TƐSALƆNIKA DIMA

Gbanseaa Pɔla ŋɔn daa daŋŋi n‑sɔbi n‑ti

TƐSALƆNIKA DIMA 1

¹Man Pɔla, ni Sailivanisi, ni Timɔti n sɔbri gbaŋŋu wa n‑tiri ya Tɛsalɔnika niriba ban la’amni n‑gyeemni Yisa, yan nyɛ ti Ba Naawunni ni ti Dugma Yisa Kirisita Masiiya ŋɔn su seeba la zugu.

Naawunni niŋma yɛlisuma n‑niŋi ya, ka ti ya sufudoaa.

²Ti kur pɛ’ari Naawunni ya zugu, ka kur susiri Naawunni n‑tiri ya zaa. ³Ti Ba Naawunni tooni ka ti teaari ya yɛla sahakam, zaŋŋi n‑kyaŋŋi ya yɛdda niŋbu la yɛla, ni ya wurilim tuma nimmoosi yɛla, ni yan mari tama seem n‑zɛ yummu n‑tiri ti Dugma Yisa Masiiya. ⁴Ti mabiisi, Naawunni n wuri ya pam. Ti mi, ni, ya nyɛ la Naawunni ŋɔn yiisi seeba n‑niŋi u mammaŋŋa niriba. ⁵Dama lahabasuŋŋu wa’azu seaa tin daa yiisi n‑ti ya la daa pa la yɛttɔ’a kɔkɔa, amaa di daa nyɛ la yiiko ni. Naawunni Sii Kasi siri daa bɛ di ni, nti kyɛ ka ya niŋi di yɛdda zaa. Ya pun mi tin daa bɛ seem ya saani; ka laa m‑mi, ni, ya suŋŋsim zugu ka ti daa bɛ lala. ⁶Ka ya daa kyɛ ka ya beesigu ŋmanni la hoo ti dinni - hoo ti Dugma beesigu ŋɔn bɛ seem maa. Halli ni yan daa di wahala pam maa zaa yɔri, ya daa deaai yɛligu la ni sufupeeliseaa din yiiri Vuusim Kasi saani na. ⁷Dizugu ka ya wulisiri beesisuŋŋu ŋɔn bɛ seem n‑tiri yɛddaniŋniba zaa ban bɛ Masidoonya ni Akaaya tingbana maa ni. ⁸Ti Dugma yɛligu ŋɔn daa yi ya saani maa, pa Masidoonya ni Akaaya kɔkɔ ka di paai: amaa ya yɛdda niŋbu yɛla pun mooli n‑gyili luginseelli kam zaa, dizugu di bu laa n‑sum ni tirima yɛli seelli m‑paasi. ⁹Dama niriba maa zaa pun mi ka tɔ’asiri tin daa kyɛ ya saani na ka ya deaai ti suŋŋa seem, ni, yan daa ŋmaligi n‑kyaŋŋi Naawunni saani ka kyɛ buga, ni ya ti gyeem Naawummaŋni ŋɔn nyɛ Nyɔvuri Daana wa. ¹⁰Ni, ya laa n‑kpalim n‑guusiri ŋɔn Naawunni Bii la kyɛnni na, ni, u nin ti yi arizana ni sahanseaa n‑labi na. Lala Bii maa nyɛ Yisa, Naawunni ŋɔn daa neaai sɔ kum ni. U nyɛ la ŋɔn fa ti n‑yiisi Naawunni sufuyisigri kan ya n‑kyɛ na la ni m‑basi.

