KƆRINTI DIMA

Gbanseaa Pɔla ŋɔn daa sɔbi m‑pa buyi n‑ti

KƆRINTI DIMA 2

¹Man Pɔla n‑sɔbri gbaŋŋu wa - man ŋɔn nyɛ Yisa Kirisita Masiiya tuumu, Naawunni yuubu zugu - man ni ti mabii Timɔti: ti sɔbri n‑tiri ya, yan bɛ Kɔrinti tiŋŋa n‑la’amni n‑gyeemni ti Dugma la, ni Naawunni niriba zaa ban bɛ Akaaya tingbaŋŋu ni. ²Ti Ba Naawunni, ni ti Dugma Yisa Kirisita, zaŋŋma u piinisuma ni alaafɛ zaa n‑ti ya.

³Kyɛ ka ti pɛ’ai Naawunni, ŋɔn nyɛ ti Dugma Yisa Kirisita Ba la, ti Ba Nambɔzoaa Daana, ka ŋɔn Naawunni n su sufumaasim n‑kpamsiri sɔkam. ⁴Ŋɔna n siri kpamsiri ti sufu ti yɛlibeeri zaa puuni, ka lala nin kyɛ ka ti gba nin toaai n‑kpamsi ban mari yɛlimugsa zaa sufu, hoo tin gba ŋɔn daa deaai sufumaasim Naawunni saani seem la. ⁵Hoo tin kur la’am n‑diri Kirisita wahala wa, lala ka ti nin la’am n‑diri u sufumaasim kpamsigu gba, halli nti yakki. ⁶Ti yi nya toom, di nyɛ la ya sufumaasim ni ya fa-m‑basi zugu; ti mun yi ti nya ti sufu kpamsigu, di bɛ la lala ka di nin kyɛ ka ya gba sufu kpamsi, halli ka ya nin bamsi sugru di zugu n‑zɛ yummu, sahanseaa yan nya namsi hoo ti dina wa la. ⁷Dizugu ti mari tama ya zugu ka ka birisigu, dama ti mi halli, ni, yan la’am n‑diri ti wahala wa seem la, lala ka ya nin la’am n‑nya ti sufumaasim gba.

⁸Dama ti bu boori ni ya kpalim n‑zi ti yɛla, ti mabiisi, tin ŋɔn daa di wahala Ɛseaa tingbaŋŋu wa ni seem: ti siri daa namsi ni halli nti yakki, ka ti daa kɔŋŋi tama zaa zaŋŋi n‑kyaŋŋi ti beebu gba. ⁹Ti daa teesiya, ni, kum kɔkɔ n kpalim ti. Amaa dinŋɔ daa niŋi ti, ni di ti wulisi ti, ni, ti di niŋni ti mammansi yɛdda, amaa Naawunni ŋɔn toaai n‑neaari ban kpi la. ¹⁰U daa fa ti m‑basi yɛlibeeri anŋɔ taabu ni, ka u nin laa n‑fa ti m‑basi yaasa. Halli ti niŋi tama, ni, u nin laa n‑yiisi ti yɛlibeeri ni, ¹¹yan ŋɔn suŋŋni ti ya wunsusigu zugu la. Lala nin kyɛ ka niriba pam ti puusi Naawunni tirima zugu, dama ba nin nya Naawunni ŋɔn wum niriba pam wunsusigu seem la ka suŋŋi ti di zugu.

¹²Tɔ: ka dinŋɔna tin nyuuri bara yɛttɔ’aseaa zugu la nyɛ la: ni, ti sufu ni bamsim wulisiri ti, ni, ti bɛ la beesisuŋŋu duniya wa ni. Ni, di pa la duniya wa yamgɔliŋŋu soori ka ti dɔla, amaa sɔsuŋŋu ka ti dɔli n‑tiri Naawunni kasikasi. Naawunni ŋɔn daa suŋŋi ti seem la, lala ka ti bɛ ni, halli yarima saani ka ti beesigu siri daa pun bɛ lala. ¹³Ti bu sɔbri bunseelli yan ku toaai n‑karim ka baŋŋi di gbinni. Ka m mari tama, ni, ya nin baŋŋi di zaa halli ni di tɔriga, ¹⁴dama ya pun baŋŋi ti yɛliseesi gbinni. Ka lala nin kyɛ ka ya nin toaai n‑nyu bara tirima zugu, hoo tin ya n‑nyu bara yarima zugu seem wa, ti Dugma Yisa dabsiri daari maa.

¹⁵N daa pun niŋi yɛdda, ni, di bɛ la lala: ka dizugu n daa gbaai gbaari, ni, n ya n‑daŋŋi n‑kyɛ ya saani na pɔi, ka lala ti kyɛ ka ya nya sufumaasim buyi. ¹⁶N daa yɛli, ni, n ya n‑dɔli ya saani na n‑gaari n‑kyaŋŋi Masidoonya tingbaŋŋu ni, ka laa n‑yi bɛni n‑labi ya saani na yaasa, ka ya zaali ma soori ka n kyaŋŋi Gyuudiiya. ¹⁷Tɔ; man ŋɔn daa yɛtti lala maa, n daa birisiri n‑yɔmsira, bee? Bee, n daa gbaai n yɛla hoo duniya wa nira, n‑yɛli ‘Ii!’ ka labi n‑yɛli, ‘Ay!’ ¹⁸Ay! - Naawunni ŋɔn nyɛ yɛdda daana zugu ka ti na zi n‑yɛli ya, ‘Ii!’ ka labi n‑yɛli, ‘Ayi!’ ¹⁹Dama Naawunni Bii Yisa Kirisita yɛla ka ti daa mooli n‑ti ya - man ni Sailivanisi ni Timɔti - ka ŋɔn mun Yisa pa la ‘Ii!’ ni ‘Ay!’ daana, amaa ka u seelikam kur sakki, ni, ‘Ii!’ ²⁰Dama nangbambasiseesi Naawunni ŋɔn daa basi la zaa ka ŋɔn Yisa sakki, ni, ‘Ii!’ n‑zaali a ni. Dizugu ŋɔn Yisa zugu ka ti niŋi ‘Ammi!’ la, n‑tiri Naawunni gyirima. ²¹Tɔ: ka Naawunni n zaŋŋi tirima ni yarima gba n‑zaali deede n‑ti Kirisita; ŋɔna n daa diisi ti naam gba, ²²ka laa n‑zaŋŋi u daalimni m‑pa ti; ka kyɛ ka u Sii la bɛ ti sufu ni, ni di ti wulisi, ni, di zaaniya ka di siri ya kyɛ na.

²³Ay! - di daa pa la birisigu zugu ka n daa bu kyɛ ya saani na. M boonni Naawunni ni u ti di sɛhara n‑ti n sufu yɛlimaŋni yɛla: namboo zugu ka n daa bu kyɛ Kɔrinti na, dama n daa bu boori ni ya nya yɛla. ²⁴Pa la ti su la ya yɛdda yɛla m‑mugsira, amaa tin ni yarima la’amni n‑suŋŋni la taaba ya sufumaasim zugu; dama yɛdda zugu ka ya zɛ deede maa.

¹Dinzugu n daa teesi n‑gbaai n sufu ni, ni, n bu ya kyɛ ya saani na n‑laa n‑nya sufusa’aŋŋu yaasa. ²Dama man yi ti sa’am ya sufu, ŋɔni m bɛ ni n‑ya kyɛ ka man mun sufu maai? - ka di pa la man sa’am seeba sufu maa, di nyɛ la yarima. ³N daa sɔbi lala maa, ni n ti kyɛ ka man yi kyɛ ya saani na maa, ya ku sa’am n sufu maa; dama yarima n nyɛ ban sum ni ya kyɛ ka n sufu maai. Ay! - n siri daa mari yɛdda, ni, ya zaa nin la’am n‑nya n sufumaasim maa. ⁴Dama sufusa’aŋŋu ni beerim ni nintam zugu n daa kyɛ ka n sɔbi n‑ti ya maa. Ka di pa la ni n kyɛ ka ya sufu ti sa’am, amaa ni ya ti baŋŋi man wuri ya pam seem.

⁵Ninvugsɔ ŋɔn daa taasi sufusa’aŋŋu na maa, pa man sufu ka u daa sa’am amaa ya zaa sufu - bee, n tɔ’asiri lala n‑yakkri sɔsuŋŋu? ⁶Ya daadam bɔbgu ŋɔn pun darigi u tubri seem la - tɔ di sakkiya! ⁷Dinzugu ya kyɛri u taalli m‑pɛŋŋi u, ka suŋŋi u ka u ti nya sufumaasim: di yi pa lala, di pa seem sufusa’aŋŋu nin nyaŋŋi u. ⁸Di zugu n kpamsiri ya ni, ni, ya kur kyɛ ka u baŋŋi, ni, ya wuri u ni. ⁹Halli din daa kyɛ ka n daa sɔbi n‑ti ya daa nyɛ la: ni, n ti zamsi ya yɛdda yɛla, m‑baŋŋi ya nin deaai n noori seelikam puuni deede, bee, ya bu ya deaai? ¹⁰Ya yi pun kyɛ sɔ taalli m‑pɛŋŋi u, man gba kyɛ di daama taalli m‑pɛŋŋi u: man mun daa kyɛ taaliseaa m‑pɛŋŋi u la - taalli yi siri daa bɛ ni - n daa kyɛ m‑pɛŋŋi yarima zugu, Kirisita Masiiya tooni. ¹¹Ka di nin kyɛ ka Sintaani ku nyaŋŋi ti. Dama ti pa la seeba ban zi u teesibeeri yɛla an nyɛ seem la.

