Mvù Piêr dé toò jɔ̀gɔ̀
1Bèh bieê
1Né mè Piêr, mbɔ̀ŋ tebê Yeésò *Kristò. Mè nyagá njií né mé bí bɔ̀ nùàr Càŋ mé ŋellé yila gi aá te tàbè Pɔ́ŋe, tàbè Galatî, tàbè Kapadɔ̂s, tàbè Asíà mé tàbè Bitinî. Bí bɔ̀ɔ́ mé né ké sâ cicie faá kìn nɔ cer gɔ dɔɔ́ŋ, mè nyagá njií né mé bí. 2Tele beèh Càŋ lɔ naá giì bí ter ké toò jɔ̀gɔ̀ balé kwaá; lɔ naâ mé kàgà-ndòn seèn ndɔ. Bí kènê baá gi bɔ̀ nùàr seèn, né mé terreb Cúcuí Ŋagâ; Càŋ ye te bí ŋgweé sòn Yeésò Kristò, à *sené bí mé húɔ́m seèn. Kùsèm dɔlê seèn a, yám sìè bí beè!
Ndèm mé né ŋgulí
3Kùsèm Càŋ Tele Fehtoò beèh Yeésò Kristò.
À lɔ béh kɔɔ̀ naâ meì bɔ̀ jerè: à komo sɔm Yeésò Kristò lè cio, ye te béh yɔ̀ŋ dé feê kwa mé bú, bèh ndèm beèh kènê dɔɔ́ŋ né gi sâ.
4Ŋgùlù Càŋ né cu béh kela. Ye nyí kwaá né mé bɔ̀ nùàr nyî. Ŋgùlù bú sâ dé seèn vù kòmò ndé cú, jéré teèn sìè kòmò ndé ŋgwéh, à nòmò kwéh sér kòmò ndé cú ndɔ. Càŋ bú dé seèn leér kwaá né ké te vulúu kwarè seèn, ye né dé biì.
5Bí bɔ̀ɔ́ mé né gi temé cén yoòr Yeésò Kristò kwaá njií dɔɔ́ŋ, Càŋ terrèb né bí beè kurú kwaá, te loù mé wɔ́ŋ ndeè gi, Yeésò Kristò yili sɔm béh, bɔ̀ nùàr ŋene mé njolo bɔɔ̀n.
6Ŋgweéh sâ bí sàmè bílí cégé kɔɔ́ mà! Mɔ gèr feh hihiné ye nyí nde né mene bí teèn ceéh weh, bí dèn samésé. 7Dé sâ, ye te bɔ́ ŋene kɔ teèn, ye temé cén biì né yieé. Ŋgweéh né mene goó njèh wàn, bɔ̀ nùàr bú faá njèh gècên nɔ ŋene kɔ yeé mé tuar yilá yuo kelâ wa? Sé tagá ndèm biì mé né goó te mbeî yuií huɔɔ́m yɔgɔ́ wa? Sâ, mɔ bí né mene gèr teèn ŋené dɔɔ́ŋ, né te bɔ́ ŋene kɔ mé njéh ye bí né bɔ̀ gècên bɔ̀; te loù mé Yeésò Kristò ndeè cuù, Càŋ seén nyegé ye bí, bí den gi bɔ̀ nùàr beè seèn. 8Ŋgweéh bí né Yeésò gwaán mà. Bí lɔ mene bú njolò ŋéné ŋgwéh, mé njéh mene, temé cén biì dɔɔ́ŋ né gi yoòr seèn, bí né teèn samé sɔɔ́. Gèh sèsàm bú sâ dé tueê sam. 9Lòù sam, bí yili yuo aá kèn. Né mé temé cén mé bí né yoòr seèn kwaá njií doô.
10Sâ lɔ baá dàb mé bɔ̀ *sòn-Càŋ bɔ̀ né ceér mé né nùàr yili sɔm hên kweé fɔɔ́n, bɔ́ né bɔ̀ nùàr njií sâ se nyegé, ye bɔ́ a: Càŋ lɔ naá giì ké toò jɔ̀gɔ̀ ter nyegé kwaá, ye nyí ndeè nde né bí dé lòù yili sɔm ma. 11Bɔ́ mé feh bɔɔ̀n lé naá loôm mé terreb mene lege, ye te bɔ́ ŋene kwaá gi nàm mé kèkènè sâ njolò. Lòù sam, Cúcuí Ŋagâ mé né lè bɔɔ̀n doô, lé naá giì bɔ́ toò tueé kwaá, ye bɔ́ a: Kristò ndeè jɔ̀gɔ̀ ŋene lɔgɔ́ nde né gèr, te jomo sâ be terrèb seèn ŋené ŋaá ye mé njéh ter ma. 12Bɔ́ né mene lege, ye te bɔ́ ŋene kwaá gi nàm bú sâ njolò, mé njéh mene Càŋ lɔ ye bɔ́ a, bɔ́ ndeè nàm sâ njolò kɔɔ́ ŋéné ndé ŋgwéh, wa bí bɔ̀ hên bɔ̀ ndeè nàm bú sâ njolò ŋene seér nde né kɔɔ́ ma. Kènê, bí baá gi mé njéh tieè: Cúcuí Ŋagâ lé naâ ké te vulúu beè Càŋ suagâ; bɔ̀ɔ́ mé né Njàgà Bagaà se lé naâ terreb kwa, bɔ́ se kwaá bí ŋgòr sâ tieè. Sâ ŋgweéh lɔ né mene bɔ̀ cìlì Càŋ, bɔ́ lɔ naâ gwaán ye te bɔ́ ŋene kwa teèn mà.
