Mvù Pɔ̂l mé bɔ̀ Yeésò bɔ̀
ké Kɔlɔ̂se
1Bèh bieê
1Né mè Pɔ̂l, mbɔ̀ŋ tebê Yeésò *Kristò. Càŋ lé mè mân sie kwaá naâ mé kàgà-ndòn seèn. Bêh dìm beèh Timotê nyagá njií né mé 2bí bɔ̀ nùàr Càŋ ké Kɔlɔ̂se. Bí bɔ̀ mbeí beèh mé né gi temé tég yoòr Kristò kwaá njií dɔɔ́ŋ, Tele beèh Càŋ a, kúlú bí, à haá bí dɔlê.
Càŋ vraà
3Béh né yeé Càŋ Tele Fehtoò beèh Yeésò Kristò felè biì dua. Cu dɔɔ́ŋ béh né bú teèn vra. 4Lòù sam, béh né njàgà biì ŋgweé, ye bí né lom temé yoòr Yeésò Kristò tég kwaá njií, ye bí né lom bɔ̀ Yeésò bɔ̀ mé temé cén gwaán ndɔ. 5Sâ dɔɔ́ŋ, bí ndèm kwaá njií gi né te njií mé Càŋ lɔ naâ bí ké te vulúu nyegé kwaá. Njií sâ, bí lé naá giì bú te Njàgà Bagaà ŋgweé, bɔ́ lé naâ bí se. Ŋgòr gècên né cí. 6Lé naâ ké lètenè biì kar waá, né *wɔ́ŋ dɔɔ́ŋ kaá ndeé, né mé tàb bèh dɔɔ́ŋ waá yaám ndeé, né bɔ̀ nùàr gam. Ké lètenè biì né ménâ ndɔ. Bèh lɔ mé bí lɔ ŋgweé naâ Njàgà Bagaà, tɔ́g nde wa hên, née den ka môn yaám ndeé ye. Bí lé naâ mé fùgò beè Càŋ kuú, bí né gècên seèn teèn ŋené kɔɔ́ ndɔ. 71:7 Kɔl. 4:12; Filem. 23Epaferâs lé feéh naâ bí Njàgà Bagaà sâ kɔɔ́. Né mbeí seê beèh, temé beèh dɔɔ́ŋ né gi yoòr seèn, à seé Kristò bɔɔ́ yeé mé temé cén, à seé ké lètenè biì bɔɔ́ né mé sòn beèh mene. 8Gèh terreb mé Cúcuí Ŋagâ lé haá naâ bí te bí gwaán bɔ̀ mbeí biì mé njéh doô, à lé naá giì béh tueé nyegé.
9Béh yeé ŋgweé aá ménâ, béh yila Càŋ felè biì duaà, béh sòn dù cú. Béh ye bú a, há lòm bí terreb te bí ŋgweé komo njií mé temé seèn gwaán nê; bú a, há bí kɔ́gɔ̀n bɔ̂ lo mé terreb Cúcuí Ŋagâ, te bí ŋene kɔ njèh gècên. 10Mɔ baá mân, te bí teèn gɔ yií lom aá faá Fehtoò beèh gwaán nê nɔ, te bí bɔɔ́ komo ye bɔ̀ njií mé né bú yoòr yilá ndɔ. Sâ te bí wa tàb mé njéh, bí bɔɔ́ seé bagaà, bí né cu Càŋ dé kɔɔ̂ kɔɔ́ ŋeí. 11Béh né bú dua ye bú a: sɔ̀m njí be terrèb seèn ter, à nyén kwá bí terreb yoòr, te bí kwaá sèŋ, bí yolo komo ye njèh.
12Bí kóbó Tele beèh be mé vɔ́gɔ́-temé mene. À lé bɔɔ́ naâ kɔɔ́, te bí nde ye ké bèh ŋagâ yilá komo, bí yieé ŋgúlú mé à lɔ nyegé kwaá naâ dé bɔ̀ nùàr seèn. 13À lé naá giì béh ka cibì turú sɔm, à yií njií béh ké lè bɔ̀gɔ̀ Huaán yíé-temé seèn. 141:14 Ef. 1:7Mé Ŋuna seèn cên sâ à lé naâ béh te veéne yili sɔm, à kulu sɔm yúlá-temé beèh lè seèn ndɔ.
