Galatî

Mvù Pɔ̂l mé bɔ̀ Yeésò bɔ̀ te tàbè

Galatî

Bèh bieê

¹Né mè Pɔ̂l, mbɔ̀ŋ tebê mé bɔ̀ nùàr mè kɔɔ́ témá ná ŋgwêh, mè jomo nuaré déì kélá ná ŋgwêh ndɔ. Né Yeésò *Kristò bɔ̂ Càŋ Tele seèn nuaá mé lé komo sɔɔ́m naâ bú lè cio sie kwaá né mè kɔɔ́. ²Béh bɔ̀ mbeí mò mé né gi ká kwarè mò dɔɔ́ŋ bí mvù hên nyagá njií né kɔɔ́, béh tema njií né mé bí bɔ̀ Yeésò bɔ̀ mé bɔ̀ŋ hihiné te tàbè Galatî dɔɔ́ŋ, béh né bí bieé. ³Càŋ Tele beèh bɔ̂ Fehtoò beèh Yeésò Kristò a, kúlú bí, bɔ́ haá bí dɔlê. ⁴Bú Yeésò Kristò mé feh seèn lé naâ te veên beèh yilá kuú, à lé ménâ bɔɔ́ naâ, ye te nyí yili sɔm béh faá Tele beèh Càŋ gwaán nê nɔ, wanɔɔ́ŋ *wɔ́ŋ baá ve. ⁵Kùsèm terreb Càŋ a, sùmù yùò kélà cie dé kèì cên. È môn.

Njàgà Bagaà né lom cén

⁶Né mè lòù geí lɔɔ́; wanɔɔ́ŋ Càŋ né bí yilá, te bí nde fùgò beè *Kristò kuú, kwar cén bí né seér bú durá si lɔɔ́, bí nde te Njàgà Bagaà dé hiîn faár yilá nɔ. ⁷Mè tueé bí, bɔ̀ nùàr bí feh ter bɔɔ́ ŋellé né kɔɔ́, bɔ́ ye te bɔ́ kweéh seér Njàgà Bagaà felè Kristò mé dé hiîn. Mé gècên mene bí kɔ́ɔ ye, Njàgà Bagaà déì teèn sam gùm dɔɔ́ŋ. ⁸Mɔ nuaré déì waà, né mene béh, né mene cìlì Càŋ déì suagà né ter kɔɔ́, à tueé seér bí Njàgà Bagaà dé hiîn, dé mé béh lé naâ bí tueé hên, à bí cí túé ŋgwéh, sâ Càŋ a, dúágá bú! ⁹Béh lé naá giì bí mân tueé ndɔ, mè hên ferré cu né bí dé ferrê, ye bí a: mɔ nuaré déì waà, à né bí Njàgà Bagaà dé hiîn tueé seér, dé mé bí lé naá giì ŋgweé, à bí cí túé ŋgwéh, sâ Càŋ a, dúágá bú!

¹⁰Bí ye, mè mân tueé kuú né te bɔ̀ nùàr seén mè mé njéh wa? Hɔ̂s, mè yueé lom né gàm dé beè Càŋ. Á sâ, mè ye te huɔm bɔ̀ nùàr yoòr mé mè ndɔ wa? Mɔ mè sé la ye te mè huɔm cu bɔ̀ nùàr yoòr, mè tueé bí, mè sé née nùà seê Kristò ŋá ŋgwéeh ye.

Gèh dé mé Pɔ̂l lé ŋaà naâ mbɔ̀ŋ tebê teèn

¹¹Mè tueé bí bɔ̀ nùàr mò: Njàgà Bagaà mé mè né se hên, nùàr lé bú kɔɔ́ sì ná ŋgwêh. ¹²Mè lé bú beè nuaré déì wèh ná ŋgwêh, nuaré déì lé mè bú kɔɔ́ fèh ná ŋgwêh ndɔ. Yeésò Kristò mé feh seèn lé mè Njàgà Bagaà hên feh loóm naâ kɔɔ́.

¹³1:13 Seé b. 8:3; 22:4-5; 26:9-11Bí lé naá giì njàgà denè mò dé léí toò ŋgweé, sâ mè née te tòù bɔ̀ *Jûf ye. Bí lé naâ ŋgweé, ye mè lé naâ bɔ̀ŋ bɔ̀ Yeésò bɔ̀ gèr mé terreb mene feh, ye kɔ bɔ́ ŋellé yuo aá, temé mò dɔlé ye. ¹⁴1:14 Seé b. 22:3Bɔ̀ Jûf mé né kèì mò dɔɔ́ŋ, mè lé naá giì bɔ́ mé gènnè beèh kɔɔ́ yɔgɔ́. Mè tueé bí, tòù bɔ̀ jɔ̀gɔ̀ bɔ̀ lé mè yoòr yila loóm naâ faá seé mò nùà njèh nɔ.

¹⁵1:15-16 Seé b. 9:3-6; 22:6-10; 26:13-18Kàmbér sâ Càŋ mé húɔ́m-temé seèn lɔ mè balé kwaá gi aá kèn, à lɔ mè balé kwaá naâ sâ bɔ́ née mè ŋàr ŋgwéeh ye, ye te mè ndeè ŋa nùà seê nyî ma. ¹⁶Cu sâ yeé wulu baá, ye nyí nde né mè Ŋuna nyî feh ŋagá, te mè nde bú ké lètenè bɔ̀ɔ́ mé Jûf sam saán yɔŋ ma. À feh ŋagá mè ndɔ. Mè tueé bí, mè lé ndé ná cû sòn nuaré déì bieé sɔɔ́. ¹⁷Bɔ̀ mbɔ̀ŋ tebê mé né gi ké toò mò, mè lé ké Jerusalem yoòr bɔɔ̀n ndé ná ŋgwêh te mè bie nyegé lòù ndɔ. Mè lé nde seér naâ te tàbè Arabî; jomo sâ mè nde cu ké Damâs.

