MAARKO

Ciig Beer Naa Agweed Maarkoe

Rob Ke Nying Kitaab

“Ciig Beer ke nying Jeacuu Kriihjto ge Waahd Juog.” (1:1)

Ngo anyoadh Maarkoe kejea Jeacuu gihre beehda tiihj kedea tee nud yihre. Teege niid kii dhe yoohn puohny gihre, yi taaj atiihb ukeehg kedea yi wii adhemuohme piny. Jeacuu ree cuohne cuohno ne ngaa maa adoohng ne dhaano utaahngo maa abeehn ne cub wahye beere nyoge adhemuohm tooro rog gen.

Maarko agweehdo ke nying Jeacuu ke dhe yooh me ne dahr. Maarko kuu arubo ne cohg ke nying luube wale puohny gihr Jeacuu, abea ngo anieng rob ke nying giih atiihye.

Batien naa arub Maarkoe ka me thiin ke nying Joon Ngad Luogwahy, kaa amuoje wiih Jeacuu kedea kaa atum atiihb ukeehge Jeacuu e ngo aguo rob ke nying thiehdh naa athiehdhe nyoge ke dhe yoohn kaa apuohnye.

Anyoadh Maarkoe kejea Jeacuu utiihyo yihr Juog kedea abeehn ne tiihy gihn daahd Juoge. Giih me gaahy nyoge, thiehdh nyoge, taaj atiihb ukeehg kedea tee ne yihre. Giih nu ge naa anyoadh ngo yihr yaa upiny kejea Jeacuu beehda Waahd Juog adiehr muon (15:39). Cahr Jeacuu yi thoo e ne meehg nyoge yiih giih atiihye cang.

Kaa Acaan Luube

Ka thob Ciig Beer 1:1-13

Puohny yihr nyoge Gaalili 1:14-9:50

Aay Gaalili ne ci Jeruucalem 10:1-52

Nihn dhe caahn Jeruucalem kedea buude 11:1-15:47

Kaa acahr Jeacuue yi thoo 16:1-8

Ruohdh maa acahro kedea tihnge paar maalo 16:9-20

1

Puohny Joon Ngad Luogwahy

(Mat 3:1-12; Luk 3:1-18; Jon 1:19-28)

11:1 15:39; Judea 2:3 Gihn e naa kaa athub Ciig Beere ke nying Jeacuu Kriihjto ge Waahd Juog kii ngo.

21:2 Mat 11:10; Luk 1:76; 7:27 Wa kaa agweede yi kitaab gihr agamloohngjuog ge cuohn ne Yicaaya, kejea Juog arubo kea,

“Maany! Ngad wuohna uoohra wong maalo nyumi

ne gwiir yooh yihri.

3Nud ke duol me kwaag yi ukang,

‘Gwiir yooh yihr Ruohdh,

gwiir yooh me ne cohg cohg yihre.’ ”

41:4 Luk 3:3 Ke nying gihn nu e Joon Ngad Luogwahy ake tuohl yi ukang e puohny nyoge kejea maan gene anyoohne giih ayug gene kedea umuoj wudh gen ke luogwahy beere anyoohne giih gen wii piny yihr gen. 5Nyoge cang ke bang piny Judea maa yi geen Jeruucalem ge anuno bange. Maa abeehn gene urob gene adhemuohme giih atiihy gene oogo, batiene e wudh gen amuoj Joone ke piih Juog Naam Joohrdoan ne cub luogwahy yihr gen. 6Joon na ngaab yiehy amana maa acwaahj kedea deehl e naa atuohje yi badhe. Ngo ne cam caame giih na yoade yi dom. Ngo na bodh kaa kihj kedea baahnyo. 7Nyoge apuohnye kobe, “Ngaa me teege akaal wiih teeg mara muu ulog beehno ke batiena nud. Ngaa me wuora wuoro keraahyo me a be rom gong piny ne goony thoon wuoy tiene. 8Wudhu muoja kaa piih now, abea mare teeg Wahy Juog, e nuu ucube yihru.”

Luogwahy Acub Yihr Jeacuu

(Mat 3:13–4:11; Luk 3:21, 22; 4:1-13)

9Yihdh nihn nu e Jeacuu ake beehno ke yoohn geen Naajaread yi piny Gaalili bang umuoj wiihe ke piih Juog ne cub luogwahy yihre. Wiihe amuoj Joone ke piih Juog yi naam Joohrdoan. 10Nye kaa abeehne oogo yihdh piih, e niid gihn maa ayab yea maalo ubeehn Wahy Juoge me neehn akuur uluunge piny ne kew yi wiihe. 111:11 Mak 9:7; 12:6 E duol ake lihngo kii lwahd maalo kobe, “Yih naa waahda maa anhyaara kedea cwihnya med rihi.”

Jeacuu Atum Atiihb Ukeehge

12Ke kaano e Jeacuu alwaahng Wahy Juoge oogo ukedhe ngo yi ukang kar keede, 13unahge nihn jiehariow, e atiihb ukeehg e ne buohj ke tume ne dwaahnge. Keehd me ne beed Jeacuue yi ukang keew laahy me reje, e ngo ne kony wuohdjuoge konyo.

Jeacuu Athubo Ke Puohny Ciig Beer

(Mat 4:12-22; Luk 4:14, 15; 5:1-11)

14Batien kaa amag Joon Ngad Luogwahy, e Jeacuu aci Gaalili. Kaano e ngo ake thubo ke puohny Ciig Beer gihr Juog. 15Athubo ke puohny nyoge kobe, “Cahng anaa arob Juoge abeehno kedea Dhaahr Juog ree anyoadhe arumo, wiiu yug giih anyoohne kedea yiihu Ciig Beer.”

Jo Waahdh Giih Acuohn Jeacuue Umodho

16Cahng ni e Jeacuu ake caahdho ke bang dieng naam duohng gihr Gaalili, e Cimoane maa Andrya umen ge aniide niido e ge umahyo ke booy bang gihn ge anahg yaa maay. 17Kaano e ge acuohn Jeacuue cuohno kobe, “Beehnu unahgu yaa waahdha. A adaahd udoohngu ne yaa kahl nyoge yihra wa kwaad kaano kahlu rej oogo nu.” 181:18-20 Mat 8:21-22 Ke wong kaano e booy giih gen awii gene ke piny kedea ubuodh gene batiene.

19Ge acidh gene thiin mee ni, e yaaj ariow mooge ge aniide niido yi baabuur e ge kwen booy. Anahg Jeamij waahd Jebeade maa Joon umen. 20Maa acuohn Jeacuue gen, ubuodh gene batien ngo uwii gene Jebeade wur gen yi baabuur maa yaa tiihj giih anaa ajor gene.

Jeacuu Apuohnyo Kedea Uthiehdhe Dhaano Kaparnaam

(Luk 4:31-37)

21Ke batiene e Jeacuu abeehn yi geen Kaparnaam. E anahge Cahng Cabadh (cahng yuohmo) e Jeacuu amon yi wod amaad gihr yaa Judea upuohnye yea. 221:22 Mat 7:28-29 Naa athume ke puohny, e nyoge ake gaahy cang yi puohnye, bang gihn apuohnyo wa dhaano me yihre ne teeo, me wa e naa acub loohng Juog giih puohny ke deeh kaa acoon. Ngo kuu apuohnyo wa mar yaa loohng. 23Kedea kaano, nyin me wiihe anaa atiihb reje anaa anudo yi wod amaad. 241:24 3:11 E nyin ake thubo ke maahr piny ke kwaago kobe, “Ngahda yih Jeacuu ngad Naajaread e gihn ne? Gihn keree e ne daahdi rog wan? Yih abeehn ne nahg wan ne? Kedea yih ngahya ne cohg yih naa Waahd Juog naa aoohr Juoge.”

