TIMƆTI

Gbanseaa Pɔla ŋɔn daa daŋŋi n‑sɔbi n‑ti

TIMƆTI 1

¹Man Pɔla n sɔbri gbaŋŋu ŋɔa: Yisa Kirisita Masiiya tuumu n nyɛ ma, ka Naawunni ŋɔn nyɛ ti tuligra wa daa zaali ma lala tuma, ŋɔn ni Yisa Masiiya ŋɔn nyɛ ti tama la. ²N sɔbri ka n‑tiri nyini, Timɔti, m bimaŋni ti yɛdda niŋbu soori maa ni. Ti Ba Naawunni ni ti Dugma Yisa Kirisita nin zɔ i namboo ka niŋi bunsuma n‑niŋi i ni, ka ti i sufudoaa.

³Tɔ, teaama man daa gatti n‑kyaŋŋi Masidoonya ka yɛli i seem la. Ni, see ka i kpalim m‑bɛ Ɛfɛsusi timpuuni sa: ni, ninvugseeba m bɛ bɛni n‑wulisiri ziri wulisigu. Ka dizugu m boori ni i yɛli ba, ka ba kyɛ lala wulisigu maa. ⁴Ni, ba kyɛli daadaa yɛla bamsigu - lahabaseesi an ka yɛlimaŋni, ni dɔ’am kpamma yuya kaaligu din ka tɔriga la. Dama a kur taasiri la nangbankpeemni kɔkɔ na, ka bu wulisiri Naawunni yuubu soori, dama dinŋɔ nyɛ la yɛdda niŋbu puuni. ⁵Naawunni yuubu wa daliiri nyɛ la, ni, di kpamsi wurilim; wurilim mun yiiri sufu kasi ni na, ni sufu ni teesa an ka galiŋŋu, ni yɛddamaŋni niŋbu ni na. ⁶Ninvugseeba mun ŋmaligi ni, ka kyɛ anŋɔa zaa; ka bɔrigi n‑kpalim la yɛttɔ’akyɔ’ama tɔ’asigu ni. ⁷Ba sufu kur yɛnni, ni, ba leebi Naawunni zaaligu karimbadima, amaa ka bu baŋŋi ban mari yɛttɔ’aseesi n‑tɔ’asiri maa gbina: halli ni bunseesi ban tɔ’asiri a yɛla maa ni nimmoaa - ba bu mi a gba gbina.

⁸Ti mi halli, ni, Naawunni zaaligu maa veela, nira yi dɔli ka, n‑tumni kan wulisiri seem. ⁹Ka di kpa la talasi ni ti baŋŋi, ni, Naawunni bu zaali u zaaligu dima maa ninvugsuma zugu, amaa u zaali a la zaaligu za’asiriba zugu, ni tuppuwumni dima, ni ban bu gyeemni Naawunni, ni ala’akyi dima zugu. U laa n‑zaali a la ban beebu bu bɛ kasi ka ba ba’a ka Naawunni yɛla ni la zugu, ni ban nyɛ ninvugkuuriba n‑kuuri ba badima ni ba madima la. ¹⁰Zaŋŋi n‑tabli ban tumni ningbiŋŋu kɔrisi tuma, ni dɔppa ban doontiri dɔppa bee pɔ’aba ban doontiri pɔ’aba, ni ban zaŋŋni mugsigu n‑gbaasiri niriba, ni ziri ma’ariba, ni ban diri ziri sɛhara - banŋɔ zaa zugu ka Naawunni na zaali u zaaligu dima wa. A nyɛ la bankam niŋni din kyiisiri wulisimaŋni la zugu. ¹¹Wulisigu wa mun bɛ la lahabasuŋŋu ni ka mari gyirima, lahabaseelli Naawunni ŋɔn nyɛ Alibarika Daana wa ŋɔn zaŋŋi n‑niŋi man nuusi ni, ni m moonni ka.