Dene nùà Càŋ
13Mɔ né mân, bí téné lòm cúcuí mé seé Càŋ. Bí dèn dene kɔ̂r, bí kwá njí gí ndèm ye loù mé Yeésò Kristò ndeè né cuû, wa bí nde né mé fùgò beè seèn kuú ma. 14Bí ŋgwé sér á sòn Càŋ, bí té njèh mé feh biì faá léí toò nɔ bɔ́ cùr cú. Dé sâ lé naâ sâ bí née Càŋ kɔ́ ŋgwéeh ye. 15Bí bɔ̀ɔ́ mé Càŋ lé naá giì balé sɔm dɔɔ́ŋ, bí dèn lòm jolosé faá Càŋ nùà njèh nɔ. 161:16 Lév. 11:44-45; 19:2Te mvù Càŋe bɔ́ toò nyagá taré né cí ndɔ, ye: Bí dèn lòm jolosé. Lòù sam, mè né Nùà joloò.»
17Mɔ bí nde aá Càŋ dua, ŋgweéh bí né yeé bú Tele biì yilá mà. Né bɔ̀n. Jéjég juù felè nùàr dɔɔ̂ŋ tena yeé bú, à ju nùà kàn tena né mé seé seèn ndɔ. Mɔ né ménâ, sâ bí vèh lòm bú mé temé cén. Cu mé bí née ká lè wɔ́ŋe hên, bí dùlà bú dulà. 18Bí né gi kɔɔ́, ye bí lɔ naá giì te cùr tòù bɔ̀ jɔ̀gɔ̀ bɔ̀ teèn. Yeésò Kristò lé bí teèn ŋge weéh naâ kɔɔ́, à lé bí teèn huar sɔɔ́m naâ mé keh tarê; bí né gi gèh keh sâ kɔɔ́, lɔ dèn ná ŋgwêh mé njèh wàn faá kàgàlɔ̀ŋ bɔ̂ goó nɔ, ndɔ́g lɔ cí ná ŋgwêh. 19Lɔ naá seêr mé jéjég húɔ̂m Kristò nùà njèh. À dé seèn né faá *mbieè sèmè mé beré déì yoòr sòrò nyì ŋgwéh, veên déì yoòr sam ndɔ. 20Càŋ lɔ Kristò balé kwaá naâ sâ wɔ́ŋ née teèn sam ye. Te nde nde, yeé baá ká jomo mé cu nde aá gií hên, Càŋ nde ye bú bèsɔ́nè felè biì ŋené sɔm keéh, ye te à yili sɔm bí. 21Bí temé cén yoòr Càŋ kwaá njií né mé bú, ye: Càŋ lé naâ bú te cio komo sɔm, ye Kristò né nùàr mé yilî. Te temé cén bɔ̂ ndèm biì dɔɔ́ŋ nde ye kènê yoòr Càŋ jɔgɔ́ le.
22Bí *senésé mân yuo gi né mé ceér gècên ŋgweê, ye te bí gwaán ŋagá bɔ̀ mbaábi mé temé cén. Sâ bí bɔ́gɔ́ lòm ká-re lètenè biì mé temé cén ménâ. 23Bí kɔ́ɔ ye, bɔ́ bí ŋar seér cu aá dé feê. Tele biì né tètàgà, gèh seèn kú bèh. Gèh sâ né ŋgòr seèn, né ŋgòr ŋgulî mé dé seèn yieé den né cu dɔɔ́ŋ. 241:24-25 Es. 40:6-8Né gi te mvù Càŋe nyagá den, ye:
Nùàr dɔɔ́ŋ né faá nyure nɔ.
Dene nyàgàm bɔɔ̀n né faá mvue nyurè sâ ndɔ.
Mɔ nyure baá ŋemá, mvue né yeé nyoló yuo.
25Ter cu dɔɔ́ŋ le lom yeé ŋgòr Nùà Dueè.»
Njàgà Bagaà mé bí né ŋgweé hên né cí.
