Mvù Pɔ̂l dé toò jɔ̀gɔ̀ mé bɔ̀ Yeésò bɔ̀
ké Kɔrênt
1Bèh bieê
1Né mè Pɔ̂l, mé Càŋ lé naâ mé kàgà-ndòn seèn balé weh, te mè ŋa mbɔ̀ŋ tebê Yeésò *Kristò. Bêh mbeí beèh Sostên nyagá né kɔɔ́, 21:2 Seé b. 18:1béh nyagá njií né mé bɔ̀ŋ biì, bɔ̀ Càŋ bɔ̀ ké Kɔrênt. Càŋ bí yilá kwaá né beè seèn, te bí ŋa bɔ̀ nùàr seèn mé yilí Yeésò Kristò. Mé bɔ̀ nuaré déì mene, bɔ́ né mene he, mɔ bɔ́ né yilí Fehtoò beèh Yeésò Kristò dua, Càŋ né bɔ́ ménâ yilá ndɔ. À né Fehtoò bɔɔ̀n faá à né Fehtoò beèh nɔ. 3Càŋ Tele beèh bɔ̂ Fehtoò beèh Yeésò Kristò a, kúlú bí, bɔ́ haá bí dɔlê.
Bagaà mé bɔ̀ nùàr né beè *Kristò kwa
4Mè né Càŋ felè biì cu dɔɔ́ŋ vra. Lòù sam, bí né lom mé fùgò seèn beè Yeésò Kristò kuú den. 5Né bɔ̀n: sòn cên mé bí bɔ̀ Kristò né coór bilí hên bɔɔ́ né kɔɔ́, te bí nde ye mé gà fùgò hihiné beè Càŋ kuú. Tétég bí kɔ gi aá ceér gècên kèn, bí né gi gècên sâ tueé kɔɔ́ ndɔ. 6Né môn, cu mé béh lé tueé naâ ŋgòr Càŋ ké lètenè biì, bí lé naá giì temé teèn nɔɔ́ŋ kwaá njií, 7bí né Yeésò Kristò Fehtoò beèh kela den, ye cieé déì à nde cuù né ŋené yuo kelâ. Yeé baá ménâ, lo dé kàn mé Càŋ haá yeé bɔ̀ nùàr seèn doô bí sám cú ndɔ.
8Bú Yeésò Kristò nùà njèh nyeén nyegé nde né bí kɔɔ́, te bí taré wa loù mé à nde né ju teèn tená ŋagá, te nuaré déì bí bɔ̀ nyì cú. 9Càŋ né Càŋ húɔ́m-temê felè bɔ̀ njií mé à tueé gi né dɔɔ́ŋ, à bí kwarè Ŋuna seèn Yeésò Kristò Fehtoò beèh yilá njií né kɔɔ́, te béh bɔ́ te bilí cén.
Kèrrè lètenè bɔ̀ Yeésò bɔ̀
10Bɔ̀ nùàr mò, mè né bí mé yilí Yeésò Kristò Fehtoò beèh dua: bí dèn mé sòn cên; kèrrè a, té lètenè biì yílá; bí dèn lòm mé temé cên, bí mùnò gí njèh dɔɔ́ŋ mé sòn cên ndɔ; 11wanɔɔ́ŋ bɔ̀ɔ́ mé lé yuoó naâ ké yoòr Kòlòwê lé waà naâ, ye mè a: jɔ́g baá ké lètenè biì teèn ma. 121:12 Seé b. 18:24Sâ tueé né ye, nùà kàn né tueé ye nyí né hiín. Dé kân ye nyí né dé nyî nùàr Pɔ̂l, dé kàn ye: nyí né nùàr Apɔlɔ̂s; déì den cuù ye: nyí né dé nyî nùàr Piêr; déì ye: nyí né nùàr Kristò ndɔ. 13Hên bí né munó ye Kristò kerré den né hihiné ménâ wa? Bɔ́ lé ké te toû sòn biì fagà naâ mè Pɔ̂l wa? Bɔ́ lé nòmò Càŋ koú naâ bí mé yilí mò Pɔ̂l ndɔ wa?
141:14 Seé b. 18:8; 19:29; Rɔ̂m 16:23Mè né Càŋ vra dé mé lètenè biì dɔɔ́ŋ mè lé nuaré déì nòmò Càŋ kɔɔ́ kòù ná ŋgwêh, gi cegé né Krispûs bɔ̂ Gayûs doô. 15Sâ nuaré déì seèn mbaá gwàn wèh ndé ŋgwéh, ye bɔ́ lé bí nòmò Càŋ koú naâ mé yilí mò ndɔ. 161:16 1 Kɔr. 16:15È heè, mè lé naá cuù bɔ̀ nùàr te mbàgà Setéfánàs kou ndɔ. Kɔ ŋgweé mè lé naá cuù-re nuaré déì kou wa, mè dé sâ kɔ́ cú. 17Kristò lé mè bèh nùàr koù témá njí ná ŋgwêh, à lé tema njií seér naâ mè bèh Njàgà Bagaà seè, ye mè a, té leba kɔ́gɔ̀n bɔ̀ nùàr teèn yí kéh, wanɔɔ́ŋ cio mé nyí Kristò lé kuú naâ ké te toú fagâ doô nde né njèh mbaâ njolò bɔ̀ nùàr ŋaá le.
Càŋ né mé terreb mene mé kɔ́gɔ̀n mene
18Bí kɔ́ɔ ye, kùr cio mé Kristò lé kuú naâ ké te toû doô, né seér ŋgòr kùlù beè bɔ̀ɔ́ mé nde né tuar yilá. Dé beèh môn sam; dé beèh, béh bɔ̀ɔ́ mé Càŋ né yili sɔm hên, kùr cio seèn né lom ŋgòr gècên mé sɔm keéh né terreb Càŋ cie kɔɔ́. 191:19 Es. 29:14Né te mvù Càŋe nyagá den ye:
«Mè nde né kɔ́gɔ̀n bɔ̀ kékɔgɔn bɔ̀ beéh sɔm,
mè vurú sɔm ndòn bɔ̀ kɔ́-njèh bɔ̀ ndɔ.»
201:20 Job 12:17; Es. 19:12; 33:18; 44:25Á sâ, bɔ̀ kɔ́gɔ̀n bɔ̀ hèllè baá gi he? Bɔ̀ *njí-sóù baá gi he ndɔ? Bɔ̀ sàn gɔ̀ njèh bɔ̀ nɔ? Mè tueé bí: Càŋ dé seèn feh keéh né ye: dàm bɔ̀ kɔ́gɔ̀n bɔɔ̀n ká lè wɔ́ŋe sâ dɔɔ́ŋ beè nyî né gi kùlù dé tùàr.
21Bɔ̀ nùàr mé be kɔ́gɔ̀n bɔɔ̀n sâ mene dɔɔ́ŋ, bɔ́ Càŋ ŋéné kɔ́ ŋgwéh, bɔ́ kɔ́gɔ̀n seèn ŋéné kɔ́ ŋgwéh ndɔ. Yeé baá mân, Càŋ kaga baá-re ndòn, ye nyí yili sɔm seér nde né bɔ̀ɔ́ mé né temé yoòr nyî kwaá njií ma. À si baá-re kòù. Lé naâ mé ŋgòr kùlù seèn hèllè ndɔ; béh hên se yɔŋ yeé cí. 22Bɔ̀ Jûf ye, kɔ né fém, te bɔ́ ŋene kɔ mé njéh; bɔ̀ɔ́ mé Jûf sam dé bɔɔ̀n ye kɔ né kɔ́gɔ̀n te bɔ́ gwaán ye. 23Mé njéh mene, béh kɔ lom né dé beèh kùr cio Kristò ké te toû doô tueé deèn. Béh né kɔɔ́ ye ŋgòr hên né lom beè bɔ̀ Jûf duduané; beè bɔ̀ɔ́ mé Jûf sam né ŋgòr kùlù ndɔ. 24Dé bɔ̀ɔ́ mé Càŋ balé sɔm aá dɔɔ́ŋ, né mene bɔ̀ Jûf, mene bɔ̀ɔ́ mé Jûf sam, beè bɔɔ̀n Kristò sɔm keéh né terreb Càŋ mé kɔ́gɔ̀n Càŋ cie kɔɔ́. 25Te bɔ̀ nùàr nde bɔɔ̀n munó den ye Càŋ hên bɔɔ́ den né seé kùlù. Mɔ sé la né mene seé kùlù sâ, bɔ̀ nùàr a, kɔ́ɔ ye: bɔ́ kɔgɔ́n mene gèh dé heè wa, bɔ́ ké bèh kùlù Càŋ doô kɔ́gɔ́n wá ŋgwéh ma. Njií mé bɔ́ ye né yuaâ Càŋ sé wa, bɔ́ a, kɔ́ɔ ye, dàm terrèb bɔɔ̀n dɔɔ́ŋ ké teèn táré wá nyì ŋgwéh ma.
26Bɔ̀ nùàr mò, sâ Càŋ te bɔ̀ŋ biì hên yilá bilí kwaá né bɔ̀ neì wee? Mɔ ye tútueè, bí kɔ́ɔ ye, beè bɔ̀ nùàr bɔ̀ kɔ́gɔ̀n bɔ̀ lètenè biì màgà ŋgwéh, bɔ̀ terreb bɔ̀ né ŋgɔ́b, bɔ̀ njonjolo bɔ̀ màgà ŋgwéh ndɔ. 27Càŋ balé weh seér né bɔ̀ɔ́ mé bɔ̀ nùàr ká lè wɔ́ŋe ye bɔ́ né duaàn sâ, te bɔ̀ kɔ́gɔ̀n bɔ̀ gulí; à balé weh seér cu né bɔ̀ɔ́ mé bɔ̀ nùàr né bɔ́ bɔ̀ yuyuaâ bɔ̀ yilá, te fegùlì sie nyegé bɔ̀ terreb bɔ̀ mé njéh. 28À balé weh seér né bɔ̀ mbaá bɔ̀ njolò bɔ̀ nùàr, bɔ̀ lólôb bɔ̀ mé bɔ̀ kòn, te bɔ̀ sâ bɔ̀ ŋellé sɔm bɔ̀ terreb bɔ̀ doô. 29À mé njéh ye te nuaré déì toò nyî mbaá púnó kú cú.
30Bí kékɔɔ̀ ye Càŋ bí yoòr Yeésò Kristò bilí yií gi né kɔɔ́, te béh bí ŋene weh kɔ́gɔ̀n beè seèn. Mé yilí Kristò cên sâ kènê, béh bí baá gi bɔ̀ didilí bɔ̀ njolò Càŋ, te béh den lom aá dene Kristò, à lé béh ŋa weéh naâ kɔɔ́. 311:31 Jér. 9:24Te yuo faá né te mvù Càŋe nyagá den nɔ, ye: «Nuaá mé nde né punó, bú a, púnó lòm mé yilí Nùà Dueè ma.»
2Gule gò Pɔ̂l ké Kɔrênt
1Bɔ̀ nùàr mò, mè lé naâ ké lètenè biì waá, mè tueé bí kùr gècên mé Càŋ lɔ naâ ter leér kwaá, mè lé bí te hueh mé nde né bí yɔgɔ́, túé ná ŋgwêh ndɔ; lé mé lo mò ná ŋgwêh. 2Sâ dɔɔ́ŋ mè lé ye te mè njeré déì ké lètenè biì kɔ́ cú, mè kɔ lom ka Yeésò *Kristò, mè tétég kɔ lom bú Yeésò Kristò mé bɔ́ lé naâ ké te toû fagá njií doô. 32:3 Seé b. 18:9Yeé baá ménâ, mè ké yoòr biì yua ndelé yuo kelà baá-re lòù. 4Mè né mene njèh feh, mè né mene ŋgòr Càŋ tueé, mè lé mé kɔ́gɔ̀n dé nùàr túé ná ŋgwêh ye te mè bou2:4 Nùàr laán wellê te ŋa nùàr yeè. bí lòù. Cúcuí Càŋ mé terreb seèn lé bí feh keéh naâ kɔɔ́, ye né ŋgòr gècên. 5Te kènê temé biì te kɔ́gɔ̀n dé nùàr njébá dèn cú, te bí ŋene kɔ seér terreb Càŋ, bí kwaá njií temé teèn.
Kɔ́gɔ̀n Càŋ
6Á sâ, mè tueé den né ŋgòr kɔ́gɔ̀n ndɔ, mè ŋgòr kɔ́gɔ̀n sâ tueé njií né mé bɔ̀ jojolô bɔ̀ te ceér Càŋe. Gèh kɔ́gɔ̀n bú sâ dé wɔ̂ŋ sam, dé bɔ̀ tetarê bɔ̀ mé nde né dé bɔɔ̀n mbaá vu le sam ndɔ. 7Hɔ̂s, dé hên né kɔ́gɔ̀n mé Càŋ lé leér kwaá naâ lòù, ye nyí kwaá né dé beèh, te béh den kwarè nyî liesé. À lɔ bɔɔ́ naâ ménâ sâ wɔ́ŋ née dùɔ̀m ŋgwéeh ye. 8Gèh kɔ́gɔ̀n bú sâ, bɔ̀ tetarê bɔ̀ ká lè wɔ́ŋe bú kɔ́ ŋgwéh ndɔ́g. Mɔ bɔ́ sé naâ bú ŋgweé kɔɔ́, bɔ́ sé lé Nùà Njèh te toû fágá njí ná ŋgwêh; bɔ́ sé la kɔ ye, terreb njèh dɔɔ́ŋ né gi beè seèn. 92:9 Es. 64:4Mé njéh mene, yuo né faá né te mvù Càŋe nyagá den nɔ, ye:
«Ŋgúlú mé nùàr mé njolo ŋéné bèh,
à mé tie ŋgwé bèh,
dé mé sé bɔɔ́ mene naàn temé mùnò kɔ́ bèh,
Càŋ ŋgúlú sâ nyegé kwaá seér né dé bɔ̀ɔ́ mé né bú gwaán.»
10Mè tueé bí, Càŋ bɔ̀ njií hên feh keéh lom né mé béh; à béh feh keéh né mé Cúcuí Ŋagâ. Cúcuí Ŋagâ né gi dé seèn njèh dɔɔ́ŋ ŋené kɔɔ́; Càŋ nyegé kwaá né mene njeré déì ké lè seèn lòù, Cúcuí Ŋagâ né gi dé seèn ŋené kɔɔ́. 11Né faá mé nùàr nɔ, càŋ mé né lè seèn kɔ lom né njèh mé né lè seèn kɔɔ́. Né ménâ mé Càŋ Dueè ndɔ, Cúcuí Càŋ kɔ lom né njií mé né lè Càŋ kɔɔ́.
12Dé beèh, béh lé cúcuí dé wɔ̂ŋ kwà ná ŋgwêh, béh kwa seér né Cúcuí mé yuo né beè Càŋ, te béh ŋene kɔ gèh ŋgúlù mé Càŋ né béh mé húɔ́m-temé seèn haá. 13Mɔ béh baá dé beèh bɔ̀ njèh sâ tueé, béh ŋgòr mé bɔ̀ nùàr munó yeé mé feh bɔɔ̀n kèmà bèh, béh tueé yeé dé mé Cúcuí Càŋ feh né béh kɔɔ́. Yeé baá ménâ, bɔ̀ɔ́ mé Cúcuí Ŋagâ né bɔ́ lè ŋgulí, béh seé Cúcuí Ŋagâ sâ se ŋagá nyegé baá-re mé bɔ́.
14Nuaá mé Cúcuí Càŋ bú lè sam, à bɔ̀ njèh gècên mé né beè Cúcuí sâ felè wèh kwá ndé ŋgwéh: beè seèn bɔ̀ njií sâ dɔɔ́ŋ né seér bɔ̀ njèh kùlù, à bɔ́ ŋgwé kòmò ndé ŋgwéh ndɔ. Lòù sam, Cúcuí Ŋagâ seèn nùàr njèh se yeé kɔɔ́. 15Nuaá mé Cúcuí Càŋ né bú lè ŋgulí, nde né ju felè njèh dɔɔ̂ŋ tená kɔɔ́. Dé seèn nùàr bèh ju tenâ felè seèn kwà ndé ŋgwéh. 162:16 Es. 40:13Te ŋgòr Càŋe né mân nyagá den ndɔ, ye:
«Neì kɔ né mùnò Nùà Dueè kɔɔ́ wa?
Neì bú njèh feh komo nde né kɔɔ́ ndɔ wa?»
Béh bɔ̀ɔ́ mé Cúcuí Càŋ né béh lè ŋgulí dɔɔ́ŋ, béh né gi gèh mùnò dé *Kristò kɔɔ́.