¹²M puusiri ti Dugma Yisa Kirisita ŋɔn tiri ma yaa ni n tum tuma wa. M puusiri u ŋɔn nya ka yɛdda daana n nyɛ ma, ka dizugu di sumni ni u gaŋŋi ma ka zaali ma u tuma wa ni maa. ¹³Halli ni man daa daŋŋi n‑yɛtti u zulima, ka katti u niriba m‑mugsiri ba, ka tuuri u la zaa yɔri, ŋɔn Naawunni daa zɔ ma namboo, dama n daa niŋni di la ziilinsi zugu, ni man daa na bu niŋi yɛdda la zugu. ¹⁴Di saha maa ka ti Dugma daa zaŋŋi u wurilim piinisuma, an galisi nti yakki la, n‑ti ma; ka ti ma yɛdda ni wurilim din bɛ Yisa Masiiya ni la. ¹⁵Yɛttɔkku wa nyɛ la yɛlimaŋni, ka sumni ni nira deaai ka zaa; ni, Yisa Kirisita daa kyɛ duniya wa na ni u ti tuligi tumbeeri dima. Man muna n nyɛ ŋɔn tum tumbeeri wa n‑gaari sɔkam. ¹⁶Amaa lala zugu daa kyɛ ka Naawunni daa zɔ ma namboo, ni Yisa Masiiya ŋɔn yi ti kyɛ n taalli m‑pɛŋŋi ma, halli ni man ŋɔn tum tumbeeri n‑gaari sɔkam zaa yɔri. Ka lala nin kyɛ ka niriba zaa ti nya u sugrudiibu zaa ŋɔn nyɛ seem. Ka di ti daŋŋi n‑leebi sɔseaa din nin kyɛ ka ninvugseeba ban na yɛ n‑niŋi u yɛdda nin naayi dɔli ka, ka ba nya nyɔvuri kan ka tɔriga la. ¹⁷Naawunni n nyɛ saha kam zaa naaba, ka ŋɔn kɔkɔ n nyɛ ŋɔn kur bɛ saha zaa ka bu kpiira, ka sɔsɔ ku toaai n‑nya u: ti tim u tibsim ni gyirima, saha din ka naari. Ammi!

¹⁸M bii Timɔti, n zaŋŋi zaaligu wa n‑niŋi i nuusi ni ka di mun dɔli la anabitiri yɛttɔ’a ŋɔn daa yɛli seem zaŋŋi n‑kyaŋŋi i yɛla: ni, lala ti kyɛ ka i zaŋŋi ana, ni a ti leebi hoo i tɔppu neema ka i mari a n‑tuusi tɔppu suŋŋa. ¹⁹Mari i yɛdda niŋbu ni i sufu ni teesa kasi, ka galiŋŋu ka ni. Ninvugseeba mun pun za’asi sufu ni teesa wa taabu ŋɔn wulisiri seem, ka ba yɛdda niŋbu zaa baasi yɔri di zugu. ²⁰Ba puuni seeba n nyɛ Haamɛneesi ni Alɛkzanda. Ban ka n zaŋŋi n‑niŋi Sintaani nuusi ni, ni di kyɛ ka ba baŋŋi, ni, di bu sum ni ba mɔ Naawunni.

¹Din daŋŋi tooni ka n kpamsiri sɔkam nyɛ la nŋɔa#:- Yan susim Naawunni n‑tiri ninsaalidima zaa, ka puusiri u ba zugu, ka zɔri ba sindaani u saani. ²Ka ya laa m‑puusiri u lala n‑tiri nadima ni bankam su fukumsi la. Dina nin kyɛ ka ti bɛ baalimm ka yɛttɔ’aseaa ka ti, ka ti kpalim n‑dɔli la Naawunni soori n‑gyeemni u suŋŋasuŋŋa. ³Dinŋɔ n veela ka Naawunni nini n tigri di. Ka ŋɔn Naawunni n nyɛ ti tuligra, ⁴ka boori ni sɔkam zaa ti tuligi ka baŋŋi yɛlimaŋni ŋɔn nyɛ seelli. ⁵Dama Naawunni yinni m bɛ ni, ka sindaantumna yinni kɔkɔ mun bɛ Naawunni ni ninsaalidima sunsukkuni; ŋɔna n nyɛ Yisa Kirisita, ka u gba nyɛ la ninsaala. ⁶Ŋɔn Yisa daa zaŋŋi u maŋŋa m‑pa talima sɔkam zaa zugu, ni u yɔlisi ba. Dinŋɔa n daa niŋi sahasuŋŋu maa deede nti wulisi, ni, di zaa nyɛ la yɛlimaŋni. ⁷Ka lala zugu ka Naawunni daa gaŋŋi ma ka n leebi u tuumu sɔ ŋɔn tum ni m moonni di lahabaari n‑wulisiri n‑tiri ban pa Yɛhudiyadima maa. U daa niŋi lala ni ba ti baŋŋi yɛdda ni yɛlimaŋni soori maa. Yɛlimaŋni ka n yɛtti i maa; m bu ma’ari la ziri!