¹⁸1:18 Seé b. 9:26-30Nyèmà tagár yeé kela baá, mè nde ye ké Jerusalem yoòr Piêr, te béh bú meh. Mè yeé wa baá, mè cer ké sâ sɔ́ndè fà. ¹⁹Mé njéh mene, mè lé mbɔ̀ŋ tebê déì ké teèn ŋéné ná ŋgwêh ndɔ, lé gi cegé naâ Jâk, dìm Fehtoò beèh. ²⁰Mè tueé bí, njií mé mè né bí nyagá hên, Càŋ né ŋené, mè nyeén túé ŋgwéh, né ka môn jég. ²¹Te jomo sâ mè nde ye te tàbè Sirî bɔ̂ Silisî. ²²Bɔ̀ŋ bɔ̀ *Kristò bɔ̀ dé ké Judê lé mè kɔ́ ná ŋgwêh, ²³bɔ́ lé ŋgweé cegé naâ njàgà mò mé bɔ́ né tueé ye: Nuaá mé lé naâ béh seé weh, ye te nyí wula ceré sɔm béh doô, Njàgà Bagaà hên tueé den cu aá bú ma. ²⁴Yeé baá mân, bɔ́ yila baá-re Càŋ felè mò seên ndɔ.

Pɔ̂l bɔ́ bɔ̀ mbɔ̀ŋ tebê déì

¹2:1 Seé b. 11:30; 15:2Nyèmà yulà cùɔ̀b nèà yeé kela baá, mè cu cu ké Jerusalem, bêh Bàrnàbâs lé naâ kɔɔ́; mè weh sie Tîte beè ndɔ. ²Càŋ lé tueé naâ kɔɔ́, ye mè a, ndé ké teèn ménâ. Wa ké teèn, béh bɔ̀ kokoô bɔ̀ lètenè bɔ̀ Yeésò bɔ̀ nde bèh ndɔ́ŋ-ndɔ̀ŋ, béh den bilí teèn, mè tueé bɔ́ gèh dé mé mè né yeé Njàgà Bagaà lètenè bɔ̀ɔ́ mé Jûf sam doô se, te bɔ́ ŋgweé kɔ, wanɔɔ́ŋ seé mò dé jomò mé dé toò mene nde né lòù sibí le. ³Béh bɔ̀ Tîte lé naâ kɔɔ́. À né mene nùà Greêk, à mene *ŋgór ŋɔ́b ŋgwéh, mé njéh mene bɔ́ lé cí táŋ sɔ́ ná ŋgwêh. ⁴Bɔ̀ mbeí seé beèh dé nyenyenê lé né mene lètenè beèh tueé fɔré gɔ, ye ŋɔ́b bú ŋgór ŋɔɔ̀b, mé njéh mene lé yíé ná ŋgwêh. Sâ, bɔ̀ sâ bɔ̀ hèllè lé naâ lètenè beèh sulá yilá, bɔ́ né dene beèh te ceér Yeésò Kristò kweé, ye te bɔ́ ŋene dene mé béh né mé feh beèh den sâ. Bɔ́ lé ye, kɔ béh den den ka *sóú bɔ̀ Jûf ma. ⁵Càŋ mé ŋgeér sam, bɔ́ lɔ́ŋ beè beèh kwà ŋgwéh dé ndɔ̂g, béh ye te Njàgà Bagaà mé gècên seèn yoòr den le ter kɔɔ́, bí ŋgweé lom cí.

⁶2:6 Deut. 10:17Dé bɔ̀ kokoô bɔ̀ jɔ̀gɔ̀, bɔ́ né bɔ̀ kokoô bɔ̀ njolò bɔ̀ nùàr, mè dé sâ táŋ ŋgwéh, beè Càŋ nùàr dɔɔ́ŋ né gi kèì cén. Bɔ̀ kokoô bɔ̀ sâ, mè yeé se ŋagá baá seé mò toò bɔɔ̀n ménâ, bɔ́ pɔ́ŋ ndɔ, bɔ́ njeré déì teèn túé yí cú. ⁷Bɔ́ ŋene kɔ seér cu lòù, ye kàmbér Càŋ lé naâ bêh Piêr Njàgà Bagaà beè jege kwaá bɔ̀n; wa Piêr nde né dé seèn ké lètenè bɔ̀ *Jûf, mè nde dé mò ké lètenè bɔ̀ɔ́ mé Jûf sam ma.

⁸Né bɔ̀n, Càŋ mé lé haá naâ Piêr terreb, à tema njií bú ké lètenè bɔ̀ Jûf doô, haá cu né mè terreb mân kɔɔ́, à tema njií mè dé mò ké lètenè bɔ̀ɔ́ mé Jûf sam. ⁹Bɔ̀ Jâk mé Piêr bɔ̂ Jâŋ mé né bɔ̀ kokoô bɔ̀ lètenè bɔ̀ Yeésò bɔ̀ yeé ŋene kɔ baá ye, mè hên bɔɔ́ lom né seé jéjêg mé yuoó naâ beè Càŋ ménâ, bɔ́ haá bêh Bàrnàbâs be, ye béh bɔ́ né mé sòn cên, wa béh dé beèh ndé cú ké lètenè bɔ̀ɔ́ mé Jûf sam, te bɔ́ nde dé bɔɔ̀n lètenè bɔ̀ Jûf ma. ¹⁰Njèh cén, bɔ́ ye béh a: kúkùr beèh, béh té bɔ̀ saám bɔ̀ te bɔ̀ŋ bɔɔ̀n nyèn, béh gàm bɔ́ gaàm ma. Sâ né njií mé mè lé naâ feh mé njéh fagá ndɔ.

Pɔ̂l bɔ̂ Piêr ké Antiôs

¹¹Cu mé Piêr lé waà naâ ké Antiôs, mè lé naâ bú njolò bɔ̀ nùàr yaga. Lòù sam, à lé naâ bɔɔ́ saáb. ¹²Sâ, cu mé à lé waà naâ ké teèn, bɔ́ bɔ̀ɔ́ mé Jûf sam lé yieé bilí beéh kɔɔ́. Jomo sâ Jâk tema njiî bɔ̀ nuaré déì ndɔ; bɔ́ lé naâ dé bɔɔ̀n lètenè bɔ̀ɔ́ mé ye kɔ *ŋɔ́b ŋgór ŋɔɔ̀b doô. Bɔ́ yeé waà baá, veéh sie yɔgɔ́ Piêr mé bɔ́, à sɔm yo seèn ndɔ, bɔ́ bɔ̀ mbeí mé Jûf sam hèllè yíé bílí cú. ¹³Bɔ̀ Yeésò bɔ̀ mé né Jûf yeé ŋene aá ménâ, bɔ́ sɔm yo bɔɔ̀n faá Piêr ndɔ. Te gùm Bàrnàbâs mé feh seèn nde cu ye-re ménâ bɔɔ́ gobó, bɔ́ bɔ́ dɔɔ́ŋ sɔm gi yo bɔɔ̀n.