¹²Tɔ, man ŋɔn daa kyaŋŋi Tirɔ’asi tiŋŋa, ni n ti mooli Kirisita lahabasuŋŋu yɛla maa, n daa nya ka ti Dugma pun yoaai soori n‑ti ma. ¹³Amaa n daa na kpalim n‑ka sufudoaa dama n daa bu nya m mabii Taituusi la bɛni. Lala zugu ka n daa kyeoosi ba ka gaari n‑kyaŋŋi Masidoonya.

¹⁴Amaa ti puusiri Naawunni dama u suŋŋni ti sahakam. Ka Kirisita ŋɔn nyaŋŋi zaa ka kyɛnni u gyirima gyingaari ni kyɛnni sahanseaa la, ŋɔn Naawunni n kyɛ ka ti dɔli la Kirisita nyaaŋŋa. Halli u kyɛ ka tirima zugu ka ba baŋŋi u bamsim maa seela zaa, hoo nyunya’asiri ŋɔn kpeeri yiri ya’akam zaa puuni la ka niriba zaa wumna. ¹⁵Ii, ti siri ŋmani la hoo Kirisita turaali n‑tiri Naawunni, ka di nyɛ la ban nyari tuliginsim maa saani, ni ban bɔrigri la gba saani. ¹⁶Ban mun saani ti ŋmani la kum nyupoosiri, banla saani muna ti ŋmani la nyɔvuri nyunya’asiri. Ka ŋɔni n nin nyaŋŋi lala tumni maa? ¹⁷Tirim bu ŋmanni daa biisi, ti bu zaŋŋi Naawunni yɛligu n‑diri daa n‑koosiri m‑boori ligri di zugu. Ay - ti tɔ’asiri yɛdda ni yɛlimaŋni yɛla: ti tɔ’asiri hoo Naawunni ŋɔn tum seeba la, ka di nyɛ la ŋɔn Naawunni ni Kirisita tooni ka ti tɔ’asira.

¹Ammi, dinŋɔ wulisi la, ni, ti maali n‑tibgri ti mansi, bee? Ti nyɛ la seeba ban boori ni ba sɔbi gbana n‑kyɛ ka ya baŋŋi ti, fa? Bee, ya sɔbri lala gbana n‑ti ti gba? - hoo seeba ŋɔn boori a seem la. ²Ay! Ti gbana maa n siri nyɛ yarima: ban sɔbi gbanseesi n‑niŋi ti sufu ni n nyɛ ya. Sɔkam nin toaai n‑karim ti lala gbana maa m‑baŋŋi a gbinni ŋɔn nyɛ seem. ³Di kasigi n‑wulisi, ni, Yisa Kirisita mammaŋŋa n sɔbi lala gbaŋŋu maa, di nyɛ la yarima; ka tirima muna - ba tum ti ni ti mari ka na. Ba bu zaŋŋi inki n‑sɔbi ka, amaa Naawunni Nyɔvuri Daana Sii Kasi la ka ba zaŋŋi n‑sɔbra. Halli ba bu boaai n‑sɔbi ka kuglama ni, hoo Musa zaaligu ŋɔn daa sɔbi seem la, amaa ninsaalidima sufu ni.

⁴Ti yɛtti dinŋɔ, dama ti niŋi yɛdda ka bu birisiri Naawunni tooni, ka di bɛ la Kirisita zugu. ⁵Seelli ka ti ni din nin wulisi, ni, tirim mammaŋŋa nin toaai n‑tumni tuma maa. Din kyɛ ka ti nin toaai n‑tumni a maa yi la Naawunni saani na. ⁶Ŋɔn Naawunni n kyɛ ka ti sa’ai ni ti tum u nangbanyinni zaaligu sɔpaalli tuma wa. Ka ka pa la sɔseaa kan dɔli sɔppu la, amaa Sii maa soori n nyɛ ka. Sɔppu zaaligu soori mari la kum, amaa Sii maa soori tisiri la nyɔvuri.

⁷Tɔ; amaa zaalikurigu la muna - ba daa boaai ka n‑sɔbi n‑niŋi kuga ni, ka ka daa mari kum na; amaa ka tuma soori daa mari gyirima pam. Halli di daa kyɛ ka Musa nindaa la daa nya’ari nyain, ka Izraɛli dima daa bu nyaŋŋi n‑gɔsira. U nindaa neesim daa baligri ni; amaa di zaa yɔri, gyirima n‑daa siri la. ⁸Ka di yi bɛ lala, gyirima pam nin ti dɔli Sii maa zaaligu soori tuma, halli nti yakki: bee, m ma’ai ni? ⁹Daŋŋni soori wa n daa kari niriba sariya n‑lusi ba; halli ni di zaa yɔri, ka daa mari gyirima. Ka sɔpaalli la muna - sɔseaa kan deaai ba, ni, yɛlimaŋni dima - lala soori bu ya mari gyirima pam n‑gaari ka? Ay, ka nin mara! ¹⁰Sɔkurigu gyirima bu laa n‑ŋmani la gyirimamaŋni, dama sɔpaalli gyirima gaari ka halli nti yakki. ¹¹Daŋŋni soori neesim daa baligri m‑basira, halli ka di daa piili ni gyirima; dizugu sɔseaa kan kpalim m‑bɛ gyirima ni ka bu naari la mari la gyirima n‑gaari ka.

¹²Lala zugu tin mari tama kanŋɔ maa zugu, ti gbaari ti mansi n‑tumna, ka vi ka ni. ¹³Tirima bu ŋmani la hoo Musa, dama ŋɔna n daa zaŋŋi saariga n‑ligi u nindaa, ni Izraɛli niriba di ti nya gyirima neesim la ŋɔn daa baligri n‑naari seem maa. ¹⁴Amaa di zaa yɔri, Izraɛli dima maa yɛm na kpalim n‑ligi ni; ba yi kur karimni gbankurigu la, saariga maa na kpalim m‑pili la ba yɛm. Ka bu piligi m‑basi, dama Yisa kɔkɔ n nyɛ ka piligra. ¹⁵Halli ni zuna, ba yi ti karimni Musa zaaligu gbaŋŋu la, saariga maa na kpalim m‑pili la ba yɛm. ¹⁶Amaa ba nin toaai m‑basi ka, hoo Litaafi la ŋɔn yɛli Musa yɛla seem la, ni, “Ŋɔn daa ti ŋmaligi n‑kpa Naawunni saani maa, di saha ka saariga maa daa piligi.” ¹⁷Tɔ: ti Dugma n nyɛ Sii maa, ka ti Dugma Sii yi bɛ seelli zaa, bɛni ka sumaŋŋa nin bɛ ni. ¹⁸Tirima muna - ti ka saariga kan ligi ti nini: ti kur gɔsiri ti Dugma gyirima maa ka nya’asiri n‑labsiri na. Di yiiri la ti Dugma, ŋɔn nyɛ Sii maa, saani na, ka takkri ti ni ti kyaŋŋi tooni n‑ŋmani hoo ŋɔn mammaŋŋa ŋɔn nyɛ seem; ti siri yiiri la gyirima zii ni, m‑paari gyirima din zoaai n‑gaari lala.

¹Ka di nyɛ la Naawunni namboo zugu ka ti tumni wa, ti ku toaai n‑kyɛ tama. ²Ay! - di pa lala. Ti za’asi yɛlisɔ’ara seesi m mari vi la, ka bu goori n‑yɔmsira, ti mun bu sa’amni Naawunni yɛligu la. Amaa tin yɛtti yɛlimaŋni maa paalu ni maa zugu kyɛ ka sɔkam baŋŋi ti yɛla suŋŋa u sufu teesa ni, zaŋŋi n‑kpa Naawunni saani. ³Halli ni ti lahabasuŋŋu maa ŋɔn ligi la saariga seeba saani maa zaa yɔri, ban baasiri yɔri la saani ka ka ligi. ⁴Dama Sintaani n kyɛ ka duniya wa dima nya u n‑gyeemni u, ni, ba Naawunni. U siri kyɛ ka ban ka yɛdda la sufu zoomna, ka bu nyari neesimaŋni: lala neesim maa mun yi la lahabasuŋŋu mooligu ni na - lahabaari zaŋŋi n‑kyaŋŋi Kirisita gyirima, ka ŋɔn Kirisita mun ŋmani la Naawunni deede. ⁵Pa ti mammansi yɛla ka ti moonna, amaa Yisa Kirisita Masiiya yɛla, ni, u nyɛ la ti Dugma: ka laa m‑moonni, ni, tirima n nyɛ ban gyeemni ya zaa, ŋɔn Yisa zugu. ⁶Naawunni daa yɛli, ni, “Kyɛ ka neesim neaai zibsim ni!”: tɔ, ŋɔn Naawunni kyɛ ka u neesim neaai ti sufu ni gba, ni di ti ti ti bamsim zaŋŋi n‑kyaŋŋi Naawunni gyirima din bɛ Yisa Kirisita nindaa ni la.