⁸M boori la dɔppa ban bɛ lugri kam zaa n nyɛ Naawunni niriba maa ti wukki ba nuusi saazugu m‑puusiri Naawunni, ka sufugyeaa bee nangbankpeemni ŋmeebu ka di puuni. ⁹N laa m‑boori la pɔ’aba gba yeeri suturiveela an sumni ba, seesi an ka galinsi, bee, vi - pa la zugri paaŋŋu, bee salima ni anzulifa nangɔkɔrisi yeebu, bee, kyinkyina an mari ligri pam soobu. ¹⁰Ay! See ka ba zaŋŋi tunsuma m‑maanni ba mansi: lala ka di sum ni pɔ’aba ban gyeemni Naawunni bɛ ni. ¹¹Ya kyɛ ka pɔ’aba maa sini baalimm n‑sigsi ba mansi ka bamsira. ¹²M bu ti pɔ’aba soori ni ba leebi karimbadima, bee, ba su dɔppa fukumsi. Di kpa la talasi ni ba sini la baalimm. ¹³Dama Adam ka Naawunni daa daŋŋi n‑naam, ka naayi naam Hawa. ¹⁴Ka di pa la Adam ka Sintaani daa yɔmsi, amaa Hawa ka u daa yɔmsi ka u leebi ŋɔn burigi Naawunni zaaligu. ¹⁵Amaa pɔ’aba yi kur kpalim m‑mari yɛdda, ni wurilim, ka bɛ kasi, ka mari ba mansi suŋŋa, ba nin nya tuliginsim, biisi dɔ’am puuni.

¹Yɛttɔkku wa nyɛ la yɛlimaŋni. Ninvugsɔ sufu yi boori nimmoaa, ni, u leebi Naawunni niriba toondaana, ŋɔn boori seelli maa nyɛ la tunsuŋŋu. ²Ka di kpa la talasi ni Naawunni niriba toondaana bɛ la beesisuŋŋu ka ka galiŋŋu. Di sumni ni u mari la u pɔ’a yinni, ka laa m‑mari u maŋŋa suŋŋa, m‑mari mangbaari, ka niriba tiri u gyirima. Di sum ni u nyɛ la sɔ ŋɔn deaari saamma ka niŋni ba saanni, ka nyɛ ŋɔn nin toaai n‑wulisi niriba suŋŋa m‑paasi. ³Di bu sumni ni u nyɛ ŋɔn nyuuri daam m‑bugra, bee ŋɔn nyɛ zabboora; amaa di sumni ni u nyɛ la ŋɔn bɛ baalimm ka pa ŋɔn ŋmeeri nangbankpeemni, bee, ŋɔn sufu wuri ligri nti yakki. ⁴Di kpa la talasi ni u nyɛ la ŋɔn mari u maŋtoori yiri suŋŋa, ka u biisi deaari u noori ka tiri u gyirima bunseelli kam zaa ni. ⁵Dama nira yi bu nyaŋŋi m‑mari u toori yiri maa, u ya niŋi la wula n‑toaai m‑mari Naawunni niriba maa n‑gɔsiri ba yɛla? ⁶Di mun bu sum ni di daama nyɛ la ŋɔn na yooli n‑niŋi tuuba; di yi pa lala u nin nyu bara n‑duusi u maŋŋa ka lala zugu nin kyɛ ka ba kari u sariya n‑lusi u, hoo Sintaani ŋɔn daa lu seem la. ⁷Ka din paasi dinŋɔ zaa zugu nyɛ la, di kpa la talasi ni u nyɛ la sɔ ŋɔn yuuri du ban bɛ kpaŋŋa saani: di yi pa lala, u nin ti tum vi tuma, ka Sintaani kyɛ’ariga gbaai u.

