Gbanseaa

PIITA

ŋɔn daa sɔbi m‑pa buyi

1

1Mani Saimoon Piita, Yisa Kirisita Masiiya tuumu, ni u daabri - mani n sɔbri n‑tiri ya. Yarima ka Naawunni Yɛlimaŋni Daana ni ti Tiligra Yisa Kirisita, daa kyɛ ka ya nya soori ni ya niŋi yɛdda - yɛdda tibsiri din ŋmanni ti dinni wa. 2Naawunni wurilim piini ni u sufudoaa bɛ ya saani, n‑kyɛ ka ya mi ti Dugma Naawunni ni ti Dugma Yisa Masiiya yɛla wa, halli zaa.

3Ŋɔn Naawunni yiiko tiri ti tin boori seelli zaa zaŋŋi n‑kyaŋŋi ti beesigu ni ti gyeeŋŋu yɛla. Dama ti baŋŋi u, ni, u booli ti ni ti ti paai u maŋtoori gyirima ni u veelim saani na. 4Ka dizugu ka ti deaai u nangbambasiri la an galisi ka tibsa zaa. Anŋɔ zugu ka ya mari tɔrli u beesigu la ni, ka ya za’asi duniya wa kɔribeeri ni Sintaani yɔmsa an mari sa’aŋŋu la. 5Lala zugu ya kpaŋŋma ya mansi ka ya zaŋŋi beesisuŋŋu m‑paasi ya yɛdda zugu; ka laa n‑zaŋŋi bamsim m‑paasi ya beesisuŋŋu wa zugu; 6ka mari ya mansi m‑paasi bamsim zugu; ka laa m‑paasi sugru ni Naawunni gyeeŋŋu sɔsuŋŋu anŋɔ zaa zugu. 7M‑paasi ya gyeeŋŋu zugu, ya mari nirilim n‑tiri taaba, ka din paasi bunseelli kam zaa nyɛ la wurilim. 8Ya yi mari anŋɔ zaa ka a yi bɛ ya saani n‑zoaai, ya ku zi yɔri n‑ka bukaata; ya nin mi ti Dugma Yisa Kirisita ni yɛlimaŋni. 9Ŋɔnkam zaa bu mi anŋɔa, u nyɛ la zooma ka u nini bu neaai suŋŋa; ka u laa n‑tam, ni, u daa su koom n‑yi kasi u tumbɛseesi ŋɔn daa pun tum la puuni. 10Lala zugu, m mabiisi, ya kpaŋŋma ya mansi sahakam zaa n‑sakkri ti Dugma Naawunni booligu, dama ŋɔna n yiisi ya. Ya kyɛ ka u yɛla zɛ suŋŋa ya saani. Ya yi niŋi lala ya ku laa n‑labi nyaaŋŋa. 11Dinŋɔ nin kyɛ ka ya nin nya soori n‑kpɛ Naawunni yiri naam maa ni, Yisa Kirisita ŋɔn nyɛ ti Dugma ni ti Tiligra zugu. Ka u mun naam ka naari.

12Lala zugu man na kpalim n‑teaari ya anŋɔ yɛla - halli ni ya mun pun mi a ni, ka kpalim n‑zɛ yummu n‑kpamsi yɛlimaŋni zugu, yɛlimaŋni seaa yan mari pampaŋŋɔ la. 13N teesiya, ni, di tuya, ni, sahanseaa man ŋɔn na kpalim m‑bɛ n nyɔvuri ni la, ka bɛ n ningbiŋŋu wa puuni, n nin kpalim n‑teaari ya sahakam zaa. 14M mi halli, ni, di ku yuui ka n nin ti ka ni, hoo ti Dugma Yisa Masiiya ŋɔn wulisi ma seem la. 15Amaa n nin kpaŋŋi m maŋŋa n‑kyɛ ka ya na kur nin nyari teaari zaŋŋi n‑kyaŋŋi yɛla wa ni - halli n yi ti laa n‑ka ni.

