TIIHTUJ

Wargahng Agweed Poale Yihr Tiihtuj

Rob Ke Nying Warga

Tiihtuj anahg dhaano acielo keew yaa padh Judea naa adoohng ne ngad yiiho gihr Kriihjto maa adoohng ne ngad tiihj ke Poal kedea ngad konye yi tiihy nyaay lum Juog. Poal warga gihn agweede ke yihr Tiihtuj ngaa na kony ngo yi piny Kread. Anaa wii kun nu ne maany tiihy akuud gihr yaa yiiho. Warga rubo kaa nying nyepinye adahg me teeg.

Mar umodho rubo kaa nying ka beehn yaa wong maalo yi akuud gihr yaa yiiho ubeehd gene kii ngo adoohnge nea ke romo ke beehdo ke dhe yooh me raaj yi thoohdh yaa Kread. Riown gen rob ka puohny Tiihtuje teehng nyoge me thoohdh yi wod Juog, cuow me doonge maahn me doonge (ge udo ne puohny nyetheamaahn), yaa rihj kedea baahng. Gug gen Poal toohn Tiihtuj ka nying ka beehdo gihr yaa yiiho, adoohnge doohr ke rog kedea mag gom, maa wii akwahdho kedea peehm kedea paahng kiin nyoge yi akuud yaa yiiho.

Kaa Acaan Luube

Lum umodho (1:1-4)

Yaa tiihj yi wod Juog (1:5-16)

Tiihy kwaad teehng yaa wod Juog (2:1-15)

Toohn nyoge (3:1-11)

Gug lubo (3:12-15)

1

11:1-3 Ngad oohr: 1Tim 2:7 A Poal ubaahng Juog e gihn gweehd yihri. Jeacuu e naa aoohr an ne kahl Ciig Beer yihr yaa akwany Juoge ne yaae. Ateed Jeacuue kejea konya yaa akwany Juoge kedea unyoadha adiehj weehg gen beehdo ke dhe yoohn Juog. 21:2 1Pii 1:3-5; Gal 3:6, 17-18 Adiehj ngo beehda gaahno gihro ge gaahno kuowo me guge tooro naa anaa aceg Juoge kea ngo ucube. Ngo aceg ke coon e wiih piny kuu acag, kedea Juog be rubo ke toohd. 31:3 3:4Awaahn ni: 1Tim 2:6 Ciig nu ngo anyoadh Juoge awaahn ni kaa yoohn Ciig Beer ge acube yi cinga. Ge e giih puohnya bang gihn Juog ngaa boadh nyoge e naa ateed ngo kejea puohnya gen.

41:4 Tiihtuj: 2Kor 2:13Waahd: 1Tim 1:2 Yih Tiihtuj, yih niida wa nyethiina naa anyuola ke nying gihn nahgo yaa ayiiho.

Beehn Juog Wuure kedea Jeacuu Kriihjto Ruohdh cub gene muuny mar gen kedea doohr mar gen yihri.