3Bɔ̀ seé bɔ̀ Càŋ
1Bɔ̀ nùàr mò, mɔ ye tútueè, mè lé mé bí faá bɔ̀ɔ́ mé Cúcuí Càŋ né bɔ́ yoòr nɔ, túé ná ŋgwêh: mè lé tueé loóm naá kaà mé bí faá bɔ̀ nùàr ká lè wɔ́ŋe nɔ, faá bɔ̀ huaán memanè mé baá ye ceér Yeésò *Kristò bele ndɔ. 23:2 Heb. 5:12-13Mè lé haá naâ bí mbán, dèn ŋgwéh sér. Mɔ sé naâ sér, bí sé yíé kòmò ná ŋgwêh. Né mene hên, bí yíé kòmò ndé ŋgwéh ndɔ. 3Lòù sam, bí née ka faá bɔ̀ nùàr ká lè wɔ́ŋ ye nɔ. Mɔ huer bɔ̂ jɔ́gɔ́ né ké lètenè biì ter saá ŋaá mân, sâ fèh kéh ŋgwéh ye bí né faá bɔ̀ nùàr ká le wɔ́ŋe wa? Sâ bí túé ŋgwéh ye dene biì né faá dene bɔ̀ *wɔ́ŋ bɔ̀ nɔ wa? 43:4 1 Kɔr. 1:12Mé nùà kàn ye: nyí né dé nyî nùàr Pɔ̂l, nùà kân ye: nyí né dé nyî nùàr Apɔlɔ̂s doô, sâ bí faá bɔ̀ lòù bɔ̀ nɔ bɔ́ ŋgwéh wa?
5Apɔlɔ̂s né neì? Mè Pɔ̂l, mè né neì? Bí kɔ́ɔ ye, béh né lom ka bɔ̀ seé bɔ̀ Càŋ mé lé naâ bí ceér feh, te bí nde ye temé yoòr seèn kwaá njií. Béh fà dɔɔ́ŋ, nùà kàn ndeè lom né bèh seé seèn mé Càŋ lé haá kwaá naâ beè seèn. 63:6 Seé b. 18:4-11, 24-28Mè né nùà doboò, Apɔlɔ̂s nùà nòmò berrê; Càŋ nùà njèh bɔɔ́ né kɔɔ́, te ba yuo ye. 7Sâ tueé né ye, nùà doboò bɔ̂ nùà berrê fà dɔɔ́ŋ né gi mbaá; Càŋ né lom nùà njèh teèn mé huún, à bɔɔ́ né kɔɔ́, te ba yuo ye. 8Nùà doboò bɔ̂ nùà nòmò berrê né gi fà dɔɔ́ŋ kèì cén; Càŋ haá keéh nde né bɔ́ sàgà seê bɔɔ̀n faá nùà kàn bɔɔ́ keéh nê nɔ. 9Béh né dé beèh bɔ̀ mbeí seê, béh seé bɔɔ́ né dé Càŋ. Bí né dé biì ŋueèh Càŋ.
Bí né cu gwà mé Càŋ me kwaá nê ndɔ. 10Mè dé mò teèn si nyegé né maàŋ, ka nág faá njí mé-gwà nɔ. Sâ né seé mé Càŋ haá né beè mò mé húɔ́m-temé seèn. Nuaré déì dé seèn me né tùàgà felèbɔ̀. Sâ mɔ nùà kàn nde né be teèn yií, bú a, kè nyégé gî seé seèn hèllè bagasé, te à cor njií ye be teèn. 11Wanɔɔ́ŋ maàŋ den nyegé gi aá kèn; maàŋ sâ né Yeésò Kristò nùà njèh. Nuaré déì maàŋ déì sòn maàŋ sâ sì kòmò ndé cú. 12Bí kɔ́ɔ ye, bɔ̀ déì nde né felèbɔ̀ mé goó meé kwaá, bɔ̀ déì me nde né mé lɔ̀ŋ, bɔ̀ déì nde né mé bɔ̀ taá bebagaà; bɔ̀ nuaré déì sie nde né dé bɔɔ̀n toú, bɔ̀ déì ŋgaà ŋgwàgàm, bɔ̀ déì waga kwaá nde né nyure. 13Mè tueé bí, kɔ baá loù ju tenâ, te gèh seé nùà kàn ŋené yuo kela ye cie. Loù sâ lèh bɔɔ̀n nde né we; we nde né gèh seê nùà kàn loù sâ cie sie sɔm keêh. 14Nuaá mé seé seèn tuar ŋgìè lè ndé ŋgwéh, nde né sàgà kwa. 15Nuaá mé seé seèn ŋgie le aá tuar, dé seèn sàgà kwà ndé ŋgwéh. Dé yiliì, à nde né yili yuo; njèh cén, den nde né faá à dula taré yuoó naâ tuar nɔ.
163:16 1 Kɔr. 6:19; 2 Kɔr. 6:16Bí né gi bagasé kɔɔ́ nyegé ye, bí né gwà Càŋ kɔɔ́, wa Cúcuí Càŋ cer yeé lè biì ma. 17Nuaá mé beéh sɔm gwà Càŋ sâ, Càŋ nde né bú beéh sɔm ndɔ. Lòù sam, *gwà Càŋ koô né bèh joloò. Mè tueé bí: bí né gwà Càŋ sâ.
18Nùàr a, té feh seèn mbaá bèlè kú. Mɔ nuaré déì né lètenè biì munó, ye nyí né ká te wɔ́ŋe kɔgɔ́n, bú a, ŋá sér nùà kùlù, te à den ye nùà kɔ́gɔ̀n dé gècên; 193:19 Job 5:13wanɔɔ́ŋ kɔ́gɔ̀n dé ká te wɔ́ŋe né seér kɔ́gɔ̀n dé kùlù njolò Càŋ. Mvù Càŋ tueé né cí ndɔ, ye: «Kɔ́gɔ̀n biì sie cu nde né bí be toò Càŋ kɔɔ́.» 203:20 Ps. 94:11Né cu beré déì nyagá den ndɔ, ye: «Càŋ Dueè né mùnò bɔ̀ kɔ́gɔ̀n bɔ̀ kɔɔ́, ye né njèh mbaâ ma.»
21Mɔ né mân, sâ nùàr a, té mé yilí mbeî mbaá púnó kú, njèh dɔɔ́ŋ né gi dé biì: 22né mene Pɔ̂l, né mene Apɔlɔ̂s, né mene Piêr, né mene wɔ́ŋ, né mene yɔ̀ŋ, né mene cio, né mene kènê, né mene cieé déì, dɔɔ́ŋ né gi dé biì. 23Bí né dé biì dé Yeésò Kristò. Bú, à né dé Càŋ.
4Mbɔ̀ŋ tebê *Kristò.
1Sâ bɔ̀ nùàr a, kékɔɔ̀ ye, béh né dé beèh bɔ̀ seé bɔ̀ Yeésò Kristò ma. Ŋgòr Càŋ mé lé naâ léí toò bèh nâb doô, Càŋ haá kwaá gi aá beè beèh, te béh feh bɔ̀ nùàr. 2Mè tueé bí, mɔ nùàr haá kwaá baá mbeí njèh beè, sâ à ye bú a, bɔ́ lòm seé sâ mé temé cén. 3Dé mò, bí né mene njeré déì felè mò tueé, bɔ́ sií mene mè toò juù, mè dé sâ táŋ ŋgwéh; mè ju felè mò mé be mò téná ndé ŋgwéh ndɔ. 4Càŋ mene mè lè sé ŋgwéh, sâ túé ŋgwéh ye mè né nùà gècên, Càŋ Dueè tueé nde né ju felè mò kɔɔ́. 5Mɔ né mân, bí tée ju felè nuaré déì mbaá téná wèh; kɔ baá loù sâ. Fehtoò beèh ndeè né cuû; loù sâ, bɔ̀ njií mé né te cibi dɔɔ́ŋ, à nde né cie ŋalé sɔm gií, à nde né mùnò bɔ̀ nùàr bèsɔ́nè salé kwaá gií ndɔ. Sâ né loù mé Càŋ nde né nùà kàn mé seé seèn teèn seén.
6Bɔ̀ nùàr mò, mè hên me njií né bí yoòr Apɔlɔ̂s mé yoòr mò, te bí ŋgweé kwa bɔ̀ njèh gàm teèn; te bí bɔ̀ njií mé bɔ́ lé nyagá naâ lè mvù Càŋe kélá kéh cú. Nuaré déì a, té lètenè biì mé yilí Apɔlɔ̂s bɔ̂ Pɔ̂l mbaá púnó kú. Mɔ sam, nde né déì seén, nde né déì seb ndɔ. 7Neì lé wò nùà koô bɔ̀ déì sie kwaá naâ kɔɔ́ wa? Càŋ lé wò bɔ̀ njèh yeè dɔɔ́ŋ kɔɔ́ há gí ná ŋgwêh wa? Á, mɔ Càŋ lé wò haá giì naâ kɔɔ́ bɔ̀n, wò mé njéh faá à wò lòù há ná ŋgwêh nɔ, punó caá né dé keì wa?
8Bí ye, bí kwa gi aá bɔ̀ njií mé bí né gwaán kèn sé wa? Wa bí lie gi aá kèn! Bí baá gi bɔ̀ mgbè, wa béh dé beèh mgbè sam sé wa? Mè gwaán né môn ndɔ: bí bɔ̀ mgbè sâ dèn lòm dé gècên, te béh bí ndeè ŋa gi bɔ̀ mgbèémgbè dɔɔ́ŋ; 9wanɔɔ́ŋ den né faá béh bɔ̀ mbɔ̀ŋ tebê, Càŋ béh dé beèh weh kwaá njií né ké jomo nɔ, béh den né faá bɔ̀ɔ́ mé bɔ́ nde né ké mbartɔgɔ̂ wulá lɔɔ́, te bɔ̀ nùàr wɔ́ŋ dɔɔ́ŋ wɔgɔ nde gi ké teèn, te ke bilí béh mé bɔ̀ cìlì Càŋ mene. 10Ŋgweéh béh felè Kristò ŋa baá bɔ̀ kùlù bɔ̀; bɔ̀ kɔ́gɔ̀n bɔ̀ beè seèn né bí wa? Béh né bɔ̀ yuaâ bɔ̀; bɔ̀ tetarê bɔ̀ né bí wa? Béh né njolò bɔ̀ nùàr faá njèh mbaâ nɔ; bí né mé yilí kɔɔ́ wa? 11Ŋgweéh, wa mene hên, béh né cùè mé nyúá nòmò homó, béh mé cɔ̀gɔ̀ sam, béh né núr kuú, béh né kàn mé kán ndeé bele, 124:12 Seé b. 18:3béh né seé temá, te béh yili sɔm ye yɔ̀ŋ beèh mé be beèh. Á, bí nɔ? Mɔ bɔ́ baá béh selé, béh vra seér cu bɔ́ lòù; bɔ́ né béh bunó, béh né dé yolô yoló; 13bɔ́ né béh veên felè tueé kwaá, béh tueé seér dé beèh bɔ̀ ŋgòr dé bebagaà. Wa hên béh né lom gáb mbaá. Sìàgà beè bɔ̀ nùàr wɔ́ŋ dɔɔ́ŋ né cu béh ndɔ.
14Bɔ̀ nùàr mò, mɔ mè né mene bí mân nyagá njií, mè nyàgà ŋgwéh ye te bí gulí mé njéh, mè nyagá né ye te bí kɔgɔ́n seér mé njéh lòù; bɔ̀ huaán mò né bí, temé mò né gi yoòr biì. 15Bí sé né mene mé bɔ̀ gàm bɔ̀ beè kám yulà mé né bí ceér Yeésò Kristò feh, tele biì sé né cegé ka cén, sâ gi aá. Dé ceér Yeésò Kristò feèh, tele biì sâ né mè. Lòù sam, mè lé bí Njàgà Bagaà se lɔgɔ́ naâ kɔɔ́. 164:16 1 Kɔr. 11:1; Fil. 3:17Á sâ, mè né bí bɔŋ, bí bèlè lòm gule mò jéjég. 17Mè bí Timotê huaán yíé-temê mò hên tema njií kuú né dé cî, à né nùà gècên te ceér Fehtoò beèh ndɔ, à nde cu né bí dene mò te ceér Yeésò Kristò feh ferré faá mè né bɔ̀ŋ bɔ̀ Yeésò bɔ̀ bèh dɔɔ́ŋ feh gɔ nɔ.
18Bɔ̀ nuaré déì baá ké lètenè biì punó gɔ, ye mè ndeè bí yɔ̀ŋ kè ndé cú sé wa? 19Môn sam, mè tueé bí, mɔ Càŋ né gwaán, toò hên mè baá cuù ké lètenè biì ndeê, te mè ŋene bɔ̀ hàm feh bɔ̀ sâ, kɔ ŋgweé seé bɔɔ̀n hèllè né-re mé terreb faá bɔ́ tueé né sâ wa? 20Mè tueé bí, béh *Lò Càŋ ŋene kɔ né mé seé, dèn ŋgwéh mé par sòn. 21Bí ye naàn? Mɔ mè baá ké yoòr biì ndeê, mè wèh sìè ŋgágá beè wa, mè ndê mé temé dɔlê, te bí ŋene kɔ ye mè né bí gwaán wa?
5Gwárè lètenè bɔ̀ Yeésò bɔ̀
15:1 Deut. 22:30Mè né ŋgweé, bɔ́ ye gwárè baá ké lètenè biì teèn; ye gèh sár bú sâ, né mene bɔ̀ɔ́ mé Càŋ dùlà bèh, bɔ́ ménâ tóbó cá ŋgwéh: wa nuaré déì lètenè biì né veèh teleè weh sé wa? 2Ye mé njéh mene, né seér cu beè biì njèh hàm feèh ma. Kɔ̀cɔ̀, bí sé lé yueé seér naâ mé njéh lòù. Bí kwɔ́gɔ́ sɔ̀m nùà hèllè te mɔ̀gɔ̀ biì. 3Mè ju felè seèn tena gi aá, faá mè sé né lètenè biì nɔ. Mè né kɔɔ́ ye, mè ké kwarè biì sam; mé njéh mene temé mò né ké yoòr biì. 4Mè ju seèn mé yilí Yeésò Fehtoò beèh tena gi aá kèn. Mè né bí bɔŋ, bí bílí dèn bècénè, temé mò né ké lètenè biì, terreb Fehtoò beèh Yeésò né ké lètenè biì ndɔ. 5Mɔ bí bilí gi aá, bí sɔ̀m kwá kéh nùà bú séná yí bèh *Sátàn, te gèr weh bú seé, ŋgàŋ yoòr seèn ŋerré yuo. Te loù mé Fehtoò beèh Yeésò ndeè cuù teèn, Càŋ yili sɔm ye yɔ̀ŋ seèn.
65:6 Gal. 5:9Bí té teèn mbaá púnó dèn. Mè tueé bí, kulu maànjé né yeé gùm tàgà dɔɔ́ŋ ter fulú komo njií. 75:7 Ex. 12:5Mɔ né mân, bí lùàgà sɔ̀m kulu veên sâ yoòr biì luagà, te bí den ŋagásé, bí den seér faá nyàb nɔ. Sâ mé gècên mene, bí né gi nyàb sâ ndɔ. Lòù sam, cieé koô beèh *Páskà duɔɔ́m gi aá: Yeésò Kristò *mbieè sèmè dé Páskà yili sɔm gi aá béh mé húɔ́m seèn. 85:8 Ex. 13:7; Deut. 16:3Kènê, béh kɔ́ lòm á Páskà yieê; béh yieé lom nde aá breêd ciî, béh kulu faá léí toò nɔ kwá ndé cú. Béh té bɔ̀ jéré-temé bɔ̀ dèn cú, béh sɔ̀m gí be te veéne. Né kulu sèlà nùàr.
9Mè lé bí mvù déì nyagá tema kuú naâ, te mè tueé teèn ye bí a: bí bɔ̀ gwárè bɔ̀ té bècénè dèn bílí ma. 10Mè lé dé sâ felè bɔ̀ lòù bɔ̀ túé ná ŋgwêh. Lòù sam, né bɔ̀ *wɔ́ŋ bɔ̀; sár gwaâ né bɔ́, temé te njèh nùàre kwaá njiî né bɔ́, yíb ŋuɔɔ̂b né bɔ́, cècàŋ duaà né bɔ́. Bí mé bɔ́ gè kòmò ndé ŋgwéh. Mɔ bí ye te bí geé mé bɔ́, sâ kɔ bí kwaá lɔ wɔ́ŋ, wanɔɔ́ŋ bɔ́ né ŋgún kela. 11Mè lé jue seér naâ bɔ̀ Yeésò bɔ̀. Mɔ nùàr ye nyí né nùà Yeésò, à né cu sár gwaá, à né temé te njèh bɔ̀ nùàr jɔgɔ́ kwaá, à né cècàŋ dua, à né nùàr selé, à né mbè sela gɔ, à né yíb ŋuɔɔ́b, sâ bí bɔ́ té bècénè dèn. Né mene yáb, bí bɔ̀ sâ bɔ̀ té mé ŋgàb cên yíé bílí ndɔ́g.