16Ya bu nya? - Ti daa bu dɔli sɔlinseesi ninsaala ŋɔn zaŋŋi u putɔyam n‑tɔ’asi, ni a ti yɔmsi niriba. Ay! Ti daa yɛli ya yɛlimaŋni lahabaari zaŋŋi n‑kyaŋŋi ti Dugma Yisa Masiiya yiiko, ni u lappu na yɛla. U gyirima yɛla ka ti nini daa nya, ka ti mammansi diri la a zaa sɛhara. 17Dama u daa deaai gyirima, ni naam tibsim, ti Ba Naawunni saani; kukɔri la ŋɔn daa yi Naawunni Yiiko Daana saani m‑paai ti na n‑yɛli, ni, “M Bii nŋɔa; n wuri u ni. N nini n tigi u pam.” 18Ka lala kukɔri daa yi sangbana ni na ka tirima mammaŋŋa daa wum ka, tin ni ŋɔna n daa la’am m‑bɛ Naawunni zoori zugu la. 19Lala ka ti nin toaai m‑paasi ti yɛdda niŋbu zaŋŋi n‑kyaŋŋi anabidima yɛttɔ’a maa yɛlimaŋni la. Dizugu ya nin kpaŋŋi ya mansi ka wum n‑ti ba yɛla - hoo yan yi nya neesim ŋɔn yi neaai zibsim ni seem la, halli ka beoo ti neaai ka bɛŋmariga maa ŋɔn ya pusi n‑neaari ya sufu ni la. 20See ka ya daŋŋi m‑baŋŋi dinŋɔa: Litaafi yɛttɔ’azaala gbinni bamsim pa la ninvugyinni kɔkɔ yɛttɔ’a - sɔ ku toaai n‑su a. 21Dama anabi sɔsɔ bu zaŋŋi u maŋtoori sufu yuubu n‑yiisiri u yɛttɔ’azaala maa na; Naawunni saani ka ninsaalidima wa daa deaari yɛttɔ’a maa, sahanseaa Naawunni Sii Kasi yiiko ŋɔn daa wulisiri ba a yɛla.

2

1Amaa ziri anabidima daa bɛ Naawunni niriba maa ni lala saha maa. Dizugu di yi pa seem lala ziri karimbadima nin ti bɛ ya gba sunsukkuni. Ba nin zi sa’aŋŋu na, ni ziri yɛttɔ’a an wɔligri niriba. Ka ba nin kyiisi, ni, ba bu mi ba Daana sɔ ŋɔn daa fa ba m‑basi la, ka za’asi u yɛla maa. Dizugu ba nin sa’am ba maŋtoori yɛla m‑basi yooma. 2Lala maa zugu, niriba pam gba nin ti dɔli ba tunyɔya maa, ka lala maa zugu nin kyɛ ka seeba nya soori ka ba tɔ’asi yɛttɔ’abeeri n‑tuuri yaseeba ban dɔli yɛlimaŋni soori maa. 3Ba zinyuu maa puuni ka ziri karimbadima wa nin sɔlim ziri sɔlima ni ba ti nya nyoori ya saani; amaa m‑mari nti paai zuna, Ŋɔn ya kari ba sariya gba siri biiya; ka din sa’amni ba maa gba bu gbisira.