Kar Kwany Yaa Doonge

51:5 Tiihy 14:23 E naa gihn awiia yihn yi Kread, bange ne cohg giih adoohng e ge poohd kuu athum ke tiihyo. Kedea ne kwany jo doong yaa ayiiho me tiihyo yi akuud yaa ayiiho kedea ke yihdh miehr wa kaa aroba ngo yihri. 61:6-9 1Tim 3:2-7; 1Pii 5:1-4 Ngaa kwanyi ne ngaa me duohng nahge ngaa me beer me gihn me raaj be rob ke nyinge, kedea nahge ngaa maa anyuom dhaago acielo cog. Nyethene thiow nahg gene yaa ayiiho. Giih me reje wa giih bad maa dhaahl ge keá tiihy gene ne weey weey kedea nahg gene yaa wuohdo. 7Ngaa me duohng nyum nyoge yi tiihy akuud yaa yiiho, nahge ngaa me ree tooro awuohj, bang gihn ngo tiihy tiihy Juog, kedea padh ngad nhyaam, e padh ngaa me cwihnye be cuung ke rahnyo, me be nhyaar liny. Ngaa me be nhyaar muohl ke koongo. Ngaa me cwihnye keá cubo yi daahd giih lonyo. 8Ngo beehda ngaa maa ngad wad, maa ngad muuj kedea me nhyaar nyoge. Ngo beehda ngaa me nhyaar tiihy gihn me beer kedea ree wuore wuoro. Ngo beehda ngaa me beehdo ne kew, kedea ree koare koaro. 91:9 2:1; 1Tim 1:10 Ngaa me duohng nyum yaa ayiiho beehda ngaa maa amag lum Juog teeg mee ke cwihnye cang wa ka puohnye, noono e lum Juog cohge kii cwihny nyoge kedea unyoadhe kaa awaahj yaa akweer ke lum Juog.

Jaahy Yaa Puohny Giih Ucahb

101:10-16 3:9-11; 1Tim 1:3-71:10 1Tim 1:6 Ngaa duohng akuud yaa ayiiho dhiil beero bang gihn nyoge me thoohdh kiin yaa ayiiho ge apaahr oogo yi lum Juog, noono e nyoge dwaahng gene dwaahngo e ge rob giih me gihr nying gen tooro, adoohnge yaa koohbo kob gene yaa padh Judea thoam gen nea lum Juog ayiih gene. 111:11 1Tim 6:5; 2Tim 3:6 Yaa nu, ge dhiil kaa cuowo bang gihn ge beehda nyoge me raany wudh yaa ayiiho ke bang yihdh miehr ke puohny gen noono. Nyoge ge puohny gene kaa giih toohd bang ukoog gen ke ngiihny. 12Ngad gen ke ngude me cuohn gene naa agamloohngjuog ngo anaa arobe coon kea, “Wu yaa Kread, wu beehda yaa toohd, wu yaa alyaahb, me thow yi cam wa gihr alwango.” 131:13 2Tim 4:2 Lum nu ateede nu ngo adiehr. Nea maano, kea teed ngo yihr gen kejea gihn tiihy gene ngo raaj. Cay gen beere lum Juog yiih gene yiiho beer mee keehdo. 141:14 3:9; 1Tim 1:14 Kedea wii gene giih Judea naa acoon piny kedea luub nyoge maa now me be daahd adiehj lum Juog ke yiiho. 151:15 1Tim 1:5; Mat 15:11; Rom 14:14, 20 Ngaa be rom cwihnye ke dwaahng yihdh giih anyoohne, gihn me rom anyoohne ke kahl ree tooro keew giih ne buude, abea kwaad nyepiny cang anyoohne rome kaa kahl rog yaa be yiih lum Juog bang wudh ge arahnyo. 161:16 2Tim 3:5; 1Jon 2:4 Yaa nu ge urubo kejea Juog ngahy gene, abea ge tiihy giih me mahn Juoge. Toohd now, ge nyoge me reje maa awaadh kedea ge yaa dhahl Juog. Gihn me beer me rom gene ke tiihyo tooro.

2

Puohny Lum Juog Maa Athiir

12:1-9 Epi 5:21–6:92:1 1Tim 1:10 Abea yihn, puohny yaa ayiiho ke puohny maa athiir. 22:2 1Kor 13:13 Puohny yaa doonge unahg gene nyoge me wudh gen kwel, kedea cwihny gen nud. Ge dhiil nahg nyoge me yihr gen ne nhyaaro me teeg, maa ge ayiiho, kedea unahg gene nyoge me guum luube, nyoge me wuor rog gen.