⁷Ti siri mari arizikki anŋɔ zaa, amaa ti saani a bɛ la hoo buna ŋɔn bɛ sinsi puuni seem. Ka lala zugu nin wulisi yaa din zoaai pam la yɛla - ni, pa tirima saani ka di yi na, amaa di yi la Naawunni saani m‑paai ti na. ⁸Di mugsi ti ya’ari kam, amaa ti bu ŋmirigi. Ti burimna, amaa ka bu basi tama. ⁹Ba niŋni ti putoo, amaa ti bu basi yɔri; ba ŋmɛ ti n‑lusi, amaa ti bu sa’am zaa. ¹⁰Tin kyɛnni n‑goori seem wa, sahakam ka Yisa kum yɛla kpalim m‑bɛ ti ningbina ni, ni lala ti kyɛ ka Yisa nyɔvuri beesigu gba bɛ ti ningbina ni, ka niriba ti nya. ¹¹Ii - tirima ban nɛ wa, ba kur zaŋŋni ti n‑niŋni kum ziiya, Yisa yɛla zugu; dama lala nin kyɛ ka ŋɔn Yisa nyɔvuri beesigu ti yi paalu, halli ti ningbina an kpiiri la puuni gba. ¹²Tɔ, ka dizugu kum tumni ti puuni, amaa yarima muna - nyɔvuri tumni ya puuni. ¹³Di sɔbi n‑dooli, ni, “N daa niŋi yɛdda; dizugu ka n daa tɔ’asi.” Tɔ, ka tirima gba niŋi yɛdda, ka lala zugu ka ti tɔ’asira. ¹⁴Dama ti mi halli, ni, Naawunni daa neaai ti Dugma Yisa kum ni. Ka laa m‑mi, ni, ŋɔna n nyɛ sɔ ŋɔn nin kyɛ ka ti gba neaai, tin ni Yisa ŋɔn la’am m‑bɛ ni maa, ka nin taasi tin ni yarima zaa m‑paai u saani na. ¹⁵Anŋɔ zaa nyɛ la yarima anfaani zugu; di gbinni nyɛ la: ni, niriba pam ŋɔn deaari Naawunni piinisuma an zoaai nti yakki la, ba nin puusi Naawunni pampam di zugu, ka Naawunni gyirima ti paasira.

¹⁶Ka dinŋɔna ti ku basi tama. Halli ni ti ningbina dɔŋŋni maa zaa yɔri, ti mun sufu ni ti maanni n‑leebri bumpaala beoo kam. ¹⁷Yɛlimugsa mari ti, amaa a bu tibsa ka a mun ku yuui. Ka anŋɔ zaa nin kyɛ ka ti nya tibsim ni gyirima an gaari zaa ka laa n‑ka naari. ¹⁸Ti siri bu zaŋŋi ti nini n‑kpa la bunseesi an nyari la, amaa an bu nyari maa ka ti gɔsira. Dama bunseesi an nyari ni nini bu ya n‑yuui, amaa an bu nyari muna - anŋɔ nin ti kpalim m‑bɛ ni sahakam.

¹Tɔ: ka ti baŋŋi ti duniya wa ningbina yɛla: ni, a ŋmani la hoo suga, bee, tanti leensi; ni, a yi ti wurim m‑basi, sɔkam mari u dusuŋŋu, Naawunni ŋɔn mɛ seaa n‑ti ti, pa ninsaala; ka lala duu maa zɛ la arizana ni, ka ka nin ti yuui halli saha kan ka naari. ²Tin ŋɔn kpalim m‑bɛ kpa wa, ti na nyuusiri ni, dama ti sufu kur boori la ti paai dupaala wa n‑kpɛ a ni, bee, ti nya suturipaala Naawunni saani n‑yɛ a. ³Ya bu nya? - ti yi nya sutura n‑yɛa, dinŋɔ wulisiri, ni, ti ku laa n‑kyɛnni yɔri. ⁴Tin mun na kpalim n‑gbeeri kpa wa sugri la ni, ti kur nyuusiri ni ka fabinna; di pa la tin boori la ni ti kyɛnni yɔri, amaa tin boori ni ti yɛ suturiveela, bee, n‑kpɛ ti duseesi an zɛ arizana ni la. Di saha ka ti bunseesi an kpiiri la nin ti basi zaa, ka nyɔvuri nin nyaŋŋi a zaa. ⁵Halli lala zugu ka Naawunni daa naam ti m‑maali ti siri; ka u wulisi ti lala, dama u pun daŋŋi n‑zaŋŋi u Siiya n‑ti ti.

⁶Tɔ: ka dinŋɔna ti kpamsiri ti sufu, dama ti mi halli, ni, ti yi na kpalim m‑bɛ ningbina wa puuni, di wulisi, ni, ti na ka Naawunni saani. ⁷Pampaŋŋɔ saha ti mari yɛdda n‑kyɛnna: pa ti nini ka ti mari n‑nyari deede. ⁸Ii, ti siri kpamsiri ti sufu: tin ŋɔn mun boori ni ti yi ningbina wa ni, ni ti ti bɛ Naawunni saani. ⁹Ka dinzugu ti kpaŋŋi ti mansi n‑tumni din kyɛ ka ŋɔn Naawunni nini tigra, halli tin bɛ duniya wa ningbina puuni maa, bee, ti ka a ni. ¹⁰Dama Kirisita nin ti zi u sariya karibu bimbinni zugu, ni u ti boosi ti zaa boosa zaŋŋi n‑kyaŋŋi ti ningbina wa ni tuma, a yi ti nyɛ bunsuma, bee, bumpoosa. Soori ka ni ni sɔ za’asi: ti sɔkam zaa nin zɛ u tooni n‑deaai ti laara sanyoaa hoo ti tuma wa ŋɔn sumsi seem.

¹¹Ka dinŋɔna ti mi Naawunni yɛla ŋɔn mari dabeem seem: lala zugu ka ti kpaŋŋni ti maŋŋa ni ti moonni Naawunni lahabaari n‑kyɛ ka niriba ti sakki. Ti beebu bu sɔ’ai Naawunni saani, ka ti laa m‑mari tama, ni, di bu sɔ’ai ya gba sufu teesa saani. ¹²Di pa la ti maali m‑boori ti tibgi ti maŋŋa ya saani yaasa; ay! - ti ya n‑ti ya la soori ni ya ti nyuuri bara ti yɛla zugu. Ka dinŋɔna, ninvugseeba yi ya nyu bara zaŋŋi n‑kyaŋŋi bunseesi an nyari wa yɛla, ka pa sufu ni yɛlimaŋni yɛla, ni ba ti zeem ya - tɔ! yan mun nin nyaŋŋi n‑labsi ba labsisuŋŋu. ¹³Ni, yinyaari mari ti - tɔ, di yi bɛ la lala, di nyɛ la Naawunni zugu ka ti kɔŋŋi yɛm. Tin mun yi nyɛ ninvugmaŋa, di nyɛ la yarima zugu ka ti mari ninneesim. ¹⁴Yisa Kirisita Masiiya wurilim bɛ ni m‑mugsiri ti: ti ku toaai n‑yɛli seela, na’ala, ninvugyinni ŋɔn daa kpi n‑ti sɔkam la zugu, lala wulisi, ni, sɔkam mun kpiya. ¹⁵Ka ŋɔn daa kpi maa gbinni nyɛ la: ni, ban kpalim m‑bɛ ni la, pa ba mammaŋŋa zugu ka ba bɛ ni, amaa ŋɔn Kirisita zugu ka ba bɛ ni, dama u daa kpi n‑ti ba ka laa n‑yisigi.

¹⁶Ka di zugu pampaŋŋɔ zaŋŋi n‑kyɛnna ti ku laa n‑gɔsiri niriba hoo duniya wa ninsaadima maa ŋɔn gɔsiri ba seem m‑bugsiri ba yɛla: halli ti yi daa gɔsiri Kirisita mammaŋŋa gɔsibu wa, ti ku laa n‑niŋi lala. ¹⁷Dinŋɔna ninvugsɔ yi bɛ Kirisita saani, ba naam u la bumpaalli: u beesikurigu la gaariya, ka bunseelikam leebi la beesipaalli. ¹⁸Ka anŋɔ zaa yi la Naawunni saani. U daa kyɛ ka Kirisita zɔ ti sindaani u saani m‑maali yɛttɔ’a zaa, ka daa laa n‑zaŋŋi sindaani zoobu tuma wa n‑ti ti ni ti ti tumna. ¹⁹Ni, ŋɔn Naawunni daa bɛ la Kirisita saani n‑zɔri sindaani, ni u ti maali u yɛttɔ’a zaa n‑ti duniya wa dima, ni u ku laa n‑teesi ba tumbeeri yɛla halli beela. Ka u zaŋŋi sindaani zoobu wa yɛla n‑ti ti ni ti ti moonna. ²⁰Dama Naawunni tum ma, hoo ŋɔn tum bisɔ ni u ti mari ŋɔn Naawunni kukɔri n‑kyɛ na n‑susira. Lala ka u tum ti zaa gba. Ti susiri niriba nimmoosi Kirisita zugu, ni, ba labi Naawunni saani na n‑niŋi nangbanyinni. ²¹Ŋɔn Kirisita mun daa ka bumbɛseelli u ni, ka Naawunni daa zaŋŋi u n‑kyɛ ka u ti leebi bumbeoo, ka di daa nyɛ la tirima zugu. Lala ka u daa kyɛ ka tirim tumbeeri dima wa ti leebi yɛlimaŋni dima n‑ti ŋɔn Naawunni.