25Maa acuow Jeacuue ngo kea, “Lengi! E thiow beehn oogo yi kuohm nyin.” 26Maa apaahj nyine kedea umaahre piny ke lalo e kuohme urihg ni, maa a’aay atiihb reje oogo ree. 27Kedea ugaahy yaa anaa anudo cang, uthub gene ke peehny rog gen kob gene, “Beehda gihn e gihn? Puohny me nyaahn me yea ne teeo e naa atuohl ne wale gihn? Keehd atiihb reje e urubo yihr gen ke duol me teeg kedea uwuor gene lume.” 28Ke kaano e nyinge awiihj ke bang yi Gaalili.

Jeacuu Miih Ciih Cimoane Athiehdhe

(Mat 8:14-17; Luk 4:38-41)

29Yi kaa apahr Jeacuue oogo yi wod amaad e amon paar ge Cimoane e caahdh tiehd kaa Cimoane maa Andrya umen kedea Joon anaa acidho thiow ke gen. 30Kaano e miih ciih Cimoane ree anaa jwaahy, ngo abud piny. Nye kaa awahnh Jeacuue wahnho e aguoe kaa arobo yihre. 311:31 5:41 Maa abeehn Jeacuue bange umage bad ngo utihnge ngo maalo. Kaano e kuohme ake ngihnyo uaay jwaahye oogo ree kedea upiihe ne goong gen.

Atwaanye Me Thoohdh Athiehdh

32Ke wong thiehno e cahng kwaar piny, nyoge me thoohdh me rog gen naa atwaanye maa yaa guohb gen ne atiihb reje ge akahl bange. 33Nyoge me thoohdh giih beed geen nu rog gen acong gene dhe wod. 341:34 3:12 Maa athiehdh Jeacuue nyoge me rog gen naa atwaanye me thoohdh kedea urieme atiihb reje oogo yi koohm nyoge mooge. Thiow atiihb reje ge kuu ameehg Jeacuue rob bang gihn ngo ngahy gene kejea Jeacuu e naa Ngad Boadh nyoge.

Jeacuu Acidho Ne Puohnyo Ke Bang Gaalili

(Luk 4:42-44)

351:35 Luk 5:16 Ke nyango e cahng kuu amoohlo, e Jeacuu ayedh maalo ucea kar keede kedea upiihe ne kwaj. 36Maa abeehn Cimoane maa yaae naa anudo keehde, uthub gene ke cej ka ne Jeacuue yea. 37Maa ayoad gene ngo e ukwahyo, urub gene yihre kob gene, “Nyoge cang ge daahd yihn.”

38Maa akobe ngo yihr gen kea, “Beeh coa yihdh miehr me cahng mee kan, bang a daahd upuohnya kuohn nu thiow. E naa gihn abeehna ke nyinge.” 391:39 Mat 4:23 Maa acidhe ke bang yi Gaalili e puohny nyoge yihdh wuud amaade kedea atiihb reje ge rieme ke oogo rog nyoge.

Jeacuu Ngad Dhoobo Athiehdhe

(Mat 8:1-4; Luk 5:12-16)

40Maa abeehn ngaa me ree ne dhoobo, uthube ke piehj, e cunge arunge piny nyum Jeacuu kobe, “Nea cwihnyi ne bange, e kea yug kuohma udoohnge kwel.” 41Naa aniid Jeacuue ngoohng wonge, e cinge arwaage bang ngo maa agweele nyin maa arube yihre kobe, “Cwihnya ne bange! Beehn kuohmi doohnge kwel.” 42Nye wong kaano e kuohme ake doohng kwel mee. 43-441:44 Mak 7:36; Luk 17:14 Maa arob Jeacuue ngo yihre kea, “Lihng gihn roba yihri. Gihn ayug ree rihi awaahn ni kan keá waayi yihr ngaa moogo. Abea aay awaahn ni ucii ne nyoadh rihi yihr ngaa lam giih kweehr umaanye kuohmi. Nea kuohmi amaanye, kea yug giih kweehr wa kaa anaa arob Moaje ngo, bang ne nyoadh ngo yihr nyoge kejea dhoobo tooro rihi.” 451:45 7:36 Abea naa a’aay nyine, e ake thubo ke rob gihn ayug ree yihr nyoge. Gihn nu e Jeacuu kuu arom beehdo yihdh geedh nu bang gihn nyoge me daahd uthiehdh gen ngo amoal gene ke piny. Noono uaaye maa awiie geew piny ne beehd kare keede. Abea kihde now, nyoge ge apoohdo e ge beehn bange ke bang yihdh miehr ne dug.

2

Jeacuu Ngaa Maa Abab Piny Athiehdhe

(Mat 9:1-8; Luk 5:17-26)

1Batien nihn me noog, e Jeacuu aduu Kaparnaam. Naa alihng bange kejea ngo ne paajo ka beede, 2e nyoge me thoohdh rog gen acong gene congo ubeehn gene bang Jeacuu. Wod anaa apahng ke dhaano utaahngo uwahdhe yi kala kar tiel tooro. Kaano e Jeacuu ake thubo ke puohny gen ke lum Juog. 3Nyoge angween ge abeehno bang Jeacuu e ge bien dhaano maa abab piny. 4Naa aniid gene ngo kejea ka me rom gene wahdh wod bang Jeacuu tooro, e ge ayedh maalo wiih wod2:4 Wuud Judea ge ke geero uyoad ka me yedh dhaane wiih wod ugeere thiow. Wiih wod geer wa mar abar ngo ne caja. maa athub gene ke ngaany ka me rom gene ngaan abab piny lwaay piny kii ngo nyum Jeacuu yi diehr wod. Noono ulwaay gene ngo piny nyum Jeacuu ke belo. 52:5 Mat 9:2 Ge aniid Jeacuue kaa ayiih gene kii ngo, e akobe kobo yihr ngaan abab piny kea, “Waahda! Adhemuohme giihi ge awii piny yihri.”

6Kiin nyoge kaano yaa loohng Juog ge anaa anudo yi wod tiehd ke Jeacuu. Naa alihng gene gihn arob Jeacuue yihr nyin ni, e cwihny gen ake thubo ke ngoan kob gene, 7“Nyin rubo wa maano kaa nying gihn? Daahd urome wiihe ke Juog kejea anyoohne giih ayug ge wiie ke piny! Wa kuohm Juog adhahle!”

8Giih angoan gene ke cwihny gen ge kaa aguo Jeacuue ke ngeyo maa arube yihr gen kea, “Nye yaage! Gihn e ne ngoanu ke nyinge yaa aduunu? 9Maa aweehne e ne teeg ke tiihyo, ne rob ngo yihr ngaan abab piny kejea, ‘Adhemuohme giihi ge awii piny yihri ne,’ wale ne rob ngo yihre kejea, ‘Yedh maalo ucaahdhi?’ 102:10 Jon 5:36 Awaahn a ge adoohng ne dhaano utaahngo, a utiihyo ke gihr nyepiny kedea uniidu ngo, gihn me be rom ree ke tiihyo yihr dhaano utaahngo ne nyoadh ngo yihru kedea ungahyu ngo kejea yihra ne tee wiih ngoom me wiia adhemuohme giih nyoge piny.” Maa akob Jeacuue ngo yihr ngaan abab piny kea, 11“Ateeda yihri kaa yedh maalo ukaabi belo gihri ucii paajo.” 12Maa ayedhe maalo umade yea belo gihre kedea uaaye ke waahdh. Nyoge ge agaahy cang kedea upuoj gene Juog e ge muohj koohr Juog kob gene, “Gihn me wa gihn kuu akuong wane ke niido.”

Leabi Acuohn Jeacuue

(Mat 9:9-13; Luk 5:27-32)

13Jeacuu a’aay ucea ne waahdh ke bang dieng naam duohng gihr Gaalili. Gihn nu e nyoge me thoohdh ngo atieg gene piny maa athube ke puohny gen. 142:14 Mat 8:21-22 Naa a’aaye kaano e Leabi waahd Alpaawo aniide niido e ngo apiih ne gwaay cuol maa arob Jeacuue ngo yihre kea, “A daahd udoohngi ne ngad waahdha.” Maa ayedhe maalo uaaye tiehd ke Jeacuu.