*Kristò felè njèh dɔɔ̂ŋ
15Béh Càŋ mé njolo ŋéné bèh,
béh bú mé njolo ŋene né yoòr Kristò.
Huaán né bú,
Nùà Dueè felè bɔ̀ njií mé Càŋ lɔ si giì naâ dɔɔ́ŋ
né lom bú ndɔ.
16Lòù sam, Càŋ lɔ njèh dɔɔ́ŋ si giì naâ mé bú,
ye te den gi dé seèn.
Né mene bɔ̀ njèh dé ké te vulúu,
né mene bɔ̀ dé ká doô,
bɔ̀ɔ́ mé njolo né ŋené o, bɔ̀ɔ́ mé njolo ŋéné ŋgwéh o,
dɔɔ́ŋ Càŋ lɔ si giì naâ mé bú.
Felè njèh dɔɔ̂ŋ né bú ndɔ.
Sâ terreb wɔ̂ŋ né mene naàn, né mene gèh terrèb dé heè ké te vulúu dɔɔ́ŋ né gi ka seèn.
17À lɔ teèn naá lɔgɔ̂ kɔɔ́, te wɔ́ŋ nde ye die.
Njií mé né teèn dɔɔ́ŋ lané sie gi né yoòr seèn.
181:18 Ef. 1:22-23Felè mbàgà Càŋ né bú;
à né feh, mbàgà Càŋ né kukuŋ.
Yɔ̀ŋ dé feê duɔɔ́m né yoòr seèn.
Te cio lé komo yuo lɔgɔ́ naâ bú.
Càŋ ye te felè njèh dɔɔ̂ŋ den lom bú,
19wa lòù sam, kèkènè nyî mé gùm mene né yoòr seèn;
201:20 Ef. 2:16nyí njèh dɔɔ́ŋ ká yoòr nyî nyɔgɔ́ njií giì né
mé bú ma.
Bɔ́ faga njií bú ter te toû ndɔ.
Húɔ́m seèn yeé ber aá, pɔ́ŋ die lètenè nùàr bɔ̂ Càŋ.
À lé mân bɔɔ́ naâ, ye te bɔ́ bɔ̀ njèh dé ké te vulû mé ká doó dɔɔ́ŋ den cu mé sòn cên.
21Né mé bí ménâ ndɔ: léí toò bí bɔ̀ Càŋ lé naá giì nòmò dàb we dàb. Mùnò biì mé seé biì lé naâ feh keéh ye, bí né lom bɔ̀ bùnò Càŋ bɔ̀ ma. 22Mé njéh mene, kènê Càŋ bí ká yoòr seèn weh nyɔgɔ́ njií cuù aá kèn. Né mé cio Ŋuna seèn. À lé naâ faá nùàr nɔ kuú, te yaga sɔm bɔ̀ veên biì dɔɔ́ŋ. Càŋ ye te bí yuo kelà toò nyî ŋagásé, te nuaré déì bí mé ndɔ̀gɔ̀ veên déì yoòr ŋéné sáb cú. 23Mɔ né mân, sâ kɔ bí den lom nɔɔ́ŋ, bí né te ŋgòr Càŋe tég njebá taré, te bí ndèm yoòr Njàgà Bagaà sɔ̀m cú. Bí lé naâ Njàgà Bagaà sâ ŋgweé, né *wɔ́ŋ dɔɔ́ŋ beè ŋgulí sie, bɔ̀ nùàr dɔɔ́ŋ bú ŋgweé gi aá kèn. Mè Pɔ̂l ndɔ, mè nùà seê hên ŋa keéh né felè Njàgà Bagaà sâ.
Seé gwà Càŋ mé né beè Pɔ̂l
24Mè né mé vɔ́gɔ́-temé, bɔ̀ nùàr mò, mè la né mene dàm gèr felè biì ŋené laré, mè samé seér né mé njéh dé samê. Ŋgàŋ yoòr mò jamé né mân, te gèh gèr mò mboón faá *Kristò lé ye mè nde né felè mbàgà nyî ŋené nɔ. Né kukuŋ seèn. 25Càŋ mè seé hên jege haá naâ kɔɔ́, ye mè a: ŋá nùà seê mbàgà nyî, mè nde bí ŋgòr nyî mé gùm mene se ma. 26Càŋ lɔ ŋgòr sâ leér nab kwaá beéh lòù. Nde nde, cu yeé wulu baá, à nde ye bú njolò bɔ̀ nùàr seèn ŋené sɔm keéh, 27ye te bɔ́ ŋene kɔ njèh dueè mé nde né nùàr wɔ́ŋ dɔɔ́ŋ gam laré. Né njií mé nyí lɔ nyegé leér kwaá naâ lòù. Mè tueé bí, bɔ̀ɔ́ mé Jûf sam, njèh dueè sâ né Kristò yoòr biì. Bí mé njéh kwaá gi aá ndèm, ye bí nde né ké mbàm Càŋ dobo yilá.