¹Ti mabiisi, ya mammaŋŋa mi tin daa kyɛ ya saani na seem la, ni, di daa pa la din kpalim yɔri. ²Ya pun mi ban daa feebi ti ka diisi ti vi Filipaai tiŋŋa seem maa pɔi, ka ti daa naayi ti kyɛ ya saani na. Halli ni ban daa namsiri ti maa zaa yɔri, Naawunni daa ti ti sufukpeemni ka ti zaŋŋi lahabasuŋŋu m‑moori n‑wulisiri ya. ³Tin tɔ’asiri ya yɛttɔ’aseesi maa bu yi kyiriŋŋu bee kɔribeeri bee yɔmsigu ni na; ⁴amaa ti kur tɔ’asiri la Naawunni ŋɔn boori ni ti tɔ’asi seem, dama Ŋɔna n nyɛ ŋɔn zɛ ti nyaaŋŋa ka zaŋŋi lahabasuŋŋu wa n‑niŋi ti nuu ni. Ti bu tumni ni ninsaalidima nini tigi ti, amaa ti boori la Naawunni nini tigi ti, dama Ŋɔna n nyɛ ŋɔn mi ti sufu ni teesa zaa. ⁵Ya mi halli, ni, di pa la nangbammalisim yɛttɔ’a ka ti daa mari n‑kyɛ ya saani na; ti mun daa bu zaŋŋi yɛttɔ’ayɔmsa n‑tɔ’asira, ni ti ti di nyoori ya saani - Naawunni mun ya n‑wulisi lala. ⁶Ti daa bu boori pɛ’abu ninsaalisɔ saani, di yi daa nyɛ la ya saani bee seeba saani. ⁷Halli ti daa mari soori ni ti toaai n‑susi bunseesi ya saani, tin nyɛ Masiiya tuumudima la zugu. Amaa ti daa nyɛ la ban bɛ baalimm ya saani, ka mari ya suŋŋa hoo pɔ’a ŋɔn dɔ’ai ŋɔn mari u bileaa seem la. ⁸Tin boori ya yɛla pam zugu n kyɛ ka ti daa lɔ, ni, ti purigi tin mari seelli n‑ti ya. Pa Naawunni lahabasuŋŋu la kɔkɔa, amaa zaŋŋi n‑tabli ti mammaŋŋa nyɔvuya gba, ka di nyɛ la tin kur wuri ya maa zugu. ⁹Ti mabiisi, ya teaama tin daa tumni seem la yɛla, halli ni ti yaa tɔriga, ni tin daa di wahala seem la. Ti daa kur tumni la wuntaŋŋa ni yuŋŋu, ni di kyɛ ka ti yɛla ku mugsi ya, ka ti toaai n‑yiisi lahabasuŋŋu kan yi Naawunni saani la n‑ti ya na. ¹⁰Ya nyɛ la ti sɛharadima, ka Naawunni gba di ti sɛhara m‑paasi, ti beesigu ŋɔn daa bɛ seem n‑tiri ya yɛddaniŋniba wa: ni, ti daa dɔli yɛlimaŋni soori ka tumni din tuusi, ka galinsi ka ni. ¹¹Ya mi halli tin daa tumni seem n‑tiri ya maa, ni, di daa ŋmanni hoo dɔsɔ ŋɔn niŋni u mammaŋŋa bii seem la. ¹²Ti daa kpaam ya, ka kpamsi ya, ka zaali ya noori, ni, ya mari beesiseelli din kyɛ ka Naawunni nini tigra, dama u boonni ya ni, ni yan ni Ŋɔn ti la’am u naam puuni n‑nya u gyirima.