4Naawunni daa bu kyɛ halli malaakadima galiŋŋu n‑ti ba - baseeba ban daa tum taalli maa - amaa u daa zaŋŋi ba n‑niŋi la mugsigu ni, ka ba ba ba zibsim ni. Bɛni ka u guri ba halli ni ba sariya karibu daari. 5M‑paasi lala, Naawunni daa bu kyɛ duniyakurigu dima taalli, amaa u daa zi saa koom na ka bu ti di ninvugyɔya wa zaa; ŋɔn daa kyɛ sɔ maa mun daa nyɛ la Nuhu, dɔsɔ ŋɔn daa mooli Naawunni yɛlimaŋni soori la. Nuhu daa tiligi - ŋɔn ni niriba ayɔpɔi kɔkɔa, seeba ban daa zɛ kasi. 6Naawunni daa laa n‑sa’am Sɔdoom ni Gɔmɔra tinsi, ka daa zaŋŋi bugum n‑nyɔ a zaa. Lala ka u daa wulisi bunseelli din nin niŋi ninvugseeba ban za’asi u soori maa. 7Amaa u daa fa Lɔti m‑basi. Bɔ zugu? Lɔti daa nyɛ la ninvugsuŋŋu. U daa nyari ninvugseeba ban daa za’asi kaari ni sɔsuma zaa la, ka nya ba tumbeeri an daa nyɛ seem, ka u sufu daa sa’am di zugu. 8Dɔsuŋŋu wa daa kur bɛ la ba saani dabsiri kam zaa. U daa bɛ ni n‑nyari ba tunkyɔ’ama ka wumni ba ala’akyi damni, ka di daa diisi u wahala pam. 9Anŋɔ zaa zugu ka ya ti baŋŋi, ni, ti Dugma siri mi ŋɔn nin niŋi seem n‑fa ninvugsuma m‑basi; ka laa m‑mi sariya karibu yɛla, ka kyɛ ka ninvugseeba ban bu dɔli soori la bɛ wahala puuni halli ni ba sariya karibu daari. 10Ka niriba wa seeba gaari ba zaa - di nyɛ la: baseeba ban zaŋŋi ba zikki zaa n‑niŋi ningbiŋŋu kɔrisi ni, ka za’asi kpamma nɔya wumpu.

Lala niriba ba’a ka sɔsɔ yɛla ni, saazugu gyirima daandima ka ba bu zɔra, ka laa n‑tɔ’asiri yɛttɔ’abeeri ka zaŋŋi ba sufukpeemni n‑tuuri ba. 11Halli malaakadima gba - ka ba mari yaa ni kpeeŋŋu n‑gaari ziri karimbadima wa - malaakadima maa bu tuuri n‑figsiri gyirima daandima wa, see ka ba boonni ba Naawunni sariya karibu zii na n‑fabinni n‑wulisiri ba taalli ŋɔn nyɛ seem. 12Niriba wa tataabu kur ŋmanni la hoo moo ni bunkɔbri. Ba dɔ’am ka anfaani see ka niriba nin ti gbaai ba n‑kɔri. Ba nyɛ la ban zeemni n‑tuuri bunseesi ban bu mi a gbinni la. Ba nin ti baasi yɔri. 13Ba nin ti di wahala, ba n daa niŋi niriba wahala maa zugu. Ba nini ku ti tigi, di yi pa la ba tumni ba ningbiŋŋu kɔrisi tumbeeri paalu ni. Ka halli ba yi paasi ya zugu, ya bundira diibu la’aŋŋu ni, ba laa n‑kpalim n‑nyɛ da’ari dima ban tumni vi tuma: ka ba sufu maai, ban yɔmsiri ya la zugu. 14Ba nini kur gɔsiri niriba pɔ’aba ka boori ba; ba dɔli la tumbeeri nimbirimoaa. Ba bɛtti ba yɛla hoo kyɛ’ariga ni ba ti gbaasi ninvugseeba ban bu zɛ yummu. Ba moori ni ba ti bamsi tumbeeri sɔya zaa an nyɛ seem. Mbusu bɛ ba zugu! 15Lala niriba pun kyɛ sɔsuŋŋu m‑burigi, ka dɔli la Beelɛm soori. Ŋɔn Beelɛm daa nyɛ Beoori biiya. Anabi n daa nyɛ u, amaa u daa boori la ligri yoori - bunseaa ka u ya n‑deaai taalli tuma zugu. 16Lala zugu ka Naawunni daa kyɛ ka - halli ni buŋŋa bu tɔ’asiri maa zaa yɔri - u buŋŋa maa daa tɔ’asi n‑ti u dirindaari maa. Buŋŋa daa tɔ’asi hoo ninsaala n‑ta’ai anabi maa yinyaari tuma.