¹⁴Mè yeé ŋene, bɔ́ jéjég faá Njàgà Bagaà né tueé nɔ gɔ̀ dìlì cú, mè tueé ŋaré njií lom Piêr cicie toò bɔ̀ nùàr dɔɔ́ŋ, mè ye bú a: Wò né gi kɔɔ́ ye nyí né nùà Jûf, wa dene nyî né faá nuaá mé Jûf sam nɔ ndɔ; wò kɔ gi aá ye nyí faá nùà Jûf nɔ dèn cú. Keí mé bɔɔ́, wò ye bɔ̀ɔ́ mé Jûf sam a, kɔ dèn gí faá bɔ̀ Jûf nɔ wa?»

Né mene *Jûf, mene Jûf sam, cegé né beè ndèm

¹⁵Béh né gi dé beèh bɔ̀ Jûf dé ŋàr lè, béh te gèh bɔ̀ɔ́ mé ceér Càŋ kɔ́ ŋgwéh yùò ná ŋgwêh. ¹⁶2:16 Ps. 143:2; Rɔ̂m 3:20, 22Mé njéh mene, béh kɔ né ye, Càŋ nùàr nùà dilî yilá lom né mé temé seèn yoòr Yeésò *Kristò kwaá njiî, dèn ŋgwéh mé *sóú bele komoò. Né mene béh, béh né gi temé yoòr Yeésò Kristò kwaá njií, te Càŋ nde ye béh bɔ̀ didilî bɔ̀ mé njéh yilá, dèn ŋgwéh mé sóú beleè. Lòù sam, nùàr nùà dilî ké toò Càŋ mé sóú ŋá ndé ŋgwéh.

¹⁷Béh bɔ̀ Jûf ndèm mé Kristò kwaá njií kuú né, ye te béh den njolò Càŋ dilísé, béh ndèm mé sóú kwá njí cú. Sâ béh né gi ŋené kɔɔ́, ye béh né mé veên yoòr faá bɔ̀ɔ́ mé Jûf sam ndɔ. Á, sâ tueé baá-re ye Kristò né gwaán ye veên a, yám ndé sér toò wa? Dé sâ tíndɔ̂g ndɔ! ¹⁸Ŋgweéh mè lɔ naâ sóú ké jomo kaáb si njií mà. Mɔ mè hên mena den cu né sóú mé mè lé naá giì doó kaáb si doô, sâ mè beè Càŋ kuú den cu né sóú hèllè mé be mò. ¹⁹Lòù sam, sóú lé mè te cio lu yií naâ kɔɔ́, mè beè seèn baá seér faá komó nɔ, te mè làŋ den seér te ceér Càŋe. Lòù sam, bɔ́ lé ké te toû faga bilí naâ bêh Kristò. ²⁰Mɔ mè kènê née mene làŋ ye, sâ mè sam cuú; yoòr mò baá seér yɔ̀ŋ dé Kristò. Dene mò ká lè wɔ́ŋ hên baá seér dene dé ndèm mé Ŋunà Càŋ kwaá njiî. À lé mè gwaán naâ kɔɔ́, à lé felè mò kuú naâ kɔɔ́ ndɔ. ²¹Ndɔ́g mè fùgò Càŋ faá njèh mbaâ nɔ wèh ndé ŋgwéh. Mɔ sé la ye nùàr nde né nùà dilî ké toò Càŋ mé sóú ŋaá, ŋgweéh sâ Kristò kuú vu né dé lòù mà!

*Sóú wa, ndèm wa?

¹Kɔ̀cɔ̀, tándugó Galatî bɔ̀! Neì bí mân yieé wula caá né kɔɔ́, mé bɔ́ se nyegé gi mene bí cio Yeésò *Kristò ké te toû, bí né lom ndugó ŋeí doô? ²Mè gwaán lom né bí njèh cén bieê, bí jɔ̀gɔ̀ túé ke mè ye: Càŋ lé bí Cúcuí seèn tema njií naâ felè sóú joloò wa, lé naâ felè temé te Njàgà Bagaà kwaá njiî wa? Mè tueé bí, lé naá seêr felè Njàgà Bagaà mé bí lé naâ ŋgweé, bí kwaá njií temé teèn doô. ³Bí mân ndugó caá né dé keì? Bɔɔ́ né naàn mé bí lé duɔɔ́m nyegé giì mé Cúcuí Càŋ kpɔ́g, kènê bí lɔɔ̀ cí, bí bɔɔ́ seér cu aá mé feh biì wa? ⁴Bí lé naâ gèr felè Njàgà Bagaà ŋené. Sâ tueé né ye, bí lé ŋene kuú naâ dé lòù wa? Ŋgweéh dé lòù sam ŋgweéh mà. ⁵Mɔ Càŋ né bí Cúcuí seèn haá, à né bɔ̀ fém lètenè biì bɔɔ́ bele, sâ à ménâ bɔɔ́ kuú né felè sóú joloò wa? Ŋgweéh né felè Njàgà Bagaà ŋgweê mé temé teèn kwaá njiî mà.

⁶3:6 Gen. 15:6; Rɔ̂m 4:3Né te mvù Càŋe felè Abrahâm nyagá den ye: Abrahâm lé naâ temé cén yoòr Càŋ kwaá njií; Càŋ lé bú nùà dilî yilá naâ mé njéh.» ⁷3:7 Rɔ̂m 4:16Sâ bí félá nyégé-re bagasé, ye: bɔ̀ɔ́ mé né temé yoòr Càŋ faá Abrahâm nɔ kwaá njií, bɔ̀ ndùté ndùtù Abrahâm dé jéjêg né bɔ́. ⁸3:8 Gen. 12:3Càŋ lé naâ Abrahâm jɔ̀gɔ̀ tueé kwaá, ye nyí felè seèn kulu keéh gi nde né dàm nùàr wɔ́ŋ dɔɔ́ŋ ma. Lòù sam, à lɔ naá giì ménâ jɔ̀gɔ̀ nyegé kwaá, ye nyí nde né bɔ̀ɔ́ mé Jûf sam bɔ̀ didilí bɔ̀ yilá; nyí bɔ́ ménâ yilá nde né mé temé cén yoòr nyî kwaá njií ma. ⁹Abrahâm lé naâ temé teèn kwaá njií; Càŋ lé naâ bú ménâ kulú ndɔ. Mɔ né mân, bɔ̀ɔ́ mé temé kwaá njií né yoòr Càŋ dɔɔ́ŋ, Càŋ nde né bɔ́ ménâ kulú.