⁸Di bɛ la lala gba ban suŋŋni ya toondaandima saani. Di kpa la talasi ka ba mari la beesisuŋŋu ka niriba tiri ba gyirima. Di laa n‑sum ni ba zɛ la yummu ka tɔ’asiri yɛlimaŋni. Ba di nyuuri daam m‑bugra, bee, ba sufu wuri ligri nti yakki. ⁹Di laa n‑kpa la talasi ni ba sufu ni teesa bɛ deede, ka ba deaai yɛttɔ’azulima an bɛ ti wulisigu puuni la m‑mari suŋŋa. ¹⁰Dizugu ya kyɛ ka ba ma’asi lala niriba pɔi, ka ba beesigu yi wulisi, ni, ba ka galinsi, yan naayi kyɛ ka ba tum toondaandima suŋŋniba tuma maa. ¹¹Ka di laa m‑bɛ la lala pɔ’aba saani gba; di kpa la talasi ka ba mari beesisuŋŋu ka niriba tiri ba gyirima. Di bu sum ni ba nyɛ seeba ban zuuri niriba nyaaŋŋa, amaa ban gbaari ba mansi suŋŋa ka zɛ yummu bunseelikam zaa ni. ¹²Di sum ni ŋɔn suŋŋni ya toondaandima maa mari la pɔ’a yinni, ka nyaŋŋi m‑mari u biisi ni u yiri dima suŋŋa. ¹³Ninvugseeba ban tumni tuma wa suŋŋa nin nya yusuma, ka nyaŋŋi m‑mari sufukpeemni n‑tɔ’asira, ban niŋi Yisa Masiiya yɛdda seem la zugu.

¹⁴M mari tama, ni, di bu ya n‑yuui ka n ti kyɛ i saani na nti kaai i. Amaa n sɔbri anŋɔ zaa n‑tiri i, ¹⁵ni lala kyɛ ka, halli n kyɛnni na maa yi ti yuui gba n yɛla wa nin wulisi i Naawunni niriba ŋɔn sumni ni ba bɛ seem, n‑gɔsiri Naawunni yiri maa yɛla n‑tiri u. Ŋɔn Naawunni n nyɛ nyɔvuri daana, ka u lala yiri nyɛ la u toori niriba, ka laa n‑nyɛ zaantɔliga kan mari yɛlimaŋni maa, ka laa n‑nyɛ nyeebri ka ka tɔmni ka zugu n‑zɛ yummu. ¹⁶Sɔ ku toaai n‑kyiisi, ni, ti Naawunni soori yɛlisɔ’ara wa bu galisi. Dina n nyɛ, ni#:-

“U daa leebi ninsaala n‑yi paalu,

Naawunni Sii Kasi mun daa zɛ u nyaaŋŋa:

Malaakadima gba daa nya u.

Ba daa mooli u yɛla n‑tiri bura kam zaa,

Ka niriba daa niŋi u yɛdda duniya wa ni.

Naawunni daa ti duusi u saazugu

N‑taasi gyirima zaa ziiya arizana ni.”

¹Naawunni Sii maa daa pun wulisi ti n‑yɛli, ni, sahanseesi an ti paari nyaaŋŋa, ninvugseeba nin ti kyɛ ba yɛdda niŋbu soori. Ni, ba nin ti dɔli siseeba ban yɔmsiri niriba, ni bunseesi arizimbeeri ŋɔn wulisiri maa. ²Lala wulisigu maa yiiri la ninvugyɔmsiriba saani na, baseeba ban nyɛ ziri dima, ka ba sufu ni teesa bu laa n‑teesiri bunsuma, hoo nira yi ti zaŋŋi kurituulli n‑vuuli u ningbina seem. ³Niriba wa taabu wulisigu yɛtti la, ni, di bu tuusi ka nira di pɔ’a, bee, pɔ’a kuli doowa. Ni, bundiriseesi kyisiri n‑tiri niriba, ka ba di diri a. Amaa Naawunni mun daa naam bundira maa zaa n‑tisi niriba, ni ba ti deaai m‑puusi u a zugu, dama ba laa n‑niŋi u yɛdda ka baŋŋi yɛlimaŋni maa. ⁴Naawunni ŋɔn naam bunseelli kam zaa veela. Ka di bu sum ni ti za’asiri a ni; amaa ti puusima Naawunni ka deaari a ni; ⁵dama Naawunni yɛligu ni wunsusigu nin kyɛ ka a bɛ kasi Naawunni saani.