12-135:13 Deut. 13:5; 17:7Dé bɔ̀ wɔ́ŋ bɔ̀ hèllè, mè ju felè bɔɔ̀n kɔɔ́ téná ndé ŋgwéh, Càŋ ju bɔɔ̀n tena nde né kɔɔ́. Dé bɔ̀ Yeésò bɔ̀, bí téná biì ju felè bɔɔ̀n tenà. Te den faá né te mvù Càŋe nyagá kwaá nɔ, ye: «Bí kwɔ́gɔ́ sɔ̀m nùà veên lètenè biì kwɔgɔ̀.»
6Nùàr té mbeí ju bɔ́.
1Mɔ nuaré déì né mbeí ju lè mɔ̀gɔ̀ biì bele, kei bɔɔ́ mé à toò bɔ̀ Càŋ bɔ̀ túé ŋgwéh, à nde seér mé njéh toò bɔ̀ɔ́ mé Càŋ kɔ́ bèh wa? 2Bí kɔ́ ŋgwéh ye bɔ̀ Yeésò bɔ̀ tena nde né ju felè *wɔ̂ŋ kɔɔ́ wa? Mɔ ju felè wɔ̂ŋ tena nde né bí, sâ ju dé maàn lètenè biì tenâ né bí yɔgɔ́ wa? 3Bí kɔ́ ŋgwéh ye béh ju tena bilí nde né mé felè bɔ̀ cìlì Càŋ mene wa? Mɔ béh ju tena nde né felè bɔ̀ sâ bɔ̀, sé tagá bɔ̀ ju dene wɔ̂ŋ wa? 4Mɔ né mân, mɔ ju déì die lètenè biì, bí toò bɔ̀ɔ́ mé né ké cie njií yeé dé keì wa? 5Fegùlì bí mé njéh sìè ŋgwéh wa? Hên lètenè biì dɔɔ́ŋ, nùà kɔ́gɔ̀n cén ka teèn yùò kélá nyì ŋgwêh, te tena ju felè bɔ̀ mbaábɔɔ̀n wa? 6Mè tueé bí: húɔ́m ŋgwéh mé bí sií kuú mé ju lètenè biì, bí yuo kela mé njéh ké cie toò bɔ̀ɔ́ mé Yeésò kɔ́ bèh, te bɔ́ nyegé seér bí mé njéh kɔɔ́.
7Mè tueé bí, mé ju né lètenè biì lané den, tueé né ye, bí die gi aá kèn. Bí njèh lòù yóló sér bèh dé keì wa? Bɔ̀ɔ́ mé né bí yíb ŋuɔɔ́b, bí bɔ́ kwá lɔ́ bèh mé ŋgei wa? 8Dé sâ né lom beè biì yɔgɔ́; bí dé yolô yóló bèh, bí bɔɔ́ gobó seér cu né dé gobô, bí né njèh bɔ̀ nùàr ŋuɔɔ́b, né mene lètenè biì, bí né ménâ bɔɔ́.
9Mè né tueé ye bí a ye, bɔ̀ vevenê bɔ̀ *Lò Càŋ yílá ndé ŋgwéh. Bí té feh biì mbaá bèlè kú: bɔ̀ɔ́ mé né yàgà tobó gɔ o, bɔ̀ɔ́ mé né cècàŋ dua o, bɔ̀ɔ́ mé né gwɔ̀m cum o, bɔ̀ siíb mé cer yeé bɔ̀ mbeí o, 10bɔ̀ yíb bɔ̀ o, bɔ̀ tuaá bɔ̀ o, bɔ̀ sèlà mbè bɔ̀ o, bɔ̀ sélé nùàr bɔ̀ o, bɔ̀ yíb wúlá feèh bɔ̀ o, dɔɔ́ŋ Lò Càŋ yílá ndé ŋgwéh. 11Bɔ̀ déì lé naâ lètenè biì ménâ. Mé njéh mene, Càŋ yaga sɔm aá bí veên sâ yoòr kèn, à sɔm kwaá bí hiín, te bí den bɔ̀ dé seèn, bí ŋa bɔ̀ didilî bɔ̀ beè Càŋ mé njua yilí Fehtoò beèh Yeésò Kristò bɔ̂ Cúcuí Càŋ.
Dene mé yilí Càŋ nde né mé njéh lieé
126:12 1 Kɔr. 10:23Bɔ̀ nuaré déì lètenè biì ye bɔ́ né gi mé ceér njèh dɔɔ́ŋ bɔɔ̂. Né gi môn dág; njèh cén, bɔ́ dɔɔ́ŋ húɔ́m gí ŋgwéh. Mɔ sam, mè sé lé naâ ménâ tueé ndɔ ye: mè nde né njèh dɔɔ́ŋ bɔɔ́ gií. Á sâ, né mene dé heè, mè teèn faá kwer nɔ ndáré lè ndé ŋgwéh wa? 13Bí né cu yeé déì tueé ye: yáb né dé lèì, lèì né dé yâb. Né gi môn ndɔ; njèh cén, bí kɔ́ɔ ye Càŋ nde né bɔ́ fà dɔɔ́ŋ ŋerré sɔm gií. Dé yàgà yɔɔ̀ŋ, Càŋ yo beèh dé cî mé kwá ŋgwéh, à me kwaá seér né yo beèh dé Fehtoò beèh, te Fehtoò beèh gam yo beèh ndɔ. 14Càŋ lé naâ Fehtoò beèh lè cio komo sɔm, à nde né béh lè cio mé terreb seèn ménâ komo sɔm ndɔ.
15Bí kɔ́ɔ ye, yo biì né gi bɔ̀ gà yoòr Yeésò Kristò. Á sâ, mè nde né gà déì yoòr Kristò weh, te mè bɔɔ́ yàgà mé njéh wa? Ndɔ́g, môn sam gùm dɔɔ́ŋ! 166:16 Gen. 2:24Bí kɔ́ɔ ye, nuaá mé cer sɔrmbe déì, sâ bɔ́ bú fà dɔɔ́ŋ ŋa baá cén. Mvù Càŋ tueé né môn ndɔ, ye: bɔ́ fà dɔɔ́ŋ ŋa nde né nùà cén ma. 17Dé nuaá mé né yoòr Fehtoò beèh teé ndeé, bɔ́ bú baá mé temé cên.
18Sâ tueé lom né ye, bí dùlà sár gwaâ dulà. Bɔ̀ veên dé mé nùàr né jomo sâ bɔɔ́ dɔɔ́ŋ, né gi yo kèb cieè. Sár gwaâ né dé seèn veên mé nùàr bɔɔ́ njií seér né yoòr seèn nùà njèh. 196:19 1 Kɔr. 3:16; 2 Kɔr. 6:16Bí kɔ́ ŋgwéh ye: yo biì né *gwà Càŋ koô mé Cúcuí Ŋagâ den yeé teèn wa? Cúcuí sâ, Càŋ lé haá naâ bí kɔɔ́. Yo biì dé biì sam cuú, baá seér dé Càŋ. 20Càŋ ŋge weh gi aá bí kèn, à lé bí ŋgeé naâ mé keh tarê. Mɔ né ménâ, bí sìè nyégé lòm yo biì bagasé, te yilí Càŋ lie mé njéh.
7Dene si bɔ̂ veèh
1Bí lé naâ mè bɔ̀ njèh nyagá bieé njií. Dé véh jɔgɔ̂, huɔm kela né mé nùàr véh jɔ́gɔ́ ŋgwéh. 2Á hên, yàgà yɔɔ̀ŋ seèn né-re teèn ndɔ. Sâ mɔ né ménâ, nùà kàn a, jɔ́gɔ́ véh, jɔ́gɔ́ siíb ndɔ. 3Lètenè bɔɔ̀n, déì a, té mbeí mé ŋgɔ̀gɔ̀ bèlè sér. 4Ma vêh a, té mé yo seèn faá à gwaán keéh nê nɔ bɔ́, yo seèn né dé si seèn. Né cu mé huaán siîb môn ndɔ: à té mé yo seèn faá à gwaán keéh nê nɔ bɔ́, yo seèn né dé veèh seèn. 5Sâ si bɔ̂ veèh a, té mé yo bɔɔ̀n nómó kú. Merré déì, kɔ né cu tou joloò mé bí né Càŋ teèn dua, sâ ye. Jomo sâ bí weh cu dene biì cuûm. Mɔ sam, bí yóló kòmò ndé ŋgwéh; bí sé yeé yóló kòmò cú, *Sátàn yií keéh be teèn.
6Mè bí lòù tágá ŋgwéh, bɔ̀ mbeí mò, mè leéb né bí lòù. 7Mɔ ye te huɔm, nùà kàn sé la naâ faá mè nɔ den. Á hên, nùà kàn seèn yoòr né mé seé seèn hiín faá Càŋ haá né bú nɔ; mɔ seé dé hên sam, sâ né dé yíê. Dé sâ, kɔ né beè Càŋ.
8Mè hên tueé njií né mé bɔ̀ kòù bɔ̀, bɔ́ bɔ̀ ma kû, ye bɔ́ a: huɔm kela né mé huún faá mè nɔ deèn. 9Á, mɔ bɔ́ ke, bɔ́ yóló kòmò ndé ŋgwéh, sâ bɔ́ jéjɔgɔ̀ ndɔ: huɔm kela né dé jɔgɔ̂ mé bɔ́gɔ́-temé.
107:10-11 Mat. 5:32; 19:9; Mk. 10:11-12; Lûk 16:18Mè hên tueé njií né mé bɔ̀ Yeésò bɔ̀ mé jɔgɔ baá véh mé siíb kèn; mè mé feh mò túé ŋgwéh, Fehtoò beèh tueé né kɔɔ́, ye ma vêh a, té gwà siîb yùò. 11Á, mɔ à yuo, sâ bú a, te siíb déì jɔ́gɔ́ cú. Mɔ né naàn wa, bɔ̂ si túé kúlú cú lòù, te à cu cu gwò siì. Huaán siîb a, té veèh sɔ̀m ndɔ.
12Kènê baá dé bɔ̀ jomo bɔ̀, mè tueé né dé hên kɔɔ́, Fehtoò beèh sam, mè ye bɔ́ a: mɔ nùà Yeésò déì né mé véh gwò, mé ma sâ dé seèn ceér Yeésò bèlè bèh, mɔ ma sâ gwaán lom né dene siîb, sâ bú a, té ma sâ sɔ̀m. 13Né cu ménâ ndɔ, mɔ ma Yeésò déì jɔgɔ kwa siíb mé dé seèn Yeésò dùà bèh, à gwaán lom né dene ma gwà, sâ ma doô a, té bú ŋgɔ́n ndɔ. 14Mè tueé bí, Càŋ nde né huaán siîb mé Càŋ dùà bèh doô kulú, à kulu keéh nde né bú felè veèh seèn mé né yeé Càŋ dua doô. Càŋ nde né ma mé Càŋ dùà bèh doô felè siì mé né yeé Càŋ dua doô kulú keéh ndɔ. Mɔ sam, bɔ̀ huaán bɔɔ̀n nde né faá ŋunà bɔ̀ Càŋ-kɔ̂ nɔ den. Á sâ, bɔ́ né gi bɔ̀ ŋunà Càŋ ndɔ.
15Mɔ kènê dé mé Càŋ dùà bèh ŋgɔn mbeí, ye nyí nde aá, sâ bɔ́ kwá lɔ́ bú, à nde. Mɔ à yuo aá, dé mé né yeé Càŋ dua doô, la né mene si, né mene veèh, sâ à baá mé feh seèn. Dé Càŋ, à gwaán lom né dɔlê, à bí yilá bilí naâ dé cî. 16Wò ma dùà-Càŋ, wò né ka jéjég kɔɔ́ nyegé, ye nyí nde né si nyî yili sɔm wa? Wò si mé né Càŋ dua, wò kɔ nyegé nde né jéjég mé ŋgei, ye nyí nde né veèh nyî yili sɔm ndɔ wa?
Dene yeè nùà njèh, te Càŋ nde ye wò yilá
17Mé njéh mene, nùà kàn a, njébá táré lòm te dene seèn nùà njèh mé Càŋ lé haá naâ bú tég. Càŋ lé bú yilá naâ, sâ à baá gi teèn. Hên né njií mé mè né te bɔ̀ŋ bɔ̀ Yeésò bɔ̀ dɔɔ́ŋ tagá bele. 18Mɔ Càŋ lé yilá naâ nuaré déì, sâ bɔ́ ŋɔb gi aá bú ŋgór, bú a, té mbaá lèr kú cú. Mɔ Càŋ lé yilá naâ nuaré déì, sâ bɔ́ née bú *ŋgór ŋɔ́b ŋgwéeh ye, bú a, té ŋgór mbaá ŋɔ́b kú cú ndɔ. 19Bɔ́ ŋɔb mene wò ŋgór, bɔ́ mene ŋɔ́b ŋgwéh, fà dɔɔ́ŋ njeré déì gàm ŋgwéh; njèh gàm né cegé *sóú Càŋ joloò. 20Nùà kàn a, dèn lè ká te dene seèn mé à lé naâ teèn te Càŋ yilá ye bú doô.
21Càŋ lé yilá naâ wò, sâ wò né kwer wa? Té nyàmè. Mé njéh mene, mɔ ceér déì né toò yeè teèn ŋené te wò den mé feh yeè, sâ léí be fà! 22Mɔ wò né mene kwer, kɔ́ɔ ye kwer dé mé Fehtoò beèh Yeésò *Kristò né bú yilá, baá dé seèn mé feh seèn beè Fehtoò beèh. Dé nuaá mé Yeésò Kristò lé yilá naâ bú, sâ à né mé feh seèn, baá dé seèn kwer Kristò. 23Càŋ ŋge weh gi aá bí mé keh tarê kèn, bí té kwer nuaré déì mbaá ŋá kú. 24Bɔ̀ nùàr mò: nùà kàn a, dèn lè ká toò Càŋ te gèh denè seèn mé à lé naá kaà teèn, te Càŋ yilá ye bú doô.
Felè bɔ̀ kòù bɔ̀ mé bɔ̀ ma kû
25Kènê mè tueé nde aá bí felè bɔ̀ kòù bɔ̀. Dé sâ ndéb Fehtoò beèh sam, mè tueé né kɔɔ́; mè né nùà gècên, mè nùà gècên ŋa né mé njua Fehtoò beèh. 26Mè tétég jue né felè cu mé baá kènê taré hên, ye bí a: huɔm kela né mé nùàr den le te dene seèn. 27Wò né mé véh wa? Sâ té ceér mé bí bú geé nde né teèn fɔ́n. Wò née véh jɔ́gɔ́ ŋgwéeh ye wa? Sâ té véh fɔ́n. 28Mè né mene mân tueé dɔɔ́ŋ, mɔ wò jɔgɔ véh, wò veên bɔ́ ŋgwéh; mɔ mbò yàgà déì jɔgɔ siíb, à veên bɔ́ ŋgwéh ndɔ. Njèh cén, mɔ bí né jɔgɔ́ kuú, bí kékɔɔ̀ ye, bí nde né mé gèr lè dene biì cafanê kwaré. Mè bí hên tueé kuú né dé cî, te gam bí.
29Bɔ̀ nùàr mò, mè ye bí a, cu nde aá wulú. Kènê bɔ̀ véh bɔ̀ a, dèn lòm faá bɔ́ mé véh sam nɔ; 30bɔ̀ɔ́ mé né yueé a, dèn lòm faá temé bɔ́ yúlá ŋgwéh nɔ; bɔ̀ɔ́ mé né ja wa, faá temé bɔ́ lè vɔ́gɔ́ ŋgwéh ndɔ; bɔ̀ɔ́ mé né njèh ŋge, faá bɔ́ mé njéh beè sam nɔ; 31bɔ̀ɔ́ mé bɔ̀ njèh wɔ̂ŋ né bɔ́ gam, faá bɔ̀ njií sâ bɔ́ njeré déì gàm ŋgwéh nɔ. Lòù sam, gèh *wɔ́ŋ bú hên ŋgágá ndé cú.