2Taá dàn
1Sâ kènê né mene gèh veên dé heè dɔɔ́ŋ, bí sɔ̀m gí bá be teèn: bí té nyeén túé cú, bí té leba nágá cú, bí té huer kú, bí té nùàr júé ndɔ. 2Bí dèn sér á faá bɔ̀ huaán mbembɔgɔ̀ nɔ, bɔ́ sòn mé mbán ŋaâm dù bèh. Njèh cén, mbán dé biì né ŋgòr Càŋ, bí té sòn mé njéh dù nyì, te bí kula seér mé njéh, bí yili yuo. 32:3 Ps. 34:8Né te mvù Càŋe nyagá den ye: Bí lé naá giì húɔ́m-temé Nùà Dueè ŋené ŋgweé!»
4Mɔ né ménâ, bí ndê bílí dèn gí ká kwarè Nùà Dueè; taá dàn né bú. Bɔ̀ nùàr lé naâ bú ké jomo komo si njií, sâ beè Càŋ taá nùà njèh né seér bú, Càŋ lɔ naá giì bú ter balé kwaá. 5Bí bílí ndé gî ká yoòr seèn, te bí ŋa gi bɔ̀ taá nùà njèh, bí me yila te gwà Càŋ dé koô, Cúcuí seèn cer beh teèn; te ké gwò sâ bí ŋa gi bɔ̀ŋ bɔ̀ *ŋgàŋ sèmè, bí seé Càŋ bɔɔ́ lom mé temé cén, te temé nɔré bú lè mé bí felè Yeésò *Kristò. 62:6 Es. 28:16Te mvù Càŋe né gi mân nyagá den ndɔ, ye:
Mè taá nùà njèh balé sɔm aá kèn,
à né lom mé yilí beè mò kɔɔ́.
Kènê mè nde né bú taá dàn te lɔɔ́ Siyɔ̂ŋ2:6 Yilí Jerúsalem déì (1 Chr. 11:4-5). sio kwaá.
Nuaá mé né temé cén yoòr seèn kwaá njií dɔɔ́ŋ
lòù pɔ́ lè ndé ŋgwéh.»
72:7 Ps. 118:22Dé biì, taá bú sâ beè biì baá gi mé yilí. Lòù sam, temé biì dɔɔ́ŋ né gi yoòr seèn. Beè bɔ̀ɔ́ mé temé teèn kwá njí ŋgwéh, môn sam. Bɔ́ mene ŋéné kɔ́ ŋgwéh, mé njéh mene,
Né taá mé bɔ̀ mé-gwà bɔ̀ lé naâ ké jomo
komo si njií, taá dàn ŋa seér cu né kɔɔ́.»
82:8 Es. 8:14-15Né beré déì te mvù Càŋe nyagá den ndɔ ye:
Né taá cén-gulè bɔ̀ nùàr,
kweéh dìèb bɔɔ̀n né cí.»
Bɔ́ teèn cenné die kuú gi né mé dúágá-temé bɔɔ̀n. Sâ Càŋ lɔ toò baá gi mé kàgà-ndòn sâ lè ndɔ, ye bɔ́ nde né dé bɔɔ̀n faá bèh sâ cenné ma.
92:9 Ex. 19:5-6; Es. 43:20, 21; Deut. 4:20; 7:6; 14:2; Tîte 2:14; Es. 9:2Dé biì, bú a, té cí dèn; lòù sam, bí dé biì né bɔ̀ nùàr Càŋ. Bɔ̀ *ŋgàŋ sèmè dé Nùà Dueè né bí. Càŋ bí hiín nyeén kwaá né ye bí baá bɔ̀ gèh nùàr nyî. À lɔ bí balé sɔɔ́m naâ, ye te bí nde bɔ̀ nùàr be seé nyî tueé, bí ye bɔ́ a, nyí lé bí te cibi ŋa sɔɔ́m naâ kɔɔ́, nyí weh kwaá njií bí bèh ŋagâ ma. 102:10 Os. 2:23Léí toò bí lé bɔ̀ gèh nùàr Càŋ ná ŋgwêh, bí bɔ̀ gèh nùàr seèn ŋa né kènê. Bí lɔ kɔ́ ná ŋgwêh, ye Càŋ né yeé bí jere kɔɔ́ ndɔ. Baá ye kènê, bí baá fùgò húɔ́m-temé seèn kuú.
Dene nùà seê Càŋ
11Bí kɔ́ɔ ye, ká te wɔ́ŋe bí ndeè né kìn, wa bí nde né wàn cer weh ndɔ. Mɔ né mân, sâ kúkùr biì bɔ̀ mbeí mò, njií mé ŋgàŋ yoòr gwaán né kɔɔ́, bí té temé teèn njí. Lòù sam, bɔ̀ njií sâ lege ye te bɔ́ wula sɔm yɔ̀ŋ biì. 12Dene biì ké lètenè bɔ̀ Càŋ-kɔ́ a, dèn lòm dilísé. Mɔ bí né ménâ den, sâ bɔ́ né mene bí jueé, bɔ́ nde né seé bagaà biì ŋené, bɔ́ keí seér cu bí lòù, te loù mé Càŋ ndeè cuù teèn, bɔ́ seén bú.