¹³Dinŋɔ zugu ka ti pɛ’ari Naawunni saha kam. Tin daa zaŋŋi Naawunni yɛligu na n‑ti ya la, ya daa deaai yɛligu maa. Ya daa bu deaai ka hoo ninsaala yɛligu, amaa hoo Naawunni dinni; ka di siri nyɛ la lala, ka kur tumni ka tuma ya saani - yarima ban nyɛ yɛddaniŋniba wa. ¹⁴Ti mabiisi, ya daa nya wahala hoo Naawunni niriba ban bɛ Gyuudiiya tingbaŋŋu ni la ŋɔn daa nya seem la - niriba ban nyɛ Yisa Masiiya ŋɔn su seeba la. Ya daa nya wahala ya mammaŋŋa timbiisi saani, hoo ban gba ŋɔn daa nya wahala ba Izraɛli taaba saani seem la. ¹⁵Ban Izraɛli dima n daa zaŋŋi ti Dugma Yisa n‑ku u, ni anabidima gba, ka daa kari ti n‑yiisi. Ba kur tumni la din kyɛ ka Naawunni nini bu tigra, ka kur ŋmeeri nangbankpeemni ninsaalidima zaa saani. ¹⁶Halli ba daa kpaŋŋi ba maŋŋa ni ba ta’ai ti ka ti ku toaai m‑mooli tuliginsim lahabaari n‑ti ban pa Izraɛli dima maa. Ba pun tum tumbeeri pam, ka ba ala’akyi tuma wa paasiri tumbeeri anla zugu, ka a paari a tɔriga. Ka Naawunni sufuyisigri naayi paai ba n‑naai.

¹⁷Ti mabiisi, tin daa wɔligi ka kyɛ ya daba ayi la puuni - kulla ti ningbina taaba wɔligri ka n yɛtti wa, pa ti sufu ni teesa wɔligri. Ti sufu zaa daa bɛ la ya nyaabu ni, ni ti teesa zaa, ni ti ba’aba zaa. ¹⁸Ti siri daa boori ni ti laa n‑labi ya saani na. Halli man Pɔla daa pun kpaŋŋi m maŋŋa ni n kyɛ na - ka di pa la yimmu kɔkɔa - amaa ka Sintaani kur ta’ari ti soori. ¹⁹Tama bɔ ka ti ya m‑mari ti Dugma Yisa saani - pa yarima kɔkɔa? Bee, sufupeelli bɔ ka ti ya n‑nya, u lappu na daari maa ni? - pa yarima kɔkɔa? lala saha yi ti paai, bumbɔ zugu ka ti nin baŋŋi, ni, ti nyaŋŋi n‑naai? - ka laa n‑nyuuri bara di zugu. Pa yarima zugu? Ay! - seelli ka ni m‑paasi? ²⁰Yɛlimaŋni yarima zugu ka ti siri nya ti gyirima ni ti sufupeelli.

¹Dinzugu tin daa nya ka ti ku toaai n‑laa n‑guusi yaasa, ti daa sakki ni ti kɔkɔ kpalim m‑bɛ Ateensi tiŋŋa ²ka tum ti mabii Timɔti ya saani na, dama u nyɛ la Naawunni tuntumna, ka tin ni ŋɔna la’am n‑tumni Kirisita lahabasuŋŋu mooligu tuma la. Ŋɔna ka ti daa tum ya saani, ni u ti kpaam ya, ka kpamsi ya yɛdda. ³Ni, lala ti kyɛ ka sɔ ku yɔmsi ya n‑labsi ya nyaaŋŋa, wahala wa nyaabu zugu. Ya mammaŋŋa mi halli, ni, di nyɛ la Naawunni yuubu, ni, ti nya wahala wa tataabu. ⁴Tin daa na bɛ ya saani la, ti daa pun daŋŋi n‑yɛli ya, ni, ti nin nya wahala; ka ya zaa mi, ni, lala n daa siri niŋi. ⁵Dinzugu man daa nya ka n ku toaai n‑laa n‑guusi m‑paasi zugu ka n daa tum Timɔti ya saani na, ni di kyɛ ka n baŋŋi ya yɛdda ŋɔn nyɛ seem. Dama n kur teesiri, ni, di pa seem ka Sintaani nya sɔseaa ni u ti yɔmsi ya, ka lala zugu nin kyɛ ka ti tuma la kpalim yɔri.