32Mè gwaán né ye te bí njeré déì mùnò gɔ̀ cú. Nuaá mé née véh jɔ́gɔ́ ŋgwéeh ye dé seèn faga lom né feh mé seé Fehtoò beèh tég, ye te huɔm Fehtoò beèh yoòr. 33Nuaá mé jɔgɔ aá véh, dé seèn faga seér né feh mé bɔ̀ njèh wɔ̂ŋ, te huɔm veèh yoòr. 34Yeé baá môn, geé yií baá-re bú seé bèh fà. Mé bɔ̀ véh né gi ménâ ndɔ; né mene ma kòù, né mene huaán vêh, à nde né feh te seé Fehtoò beèh fagá nyegé, ye te nyí den nde lom yí ka seèn mé gùm mene. Dé mé jɔgɔ baá dé seèn siíb, faga seér nde né feh mé bɔ̀ njèh wɔ̂ŋ, te huɔm si yoòr ndɔ. 35Mè hên tueé kuú né ye te gam seér bí lòù, mè bí dé baâ bá ŋgwéh, mè gwaán né ye te bí gɔ dilí nyegé, bí den mban nde yoòr Fehtoò beèh Yeésò mé seé seèn beè tég.
36Kènê baá dé bɔ̀ ndà mé baá véh gɔ: mɔ huaán ndà bɔ̂ gwɔ̀m seèn kaga ndòn, ye bɔ́ jɔ́gɔ́ ndé cú, nde nde si munó cu, ye mɔ né môn, sâ nyí bɔɔ́ né gwɔ̀m doô veên, temé bú lè dìè cú, à yóló kɔ́ cú ndɔ, mɔ à munó cu aá ye nyí nde cu né bú jɔgɔ́, sâ bú a, jɔ́gɔ́ bú jɔgɔ̀; dé sâ veên sam. 37Á, mɔ huaán ndà doô kaga lom né kàgà-ndòn seèn, nuaré déì sòn teèn kɔɔ́ yí ŋgwéh, ye nyí ka huaán vêh doô jɔ́gɔ́ cú, à né ka ménâ yoló ndɔ, sâ à bɔɔ́ né bagaà mé à huaán vêh doô jɔ́gɔ́ ŋgwéh. 38Sâ mɔ né ménâ, nuaá mé sua kwaá né huaán vêh gwò, bɔɔ́ né bagaà; nuaá mé véh jɔ́gɔ́ ŋgwéh bɔɔ́ huɔm kela né kɔɔ́ ndɔ.
39Ma vêh mé bɔ́ jɔgɔ kwaá baá gwò, mɔ si née mé njolo ye, à mé feh seèn sam. Kɔ si kuú né lòù, sâ ma sâ baá ye mé feh seèn, à gwaán né mene siíb dé kàn, à jɔgɔ mé be seèn. Njèh cén, kɔ né siíb mé né ceér Yeésò *Kristò bele ndɔ. 40Dé mò, mɔ ma sâ ye nyí nde né mé huún den, yoòr huɔm kela nde né bú cí. Mè lòù túé ŋgwéh; mè ká yoòr né mé Cúcuí Càŋ.
8Nyam *sèmè yieê.
1Kènê mè tueé nde aá felè njeba mé bɔ́ semé naâ te gènnè. Bí tueé né gècên, ye béh né gi bɔ̀ kɔ́gɔ̀n bɔ̀. Njèh cén, kɔ́gɔ̀n sâ sela seér cu né nùàr lòù, né bú hàm feh haá. Á sâ, njií mé gam nde né béh te ceér Càŋe né lom gwaân ndɔ. 2Mè tueé bí, nuaá mé né punó gɔ, wa nyí né njeré déì kɔɔ́ dɔɔ́ŋ, tueé seér né ye, nyí njií sâ kɔ́ ŋgwéh. Mɔ sam, kɔ à kɔ faá Càŋ gwaán nê nɔ, sâ ye. 3Nuaá mé dé seèn gwaán seér né Càŋ, Càŋ ye, nùàr nyî né bú.
4Mɔ né ménâ, sâ béh yíé núɔ́gɔ́ sèmè mé yuoó naâ te gènnè yieè wa? Mé béh né gi kɔɔ́ ye cècàŋ né njèh mbaâ, à mé yɔ̀ŋ sam doô. Ŋgweéh béh né gi kɔɔ́ ndɔ ye, nùà yɔ̀ŋ né lom Càŋ Dueè wa? 5Mɔ bɔ̀ càŋ né mene ké ter ka vulúu ŋgún, bɔ́ né mene ká doó ŋgún mé bɔ̀ kokoô bɔ̀ ŋgún ndɔ, 6mé njéh mene béh né gi dé beèh kɔɔ́, ye Càŋ terrèb né lom cén mé huún, Tele beèh né cegé bú mé njèh dɔɔ́ŋ yuo giì beè seèn; béh hên den lom né dene seèn. Béh né cegé ka mé Fehtoò beèh cén-tà-cén ndɔ: né Yeésò *Kristò. Njèh dɔɔ́ŋ né gi beè seèn, béh yɔ̀ŋ kwa né mé bú.
7Mé njéh mene, bɔ̀ nùàr gècên sâ dɔɔ́ŋ kɔ́ làrè ŋgwéh. Beè bɔɔ̀n den né faá cècàŋ hèllè née den ka mé terreb ye nɔ. Lòù sam, bɔ́ lé meh seér naâ mé bɔ̀ càŋ gènnè. Bɔ́ te ceér Yeésò táré kòmò ŋgwéh. Yeé baá ménâ, mɔ bɔ́ baá núɔ́gɔ́ sèmè hèllè yieé, temé bɔɔ̀n lè dìè cú ndɔ. 8Mè tueé bí, yáb béh ké kwarè Càŋ kɔɔ́ njí ndé ŋgwéh; béh yieé mene yáb hèllè, béh mene yíé ŋgwéh, dɔɔ́ŋ ju sam, njèh gàm déì sam.
9Mɔ né ménâ, sâ bí kè nyégé-re bagasé, wanɔɔ́ŋ bí sé dé biì yieé njií né mbaá, bɔ̀ɔ́ mé te ceér Càŋe táré ŋgwéh yeé ŋene ménâ, bɔ́ sue yila keéh te veéne teèn. 10Lòù sam, mɔ nùà yuaâ ŋene njií wò yí te mɔ̀ mé yáb hèllè sònò, wò nùà kɔ́-gècên jɔ̀gɔ̀, sâ wò bú teèn mé vɔ́gɔ́-temé mene lú njí ŋgwéh wa? 11Ŋgweéh sâ nùà yuaâ doô nde né dé seèn mé kɔ́gɔ̀n yeè hèllè leér le mà. Njèh cén, kékɔɔ̀ ye né nuaá mé Yeésò Kristò lé naâ felè seèn kuú ma. 12Mɔ bí veên felè bɔ̀ mbeí biì sela weh né faá bèh mân, bí né bɔ́ temé lè bɔɔ́ yuaá, sâ bí kɔ́ɔ ye, bí veên sâ bɔɔ́ njií né mé Yeésò Kristò nùà njèh. 13Kènê mɔ mbeí mò te veên hên die yila nde né felè yâb, sâ bɔɔ́ mene naàn, mè yáb hèllè sònò nágá kéh ndé cú, te mbeí mò teèn mbaá dìè kéh cú.
9Felè bɔ̀ mbɔ̀ŋ tebê
1Mè mé feh mò sam wa? Mè mbɔ̀ŋ tebê sam ndɔ wa? Mè lé Fehtoò beèh Yeésò mé njolo ŋéné ná ŋgwêh wa? Te seê Fehtoò beèh, bí bɔ̀ tàb seê mò sam wa? 2Mɔ bɔ̀ déì la mene ŋéné kɔ́ ŋgwéh ye mè né mbɔ̀ŋ tebê, bí sé la né mè dé biì ŋené kɔɔ́. Lòù sam, bí lé bɔ̀ Yeésò bɔ̀ ŋa giì naâ mé mè; hên né njií mé tueé né ye, mè né mbɔ̀ŋ tebê sâ.
3Bɔ̀ɔ́ mé né mè jueé, mè feh mò toò bɔɔ̀n cií tena né faá bèh mân, ye bɔ́ a: 4hên, mè mé ceér yâb bɔ̂ njèh ŋueê te seé mò hên sam wa? 5Mɔ mè sé né faá bɔ̀ mbɔ̀ŋ tebê déì nɔ bɔɔ́, mè weh sie véh mé né te ceér Yeésò jomo, faá bɔ̀ dìm Fehtoò beèh mé Piêr né yeé weh sie nɔ, mè sé mé ceér dé sâ ná ŋgwêh wa? 6Wa dé bêh Bàrnàbâs bɔɔ́ lom nde né seé kɔɔ́, te béh nde ye yáb teèn kwa wa? 7Bí lɔ ŋgweé naâ he, ye mɔ sɔ́jì baá taáb lieé, à yieé seér kàgàlɔ̀ŋ dé beè seèn wa? Wa dé bí ŋgwé bèh ye, bɔ́ né tàb toû mé bɔ́ dobo kwaá né ké ŋueh kagá yieé wa? Bí ŋgwé bèh ye, tèŋ mbán kam ŋueé yeé te bɔ̀ŋ nàgà sâ wa?
8Bí té mùnò ye, mè tueé né mé kɔ́gɔ̀n bɔ̀ nùàr; sam, *sóú Músì né ménâ tueé ndɔ. 99:9 Deut. 25:4; 1 Tim. 5:18Lè mvù Músì sâ bɔ́ sou nyagá kwaá né ter ye: nàgà mé né yolo dobo, té bú kagá sònò yí kwá. Sâ njeré déì né Càŋ mé nàgà yulá wa? 10Ŋgweéh mé gècên mene, Càŋ hên tueé njií né mé béh mà. Mé gècên mene, bɔ́ ŋgòr jéjég nyagá njií né mé béh. Né mene nùà boór kieê, né mene nùà yolo loboò, bɔ́ a, kwá ndèm ye gà yâb dé bɔɔ̀n né gi teèn ma. 119:11 Rɔ̂m 15:27Mé béh, né cu ménâ ndɔ: béh lè biì dobo kwaá gi aá gèh Cúcuí Ŋagâ kèn. Mɔ béh sé la né mene njèh wɔ̂ŋ beè biì weh, sé la né njèh veên wa? 12Bɔ̀ déì né ménâ bɔɔ́ komo, sé tagá béh wa?
Mé njéh mene, béh ceér bú sâ cór kèmà ŋgwéh, béh né seér lòù yoló, te béh bɔ̀ nùàr ceér yín cú, te bɔ́ ŋgweé nyegé Njàgà Bagaà felè *Kristò. 139:13 Deut. 18:1Bí né gi kɔɔ́, ye bɔ̀ɔ́ mé né seé ké *gwà Càŋ koô bɔɔ́ dɔɔ́ŋ, yieé yeé beè gwà Càŋ koô sâ; ye bɔ̀ɔ́ mé haá yeé sèmè ké te kɔ, gà sèmè dé bɔɔ̀n yuo yeé teèn sâ ndɔ. 149:14 Mat. 10:10; Lûk 10:7Fehtoò beèh tueé né ménâ ndɔ, ye bɔ̀ɔ́ mé né Njàgà Bagaà se a, yáb bɔɔ̀n yuo ndeè né teèn ma.
15Mé njéh mene, mè dé mò ceér sâ cór kèmà bèh, mè nyàgà njí ŋgwéh ye bí a, témá njî mè njeré déì ndɔ. Kwá mè kuú mò! Dé mò, nuaré déì mè ŋgòr sàgàr yoò hên beè lùàgà sɔ̀m ndé cú. 16Mè dé Njàgà Bagaà tueê púnó ŋgwéh, ba né mè lòù. Mè berɔ́ŋ, mè gwaán mene, né seé mò. Càŋ a bɔ́ mè sé ke Njàgà Bagaà sè ye, te mè ŋene gèr. 17Mɔ mè sé lé gwaán weéh naâ seé hên kɔɔ́, mè sé né dàgà kela. Á seèn môn sam, mè lé seé hên mé be mò kè wèh ná ŋgwêh, Càŋ nùà njèh lé mè beè jege haá naâ kɔɔ́, ye mè a, né seé mò. 18Á sâ, sàgà mò né kei ndɔ? Mè tueé bí, sàgà mò né seér mân: mè Njàgà Bagaà se né dé lòù, vɔ́gɔ́-temé mò né cí, mè njeré déì teèn faá mè sé la bieè naâ nɔ, bíé ŋgwéh.
19Mè né mé feh mò, mè kwer nuaré déì sam. Mé njéh mene, mè né kwer nùàr dɔɔ̂ŋ; mè gwaán né ménâ mé be mò, sâ te mè kum kwa ye nùàr ŋgún. 20Mɔ mè baá seé lètenè bɔ̀ Jûf bɔɔ́, kɔ mè den seér faá nùà Jûf, te mè kum kwa ye bɔ́. Mè la mene ka *sóú Músì sam, kɔ mè den lom faá mè né gi ka sóú sâ nɔ, te mè kum kwa ye bɔ́. 21Né cu môn mé bɔ̀ déì ndɔ: mɔ mè baá lètenè bɔ̀ɔ́ mé sóú Músì kɔ́ ŋgwéh, kɔ mè den cu faá bɔ́ ndɔ: mè den faá mè sóú Músì kɔ́ ŋgwéh nɔ, te mè kum kwa ye bɔ́. Dé hên túé ŋgwéh ye, mè sóú Càŋ jòlò ŋgwéh; môn sam gùm dɔɔ́ŋ, mè né sóú Càŋ jolo; ŋgweéh mè né beè Yeésò Kristò mà! 22Mé bɔ̀ɔ́ mé né yuaá, né cu ka ménâ ndɔ, mè ké lètenè bɔɔ̀n den nde né yuaásé faá bɔ́ nɔ, te mè kum kwa ye bɔ́. Mè dɔɔ́ŋ mé bɔ́ dɔɔ́ŋ mân bɔɔ́ gi né, te mè kwɔmé njií bɔ̀ déì teèn yoòr Yeésò, te à yili sɔm bɔ́. 23Sâ mè dɔɔ́ŋ bɔɔ́ kuú né felè Njàgà Bagaà, ye te mè kwa gà dé mò teèn ndɔ.
24Bí né gi kɔɔ́, ye bɔ̀ɔ́ mé dula yeé doò dɔɔ́ŋ, doò kem yuo yeé lòù. Mé njéh mene, nuaá mé dula kela né kɔɔ́, yieé lom né sàgà kɔɔ́. Sâ bí sɔ̀m doò, bí dùlà lòm dé kɔɔ́ yieé weèh. 25Bɔ̀ɔ́ mé nde né doò dula dɔɔ́ŋ né yeé doò maán, te bɔ́ memeèh. Sâ dɔɔ́ŋ, bɔ́ bɔɔ́ gi né te loù sâ bɔ́ tena feh, bɔ́ kwa ye tàm ŋgɔ̂g. Á sâ, tàm ŋgɔ̂g hèllè nde cu né mbaá ŋerré le ndɔ. Dé beèh môn sam, béh bɔɔ́ né dé beèh ménâ, te béh ndeè tàm ŋgɔ̂g kwa seér dé kèì cên. 26Mè dé mò doò mé njolo ké teèn hên tɔb lom né dé cî. Mè dèn ŋgwéh faá nuaá mé fi njií né kwàr mbaá. 27Mè nuaá mé tueé yeé ŋgòr Càŋ kɔɔ́, mè yo mò tétán lobó meh né, ye te mè lòù dìè sér cú.
10Felè cècàŋ
110:1 Ex. 13:21-22; 14:22-29Bɔ̀ nùàr mò, mè ye te bí munó kɔ cu dé mé lé naâ felè bɔ̀ tele beèh léí jɔ̀gɔ̀ bɔɔ́. Bɔ́ lé naâ jomo Músì gɔ. Càŋ lé naâ bɔ́ dɔɔ́ŋ jomo bègè cií kwaá; bɔ́ dɔɔ́ŋ, bɔ́ lé naá giì nòmò koô sela. 2Sâ tueé né ye, bègè bɔ̂ nòmò sâ lé naâ bɔ́ nòmò Càŋ kou gií, te bɔ́ bilí den yoòr Músì. 310:3 Ex. 16:35Yáb mé lé suagaà naâ ké ter beè Càŋ, bɔ́ dɔɔ́ŋ, bɔ́ lé naá giì yieé, 410:4 Ex. 17:6; Nomb. 20:11bɔ́ ŋueé gi nòmò mé lé yuoô beè Càŋ ndɔ. Ŋgweéh bɔ́ lé sâ ŋueé naâ nòmò kweéh jeleè mé né bɔ́ ke nyegé wa? Kweéh sâ lé naâ *Kristò. 510:5 Nomb. 14:29-30Mé njéh mene, bɔ́ gàm Càŋ sâ ŋgwé kòmò ŋgwéh, nùàr kókoó mbaá lètenè bɔɔ̀n lé naâ Càŋ temé lè bɔɔ́ yulá; bɔ́ lé ké ya dueè kuú sue leé naâ dé cî.