13Bí yoòr sâ né mé yilí Nùà Dueè, bí ŋgwé làrè sòn bɔ̀ kokoô bɔ̀ dɔɔ́ŋ. Bí ŋgwé lòm sòn mgbè dé koô faá cí nɔ, terreb dé koô né beè seèn. 14À bɔ̀ ŋgɔ́mnà terreb haá yeé kɔɔ́, te bɔ́ nde ye bɔ̀ vevenê bɔ̀ seé weh; 15bɔ̀ɔ́ mé né njèh bɔɔ́ huɔɔ́m, bɔ́ seén nyegé bɔ́ ndɔ. Bí ŋgwé gí sòn bɔɔ̀n. Sâ dɔɔ́ŋ, Càŋ ye te bɔ̀ɔ́ mé né lòù bɔɔ́ ndugó gɔ, sé yeé baá seé bagaà biì ŋené, te sie bɔ́ sòn. 16Bí fèh kéh mé dene biì ye bɔ̀ nùàr a, bí baá mé feh biì ma. Njèh cén, mé feh biì bú sâ, né dé bɔ̀ seé bɔ̀ Càŋ, dèn ŋgwéh mé feh biì dé veên bɔɔ̂. 17Bí léb làrè toò bɔ̀ nùàr dɔɔ̂ŋ. Bɔ̀ mbaábi mé né te ceér Yeésò Kristò dɔɔ́ŋ, bí gwàn gí bɔ́ mé temé cén, bí né Càŋ mé feh mene veéh, bí né sòn mgbè dé koô ŋgweé ndɔ.
Gèr *Kristò
18Bí bɔ̀ seé bɔ̀, ŋgwé gí sòn bɔ̀ tele seê biì mé gùm mene. Bɔ̀ déì né mene temé huɔɔ́m, bɔ̀ déì mene temé húɔ́m ŋgwéh dɔɔ́ŋ, bí ŋgwé njí sòn bɔɔ̀n kèì cén. 19Lòù sam, nuaá mé né gèr mé sòn fuû ŋené dɔɔ́ŋ, mɔ à mé njéh veéh né Càŋ, sâ à bɔɔ́ né njèh bagaà. 20Mɔ wò sé la gèr hèllè ŋene né mé yìè veên yeè nɔ, wò sé la bú yóló ná ŋgwêh wa? Neì sé la wò seén naâ kɔɔ́ ndɔ wa? Mɔ bí gèr ŋene seér né mé seé bagaà, bí né mbaá yoló njií, sâ beè Càŋ né njèh bagaà. 21À bí yilá njií naâ bèh cî. Lòù sam, Kristò mé feh seèn lé naâ mé gèr felè biì kwaré, te bí ŋene weh teèn, bí bele ménâ.
222:22 Es. 53:9Sâ ndɔ́g, à lɔ bèh veên déì kɔ́ ná ŋgwêh ndɔ;
ndɔ́g nyeén déì bú sònò yùò ŋgúŋgwéh.
232:23 Es. 53:7Bɔ́ né mene bú mbaá selé weh,
mé njéh mene, à lɔ sòn cú ná ŋgwêh.
À né mene gèr ŋené, à lɔ sòn cú ná ŋgwêh ndɔ.
À lé dɔɔ́ŋ kwaá lɔ giì naâ beè Càŋ,
ye ju teèn tena yií nde né bú ma.
242:24 Es. 53:5À mé feh seèn lé naâ veên beèh yoòr ŋguú kwaá,
bɔ́ faga bú sòn beèh.
Sâ dɔɔ́ŋ ye te béh den gi bɔ̀ komó te veéne,
ye te béh làŋ den seér te seé didilî.
Nyer Kristò lé bí taré sɔɔ́m naâ kɔɔ́.
252:25 Es. 53:6Lòù sam, bí lé naá giì faá bɔ̀ sòrŋgaŋ mé né lòù sabé gɔ nɔ. Kènê bɔ́ bí bilí kwaá baá ká kwarè nùà njèh. Gó biì né bú.
3Bɔ̀ véh bɔ́ bɔ̀ si
13:1 Ef. 5:22; Kɔl. 3:18Bí bɔ̀ véh ndɔ, bí ŋgwé gí sòn bɔ̀ si biì. Kɔ ŋgweéh bɔ̀ déì lètenè bɔɔ̀n Càŋ dùà bèh wa, mɔ bí né sòn bɔɔ̀n ŋgweé, bɔ́ nde né ménâ ŋené, bɔ́ kweéh seér temé. Gwaán cu sâ, bí té mene bɔ́ ŋgòr Càŋ lòù túé, bɔ́ nde gi né te dene biì ŋené keéh, ye bí né te ceér-e. 2Lòù sam, bɔ́ nde né ŋené, ye bí né teèn bɔɔ́ yií, wa bí né bɔ́ veéh ma.