¹Naawunni tuntuntaaba n nyɛ ti, ka Naawunni pun zaŋŋi u piini n‑ti ti, halli ka ti bu sumsi lala; tɔ, ka di zugu ti kpamsiri ya, ni, yan di kyɛ ka Naawunni piini wa basi yɔri. ²Dama u yɛliya, ni#:-

“Sahasuŋŋu maa deede ka n daa wum n‑ti ya,

Halli tuliginsim dabsiri daari ka n daa suŋŋi ya.”

ka mani n yɛtti ya wa, ni, pampaŋŋɔ n nyɛ Naawunni ‘sahasuŋŋu’ wa, ka ‘tuliginsim daari’ wa n nyɛ zuna. ³Ti bu ta’ari sɔ soori, ka lala nin kyɛ ka ba ku galim ti tuma soori wa. ⁴Amaa bunseelikam zaa puuni ti ya n‑wulisiri, ni, Naawunni tuntumniba n nyɛ ti. Halli di yi nyɛ wahala diibu puuni gba, ti bɛ la lala n‑diri sugru, ni toom ni yɛlimugsa puuni gba. ⁵Ba bu ti, ka kpari ti sarika duri ni; niriba mun daa zabri ti yɛla zugu; ti daa tumni tunkpeema, ka ganni gɔgala, ka kpalim m‑bɛ kɔm ni. A zaa puuni ka ti tumni la Naawunni tuma. ⁶Ti kur zɛ yummu Naawunni saani, m‑mari yɛm, ni sugru, ni nirilim; ti kpalim m‑bɛ Naawunni Vuusim Kasi saani, ka wuri niriba ni yɛlimaŋni. ⁷Ti mari la yɛlimaŋni yɛligu n‑tumna, ni Naawunni yiiko; ti mari ti tɔppu neema an nyɛ la yɛlimaŋni dina, ka a bɛ la ti nudirigu ni ti nuzaa ni zaa. ⁸Anŋɔ zaa puuni ka ba pɛ’ari ti, ka laa n‑fiilim ti; ba gyeemni ti ka laa n‑zeemni ti; ba yɛtti, ni, ti yɔmsira, ka laa n‑yɛtti, ni, ti tɔ’asiri yɛlimaŋni. ⁹Sɔsɔ bu mi ti yɛla, amaa ti yuuri duya; ti nyɛ la hoo ban kpiira, ka kpalim n‑nɛa; ba namsiri ti, amaa ti bu kpi zaa. ¹⁰Halli ti bɛ la sufusa’aŋŋu ni, amaa ka mari sufupeelli sahakam; ti bɛ la fara ni, amaa ka kyɛ ka daadam pam leebi la bundaandima; ti ka seela, amaa ka mari bunseelikam.

¹¹Ya bu nya, ti zɔdima? - ti tɔ’asi n‑ti ya Kɔrinti dima wa ka bu mɔŋŋi ya, halli ti yoaai la ti sufu ni teesa n‑ti ya. ¹²Di pa la ni tirima n mɔŋŋni ya ti wurilim; ay! - amaa yarima n mɔŋŋni ti ya wurilim. ¹³Dinŋɔna see ka ya dɔli soori n‑labsi n‑ti ma hoo man pun tisi seem - n tɔ’asiri n‑tiri ya hoo m biisi la - ka ya gba yoaai ya sufu ni teesa n‑ti ma.

¹⁴Yan di kyɛ ka yan ni ban ka yɛdda la ti la’amni n‑tumni hoo na’akoora ŋɔn tumni seem. Ammi, yɛlimaŋni ni tuppuwumni la’amni n‑suŋŋni taaba? - Ay! Bee, neesim ni zibsim ya niŋi la wula n‑la’amna? - a ku toaai, halli beela! ¹⁵Kirisita siri ku toaai n‑lɔ nangbanyinni ni Sintaani; bee, yɛdda daana ku toaai n‑nyɛ ŋɔn za’asi yɛdda niŋbu la taraana. ¹⁶Naawunni Gyeeŋŋu Yiri siri bu ŋmanni ba’ari bee bugri ŋɔn bɛ seela. Amaa tirima n nyɛ gyeeŋŋu yiri n‑ti Naawunni Nyɔvuri Daana maa. Hoo ŋɔn Naawunni daa yɛliya#:-

“N nin kpɛ ba saani n‑gbɛa;

Man ni ban nin kyɛnni n‑gyinna;

N nin nyɛ Naawunni n‑ti ba

Ka ba mun nin nyɛ n niriba.”

¹⁷Dinzugu, ni#:-

“ ‘Ya yim na ka kyɛ ba,

n‑wɔligi ya mansi m‑bɛ ya kɔkɔa.’

- Lala ka ti Dugma yɛtta.”

Ni#:-

“Ya di siisi bunda’ariga kan kyisira,

Ka n nin deaai ya.

¹⁸Ka n nin leebi ya Ba,

Ka yan mun nin leebi m biisi.

- Lala ka ti Dugma Yiiko Zaa Daana yɛtta.”

¹Tɔ, m mabiwutta, ba pun basi nangbambasiri wa n‑ti ti na, ka di zugu ya kyɛ ka ti leebi Naawunni niriba kasikasi. Ka kyɛ ka da’ari ka ti ni, ti ningbina ni ti siisi zaa; ka laa n‑zɔri Naawunni, ni u ti su ti beesigu yɛla zaa.

²Ya ku deaai ti suŋŋa? Ti bu tum sɔ taalli, ti bu sa’am sɔ soori, ti mun bu yɔmsi sɔ n‑fa u. ³Man ŋɔn yɛtti lala, di pa la ni n ya n‑wulisi, ni, ya pa la niriba: ya siri bɛ la ti sufu ni, halli ni tin ni yan yi la’am n‑kpi, bee, ti la’am n‑nɛ gba - ti pun yɛli ya lala - bee, ti daa bu yɛli? ⁴N siri niŋi ya yɛdda ka tɔ’asiri pam n‑nyuuri bara ya zugu. N nya n sufu maasim zaa di zugu; ni ti wahala diibu zaa yɔri, n sufu pɛligiya pam.

⁵Dama tin daa paai Masidoonya sahanseaa maa, ti daa bu nya vuusim, ka daa nyari yɛla pam ya’ari kam zaa. Daadam saani ka ti daa mari zaba, ka ti sufu puuni ka dabeem daa kur bɛ ni. ⁶Amaa ni di zaa yɔri, Naawunni n nyɛ sɔ ŋɔn gɔsiri ban ka yaa yɛla n‑tiri ba maasim, ka u daa maai ti sufu, ka kyɛ ka Taituusi kyɛ ti saani na. ⁷Ka di pa la u kyɛnni na maa kɔkɔa, amaa yan ni ŋɔna ŋɔn daa mari sufumaasim ni taaba seem la zugu. U daa yɛtti yan boori ti yɛla seem la, ni yan nyari sufusa’aŋŋu seem, taalli maa zugu; m‑paasi yan zaŋŋi ya sufu zaa n‑niŋni na: ka lala daa kyɛ ka n sufu maai halli nti yakki. ⁸Ni man daa sɔbi gbaŋŋu ka ya sufu sa’am maa zaa, m bu ya takki n‑labi nyaaŋŋa. Halli n siri daa boori ni n takki, dama n daa nya ka gbaŋŋu kana daa niŋi ya sufusa’aŋŋu, halli ni di daa bu yuui pam gba. ⁹Pampaŋŋɔ muna n yi mari la sufupeelli, pa la ya sufusa’aŋŋu la zugu, amaa, ni, ya sufusa’aŋŋu daa kyɛ ka ya takki ya sɔbeeri, ka taasi ya tooni. Naawunni zugu sufusa’aŋŋu n‑daa la, ka dizugu ya daa bu labi nyaaŋŋa ti tuma zugu. ¹⁰Naawunni zugu sufusa’aŋŋu wa zugu siri kyɛ ka ti takkri ti sɔbeeri nti nya tuliginsim, ni ti sufu ku laa m‑miligi; duniya wa sufusa’aŋŋu mun taasiri ti kum ni. ¹¹Ya bu nya Naawunni zugu sufusa’aŋŋu wa ŋɔn suŋŋi ya seem? - ya boori yooma m‑maali yɛttɔ’a maa, ka bu boori galiŋŋu di zugu. Ya gyɛ la suuri n‑niŋi tumbɛtumna la, ka zɔri tumbeoo la yɛla dabeem; ya boori nimmoosi ni ya maai yɛlli maa, ni ya kari yɛttɔ’a maa sariya ni yɛlimaŋni. Bunseelli kam puuni ya daa wulisi, ni, ya yi yɛla wa ni, ka ka taalli di zugu. ¹²Man daa sɔbi n‑ti ya na maa gbinni muna, di pa la ŋɔn daa niŋi taalli la zugu, bee, ban daa tum sɔ taalli la zugu gba. Ay! - n daa sɔbi ni, ni n ti kyɛ ka ya baŋŋi yan boori ti yɛla nimmoosi maa seem, ka di yi paalu ni, Naawunni tooni. ¹³Dinŋɔ zaa zugu ti sufu kpamsiya.