⁶I yi zaŋŋi yɛla wa zaa n‑wulisiri ti mabiisi maa, i nin leebi Kirisita Yisa tuntunsuŋŋu. Lala ŋmanni la hoo nyin diisiri i mammaŋŋa n‑kpamsira; nyin ŋɔn daa pun wum yɛlisuma zaŋŋi n‑kyaŋŋi yɛdda soori, ka laa n‑wum yɛlimaŋni wulisigu ka dɔli ka. ⁷Amaa zɔma n‑yi ka kyɛ lahabayɔya ni sɔlinseesi an bu sum ni Naawunni nyaandɔliba. Kur kpaŋŋma i maŋŋa m‑bamsi Naawunni soori dɔligu. ⁸Dama sɔ yi ti kpaŋŋi u maŋŋa n‑kpamsi u ningbiŋŋu, di mari la anfaani beela n‑tiri u; amaa u yi ti kpaŋŋi u maŋŋa Naawunni soori dɔligu ziiya, lala mari la anfaani zaa n‑tiri u, dama dinŋɔ zugu n kyɛ ka u mi, ni, u nin nya bunsuma pampaŋŋɔa, ka laa n‑nya bunsuma sahanseaa din ti ya kyɛ na m‑paasi. ⁹Yɛttɔkku wa nyɛ la yɛlimaŋni, ka sum ni nira deaai ka zaa, ka niŋi ka yɛdda. ¹⁰Dinŋɔa zugu ka ti diri wahala ka tumni ni ti yaa tɔriga, dama ti zaŋŋi ti tama zaa n‑niŋi Naawunni Nyɔvuri Daana wa ni. Ŋɔn Naawunni n nyɛ sɔkam zaa tuligra, halli ni u tuligri ninvugseeba ban niŋi u yɛdda la zaa, halli nti yakki.

¹¹Zaŋŋma anŋɔa zaa n‑wulisi ba, ka zaali ba, ni, ba dɔli a. ¹²Di kyɛ ka sɔ zeemni i, nyin ŋɔn bu kurigi zaa zugu. Amaa kyɛ ka i yɛttɔ’a wulisi yɛddaniŋniba maa din sum ni ba bɛ seem - i yɛttɔ’a, ni i beebu, ni i wurilim, ni i yɛdda niŋbu, ni i tuma kasikasi tumpu la zaa. ¹³Kur kpalimma n‑karimni Naawunni yɛligu maa n‑tiri niriba ni nimbirimoaa, ka kpamsiri ba sufu, ka wulisiri ba, halli ni n ti kyɛ na. ¹⁴Di tam nyin daa deaai Naawunni piiniseelli la, see ka i kyɛ ka i ba’a bɛ ka ni: ni, ba daa tɔ’asi anabitiri yɛttɔ’a zaŋŋi n‑kyaŋŋi i yɛla, ka toondaandima daa zaŋŋi ba nuusi m‑pa i zugu ka i daa deaai ka. ¹⁵Dɔli anŋɔ zaa ka zaŋŋi i maŋŋa n‑tiri a. Dina nin kyɛ ka sɔkam nya ka baŋŋi, ni, i tuma maa kyɛnni tooni. ¹⁶Kur mari i maŋŋa n‑gɔsi i beebu ni i wulisigu suŋŋa. Kpalimma n‑niŋni anŋɔ dima, dama i yi niŋi lala i nin tuligi i maŋŋa, ni ninvugseeba ban wumni i wulisigu maa gba.

¹Di tasi ninvugkurigu n‑nyikki u; amaa kpamsim u kaman i ba. Ka laa n‑deaai na’akyimbisi la hoo i tunzɔppa, ²ka kyɛ ka pɔ’akura la leebi i madima, ka pɔ’asara mun leebi i tunzɔpɔ’aba, halli ka i dɔli sɔsuŋŋu n‑tiri ba.