610:6 Nomb. 11:4Bɔ̀ njèh kèkènè sâ né béh njèh teèn feh den, te béh mé kàgà-ndòn veên lè faá bɔ́ nɔ dèn dèn cú. 710:7 Ex. 32:6Bɔ̀ déì lètenè bɔɔ̀n lé naâ cècàŋ dua. Bí té faá bɔ́ nɔ dèn. Né te mvù Càŋe nyagá den ye: Cìlì nùàr né doó den ndeé nyegé, bɔ́ né yáb gènnè yieé, bɔ́ né mbè ŋueé; jomo sâ, bɔ́ kem wuo ter, bɔ́ yila *wɔ́ŋ ŋgɔɔ̀. 810:8 Nomb. 25:1-18Mé sár gwaâ né ménâ ndɔ. Béh té sár faá bɔ̀ déì lé gwaá naâ lètenè bɔɔ̀n nɔ gwá. Bɔ́ lé naâ sár ménâ gwaá, nùàr kám ndètoón cùɔ̀b tagár kuú gi mé cieé cên. 910:9 Nomb. 21:5-6 Béh té Nùà Dueè sòn félá; bɔ̀ déì lé naâ bú sòn lètenè bɔɔ̀n felá, sàb gwaré wula gi bɔ́ ndɔ. 1010:10 Nomb. 16:41-49Bí té Càŋ júé; bɔ̀ déì lé naâ Càŋ lètenè bɔɔ̀n jueé, cìlì Càŋ mé wula yeé nùàr waà, wula gi bɔ́.
11Bɔ̀ gèr hên bɔ́ kwa gi né, te feh bɔ́ njèh teèn. Bɔ́ nyagá kwaá né bɔ́ ter, te bɔ́ tueé kwaá béh ndɔ. Lòù sam, béh dé beèh baá bèh mé wɔ́ŋ nde aá gií. 12Sâ nuaá mé munó né ter njebá dɔɔ́ŋ, bú a, kè nyégé bagasé, mɔ sam à nde né komo die. 13Bɔ̀ njií mé né bí jilí dɔɔ́ŋ, né gi njèh cên mé né bɔ̀ nùàr wɔ́ŋ dɔɔ́ŋ jilí. Bí kɔ́ɔ ye, Càŋ né Càŋ húɔ́m-temê felè beèh faá à lé tueé kwaá naâ béh nɔ. Sâ bɔ́ jilí mene bí naàn, à gwàn ndé ŋgwéh ye bɔ́ a: táré yɔ́gɔ́ bí. Njeré déì né mene bí jilí, à nde né bí terreb haá, te bí yolo komo, bí mvelé yuo teèn.
14Sâ mɔ né mân, bɔ̀ mbeí mò, bí dùlà cècàŋ duaà dulà. 15Mè né kɔɔ́ ye, bí né bɔ̀ kɔ́gɔ̀n bɔ̀, mè tueé njií né mé bí, bí kè nyégé bɔ̀ njií hên mé be biì. 1610:16 Mat. 26:26-28; Mk. 14:22-24; Lûk 22:19-20Cu mé béh baá yáb Càŋ yieé, béh né bú felè ŋgàb mbè vra, bí kɔ́ nyégé bagasé ye, sâ béh bɔ̀ húɔ́m Yeésò Kristò hualé bilí né kɔɔ́. Né faá bèh ménâ mé breêd ndɔ. Ŋgweéh breêd mé béh kɔlé yieé yeé doô, sâ béh bɔ̀ ŋgàŋ yoòr Yeésò Kristò hualé bilí né kɔɔ́ wa? 17Breêd né lom yeé cén tà cén; béh kɔlé dɔɔ́ŋ. Béh né mene kókoó, béh me yuo lom né ŋgàŋ yoòr cén faá breêd cén mé béh bilí gi yeé teèn doô.
1810:18 Lév. 7:6Bí kè njí ke bɔ̀ huaán *Iserálà: Ŋgweéh bɔ́ nyam *sèmè ŋɔbé yieé né ké toò Càŋ mà. Ŋgweéh ké te kɔ, bɔ́ bɔ̀ Càŋ bilí né kɔɔ́ wa? 19Kènê te mè tueé-re ye cècàŋ mé nyam sèmè né mé terreb faá bèh ménâ teèn wa? 2010:20 Deut. 32:17Ndɔ́g, mè tueé seér né dé mò ye, bɔ̀ɔ́ mé né cècàŋ gɔ dɔɔ́ŋ, bɔ́ nyam sèmè sâ ŋɔbé haá yeé mé bɔ̀ tándulu, dèn ŋgwéh mé Càŋ Dueè. Mè tueé bí, bí té gwàn mé bí bɔ̀ tándulu den bilí bècénè. 21Bí mbè dé tándulù bɔ̂ dé Càŋ Dueè fà dɔɔ́ŋ ŋúé kòmò ndé ŋgwéh; bí yáb tándulù mé yáb dé Càŋ Dueè fà dɔɔ́ŋ yíé kòmò ndé ŋgwéh ndɔ. 2210:22 Deut. 32:21Mɔ béh né ménâ bɔɔ́, temé nde né Càŋ mé béh ŋaâ. Bí né munó ye, béh taré kela né kɔɔ́ mé Càŋ wa?
Dene mé nde né yilí Càŋ toò bɔ̀ nùàr seén
2310:23 1 Kɔr. 6:12Bɔ̀ nuaré déì lètenè biì ye, bɔ́ né gi mé ceér njèh dɔɔ́ŋ bɔɔ̂. Nyea, né gi môn dág. Njèh cén, bɔ̀ njií sâ dɔɔ́ŋ húɔ́m gí ŋgwéh. Béh né gi mé ceér njèh dɔɔ́ŋ bɔɔ̂ dág. Njèh cén, bɔ́ béh te ceér Càŋe dɔɔ́ŋ gàm làrè ndé ŋgwéh. 24Nùà kàn a, té njèh dé seèn nùà njèh fɔ́n; bú a, fɔ́n sér dé bɔ̀ mbaábɔɔ̀n.
25Bí nde né núɔ́gɔ́ ké tan ŋge yieé wa? Ceér né teèn, bí té kìnè. 2610:26 Ps. 24:1Né gi te mvù Càŋe ménâ nyagá den ndɔ, ye: Tàbè mé bɔ̀ njií teèn dɔɔ́ŋ né gi dé Càŋ Dueè.
27Mɔ nuaá mé Càŋ kɔ́ ŋgwéh né wò bèh yâb yilá njií, mɔ wò baá ké teèn, njií mé bɔ́ geé kwaá né toò yeè dɔɔ́ŋ, kɔ́ lòm mbaá yieé njiî, té kìnè. 28Njèh cén, mɔ nuaré déì den teèn, ye wò a: Núɔ́gɔ́ hên né núɔ́gɔ́ cècàŋ, sâ té sònò nágá kéh cú. Mɔ sam, nùà hèllè nde né yieé, nde né bú seé weh. 29Mè hên tueé den né felè nùà hèllè mé nde né lòù nyamé den sâ, mè dé yeè mùnò ŋgwéh. Á sâ, nùà kàn nde né bieé ye: Naàn mé bɔ́ ye nyí a, té njií mé né te ceér-e yíé; mɔ sam, nde né mbeí nyî ki ma? 30Á, mɔ nyí né dé nyî Càŋ te yáb hèllè vra nɔ, bɔ́ nyí teèn jue cu né dé keì wa?
31Mè tueé lom né ye bí a: bí né mene yieé, bí ŋueé mene lòù, bí né mene kei bɔɔ́, bí bɔ́ gí njií mé yilí Càŋ nde né mé njéh lieé. 32Bí té gwàn mé bɔ̀ *Jûf ceén gule, bɔ̀ɔ́ mé Jûf sam be lɔ gule, bɔ̀ Yeésò bɔ̀ be lɔ gule ndɔ, ye sâ dɔɔ́ŋ né mé mbòntí mbòntì biì. 33Bí bɔ́ sér faá mè nɔ: mè lege lom né te mè huɔm laré beè nùàr dɔɔ̂ŋ, te njèh dɔɔ́ŋ ndɔ; mè dé mé gam nde né mè nùà njèh fɔ́n ŋgwéh, mè lege né dé nùàr dɔɔ̂ŋ, te bɔ́ yili yuo.
11111:1 1 Kɔr. 4:16; Fil. 3:17Mɔ né mân, bí kè wèh beè mò faá mè ke weh né beè Yeésò *Kristò ndɔ nɔ.
Ju cɔ̀gɔ̀ felè kaga kwaâ
2Bɔ̀ nùàr mò, mè vra baá bí, bí né gi mè te njèh dɔɔ̂ŋ munó den, bí né tabɔ́ ŋgweé, bí bɔɔ́ faá mè lé naâ bí tueé keéh nɔ. 3Mè ye te bí kɔ cu dé hên: bí kɔ́ɔ ye, felè bɔ̀ siîb dɔɔ́ŋ né Yeésò Kristò; felè ma vêh né huaán siîb; felè Yeésò Kristò né Càŋ ma. 4Sâ mɔ né mân, huaán siîb mé né Càŋ mé tàm felè dua, wa né *sòn-Càŋ mé tàm felè tueé dɔɔ́ŋ, né Fehtoò seèn Yeésò Kristò seb. 5Dé ma vêh, cu mé à né Càŋ dua, wa né sòn-Càŋ tueé wa, mɔ à seér cɔ̀gɔ̀ felè kàgà kwá ŋgwéh, sâ à seb né si seèn mé né felè seèn ndɔ. Mɔ né mân, sâ à né faá ma mé bele né feh lòù nɔ. 6Mɔ ma vêh cɔ̀gɔ̀ felè kàgà kwá ŋgwéh, sâ bú a, dèn kɔ́ mé feh kóbò! Á sâ, feh kóbò hèllè mé feh hobô nde né ma vêh sie ndɔ wa? Njèh fegùlì sam wa? Sâ, bú a, kàgà kwá lòm cɔ̀gɔ̀ felè nɔɔ́ŋ.
711:7 Gen. 1:26-27Dé huaán siîb, mɔ à nde aá Càŋ dua, bú a, té tàm felè súlí kwá. Lòù sam, à dé seèn felá né Càŋ; yoòr seèn ŋené yuo kelà né terreb Càŋ. Dé ma vêh, dé seèn feh keéh lom né terreb dé siì. 811:8-9 Gen. 2:18-23Lòù sam, bɔ́ lé huaán siîb yoòr ma vêh mé sɔ̀m ná ŋgwêh, bɔ́ lé ma vêh me sɔm seér naâ yoòr huaán siîb. 9Càŋ lé huaán siîb felè ma vêh mé ná ŋgwêh, à lé me seér naâ ma vêh felè huaán siîb. 10Ma vêh cɔ̀gɔ̀ felè kaga kwaá nde né dé cî, te à feh keéh ye, nyí né ka si ma, wanɔɔ́ŋ sâ bɔ̀ cìlì Càŋ nde né ŋaáŋ.
11Mè né mene mân tueé, bí kɔ́ɔ ye, beè beèh bɔ̀ Yeésò bɔ̀, ma vêh mé feh seèn dèn ŋgwéh, huaán siîb mé feh seèn sam ndɔ. 12Lòù sam, bɔ́ lé ma vêh me sɔɔ́m naâ yoòr huaán siîb. Bɔ́ yeé me gi aá bú, à nde ye bɔ̀ siíb déì ŋar keéh. Bí té nyèn ye, dɔɔ́ŋ Càŋ bɔɔ́ giì naâ kɔɔ́ ma.
13Bí jɔ̀gɔ̀ ke ke mé be biì ye: mɔ ma vêh né Càŋ mé feh lòù dua, né huɔɔ́m wa? 14Bɔ̀ nùàr né gi bèh dɔɔ́ŋ kɔɔ́ nyegé, ye mɔ huaán siîb den dé seèn mé feh tù, wa né njèh fegùlì. 15Feh tù né seér njèh bɔ̀ vêh, ma vêh lie huɔm seér né dé seèn mé njéh lòù. Càŋ bú yúlí feèh dèdàbè ménâ haá né kɔɔ́, te cií nyegé bú feh. 16Mɔ nuaré déì né njeré déì te ŋgòr hên saán, bú a, kɔ́ cégé mân, ye né mene béh, né mene bɔ̀ Yeésò bɔ̀ dé kàn, béh mé tòù déì toò lè mɔ̀gɔ̀ beèh sam cuú ma.
Yáb Càŋ yieê
(Matíô 26:26-29; Mârk 14:22-25; Lûk 22:15-20)
17Mè nde né bí njeré déì tueé, mè bí teèn vrà ndé ŋgwéh. Ŋgòr sâ né mân: ye mɔ bí baá lè mɔ̀gɔ̀ biì, bí teèn bɔɔ́ kela seér né veên mé bagaà sé wa? 18Dé toò jɔ̀gɔ̀ bɔ́ ye, mɔ bí baá bècénè Càŋ dua wa, bí den né kekɔbé ma. Merré déì né bɔ̀n. 19Kɔ né ménâ ndɔ, te bɔ̀ nùàr ŋene kɔ ye bɔ̀ gècên bɔ̀ lètenè biì teèn. 20Mé njéh mene, cu mé bí bilí yeé dé yáb Càŋ yieê, bí te ceér Càŋ bɔ́ yí bèh; 21wanɔɔ́ŋ bɔ́ ye, mé bí nde yeé yáb kaáŋ gií, sâ nùà kàn baá seér mé yáb seèn beè, à né mé njéh sela den, sâ bɔ̀ mbeí kwarè seèn né mé cùè kuú. 22Mɔ né ménâ, bí ké gwò biì yíé bèh, bí ŋueé den teèn wa? Bí kɔ́ ŋgwéh ye bí sâ seb den né bɔ̀ŋ bɔ̀ Yeésò bɔ̀ wa? Bí kɔ́ ŋgwéh ndɔ, ye bí bɔɔ́ gulí né bɔ̀ɔ́ mé yáb beè sam wa? Kɔ̀cɔ̀, bí ye, júée bí a naàn? Bí ye, kéí bí mé njéh lòù wa? Mè teèn sam, mè tueé bí, mè bí dé sâ kéí nyì ndé ŋgwéh.
23Bɔ̀ njií mé mè lé ŋgweé naâ sònò Fehtoò beèh Yeésò, mè lé bí feéh naâ cí. Lè cibî mé bɔ́ lé ndeè naâ Fehtoò beèh teèn sar, à lé naâ breêd weh, 24à vra Càŋ teèn, à kɔlé, ye: Hên né ŋgàŋ yoòr nyî; nyí haá kuú né felè biì. Bí bɔ́ dèn ménâ, bí né nyí teèn munó ma. 2511:25 Ex. 24:6-8; Jér. 31:31-34À bɔɔ́ cu mé ŋgàb mbè ménâ ndɔ. Bɔ́ yeé yieé gi aá, à jɔgɔ weh ŋgàb doô, ye: Mbè hên né ŋgɔ̀ŋ feê mé Càŋ kɔ né mé húɔ́m nyî; wa cu dɔɔ́ŋ mɔ bí baá ŋueé, bí bɔ́ bèh mân, bí né nyí teèn munó den ma. 26Mɔ né mân, sâ yuoô hên nde wa loù mé Fehtoò beèh cu ndeè né teèn, cu dɔɔ́ŋ mɔ bí baá breêd mân yieé, bí né mân ŋueé, sâ bí teèn tueé keéh né cio seèn.
27Mɔ né ménâ, sâ nuaá mé né breêd Fehtoò beèh mé yílí temé mene yieé, né mbè seèn mé yílí temé mene ŋueé dɔɔ́ŋ, né ŋgàŋ yoòr mé húɔ́m Fehtoò beèh seb. Sâ bú a, kɔ́ɔ ye nyí né mé ju felè ndɔ. 28Sâ nùà kàn a, mùnò nyégé ká lè seèn bagasé, te à nde ye breêd yieé, à ŋueé ye mbè. 29Nuaá mé né breêd sâ yieé, né mbè sâ ŋueé, mé ŋgàŋ yoòr Fehtoò beèh teèn ŋéné kéh ŋgwéh, né ju yoòr mé be seèn ŋuaán su. 30Beén bɔ̀ nuaré déì lètenè biì tétán nu yeé mé njéh, bɔ̀ déì mé njéh njou den né lòù, bɔ̀ déì mé njéh kuú gi aá. 31Mɔ béh sé né mé be beèh ke nyegé, te béh nde ye yieé, béh sé né ju beè Càŋ liím. 32Sâ mɔ Nùà Dueè né kènê ju beèh tená, à né béh gèr feh, sâ à bɔɔ́ né te loù mé *wɔ́ŋ nde né ju die, béh teèn yílá cú.