Nywaahg Ke Yaa Adhemuohm

152:15 Mat 9:10 Cahng man e Jeacuu anaa acuohn Leabe paare. Leabi anahg ngad gwaaj cuol. Naa akahl cam e Jeacuu acahmo tiehd ke yaa gwaay cuol maa nyoge maa yaa adhemuohme ge cuohn Judea ne nyoge me reje. Nyoge me thoohdh me neehn yaa ni ge ne na buodh batien Jeacuu. Jo waahdhe thiow ge anaa ake cahmo keehde maa yaa ni tiehd. 16Kaa aniid yaa loohng Juoge giih Paarijea ngo e ucahmo tiehd ke yaa nu, e jo waahdh Jeacuu apeehny gene peehnyo kob gene, “Beehda ke nying gihn e beehn Jeacuue upiihe ne cam ka maa acielo keehd yaa gwaaj cuol maa nyoge me dhahl loohng Moaje? Kwihye kejea ge nyoge maa amaan paajo me gihn me nweehd nyoge ke gen tooro ne?”

172:17 Luk 19:10 Ge alihng Jeacuue rob nu e arobe robo yihr yaa loohng kea, “Padh yaa rog gen tooro atwaanye ge ne daahd akiihm, abea beehda nyoge me tuu ge ne daahd akiihm. A kuu abeehn wiih piny kan kaa nying yaa koohbo kejea ge abiohgrwaale. A abeehno kaa nying yaa ayiih ngo rog gen kejea ge yaa adhemuohm.”

Lubo Ke Nying Kweehr Cam Kedea Cabadh

(Mat 9:14-17; Luk 5:33-39)

182:18 Mat 6:16-17; 11:18-19; Luk 7:33-34 Yihdh nihn nu e jo waahdh Joon Ngad Luogwahy maa Paarijea ge anaa ake kweehro ke caame noono e ge be na cahmo ke nying wuor Juog. Kaano e nyoge abeehn bang Jeacuu upeehny gene ngo kob gene, “Wa yaa waahdh Joon maa yaa Paarijea ge be cahmo ke nying gihn yug gene giih kweehr yihr Juog, abea yaa waahdhi ge be kweehro kaa nying gihn?”

192:19 Mat 9:15 Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kea, “Kare nud umeehg yaa acuohn athiehge yi nyuohme kweehr cam abea athiehg nud bang gen ne? 20Abea cahng ukaab athiehg oogo bang gen ubeehn. Cahng nu e nuu ukweehr gene cam.

21“Padh kare udhahb dhaane waaro me nyaahn rih jwaahd waaro maa ayiej. Bang gihn nea waahro gihn nu ree cea ke ne juunyo e wong kaa adhahb ree cahge kaa jwaa 22Dhaar weehne e naa akuong koongo me yaahny ke pee yi keej maa acoon maa akuoj? Dhaar yug ngo wa gihn nu udaar ke koongo.”

Jag Cwed Beel Cahng Cabadh

(Mat 12:1-8; Luk 6:1-5)

23Cahng man, Cahng Cabadh, e Jeacuu anaa ake caahdho keehd jo waahdhe e ge cor yi puohdho. Kaano e jo waahdhe ge ake thubo ke jag cwed beel e ge raam gene ke maalo. 24E yaa Paarijea ge ake rubo yihr Jeacuu kob gene, “Maany kwaad gihn yug jo waahdhi! Ge tiihy gihn maa acier loohng Moaje ke tiihyo cahng Cabadh.”

25-26Maa abeehr Jeacuue ngo kobe, “Ka moogo e gihn anaa atiihy Deabid Ruohdhe naa anahg kahje en maa joe anaa akwaanu? Deabid anaa abeehn ne ci yi Wod Juog maano e Abithaar e naa anahg ngad duohng yaa lam ucame amune giih lam ne giih kweehr kedea ucube mooge yihr yaae ne camo. Abea beehda amune me be cam dhaane maa now me padh ngad lam giih kweehr.”

272:27-28 Mat 12:1-14; Luk 13:10-17; 14:1-6; Jon 5:1-18; 7:21-24; 9:1-16 Maa agooye wiih robe piny kea, “Cahng Cabadh ayug Juoge kaa nying dhaano, abea Juog dhaano keá cago ke nying Cahng Cabadh. 28Nea neehn maano e kare nud yihra a ge adoohng ne dhaano utaahngo, ugweehga gihn yug jo’a Cahng Cabadh bang gihn a naa ruohdh acub loohng gihr Cabadh yi cinge.”

3

Nyin Me Cinge Abaahl Athiehdh

(Mat 12:9-14; Luk 6:6-11)

13:1-6 2:27-28 Cahng man e Jeacuu anaa aci yi wod amaad gihr Judea. Dhaano me cinge abaahl anaa anudo yi wod. 2Gihn nu, e nyoge mooge maa anaa apiih thiow ge anudo yi wod amaad, nyoge maa alwaay rog gen piny ne maany gihn uyug Jeacuue Cahng Cabadh rih nyin cinge abaahl. Nea ngo thiehdhe thiehdho e Jeacuu luom gene luomo bang gihn loohng Juog adhahle naa athiehdhe dhaano Cahng Cabadh. 3Kaano e Jeacuu nyin cinge abaahl acuohne cuohno bange kea, “Beehn wong maalo kan ne cuung yi diehr kiin nyoge.” Maa acidh nyine bange.

4Kaano e yaa ni alwaay rog gen piny ge apeehny Jeacuue peehnyo kobe, “Beer gihn aweehne ke tiihyo Cahng Cabadh? Tiihy gihn me beer ne wale tiihy gihn me raaj? Kony wahy dhaano uthiehdhe ne wale paahl dhaano oogo uthowe?” Maa aleng gene ne caaj e gihn arob Jeacuue kuu abeehr gene.

5Keehdo e Jeacuu amaahny bang gen e cwihnye raaj bang gihn aniide e wudh gen teeg maa arobe ngo yihr nyin cinge abaahl kea, “Nyieh! Riihy badi.” E nyin bade ariihye riihyo ubeehn bade udoe kare ne rihb. 63:6 Jon 5:16, 18 Yaa Paarijea naa alwaay rog gen piny ne tudo rog gen akwany gene maalo naa aniid gene gihn atiihy Jeacuue. Maa awaad gene oogo ucong gene wudh gen keehd yaa batien Eroade ne gweehg dhe yooh me nahg gene Jeacuu.

Amahr Nyoge Batien Jeacuu Abuodh Gene

7Maa abeehn Jeacuue uaaye ke jo waahdhe uci gene dhe naam duohng. Gihn nu maa awaad nyoge me thoohdhe bange ke yoohn piny Gaalili 8kedea ke yoohn piny Judea maa geen Jeruucalem maa piny Yiduuma. Nyoge mooge ge abeehno ke yoohn naam Joohrdoan kedea mooge thiow ke yihdh miehy cahng ke geen Taayr maa geen Ciihdoan. Jo ni thoohdh ge abeehn bang Jeacuu naa alihng gene ngo kejea giih me thoohdh ge atiihye. 9Kaa aniid Jeacuue ngo kejea nyoge me thoohdh ge waahd bange, e akobe yihr jo waahdhe kea gwiir gene baabuur yihre beere e urubo yihr nyoge ke ka me baahr ke gen. 10Nyoge me thoohdh ge athiehdh Jeacuue cahng nu, e naa gihn apoohde e yaaj mooge ge nyiihng bange ne gweel kuohme ke cing gen beere ge thiehdhe thiehdho. 113:11 1:24; 5:7; Mat 8:29; Luk 4:34, 41; 8:28 Yaa rog gen naa atiihb ukeehg, ge niid gene Jeacuu, e rog gen riedh gene ke piny thaahdh tiene ne wuor ngo e ge uyuog ke deeh lalo me teeg kob gene, “Yih naa Waahd Juog ke ngude.” 123:12 1:34; Luk 4:41 Abea ge na cuow Jeacuue cuowo teeg mee bang gihn kuu adaahd ngo urob gene ngo yihr nyoge kejea e Waahd Juog.