⁶Timɔti mun ŋɔn daa labi na, u daa yɛli ti ya yɛdda ni ya wurilim ŋɔn nyɛ seem. U yɛli ti, ni, ya na kur teesiri ti yɛla, ka boori ni ya nya ti, hoo ti gba sufu ŋɔn boori ya nyaabu seem. ⁷Dizugu, ti mabiisi, ti namsigu ni ti wahala diibu puuni, ti nyari kpamsigu ya zugu. Ya yɛdda niŋbu n kpamsiri ti ⁸dama ya yi ti bari n‑zaani ya beebu ni, ti Dugma zugu, di nin kyɛ ka ti leebi ban vu. ⁹Ti ya niŋi la wula m‑pɛ’ai Naawunni ya zugu hoo din sumsi ni ti pɛ’ai u seem la? Tin mari sufupeeliseaa ya zugu la - ka di nyɛ la ti Dugma Naawunni saani - lala zugu ka ti pɛ’ari u. ¹⁰Wuntaŋŋa ni yuŋŋu zaa ka ti zaŋŋi ti sufu zaa n‑susiri u, ni, u kyɛ ka ti laa n‑la’am n‑nya taaba yaasa; ka ya yɛdda yi ti pɔsigi ya’aseelli, ti nin toaai n‑ti ya bunseelli din nin kpamsi ya yɛdda maa m‑paasi di.

¹¹Ti susiri Naawunni ŋɔn nya ti Ba la, ni ti Dugma Yisa, ni, u maalima soori n‑ti ti, ka ti kyɛ ya saani na. ¹²Ti laa n‑susiri ti Dugma, ni, u kyɛ ka ya wuri taaba, halli n‑wuri niriba zaa; ka ya wurilim zoaai m‑paasiri sahakam hoo tin gba ŋɔn wuri ya seem la. ¹³Ka dinŋɔna u nin kpamsi ya, ka kyɛ ka ya bari n‑zaani, ni ya ti bɛ kasi ka ka taalli ti Ba Naawunni saani. Ka di nin ti nyɛ la lala, sahanseaa ti Dugma Yisa ŋɔn ti ya labi na la, ka u toori niriba zaa nin ti dɔli u na.

¹Ti mabiisi, din paasi nyɛ la: ya teaama din sum ni ya bɛ seem n‑tigi Naawunni nini. Ya pun bamsi lala ti saani, halli lala ka ya daa kur niŋna; ka ti susiri ya ka kpaamni ya ti Dugma Yisa yuuri zugu, ni, ya kur niŋma lala m‑paasira. ²Dama ya mi wulisigu seaa tin daa zaŋŋi n‑wulisi ya, hoo ti Dugma Yisa ŋɔn zaali ti seem la. ³Naawunni yuubu ya saani nyɛ la: ya maali n‑leebi u niriba ka bɛ kasi, ka di tum zina. ⁴Ya zaasa mi yan nin niŋi seem m‑mari ya mansi m‑bɛ kasi ka dɔli gyirima soori, ⁵ka di pa la ya dɔli ningbiŋŋu kɔri soori, hoo ban bu dɔli Naawunni zaaligu ŋɔn tumni seem la. ⁶Dinŋɔ zugu, sɔ di tum u kpeaa din bu tuusi, bee, u fa u kpeaa. Ti Dugma nin ti darigi ban tumni din bu tuusi wa tuba, hoo tin daa pun kpaam ya seem la. ⁷Naawunni daa bu booli ti, ni ti tum la ningbiŋŋu kɔri tuma; amaa u daa booli ti, ni ti dɔli kasitiri beesigu soori. ⁸Dizugu ŋɔnkam za’asi wulisigu wa, pa ninsaala wulisigu ka u za’asi, amaa Naawunni ŋɔn ti ti u Sii Kasi la wulisigu ka u za’asi.