Ka n‑zaŋŋi m‑paasi ti mammaŋŋa kpamsigu zugu, ti mari sufupeelli Taituusi yɛla zugu, dama u sufu daa maaya, yan daa ti u sufudoaa la zugu. ¹⁴N daa pun tɔ’asi n‑ti u n‑nyuuri bara zaŋŋi n‑kyaŋŋi ya yɛla, ka ya mun daa bu diisi ma vi. Tin daa yɛli seelli zaa n‑ti ya la daa nyɛ la yɛlimaŋni, ka lala ka tin daa nyu bara seesi n‑ti Taituusi ya zugu la gba siri daa niŋi yɛlimaŋni. ¹⁵Din paasiri u wurilim n‑ti ya nyɛ la: ni, u teaari la ya zaa ŋɔn daa wum n‑ti u seem la, ni, ya daa deaai u ka zɔri dabeem pam tumbeeri la zugu. ¹⁶N nin toaai n‑niŋi ya yɛdda zaa seelikam puuni, ka di niŋi ma nya’asim pam.

¹Tɔ, m mabiisi, m boori la ya baŋŋi Naawunni ŋɔn daa zaŋŋi piiniseaa n‑suŋŋi Masidoonya dima maa. ²Ni, u daa kyɛ ka ba ti zoaai zaŋŋi n‑kyaŋŋi ba tisibu ziiya halli nti yakki: ni ba yɛlimugsa zamsigu maa zaa, ni ban bɛ fara puuni zaa yɔri, ba pun wulisi ba sufumaasim ni ba nirilim ŋɔn nyɛ seem. ³Dama mani nŋɔ n‑diri sɛhara, ni, ba daa tisi ban daa nyaŋŋi seem - halli n‑yakki ba kpeeŋŋu tɔriga. Ba mammaŋŋa yuubu ni ⁴ka ba daa bɛlim ti pam, ni, ti kyɛ ka ba la’am n‑tumni tunsuŋŋu wa. ⁵Ba mun daa bu niŋi tin daa teesi seem la, amaa ba daa daŋŋi n‑zaŋŋi ba mansi n‑ti la Naawunni, ka naayi ti ti gba, Naawunni yuubu zugu. ⁶Tɔ: Taituusi daa pun daŋŋi m‑piili lala tuma maa, ka dizugu ti daa susi u, ni, u tumma tunveelli wa n‑naai yarima gba saani. ⁷Ka dinŋɔna yarima ŋɔn kur niŋni seelikam suŋŋa la zugu - di yi nyɛ yɛdda ni, bee yɛttɔ’a ni, bee yɛm, bee nimmoosi tumpu ni, bee wurilim ni, yan wuri ti suŋŋasuŋŋa seem la - kur kpaŋŋma ya mansi m‑moori n‑niŋi suŋŋa n‑gba tisiri lala piini maa.

⁸Di pa la n tiri ya la wadda, amaa m boori la n zamsi ya wurilim ŋɔn paai seem n‑nya, din nin kyɛ ka n zaŋŋi seeba ban wuri nimmoosi maa wurilim m‑ma’asiri ya dinni. ⁹Dama ya mi ti Dugma Yisa Kirisita tunsuŋŋu veelim ŋɔn nyɛ seem maa: ni, u daa su arizikki zaa, amaa yarim zugu ka u daa leebi fara daana, ni lala ti kyɛ ka ya mun leebi bundaandima. ¹⁰Ka dinŋɔna n saawara maa nŋɔa: ni, yarima n nyɛ seeba ban daa piili lala yɛttɔ’a maa yuumni la sa; ka di daa pa la yan daa daŋŋi n‑tum la kɔkɔa, amaa ya daa daŋŋi m‑piili n‑teesi lala tuma maa yɛla. ¹¹Tɔ, ka pampaŋŋɔ see ka ya tum tuma maa halli nti naai; ka lala nin kyɛ ka ya sufu ni teesa zaŋŋi n‑kyaŋŋi tuma maa, ni ya tuma maa gba, nin dɔli la taaba halli nti naai; ka ya nin tum ya marigu tɔriga. ¹²Ya bu nya? - ninvugsɔ yi ti boori ni u tisi, piini maa deaari dɔli la ŋɔn mari seem, pa ŋɔn ka seelli la. ¹³Di pa la ni ti kyɛ ka seeba vuusiri ka yarim mun nya mugsigu; ay! amaa ni di ti sa’asi n‑ti sɔkam. ¹⁴Pampaŋŋɔ ya mara, ka seeba mun ka; ka ya nin suŋŋi ba ban pɔsigi seela maa. Ban mun yi ti mara, ka ya ka, ba gba nin suŋŋi ya: lala ka ya nin sa’asi taaba. ¹⁵Hoo din pun sɔbi n‑dooli seem la, ni#:- “Ban daa va pam la dina daa bu zoaai n‑yakki, ka ban mun daa va beela maa dina n daa bu pɔsigi ba.”

¹⁶M puusiri Naawunni ŋɔn daa kyɛ ka Taituusi gba nini moaai zaŋŋi n‑kyaŋŋi ya yɛla zugu. ¹⁷Dama ŋɔn Taituusi daa wum ti susigu maa ni sufumaasim pam, ka laa n‑gbaai u kyɛnni ya saani na la ni u toori zigizigi boorimma nimmoosi. ¹⁸M‑paasi u zugu, ti ya kyɛ ka ti mabisɔ gba ti kyɛ ya saani na. Ŋɔna n nyɛ sɔ ŋɔn tumni lahabasuŋŋu maa tuma, ka Naawunni niriba ban la’amni lugri kam zaa ni kur pɛ’ari u di zugu. ¹⁹M‑paasi lala, ŋɔna ka ba daa yiisi ni u ti dɔli ti n‑suŋŋi ti, tin taasi piini maa sahanseaa la; piini mun tisibu wa wulisiri ti Dugma gyirima paalu ni, ka laa n‑wulisi tin boori ti suŋŋi niriba nimbirimoaa seem la. ²⁰Dama ti bu boori ni sɔ galim ti zaŋŋi n‑kyaŋŋi ligri pam wa yɛla. ²¹Dizugu ti kpaŋŋi la ti mansi n‑niŋni din tu, pa la Naawunni tooni kɔkɔa, amaa saalidima tooni gba. ²²Ti laa n‑ya tum la ti mabisɔ m‑paasi ba zugu; ti daa pun nya ka doo wa tumni nimmoosi sahakam, ka pampaŋŋɔ u niŋi ya yɛdda pam, ka dizugu u ya tum n‑gaari lala. ²³Taituusi muna - u nyɛ la n tuntuntaraana ya saani. Ka ti mabiisi wa mun zɛ la ba taaba zaaziiya, ba taaba mun n nyɛ baseeba ban la’amni n‑gyeemni Naawunni tinsi zaa puuni; ka ban laa n‑nyɛ seeba ban kyɛ ka Naawunni nya pɛ’abu. ²⁴Dinzugu ya kyɛ ka niriba wa ti baŋŋi ya wurilim ŋɔn nyɛ seem, ka laa m‑baŋŋi din kyɛ ka ti nyuuri bara ya zugu, ka Naawunni niriba zaa ti nya.

¹Tɔ: ka ligri toosigu n‑tiri Naawunni niriba la yɛla muna - di pa la yɛlimugsa man saani ni n sɔbi di yɛla n‑ti ya. ²Dama m pun mi halli yan boori ni ya suŋŋi lala seem. Halli n pun tibgi ya yuuri Masidoonya dima saani, ni, ya Akaaya tingbaŋŋu dima wa n pun maali ya siri ni ya tisi ka di yuui, halli yuumni la sa. Ka ya zigizigi la yɛla daa kyɛ ka ba niriba pam gbaai tuma wa m‑paasi. ³Tɔ, ka dinŋɔna n tumni la ti mabiisi wa ni ba daŋŋi n tooni n‑kyɛ ya saani na, ni tin nyu bariseesi ya yɛla wa zugu ku basi yɔri. Ti daa yɛli ba, ni, ya daa pun maali ya siri, ⁴ka m bu boori Masidoonya niriba ti dɔli ma na n‑nya ka ya bu niŋi siri zaa. Lala nin diisi tirima vi, ka laa n‑diisi ya gba vi, tin daa niŋi ya yɛdda seem wa zugu. ⁵Lala zugu ka n daa teesi, ni, di kpa la talasi ni n kpamsi ti mabiisi wa ka ba daŋŋi ma na n‑suŋŋi ya ni ya ti sɛ’asi ya piiniseesi yan daa pun yɛli, ni, ya nin tisi la. Lala nin kyɛ ka a siri nyɛ la wurilim piini, pa ban mugsi ya seesi zugu.

⁶Ya teaama dinŋɔa: ŋɔn butti n‑ya’ara ti ya n‑ŋmaari ni n‑ya’ara; ka ŋɔn mun n butti n‑zoaara ti ya n‑ŋmaari ni n‑zoaara. ⁷Amaa see ka sɔkam ti tisi u sufu ŋɔn teesi, ni, u tisima seem, pa la mugsigu zugu, dama Naawunni wuri la ŋɔn tisiri sufupeelim zugu. ⁸Ka ŋɔn Naawunni nin kyɛ ka u piini zaa paari ya saani na, ni ya ti mari yan boori seelli zaa sahakam, ka laa m‑mari m‑paasi ni ya ti zaŋŋni n‑suŋŋni niriba. ⁹Hoo din pun sɔbi n‑dooli seem zaŋŋi n‑kyaŋŋi ninvugsɔ ŋɔn tisiri la, ni#:-

“U zaŋŋi piini n‑wurim n‑tisi fara dima,

Ka kpalim la yɛlimaŋni daana sahakam.”