Jo Jeacuu Ge Apaar Wonge Ariow

(Mat 10:1-4; Luk 6:12-16)

13Batiene e Jeacuu a’aay ucea wiih good maa acuohne yaae ge daahde ke cwihnye bange. Maa abeehn gene bange 14ukwanye nyoge apaar wonge ariow kiin gen maa acube nying acielo yihr gen kejea ge ucuohn ne jo oohr. Adaahd ngo ubeehd gene buude beere ge oohre ke oogo ne puohny lum Juog yihr nyoge. 15Thiow ge amuoje ke teego me riem gene atiihb ukeehg oogo rog nyoge. 163:16-19 Tiihy 1:13; Jon 1:40-44 Yaa anaa akwany Jeacuue ge gen: Cimoan me nying tuode acag Jeacuue ne Piihter, (Lum yea beehda kihdo). 17Maa waahd Jebeade kar ge ariow, Jeamij kedea Joon kedea ucube nying acielo yihr gen kejea ge ucuohn ne Boneargya (Lum yea ge teeg wa maahr kodh). 18Maa Andrya kedea Pihlihb maa Bartholomeao, Matheewo, Thoamaj, Jeamij waahd Alpaawo. Thaadoj, maa Cimoane3:18 Cimoan gihn ngahj kejea yaa Roama ge be daahde umag gene paar Judea.19kedea Juudo Yijkaariod ngaan anaa abeehn ne luom Jeacuu.

Jo Paar Ge Jeacuu Cwihny Ge Adiihd Ke Nying Jeacuu

(Mat 12:22-32; Luk 11:14-23; 12:10)

20Batiene e Jeacuu ado paajo abea keehd maano e nyoge rog gen acahg gene ke congo, ubeehn gene bange. Nyoge anaa amahdo thoohdh kedea utoor kar cam ke ngude yihr Jeacuu ke jo waahdhe, bang gihn ge ake rubo yihr nyoge. 213:21 3:31; Jon 7:5 Kaa alihng jo paar ge Jeacuue ngo, e ge abeehn ne maany ngo bang utuu gene en bang gihn nyoge akoohbo kejea, “Wiihe be beer.”

Jeacuu Kedea Ruohdh Atiihb Ukeehg

223:22 Mat 9:34; 10:25 Yaa loohng Juog naa abeehno ke yoohn Jeruucalem ge arubo yihr nyoge kejea Jeacuu ree ne ruohdh atiihb ukeehg ge cuohn ne Beeljebuul. Arob gene yihr nyoge mooge kejea padh ke dhe yooh maa now e ne riem Jeacuue atiihb ukeehg oogo rog nyoge, abea ge rieme oogo kaa tee maa acub Beeljebuule yihre. 23Gihn nu e nyoge acuohn Jeacuue bange upeehnye gen e robe kaa ucaale kobe, “Kare nud ubeehn atiihb ukeehge urieme ree oogo rih dhaano? 24Beer, abea nea tien paajo acielo ree apaahnge udog gene rog gen ke liny, e tien paan nu ngo be taaj ne? 25Kedea ne nyethea dhaano acielo ge adog rog gen ke liny, e paan nu be toar ne? 26Wa gihn nu thiow, atiihb ukeehg ka me doge ree tooro. Nea dog ree e wiihe dhiil guuo utoor gihr nyinge. 27Ngaa noono rom cidh ne tub paar ngaa me teeg me yihre ne waahd? Paar ngaa nu be rome ke tubo nea padh taajo e naa ataaj gen kedea utuohy gen piny. Kaano arumo e giih paar ngaa me teeg ge rom kaa tubo utoor gihn me doohnge. 28A rob athiir yihru, adhemuohme giih nyoge cang ge uwii piny kedea kwaad luube me reje giih ateed ke nying Juog ge uwii Juoge piny thiow. 29Abea kwaad ngaa rob luube me reje rih Wahy Juog, adhemuohme be wii piny bang gihn be rom ree ke wuuny oogo.”

303:30 Jon 7:20 Jeacuu yea acoodhe piny ke nying gihn arob ree, naa ree ne atiihb ukeehg.

Yaa Wad Ke Jeacuu

(Mat 12:46-50; Luk 8:19-21)

313:31 3:21 Batiene e miih Jeacuu maa ge wuud wahn ge ake beehno ucuung gene yi kala maa aoohr gene dhaano acielo wod bang Jeacuu ne rob ngo yihre kejea ne nyoge me daahd en yi kala. 32Nyoge me thoohdh ge anaa wod bang Jeacuu. Maa ateede yihre naa, “Miihu maa wuud wuru gen nii kala yih daahd gene daahdo.”

33Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kea, “Ngaa e naa miiha? Kedea yaa weehne ge naa wuud wura?” 34Maa amaahnye bang yaa anaa apiih buude batiene e akobe, “Maahnyu kan! Yaa ni ge naa ge miiha maa ge wuud wura! 353:35 Mat 6:10 Kwaad dhaano me tiihy gihn daahd Juoge, e naa nyewura kedea e naa miiha kedea e naa uwura.”

4

Ucaale Gihr Ngaa Maa Ayor Koohdhe Yi Puohdhe

(Mat 13:1-9; Luk 8:4-8)

14:1 3:9 Cahng man keehdo Jeacuu anaa ne puohny nyoge dieng naam duohng. Nyoge giih anaa amahdo buude ge anaa athoohdho keter. E niide ngo wa gihn nu, e adhiil ci yi baabuur me cahng ke dhe agala beere nyoge puohnye puohnyo. 2Kaano e ake thubo ke puohny nyoge ke giih me thoohdh, e ge puohnye kaa ucaale kobe, 3“Lengu do! Umodho coon nyin moogo koohdhe anaa akaabe ne ci yi puohdho ne puur. 4Abea naa ayore koohdhe e mooge ge apahdh thaahng yooh maa abeehn winye uted gene gen. 5Koohdhe mooge ge apahdh wong leelo me yea tooro ngoom me beeye. Koohdh nu ge atuuy uyuuj beele maalo piow piow. 6Abea naa alier cahnge, e ge aguo nahro utal gene bang gihn biey gen kuu anieng piny. 7Mooge ge apahdh piny yi dhyaay kedea moodho. Abea naa adoong gene, e ge ake juul bang gihn ge ateel dhyaaye piny maa abahnge ge kuu acieg. 8Abea koohdhe mooge ge apahdh ka me yea ne ngoom me beeye maa atuuy gene beer mee kedea ucieg gene, me wiih acielo yea ne cwed beel kar dhaano aduuno wonge apaar kedea mooge yihdh gen ne jiehadahg kedea mooge dahng yihr gen ne jiehabiihj.”

94:9 Mat 11:15 Maa agooy Jeacuue wiih lume piny kea, “Nea ngaa yihdhe nud me lihngo, e kea lihnge.”

Gihn Rub Jeacuue Kuu Ucaale Ke Nyinge

(Mat 13:10-17; Luk 8:9, 10)

10Naa adoohng Jeacuue keehd joe ge apaar wonge ariow maa yaaj mooge giih caahdh keehde batien kaa a’aay nyoge, e Jeacuu apeehny gene peehnyo ke gihn ne yihdh luub ucaale giih robe yihr nyoge. 11Maa arobe ngo yihr gen kea, “Ne ngej yihdh luub Dhaahr Juog beehda Juog e naa acub ngo yihru wu jo waahdha. Abea ngo rob yihr nyoge mooge maa now kaa ucaale. 124:12 Mat 13:14-15 Ngo udoohng wa kaa anaa agweede naa,

‘Nying gen upeeny gene piny ne maahnyo

abea gihn muu uniid gene utooro

kedea yihdh gen uceg gene piny ne lihng

abea gihn muu ulihng gene utooro.

