló kela den. 8Bí yóló ménâ ndɔ, bí sìè lòm temé tég, Fehtoò beèh baá ndeê.

9Bɔ̀ nùàr mò, bí té lètenè biì lòù ndúgó gɔ̀, te ju ndeè bí beè Càŋ sìè cú. Nùà téná-juù baá ndeê, à hên nɔ.

10Belà, bí mùnò njí cégé mé dene bɔ̀ *sòn-Càŋ bɔ̀ léí jɔ̀gɔ̀; bɔ́ lé naâ lè yilí Nùà Dueè tueé, bɔ́ né gèr teèn ŋené yií. Mé njéh mene, bɔ́ lé naâ lòù yoló seér. Bí kè wèh beè bɔɔ̀n, bí yolo lom ménâ ndɔ. 115:11 Job 1:21-22; 2:10; Ps. 103:8Béh né gi kɔɔ́ ye, kènê bɔ́ né dé bɔɔ̀n dé samê samé seér. Lòù sam, bɔ́ lé naâ tég sie huɔɔ́m. Bí lé naá giì sìè-temé Jôb ŋgweé. À yeé baá temé môn sie, Nùà Dueè lé naâ bú njèh ŋgún kulú haá cuú; bí né gi kɔɔ́. Lòù sam, Nùà Dueè né Càŋ kɔ́-jerè, léláŋ húɔ́m-temê ndɔ.

125:12 Mat. 5:34-37Tétán bɔ̀ nùàr mò, bí té jègè jègè nyì. Nùàr a, té vulú jègè, à té tàbè jègè. Né mene kei, bú a, té njií sâ jègè nyì. Nùà kàn a, túé lòm sòn cén, sâ gi aá. Mɔ né nyea, sâ né lom nyea; mɔ né sam, sâ né lom ka sam, gi môn ndɔ; te ju bí beè Càŋ sìè cú.

13Lètenè biì nuaré déì né gèr teèn ŋené wa? Bú a, dùà Càŋ duaà. Nuaré déì né samé wa? Bú a, sì bené. 145:14 Mk. 6:13Lètenè biì nuaré déì né teèn baán wa? Bú a, yílá bílí bɔ̀ kokoô bɔ̀ gwà Càŋ. Mɔ bɔ́ baá gi doó, bɔ́ dua bú Càŋ felè, bɔ́ bɔ bú kómó mé yilí Nùà Dueè. 15Mɔ bɔ́ dua lom né mé temé cén, sâ Nùà Dueè nde né nùà beên doô yili sɔm, à nde né bú ter sie sɔm. Mɔ à naâ veên déì bɔɔ́, Nùà Dueè nde né bú mé njéh kulú sɔm ndɔ. 16Mɔ né mân, sâ bí sàlè sɔ̀m kú mé veên lètenè biì, bí né mé Càŋ dua kuú, te bí taré yuo. Bí kɔ́ɔ ye, mɔ nùà dilî baá Càŋ mé temé cén dua, sòn seèn né yeé ŋgulí dé gècên ma. 175:17 1 Rois 17:1; 18:1Né faá *Elî nɔ; à lé naâ nùàr faá béh ndɔ. À lé dua loóm naâ Càŋ mé temé seèn mene dɔɔ́ŋ, ye te nu né cú. Ŋgweéh nu ka né ŋgwéh tɔ́g nde wa nyèmà tagár mé kwèh mà. 185:18 1 Rois 18:42-45À yeé dua cu aá Càŋ, nu ne cu ye; yab nde cu ye yuo.

19Bɔ̀ nùàr mò, mɔ nuaré déì né ceér gècên saáb, nuaá mé weh njií cuù bú te ceér gècéne dɔɔ́ŋ bɔɔ́ yií né teèn. 205:20 Prov. 10:12; 1 Pi. 4:8Bí kɔ́ɔ ye, nuaá mé sie sɔm nùà veên déì te veéne, feh bú ceér Càŋ, yili sɔm seér né nùà sâ te cio lòù. Sâ veên seèn lé naá menè ŋgún, bɔ́ nde né bú mé njéh kulú sɔm gií.