28Béh bɔ̀ nùàr dɔɔ́ŋ hên tueé den né felè Kristò sâ. Béh né nùà kàn tie ndɔgɔ́, béh né nùà kân mé lo mene feh, te bɔ́ den mé Kristò yoòr, bɔ́ ké toò Càŋ yuo lom faá nùàr nɔ. 29Terreb mé Yeésò haá né mè hên, mè mé njéh lege den né cí.
21Bí kɔ́ɔ ye, mè né mé seé felè biì kwaré. Seé sâ né felè biì bɔ̀ Kɔlɔ̂se bɔ̀, bɔ̀ Laodísè bɔ̀, mé bɔ̀ toò bɔ̀ mene. Bí mene mè kɔ́ ŋgwéh, 2mè lege lom né ye te temé bí lè kú cú, te bí gwaán kuú lètenè biì, bí ŋa bilí gi dɔɔ́ŋ cén; te lo yam sie bí beè mé gùm mene, bí mé njéh den bɔ̀ sèsàm bɔ̀ te ceér Càŋe, temé die bí lè. Teèn sâ, njèh gècên mé Càŋ lé leér nab kwaá naâ doô, bí nde né ŋgweé kɔɔ́: né gùm *Kristò nùà njèh. 3Kɔ́gɔ̀n bɔ̂ lo mé gùm mene merré den né beè seèn.
4Mè bí mân tueé né ye te nuaré déì bí beè Kristò bèlè nágá sɔ̀m cú. 5Mɔ mè la mene ké kwarè biì sam, temé mò dɔɔ́ŋ né gi ké yoòr biì. Mè né ŋgweé ye bí né te ceér Kristò tég, bí né temé cén mé bú kwaá njií ndɔ. Mè né lom mé vɔ́gɔ́-temé biì lè dé gècên.
Dene njêŋ beè Yeésò *Kristò
6Ŋgweéh bí lé naá giì gwaán ye Yeésò Kristò né Fehtoò biì mà. Sâ bí ŋgɔ̀ bú. 7Bí dèn lòm beè seèn nɔɔ́ŋ, bí né yoòr seèn teé ndeé, bí temé nɔɔ́ŋ kwaá njií lom mé bú faá bɔ́ lé naâ bí feh nɔ; bí né bú teèn vra yií.
8Bí dèn làŋ, te nuaré déì bí kɔ́ŋkɔŋ nyeên déì lè bèlè yí cú. Gèh kɔ́ŋkɔŋ dé sâ né yeé tánágá bɔ̀ *wɔ́ŋ bɔ̀. Bɔ̀ sâ bɔ̀ né dé bɔɔ̀n beè tándulù, bɔ́ feh yeé njií mé nùàr munó né kɔɔ́, dèn ŋgwéh mùnò dé Kristò. 9Dé Kristò, yoòr seèn né gi léláŋ kèkènè Càŋ mé gùm mene. 10Sâ tueé né ye, bí bɔ̀ɔ́ mé né gi yoòr seèn dɔɔ́ŋ baá gi mé njéh yoòr mé gùm mene ndɔ. À dé seèn né mé terreb felè njèh dɔɔ̂ŋ. Né mene gèh terrèb dé heè dɔɔ́ŋ, né gi ka seèn.
11Bí bɔ̀ɔ́ mé né gi yoòr Kristò dɔɔ́ŋ, bí baá gi mé mágá seèn yeyoòr. Né faá bɔ́ sé la naâ bí *ŋgór ŋɔɔ́b nɔ. Njèh cén, bɔ́ bú mé be ŋɔ́b ŋgwéh; Kristò nùà njèh bú yoòr biì maga kwaá né kɔɔ́, ye te bí geé mé ceér veên. 122:12 Rɔ̂m 6:4Nòmò Càŋ mé bɔ́ lé koú naâ bí doô, bɔ́ lé sâ furú bilí naâ bí bɔ̀ Kristò. Càŋ lé sâ te cio komo sɔm bilí naâ bí bɔ́ ndɔ. Lòù sam, bí lé naá giì temé cén yoòr seèn kwaá njií, ye Càŋ terrèb lé naâ bú lè cio komo sɔm ma.