Nea be ne nahg wa gihn nu, e giih nyepinye ne niid gene

kedea ge ne lihng gene, noono e wudh gen ne waar gene

udog gene bang Juog

uwiie anyoohne giih ayug gene piny yihr gen.’ ”

Yea Lum Ucaale Koohdhe Maa Ayor Dhaane

(Mat 13:18-23; Luk 8:11-15)

13Maa apeehny Jeacuue gen kea, “Abea wun, ucaale gihn yea adeadu ne? Nea yea kuu adeado e ucaale mooge yihdh gen ungeyu ke naa diih? 14Ngad yor koohdhe neehn ngad puohny lum Juog. 15Nyoge mooge keew yaa alihng lum Juog ge uroomo ke koohdhe giih apahdh thaahng yooh ucam winy gen. Umodho kaano e lum Juog anaa alihng gene beer mee, batien ka me thiin e atiihb ukeehg ake beehno ukahle lum Juog oogo yi cwihny gen. 16Wa kwaad maano, koohdhe giih apahdh kiin leele ge nyoge me lum Juog alihng gene umodho ke med cwihny. 17Abea ge nyoge me cwihny gen be teeg yi guum giih me reje. Noono e ge ukweer ke lum Juog. 18Yaa neehn koohdhe giih apahdh yi piny dhyaay kedea moodho ni, kwaad yaa nu ge nyoge me lum Juog alihng gene. 194:19 1Tim 6:9-10 Abea gihn raaj ke gen, beehda gihn poohde e cwihny gen udiiw kedea cwihny gen poohd ne bang giih lonyo maa giih upiny. Kwaad giih nu lum Juog kahl gene ke oogo yi cwihny gen kedea udoohng gene ne nyoge me be bar maalo ke lum Juog. 20Abea nyoge mooge ge neehn koohdhe giih apahdh ka me yea ne ngoom me beey. Yaa nu lum Juog alihng gene kedea uyiih gene ngo ke cwihny gen cang ne jwag giih beeye ge tiihj yihr Juog. Gihn nu e naa arom rih beel maa acieg me wiih acielo yea ne cwed beel kar dhaano aduuno wonge apaar kedea mooge yihdh gen ne jiehadahg kedea mooge dahng yihr gen ne jiehabiihj.”

Puohny Jeacuu Lihnge Kedea Baare Wong Maalo

(Luk 8:16-18)

214:21 Mat 5:15; Luk 11:33 Jeacuu arubo thiow yihr gen kobe, “Kare nud ukahl lama yea wod ucahge ke wum piny kaa adiido ne? Wale ukaabe ucube thar agreehm? Ngahda ngo cub maalo ka me meenye yi wod cang? 224:22 Mat 10:26; Luk 12:2 Bang gihn kwaad gihn wiihe wum, wiihe uaal oogo beere ke niido. 234:23 Mat 11:15 Nea ngaa yihdhe nud me lihngo, e kea lihnge.”

Ucaale Me Nyoadh Dhe Yoohn Akoohg Gihr Juog

244:24 Mat 7:2; Luk 6:38 Maa acahge rob yihr gen kea, “Cubu cwihnyu piny udeadu yihdh luube giih alihngu. Kwaad kaa tiihyu kii ngo 254:25 Mat 25:29 e ne wiihe uduog Juoge yihru. Ateeda wa maano bang gihn ngaa me yihre ne giih me beeye me thoohdh, giih nu ge udhiil Juoge ke jwaa ke mooge me thoohdh. Abea ngaan yihre tooro nyepiny, keehd gihn anaa yihre ngo udhiil ke twahr oogo yi cinge.”

Ucaale Gihr Kohnho Maa Atuuy E Keede

26Maa acahge rob kea, “Dhaahr Juog ngo neehn koohdhe maa ayor yi puohdho. 274:27-29 Jeam 5:7; Any 14:14-15 Batien kaa ayor koohdhe e ngaan ayor gen gihn maa acahge ke yugo tooro. Abea keehd maano atoor gihn maa atiihye, e koohdhe ge atuuy ke dhe yooh me kwihye. 28Beehda beey piny keede e naa ameehg beel cieg. Umodho beehlo udoongo batiene e ngo udhahyo kedea uciege. 29Naa aniide beel ge acieg e ngo angeye kejea kar kaj abeehno, noono maa akaje gen.”

Ucaale Gihr Kohnho Me Thin Wa Wong Jaaro

(Mat 13:31, 32, 34; Luk 13:18, 19)

30Maa acahge rob kea, “Dhaahr Juog uroma ke rih gihn? 31Wale a ucaal gihn ne rome keehde! Ngo uroomo keehd wong jaaro ge thiin maa akaab dhaane upiidhe ngo. 32Abea keehd me thiin kohnho yaadh gihn apiidh, e ngo beehn ne doongo udoohnge ne yaadh me duohng keew yen kedea ukaare ke baahd me thoohdh. Kaano e winy wuud gen geer gene ke wiihe.”

Gihn Beer Rob Kuu Ucaale

33Ke dhe yoohn ucaale me wa giih ge naa apuohny Jeacuue nyoge ne ngahy lum Juog wa kwaad kaa rom gene ngo ke ngahyo. 34Nyoge ge keá puohnyo kaa dhe yoohn cuohn loohng, abea ge apuohnye kaa ucaale. Abea ge adoohnge ke jo waahdhe ge keed gen, e yihdh ucaale ge adoge ke kwaano yihr gen beer mee.

Jeacuu Yamo Me Teeg Acuowe Une Dihl

(Mat 8:23-27; Luk 8:22-25)

35Kaa awahdhe ke thiehno cahng nu acielo, e akob Jeacuue yihr jo waahdhe kea, “Ngudo loo naam duohng kun ca.” 36Maa akiiw gene baabuur e Jeacuu ree keá daa kaa anaa apiihe yea. Akuud nyoge ge anaa awii gene ngahdh gen kedea baabuure mooge ge anudo tiehd ke gen. 37Kaano e deeh yamo me duohng ree atihnge tihngo maa anahg piihe thaga yi baabuur ka athewo umiid baabuure olo. 38Abea Jeacuu wonge kaa akwal niine. Maa atahng gene ngo kob gene, “Ngad puohny! Gihn keree e bahnge wa be konyi yi thoo? Maany baabuur ka daahde diihr piny ke won.”

394:39 Mak 6:51 Noono e atahng ucuowe yamo cuowo kobe, “Cuungu.” Maa acuung yame kedea piih ne dihl.

40Maa arub Jeacuue yihr gen kobe, “Gihn e mag lwahre wun? Wa lum Juog poohd kuu ayiihu!”

41Maa ane wudh gene yoam ke lwahr. Kaano e ge ake thubo ke peehny rog gen kob gene, “Kwaad ngaa me ngihde e gihn? Keehd yamo kedea athewo ngo wuor gene wuoro thiow?”

5

Atiihb Ukeehg Gihr Graaja

(Mat 8:28-34; Luk 8:26-39)

1Batiene e Jeacuu maa jo waahdhe ge awahnh loog naam duohng, yi piny yaa Graaja. 2Nye kaa abeehn Jeacuue wiih agala keehd yaae, e ngo ake roohmo ke ngaa me ree naa atiihb ukeehg. Ngaan ngo abeehno kaa yoohn wudh leehde 3ka beede. Abea keehd me tuohy cinge kedea tiene ke gele, 4e ge coohde coohdo. Noono utoor ngaa me teeg me rom ngo ke mag piny. 5Ke nying nihn, decahngo kedea dewaahr, ngo na beehdo kaa ngweej ke lalo ke bang wudh leehde maa wudh goode. Thiow ngo na beehdo kaa thom ree ke leele.