33:3 1 Tim. 2:9Bí té gwàn mé bí fɔɔ́n seér ceér dé yàgà huɔɔ̂m; né lom bɔ̀ njèh dé kèb cieè. Mè jue né feh lòù beéh gɔné kwaâ, yíyâr bègè tieè yiî, bɔ̀ cɔ̀gɔ̀ nyàgàm yoòr su kwaá beleè ndɔ, mè jue né cí. 4Bí yàgà húɔ́m sér kèb lè, te bú sâ ndeè lè bɔ̀ nùàr gí cú. Mɔ bí né dɔlé huɔɔ́m, bí né nɔɔ́ŋ den, bí nde né Càŋ yoòr mé gècên mene huɔɔ́m.
5Léí toò bɔ̀ vèh déì lé naâ ménâ bɔɔ́, bɔ́ lé yàgà nyegé seér naâ mé ndèm yoòr Càŋ kwaá njiî, bɔ́ né sòn bɔ̀ si bɔɔ̀n ŋgweé. 63:6 Gen. 18:12Sâ né njií mé Sará lé bɔɔ́ naâ; à lé Abrahâm yilá naâ Nùà njèh”. Lé naâ mé tie ŋgweê. Ŋgweéh bɔ̀ ŋunà Sarâ kènê baá bí mà. Mɔ bí né bɔ̀ njèh teèn bɔɔ́ yií, veéh bí mé njeré déì sìè ŋgwéh, sâ bɔ̀ ŋuna seèn né bí.
73:7 Ef. 5:25; Kɔl. 3:19Mé bí bɔ̀ siíb ndɔ, bí wèh kwá bɔ̀ veèh biì faá nùàr nɔ. Lòù sam, bí bɔ́ dɔɔ́ŋ yɔ̀ŋ tètàgà beè Càŋ kwa nde né kèì cén. Nùà kàn a, kɔ́ɔ ye, dé vêh faá nyí nɔ táré wá ŋgwéh lòù. Mɔ bí né ménâ bɔɔ́, sâ njií mé bí né mé Càŋ dua njií, à nde né ŋgweé.
Bèh bɔ̀ Yeésò bɔ̀ sɔgɔ̂
8Bí dèn lòm mé sòn cên, bí né mé jere lètenè biì kɔɔ́ kuú, bí né lètenè biì faá bɔ̀ huaán mé lèì cên nɔ gwaán kuú ndɔ. Dé kàn a, té toò bɔ̀ mbeî lòù jélá sér; dé kân a, dɔ́lé sér toò bɔ̀ mbeî lòù ndɔ. 9Mɔ nuaré déì né bí veên bɔɔ́, bí té veên mé veên cú. Né mene séb, bí té mé séb cú ndɔ. Bí dé biì cu sâ kúlú sér bɔ́ lòù. Lòù sam, Càŋ lé bí tétég yilá kuú naâ dé nùàr lòù kulû, te bí kwa keéh dèh teèn ndɔ. 103:10-12 Ps. 34:12-16Né te mvù Càŋe nyagá den, ye:
Nuaá mé né dene nɔrê mé bɔ̀ cieé nenɔrê yoòr seèn gwaán dɔɔ́ŋ, bú a, sìè leba mé júéb,
à sie leba mé nyeén ndɔ.
11Bú a, nyénné veên, à bɔɔ́ seér bagaà.
Bú a, fɔ́n kwà cú ceér mé dɔlê nde né bɔ̀ nùàr teèn kwa, à kela cí.
12Lòù sam, njolo Nùà Dueè né seér yoòr bɔ̀ didilí bɔ̀.
Tie seèn né gi ŋgòr bɔɔ̀n ŋgweé ndɔ.
Dé bɔ̀ vevenê bɔ̀, à njolo yoòr bɔɔ̀n kè njí bèh.»