⁹Di bu kpa talasi ni n‑sɔbi n‑wulisi ya yan nin wuri taaba seem, dama Naawunni pun wulisi ya yan nin wuri ya mabiisi seem, ka ya bamsi lala u saani suŋŋa. ¹⁰Ka lala ka ya siri wuri ya mabiisi ban bɛ Masidoonya tingbaŋŋu zaa; amaa, ti mabiisi, ti kpaamni ya, ni, ya kur niŋma lala m‑paasira. ¹¹Ya kpaŋŋma ya maŋŋa m‑bɛ baalimm, ka kyɛ ka ya teesa bɛ ya mammaŋŋa yɛla ni, ka bɔ ya mammaŋŋa nuu tuma n‑tumna, hoo tin daa pun wulisi ya seem la. ¹²Ya yi niŋni dinŋɔa, lala nin kyɛ ka ban bɛ kpaŋŋa nin ti ya gyirima, ka ya mun ku pɔsigi bunseelli kam.

¹³Ti mabiisi, ti bu boori ni ya bɛ ziilinsi ni zaŋŋi n‑kyaŋŋi ninvugseeba ban gbisiri kum ni la yɛla, ka di nin kyɛ ka ya ku fabinna ban kpi la zugu hoo ban ka tama ŋɔn niŋni seem la. ¹⁴Dama ti yi niŋi yɛdda, ni, Yisa daa kpiya ka laa n‑neaai yaasa, ti laa n‑niŋi yɛdda, ni, Naawunni nin ti kyɛ ka Yisa ninvugseeba ban gbisiri kum ni la ti dɔli Yisa n‑labi na.

¹⁵Ti Dugma yɛligu ŋɔn wulisi seem ka ti yɛtti ya maa: tiseeba ban ya n‑kpalim m‑mari nyɔvuri halli nti paai ti Dugma lappu na saha la muna - ti ku ti daŋŋi ban pun gbisiri kum ni la tooni. ¹⁶Dama ba nin tasi pampam, ka niriba nin ti wum malaakadima zuguraana kukɔri ni Naawunni kikaa kunkuma. Di saha ka ti Dugma mammaŋŋa nin ti yi saazugu n‑sigi na; ka Kirisita Masiiya ninvugseeba ban pun kpi la nin ti daŋŋi kum ni neaari. ¹⁷Ka tiseeba ban kpalim m‑mari nyɔvuri m‑bɛ duniya wa ni - tin ni ban nin ti la’am n‑kyaŋŋi nti kpɛ sangbana ni, n‑tuusi ti Dugma Yisa soori saazugu sa; lala ka ti nin ti kpalim m‑bɛ ti Dugma maa saani halli ni saha din ka tɔriga. ¹⁸Dizugu ya zaŋŋma yɛttɔ’a wa m‑maari taaba sufu.