¹⁰Ka Naawunni n nyɛ sɔ ŋɔn zaŋŋi bumbura n‑tiri ban butti la, ka laa n‑tiri bundira ni ba ti di. Ka u siri nin zaŋŋi bumbura n‑tisi yarima, ka laa m‑paasi ya antaam zaa - di nyɛ la: yɛlimaŋni puuni beesigu. ¹¹Ya nin bɛ ni hoo seeba bam mara, bunseelikam zaa puuni; ka di nin kyɛ ka ya tisiri ya yuubu sahakam: ka lala nin kyɛ ka ba puusi Naawunni ya tuma wa zugu, tirim mun saani. ¹²Tɔ, ka dizugu yan tumni suŋŋsim wa gbinni pa la, ni, ya nin suŋŋi Naawunni niriba ban pɔsigi bunseesi zii kɔkɔa, amaa ka di laa m‑mari la wulisigu pam ka naayi paasiri Naawunni puusigu. ¹³Ya yi tum suŋŋsim tuma wa n‑naai, di nin wulisi ya beesisuŋŋu beebu yɛla. Ka niriba nin ti nya; ka pɛ’ai Naawunni, ni, ya deaari ŋɔn Naawunni noori n‑tɔ’asiri n‑wulisiri Kirisita lahabasuŋŋu yɛla yɛlimaŋni ŋɔn bɛ seem. Ka din paasi lala zugu, ni, ya yiisiri ya sufu yuubu piini n‑tiri ba, ni sɔkam. ¹⁴Ka ba nin laa n‑susiri Naawunni n‑tiri ya, ka nin boori ya yɛla ni nimbirimoaa, dama Naawunni ti ya u piinisuma pam gba, halli nti yakki. ¹⁵Pɛ’abu siri bɛ ni n‑ti Naawunni u piini tisibu zugu, halli ni tin ku toaai n‑wulisi u piini wa zaa ŋɔn nyɛ seem la.

¹Man, Pɔla, n‑sɔbri wa: ka n susiri ya, Kirisita sugru zugu, ni u nirilim zugu. Halli ban yɛtti n yɛla seem maa yɔri ka n susiri ya - dama ba yɛtti, ni, n yi bɛ ya saani n nyɛ la sɔ ŋɔn zɔri vi ni dabeem, amaa n yi ka ya saani muna m mari la sufukpeemni ni dablim. ²N susigu wa gbinni nyɛ la: ni, n di kyɛ ya saani na nti niŋi sufukpeemni, dama n teesiri, ni, di nin kpa la talasi ni n zaŋŋi n sufukpeemni m‑boosi ninvugseeba boosa; dama ba yɛtti, ni, man nyɛ la sɔ ŋɔn tuusi la tɔppu hoo duniya wa dima ŋɔn tuusiri seem maa. ³Ni ti bɛ la duniya wa ni maa zaa yɔri, ti bu zabri hoo duniya wa tɔppu ŋɔn tuusiri seem. ⁴Neenseesi tin mari n‑zabra maa pa la duniya wa tɔppu neema: ay! - a mari la Naawunni yiiko, n‑nyaŋŋi n‑sa’amni kpeeŋŋu ziziisi. Ti sa’amni la nangbankpeemni yɛla gba, ⁵m‑paasi bunseelikam zaa kan duusiri kamaŋŋa ka za’asiri Naawunni yɛla bamsim. Ti mun zabri ni ti ti gbaasi sufu ni teesa zaa, n‑kyɛ ka a zaa ti wum n‑ti Kirisita. ⁶Ka ya yi ti sakki wumpu n‑naai, ti nin maali siri ni ti darigi ban ku wum la zaa tuba.

⁷Ya nini n gɔsiri yɛla ka ya teesiri, ni, a gɔsibu siri wulisiri la a gbinni zaa ŋɔn bɛ seem. Ay! - ŋɔnkam niŋi yɛdda, ni, u nyɛ la Kirisita nira, see ka u maali n‑teesi, ni, tirim gba nyɛ la Kirisita niriba lala. ⁸Di yi pa seem n nin nyu bara zaŋŋi n‑kyaŋŋi ti Dugma ŋɔn zaŋŋi yiikoseaa n‑ti ti la, halli nti yakki sɔsuŋŋu gba; ŋɔn Naawunni siri daa zaŋŋi n‑ti ti, ni ti ti duusi ya beesigu, pa ti sigsi ka. Amaa vi ku mari ma bara nyuubu wa zugu. ⁹M bu boori di ŋmanni hoo man sɔbri n gbana wa ni n ti vɔlisiri ya. ¹⁰Dama ninvugseeba ban yɛtti n yɛla, ni, n gbana n nyɛ buntibsa ka mugsira, amaa m mammaŋŋa yi ti bɛ ya saani sahanseaa la n nyɛ la ninvugyɔri, ningbimbaaliga daana; ni, “Ka u yɛttɔ’a wa muna - a ka yaa halli beela!” ¹¹See ka lala niriba baŋŋma, ni, tin nyɛ seem ti gbana sɔppu maa ni, sahanseaa tin ka ya saani la, lala ka ti nin nyɛ ti tuma maa ni, sahanseaa tin bɛ ni maa.

¹²Niriba wa n nyari ba mansi kɔkɔa, amaa tirima ku toaai n‑zaŋŋi ba yɛla m‑ma’asi ti mansi, bee n‑la’am m‑bɛ ba saani. Ba zaŋŋi ba mansi yɛla n‑zamsiri taaba; ba zaŋŋi ba mansi m‑ma’asiri la taaba. Ba siri ka yɛm halli fiiŋ gba! ¹³Tirim mun ku ma’asi ti mansi n‑nyu bara n‑yakki din mari soori. Ti nin sɛ’ali ti ma’asigu ni zamsigu yɛla ni ya’aseaa Naawunni ŋɔn zaali ti - halli nti paai ya saani na gba. ¹⁴Ti yi daa bu paai ya na, ti barinyuubu naa n‑ku dɔli soori; amaa di pa lala, dama ti siri daa pun daŋŋi ya saani na n‑taasi Kirisita lahabasuŋŋu n‑ti ya. ¹⁵Ti mun bu yakkri n‑gatti ti tɔriga n‑nyuuri bara zaŋŋi n‑kyaŋŋi ninvugseeba tuma m‑paasi ti maŋtoori dina zugu. Amaa ti mari tama, ni, ya yɛdda nin zoaara, ka lala ka ti tuma zii gba nin yɛligi ya saani. ¹⁶Halli ni ti nin toaai m‑mooli lahabasuŋŋu maa n‑ti ya tooni sa tingbanseesi niriba. Ti bu boori ti kpɛ sɔ tuma ya’ari ni n‑nyuuri bara tunseesi ŋɔn pun tum n‑naai la zugu. ¹⁷Ni, “Kyɛ ka ŋɔn ya nyu bara zaa nyuuri a ti Dugma yɛla zugu.” ¹⁸Di siri pa la ŋɔn pɛ’ari u maŋŋa la yuuri ka ba duusira, amaa ti Dugma ŋɔn pɛ’ai sɔ la.

¹Ay! - Man ŋɔn tɔ’asiri seem wa nyɛ la gyɛrilim, amaa n susi ya, ni, ya di sugru n‑sakki n‑wum. Halli ya pun sakki lala gba. ²N gɔsiri ya yɛla suŋŋasuŋŋa, ka a dɔli la Naawunni soori. Di ŋmani la hoo m bii n nyɛ ya, pɔ’asariga, ka m pun basi noori, ni, ya nin kuli sira yinni - di nyɛ la Kirisita. Lala zugu ka m boori la ni ba taasi ya u yiri hoo pɔ’asarisuŋŋu ŋɔn ka galinsi. ³Amaa dabeem mari ma, dama n teaari Hawa yɛla, ni, waafu daa zaŋŋi u putɔyam n‑yɔmsi u n‑nyaŋŋi u; man mun n zɔri, ni, di yi pa seem ya nin burigi n‑yi yɛlimaŋni sɔseaa yan nin mari n‑dɔli Kirisita wa ni. ⁴Dama sɔ yi kyɛ na m‑moonni Yisa sɔ yɛla, ka di pa la tirim Yisa wa, ya nin sakki n‑deaai lala; bee, yan deaai la sisɔ ŋɔn pa yan pun deaai Sisɔ wa, bee, lahabasuŋŋu kan pa yan deaai seaa wa, anŋɔ zaa ka ya nin sakki n‑deaai lala ni nimbirimoaa. ⁵Ba yɛnni, ni, tuumudima tibsim daandima n nyɛ ba, amaa m bu teesi man yɛla, ni, m pɔsigi ka bu paai ban sa’ai seem maa na. ⁶Halli ni n yɛttɔ’a pa la yɛttɔ’azulima maa zaa, man lee m‑mari la bamsim. Ti daa pun wulisi anŋɔ zaa kasi n‑ti ya, ka di dɔli la sɔya zaa.