Gèr mé seé bagaà ŋenê
13Mɔ bí né léláŋ bɔ́-bagaà, sâ nuaré déì nde né bí veên bɔɔ́ wa? 143:14-15 Mat. 5:10; Es. 8:12-13Bí né mene gèr ŋené, mɔ né felè seé bagaà, bí té njeré déì nyàmè, bí té nuaré déì vèh, Càŋ nde né bí kulú. 15Bí temé biì gùm dɔɔ́ŋ kwá njí lòm mé Yeésò *Kristò, te Nùà Dueè teèn cer lom bú. Bɔ̀ɔ́ mé né bí njèh bieé dɔɔ́ŋ, bí dèn lòm làŋ toò bɔɔ̀n, te bí se bɔ́ kwɔ̀m mé bí né ndèm mé Yeésò Kristò kwaá njií. 16Mɔ bí baá bɔ́ se, bí sè njí bɔ́ meman, nenɔɔ́ŋ ndɔ. Njèh cén, bí té mé veên yoòr dèn. Mɔ bí né ménâ bɔɔ́, sâ bɔ́ jue kuú mene bí te ceér Yeésò Kristò naàn, nde né bɔ́ sònò cií le. 17Mɔ Càŋ gwaán né ye bí gèr ŋéné sér mé seé bagaà, mè tueé bí, huɔm kela né cí mé gèr felè seé veên ŋenê.
18Ŋgweéh Kristò mé feh seèn lɔ naâ felè biì kuú mà! À lé naâ mbei cén dé kèì cên kuú. Sâ nùà dilî faá bú nɔ sam ndɔ; mé njéh mene, à nde cio bɔ̀ jéré-temé bɔ̀ kuú seér cu kɔɔ́, sâ dɔɔ́ŋ ye te nyí weh nyɔgɔ́ njií cuù bí ká yoòr Càŋ. Càŋ mé ŋgeér sam, bɔ́ yeé wula sɔm aá bú te yo húɔ́me, Càŋ nde bú haá seér yo dé Cúcuî. 19À lɔ mé Cúcuí sâ nde bilí naâ ké dòù bèh cibì yoòr bɔ̀ càŋ mene, à né bɔ́ ŋgòr Càŋ se. 203:20 Gen. 6:1–7:24Bɔ̀ sâ bɔ̀ lɔ naâ feh mé Càŋ taré. Lɔ naâ te nàm Noê. Sâ Càŋ né sèŋ kwaá, ye kɔ Noê fagá gi aá kɔm. Mɔ gi aá, à yili sɔm lom nùà téndelé, à né bɔ́ mé nòmò yili sɔm.
21Nòmò sâ lɔ naâ cecemé nòmò Càŋ mé né béh kènê yili sɔm hên. Gèh nòmò Càŋ bú sâ dé seèn dé ŋgàŋ yoòr koù sam, béh bú bie njií yeé mé Càŋ, te à nyegé béh temé mé njéh. À né béh temé mé njéh nyegé ndɔ. Né mé njua Yeésò Kristò. À lé naâ te cio komo yuo, 22à ŋaá nde ké te vulúu, à den nde te be gaâ Càŋe. Bɔ̀ cìlì Càŋ bɔ́ bɔ̀ kokoô bɔ̀ mé bɔ̀ terreb bɔ̀ ké ter ka vulúu dɔɔ́ŋ né gi beè seèn.
4Dene feê
1Béh lé naá giì ŋené, ye Yeésò *Kristò lé naâ gèr mé yo nùàr yoòr ŋené. Mɔ né mân, sâ bí yí lòm njágá dòù mé gèr faá bú nɔ. Lòù sam, nuaá mé né gèr mé ŋgàŋ yoòr ŋené dɔɔ́ŋ, dé seèn veên yoòr seèn ŋgwé ndé cú. 2Mɔ né mân, sâ duɔɔ̂m hên, nde wa loù mé cieé biì gi nde né teèn, bí dèn bá dene mé Càŋ gwaán nê. Njií mé ŋgàŋ yoòr biì gwaán né kɔɔ́, bí té kèmà cú. 3Veên biì kela baá mé dé jomò. Lòù sam, bí lɔ naâ veên faá bɔ̀ Càŋ-kɔ́ nɔ bɔɔ́: bí lɔ naâ feh lɔgɔ́, njií mé ŋgàŋ yoòr gwaán né kɔɔ́, bí lé naâ bɔɔ́, bí né *wɔ́ŋ sela; njií mé nùàr sé la bɔ́ ná ŋgwêh, bí né cí bɔɔ́ seér, bí né lòù sela tugó seér. Cècàŋ né mene beè Càŋ njèh lòròmû, mé njéh mene bí lɔ naâ cí dua bilí gií. Wulu baá kèn.
4Kènê, bɔ̀ Càŋ-kɔ́ nde aá mé bí lòù hiím seér. Lòù sam, bɔ́ sé yeé bí lètenè bɔɔ̀n te tándabé denè hèllè ŋéné cú, bí ŋa toú sêb beè bɔɔ̀n. 5Kwá nɔɔ́ŋ, Càŋ nde aá ju felè bɔ̀ làŋ bɔ̀ mé bɔ̀ komô tená ndɔ. Loù sâ bɔ́ nde né toò juù njebá, bɔ́ salé kwaá seé bɔɔ̀n cie mé sòn bɔɔ̀n. 6Kristò lɔ ké dòù yoòr bɔ̀ komô waà naâ dé cî, ye te nyí se bɔ̀ càŋ bɔɔ̀n Njàgà Bagaà. Lòù sam, cu mé bɔ̀ sâ bɔ̀ lɔ naâ ká cie, ju lɔ naâ felè bɔɔ̀n tená, faá né yeé felè bɔ̀ nùàr dɔɔ̂ŋ nɔ. Kristò lɔ mé Njàgà Bagaà ké dòù se ndeè naâ, ye te bɔ́ kwa seér cúcuí, bɔ́ den faá Càŋ den nê nɔ.