132:13 Ef. 2:1-5Sâ lɔ toò, bí lɔ naá giì bɔ̀ komó làŋ, bí lé ceér Càŋ kɔ́ ná ŋgwêh, bí lé *sóú seèn cum seér naâ lòù. Mé njéh mene, Càŋ bɔ̀ veên beèh dɔɔ́ŋ kulu njií seér doó, à komo sɔm béh mé Kristò. 142:14 Ef. 2:15Mɔ sam, béh sé kuú seér naâ kɔɔ́. Lòù sam, béh lé naá giì ju beè Càŋ sela. Mé njéh mene, Càŋ nde hùà sâ gwɔm seér mé cio Kristò; den cu né faá à lé naâ hùà sâ ké te toû tɔɔ́r wulá ndɔ. 15Mé cio cén sâ, à né bɔ̀ cècàŋ te kɔgɔ mé njéh huaré sɔm. Njií sâ né mene mé gèh terrèb dé heè dɔɔ́ŋ, à né bú toò bɔ̀ nùàr huaré; gɔ̀gɔ̀ né die ndeé.
162:16 Rɔ̂m 14:1-6Mɔ né mân, sâ bí té gwàn mé nuaré déì taáŋ haá seér bí njèh lòù, né mene yáb, né mene njèh ŋueê, bú a, té bí lòù táŋ há. Nuaré déì a, té bí cieé koô déì lòù táŋ há ndɔ; né mene loù weéh feê joloò, né mene loù sóù, nuaré déì té bí teèn mbaá nàm kú. 17Bɔ̀ njií sâ dɔɔ́ŋ lé née gi jèrè2:17 Waà né feh; dé jomò baá ndeê. ye; kukuŋ lé naâ jomo, né Kristò nùà njèh. 18Bí té gwàn mé bɔ̀ nùàr taáŋ yií bí seé bɔɔ̀n déì, wa bí kwàrè mé nɔ, bí dùà gɔ̀ cìlì Càŋ. Bɔ́ né mene ndòn se gɔ, ye né seé Càŋ, dɔɔ́ŋ bí té sòn bɔɔ̀n ŋgwé, né gi bɔ̀ hàm feh bɔ̀, bɔ́ sâ punó gɔ né dé wɔ̂ŋ. 192:19 Ef. 4:16Bɔ̀ sâ bɔ̀ dé bɔɔ̀n yoòr Fehtoò beèh sam. Fehtoò beèh dé seèn né feh; kukuŋ né bɔ̀ nùàr seèn. À bɔ́ yoòr nyɔgɔ́ bilí né faá yo nyɔgɔ́ bilí yeé bɔ̀ gà mé cègè nɔ; à né bɔ́ koó, bɔ́ né faá Càŋ gwaán nê nɔ kulá huɔɔ́m ndɔ.
Cio mé yɔ̀ŋ beè Yeésò *Kristò
20Bí né kɔɔ́ ye, bí bɔ̀ Kristò lé naâ kɔɔ́ kuú bilí, ye bɔ̀ tándulu ká te wɔ́ŋe mé terreb felè biì sam cuú. Bí yeé kɔ gi aá ménâ, kei mé bɔɔ́ bí den cu faá bɔ̀ *wɔ́ŋ bɔ̀ nɔ wa? Bí tie te bɔ̀ njií sâ felá njií né dé keì wa? Bɔ́ né bí tagá, 21wa té dé kàn kèmà, té dé kân nágá, té dé kàn cór ndɔ. Bí tie teèn felá njií yeé dé keì wa? 22Mè tueé bí, gèh bɔ̀ *sóú bú sâ, bɔ́ tagá kuú né felè bɔ̀ njèh wàn. Bɔ̀ nùàr bɔ̀ sóú sâ si yeé kɔɔ́, bɔ́ bɔ́ feh cu né kɔɔ́ ndɔ. 23Bɔ̀ sóú hèllè njolò nùàr ŋené né faá njèh kɔ́gɔ̀n nɔ. Dé kàn ye bèh joloò né mân, dé kân ye né mân; wa nùàr a, kwàrè mé nɔ. Bú a, jámé sér yo. Né gi ménâ dág. Njèh cén, nùà kàn a, kɔ́ɔ ye, ndɔ́g bɔ̀ sóú hèllè veên mé né lè nyî sɔ̀m kòmò ndé ŋgwéh ma.