33Sâ bɔ̀ nùàr mò, mɔ bí nde aá yáb Càŋ bilí yieé, bí kèlà bɔ̀ mbaábi teèn. 34Mɔ cùè né nuaré déì sie, bú a, jɔ̀gɔ̀ yíé gî ké gwò seèn ye. Mɔ sam, bí mɔ̀gɔ̀ bilí nde né dé ju yoòr biì tulu suù.
Mè bɔ̀ ju dé jomò kwaá lɔ née ménâ ye. Kɔ mè ndeè baá ké lètenè biì, mè tueé ye.
12Seé mé Cúcuí Ŋagâ haá né nùà kàn
1Kènê mè nde né bí seé Cúcuí Ŋagâ se. Bɔ̀ nùàr mò, mè ye te bí kɔ nyegé gècên felè bɔ̀ seê sâ. 2Bí né kɔɔ́ ye, cu mé bí lé Yeésò kɔ́ ná ŋgwêh, bí lé càŋ dua beéh càŋ tándûg, bɔ́ lé bí turú gɔ beéh lòù. 3Mè ye te bí ŋgweé nyegé kènê, ye môn sam cuú; te bí kɔ ye, nuaá mé tueé né mé terreb Cúcuí Càŋ, dé seèn túé ndé ŋgwéh ye Càŋ a, dúágá Yeésò duagà! Nuaré déì túé kòmò ndé ŋgwéh ye: Yeésò né Nùà Dueè, mɔ à mé Cúcuí Ŋagâ lè sam ndɔ.
412:4-11 Rɔ̂m 12:6-8Seé Cúcuí Ŋagâ ŋené yuo kelà né yoòr nùàr mé gèh hihiné; Cúcuí cén sâ bɔɔ́ gi né ménâ dɔɔ́ŋ kɔɔ́. 5Ceér né hihiné, bɔ́ dɔɔ́ŋ bɔɔ́ gi né seé Fehtoò beèh cén sâ. 6Kèkènè seé bɔɔ̂ hihiné dɔɔ́ŋ, Càŋ cén sâ bɔ̀ nùàr terreb haá gi né kɔɔ́. 7Nùà kàn né mé seé seèn yoòr faá Cúcuí Ŋagâ haá keéh naâ bú nɔ, ye te gam nùàr dɔɔ́ŋ. 8À bɔ̀ déì haá né terreb ŋgòr mé kɔ́gɔ̀n mene tueê; à haá bɔ̀ déì terreb dé kàgà-ndòn Càŋ seè. 9Né bú Cúcuí cén sâ haá né bɔ̀ déì temé cén yoòr Càŋ kwaá njiî kɔɔ́, à bɔ̀ déì haá né terreb dé beén hihiné taré sɔɔ̀m. 10Bú Cúcuí cén sâ bɔ̀ déì haá né terreb dé fém bɔɔ̂, haá cu bɔ̀ déì terreb dé *sòn-Càŋ tueê. À haá bɔ̀ déì terreb te bɔ́ ŋene geé kɔ bɔ̀ njèh dé tándulù mé dé Cúcuí Ŋagâ. À bɔ̀ déì haá né terreb dé leba juù hihiné mbaá tueê; à bɔ̀ déì dé bɔɔ̀n haá né terreb dé bɔ̀ leba juù sâ ŋgweê te bɔ́ se. 11Né lom ka terreb Cúcuí cén sâ bɔɔ́ gi né ménâ kɔɔ́; à nùà kàn seé seèn haá né faá à gwaán keéh nê nɔ.
Gùm nùàr mé bɔ̀ gà hihiné teèn
1212:12 Rɔ̂m 12:4-5Béh né gi kɔɔ́ ye, nùàr né gùm cén, mé gà teèn hihiné. Gùm nùàr sâ né mene teèn mé gà hihiné, dɔɔ́ŋ né gi yo cén. Mé Yeésò *Kristò né ménâ ndɔ: 13né mene bɔ̀ *Jûf, mé bɔ̀ɔ́ mé Jûf sam, né mene bɔ̀ kwer, mé bɔ̀ɔ́ mé kwer sam dɔɔ́ŋ, béh lé kou giì naâ nòmò Càŋ mé terreb Cúcuí Ŋagâ cén, te béh ŋa yo cén. Béh dɔɔ́ŋ kwa bilí Cúcuí cén sâ ndɔ.
14Bɔ́ gùm nùàr mé gà cén mé lòm ŋgwéh, né mé gà teèn hihiné. 15Mɔ gule sé ye: nyí be sam, sâ nyí gà déì yoòr nùàr sam; mɔ à né mene ménâ tueé, sâ à gà mé né yoòr nùàr sam wa? 16Mɔ tie sé ye: nyí hàm gà déì yoòr nùàr sam, kɔ nyí sé la né njolo; mɔ à né mene ménâ tueé, sâ à gà mé né yoòr nùàr sam wa? 17Mɔ gùm nùàr dɔɔ́ŋ sé né gi léláŋ njolò, bɔ́ sé ŋgweé naâ mé kei wa? Mɔ sé né gi léláŋ tieè, bɔ́ sé njèh dulí ŋgweé naâ mé kei? 18Mè tueé bí, Càŋ gà dé kàn yoòr nùàr me kwaá né te bèh seèn-e faá à gwaán nê nɔ. 19Mɔ gà cén mé huún sé né gi gùm nùàr dɔɔ́ŋ kɔɔ́, sâ yo sé teèn ná ŋgwêh! 20Gà hihiné me bilí né kɔɔ́, te nde ye ŋaá gùm nùàr.
21Mɔ né mân, sâ njolo a, té túé ye be a: nyí wò gwàn ŋgwéh! Feh a, té mé bɔ̀ gule túé ye bɔ́ a: nyí bí gwàn ŋgwéh ndɔ! 22Háyè, bɔ̀ gà mé né beè nùàr yuyuaásé dɔɔ́ŋ, né gi mé seé bɔɔ̀n. 23Bɔ̀ɔ́ mé béh né munó ye bɔ́ hàm gà déì sam dɔɔ́ŋ, ŋgweéh béh ke nyegé kela cu né bɔ́ wa? Béh cií nyegé seér né bɔ̀ gà mé béh né mé njéh gulí. 24Bɔ̀ dé mé béh mé njéh gùlì bèh, den né dé bɔɔ̀n ménâ. Càŋ lé me sɔɔ́m naâ yo mé gùm mene, ye te béh cií kela seér bɔ̀ gà dé memanè. 25Yeé baá mân, yo lòù ŋàrè dèn cú ndɔ, te bɔ̀ gà gam kuú seér lètenè bɔɔ̀n lòù. 26Mɔ gà cén déì né yoòr yeè baán, sâ núr ŋgweé né mé bɔ̀ mbeí mene. Mɔ gà déì né yoòr yeè ŋgulí, sâ bɔ́ bɔ̀ mbeí nde né samé gií dɔɔ́ŋ ndɔ.
27Bí kɔ́ɔ ye, bí né gi dɔɔ́ŋ gùm yoò Yeésò *Kristò; nùà kàn yoòr seèn né gà cén déì. 2812:28 Ef. 4:11Né ménâ mé bɔ̀ŋ bɔ̀ Yeésò bɔ̀ ndɔ, Càŋ bɔ́ teèn te kwaá né lòù: toò jɔ̀gɔ̀ né bɔ̀ mbɔ̀ŋ tebê, jomo sâ bɔ̀ *sòn-Càŋ bɔ̀; dé tagár né bɔ̀ fèh-njèh bɔ̀; te bɔ̀ fém bɔ̀ nde ye bele. Jomo sâ né bɔ̀ɔ́ mé taré sɔm yeé bɔ̀ nùàr o, bɔ̀ɔ́ mé gam yeé bɔ̀ mbeí o, bɔ̀ɔ́ mé né seé ke nyegé o, bɔ̀ɔ́ mé tueé né leba juù hihiné o, dɔɔ́ŋ Càŋ bɔ́ te bɔ̀ŋ bɔ̀ Yeésò bɔ̀ te kwaá né lòù. 29Faá bèh mé bí né bɔ́ ŋené sâ, bɔ́ bɔ̀ mbɔ̀ŋ tebê dɔɔ́ŋ sam, bɔ́ bɔ̀ sòn-Càŋ bɔ̀ dɔɔ́ŋ sam, bɔ́ bɔ̀ fèh-njèh bɔ̀ dɔɔ́ŋ sam ndɔ. Bɔ́ gi mé terreb fém bɔɔ̂ dɔɔ́ŋ sam, 30bɔ́ mé terreb beén taré sɔɔ̀m dɔɔ́ŋ sam, bɔ́ gi mé terreb leba juù hihiné tueê dɔɔ́ŋ sam, bɔ́ gi mé terreb leba juù sâ seè dɔɔ́ŋ sam ndɔ. 31Mɔ né ménâ, sâ bí gwàn kélá sér bɔ̀ gà seê dé kokoô, bí gwàn lòm mé temé biì mene.
Mé njéh mene, kwá mè feh bí dé mé né bɔ̀ mbeí dɔɔ́ŋ huɔɔ́m yɔgɔ́.
13Gwaân
1Mɔ mè sé né mene ju nùàr wɔ́ŋ dɔɔ́ŋ tueé laré, mè tueé bilí mé ju bɔ̀ cìlì Càŋ mene, mɔ mè mé gwaân nùàr lè sam, sâ mè né mbaá faá jùàgà nɔ ŋgulí tum den, mɔ sam faá sɔgɔ ŋgulí ndaŋ den né kɔɔ́ ndɔ. 213:2 Mat. 17:20; 21:21; Mk. 11:23Mè sé kwa gi mene terreb *sòn-Càŋ tueê, mé bɔ̀ njèh nénâb ŋgweé komò, mé terreb njèh dɔɔ́ŋ kɔɔ́ giî, mɔ mè mé gwaân nùàr lè sam, sâ mè né njèh mbaâ. Mè sé kwaá njií gi mene temé mò dɔɔ́ŋ yoòr Càŋ, mè né mene tueé ye tòr a: kòmò yùò doó sâ, ndé sèr toò, à né mene sòn mò ŋgweé, mɔ mè mé gwaân nùàr lè sam, sâ mè né njèh mbaâ. 3Mè sé geé njií gi mene bɔ̀ njèh mò mé bɔ̀ saám bɔ̀, mè yila nde bilí tuar mé gùm mò mene, mɔ mè mé gwaân nùàr lè sam, sâ ndɔ́g kwɔ̀m sam.
4Nuaá mé né nùàr gwaán, né yeé sèŋ kwaá, né yeé nùà bagaà, à huer kú bèh, à mèŋàŋ bɔ́ bèh, à feh hàm bèh. 5Mɔ nùàr né nùàr gwaán, à njèh fegùlì bɔ́ bèh, à nùà nyaâ ŋá ndé ŋgwéh, à nùà fúrú-temê dèn ndé ŋgwéh, à njùŋ kú ndé ŋgwéh ndɔ. 6Nuaá mé né nùàr gwaán, kwè13:6 Mɔ nùàr die, bɔ́ né lòù seén seér, sâ né kwè. sén bèh, à gwaán seér né gècên. 7Nuaá mé né nùàr gwaán, né yeé veên bɔ̀ mbeî seŋ, à kwaá njií lom temé mé Càŋ, à né ndèm kwaá, ye Càŋ nde gi né njèh dɔɔ́ŋ nyegé, à né gi dɔɔ́ŋ yoló ndɔ.
8Gwaân dé seèn nde den né méménâ dé kèì cên. Ŋgòr bɔ̀ sòn-Càŋ bɔ̀ gi nde né kɔɔ́, terreb mé béh lé kwaá naâ dé leba juù hihiné tueê gi, kɔ́gɔ̀n bɔ̀ nùàr gi yuo ndɔ. 9Lòù sam, béh njèh dɔɔ́ŋ kɔ́ gí ŋgwéh, béh ŋgòr dé sòn-Càŋ dɔɔ́ŋ túé làrè ŋgwéh ndɔ. 10Mɔ njií mé né gùm dɔɔ́ŋ ndeè waà baá, dé mé gùm dɔɔ́ŋ sam doô nde né leér yuo.
11Léí mé mè lé naâ huaán maàn, mè lé tueé beéh ŋgòr huaán maàn, mè lé munó beéh faá huaán maàn nɔ, mè njèh dɔɔ́ŋ ŋgweé kɔ lom faá huaán maàn ndɔ. Mè yeé kula baá, seé huaán maàn hèllè gi yuo mè yoòr. 12Kènê béh ŋene njií den né bɔ̀ njèh cibi mbaá, faá béh ŋene yeé te nòmò13:12 Bɔ́ mé nòmò me njií né cafanê. Pɔ̂l lé dé seèn me njií seér naâ mé daregà. Lòù sam, daregàdé léí toò lé naâ fufulú. nɔ. Cieé déì béh nde né mé njolo ŋené ŋagá. Kènê mè kɔ cegé né njèh kèb cén, loòró déì mè nde né dɔɔ́ŋ kɔɔ́ gií, faá Càŋ né mè mé gùm mene kɔɔ́ gií nɔ. 13Njèh tagár gí ndé ŋgwéh: temé cén mé béh né yoòr Càŋ kwaá njií doô gí ndé ŋgwéh; ndèm mé béh né mé bú kwaá, gí ndé ŋgwéh; gwaân gí ndé ŋgwéh ndɔ. Lètenè bɔ̀ njèh tagár hên, gwaân kela né kɔɔ́.
14Seé Cúcuí Ŋagâ
1Sâ bí fágá lòm feh mé bɔ̀ mbaábi gwaân. Bí gwàn seé Cúcuí Ŋagâ yoòr biì gwaàn ndɔ. Bí tétég gwàn kélá *sòn-Càŋ tueê. 2Nuaá mé kwa né dé seèn terreb dé leba juù hihiné tueê, tueé njií lom né mé Càŋ, à mé bɔ̀ nùàr túé njí ŋgwéh, à tueé seér né bɔ̀ njèh nénâb faá Cúcuí Ŋagâ tueé né bú nɔ. Bɔ̀ nùàr bú sâ ŋgwé kòmò ndé ŋgwéh. 3Dé nuaá mé kwa né terreb sòn-Càŋ tueê, môn sam. À dé seèn tueé njií né mé bɔ̀ nùàr, te bɔ́ kwaá yam njií gi temé yoòr Càŋ, te toó nyegé bɔ́, temé die bɔ́ lè. 4Nuaá mé kwa né dé seèn terreb leba juù hihiné tueê sâ, tueé ŋgulí nyegé lom né temé dé seèn nùà njèh. Dé nuaá mé kwa né dé seèn terreb sòn-Càŋ tueê, môn sam; à dé seèn tueé ŋgulí nyegé né temé bɔ̀ Yeésò bɔ̀ dɔɔ́ŋ.
5Mè sé la ye bí dɔɔ́ŋ, túé gí leba juù hihiné; njèh cén, mè gwaán kela né ye bí tueé seér sòn-Càŋ. Mè tueé bí, nuaá mé tueé né sòn-Càŋ huɔm kela né kɔɔ́ mé nùà leba juù hihiné tueê. Mɔ sam, kɔ sè-njàb né teèn, te bɔ̀ Yeésò bɔ̀ ŋgweé kwa ye, bɔ́ kwaá yam njií gi temé yoòr Càŋ. Mɔ sam, sâ sòn-Càŋ kela né kɔɔ́. 6Wanɔɔ́ŋ bɔ̀ nùàr mò, hên mɔ mè waà ké yoòr biì, mè tueé bí mé leba juù hihiné, mɔ bí ŋgúŋgwéh, sâ nde né bí gam wa? Ŋgweéh mɔ mè waà ké yoòr biì, kɔ mè tueé bí te ju mé nùàr dɔɔ́ŋ né ŋgweé, te bí ŋgweé ye mà. Mɔ né ménâ, bɔ̀ njií mé mè naâ ké toò Càŋ ŋené, mè nde né bí se nyegé; mè tueé mene ŋgòr kɔ́gɔ̀n, né mene ŋgòr sòn-Càŋ, né mene njèh feèh, mè tueé bí, kɔ mè bɔɔ́ ménâ, sâ gam ye bí.