6Kaa aniide Jeacuu ke ka me baahr, e agoohd bang ngo upahdhe wudh conge nyume ne wuor ngo wa ka wuor ngaa me duohng. 75:7 3:11 Kaano e Jeacuu akaange oogo ke rob e ukwaago kea, “Gihri gihn ke an, Jeacuu Waahd Juog Aciehg! Wongi akwaya nyum Juog, a keá joohri keter.” 8Wong Jeacuu akwaye bang gihn Jeacuu anaa athubo ke riem atiihb ukeehg oogo rih nyin.

9Kaano e Jeacuu atiihb ukeehg apeehnye peehnyo kea, “Nyingi ngaa?”

Maa abeehre ngo kea, “Nyinga Amahr, bang gihn wa thoohdh keter.” 10Kaano e atiihb ukeehg apiih ne kway wong Jeacuu kejea ge keá rieme piny moogo.

11Abea nye kaano akwaye wong Jeacuue, amahr kudhruue ge anaa ake nyahmo dieng good. 12Maa abeehn atiihb ukeehge, ukwaye wong Jeacuu kobe, “Riem wan yihdh kudhruue giih ca umon wane rog gen.” 13Maa ameehg Jeacuue ge mon rog kudhruue. Ge anahg kudhruue me thoohdh me wahdh kar alihbe ariow. Gihn nu e kudhruue ge ane rudh ke ngweej, e ge loohn piny ke dieng good maa anahg gene thoadh yi naam duohng umud gene.

14Kaa aniid yaa kwaahe kwaad gihn nu, e ge ake goohdo ke ngweej ne rob gihn ayug ree yihr nyoge ke bang yi geew kedea miehy cahng ke geew. Kaano e nyoge ake rihngo ne maany gihn ayug ree. 15Naa awahnh nyoge e ge niid ngaan ree anaa atiihb ukeehg e ngo apiih now kedea angahbo beer mee kedea wiihe kwel bekihd gihn me ne ree. Gihn nu e nyoge atud yi deeh tee gihn ariem atiihb ukeehg oogo ree. 16Noono uthub yaa anudo kaa anaa ayug gihn nu ree yea, ke kwaan gihn ayug ree rih nyin ree anaa atiihb ukeehg kedea gihn ayug ree rog kudhruue. 17Naa alihng giih ayug rog gen e wong Jeacuu akway yaa geen nu kwaayo kejea aaye oogo yi geen gen.

18E naa adoohnge wa Jeacuu yedh yi baabuur, e nyin ree anaa atiihb ukeehg wong Jeacuu akwaye kwayo beere ge ucaahdho tiehd. 19Lum nyin kuu ayiih Jeacuue. Noono maa akoohbe yihr ngo kea, “Do paaru bang waahdu ne teed gihn beer atiihy Juoge yihri. Bang gihn Juog cwihnye aluue caahn rihi e naa gihn ayuge gihn me beer yihri.” 20Maa a’aay nyine ucea paar gen kedea uthube ke waaj gihn ayug Jeacuue yihre ke bang wudh geedhe giih cuohn ne Geedhe Apaar. Yaa alihng giih ateed nyine ge adog gaahy yi kwaad gihn me wa gihn nu.

Nyaar Jearuuj Kedea Dhaar Wuur Reme Ree

(Mat 9:18-26; Luk 8:40-56)

21Jeacuu a’aay ke baabuur udoge ngudo loog naam duohng. Kaano e nyoge me thoohdh wiih ngo acong gene piny utoor kar tiele. 22Ruohdh wod amaad gihr Judea me nyinge Jearuuj abeehno upahdhe wudh conge nyum Jeacuu 23ne kway wong ngo kobe, “Nyaara, me thiin ne piny kaa atwaany kar wahy tooro ree. Beehni uci ne cub cingi wiihe beere ngo ubodho.” 24Gihn nu e ge apahdh yooh tiehd keehd Jeacuu ne ci paar nyin.

Amahr yaa anudo thiow rog gen akwany gene ne waahdh tiehd ke Jeacuu. Ngo anaa atieg piny ne cohg ucaahdh gene e rog gen thiehr gene thiehro maahdh maahdh.

25Keew amahr yaa nu atieg ngo piny, dhaago anudo maa abang atwaanye keter. Dhaago me remo uwuur ree ke run apaar wonge ariow e ngo be cuung. 26Run nu ge anahge kaa raahm. Bekihd ngad theehdho me keá tumo, abea e naa kaa adhal atwaanye. Awaahn ni ngo adoohng ke cinge now bang gihn giih anaa yihre cang ge arwaahnyo ke nying atwaany. 275:27 Mat 9:20 Dhaar ni, bang Jeacuu alihngo yihre ke coon. Naa aniide Jeacuu e amoal amahr nyoge piny, e abeehno ke ngahy Jeacuu maahdh. Ge awahnhe buud Jeacuu 28e ngo agweehge ke cwihnye kea, “Keehd me gweela ke waaro gihre now e atwaany uaay oogo riha.” 29Nye kaa agweele waahr Jeacuu gweelo e aguoe kaa yoado e wahye aduu ree bang gihn remo acuungo.

30Nye kaano acuung reme e naa nye kaa angej Jeacuue ngo kejea tee gihr thiehdh nyoge gihn ree ngaa maa athiehdhe nud! Gihn nu e Jeacuu amaahny ngahye maa apeehye kea, “Yaage! Ngaa e naa agweel an?”

31Maa abeehr jo waahdhe ngo yihre kob gene, “Ngo be niidi e nyoge yih miid gene kaa jwang piny ne? Yih dog gihn ke peehnyo kii, ‘Ngaa e naa agweel an?’ ” 32Abea Jeacuu ake maahnyo ke ngaa agweele. 33E dhaar ni ngo aguoe ke modho ubeehne wong maalo nyum Jeacuu maa athube ke teed athiir gihn ayug ree. 345:34 Mat 9:22 Maa akoohb Jeacuue kea, “Nyaara. Cidhi ke yoohm rihi. Yiiho mari yih aboadhe.”

35E poohd e Jeacuu urubo ke dhaar ni, e dhog awahnho yihr Jearuuj ke yoohn paare kejea atwaany nyaari adoohng ne gihn me raaj, gihn me nahgi ruohdh ke waahdh ke nyinge tooro.

36Jeacuu, gihn arob ngo adhaahre maa arube yihr Jearuuj kea, “Yih keá tudo abea yiiho gihri ge nii cwihnyi kejea nyaari thiehdha thiehdho yea ngo keá waari.” 37Kaano e Jeacuu Piihter maa Jeamij kedea Joon umen ge anaa akwanye cog ne yaa bar keehde ne ci paar Jearuuj. 38Naa awahnh gene paar ruohdh e ge yuud paajo e ane juj ke lalo. 395:39 Jon 11:11-13 Kaano e Jeacuu amon wod, maa arube kea, “Wu yuog gihn? Nyethiin kuu athow gihre beehda niine!” 40E yaa anaa wod ge angiero kejea gihn me ngahy Jeacuue ke nying thoo tooro.

Kaano e ge ariem Jeacuue ke oogo yi wod kedea uaaye keehd wur nyethiin maa men kedea joe ge adahg ge anaa acaahdhe keehd gen ne ci wod apiehl nyethiin yea. 415:41 1:31; 9:27 Naa awahnhe wiih nyethiin e bad ngo atihnge ke maalo maa akoohbe kea, “Nyethiin, ateeda yihri kejea tihng rihi uyedhi maalo.” 42Ke wong kaano e nyethiin a’aj maalo uthube ke waahdh (Rune anahg apaar wonge ariow.) 435:43 7:36 Noono, maa arub Jeacuue kejea muoj nyethiin ke cam. Nyoge acwaahng naa aniid gene gihn ayug ree. Abea arob Jeacuue yihr gen kejea keá them gene piny urob gene gihn ayuge yihr nyoge mooge.