17Yaasa, lala niriba ŋmanni la hoo kuliseesi an ka koom, bee, hoo sangbanseesi sanzeoo ŋɔn zeeri ka a kyɛnni la. Ba gbeebu ziiya pun maali siri ni ka ti deaai ba, zibɛseaa kan zibsa libilibi. 18Ba tɔ’asiri la karimbaani yɛttɔ’aseesi an mari gyɛrilim. Ka ba zaŋŋni ba ningbinkɔrisi tuma n‑yɔmsiri niriba - ninvugseeba ban na yi ziri yɛla ni n‑niŋni tuuba ka di bu yuui. 19Ba yɛtti, ni, ba nin wulisi lala niriba sumaŋŋa soori, halli ni ba mammansi bu su ba mansi. Ay! - ba nyɛ la daaba n‑tiri yɛlikyɔ’ama. Yɛlimaŋni nla, dama bunseelli kam ninvugsɔ ŋɔn kyɛ ka ka nyaŋŋi u, u nyɛ la kanŋɔ daabri. 20Ka dinŋɔna, ba nyɛ la seeba ban daa daŋŋi n‑zɔ n‑yi duniya wa yɛla ni, hoo sɔkyɛnniba ŋɔn yi pa’ari ni m‑paai neesim zii seem maa. Ka ba daa baŋŋi ti Dugma Yisa Masiiya, ti Tiligra la, yɛla pɔi, amaa ka naayi labi nyaaŋŋa ka kyɛ ka duniya yɛlibeeri laa n‑nyaŋŋi ba. Di yi bɛ lala, ba naari nyɛ la bumbeoo, ka gaari ba piiligu beeri ŋɔn daa nyɛ seem la. 21Ba yi daa bu mi Naawunni sɔseaa kan basiri la taalli ni galiŋŋu, di naa n‑sɔa. Amaa pampaŋŋɔ ba pun mi soori pɔi, ka laa n‑ŋmaligi n‑labi ka za’asi zaalisunseaa ban daa deaai Naawunni nuusi ni la. 22Yɛlimaŋni ka ti kpamma yɛliya, ni#:-

“Baa tiira, ka laa n‑ŋmaligi n‑diri di.”

ka laa n‑yɛtti, ni#:-

“I yi peaai kurikyuu, u nin labi n‑sigi baya’ari ni.”

Niriba wa yɛla wulisiri ti lala nyɛsa yɛlimaŋni ŋɔn nyɛ seem.

3

1Tɔ, n zɔsuma, gbaŋŋu kanŋɔ paasi la gbana ayi man pun sɔbi n‑ti ya. Gbana maa zaa puuni ka n boori ni ya yam ti neaai yɛlisuma zaa puuni. 2M boori la ya teaai Naawunni anabisuma maa ŋɔn daa tɔ’asi yɛttɔ’aseesi sahanseaa sa la; ka laa n‑teaai Naawunni tuumudima maa ŋɔn daa yɛli yɛliseesi n‑ti ya zaŋŋi n‑kyaŋŋi ti Dugma, ti Tiligra, zaaligu la. 3Tɔ: man ya n‑daŋŋi n‑yɛli ya seem nŋɔa: ni, n boori la ya baŋŋi, ni, naari dabsa yi ti paai na, ninvugseeba nin yi na ban nin dɔli ba sufu ni teesibeeri n‑niŋni ansarisi ka fiilimni bunsuma. 4Ka ba nin boosi, ni, “U daa basi noori, ni, u nin kyɛ na. Ammi, u kyɛ na? Ka u lee? Ti badima pun ka ni, ka seelli kam zaa na kpalim n‑nyɛ la hoo din daa pun nyɛ seem duniya piiligu ni la.” 5Ba mi halli, ka za’asiri di yɛlimaŋni maa, ni, sahanseaa sa la Naawunni daa yɛli la u yɛligu ka arizana ni duniya daa naam; koom ka u daa zaŋŋi m‑maali lala duniya maa, ka ka yi koom ni na. 6Di mun daa nyɛ la koom ni ka lala duniyakurigu maa daa sa’am n‑naai. 7Amaa sangbana ni duniya seesi an bɛ ni wa muna - Naawunni daa yɛli u yɛligu yaasa, ni, u ti mari a n‑guri ni a ti nyɔ bugum. Ba mari a n‑guri la ninvugbeeri maa sariya karibu daari, ni ba kari ba sariya ka sa’am ba.