³Gɔsim pukɔya ban siri boori suŋŋsim la suŋŋa. ⁴Amaa pukɔsɔ yi mari biisi bee ya’ansi, nyin kyɛ ka ba baŋŋi, ni, see ka ba daŋŋi n‑gɔsi ba toori yiri dima suŋŋa. Ba yi niŋi lala ba nin labsi n‑yɔ sanseaa ba badima ni ba yaadima maa ŋɔn daa tum tunseelli zaa n‑ti ba la. Lala n kyɛ ka Naawunni nini tigra. ⁵Amaa pukɔsɔ ŋɔn bɛ u kɔkɔ ka ka suŋŋna nyɛ la ŋɔn siri boori suŋŋsim. Lala pukoori maa zaŋŋi la u tama zaa n‑niŋi Naawunni nuusi ni, ka kur puusiri Naawunni n‑susiri u, yuŋŋu ni wuntaŋŋa zaa. ⁶Pukɔsɔ mun ŋɔn zaŋŋi u maŋŋa n‑ti u ningbinkɔrisi tuma la, ŋɔna pun kpi ni halli ni ŋɔn na nɛ maa zaa yɔri. ⁷Dizugu zaalima yɛla wa gba n‑tiri niriba, ka ba yi ti dɔli a, sɔsɔ ku galim ba. ⁸Ninvugsɔ yi bu gɔsiri u dɔ’ariba, halli m‑bu gɔsiri u toori yiri dima gba, u kyiisiri la u yɛdda niŋbu soori, halli ni ninvugsɔ ŋɔn pa Yisa nyaandɔla n nyɛ bunsuŋŋu n‑gaari u. ⁹Di zaŋŋi pukɔsɔ n‑sɔbi u yuuri m‑paasi pukɔya ni, di yi pa la u pun paai u yuuma pisiyoobu, ka kuli doo yinni kɔkɔa. ¹⁰See ka sɔkam mi u tunsuma yɛla - tunsuma wa nyɛ la: u wulisi u biisi suŋŋa, n‑deaari saamma, n‑tumni n‑tiri Yisa nyaandɔliba, n‑suŋŋni ban bɛ wahala ni, ka zaŋŋi u maŋŋa zaa n‑tum la tunsuma balibu kam. ¹¹Di bu laa n‑sumni ni i zaŋŋi pukɔya ban na bu kurigi la yuya n‑sɔbi m‑paasi pukɔya maa ni. Dama ba kɔrisi yi ti bɛ dɔppa kulibu ni, ba nin ŋmaligi ka kyɛ Kirisita yɛla; ¹²ka lala zugu nin kyɛ ka Naawunni kari ba sariya n‑lusi ba, dama ba za’asiri ban daa pun basi nangbambasiseela n‑ti Naawunni la. ¹³Din paasi dinŋɔ zugu nyɛ la#:- ba bamsiri la gbinnya’ari sɔya, ka sa’amni la ba saha n‑gyinni n‑kpeeri yiya, ka laa n‑zuuri niriba nyaansi, ka kpeeri ba yɛla ni yɔri, ka tɔ’asiri yɛttɔ’aseesi an bu sumni ni ba tɔ’asi. ¹⁴Dinzugu n kpamsiri pukɔya ban na bu kurigi la, ni, ba kulima dɔppa, n‑dɔ’ai biisi, n‑gɔsiri ba toori yiya. Dinŋɔ nin kyɛ ka ti dindaandima ku nya soori ni ba tuuri ti. ¹⁵Halli seeba pun burigi n‑dɔli Sintaani gba. ¹⁶Ka pɔ’asɔ ŋɔn nyɛ Yisa nyaandɔla yi mari pukɔya u yiri puuni, ŋɔn suŋŋma ba, ka di kyɛ ka mugsigu bɛ Yisa niriba zugu; lala nin kyɛ ka ba nin toaai n‑suŋŋi pukɔseeba ban siri boori suŋŋsim la.