6

Jeacuu Aci Ne Liew Naajaread

(Mat 13:53-58; Luk 4:16-30)

1Kaano e Jeacuu abeehn ne aay Kaparnaam ne ci geen paar gen, Naajaread ge anaa akuonge puohny yea. Jo waahdhe ge ake caahdho keehde tiehd. 26:2 Jon 7:15 Ge anahge Cahng Cabadh e Jeacuu nyoge apuohnye puohnyo yi wod amaad. Nyoge me thoohdh ge anaa anudo cahng nu maa alihng giih puohnye. Kaa alihng gene puohny Jeacuu lihngo, e dhog gen ake talo naa agaahy gene yi puohnye.

Kaano e ge ake peehyo ke rog gen kob gene, “Naa ceh! Kwaad puohny ni ayoade ke kee? Ngaa e naa amuoj ngo ke teeg wong ngey yihdh luube kedea tee me rome giih me gaahy nyoge ke tiihyo? 36:3 Jon 6:42 Ngahda beehda waahd nejaar ne? Ngahda waahd dhaar cuohn ne Maarya ne? Jeamij maa Jocebe maa Juudo kedea Cimoane ngahda ge beehda wuud wahn ne? Ge nye wahn, ngahda ge nud ke won kan ne?” Noono maa akweer gene ke yiih lume.

46:4 Jon 4:44 Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kea, “Keehd me yiih nyoge mooge giih tiihy agamloohngjuoge, e yaa geen gen kedea waahde ge be yiih gene naa athere.” 5Bang gihn akweer yaa paar gene ke yiih ngo kejea e rom tiihy giih me gaahy nyoge, e gihn maa arome ke tiihyo kaano tooro abea anahg nyoge me noog mee ge naa acube cinge wudh gen ne thiehdh atwaany gen. 6Maa agaahy Jeacuue keraahyo ke nying gihn bahnge ngo be yiih gene kejea Juog e naa acub tee ne yug giih me gaahy nyoge kedea dhe yoohn ka apuohnye kii ngo.

Jo Oohr Ge Aoohr Ne Tiihj

(Mat 10:5-15; Luk 9:1-6)

Kaano e Jeacuu paar gen awiie ke piny ubare wong maalo ke wen keew miehr e ngo upuohnyo. 7Cahng man e Jeacuu joe ge apaar wonge ariow ge acuohne. Naa abeehn gene, e ake rubo yihr gen kea, “Yaage! Wu acuohna bang gihn cwihnya ne oohr wun ke bang yihdh miehr ne puohny nyoge. Tee me riem atiihb ukeehg oogo ngo acuba yihru.

8-9“Abea nea wu uaay kea kaahn dhaane kaa goohd kedea nahge ke wuoy nii tiene maa waahr ne ree ge ne kaahne cog. Keá ngaa kaahn cam, ludho wale ngiihny. 10Nea wu awahdh yi geew ubeehn dhaano ucuohne wun ne beehdo paare, e kea beehdu paan nu kedea nahge paan nu e ne kwaayu do yea nea wu caa ne puohny. 11Nea wu kuu alor kedea nyoge akweer ke puohny gihru kea wiiu kaano piny. Abea yi aay aayu kea teeng dhaane ngoom kaano oogo yi tiene ne nyoadh ngo kejea nea gihn me yoad gen, e maru tooro yi ngo.” Batien kaa athum Jeacuue ke rob e ge aoohre ke bang yihdh miehr naa ariow ariow.

12Noono upahdh gene ke yooh kedea e ge puohny nyoge kejea maan gene anyoohne giih reje naa atiihy gene kedea wii gene gen. 136:13 Jeam 5:14 Atiihb ukeehg me thoohdh ge ariem gene oogo rog nyoge kedea wudh yaa atwaany arej gene ke mow maa athiehdh gene gen.

Joon Ngad Luogwahy Wiihe Angol Oogo

(Mat 14:1-12; Luk 9:7-9)

146:14-15 8:28 Eroade Ruohdh giih tiihy Jeacuue ge alihnge. Nying Jeacuu anaa awiihj noono e akob nyoge mooge naa Jeacuu beehda Joon Ngad Luogwahy e naa acahr e naa gihn nud yihre tee me tiihye giih me gaahy nyoge.

156:15 Luk 7:16 Abea nyoge mooge kob gene, “Ngo beehda Eliija ngad agamloohngjuog naa acoon ge akob Juoge kea ngo uoohre.” Kob nyoge mooge dahng naa ngo beehda agamloohngjuog me neehn yaa agamloohngjuog giih acoon ge na yug giih me gaahy nyoge.

16Abea mar Eroade cuohne kea Joon Ngad Luogwahy, e ngude anaa angole, e naa acahr.

17-186:17-18 Luk 3:19-20 Eroade Ruohdh apahro wa gihn nu bang gihn anahg e naa aoohr acaakere ne nahg Joon. Tien kaa anahg Joon athubo ke wa gihn: Ruohdh Eroade yihre anaa umen me nyinge Pihlihb kedea Pihlihb yihre anaa ciihe me nyinge Eroadaj. Eroadaj abeehn Eroade ne tihngo ne ciihe. Cahng man e Joon Ngad Luogwahy Eroade acaye kea, “Gihn e beehdi ke ciih umiihu abea umiihu kuu athow? Ngo amahn loohng Juoge ubeehn dhaane utihnge ciih umen.” 19Dhaar cuohn ne Eroadaj gihn arob Joone ngo amaane maa akwaahdhe Joon. Noono cwihnye anaa bang unahge Joon abea dhe yooh atooro 20bang gihn Ruohdh Eroade, Joon na wuore wuoro bang gihn ngo ngahye kejea Joon beehda ngaa me beer yi wong Juog. Abea keehd maano e Eroade acaakere aoohre ne mag Joon ukedh gene ngo yi karkoohn. Eroade ke kur mare anhyaar lihng giih rob Joone abea ge lihnge gen e aduune udoal keraahyo.

21Gihn nu e Eroadaj abeehdo e cwihnye raaj keehd Joon. Cahng man e dhe yooh me nahge Joon ayoade. Cahng nu anahg cahng ayug Eroade yaay me duohng gihr par cahng anyuole. Yaa batiene maa jaabidhe kedea jo doong Gaalili ge anudo yi yaay. 22Kaano e nyaar Eroadaj, abeehn nyum ruohdhe umiele umihn cwihny ruohdh maa weehle giihe cang.

Kaano e Eroade a’aj maalo ke med cwihny nyum nyoge urube yihr nyaar Eroadaj kea, “Peehyi yihra ke kwaad gihn beer yi cwihnyi, ucuba ngo yihri.” 23Maa akuohnge ree nyum nyoge kea, “Gihn daahdi dhiila kaa cubo yihri keehd dhaahra e yea paahngo paahngo ke yihn e uroomo.”

24Gihn nu, e nyaar Eroadaj, agoohd bang men uteede gihn atiihy ree yihre. Kaano e men apeehnye peehnyo kea, “Nahge gihn e ne kwaya?”

Maa abeehr men ngo kea, “Teed ngo kejea yi daahd ungol ngud Joon.”

25Kaano e nyaan aguo duuo uteede ngo yihr Ruohdh kea, “A daahd wiih Joon ukahle yihra awaahn kan e ne yi caan.”

26Gihn nu e Eroade Ruohdh cwihnye ake rahnyo kedea ukwaahdhe lum nu abea ka maa arome waar yea lum arobe umodho tooro bang gihn ree akuonge nyum nyoge kedea wiihe ulaahyo ne waar yea lume nyum yaa amahdo. 27Noono uguo Ruohdhe acaakere kaa oohro piow piow ne ci ne ngol wiih Joon oogo ne kahlo yihr nyaar Eroadaj. 28Maa a’aay yaa acaakere ucidh gene yi karkoohn. Naa angol wiih Joon oogo e ngo akahl e ne yea caan ucube yihr nyaar Eroadaj. Maa akaab nyaar Eroadaje ngo ucube ngo yihr men. 29Naa alihng jo waahdh Joone thone e ge abeehno ne kaab kuohme ne ci ne kano.