⁷Ya bu nya? - n daa sigsi m maŋŋa ni n ti duusi ya, dama n daa mooli Naawunni lahabasuŋŋu n‑ti ya la yɔri, samni ka ni: tɔ, taalli ka n daa tum maa? ⁸N daa fa la Naawunni niriba ban bɛ tinseesi la ni, dama n daa deaai la suŋŋsim ba saani ni n ti suŋŋi ya. ⁹Ka man ŋɔn daa bɛ ya saani nti pɔsigi seelli maa, n daa bu zaŋŋi n yɛla m‑mugsi ya sɔa; dama ti mabiseeba ban daa yi Masidoonya na la n daa tiri ma man daa pɔsigi seelli zaa. N daa bu sakki n‑kyɛ ka n yɛla mugsi ya sɔa, ka n ya kpalim m‑bɛ lala. ¹⁰Kirisita yɛlimaŋni ŋɔn saligi m‑bɛ n saani wa ŋɔna, ya Akaaya tingbaŋŋu ni sɔ ku toaai n‑ta’ai ma bara wa nyuubu ni. ¹¹Ka bɔzugu? - ni, man bu wuri ya zugu, bee? Ay! - Naawunni m mi, ni, n wuri ya!

¹²Ka dinŋɔna n ya kpalim n‑tumni la man tumni seem wa. Dama ninvugseeba m bɛ ni ban boori ba nya soori n‑zaŋŋi ba mansi n‑wulisi, ni, tin ni ban sa’ai taaba: tɔ, n tuma gbinni nyɛ la: ni, n ti nyaŋŋi n‑ta’ai ba, ba barinyuubu ziiya. ¹³Lala niriba nyɛ la ziri tuumudima. Ba tuma zii la muna, yɛlimaŋni ka di ni. Ba gyinni m‑ma’ari ziri, ni, ba nyɛ la Kirisita tuumudima. ¹⁴Ka lala ka alahazibu, dama Sintaani mammaŋŋa gba ma’ari ziri, ni, u nyɛ la malaaka neesim daana. ¹⁵Dizugu di ka alahazibu, ni, u nyaandɔliba gba yi ma’ari ziri, ni, ba dɔli la yɛlimaŋni nyaaŋŋa. Amaa ba naari nin nyɛ din dɔli la ba tuma maa.

¹⁶N laa n‑yɛtti ya, ni, yan di kyɛ ka ya sɔ nya ma la gyɛrigu. Di yi pa lala, see ka ya di sugru n‑deaai ma hoo gyɛrigu, ka dinŋɔna n nin nyu bara beela. ¹⁷Nyamaŋŋa bara wa ziiya, m bu tɔ’asiri an dɔli la soori ti Dugma saani; n tɔ’asiri gyɛrilim yɛttɔ’a. ¹⁸Ni, niriba pam n nyuuri bara ba duniya wa yɛla zugu: tɔ, lala ka man gba ya n‑nyu bara. ¹⁹Ya bu nya? - ya diri sugru n‑tiri ban kɔŋŋni yɛm, yan mari yɛm pam maa zugu. ²⁰Ninvugsɔ yi ti zaŋŋi ya hoo u daaba n nyɛ ya, tɔ - ya nin di sugru n‑sakki lala: sɔ yi diri ya gba, ya nin sakki, bee, sɔ yi fa ya, bee, sɔ yi ti zaali u maŋŋa ya tooni, bee, sɔ yi lɔbi ya tampɛkka - anŋɔ zaa puuni ya nin di sugru n‑sakki lala. ²¹Man muna, n daa ka yaa ni n ti tum anŋɔ zaa n‑niŋi ya - di yi pa seem n yaa pɔsigri wa nin diisi ma vi. Amaa nira ŋɔn nyaŋŋi n‑nyu bara seelikam zaa zugu la muna - tɔ, man gba nin toaai n‑nyu di bara: ya nyama, n siri tɔ’asiri la gyɛrilim; bee m ma’ai ni? ²²Ni, ba nyɛ la Hibruu niriba? - tɔ, man gba. Ni, ba nyɛ la Izraɛli dima? - man gba n nyɛa. Ni, ba nyɛ la Ibrahim ya’ansi? Lala ka man gba n nyɛa. ²³Ni, ba tumni la Kirisita tuma? - ay! mani n gaari lala. Dama man daa tum n‑gaari ba, n‑kpɛ sarika n‑gaari; ba daa bu ma, halli ka n daa ti ya kpi, ka di daa maali m‑maali n‑niŋi ma n‑gaari ba zaa. Tɔ, pa sɔ ŋɔn zugu n labgi yɛttɔ’a nŋɔa? - Ay, gyɛrilim n siri nyɛ di! ²⁴Napɔmbunu ka Yɛhudiyadima maa daa feebi ma kpaasa pisinaasi yinni ka ni. ²⁵Napɔmbuta muna ka ba daa bu ma daari, ka zaŋŋi kuga n‑lɔbi ma yimmu: napɔmbuta ka n daa bɛ nyarintitaari ni ka ka sa’am n‑sim teeku koom ni, halli n daa kpalim m‑bɛ teekuzuliŋŋu ni, n‑yuui yuŋŋu n‑neaai beoo nti paai zaanoori yaasa ka n naayi nya fa-m‑basi. ²⁶M bɛ la kyɛnni zugu sahakam. Bunseelikam zaa ziiya ka yɛttɔ’abeeri yɛla daa ya mugsi ma - n daa lɔŋŋni mɔ’a ka di daa bɛ la lala; ni fafaariba nuusi ni ka n daa nya lala, ni n toori butiri niriba nuusi ni, ni tinzundima gba nuusi ni; halli n daa bɛ la timpuuni, bee, mooni, bee, teeku zugu gba ka di daa mugsi ma; ninvugseeba daa ma’ai ziri, ni, ba n nyɛ ti Kirisita nyaandɔlitaaba, ka daa vɔlisi ma lala gba. ²⁷N tumni tunkara n‑namsira, halli sahaseaa m bu gbisira; kɔm m mari ma, ni kɔnyuuri, ni nangbantoo; waari gba mari ma, ka n kyɛnni n‑gyinni yɔri. ²⁸Kan paasi anŋɔ zaasa, din mugsiri ma pam dabsa zaa la nyɛ la: ni, n teesiri Naawunni niriba zaa yɛla yɛttɔ’a maa. ²⁹Sɔ nin toaai m‑bugsi ka man mun bu la’am m‑bugsi? - ay, sɔ ka ni! Bunseelli mun nin toaai n‑lusi Naawunni nira n‑kpeesi u tumbeeri ni ka m bu gyɛ suuri di zugu? - ay! di ku toaai n‑niŋi!

³⁰Tɔ, ka dinŋɔna n yi ya nyu bara, see ka n nyu a man ŋɔn bugsi seem la zugu. ³¹Naawunni m mi, ni, m bu ma’ari la ziri, ka u nyɛ la ti Dugma Yisa Ba la, ka su pɛ’abu sahakam zaa. ³²M‑paasi n namsigu la zaa zugu, man ŋɔn daa bɛ Damasikusi tiŋŋa la ka Gɔmna sɔ n daa bɛ ni, ka NaaArɛtasi daa zaŋŋi tiŋŋa maa fukumsi n‑ti u; ka lala Gɔmna maa daa kyɛ ka ba guri tiŋŋa maa sɔya, ni ba gbaai ma. ³³Amaa ba daa zaŋŋi ma n‑kpeesi kpangyɔkku ni, n‑lɔ ka la miisi, n‑dɔlisi takoro n‑sigsi ma hoo guuga, tiŋŋa maa goomni nyaaŋŋa. Lala ka ba daa fa ma m‑basi Gɔmna wa nuu ni, ka u daa bu nya ma, bee, n‑gbaai ma.

¹See ka n kpalim n‑nyuuri n bara wa. Ni anfaani seaa ka di ni maa zaa yɔri, n nin tugi m‑paai zii nyaabu yɛla, ni ti Dugma ŋɔn kasigi bunseesi n‑ti ma la. ²Kirisita ninvugsɔ m bɛ ni ka m mi u yɛla: di daama ka ba daa taasi n‑duusi nti paai arizana zii buta daana ziiya. Di yuuma pii ni anaasi an gaari n‑daa la; tɔ - di daa nyɛ la u maŋtoori ningbiŋŋu n daa kyaŋŋi, bee, u daa yi u ningbiŋŋu m‑bakki n‑kyaŋŋi, n ku toaai m‑baŋŋi, kulla Naawunni m mi. ³Ka n laa m‑mi di daama yɛla - di daa nyɛ la u maŋtoori ningbiŋŋu n‑daa la, bee, u daa yi u ningbiŋŋu m‑basi maa, n ku toaai m‑baŋŋi, kulla Naawunni m mi - ⁴ni, ba daa gbaai u nti du n‑kpɛ Naawunni zisuŋŋu, nti wum yɛliseesi an ku toaai n‑yɛli; soori ka ni ni ninsaala ti tɔ’asi a taabu, halli beela. ⁵Tɔ: lala doo taabu yɛla zugu ka n nin nyu bara; n ku nyu bara m mammaŋŋa yɛla zugu, ka di yi pa la n nyu a man ŋɔn bugsa seem la zugu. ⁶Halli n yi ya nyu bara, n ku tumni gyɛrilim di zugu, dama n ya n‑tɔ’asiri la yɛlimaŋni. Amaa n nin kyɛ ni, ni sɔ di teesi n yɛla pam, n‑gaari ba n nin toaai m‑baŋŋi a seem, ban gɔsiri n tuma ka wumni n yɛligu la sahanseaa la. ⁷Zii ni kasigri yɛla wa daa nyɛ la alahazibu n‑ti ma; dinzugu Naawunni bu boori ni karimbaani mari ma a zugu. Ka di zugu n daa nya Sintaani tuumu tuma n ningbina wa ni nti mugsi ma hoo goaa ŋɔn yi bɛ ni n‑kusiri ma. ⁸Napɔmbuta ka n daa susi ti Dugma, ni, u nin kyɛ ka ka yi ka kyɛ ma. ⁹Amaa u daa yɛli ma, ni, “M piini la bɛ ni, halli nyin bu sumni di la, ka di nin sa’asi n‑ti i. Dama n yiiko zoaari m‑paari ka tɔriga n‑tiri bugsim daandima maa.” Dinzugu n nin maali n‑nyu bara man bugsa seem la zugu. Lala nin kyɛ ka Kirisita yiiko nin kpalim m‑bɛ n saani sahakam. ¹⁰Dinŋɔ zugu n nin nya sufudoaa man yi bugsa sahanseaa la, ni ban tuuri ma sahanseaa, ni wahala diibu saha gba; ka laa n‑nya sufudoaa namsa ni yɛlimugsa ni, di yi nyɛ Kirisita zugu. Man bukki ni maa, dina ka m mari la yaa.