¹⁰3:10 Deut. 27:26Bɔ̀ɔ́ mé né dé bɔɔ̀n te sóù tétég ŋgelá den dɔɔ́ŋ, bɔ́ né lom duagásé. Ŋgweéh Ŋgòr Càŋ né gi ménâ tueé ndɔ wa? ye: Bɔ̀ɔ́ mé sóú Càŋ mé gùm mene faá bɔ́ nyagá kwaá né te mvù Càŋe nɔ, jòlò jégé ŋgwéh dɔɔ́ŋ, bɔ́ a, dèn duagásé.» ¹¹3:11 Hab. 2:4Ŋgweéh ŋgòr Càŋ né gi tueé ŋagá mà, ye: nuaré déì nùà dilî ké toò Càŋ mé sóú joloò ŋá wá ndé ŋgwéh. Lòù sam, né te mvù Càŋe nyagá kwaá gií, ye: nuaá mé ŋa né nùà dilî beè Càŋ mé temé cén yoòr seèn kwaá njiî dɔɔ́ŋ kwa nde né yɔ̀ŋ kɔɔ́. ¹²3:12 Lév. 18:5Ŋgweéh sâ sóú né hiín, temé yoòr Càŋ kwaá njiî né hiín ndɔ mà. Lòù sam, né te mvù Càŋe nyagá den gií, ye: Dé sóù, nuaá mé né sóú mé gùm mene jolo komo, yɔ̀ŋ kwa nde né kɔɔ́.»

¹³3:13 Deut. 21:23Kristò lɔ ndeè duagásé den dɔɔ́ŋ; lɔ naâ felè beèh, ye te nyí ŋa sɔm béh dúágátí yoòr, béh geé mé ceér sóù. Dé sâ né gi te mvù Càŋe nyagá den ye: Nuaá mé bɔ́ segé njií né te toû dɔɔ́ŋ yoòr né mé dúágátí.» ¹⁴Kristò lé mân bɔɔ́ kuú naâ ye te dèh mé Càŋ lé naâ Abrahâm mé njéh kulú doô, kema keéh bɔ̀ɔ́ mé Jûf sam teèn. Bɔ́ dèh sâ kwa nde né mé Kristò, te béh ndèm kwaá njií gi yoòr seèn, béh kwa Cúcuí Ŋagâ faá Càŋ lé naâ béh tueé nɔ.

*Sóú mé ndéb

¹⁵Belà, mè nde né bí njeré déì tueé, mè me njií nde né bí mé njèh wɔ̂ŋ: mɔ nuaré déì naá giì ŋgúlú seèn taáŋ nyegé, nuaré déì sòn teèn yí ndé cú, ye te nyí vurú sɔm. À túé ndé ŋgwéh ye nyí nde cu né njeré déì felèbɔ̀ sagá ndɔ. ¹⁶3:16 Gen. 12:7Beè Càŋ né môn. Càŋ lé ndéb kwa kwaá naâ mé Abrahâm bɔ̂ ndùté ndùtù seèn. Sâ tueé né ye, ŋgòr Càŋ dé bɔ̀ ndùté ndùtù seèn dɔɔ́ŋ júé ŋgwéh, te nùàr dɔɔ́ŋ làgà cú. Te mvù Càŋe bɔ́ jue lom né ndùté ndùtù seèn cén tà cén. Mɔ né mân, sâ bɔ́ jue lom né Kristò.

¹⁷3:17 Ex. 12:40Mè gwaán né tueé ŋagâ ndɔ, ye bí a: Càŋ lé naâ ŋgɔ̀ŋ coló, à kwa kwaá ndéb ter, ye ŋgɔ̀ŋ sâ le nde né ménâ. Mɔ à lɔ naá giì ménâ coló, cer ter nyèmà yuií nèà mé nyèmà yulà tagár te sóú nde ye cie yuo. Á sâ, sóú né mé terreb teèn, à nde né ŋgɔ̀ŋ sâ cum lɔ wa? Ndɔ́g! Mé ndéb mene sóú bɔ́ cálé kòmò ndé ŋgwéh. ¹⁸3:18 Rɔ̂m 4:14Mɔ ŋgúlú Càŋ yieê sé né mé sóú beleè, sâ ndéb dé seèn sé teèn mbaá ná kú cû. Mè tueé bí, Càŋ lɔ Abrahâm ŋgúlú seèn tieè kwa kwaá naâ mé ndéb.

¹⁹Mɔ né cu mân, á sâ Càŋ lɔ dé seèn sóú sou kuú naâ dé keì ndɔ? Bí kɔ́ɔ ye, Càŋ lɔ sóú teèn sou sagá cuù naâ, ye te bɔ̀ nùàr ŋene kɔ veên mé njéh. À lɔ ménâ sou kwaá ŋgɔgɔ́ naâ, sâ ndùté ndùtù Abrahâm nùà njèh lɔ née wá ŋgwéeh ye. À yeé waà baá, sóú hèllè cuaré yuo. Càŋ lɔ sóú sâ tueé keéh naâ sònò bɔ̀ cìlì Càŋ. Nuaré déì kela lètenè bɔɔ̀n mé bɔ̀ nùàr faá nàŋ nɔ, à den, à né bɔ̀ nùàr njií mé lé yuoó naâ sònò bɔ̀ cìlì Càŋ tueé keéh. ²⁰Ŋgweéh mɔ nàŋ né teèn, sâ né lètenè njèh fà: déì né kèb déì, déì kèb déì wa? Dé Càŋ, à dé seèn né cén.3:20 Sâ tueé né ye, cu mé Càŋ lé kwa kwaá naâ Abrahâm ndéb tieè, à lé Abrahâm tueé njií naâ mésòn seèn, nàŋ lé teèn ná ŋgwêh.