7Béh me njií mé kû bɔ̂ njáŋ; bɔ́ né bɔ̀ toú mbaá. Mɔ wò tuaga vurú njií né mbaá, wò lobo vurú njií njáŋ mbaá ndɔ, nde né ŋgulí cegé wa? 8Hên, mɔ nùà túágá-tàŋ14:8 Tɔ̀gɔ̀ dé koô mé hueh faá tàŋ nɔ. né gèh tàŋ dé taâb tuagá vurú den, nuaré déì nde né taáb mbaá nyegé kuú wa? 9Né kèì cén ménâ ndɔ: mɔ bí tueé den né tebé te leba juù hihiné, sâ bɔ̀ nùàr nde né tebé ŋgweé wa? Mè tueé bí, bí tueé den né mbaá, bɔ́ ŋgúŋgwéh, kobo kela né ter. 10Bɔ̀ ju hihiné né lom ká lè wɔ́ŋe ŋgún, bɔ́ dɔɔ́ŋ né gi te ceér-e ndɔ. 11Mé njéh mene, mɔ mè ju mé bɔ́ né mè teèn tueé njií sâ ŋgwé kɔ́ ŋgwéh, sâ nùà hèllè né beè mò kìn, mè né taré kìn beè seèn ménâ ndɔ. 12Né cu mân mé bí ndɔ, bí bɔ̀ɔ́ mé né lom terreb seé Cúcuí Ŋagâ gwaán dɔɔ́ŋ, bí lègè lòm terreb dé kokoô kwaà; tétég sé la né bɔ̀ɔ́ mé nde né bɔ̀ Yeésò bɔ̀ gam, te bɔ́ kwaá yam njií lom temé yoòr Càŋ.
13Teèn sâ, mɔ nuaré déì kwa terreb leba juù hihiné tueê, sâ bú a, dùà Càŋ, te Càŋ haá bú terreb bɔ̀ njàb teèn seè ndɔ. 14Wanɔɔ́ŋ mè sé né Càŋ mé leba juù hihiné dua den, temé mò né dé seèn ŋgweé, feh mò dé seèn ŋgwé kwà ŋgwéh. 15Á hên, mè bɔɔ́ sɔm nde aá naàn wee? Mɔ né ménâ, kɔ mè dua né mé ju lɔɔ̂ mò, mè né mé leba juù hihiné dua ndɔ. Mɔ né bené, mè bené de nde né mé ju lɔɔ̂ mò, mè de cu mé leba juù hihiné ménâ. 16Wanɔɔ́ŋ mɔ wò vra lom né Càŋ mé leba juù hihiné, sâ bɔ̀ɔ́ mé né kwarè yeè lòù bilí felá den, nde né ŋgòr yeè gwaán, ye «Môn” wa? Bɔ́ gwàn ndé ŋgwéh. Lòù sam, njií mé wò né teèn tueé sâ, bɔ́ ŋgwé kɔ́ ŋgwéh. 17Sâ ŋgòr yeè hèllè la huɔm mene naàn, mbeí yeè dé seèn gàm ndé ŋgwéh.
18Mè né Càŋ mé gècên mene vra. Lòù sam, mè né gi bí dɔɔ́ŋ mé leba juù hihiné tueé yɔgɔ́. 19Mé njéh mene, mɔ bɔ̀ Yeésò bɔ̀ bilí baá, mè gwaán kela né njàb tîn té tín tueê, te yila bɔ́ felè, te gam bɔ́; mè gwaán kela né cí, mé njàb kám te leba juù hihiné tueé deèn.
20Bɔ̀ nùàr mò, bí té njèh faá bɔ̀ huaán tetɔɔ̂r nɔ mùnò; bí mùnò sér faá bɔ̀ jojolô bɔ̀ nɔ. Kɔ né dé veên bɔɔ̂, sâ ye; dé sâ bí teèn dèn sér faá bɔ̀ huaán tetɔɔ̂r nɔ; bɔ́ dé bɔɔ̀n veên bɔ́ kɔ́ ŋgwéh. 2114:21 Es. 28:11-12Dé leba juù hihiné tueê, né te mvù Càŋe nyagá den ye:
«Càŋ Dueè ye: nyí nde né dàm bɔ̀ nùàr nyî njèh tueé,
nyí bɔ́ tueé keéh nde né sònò bɔ̀ kìn;
bɔ̀ kìn nde né bɔ́ mé ju lɔɔ̂ bɔɔ̀n kìn sâ tueé.
Mé njéh mene, bɔ̀ nùàr nyî sòn nyî ŋgwé ndé ŋgwéh.»
22Sâ tueé né ye, Càŋ né njeré déì te leba juù hihiné feh kwaá; à feh kwaá né mé bɔ̀ nùàr dé ké cieè. Dé sâ dé bɔ̀ɔ́ mé né temé yoòr Yeésò Kristò kwaá njiî sam. Dé bɔɔ̀n né seér terreb dé sòn-Càŋ tueé beleè, te feh bɔ́ njèh, te bɔ́ ŋene kɔ teèn, ye Càŋ baá lètenè bɔɔ̀n mé terreb mene. Dé bɔ̀ ké cie bɔ̀, bɔ́ dé sâ ŋéné kɔ́ ndé ŋgwéh.
23Hên mɔ bɔ̀ Yeésò bɔ̀ bilí baá mɔ̀gɔ̀ dé Càŋ duaà, dé kàn mé dé kân tueé lom né leba juù hihiné, mɔ bɔ̀ lòù bɔ̀ mé bɔ̀ ké cie bɔ̀ né lètenè biì teèn, sâ bɔ́ bí bɔ̀ kùlù bɔ̀ yílá ndé ŋgwéh wa? 24Mè tueé bí, mɔ bí tueé seér né sòn-Càŋ mé ju lɔɔ̂, sâ, né mene nùà lòù né mene nùà ké cie nde né teèn yilá, à ŋgweé kwa, veên seèn nde né bú be sie, 25bɔ̀ mùnò lèrrèb seèn dɔɔ́ŋ nde giì né cie ŋené yuo kelá, à nde né toò Càŋ cemmé ndeé, à die bú, ye bí a: Né bɔ̀n, Càŋ terrèb né lètenè biì kɔɔ́.
Njèh te ceér-e bɔɔ̂
26Dé hên béh sònò tueé cu nde né kei, bɔ̀ mbeí mò? Mɔ bí bilí baá kèn, nuaré déì de bené, cén déì feh njèh, déì né bí njií mé à ŋenè naâ ké toò Càŋ se nyegé, cén déì tueé mé leba juù hihiné, cén déì se seér te ju lɔɔ̂. Te bɔ̀ njií mé bí bɔɔ́ gi né sâ dɔɔ́ŋ gam seér bɔ̀ Yeésò bɔ̀ lòù, bɔ́ kwaá yam njií gi temé yoòr Càŋ.
27Mɔ bí tueé né mé leba juù hihiné, sâ bí túé lòm nùà fà mé tagár, bí tueé te sòne te sòne; nuaré déì né bɔ̀ njií mé bí tueé né sâ se seér. 28Gèh bɔ̀ ŋgòr te leba juù hihiné hên, mɔ nùà seè teèn sam, sâ nùà kàn a, té mé njéh ter te mɔ̀gɔ mbaá kòmò wùò kú; bú a, túé lòm ké lè mé Càŋ.
29Mɔ bɔ̀ɔ́ mé tueé né dé bɔɔ̀n *sòn-Càŋ baá tebé tueé, bɔ́ a, túé lòm nùà fà mé tagár ndɔ, te bɔ̀ mbeí felá nyegé, bɔ́ pi lòù. 30Mɔ nuaré déì baá njèh mé njolo ké toò Càŋ ŋené njií, sâ nuaá mé né njií sònò cu sâ tueé, bú a, téná lɔ́ môn, te mbeí tueé keéh. 31Bí né gi mé ceér sòn-Càŋ tueé larê dɔɔ́ŋ. Njèh cén, bí túé cécéné, sâ te bɔ̀ nùàr maán weh njèh teèn, temé taré giì bɔ́ lè dɔɔ́ŋ. 32Lòù sam, bɔ̀ sòn-Càŋ bɔ̀ né yeé bɔ̀ sìè-sòn bɔ̀. 33-34Wanɔɔ́ŋ Càŋ gwàn ŋgwéh mé béh ndabé gɔ lòù, à gwaán seér né ye, béh bɔ́ njèh te ceér-e te ceér-e.
Bɔ̀ véh a, té sòn lè mɔ̀gɔ̀ bɔ̀ Yeésò bɔ̀ túé, te mɔ̀gɔ̀ biì den faá dàm mɔ̀gɔ̀ bɔ̀ Yeésò bɔ̀ wɔ́ŋ dɔɔ́ŋ nɔ; bɔ́ mé ceér sòn tueê ké te mɔ̀gɔ̀ sam. Bɔ́ sou nyagá kwaá né te mvù Càŋe môn ndɔ, ye: Bɔ̀ véh a, léb dèn lòù. 35Mɔ bɔ̀ véh gwaán né njeré déì ŋgweé nyegê, wa bɔ́ a, ndé bíé nyégé mé bɔ̀ si bɔɔ̀n ké gwò ma; wanɔɔ́ŋ mɔ ma vêh tueé sòn ké te mɔ̀gɔ̀ bɔ̀ Yeésò bɔ̀, húɔ́m ŋgwéh. 36Môn! Merré déì bí munó né ye, ŋgòr Càŋ lé yuoó naâ beè biì; merré déì bí ye, ŋgòr Càŋ lé nde loóm naâ dé biì ndɔ?
37Mɔ nuaré déì munó né ye, nyí né sòn-Càŋ, wa nyí né mé terreb Cúcuí Ŋagâ, sâ à nde né kɔɔ́ ye, bɔ̀ njií mé mè nyagá né hên yuoó naâ sònò Fehtoò beèh. 38Mɔ à ménâ ŋéné kɔ́ ŋgwéh, sâ bí té sòn seèn mbaá ŋgwé kú, bí té mé bú táŋ.
39Mɔ né mân bɔ̀ mbeí mò, sâ temé biì a, gwàn kélá sòn-Càŋ tueê. Mé njéh mene, bí té leba juù hihiné yín ndɔ. 40Bí bɔ́ nyégé gí njèh dɔɔ́ŋ, te bele ceér.
15Komo yuoò Yeésò
1Bɔ̀ nùàr mò, mè lé naâ ké lètenè biì Njàgà Bagaà se, bí lé naâ temé teèn tég kwaá njií; wa hên bí née den ka teèn tég njebá taré ye. Kènê mè gwaán cu né bí se ferrê. 2Càŋ bí hên yili sɔm keéh né mé Njàgà Bagaà sâ; kɔ bí né temé teèn nɔɔ́ŋ kwaá njií ndɔ, sâ ye. Mɔ sam, sâ bí lé gwaán kuú naâ dé mbaâ.
315:3 Es. 53:5-12Bí kɔ́ɔ ye, mè lé bí sâ feh keéh naâ ŋgéì ŋgòr mé Yeésò *Kristò lé naâ mè tueé; mè lé ye bí a, Yeésò Kristò lé naâ felè veên beèh kuú ma, né ka nág faá bɔ́ lɔ nyagá kwaá naâ te mvù Càŋe nɔ; 415:4 Ps. 16:8-10; Mat. 12:40; Seé b. 2:24-32bɔ́ furú bú; lè cieé tagáre à komo yuo te cio, faá bɔ́ lɔ naâ te mvù Càŋe nyagá kwaá ndɔ; 515:5 Mat. 28:16-17; Mk. 16:14; Lûk 24:34, 36; Jâŋ 20:19à ŋené yuo kelà toò Piêr; jomo sâ toò bɔ̀ mbɔ̀ŋ tebê yulà cùɔ̀b fà doô. 6À ŋené yuo kela cuù toò bɔ̀ mbɔ̀ŋ seèn déì, sâ bɔ́ né bècénè, bɔ́ lé naâ njèh yuií tîn mân yɔgɔ́, bɔ́ ŋene gi bú kèì cén dɔɔ́ŋ. Lètenè bɔ̀ɔ́ mé lé naâ bú ŋené sâ, bɔ̀ nùàr kókoó née mé njolo ye, kuú cegé né bɔ̀ déì. 7Jomo sâ, à nde ŋené yuo kelà toò Jâk, à ŋené yuo kela cuù toò bɔ̀ mbɔ̀ŋ tebê dɔɔ́ŋ ndɔ.
815:8 Seé b. 9:3-6Jomo bɔɔ̀n dɔɔ́ŋ, te à ŋené yuo kelà ye toò mò. Á sâ, huaán mvuɔɔ̀b te ŋàr lè faá mè nɔ sam. 915:9 Seé b. 8:3Lètenè bɔ̀ mbɔ̀ŋ tebê Fehtoò beèh dɔɔ́ŋ lólôb bɔ̀ cèrè-mbâŋ né mè ndɔ. Mè wúlú ŋgwéh nuaá mé sé la né lètenè bɔ̀ mbɔ̀ŋ tebê yilá. Mɔ bɔ́ ye tútueè, mè lé naâ bɔ̀ŋ bɔ̀ Yeésò bɔ̀ gèr mé gècên mene feh keéh. 10Mé njéh mene, Càŋ kɔ́-jerè njolo yoòr mò cì ŋgwéh; njua seèn mé kènê mè baá ye nuaá mé né mè hên. Kàmbér njua Càŋ sâ lé dé mbaâ ná ŋgwêh; mè tema yɔgɔ́ seér cu aá bɔ̀ mbɔ̀ŋ tebê seé mé njéh hên nɔ. Mé njéh mene, ka mè sam, né lom húɔ́m-temé Càŋ mé né yoòr mò bɔɔ́ den né mân kɔɔ́. 11Sâ, mɔ mè se mene Njàgà Bagaà kɔɔ́, né mene bɔ̀ mbɔ̀ŋ tebê déì, dɔɔ́ŋ ju sam, béh se gi né Njàgà Bagaà cén mé bí né gi temé teèn kwaá njií sâ.
Komo yuoò bɔ̀ nùàr
12Béh yeé baá ŋgòr Càŋ se yɔŋ, ye Yeésò Kristò komo yuo aá lè cio kèn, bɔɔ́ cu né naàn mé bɔ̀ nuaré déì lètenè biì ye, bɔ̀ komó te cio kòmò yùò bèh wa? 13Ŋgweéh sâ Yeésò Kristò sé lé te cio kòmò yùò ná ŋgwêh ndɔ wa? 14Mɔ Yeésò Kristò sé lé te cio kòmò yùò ná ŋgwêh, sâ béh ŋgòr Càŋ tueé kuú né dé lòù, sâ bí temé teèn kwaá njií kuú né dé lòù ndɔ. 15Te jomo sâ bɔ́ sie sagá cu ye béh nyeén teèn, ye béh né bɔ̀ *sòn-Càŋ bɔ̀ dé nyenyenê, kei mé bɔɔ́ béh ye bɔ̀ nùàr a, Càŋ komo sɔm aá Yeésò te cio wa? Mɔ sé né ka gècên ye bɔ̀ komó te cio kòmò yùò bèh, ŋgweéh sâ Càŋ sé lé Yeésò te cio kòmò sɔ̀m ná ŋgwêh mà. 16Mɔ Càŋ bɔ̀ komó te cio kòmò sɔ̀m bèh, sâ Yeésò Kristò sé lé te cio kòmò yùò ná ŋgwêh. 17Mɔ Yeésò sé lé te cio kòmò yùò ná ŋgwêh bɔ̀n, sâ bí temé yoòr seèn kwaá njií den né dé lòù. Mɔ né ménâ, sâ bí vu aá be ndɔ, veên biì né cu ka yoòr biì mbaán den. 18Sâ tueé cu né ye, bɔ̀ɔ́ mé lé naâ te ceér Yeésò kuú dɔɔ́ŋ, lòù leér le gi aá kèn ndɔ. 19Mɔ ye ndèm mé béh né yoòr Yeésò kwaá njií hên gam lom né béh dé ká lè wɔ́ŋe, sâ bɔ̀ nùàr a, yúé kélá béh mé bɔ̀ déì.