Dene bɔ̀ Yeésò bɔ̀ lètenè bɔɔ̀n
7Wɔ́ŋ nde aá gií, sâ njèh dɔɔ́ŋ ceré baá ndɔ. Bí sìè yo, bí dèn bá dene kɔ̂r, te bí dua nyegé ye Càŋ. 84:8 Prov. 10:12Bí gwàn kú dèn lètenè biì cu dɔɔ́ŋ, njèh dueè né cí. Mɔ bí né lètenè biì mé temé cén gwaán kuú, sâ veên ŋgún nde né lètenè biì nyimé yuo gií. 9Cu dɔɔ́ŋ hin gwà kìn a, dèn dèn lɔ biì lɔŋ; nùàr té déì lòù ndúgó sér. 10Bí lètenè biì né gi mé gèh seé hihinê yoòr. Càŋ haá né nùà kàn ménâ kɔɔ́; bú a, sìè mé temé cén, à né bɔ̀ nùàr mé njéh gam. 11Nuaá mé Càŋ ye seé dé seèn né ŋgòr Càŋ tueê, bú a, sè ŋgòr Càŋ. Mɔ seé nuaré déì né nùàr gaàm, bú a, gàm lòm mé temé Càŋ mene ndɔ. Bɔ̀ dé kàn a, bɔ́ gí ménâ, te bɔ̀ nùàr seén gi Càŋ felè Yeésò Kristò mé gùm mene. Nùà *sùsùm né bú; terreb seèn né dé ndeèr. È môn!
Gèr jomo *Kristò ŋenê
12Bɔ̀ mbeí mò, mɔ gèr né mene bí yoòr furú, bí té lòù hím sér, faá né njèh kèkènè nɔ. 13Bí sàmè sér mé njéh dé samê, ye bí baá gèr faá Kristò nɔ ŋené. Te loù mé be terrèb seèn ndeè ŋené ŋagá teèn, vɔ́gɔ́-temé kibí sie bí beè. 14Mɔ bɔ̀ nùàr bí selé né ye bí né bɔ̀ mbɔ̀ŋ Kristò fí, bí kɔ́ɔ ye, samésé né bí. Lòù sam, bí bɔ̀ Cúcuí Càŋ né kɔɔ́, terreb dɔɔ́ŋ né gi beè seèn. 15Càŋ a bɔ́ nuaré déì ŋene gèr lètenè biì mé yìè veên déì: yìè wúlá-nùàr, yìè yîb, wa né te ju nuaré déì mbaá lɔɔ́ yilâ wa, Càŋ a bɔ́ bí gwaán gèh gèr bú sâ. 16Nuaá mé dé seèn gèr ŋene seér né mé yilí Kristò, bú a, té mé fegùlì kú gùm dɔɔ́ŋ, à vrà sér Càŋ mé njéh dé vraà. Lòù sam, à né yilí Kristò.
17Kènê baá cu, bɔ́ nde aá ju tená. Bɔ́ ju tena lɔgɔ́ nde né te mbàgà Càŋe. Á, mɔ bɔ́ ju tena duɔɔ́m né mé béh mân, sâ ju dé bɔ̀ɔ́ mé né Njàgà Bagaà Càŋ ŋgeén, den nde né naàn? 184:18 Prov. 11:31Sâ te mvù Càŋe né gi nyagá den, ye:
Mɔ bɔ̀ didilí bɔ̀ lege né lòù, te bɔ́ nde ye yili yuo,
sâ bɔ̀ jéré-temé bɔ̀ mé bɔ̀ vevenê bɔ̀
dé bɔɔ̀n bɔɔ́ nde né naàn wa?»
19Mɔ né mân, sâ bɔ̀ɔ́ mé gèr ŋene né mé yilí Càŋ dɔɔ́ŋ, bɔ́ a, kɔ́ lòm mé seé bagaà tetoò bɔɔ́ ndeê. Bɔ́ gùm bɔɔ̀n dɔɔ́ŋ ŋéh kwá gí yoòr Càŋ; à njèh dɔɔ́ŋ si giì naâ kɔɔ́. Ndéb seèn doó dìè kélá bèh.