Kwɔ̀m sóù

²¹Sâ tueé né ye, *sóú bɔ̂ ndéb Càŋ nyuùn kwàrè bèh wa? Môn sam ndɔ! Mɔ sóú mé nde né bɔ̀ nùàr yɔ̀ŋ haá sé né teèn, à sé naâ bɔ̀ nùàr sie seér, te bɔ́ ŋa bɔ̀ didilî bɔ̀ mé njéh. ²²Á, seèn môn sam. Mvù Càŋ seèn né gi cie tueé kwaá, ye veên né lom *wɔ́ŋ dɔɔ́ŋ beè kebbé sie; wa dé sâ bɔɔ́ né te ndéb Càŋ mboón, faá Càŋ lé naâ tueé nɔ, ye nyí nde né bɔ̀ nùàr yili sɔm, nyí yili sɔm nde né bɔ̀ɔ́ mé né temé bɔɔ̀n yoòr Yeésò Kristò kwaá njií ma.

²³Léí toò béh lé naá giì ka sóù faá bɔ̀ gwà cibì bɔ̀ nɔ. Kristò yeé waà baá, te bɔ̀ nùàr nde ye temé yoòr seèn kwaá njií. ²⁴Cu sâ sóú lɔ naâ dé seèn faá dèì beèh nɔ, ye te Kristò nde waà, béh ŋa bɔ̀ didilí bɔ̀ njolò Càŋ mé temé yoòr seèn kwaá njiî.

²⁵Kènê cu temé kwaá njiî sâ waà baá. Béh geé baá mé ceér sóù, béh beè dèì hèllè yuo gi aá. ²⁶Lòù sam, béh bɔ̀ Yeésò Kristò bilí seér aá kɔɔ́; béh baá bɔ̀ ŋunà Càŋ. Béh bɔ̀ ŋunà Càŋ ŋa né mé temé cén yoòr seèn kwaá njiî. ²⁷Bí lé nòmò Càŋ kou kuú naâ, ye te bí bɔ̀ Kristò nyɔgɔ́ bilí cén. Sâ kènê bí baá gi mé Kristò yoòr. ²⁸Mɔ né mân, sâ kènê lètenè bɔ̀ *Jûf mé bɔ̀ɔ́ mé Jûf sam gwèn teèn sam cuú; lètenè bɔ̀ɔ́ mé den né mé feh bɔɔ̀n mé bɔ̀ kwer, gwèn teèn sam cuú; lètenè bɔ̀ siíb mé bɔ̀ véh mene gwèn teèn sam cuú ndɔ; dɔɔ́ŋ bí nyɔgɔ́ bilí gi aá cén yoòr Yeésò Kristò. ²⁹3:29 Rɔ̂m 4:13Mɔ bí né bɔ̀ nùàr Kristò, sâ kènê bí baá gi bɔ̀ ndùté ndùtù Abrahâm ndɔ; sâ bí yieé nde né ŋgúlú Càŋ faá à lé naá giì tueé kwaá nɔ.

¹Bí kwá mè tueé cu bí ndɔ: huaán mé nde né ŋgúlú teleè yieé, mɔ à née mbò ye, mé be njèh seèn sâ mene, bɔ̂ kwer né kèì cén. ²Cu sâ, à nde née sòn bɔ̀ dèì seèn ŋgweé ye; à ŋgweé sòn bɔ̀ɔ́ mé né bɔ̀ njèh seèn ke nyegé ndɔ. Kɔ cu mé tele seèn lé sie kwaá naâ ndeè wulu baá, sâ ye.

³Béh né ménâ ndɔ: cu mé béh lé naâ bɔ̀ huaán tetɔɔ̂r, béh lé naá giì ka tòù beèh faá kwer nɔ. ⁴Nde nde, cu mé Càŋ lé sie kwaá naâ yeé wulu baá, à tema njií Ŋuna seèn ndɔ: ma déì ŋar bú, à yií keéh feh te *sóú bɔ̀ Jûf ménâ ndɔ. ⁵4:5-7 Rɔ̂m 8:15-17Sâ dɔɔ́ŋ ye te nyí yili sɔm bɔ̀ɔ́ mé né gi ka sóù, te béh dɔɔ́ŋ ŋa gi ye bɔ̀ ŋunà Càŋ ma. ⁶Càŋ tema njií baá-re Cúcuí Ŋuna seèn ká lè biì, te ŋené huɔm, ye béh dɔɔ́ŋ né bɔ̀ huaán nyî ma. Cúcuí sâ né mé sòn seèn yilá, ye: Tele mò! ⁷Mɔ né mân, sâ wò kwer sam cuú, wò baá huaán. Sâ ŋgúlú mé Càŋ lé nyegé kwaá naâ mé bɔ̀ ŋuna seèn doô, à nde né wò teèn haá.

Nyàmè Pɔ̂l felè bɔ̀ Galatî bɔ̀

⁸Léí toò bí lé Càŋ kɔ́ ná ŋgwêh, bí lé naá seêr kwer bɔ̀ cècàŋ. ⁹Dé kènê môn sam cuú, bí ŋene kɔ baá Càŋ gècên kèn. Dé mò, mè nde né tueé seér ye bí a, Càŋ ŋene kɔ né bí kɔɔ́. Á, mɔ baá gi mân, sâ naàn naàn mé bí nde cu né kènê bɔ̀ càŋ tándûg mbaá dua gɔ wa? Naàn naàn mé bí nde cu né kwer bɔɔ̀n ŋaá den ndɔ wa? ¹⁰Bí bɔ̀ cieé mé bɔ̀ weéh déì jolo den né dé keì wa? Bí bɔ̀ kùr bené déì jolo yeé dé keì? Bí né yeé bɔ̀ nyèmà déì jolo. Né dé keì ndɔ wa? ¹¹Ŋgweéh sâ seé mò ké lètenè biì nde né mbaá mvuaán le mà. Mè hên veéh kuú né cí!