¹⁷Kpamseeba ban tumni toondaana tuma suŋŋa sumni la ba nya yoori buyi, ka di siri bɛ la lala n‑tiri ban tumni suŋŋa n‑yiisiri wa’azu ka wulisiri Naawunni yɛligu. ¹⁸Dama Naawunni yɛligu yɛliya, ni, “Di lɔ na’akoorigu noori, u yi tumni puu tuma sahanseaa.” Ni, “Tuntumna zaa sumni u deaai u tuma yoori.” ¹⁹Sɔ yi galim toondaansɔ i saani, nyin di deaai yɛttɔ’a maa, na’ala niriba ayi bee babata n la’am n‑di di sɛhara. ²⁰Kpaasima ban tumni ala’akyi la zugri paalu ni, ka lala nin kyɛ ka dabeem gbaai ban kpalim la. ²¹N tɔ’asiri wa ni Naawunni ti wumna, ni Yisa Masiiya, ni malaaka seeba ŋɔn gamsi maa m‑paasi. N ya zaali i, ni, i dɔli wulisigu wa ka di daŋŋi n‑yɛli, ni, ninvugsɔ galimiya pɔi, ka naayi wum u yɛttɔ’a; bee, n‑gaŋŋi sɔ n‑wuri, ka kyɛ sɔa. ²²Di boori yooma ni i zaŋŋi i nuusi m‑pa sɔ zugu ni u tum Naawunni tuma. I mun di kyɛ ka i nuu bɛ i taaba tumbeeri tumpu ni. Kur mari i maŋŋa m‑bɛ kasi. ²³I puu ŋɔn beera, ka i ningbina bu tigi alaafɛ sahaseesi la zugu, di laa n‑nyuuri koom kɔkɔa, amaa nyuuma daam beela m‑paasira.

²⁴Ninvugseeba tumbeeri yi yi paalu n‑daŋŋi ba tooni m‑paai sariya karibu ziiya; amaa seeba mun dina dɔli la ba nyaaŋŋa. ²⁵Lala ka tunsuma gba yiiri paalu ni, ka halli tunsunseaa yi bɛ ni kan bu yi paalu yooma, ka mun kur ku naayi n‑kpalim n‑sɔ’ai.

¹Di kpa la talasi ka ninvugseeba ban nyɛ daaba la tisiri ba duniya wa dugmadima gyirima, lala ka ya ku kyɛ ka sɔ tɔ’asiri yɛttɔ’aseaa din bɛ n‑sa’amni Naawunni yuuri, bee, ti wulisigu wa yuuri. ²Halli daaba ban duniya wa dugmadima ŋɔn nyɛ yɛddaniŋniba maa gba - di sum ni ba tiri ba lala gyirima; ba di zeemni ba, ban nyɛ mabiisi ni taaba zugu. Ay! see ka ba tumni n‑tiri ba halli n‑gaari ban dugmadima pa yɛddaniŋniba maa ŋɔn gyeemni ba seem la; dama ban diri ba tuma maa anfaani nyɛ la yɛddaniŋniba ban wuri seeba.

Wulisima ba ka kpamsi ba ka ba niŋni anŋɔ dima zaa. ³Ka ŋɔnkam wulisiri wulisigu din bɛ di kɔkɔa, ka bu dɔli ti Dugma Yisa Kirisita yɛligu din mari alaafɛ la, bee, Naawunni soori wulisigu tin dɔli seaa la, ⁴di daama nyɛ la karimbaani daana ka na zi bunseela. U naa n‑nyɛ la kɔribeeri daana ŋɔn sufu kur bɛ la nangbankpeemni ŋmeebu ni, ni zabkyɔ’ama zappu zugu. Dinŋɔ taasiri la nyuuri zappu na, ni taaba nyaanzum, ni wɔligri, ni zulisigu. ⁵Niriba wa taabu teesa sa’amiya zaa, ka ba daamni la taaba dizugu; ba kɔŋŋni la yɛlimaŋni zaa gba, ka teesiri, ni, Naawunni soori zugu nin kyɛ ka ba nya arizikki n‑niŋi bundaandima. ⁶Tɔ: Naawunni soori siri nyɛ la arizikki titaari n‑tiri ninvugsɔ ŋɔn nini tigi ŋɔn mari seela. ⁷Dama ti daa bu zi bunseelli n‑kyɛ duniya wa ni na; ti mun ku laa n‑zi bunseelli n‑labi. ⁸Ka ti yi mari bundirigu ni sutura, dinŋɔna di sakkiya n‑ti ti. ⁹Ninvugseeba ban sufu kur boori ni ba leebi bundaandima maa pun zaŋŋi ba mansi n‑kpeesi zamsigu ni, hoo kyɛ’ariga ni. Ba laa n‑zaŋŋni ba mansi n‑kpeesiri la gyɛrilim ni, ni kɔriseesi an lusiri daadam ka basiri ba yɔri. ¹⁰Dama ligri boobu nyɛ la bumbeeri kam zaa nya’ari. Ka ninvugseeba ban sufu daa kur bɛ ligri nyaabu zugu daa burigiya ni, ka kyɛ ba yɛdda halli nti zaŋŋi sufusa’aŋŋu pam n‑kusi ba mansi hoo piima la.