32:3 1Tim 3:11; 1Pii 3:1-5 Puohny maahn doonge thiow ke dhe yoohn beehdo me beer. Dhe yoohn maahn maa acub cwihny gen yi tiihy Juog. Rog gen keá yug gene ne yaa waaj, wale yaa nhyaar muohl ke kuong keraahyo. Puohny gene gihn me beer yihr nyoge cang. 4Noono arumo unyoadh gene kaa anhyaar maahn thene cuow gen kedea nyethen. 52:5 Epi 5:22-24 Puohny gene maahn thene unahg gene maahn me rog gen koar gene koaro, kedea me nying gen be ne kal kal kedea miehy gen mag gene maa. Nahg gene nyoge me nhyaar tiihy gihn me beer kedea uwuor gene cuow gen. Neehn maano, e ngaa muu udhahl puohny gihro, wo yaa ayiih lum Juog, ngo utooro.

62:6 1Jon 2:14 Ke yoohn nu acielo thiow, robi yihr yaa rihj unahg gene nyoge me cwihny gen nud. 72:7 1Tim 4:12; Pihp 3:17 Abea gihn me kaal wudh giih nu cang, nyoadh rihi yihr nyoge, ne ngad tiihy giih beeye. Kedea yi puohny gihri noono, nyoadh rihi ne ngaa me rob giih me doonge maa adiehr. 82:8 1Pii 2:15 Kedea robi kaa adiehr yihr nyoge ubahnge gihn robi be dhaahr. Ne maano, e ngaa me maan yihn wiihe ulaahy bang gihn gihn me raaj maa gihr toohd me yoade rogo tooro.

92:9-10 1Tim 6:1-2 Rubi thiow yihr baahng uwuor gene ruohdhe giih gen beere cwihny umihno rog gen. Ge keá peehmo. 102:10 3:4 Ge keá kwahdo, abea nyoadh gene rog gen ne nyoge me beer maa ayiih lum Juog. Tiihy baahnge ke gihn me beer cog beere lum Juog wiih ngo moar gene moaro ke nying tiihy gen noono beer nu.

Dhe Yoohn Beehd Yaa Akuud

11Bang gihn Juog muuny gihre anyoadhe beere nyoge cang boadh wahy yoad gene yoado. 122:12 Epi 1:4; 1Jon 2:16 Muuny Juog wo meehge ke kweer ke giih me be daahd Juoge kedea giih meehg adhemuohme cwihnyo yuohd rog gen. Muuny Juog wo yuge yugo ne nyoge me cwihny nud, maa abiohgrwaale kedea me beehdo ke dhe yoohn daahd Juoge. 132:13 1Kor 1:7; 1Th 1:10 E wo ugaahno kedea e wo koar Cahng Lug. Cahng uniid teeg Juog kedea ka uduu Jeacuu Kriihjto Ngad Boadh won. 142:14 3:14; Gal 1:4; Epi 2:10; 1Tim 2:6; Judea 13:12; 1Pii 2:9; 1Jon 3:16 Jeacuu athow ke nyingo ne lwahg won oogo yi cing gihn me raaj kedea ne wuuny awuohje giiho oogo. Noono e naa kaa adoohngo ne nyoge maa joe me nhyaar yug giih me beeye.

15Rob giih nu cang yihr nyoge. Yihri ne tee kedea tiihyi keehd teeg nu ne meehg cwihny nyoge ngahmo kedea ne cay gen nea ge awuohj. Rihi keá meehg dhahlo yihr nyoge, rubi ke rob ngaa me duohng.

3

Yoohn Beehdo Me beer

13:1 Rom 13:1-7; 1Pii 1:13-17 Teed ngo yihr yaai giih ayiiho uyug gene giih ni: yiih gene loohng yaa mag paajo, kedea wuor gene thuy akuumo. Kony gene thuy akuumo utiihy gene gihn me beer. 2Kedea ge keá rubo ke gihn me raaj rih dhaano utaahngo. Abea mag gene gom ke nyoge kedea nyoadh gene beehd beer.