¹²Bɔ̀ nùàr mò, kúkùr biì, bí dèn gí faá mè nɔ; mè baá gi dé mò faá bí kèn. Léí toò bí lé naâ mè veên déì bɔɔ́ wa? ¹³Bí né gi kɔɔ́ ye, mè lé naâ ké lètenè biì mé beén yoòr waá seér, mè lé ké sâ den leé naâ dé cî, mè né bí Njàgà Bagaà teèn se keéh ndɔ. ¹⁴Beén mò hèllè ye júée nyí. À kɔ ye nyí bí gèr felè mò feh kum aá. Mé njéh mene, bí lé mè sì lɔ́ ná ŋgwêh, bí mè kwɔ́gɔ́ ŋgwéh ndɔ; bí lé weh kwaá njií seér naâ mè yoòr biì faá cìlì Càŋ déì nɔ; lé den loóm naâ faá bí sie nyegé né Yeésò Kristò nùà njèh. ¹⁵Mè tueé bí, mɔ ceér sé né beè biì teèn, bí sé naâ mè njolo biì luagá haá njií gií! Bí yeé bɔɔ́ kɔ gi aá mân kèn, sâ hên jég seèn kwa cu né bí kei wa? ¹⁶Wanɔɔ́ŋ mè yeé tueé gi aá bí gècên kèn, mè den seér cu faá nùà bùnò beè biì wa?

¹⁷Bɔ̀ nyenyenê bɔ̀ hèllè né ké lètenè biì tueé nagá gɔ, bɔ́ ye te bɔ́ bou4:17 Nùàr laán wellê te ŋa nùàr yeè. weh gi bí beè mò mé njéh, bí bɔɔ́ seér seé bɔɔ̀n. ¹⁸Mɔ né mân, sâ nùàr a, bóú yí nùàr teèn, te gam bú. Mɔ mè né mene ké lètenè biì, mè mene teèn sam, te den den faá béh bí né kɔɔ́ nɔ. ¹⁹Óè, bɔ̀ huaán yíé-temê mò, mè te gèr-e yila cu aá kèn, mè baá cu gèr yoló. Mè yolo den né faá ma déì yolo né nyer nɔ. Kɔ bí ndeè ŋa nyegé baá bɔ̀ mbɔ̀ŋ Kristò kèn, sâ ye. ²⁰Mè tueé nde né naàn? Dene mò sé la né kènê ké yoòr biì; feh mò ter mé ju biì ŋellé gi aá kèn.

Dèbbè Hàgâr bɔ̂ Sarâ

²¹Bí bɔ̀ɔ́ mé gwaán né ka sóù deèn dɔɔ́ŋ, bí jɔ̀gɔ̀ túé ke mè ye, bí beéh *sóú sâ ŋgwé bèh wa? ²²4:22 Gen. 16:15; 21:2Ŋgweéh bɔ́ nyagá kwaá né te mvù Càŋe, ye Abrahâm lé naâ mé huaán fà wa? Déì né ŋunà kweèr, déì ŋunà veèh seèn nùà njèh. ²³Ŋunà dé kweèr, bɔ́ lé bú ŋaár naâ faá bɔ́ ŋar yeé bɔ̀ huaán dɔɔ́ŋ nɔ. Ŋunà dé veèh nùà njèh, Càŋ lé naá giì ŋaàr seèn toò tueé kwaá, te bɔ́ nde ye bú ŋar.

²⁴Béh nde né njeré déì teèn ŋgweé keéh: bɔ̀ véh fà sâ né sòn ŋgɔ̀ŋ fà. Cén déì, yilí seèn né Hàgâr; né sòn ŋgɔ̀ŋ déì. Dé sâ né ŋgɔ̀ŋ mé Càŋ lé tueé naâ ké felè tòr Sinayî doô. Bɔ̀ huaán mé bɔ́ lé ŋaár naâ te ŋgɔ̀ŋ bú sâ dɔɔ́ŋ lé naá giì dé bɔɔ̀n te yuií kwer-e. ²⁵Hàgâr né sòn tòr Sinayî sâ te tàbè Arabî. Hàgâr cên sâ né cu sòn Jerusalem dé cafanê bɔ́ bɔ̀ nùàr teèn mene. Lòù sam, bɔ́ né gi bɔ̀ kwer sóù. ²⁶Jerusalem dé gècên né ké te vulúu, à dé seèn né véh dé nùà njèh, à kwer sam. Dé beèh, meí beèh dɔɔ́ŋ né bú. ²⁷4:27 Es. 54:1Né te mvù Càŋe nyagá den ye:

Sàmè sér dé yeè lòù, ma ŋgiîn!

Kwá njí lòm be mé ja kioô,

nyer déì wò némá ŋgúŋgwéh!

Si yeè lé naâ wò si lɔɔ́, wò mé huaán sam.

Mé njéh mene, bɔ̀ huaán yeè maga kela nde né kɔɔ́ mé dé huer yeè.

Wò samé nde né dé cî.»

²⁸Bɔ̀ nùàr mò, bí né dé biì bɔ̀ ŋunà Càŋ. Càŋ lé naâ ménâ toò tueé kwaá faá à lé naâ felè Isâk toò tueé kwaá nɔ. ²⁹4:29 Gen. 21:9Léí toò huaán mé bɔ́ lé ŋaár naâ bú mé terreb Cúcuí Càŋ sâ, bɔ́ lé naâ bú bunó; huaán mé bɔ́ lé ŋaár naâ faá bɔ́ ŋar yeé nùàr nɔ, lé bunó naâ bú kɔɔ́. Mé kènê mene, née den ka môn ye. ³⁰4:30 Gen. 21:10Yeé baá môn, ŋgòr Càŋ tueé ŋagá ndɔ, ye: Kwɔ́gɔ́ sɔ̀m ma mé né dé seèn kwer sâ kwɔgɔ̀; kwɔ́gɔ́ sɔ̀m bɔ̂ ŋuna seèn mene. Kɔ́ɔ ye, ŋgúlú teleè né dé ŋunà veèh nùà njèh; ŋunà kweèr dé seèn te gà ŋgúlu sam.» ³¹Mɔ né mân, bɔ̀ nùàr mò, sâ béh bí dé beèh bɔ̀ ŋunà kweèr sam, béh né bɔ̀ ŋunà veèh dé nùà njèh.

Ka sóù mvelé yuoô

¹*Kristò béh te yuií kwer-e se sɔm aá kèn, ye te béh den lom mé feh beèh, béh ka sóù dèn cú. Sâ, bí dèn lòm mé feh biì nɔɔ́ŋ ménâ, bí té te yuií kwer-e yílá cú.