¹¹Amaa nyin ŋɔn nyɛ Naawunni nira wa, kur gbaam i maŋŋa ka kyɛ anŋɔ zaa. Kpaŋŋma i maŋŋa n‑dɔli yɛlimaŋni soori maa; ka zaŋŋi yɛdda, ni wurilim, n‑gyeemni Naawunni ka laa n‑zɛ yummu m‑bɛ baalimm. ¹²Kur bari n‑zaani m‑mɔ suŋŋasuŋŋa. Gbaam nyɔvuri kan ka tɔriga yɛla gba kirikiri. Naawunni daa booli i, ni i ti mari lala nyɔvuri maa, ka nyin mun daa tɔ’asi n‑wulisi lala paalu ni, ka niriba pam daa wum. ¹³Naawunni zaŋŋi nyɔvuri n‑tisiri bunseelli kam zaa; Yisa Masiiya mun daa zaani Gɔmna Pɔntiyusi Pailiti tooni n‑tɔ’asi n‑wulisi Naawunni yɛla paalu ni: dizugu ka man zaantiri zaaligu wa n‑tiri i, ¹⁴ni, i dɔli soori maa ni beesikasi ka galiŋŋu ka ni, halli ka ti Dugma Yisa ti yi paalu na. ¹⁵Naawunni nin wulisi u n‑ti ti na, sahaseelli ŋɔn ti gbaai, ni, sahasuŋŋu deede nla. Ŋɔn kɔkɔ nyɛ la Naawunni Alibarika Daana, ŋɔn su bunseelli kam; u nyɛ la nadima zaa Naaba ni dugmadima zaa Dugma. ¹⁶Ŋɔn kɔkɔ n laa n‑nyɛ ŋɔn bu kpiira, ka bɛ la neesim ni, halli ka sɔsɔ ku toaai m‑pɔri m‑paai u na, neesim maa gyirima zugu. Ninsaalisɔ na zi n‑nya u, ka sɔ mun ku toaai nya u. Ŋɔna n sumni ni ba gyeemni u, ka u su yiiko halli ni saha din ka tɔriga. Ammi.

¹⁷See ka i kpaam duniya wa bundaandima maa, ni, ba di mari karimbaani, bee, n‑zaŋŋi ba tama n‑niŋi arizikki din bu ya yuui saha zaa. Amaa ba zaŋŋma ba tama n‑niŋi Naawunni ŋɔn tiri ti bunseelli kam din nin nya’asa n‑ti ti. ¹⁸See ka i kpaam ba yaasa, ni, ba tumma din veela; ka nyɛ bundaandima tunsuma tumpu ziiya. Di nyɛ la: ba putti ban mari bunseela la n‑tiri niriba. ¹⁹Ba yi ti niŋi lala, ba la’amni la arizikki ni ba zaali ni di ti ku ba bukaata, sahaseaa kan kyɛnni na maa. Lala nin ŋmanni hoo ban dooli nyeebsuŋŋu pɔi ka naayi mɛ ka zugu seem la. Dinŋɔ nin kyɛ ka ba nyaŋŋi n‑nya nyɔvuri din nyɛ nyɔvurimaŋni la.

²⁰M bii Timɔti, mari Naawunni ŋɔn zaŋŋi bunseelli n‑niŋi i nuu ni, ni i guri maa. Ŋmaligma ka kyɛ yɛttɔ’akyɔ’ama an bu sum ni Naawunni yɛla ni, ka za’asi nangbankpeemni zaŋŋi n‑kyaŋŋi yɛttɔ’aseesi ninvugseeba ŋɔn kyirimni m‑boonni ‘bansim’ la. ²¹Dama, ninvugseeba ban yɛtti, ni, ba mari bamsim wa burigiya ka kyɛ yɛdda niŋbu soori.

Naawunni piinisuma nin kpalim m‑bɛ ya saani.