¹Ti mabiisi, di bu laa n‑kpa talasi ni ti laa n‑sɔbi n‑ti ya zaŋŋi n‑kyaŋŋi dabsa ni saha seelli din ti ya n‑niŋi. ²Dama ya mammansi mi halli, ni, ti Dugma lappu na saha dabsiri maa nin ti kyɛ na hoo ta’ayiga ŋɔn yi kyɛ na yuŋŋu seem la. ³Ni, sahaseaa niriba yi ti yɛtti, ni, sufudoaa ni goom bɛ ni, di saha ka basiyɔri ya m‑paai ba na, ka ba ku toaai n‑fa ba mansi m‑basi. Di nin ti piili katiŋŋa, hoo pɔ’a ŋɔn yi wulisiri, ni, u dɔ’ai ka beerim seelli mari u la. ⁴Amaa, ti mabiisi, ya pa la ninvugseeba ban bɛ zibsim ni ka dabsiri maa nin ti libgi ya hoo ta’ayiga ŋɔn libgri niriba seem la. ⁵Ya nyɛ la neesim ni wuntaŋŋa ni niriba. Ti pa la yuŋŋu bee zibsim ni niriba. ⁶Dizugu di bu sum ni ti gbisira, hoo ninvugseeba ŋɔn niŋni seem la, amaa ya kyɛ ka ti neaai goom ni ka mari ti mansi suŋŋa. ⁷Dama yuŋŋu ka gɔgbisiriba gbisira, ka danyuuriba mun nyuuri m‑bugri la yuŋŋu gba. ⁸Amaa tirima n nyɛ wuntaŋŋa ni niriba: di zugu ya kyɛ ka ti mari ti maŋŋa. Ya kyɛ ka ti zaŋŋi yɛdda ni wurilim n‑leebi ti nyɔta’arigu m‑pa ti nyaari zugu, ka zaŋŋi ti tuliginsim tama n‑leebi tɔbtuusira kutti zupiliga la m‑pili. ⁹Naawunni daa bu maali ti ni u sufuyisigri tubdarigri ti paai ti na, amaa u zaali ti ni ti nya tuliginsim ti Dugma Yisa Masiiya zugu. ¹⁰Ŋɔna n daa kpi ti zugu, ni di kyɛ ka ti zaa ti la’am m‑bɛ u saani, di yi nyɛ la ti bɛ la ti nyɔvuri ni, bee, ti kpi ni. ¹¹Dinŋɔ zugu ya kpamsima taaba sufu ka niŋni din nin suŋŋi ya taaba ka ba zoaai Naawunni dɔligu ni: halli ya siri pun niŋni lala pampaŋŋɔ gba.

¹²Ti mabiisi, ti susiri ya, ni, ya tim ya toondaandima maa gyirima - ban nyɛ ban tumni Naawunni tuma n‑tiri ya, ka kpaamni ya suŋŋa. ¹³Ya gyeemni ba ka tiri ba gyirima, ka laa n‑wuri ba pam ban tumni seelli la zugu; ka mari nangbanyinni ni taaba. ¹⁴Ti mabiisi, ya kpaamni gbinnya’a dima. Ka ban sufu miligi la muna - ya maari ba sufu n‑tiri ba: halli ya suŋŋma ban gbarigi la, ka mari sugru ni sɔkam zaa. ¹⁵Sɔ di boosiri u kpeaa beeri, amaa ya niŋma nirilim n‑tiri taaba - halli n‑tiri sɔkam zaa.

¹⁶Ya mari sufupeelli sahakam; ¹⁷ya susima Naawunni sahakam; ¹⁸ka pɛ’ari Naawunni seelikam zaa puuni. Dama lala ka Naawunni boori ni ya niŋni ya beebu ni, Yisa Masiiya zugu. ¹⁹Yan di kpiisi Naawunni Sii Kasi yɛla hoo bugum ŋɔn kpiisiri seem la; ²⁰yan di zeem anabitiri yɛttɔ’a yɛla. ²¹Amaa ya bugsima bunseelikam m‑baŋŋi di yɛlimaŋni ŋɔn nyɛ seem; ka mari din veela suŋŋasuŋŋa; ²²ka naayi yi bunseelli kam din nyɛ bumbeoo ni.

²³Naawunni n tiri sufudoaa: kyɛ ka u maali ya ka ya bɛ kasi zaa, ka mari ya siisi ni ya sufu ni ya ningbina ka a ku ti mari taalli ti Dugma Yisa Kirisita lappu na saha. ²⁴Ŋɔn booli ya maa nyɛ la ŋɔn nin niŋi di, dama yɛdda daana n nyɛ u, ka zɛ yummu.

²⁵Ti mabiisi, ya susima Naawunni n‑tiri ti gba.

²⁶Ya puusima ti mabiisi la zaa mabiitiri puusigu suŋŋa n‑ti ti. ²⁷Ya wumma yaa! Ti yɛtti ya ti Dugma zugu, ni, ya kyɛ ka ba karim gbaŋŋu wa n‑ti ti mabiisi la zaa.

²⁸Ti Dugma Yisa Kirisita Masiiya piinisuma kpalim m‑bɛ ya saani.