²Né mè Pɔ̂l, mè tueé né kɔɔ́, bí félá nyégé bagasé: mɔ bí né cu *ŋgór ŋɔɔ́b, sâ Kristò njèh gàm beè biì sam cuú. ³Bɔ̀ɔ́ mé né ŋgór ŋɔɔ́b dɔɔ́ŋ, sâ bɔ́ a: jòlò kòmò lòm *sóú mé gùm mene ndɔ. ⁴Bí bɔ̀ɔ́ mé né sóú jolo, ye bí bɔ̀ didilí bɔ̀ beè Càŋ ŋa nde né mé njéh dɔɔ́ŋ, bí kɔ́ɔ ye, bí bɔ̀ Kristò geé baá kèn; bí vu aá be mé fùgò Càŋ ndɔ. ⁵Dé beèh môn sam; béh dé beèh ndèm kwaá njií seér né mé bú, ye loù sâ à nde né béh bɔ̀ didilî bɔ̀ beè seèn yilá. Béh hên kela den né cí, béh né temé teèn mé terreb Cúcuí Ŋagâ kwaá njií gií ndɔ. ⁶Béh kɔ né ye, mɔ béh nyɔgɔ́ den né yoòr Yeésò Kristò, béh ŋɔb mene ŋgór, béh mene ŋɔ́b ŋgwéh, dɔɔ́ŋ ju sam. Njèh gècên né lom temé cén yoòr Kristò kwaá njiî. Bɔ́ temé cén sâ ŋene kɔ nde né mé lètenè beèh gwaán kuû.

⁷Bɔ̀ nùàr mò, hên bí lé baá giì ceér gècên faá nùàr nɔ bele nyegé; bɔɔ́ né naàn mé bí ceér gècên sâ bèlè cú wa? Neì bí yiín né kɔɔ́? ⁸Dé mé bí né seér ŋgɔ sâ, bí kékɔɔ̀ ye, beè Càŋ mé né bí yilá doô yùò ná ŋgwêh. ⁹5:9 1 Kɔr. 5:6Bɔ́ lɔ kɔ tueê ye: Nyure5:9 Pɔ̂l dé seèn jue né kulu. Dé bɔ̀ Bà, kàn sâ né mé nyure veên. cén beéh yeé túɔ́m kɔɔ́. Hên baá-re cí sâ. ¹⁰Mé njéh mene, mè né kɔɔ́ ye, béh bí baá gi dé beèh beè Fehtoò beèh, béh bí nde né mé sòn cên den ndɔ. Mè né cu kɔɔ́ ye, né mene neì, nuaá mé né bí feh ter ŋellé gɔ sâ, nde né ju tarê die.

¹¹Bɔ̀ nùàr mò, mè dé mò túé ŋgwéh ye nuaré déì a, kɔ ŋɔ́b sɔ́ cú ŋgór, te Càŋ gam ye bú. Mɔ sé né môn, mè sé né cu gèr beè bɔ̀ *Jûf ŋené den wa? Sâ cio mé Yeésò lé kuú naâ ké te toû doô sé naá cuù njèh dìèb beè bɔɔ̀n ŋaá wa? ¹²Mè teèn sam. Bɔ̀ɔ́ mé né ka bí feh ter ŋellé gɔ sâ, bɔ́ a, njí ká bɔ́ njiì, bɔ́ teèn kà bílí mé tùlù mene!

¹³Dé biì bɔ̀ nùàr mò, Càŋ bí yilá gi aá kèn, ye te bí den mé feh biì. Njèh cén, mé feh biì deèn sâ, túé ŋgwéh ye bí bɔ́ làrè njií mé ŋgàŋ yoòr né gwaán dɔɔ́ŋ. Sòn sâ, bí gwàn kú sér mé njéh lètenè biì dé gwaân, bí né lètenè biì gam kuú. ¹⁴5:14 Lév. 19:18Lòù sam, bɔ̀ sóú dɔɔ́ŋ yila gi né yoòr sóú bú cén mé né tueé ye: Gwàn mbeí yeè faá wò gwaán né ŋgàŋ yoòr yeè doô. ¹⁵Á, mɔ bí den seér cu né faá bɔ̀ nyam ké ya dueè nɔ, bí lètenè biì bɔɔ́ kuú seér veên mé veên, sâ bí kè keè, mè tueé bí, bí nde né lètenè biì calé kuú.

Ceér dé bɔ̀ nùàr mé ceér dé Cúcuí Càŋ

¹⁶Mɔ né mân, mè tueé bí, bí kwá lɔ́ yɔ̀ŋ biì beè Cúcuí Ŋagâ, te à feh bí ceér kɔɔ́. Njií mé ŋgàŋ yoòr biì gwaán seér né kɔɔ́, bí té dé sâ bɔ́. ¹⁷5:17 Rɔ̂m 7:15-23 Lòù sam, bɔ̀ njií sâ bɔ́ bɔ̀ dé Cúcuí Càŋ nyuùn kwàrè bèh. Yeé baá môn, Cúcuí Càŋ bar taré bɔ́ ndɔ: déì bɔ̂ mbeí nyuùn kwàrè cú, te njií mé bí gwaán né bɔɔ̂ dɔɔ́ŋ, bí bɔ́ kòmò cú ndɔ. ¹⁸Bí kɔ́ɔ ye, mɔ Cúcuí Càŋ bí ceér feh né kɔɔ́, sâ bí dé biì ka sóù sam cuú.

¹⁹Nùàr dɔɔ́ŋ né gi seé ŋgàŋ yoòr bagasé mân kɔɔ́ nyegé: ŋgàŋ yoòr gwaán né yàgà yɔŋ tobô; à gwaán né fúár, à gwaán né sár tegê. ²⁰Ŋgàŋ yoòr gwaán né cècàŋ dua gɔɔ̀; táhunó né bú. Bɔ̀ nùàr né bɔ̀ mbeí bunó gɔ; tɔgɔ bɔ̂ huer mé ŋá-temé né li; keên né bɔ́ seé weh, bɔ́ né mé sòn hihiné kerré den, ²¹bɔ́ né njèh kàn gwaán, bɔ́ né sela gɔ, bɔ́ né soóm gɔ, bɔ́ né lom mé bɔ̀ veên déì faá bèh mân bɔɔ́ ndeé. Mè bí tueé kwaá cu né faá mè lé naá giì bí tueé nɔ, ye bí a: bɔ̀ɔ́ mé né mân bɔɔ́ dɔɔ́ŋ *Lò Càŋ mé njolo ŋéné ndé ŋgwéh ndɔ́g.