313:1 Ps. 110:1Bí né gi kɔɔ́ ye, bí bɔ̀ Kristò lé komo yuo giì naâ te cio kɔɔ́. Mɔ né mân, sâ bí fɔ́n lòm bɔ̀ njèh dé ké te vulû, bèh mé Kristò né teèn den den. À né ké te be gaâ Càŋe. 2Bɔ̀ njèh dé ké te vulû a, yílá kélá bí yoòr kɔɔ́ mé bɔ̀ njèh dé ká lè wɔ́ŋe. 3Lòù sam, bí bɔ̀ Kristò lé naâ kuú bilí, Càŋ né bɔ̀ yɔ̀ŋ biì ké beè seèn leér kwaá, à leér kwaá né yoòr Kristò. 4Yɔ̀ŋ biì dé jéjêg né Kristò. Mɔ à ndeè cuù baá, te bí ŋené lie nyegé kwarè seèn.
Dene dé cuûm mé dé feê
5Mɔ né mân, sâ bí kwɔ́bé leba mé ceér wɔ̂ŋ. Mè ye, bí kwɔ́bé leba mé yàgà yɔɔ̀ŋ, mé fúár ndɔ. Bí té njèh cì, bí té tuaá ŋgàŋ yoòr bèlè, bí té temé te njèh nùàre kwá njí. Mɔ sam, nde né cècàŋ biì ŋaá. 6Bɔ̀ɔ́ mé né ménâ bɔɔ́ dɔɔ́ŋ, né gi feh mé Càŋ taré. Temé bú lè mé bɔ́ ŋaá nde né dé cî. 7Mé bí mene, bí lé naá giì veên sâ ŋgɔ; felè biì lé cer loóm naâ cí.
8Kènê bí sɔ̀m á be teèn. Temé a, té bí lè ŋá, bí té fúrú, bí té temé jéré ndɔ. Séb a, té bí sònò yùò; bí té biag sònò biì gèh sɔ̀m. 93:9 Ef. 4:22Bí té mé nyeén lètenè biì cɔ̀rè kú. Lòù sam, yoòr biì yo dé cuûm sam cuú, 103:10 Gen. 1:26; Ef. 4:24baá yo dé feê. Yo dé feê sâ, Càŋ mé lɔ naâ bú si, né bú beè beè nyeén, te den faá yo seèn nùà njèh nɔ, ye mɔ bí baá faá yo nyî nùà njèh, bí nde né nyí mé gùm mene kɔɔ́ nyegé. 11Mɔ né mân, sâ bɔ̀ɔ́ mé Jûf sam bɔ́ bɔ̀ Jûf né kèì cén; bɔ̀ɔ́ mé *ŋɔb aá ŋgór mé bɔ̀ɔ́ mé ŋgór ŋɔ́b ŋgwéh dɔɔ́ŋ né gi kèì cén ndɔ. Né mene bɔ̀ ya dueè bɔ̀, né mene bɔ̀ cùr, né mene bɔ̀ kwer, né mene bɔ̀ɔ́ mé kwer sam dɔɔ́ŋ né gi beè Càŋ kèì cén. Càŋ dé seèn kɔ lom né Kristò mé né lè bɔɔ̀n.
123:12-13 Ef. 4:2Càŋ lé balé weéh naâ bí kɔɔ́, bí né bɔ̀ dé seèn, temé seèn né gi yoòr biì. Mɔ né mân, bí dèn mé jere bɔ̀ mbaábiì lè, bí dèn bɔ̀ húɔ́m-temé bɔ̀, bí té ŋgúmó, bí dèn sér dɔlésé, bí né temé sie, 133:13 Ef. 4:32bí né lètenè biì yoló kuú. Temé né mene nuaré déì mé mbeí yulá, bú a, kúlú sɔ̀m lè seèn kulù. Bí kúlú sɔ̀m gí veên bɔ̀ mbaábiì lè biì, faá Nùà Dueè né bɔ̀ dé biì lè seèn kulú sɔm nɔ. 14Njií mé kela né kɔɔ́ né gwaân. Bú a, ká sìè lòm bí beè mé gùm mene, te bí dɔɔ́ŋ nyɔgɔ́ bilí gi cén. 15Bí kwá Kristò lab bí mboó. À bí yilá kuú né mé njéh, ye te bí dɔɔ́ŋ ŋa bilí cén. Sâ bí vrà bílí bú.