20Mè tueé bí, Kristò lé naâ te cio komo yuo, à baá cu mé njolo, te feh kwaá ye béh a, bɔ̀ komó nde né te cio môn komo yuo gií ma. 21Lòù sam, cio lɔ yilà naâ ká lè wɔ́ŋe felè nùà cên, béh te cio komo yuo gi nde né felè nùà cên ndɔ. 22Gèh dé mé bɔ̀ ndùté ndùtù Ádàm né cio felè Ádàm bilí yilá hên, bɔ̀ɔ́ mé mban bilí né yoòr Yeésò Kristò komo yuo nde né te cio felè seèn ménâ ndɔ. 23Njèh cén, nùà kàn né mé lèmè seèn: toò jɔ̀gɔ̀ pêm né Kristò. Loù cuû seèn, bɔ̀ Kristò bɔ̀ bele keéh; 24sâ wɔ́ŋ ceré baá ndɔ. Loù mé wɔ́ŋ ceré nde né teèn sâ, bɔ̀ tándulu bɔ́ bɔ̀ mgbè bɔɔ̀n mé bɔ̀ kokoô bɔ̀ mé ye wɔ́ŋ né beè bɔɔ̀n dɔɔ́ŋ, Kristò nde gi né bɔ́ nyoló sɔm, te à haá njií cu kɔgɔ mé Tele seèn Càŋ. 2515:25 Ps. 110:1Bú Kristò te kɔgɔ den ŋgɔgɔ nde né kɔɔ́. Kɔ Càŋ domó njalé kwaá gi aá bɔ̀ bùnò bɔ̀ ka ba gulè seèn, sâ à haá njií cu ye kɔgɔ mé Tele. 26Nùà bùnò mé bɔ́ nde né nyoló ceré né Cio.
2715:27 Ps. 8:6Te mvù Càŋe né gi ménâ nyagá den ndɔ ye: Càŋ ka ba gulè Kristò ba kwaá gi né njèh dɔɔ́ŋ. «Dɔɔ́ŋ” bú hên né dé seèn hiín, à Càŋ nùà njèh teèn kèmà kéh ŋgwéh. Dé seèn à njèh dɔɔ́ŋ ka ba gulè Kristò ba kwaá gi né kɔɔ́. Càŋ ka Ŋuna seèn dèn sér ndé ŋgwéh. 28Mɔ njèh dɔɔ́ŋ ndeè baá gi ka Ŋunà Càŋ, sâ Ŋuna mé feh seèn baá ka Teleè ndɔ. Lòù sam, Tele bú terreb felè bɔ̀ njií sâ dɔɔ́ŋ haá giì naâ kɔɔ́. Cu sâ, Càŋ den lom nde aá Nùà Dueè dé ndeèr felè njèh dɔɔ̂ŋ kɔɔ́.
29Mè nde né bí njeré déì tueé. Bɔ̀ɔ́ mé kou né nòmò Càŋ te sòn bɔ̀ nùàr bɔɔ̀n mé kuú gi aá, bí jɔ̀gɔ̀ mùnò ke felè bɔɔ̀n ye. Bɔ́ ménâ bɔɔ́ né dé keì? Mɔ sé la né ka bɔ̀n, ye bɔ̀ komó te cio kòmò yùò ndé ŋgwéh, sâ bɔ́ bɔɔ̀n nòmò Càŋ te sòn bɔɔ̀n kou kuú né dé keì wa?
30Mé béh mene, sâ béh te gèr-e cu dɔɔ́ŋ ŋar yila kuú né dé keì? 31Mè tueé bí, bɔ̀ nùàr mò, mè né cio cieé dɔɔ́ŋ liím sɔɔ́. Mè né mé vɔ́gɔ́-temé felè biì, mè tueé né bí dé cî. Vɔ́gɔ́-temé sâ né ye: kènê béh bí dé beèh baá gi beè Fehtoò beèh Yeésò Kristò. 3215:32 Es. 22:13Né mene ká Efêse, béh bɔ̀ nyam yaà né mé lègè kwaré. Mɔ se la né dé bɔ̀ njèh wɔ̂ŋ, ŋgweéh sâ mè sé lege kuú den né dé mbaâ mà. Mè tueé bí, mɔ Càŋ bɔ̀ komó te cio kòmò sɔ̀m bèh, sâ mè sé la tueé naâ faá kàn hên nɔ, ye: «Béh yíé yáb kókoó, béh ŋúé mbè kókoó ndɔ, kwéh béh nde né kuú gií.»
33Bí té feh biì teèn bèlè lɔ́: nùà veên né yeé nùà bagaà jin. 34Bí dèn faá nùàr nɔ, bí té veên kèmà cú. Mè tueé bí, bɔ̀ nuaré déì lètenè biì Càŋ kɔ́ ŋgwéh. Fegùlì bí mé njéh sìè ŋgwéh wa?
Yo dé feê
35Nuaré déì nde né bieé ye, bɔ̀ komó te cio komo yuo cu nde né naàn wa? Yo bɔɔ̀n den nde né naàn ndɔ wa? 36Sâ wò né tándugó! Wanɔɔ́ŋ mɔ wò dobo yií gèh njèh dòù, à beéh dòù vùàn lè bèh, te jìlì yuo teèn, feí ye wa? 37Wò né mene ŋgwàgàm dobo, wò dobo yeé mvum, wò ŋgege dòbò bèh. 38Càŋ haá keéh né mvum dé kàn jìlì seèn faá à gwaán nê nɔ, à haá bú kèkènè dé seèn mé né ka yoòr seèn ndɔ.
39Mé núɔ́gɔ́ né cu ménâ ndɔ. Núɔ́gɔ́ njèh cecemâ dɔɔ́ŋ kèì cén sam: núɔ́gɔ́ nùàr né hiín, núɔ́gɔ́ nyaàm hiín ndɔ; núɔ́gɔ́ noòn mé núɔ́gɔ́ ŋgò né bele hihiné ménâ. 40Yo né kèì fà: dé ké te vulúu né hiín, dé ká doó hiín ndɔ. Bɔ̀ yo dé ké te vulúu huɔmé nde né dé bɔɔ̀n hiín mé bɔ̀ yo dé ká doô. 41Yàgà huɔɔ̂m dé loù né hiín, dé weêh hiín, dé bɔ̀ mbentò hiín; ké lètenè bɔ̀ mbentò sâ, yàgà huɔmê bɔɔ̀n né hihiné ndɔ.
42Nde né ménâ loù mé bɔ̀ komó nde né lè cio komo yuo giî. Mɔ bɔ́ furú sɔm aá nùàr, à nde né fɔ yuo. Mé yo dé feê, mɔ nùàr komo yuo aá te cio, à dé seèn fɔ̀ ndé cú. 43Mɔ bɔ́ furú njií aá komó dòù, sâ à baá yuaásé, veénsé mân. Loù mé à komo yuo cu aá te cio, à nde né yàgà huɔɔ́m, à den seér tarésé. 44Cu mé bɔ́ né bú ka tàbè furú njií, à né núɔ́gɔ́ mé húɔ́m. Mɔ à komo yuo aá te cio, sâ yo seèn baá seér dé feê mé Cúcuí Càŋ haá naâ bú. Lòù sam, yo dé njèh wɔ̂ŋ né teèn, sâ yo dé Cúcuî né teèn ménâ ndɔ.
4515:45 Gen. 2:7Né gi te mvù Càŋe ménâ nyagá den, ye: «Ádàm nùà toò jɔ̀gɔ̀ lé naâ mé yɔ̀ŋ.» Ádàm dé jomò né Yeésò, à dé seèn né Cúcuí mé haá né yɔ̀ŋ kɔɔ́. 46Bɔ̀ nùàr yo dé Cúcuí sâ ŋéné lɔ́gɔ́ bèh, bɔ́ ŋene lɔgɔ́ yeé yo dé wɔ̂ŋ, te bɔ́ nde ye dé Cúcuî ŋené. 47Bɔ́ lé Ádàm nùà toò jɔ̀gɔ̀ meè naâ mé tàbè. Ádàm dé jomo lé dé seèn yuoó naâ ké te vulúu. 48Bɔ̀ *wɔ́ŋ bɔ̀ felá né nuaá mé bɔ́ lé meè naâ mé tàbè hèllè; bɔ̀ dé ké te vulúu felá dé bɔɔ̀n nuaá mé yuoó naâ ké te vulúu ndɔ. 49Né kèì cén mé béh ndɔ: béh felá né dé mé bɔ́ lé meè naâ mé tàbè; béh felá cu nde né nuaá mé lé yuoó naâ ké te vulúu ménâ ndɔ.
50Bɔ̀ nùàr mò, mè bí hên tueé né te bí kɔ ye, bɔ̀ njií mé bɔ́ me gi né mé núɔ́gɔ́ bɔ̂ húɔ́m dɔɔ́ŋ, te *Lò Càŋe yílá ndé ŋgwéh. Naàn mé njií mé nde né lòù fɔ bɔ̂ dé mé fɔ̀ bèh nde né bècénè den bilí wa?
5115:51-52 1 Tes. 4:15-17Bí kwá mè feh kwaá bí njèh nâb déì njolò: béh ndeè lòù dɔɔ́ŋ kú gí ndé ŋgwéh, béh nde né dɔɔ́ŋ kweéh seér gií. 52Loù mé tàŋ15:52 Tɔ̀gɔ̀ dé koô mé hueh faá tàŋ nɔ. dé cèrè jomò tuaga nde né teèn, béh nde né mvúár cén faá bɔ́ ci né njolo nɔ kweéh seér. Mɔ tàŋ sâ ndeè baá tuagá, bɔ̀ komó nde giì né dòù mé yo dé feê komó yuo: yo dé sâ ndeè dé seèn kú ndé cú. Béh bɔ̀ làŋ bɔ̀, yo dé beèh kweéh seér nde né lòù. 53Sâ tueé né ye, yo mé nde né kuú hên, ŋa seér nde aá yo mé kú ndé cú; à né yeé fɔ, à lòù fɔ̀ ndé cú. 5415:54 Es. 25:8Mɔ yo mé nde né kuú, mé nde né fɔ, ndeè ŋa seér aá dé mé kú ndé cú, fɔ̀ ndé cú, sâ baá jéjég faá bɔ́ lé nyagá kwaá naâ te mvù Càŋ nɔ, ye:
«Cio nyoló yuo aá kèn; yɔgɔ́ aá bú!»
5515:55 Os. 13:14«Cècàgà Cio, terreb yeè sâ baá he?
Cècàgà Cio, njòr yeè sâ baá he wee?»
56Cio yùɔ̀m kwaá né mé veên, te à nde ye nùàr wulá. Veên yùɔ̀m kwaá né mé *sóú te nùàr nde ye ju die ndɔ. 57Kùsèm Càŋ, sìè ŋgób! Kènê béh Cio yɔgɔ́ aá kèn. Béh Cio yɔgɔ́ né mé Fehtoò beèh Yeésò Kristò.
58Belà, mɔ né mân, sâ bí sɔ̀m njí njágá ter, bí té kèkɔ̀g dèn, bí mbán ndé lòm yoòr Fehtoò beèh tég, bí né seé seèn cu dɔɔ́ŋ tetoò temá njií. Lòù sam, bí kɔ gi aá kèn ye, seé mé bí né mé terreb Fehtoò beèh bɔɔ́ hên nde né bí nòmò kókoó haá.
16Kàgàlɔ̀ŋ si bilî
116:1 Rɔ̂m 15:25-26Mè gwaán cu né njeré déì tueê; né felè kàgàlɔ̀ŋ mé bɔ́ né bilí, te gam bɔ̀ Yeésò bɔ̀ ké Jerusalem doô: bí bɔ́ ká kèì cén faá mè lé tueé naâ mé bɔ̀ Yeésò bɔ̀ te tàbè Galatî nɔ. 2Mé sɔ́ndè dɔɔ́ŋ, nuaá mé kwa baá kàgàlɔ̀ŋ, bú a, sɔ̀m kwá kèb déì yí jomo; mɔ mè ndeè waà baá ké sâ, te bɔ́ lòù bílí sɔ́ cú. 3Mɔ mè ndeè waà baá, te bí balé sɔm bɔ̀ nuaré déì, mè tema njií bɔ́ mé njéh ké Jerusalem, mè nyagá kwaá mvù teèn. 4Mɔ huɔm kela né ké toò mé feh mò ndeê, béh bɔ́ nde dɔɔ́ŋ.
Bɔ̀ njií mé Pɔ̂l gwaán né bɔɔ̂
516:5 Seé b. 19:21Mè nde né ké yoòr biì ndeé. Njèh cén, mè jɔ̀gɔ̀ kela nde née Masedínà ye. Kɔ mè kela ké teèn kelà ndɔ. 6Mɔ mè ndeè waà baá ké yoòr biì, merré déì mè nde né kɔ́beè cer weh; kɔ ŋgweéh cu dùlù nde né mè ké sâ kelá gií wa? Mè kɔ́ nyégé ŋgwéh. Sâ mɔ mè ndeè baá mé gò beré déì, bí nde né mè teèn gam. 7Mè ye, mɔ mè kela ké yoòr biì kènê, sâ mè cèr màgà ndé ŋgwéh. Kɔ mè kela lɔgɔ́ Masedínà, te mè ndeè wa ye ké yoòr biì, béh bí cer weh, mɔ Càŋ gwaán. 816:8-9 Seé b. 19:8-1016:8 Lév. 23:15-21; Deut. 16:9-11Mè née ká Efêse ye. Kɔ *Pàntèkɔ̂t ndeè waà baá, sâ ye. 9Lòù sam, Càŋ haá baá mè ceér ŋgòr seèn ká teèn tueê; seé né gɔ; bɔ̀ bùnò bɔ̀ né doó merré den ndɔ.
1016:10 1 Kɔr. 4:17Mɔ Timotê waà baá ké lètenè biì, bí kè nyégé ká bú bagasé, te yo seèn se lètenè biì. À faá mè nɔ bɔɔ́ né seé Fehtoò beèh. 11Nuaré déì a, té bú sèb. Bí gàm sér bú lòù, te gò seèn kela lè dɔlê, à wa cuù ká yoòr mò. Mè né bɔ́ bɔ̀ mbeí kela den.
12Dé mbeí beèh Apɔlɔ̂s, mè né yeé bú cu dɔɔ́ŋ toó nyegé, te bɔ́ bɔ̀ mbeí ndeè waà ké yoòr biì ndɔ. Mé njéh mene, à gwàn ŋgwéh ké sâ kènê ndeê. Mɔ lɔ́ŋ ndeè ŋené baá, à nde ye.
Bèh cerê
13Bí dèn làŋ, bí kwá njí lòm temé yoòr Fehtoò beèh nɔɔ́ŋ, bí dèn bɔ̀ fágá-feh bɔ̀, bí dèn mé terreb ndɔ. 14Njií mé bí né bɔɔ́ dɔɔ́ŋ, bí gwàn bɔ̀ mbeí biì teèn gwaàn.
1516:15 1 Kɔr. 1:16Bí né gi Setéfánàs mé mbàgà seèn mene kɔɔ́, bí né cu kɔɔ́ ye, te tàbè Akayî bɔ̀ɔ́ mé lé kweéh seér lɔgɔ́ naâ temé né bɔ́ ndɔ. Jomo sâ bɔ́ yila seé, te bɔ́ gam bɔ̀ Yeésò bɔ̀. Sâ bɔ̀ mbeí mò, mè né bí bɔŋ, 16bɔ̀ nùàr faá bɔ̀ sâ bɔ̀, bɔ́ bɔ̀ mbaábɔn, bí kwá lɔ́ bɔ́ feh dilí nyegé bí ceér kɔɔ́.
17Setéfánàs mé Fortunátùs bɔ̂ Àkayíkùs mé waà né hên, mè né mé vɔ́gɔ́-temé felè bɔɔ̀n; bɔ́ né ka beè mò faá sòn biì dɔɔ́ŋ nɔ. 18Temé mò né lè mé bɔ́ die, faá temé biì lé naâ lè mé bɔ́ die nɔ. Bí kɔ́ nyégé gèh dé mé bí vra nde né bɔ̀ sâ bɔ̀ teèn bagasé.
1916:19 Seé b. 18:2Bɔ̀ŋ bɔ̀ Yeésò bɔ̀ ká te tàbè Asíà ye, bíé kéh bí baga.
Akilâ bɔ̂ Prisîl bɔ́ bɔ̀ Yeésò bɔ̀ mé bilí yeé ké gwò bɔɔ̀n ye, bíé kéh bí mé yilí Yeésò ndɔ. 20Bɔ̀ mbeí beèh mé né gi ká kwarè mò dɔɔ́ŋ ye, bíé kéh bí baga. Bí bíé kú lètenè biì mé temé cén mene dɔɔ́ŋ.
21Dé hên mè nyagá lom né mé be mò jéjég, ye: Pɔ̂l né bí bieé o.
22Nuaá mé Fehtoò beèh gwàn ŋgwéh dɔɔ́ŋ, bú a, sísibì! Maranátà!16:22 Maranátà mé ju hebreêh ye: Fehtoò beèh, ndê! Fehtoò beèh, ndê! 23Húɔ́m-temé Fehtoò beèh Yeésò a, ká sìè gí bí beè. 24Temé mò dɔɔ́ŋ né gi ké yoòr biì mé yilí Yeésò Kristò.