²²Tàb dé Cúcuí Ŋagâ né seér gwaân, vɔ́gɔ́-temé, cɔ̀ŋ, sèŋ, jere kɔɔ̂, húɔ́m-temé, dene kɔ́bè sâ, ²³dɔlê, mé yo sieè. Bɔ̀ njií mé né bɔ̀ njèh bebagaà ménâ dɔɔ́ŋ, *sóú gwaán né cí. ²⁴Bɔ̀ nùàr dé Yeésò Kristò dɔɔ́ŋ faga wula gi aá ŋgàŋ yoòr bɔɔ̀n ké te toû, bɔ́ dé bɔɔ̀n bɔ̀ tuaá dé vevenê sâ doó su njií gi aá kèn. ²⁵Cúcuí Ŋagâ béh yɔ̀ŋ haá né kɔɔ́. Mɔ né mân, sâ béh kwá lɔ́ gí yɔ̀ŋ beèh beè seèn, te à feh béh ceér kɔɔ́. ²⁶Béh té feh hàm, béh gè mé sà lètenè beèh fɔɔ̂n, béh té mé huer lètenè beèh ŋgéré kú cú.

Mambin seê lètenè biì jɔgɔ́ kuû

¹Bɔ̀ nùàr mò, mɔ bí ŋene mbeí biì déì baá te veên yilá, bí bɔ̀ɔ́ mé Cúcuí Càŋ né bí lè teèn, bí tùlù sɔ̀m kêh bú teèn tulù, bí feh nyegé bú ceér dé dilî, bí feh bú mé hueh dɔlê; wò né feh yeè teèn bɔŋ keéh ndɔ. Mɔ sam, wò nde né faá bú nɔ die. ²Bí gàm kú lètenè biì gaàm, bí né mé seé lètenè biì jɔgɔ́ kuú. Mɔ bí né ménâ bɔɔ́, sâ bí né tòù *Kristò bele huɔɔ́m. ³Mɔ nuaré déì né lètenè biì munó, ye faá nyí nɔ sam, mé à hàm njeré déì sam ndɔ, sâ bú a, té feh seèn mbaá bèlè kú. ⁴Nùà kàn a, kè nyégé kèkènè seèn mé be seèn. Mɔ né teèn yilá, à nde né mé seé dé seèn nùà njèh sagár, à mé seé dé bɔ̀ mbeî mè sɔ́ ndé cú. ⁵Mè tueé bí, nùà kàn jɔgɔ nde né seé seèn nùà njèh mé feh seèn.

⁶Nuaá mé bɔ́ né bú Njàgà Bagaà se, bú a, kɔ̀b sɔ̀m bɔ̀ njèh seèn kèb déì, à haá nuaá mé feh yeé bú Njàgà Bagaà sâ teèn.

⁷Bí té feh biì bèlè: bɔ́ beéh Càŋ séí bèh. Nùà kàn kwa cu nde né njií mé à lé dobó naâ. ⁸Mɔ à dobo né njií mé ŋgàŋ yoòr né gwaán, sâ ŋgàŋ yoòr nde né bú cio beè kwaá haá. Á, mɔ à dobo né dé mé Cúcuí Ŋagâ gwaán né kɔɔ́, sâ Cúcuí kwa haá nde né bú dé seèn yɔ̀ŋ tètàgà. ⁹Béh bɔ́ lòm bagaà, béh té be mé njéh dù. Mɔ béh gùr ŋgwéh, loù sâ béh nde né kwaá. ¹⁰Sâ, mɔ né mân, keí mé née hên, béh bɔ́ làrè bagaà mé nùàr dɔɔ́ŋ, tétég mé bɔ̀ɔ́ mé né te mbàgà Càŋe faá béh nɔ, béh té bɔ́ nyèn.

Bèh cerê

¹¹Bí né gèh bɔ̀ njolo mvù dé kokoô hên ŋené wa? Mè bɔ́ nyagá né mé be mò, te mè tema njií bí. ¹²Bɔ̀ɔ́ mé né seé fù ŋgàŋ bɔɔ́ dɔɔ́ŋ ŋeí né bí mé *ŋgór ŋɔɔ̂b kɔɔ́. Bɔ́ ye te *wɔ́ŋ seén bɔ́ mé njéh seèn. Lòù sam, bɔ́ né gèr veéh; bɔ́ ye, mɔ bɔ́ tueé lom né felè cio Kristò ké te toû wa, bɔ́ nde né bɔ́ lòù bunó seér ma. ¹³Á sâ, bɔ̀ɔ́ mé né te ŋgór ŋɔɔ̂b ŋgelá den sâ, bɔ́ *sóú hèllè mé feh bɔɔ̀n jòlò kòmò bèh ndɔ. Bɔ́ gwaán lom né ye te bí ŋɔb kuú mé ŋgór, bɔ́ punó seér mé njéh lòù, ye bí baá mé mágá bɔɔ̀n yoòr ma.

¹⁴Dé mò môn sam. Beè mò, mè punó seér nde né mé cio Fehtoò beèh Yeésò Kristò ké te toû. Mè wɔ́ŋ kɔ́ cú mé njéh, wɔ́ŋ mè kɔ́ cú mé njéh ndɔ; mè baá gi te njèh wɔ́ŋe komó mbaá. ¹⁵Béh né mene ŋgór ŋɔɔ́b, béh mene ŋgór ŋɔ́b ŋgwéh dɔɔ́ŋ, ju sam. Njèh gècên né lom nùà feê beè Càŋ ŋaâ. ¹⁶Bɔ̀ɔ́ mé né gi ceér dé sâ bele dɔɔ́ŋ, Càŋ a, kɔ́ bɔ́ jere, há bɔ́ dɔlê, à kulu bilí bɔ́ mé bɔ̀ dé seèn lètenè bɔ̀ huaán *Iserálà mene dɔɔ́ŋ.

¹⁷Duɔɔ̂m mé lan, nuaré déì a, té mè feh ter bɔ́ ŋéllé cú. Bɔ̀ mágá mé né yoòr mò hên tueé ŋagá gi aá kèn, ye mè baá dé mò nùàr Yeésò.

¹⁸Bɔ̀ nùàr mò, húɔ́m-temé Fehtoò beèh Yeésò Kristò a, ká sìè gí bí beè. È môn.