163:16-17 Ef. 5:19-20Bí kwá ŋgòr Kristò si ŋgùlù lètenè biì, bí né lètenè biì feh kuú, bí né sɔgɔ́ kuú mé kɔ́gɔ̀n mene ndɔ. Bí sì bené, bí né ŋgòr Càŋ lòù de. Bɔ̀ bené mé Cúcuí Ŋagâ né bele teèn dɔɔ́ŋ, bí sén gí Càŋ mé njéh seèn, bí sén lòm bú mé temé biì mene, bí né bú vra ndɔ. 17Bí né mene njeré déì bɔɔ́, bí tueé mene lòù, bí dɔɔ́ŋ bɔ́ gí mé yilí Fehtoò beèh Yeésò. Bí né Tele beèh Càŋ beè seèn vra keéh ndɔ.
Dene nùà Yeésò toò bɔ̀ mbeî
183:18 Ef. 5:22; 1 Pi. 3:1Bí bɔ̀ véh, bí ŋgwé sòn bɔ̀ si biì ŋgweè, seé biì toò Fehtoò beèh né cí. 193:19 Ef. 5:25; 1 Pi. 3:7Bí bɔ̀ siíb, bí dèn mé gwaân bɔ̀ véh biì lè ndɔ, bí té bɔ́ lòù fúrú sér.
203:20 Ef. 6:1Bí bɔ̀ huaán, bí ŋgwé làrè sòn bɔ̀ tele biì mé meí biì te njèh dɔɔ́ŋe. Mɔ bí né ménâ bɔɔ́, nde né Càŋ yoòr huɔɔ́m. 213:21 Ef. 6:4Bí bɔ̀ tele huaân, bí té bɔ̀ huaán lòù ndè jélá sér; temé nde né bɔ́ lè gur.
223:22-25 Ef. 6:5-8Bí bɔ̀ kwer, bí ŋgwé sòn bɔ̀ tele seê biì ŋgweè, bí témá làrè seé bɔɔ̀n mé temé cén, bí té léláŋ njolò nùàr bɔ́ húɔ́m lòm, ye te bɔ́ keí bí. Bí dé biì dula né Fehtoò beèh. 23Seé sâ den mene naàn, bí bɔ́ lòm bú mé temé cén faá seé Fehtoò beèh nɔ, bí té túé ye né lom seé dé bɔ̀ nùàr. 24Bí kɔ́ɔ ye, Fehtoò beèh gwɔm nde né bí kɔɔ́. Gà ŋgúlù mé à lé naâ mé bɔ̀ nùàr seèn nyegé kwaá, bí nde né yieé ndɔ. Lòù sam, seé biì né seé Fehtoò beèh Kristò. 253:25 Deut. 10:17; Ef. 6:9Nuaá mé né seé vevenê bɔɔ́ dɔɔ́ŋ, Fehtoò beèh nde cu né bú mé sàgà dé veên ménâ gwɔm ndɔ; à seèn nùàr lòù gèì bèh.
414:1 Ef. 6:9Bí bɔ̀ tele seê, bí bɔ́ dìlì nyégé felè bɔ̀ kwer biì bagasé. Bí kɔ́ɔ ye, bí né taré ka Nùà koô biì ké te vulúu ménâ ndɔ.
Ndéb ceré jomò
2Bí dùà dèn Càŋ cu dɔɔ́ŋ, bí né làŋ den, bí né bú teèn vra keéh, 3bí né bú felè beèh dua ndɔ, te béh kwa ceér, béh se ŋgòr seèn, te ju *Kristò mé lé naâ lòù leér den, ŋené yuo kelà bèsɔ́nè. Mè ká gwà cibì tétég hên yila kuú né mé njéh. 4Sâ bí dùà Càŋ teèn, te mè se bɔ̀ nùàr faá né tueé nɔ.