5Seé bɔ̀ Yeésò bɔ̀ dé kokoô lètenè bɔ̀ mbeî
1Mè kènê tueé njií nde né mé bɔ̀ kokoô bɔ̀ lètenè biì. Mè toò né taré nùà koô lètenè bɔ̀ Yeésò bɔ̀ ménâ ndɔ. Mè lé naá giì bɔ̀ dàm gèr *Kristò mé njolo ŋené. Loù mé be terrèb Càŋ nde né teèn ŋené ŋagá, mè gà dé mò teèn lím ndé ŋgwéh. Mè né bí dua: 25:2 Jâŋ 21:15-17Kúkùr biì, bɔ̀ŋ bɔ̀ nùàr Càŋ mé Càŋ haá kwaá né beè biì doô, bí kè nyégé lòm bɔ́ faá nùà njèh né bɔ̀ŋ mbieè seèn ke nyegé nɔ; bí dèn kɔ́r lòm teèn mé temé cén faá Càŋ né gwaán ndɔ. Càŋ a bɔ́ nuaré déì bɔɔ́ jelá seér seé lòù. Bú a, bɔ́ lòm seé faá seé né bieé nɔ, dèn ŋgwéh seé kàgàlɔ̀ŋ. 3Bɔ̀ɔ́ mé né beè biì sâ, bí té gwàn mé bí tuú seér bɔ́ lòù. Dene biì a, húɔ́m sér toò bɔɔ̀n dé huɔɔ̂m, te bɔ́ si weh dene bagaà teèn. 4Te loù mé Tele bɔ̀ mbieè ndeè cuù teèn, bí kwa gi tàm ŋgɔɔ̀g dé nyèmà mé nyèmà.
55:5 Prov. 3:34Mè kènê tueé nde né mé bɔ̀ mbò ndà ndɔ, bí ŋgwé tie. Bɔ̀ɔ́ mé nyèmà bɔɔ̀n né dé biì yɔgɔ́ dɔɔ́ŋ, bí vèh bɔ́ veèh.
Mè kènê tueé njií nde aá mé bɔ̀ nùàr dɔɔ́ŋ, bí dèn yébbé kú lètenè biì lòù. Né te mvù Càŋe nyagá den, ye:
Càŋ njèh nomo yeé nùà fù ŋgàŋ,
à kulu seér nùà dɔlê.»
65:6 Mat. 23:12; Lûk 14:11; 18:14Sâ, bí dèn yébbé ndé giì ká beè Càŋ terrèb, te loù mé ye nyí nde né bí ter teèn sie sɔm, à sie sɔm bí mé be seèn. 7Bɔ̀ njií mé né bí seé weh dɔɔ́ŋ, bí húáré kwá njí beè seèn, à bí ke nyegé né kɔɔ́.
8Bí dèn kɔ́r lòù, bí né bèh dɔɔ́ŋ ke tená; *Sátàn nùà bùnò né kwarè biì faá gélɔ̂g nɔ ŋgugó ŋuɔb gɔ, te nyí sie yieé cén déì lètenè biì. 9Bí wèh bú seé, bí njébá lòm te ceér Càŋe tég, bí té jìlì. Ŋgweéh bí né gi kɔɔ́ ye, bɔ̀ Yeésò bɔ̀ mbeí biì bèh dɔɔ́ŋ né gi mé gèr ménâ kwaré mà. 10Njua mé gèr hèllè dàb ndé ndé ŋgwéh ndɔ. Mɔ cu sâ kela baá, Càŋ húɔ́m-temê mé lé naâ bí te dene tètàgà beè seèn mé Kristò yilá kwaá, nde né bí nɔɔ́ŋ mé feh seèn vuaá kwaá, à haá bí terreb, te bí njebá nyegé ye tarésé. 11Bú a, dèn dèn nùà terrèb dé nyèmà mé nyèmà ménâ ndɔ. È môn!
Bèh cerê
125:12 Seé b. 15:22, 40Mè né bí bieé. Mvù maànjé hên, Silâs nyagá kwaá né mè kɔɔ́, te mè nde ye bí temá njií. Beè mò, à né nùàr mò, mé né ceér Yeésò Kristò te be sâ bele. Mè mvù hên nyagá né ye te mè toó nyegé bí, bí kɔ nyegé bagasé ye, mé gècên mene, fùgò Càŋ mé bí né teèn sâ, né faá bí naá giì ŋgweé nɔ. Bí té teèn yùò nyì.
135:13 Seé b. 12:12, 25; 13:13; 15:37-39; Kɔl. 4:10; Filem. 24Bɔ̀ŋ bɔ̀ Càŋ bɔ̀ ká Babilɔ̂n mé Càŋ balé kwaá né faá bí nɔ, ye bíé kéh bí baga. Ŋuna mò Mârk ye bíé kéh bí ndɔ. 14Bí bíé kú lètenè biì mé temé nùàr lè. Bí bɔ̀ ŋgwɔ́mé Kristò, dɔlê a, dèn mé bí dɔɔ́ŋ.