8M mabiisi, yan di tam yɛlli yinni wa, ni, wɔligri ka ni Naawunni saani: dabsiri yinni ni yuuma tusiri - Ŋɔn saani a zaa nyɛ la yummu. 9Ti Dugma Naawunni bu maasi ni u nangbambasiri, hoo seeba ŋɔn teesiri seem maa. Ay! - u kur mari la sugru n‑tiri ya, dama u bu boori sɔ sa’aŋŋu, amaa u boori la sɔkam zaa ti ŋmaligi ka kyɛ u tumbeeri. 10Amaa ti Dugma dabsiri maa siri ya sɔ’ai ni n‑kyɛ na hoo na’ayiga ŋɔn yi sɔ’ari n‑tumni seem la. Lala dabsiri maa ka saazugu nin ti tasi n‑niŋi vuuri pam ka gaari; saazugu ni tingbaŋŋu zaa tuga, ni a neema kam zaa, nin ti di bugum ka lakki m‑basi. Tiŋŋa maa, ni bunsɔ’ara zaa an bɛ ka ni la, nin ti yi paalu. 11Dizugu, m mabiisi, a zaa yi ya sa’am lala, n ya m‑boosi ya n‑nya#:- wula niriba ka di sumni ni ya n nyɛa? Ay! - See ka ya beebu nyɛ kasi ka ya zaŋŋi ya mansi n‑ti Naawunni kɔkɔa! 12Yan guri ti Dugma Naawunni kyɛnni dabsiri na maa, ya kpaŋŋma ya mansi ka ka kyɛ na yooma. Di daari maa ka sangbana nin di bugum n‑sa’am, ka saazugu ni tingbaŋŋu tuga ni a neema zaa nin nyɛligi m‑basi. 13Amaa tirima n guri la Naawunni ŋɔn basi noori, ni, u ti tisi bunseelli kam zaa maa: ni, sangbampaala ni duniyapaalli ka u nin ti tisi, bɛni ka yɛlimaŋni nin ti mari ka yiri n‑gbeeri sahakam.

14Tɔ; ka dinŋɔna, m mabiwutta, ya mi halli, ni, lala Naawunni dabsiri siri nin kyɛ na. Ka di zugu ya kpaŋŋma ya mansi n‑kyɛ ka u nin nya ya yɛlimaŋni beesigu ŋɔn bɛ seem, ni, di ka taalli bee da’aseesi; m‑paasi yan ni ŋɔn Naawunni nangbanyinni ni beebu la. 15Kur teaama, ni, di nyɛ la ti Dugma ŋɔn di sugru zugu ka ninsaalidima nin nya tiliginsim. Lala ka ti zɔsuŋŋu Pɔla gba daa pun sɔbi n‑wulisi ya. Ti Dugma zaŋŋi bamsim n‑ti u, ka suŋŋi u ni u ti wulisiri yɛlimaŋni yɛla. 16U sɔbri anŋɔ taabu n‑niŋi u gbana zaasa puuni. Amaa u gbana maa ni ka ya’aseesi m bɛ ni an bamsim tɔ ni: ninvugseeba ban ka yam ka ku toaai n‑zɛ yummu bɛ ni, ka lala niriba zaŋŋni Pɔla yɛla n‑takkri n‑gyɛtta - hoo ban takkri Naawunni yɛliseesi zaa gba - ka dizugu ba sa’amni ba maŋtoori yɛla m‑basira. 17Yarima muna, m mabiisi - ya pun wum yɛla wa yɛlimaŋni ŋɔn nyɛ seem. Dizugu ya mari ya mansi ka di kyɛ ka ninvugbeeri wa daamni ya. Ba za’asiri wumpu, yan di kyɛ ka ba yɔmsi ya n‑lusi ya, ka ya yi ya zaazisuŋŋu ni. 18Ya kyɛ ka ya kur kyɛnni tooni, yan bɛ ni n‑deaari piinisuma ti Dugma ni Tiligra Yisa Kirisita saani sahanseaa la, m‑paasiri bamsim zaŋŋi n‑kyaŋŋi u yɛla gba.

Ŋɔnŋɔ nin mari gyirima

Zuna, ni saha din ka tɔriga. Ammi.