54:5 Ef. 5:16Bɔ̀ɔ́ mé bɔ̀ Yeésò bɔ̀ sam, bí dèn toò bɔɔ̀n ŋgulísé. Lɔ́ŋ mé né toò biì ŋené dɔɔ́ŋ, bí té yì kéh. 6Bɔ̀ ŋgòr biì a, ŋgúlí sábé lòm bɔ̀ nùàr tieè cu dɔɔ́ŋ lòù. Njií mé bɔ́ né bí bieé nyegé dɔɔ́ŋ, bí kɔ́ gèh dé mé bí nde né bɔ́ bagasé se nyegé.
Bèh cerê
74:7-8 Ef. 6:21-224:7 Seé b. 20:4; 2 Tim. 4:12Tisîk dìm yíé-temé beèh tueé nde né bí njàgà mò kɔɔ́. À né lom seé Fehtoò beèh mé temé cén bɔɔ́, béh bú seé bɔɔ́ yeé kɔɔ́. 8Mè bú ké yoòr biì tétég hên tema njií kuú né, ye te bí ŋgweé kùr beèh, temé taré cu bí lè. 94:9 Filem. 10-12Bɔ̂ Onesîm dìm yíé-temé beèh déì gɔ nde né kɔɔ́. Onesîm dé seèn né nùàr biì cén déì, à seé Càŋ bɔɔ́ né mé temé cén. Njií mé né kán kelá dɔɔ́ŋ, bɔ́ nde né bí tueé.
104:10 Seé b. 19:29; 27:2; Filem. 24; Seé b. 12:12, 25; 13:13; 15:37-39Aristârk ye bíé kéh bí. Béh bú né ká gwà cibì kɔɔ́. Mârk ŋunà bei Bàrnàbâs ye bíé kéh bí ndɔ. Mè lé naá giì bí tueé ye bí a, mɔ à waà baá, bí sìè nyégé bú bagasé ma. 11Yeésò mé bɔ́ yilá cu né Jústùs, ye bíé kéh bí ndɔ. Lètenè bɔ̀ Jûf mé né bɔ̀ Yeésò bɔ̀ dɔɔ́ŋ, seé *Lò Càŋ ká lɔ bɔɔ́ lom né béh bɔ̀ tagár bɔ̀ hên. Yo mò né lom mé bɔ́ taré dé gècên.
124:12 Kɔl. 1:7; Filem. 23Nùà biì Epaferâs ye bíé kéh bí. Né nùà seê Yeésò Kristò ndɔ. À né Càŋ felè biì dua, à sòn dù ŋgwéh, ye Càŋ a, há bí terreb, te bí den lom tég, bí né teèn joló huɔɔ́m; te njií mé Càŋ gwaán nê, bí njií sâ ŋene kɔ lom mé gùm mene, bí bɔɔ́ cí. 13Dé hên, mè nde né sòn seèn gwaán: à né lom bí mé gècên mene munó. À né bɔ̀ nùàr Laodísè munó, à né bɔ̀ Hierapolî bɔ̀ ménâ munó ndɔ. 144:14 2 Tim. 4:10, 11; Filem. 24Lûk dɔ́ptà yíé-temé beèh bɔ̂ Demâs ye bíé kéh bí ndɔ ma.
15Bí bíé kéh bɔ̀ mbeí beèh ké Laodísè dɔɔ́ŋ, bí bie keéh Nimfà mé bɔ̀ Yeésò bɔ̀ mé bilí yeé ké gwò seèn mene.
16Mɔ bɔ́ jaŋé gi aá mvù hên lètenè biì, bí há njí mé bɔ̀ Laodísè bɔ̀ te bɔ́ jaŋé ké te mɔ̀gɔ̀ bɔɔ̀n ndɔ. Mɔ bɔ̀ Laodísè bɔ̀ tema njií aá bí mvù mò déì, bí jáŋé cú lè mɔ̀gɔ̀ biì ménâ ndɔ. 174:17 Filem. 2Bí júée Arsîp a, seé Fehtoò beèh mé né beè seèn doô, bú a, bɔ́ sɔ̀m bɔɔ̀ ma.
18Né mè Pɔ̂l, mè bèh hên nyagá né mé be mò, mè bie aá bí. Bí té nyèn, ye mè né dé mò ká gwà cibì ndɔ. Húɔ́m-temé Càŋ a, ká sìè gí bí beè.