33:3 1Kor 6:11; Epi 5:8 Coon wo anahg abeehle me gihn maa angahyo tooro. E thiow, wo na nahg yaa dhaahl kedea wo na nahg nyoge maa leel yi gihn me raaj. Wo na nahg baahng yihr giih me thoohdh me be daahd Juoge kedea giih meehg adhemuohme cwihnyo yuohd rog gen. Wo na yug giih me reje kedea wo anahg yaa juunho me nhyaar tiihy gihn me raaj rog nyoge mooge. Nyoge na maano maano kedea wo na ke maano tiehd. 43:4 1:3; 2:10-11; 1Tim 1:1; 2:3; 4:10; Tii 3:6 Abea Juog Ngad Boadh won, wo aboadhe naa anyoadhe beeye bang gihn ngo beehda ngaa me nhyaar nyoge cang. 53:5 Jon 3:5; Rom 6:4; Epi 2:8-9; 5:26; 2Tim 1:9; 1Pii 1:3 Wo keá boadho kaa nying gihn me beer maa ayugo yihre, abea wo aboadhe bang gihn yea angeer ke nyingo. Wo aboadhe naa aluoge won ke piih luogwahy kedea wo aboadhe ke dhe yoohn Wahy Juog ngaa cub kuowo me nyaahn yihro. 63:6 Rom 8:9-16; 1Kor 6:11; Gal 5:25Ngad Boadh nyoge: 2:13; Pihp 3:20; 2Tim 1:10; Tii 3:4; 2Pii 1:11; 1Jon 4:14 Juog muuny ge beehda Wahy Juog ngo awiie yihr Jeacuu Kriihjto Ngad Boadh won, beere Jeacuu utiihyo ke kar wiihe nea Wahy Juog cub cubo yihro. 73:7 Rom 3:24 Bang gihn wo anhyaar Juoge keraahyo, e naa awiie Wahy Juog piny yihr Jeacuu beere kiino ne beehdo me beer keehd Juog, kedea beere kuowo gihn nyaahn e be gug yoado yoado. 8A daahd yihn ucubi wiihi rog giih ni beer mee, beere yaa ayiih lum Juog cwihny gen cub gene ne tiihy giih beeye ge kony nyoge cang.

Lum Arob Poale Yihr Tiihtuj

93:9-11 1:10-163:9 1:14; 1Tim 1:4 Giih nu ge giih me kony nyoge cang. Wii peehm ke nying giih me ne bihdh, wii loab tien wad me baahr me guge tooro, gihn me kony gene tooro. 103:10 Mat 18:15-17 Nea ngaa rubo ke rob me paahng yihdh nyoge kea cuow ngo tiel ariow cog. Nea dahg gen bere bero, kea nyiig oogo buude. 11Ngahy ngo kejea kwaad ngaan nu yooh maa adiehr ngo awiie kedea adoohng ne ngaa me yug giih me reje. Ngaa maa akihm giih reje ge tiihye.

Giih Me Be Wul Yi Wihj

123:12 Tiicihcuj: Klo 4:7-8 Artihmaaj wale Tiicihcuj ngo uoohra yihri. Nea dhaano acielo kiin gen ngo awahnho, e kea laar tieni ke tihngo uroohmo yi geen Nikoapolij, bang gihn a daahd unahga ruudo gihr wong kun ca. 133:13 Apolo: 1Kor 1:12 Kony Jenaj ngaa apuohny keehd giih yi loohng kedea Apolo beere ge rom thubo ke weel gihr gen. Gwiir giih gen ne daahd gene cang. 14Puohny yaao uyug gene rog gen ne nyoge me beeye. Nyoge me yoad giih daahd gene kaa kwahg me padh yaa nyaahbo. Yug gene giih beeye, ubahnge wudh gen be cub gene yihdh giih me padh.

15Yih amaahdh wane cang, an maa yaa banga kan. Teed ngo yihr yaa ayiih lum Juog yaa nhyaar won, kejea ge amaahdh wane thiow. Muuny Juog beehde ke won.