¹¹Tɔ: n leebi la gyɛrigu ka tɔ’asi gyɛrilim n‑naai. Yarim mun kyɛ ka n niŋi lala: yan daa yi zɛ n nyaaŋŋa di naa n‑sɔa. Ban boonni seeba, ni, ‘tumudima ban gaari zaa’ la muna - halli ni man pa seelli maa zaa, m bu pɔsigi ba ni. ¹²Bunseesi an wulisiri tuumumaŋni yɛla la ka n daa tumni ya saani, ana ni sugru diibu zaa: an mari alahazibu la, ni makkri yɛla, ni yiiko tuma nla. ¹³Bumbɔ saani ka ya daa fiilim m‑bu paai Naawunni niriba ban bɛ tinseesi la zaa maa ziiya? - ni, man daa bu zaŋŋi n yɛla m‑mugsi ya la zugu? Eeh, m badima, ya kyɛ n taalli kanŋɔ m‑pɛŋŋi ma! ¹⁴Pampaŋŋɔ n laa n‑niŋi siri ni n ti kyɛ ya saani na, din paasiri n kyɛnni buta zugu; ka kyɛnni wa saha gba n ku zaŋŋi n yɛla m‑mugsiri ya. Dama di pa la m boori ya neema, bee, ya ligri, amaa ya mammansi ka m boora. Ya bu nya? - di pa la biisi n ya m‑bɔ n‑zaali n‑ti ba badima ni ba madima, amaa ba badima ni ba madima nin bɔ n‑zaali n‑ti ba. ¹⁵Dizugu n nin di man mari seelli maa zaa, halli ka seelli laa n‑kpalim n saani gba, ni n ti suŋŋi ya ya beebu ni; lala m mari sufupeelli n‑ti ma. Ammi, man ŋɔn wuri ya pam la zugu ka yan mun wuri ma beela? - ay, lala ka soori! ¹⁶Ni, tɔ! halli m bu zaŋŋi n yɛla m‑mugsi ya gba, amaa ni dinŋɔ zaa yɔri, man ŋɔn nyɛ yɔmsa zaa daana wa, n daa yɔmsi ya n‑gbaai ya. ¹⁷Ni, ka dinŋɔna n daa tum ninvugseeba ya saani na. Tɔ! - ba sɔ n daa fa ya n‑ti ma? Ŋɔni n‑daa la? - Ay, ba sɔ zaa daa bu fa ya! ¹⁸N daa bɛlim la Taituusi, ni, u kyɛ ya saani na, ka daa tum ti mabisɔ ni u dɔli u na m‑paasi. Tɔ, Taituusi daa fa ya neema? - Ay! u daa bu fa. Pa Sii yinni ni soori yinni maa ka ti dɔla la - m mammaŋŋa ni ban zaa?

¹⁹Ka dinŋɔna ya yi teesiri, ni, ti tɔ’asiri ti yɛttɔ’a wa ni yarima ti kari ti yɛlli sariya? Ay, di pa lala, n zɔsuma! Ti bɛ la Kirisita saani ka ti tɔ’asiri Naawunni tooni. Ka tin niŋni seelli zaa nyɛ la din nin kpamsi ya. ²⁰Dama n zɔri la dabeem, man ŋɔn teesi, ni, di yi pa seem n nin kyɛ na ka ku paai ya hoo man boori yan nyɛ seem la. Ka ya gba ku nya ma yan boori m bɛ seem maa. Ii, dabeem mari ma, ni, nangbankpeemni nin bɛ ni, ni nyuuri zappu, ni nyigbu, ni suuri, ni wɔligri, ni nyaanzum, ni galagala, ni karimbaani, ni basabasa zaa tuma an bu dɔli soori. ²¹Dabeem m mari ma yaasa, ni, n yi kyɛ na ka Naawunni nin laa n‑sigsi ma ya nini ni yaasa, ka n nin nya sufusa’aŋŋu pam ban pun tum tumbeeri la zugu, ka ba ku sakki n‑takki n‑yi lala yɛla ni. Ba tumbeeri wa bɛ la hoo da’ari tuma la, ni zina, ni kɔribeeri tuma an bu dɔli soori halli zaa.

¹N kyɛnni kanŋɔ nin paasi buta: ni, “Yɛlli kam zaa nin zaani suŋŋa, niriba ayi-ata yi di di sɛhara n‑dɔli la taaba.” ²N buyi kyɛnni maa saha ka n daa pun bɛ ya saani nti daŋŋi n‑yɛli n yɛttɔ’a wa, ka man ŋɔn ka ya saani pampaŋŋɔ n ya maali n‑yɛli yaasa. Ni, n yi labi na n ku kyɛ ban daa pun tum tumbeeri la, ka ku laa n‑kyɛ baseeba ban paasi ba zugu la pampaŋŋɔa. ³Di gbinni nyɛ la: ya daa boori la n wulisi ya ka ya baŋŋi, ni, Kirisita tɔ’asiri man yɛttɔ’a wa puuni. Tɔ: ya baŋŋma, ni, u pa la bumbugsiga n‑ti ya: ay! - u siri mari la yiiko ya saani. ⁴U siri daa bukki ni ka ba daa kpaasi u n‑tabli dɔpulli zugu; amaa ni lala maa zaa yɔri, pampaŋŋɔ u mari la nyɔvuri m‑bɛ ni Naawunni yiiko zugu. Lala taabu ti gba la’am u saani m‑bukki, amaa Naawunni yiiko zugu ti nin bɛ u ni n‑tumni n‑tiri ya.

⁵Ya viisim ya mansi n‑nya yan bɛ la yɛdda niŋbu maa ni, bee? - Ya zamsima ya mansi. Bee, ya na bu mi, ni, Yisa Kirisita bɛ la ya saani? Ya yi pa la seeba ban lu zamsigu ni, u bɛ ni. ⁶M mari tama, ni, ya nin ti baŋŋi, ni, tirima bu lu zamsigu ni. ⁷Tɔ: ti susiri Naawunni, ni, ya ku tum din bu tu. Pa la ni niriba ti nya tirima, ni, ti nyaŋŋi zamsigu maa ni. Ay! - tin boori seem nyɛ la: ni, yarima nin tumni din tu, halli ni tirim bɛ la hoo ban lu zamsigu ni gba. ⁸Dama ti ku toaai n‑niŋi seelli n‑galim yɛlimaŋni maa, see ka ti dɔli la yɛlimaŋni soori n‑tumna. ⁹Ti yi ti bukki ka yan mun kpeem, ti mari sufupeelim di zugu. Ti kur susiri Naawunni, ni, ya nin nyaŋŋi seelikam suŋŋa. ¹⁰Lala zugu ka n sɔbri anŋɔ man na ka ya saani maa, ni n yi ti kyɛ na n ku mari kukɔri nyiim n‑zaŋŋi n yiiko m‑mugsiri ya. Ti Dugma zaŋŋi yiiko wa n‑ti ma, ni m maali ya yɛla ka a kyaŋŋi tooni ka ku labi nyaaŋŋa.

¹¹Yɛttɔ’a maa naari, m mabiisi, nyɛ la: ni, ya kpalim suŋŋa. Ya kyɛ ka ya kpaŋŋi ya mansi, kyɛ ka ya sufu kpamsi, ka mari nangbanyinni n‑ti taaba, ni sufudoaa zaa. Naawunni siri nyɛ la Sufudoaa ni Wurilim Daana, ka u nin bɛ ya saani. ¹²Ya puusima taaba suŋŋasuŋŋa ti wurilim puusigu ni. Tiŋŋa wa Naawunni niriba puusiri ya zaa na.

^13-14Ti Dugma Yisa Kirisita Masiiya piinisuma bɛ ya zaa saani, ni Naawunni wurilim, ni Sii Kasi la suŋŋsim zaa.