Nyoge Alihbe Abiihj Ge Ayaahng Jeacuue Kaa Amune Me Noog

(Mat 14:13-21; Luk 9:10-17; Jon 6:1-14)

306:30 Luk 6:13; 10:17 Cahng man e jo oohr ge anaa amahdo bang Jeacuu naa aduu gene ke yoohn kuohn aoohre gen yihdh gen. Ge anaa ne kwaan giih atiihy gene yihr Jeacuu. 31Nyoge ge anaa athoohdho ne cohg adhaahr utoor gihn maa arom ree tiihyo yihr Jeacuu kedea jo oohr. Keehd cam e ge kuu arom cam bang gihn yaa muu ge ubeehno uaay gene aay udog yaaj mooge ke beehno wa gihn nu. Naa aniid Jeacuue ngo kejea beehn nyoge bange be thum e arobe robo yihr joe kea, “Aayo oogo kan ucidho karo keedo ne yuohmo.”

326:32-44 8:1-10 Noono maa athub gene ke aay ke baabuur ne cidh kar keed gen ka me toor nyoge yea. 33Abea ge kaa aniid nyoge me thoohdhe e ge uaay. Naa angej gene kun cidh gene yea, e nyoge ge apahdh yooh e ge kwany yihdh geedh dieng baaw ne ci ne kaang wudh gen. 346:34 Mat 9:36; 14:14; 15:32; Mak 8:2 Ge athub Jeacuue ke beehn oogo yi baabuur ne yedh wiih agala, e niid akuud nyoge me thoohdh rog gen acong gene. Kaano e Jeacuu cwihnye ake yuog yi ngoohng nying gen bang naa aniide gen wa diehg me ngad kwaag gen tooro. Uthube thubo ke puohny gen ke giih me thoohdh.

35Naa awahdhe ke thiehno e jo oohr ge abeehn bang Jeacuu urub gene yihre kob gene, “Ngad puohny kan beehda dom kedea piny ayuudho. 36Gihn e bahnge nyoge ge be meehgi aay ne cidho ke bang yihdh miehr ne daahd gihn me cam gene?”

37Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kea, “Maa cubu gihn me cam yihr gen.”

Maa abeehr gene ngo kejea, “Amahr ngiihny ge uyoad wane kee me rom ngeew cam me yaahng amahr jo ni?”

38Maa apeehny Jeacuue gen kea, “Gihn e ne nud yihru ne cam? Cidhu ne maany piny ke gihn me cam.”

Naa acidh gene e ge ayoad amune abiihj kedea rej ariow cog. Maa aduu gene ne rob giih ayoad gene yihr Jeacuu kob gene, “Wa ayoad amune abiihj kedea rej ariow.”

39Kaano e arobe robo yihr jo waahdhe kejea teed gene ngo yihr nyoge upiih gene piny naa akuude. Kaa ngo yea anaa lum me mar. 40Maa apiih nyoge cang naa akuude. Akuude mooge yihdh ge ne nyoge jiehabiihj kedea mooge yihdh ge naa nyoge jiehariow wonge apaar. 41Kaano e Jeacuu amune maa rej ge akaabe kaabo uloge wonge maalo ne muohj koohr Juog ke nying caame giih ni. Maa abanye yihdh amune ucube gen yihr jo oohr ne paahngo yihr nyoge. Yihdh rej ge apaahnge thiow kedea ucube gen yihr jo oohr. 42Maa acahm nyoge cang uyahng gene. 43Naa acong caam adoohng piny e ge arom diide apaar wonge ariow me pahng. 44Cuow acahmo ge anahg kar nyoge alihbe abiihj abea maahn kedea nyethen ge kuu akwaan.

Kaa Acaahdh Jeacuue Ke Wudh Piih

(Mat 14:22-33; Jon 6:15-21)

45-466:46 Luk 5:16 Piow piow batien gihn nu e Jeacuu ngo ateede teedo yihr jo waahdhe kejea paahr gene yi baabuur beere ge caa paan cuohn ne Beadhceada. Batien kaa awiihwe gen e ngo adoohng ne rob ngo yihr nyoge kejea dog gene miehy gen. Kaano e ake aay ucea wiih good ne kwaj.

47Ke thiehno e Jeacuu ne wiih agala e keede, e baabuur aniide yi diehr naam duohng. 486:48 Luk 24:28 Ge awahdhe kaa akaahg piny, maano e piny adoohng ne bahr bahr, e Jeacuu niid jo waahdh giihe e ge ubuohj keehd baabuur yi diehr naam duohng. Kiiw baabuur anaa adoohng teeg bang gihn yamo anaa acoohd e beehn kaa kun ci gene yea. Kaano e Jeacuu ake thubo ke waahdh ke wudh piih e caa bang gen udoohnge wa ubar ke buud gen. 496:49 Luk 24:37 Abea naa aniid gene ngo e ucaahdho ke wudh piih, e ge ke gaahy umaahr gene piny ke lalo cuohn gene kejea beehda atiihb ngaa maa athow e ne caahdh ke wudh piih, 50bang gihn ngo aniid gene ke kar gen cang kedea umag lwahre gen.

Abea Jeacuu aguo rob yihr gen kea, “Deedu cwihnyu! Wu keá tud! Beehda a Jeacuu.” 516:51 4:39 Maa amone yi baabuur bang gen kedea uguo yame cuungo thiow. 526:52 8:16-18; Mat 16:7-9 Maa agaahy gene cang yi kwaad gihn me wa gihn nu, keehd maa anaa ayaahng Jeacuue amahr nyoge kaa amune abiihj cog. Ge agaahy bang gihn wudh gen aciehg rog gen utoor ka me dead gene yihdh giih tiihy Jeacuue.

Nyoge Athiehdh Jeacuue Geneajared

(Mat 14:34-36)

53Kaa angol gene baaw e ge abeehn yi paajo me cuohn ne Geneajared 54kedea uyihnh gene oogo yi baabuur. Ke wong kaano e Jeacuu aguo nyoge kaa ngeyo. 55Noono uthub gene ke kahl nyoge me tuu bange ke bang yiehdh miehr beere ge thiehdhe thiehdho. 566:56 Mat 9:20; Tiihy 5:15 Kedea kwaad paan wale geen cea yea, e nyoge maa atwaany tihng bange ne piehl piny yi laaro yi cuug. Noono ukway gene wong ngo kwayo kejea keehd waahre kea meehge ngo gweelo yihr ngad atwaany. Amahr yaa agweel waahnye ge athiehdhe cang.

7

Loohnge Giih Paarijea

(Mat 15:1-9)

1Cahng man, e jo doong Paarijea kedea yaa loohng Juog maa abeehno ke yoohn Jeruucalem ge abeehn bang Jeacuu ne maany giih tiihye. 27:2-4 Mat 23:25; Luk 11:38-39; Klo 2:21-22 Naa awahnh gene piny Gaalili e aniid gene kejea yaa waahdh Jeacuu cing gen be luog gene, wa ka ne kweehr yaa Judea ngo, nea ge caa ne cam. 3Gihr luog cing gen ke dhe yooh me padh kaa ateed loohnge ngo amaan yaa Judea maa Paarijea bang gihn yaa Judea kedea Paarijea cing gen luog gene luogo ke dhe yoohn arob loohnge. 4Nea ngad Paarijea ngo uduuo ke yoohn yi cuug e ngo be kuong cam e cinge keá luogo uwahdhe wong atiehl. Giih kweehr ge ke yugo thiow rog roohd kedea daahy wa kaa apuohny jo doonge ngo yihr gen.

5Kaano e yaa Paarijea kedea yaa loohng Juog, Jeacuu acay gene kob gene, “Gihn ge bahnge jo waahdhi yoohn ka beehd nyoge kii ngo yi paajo be wuor gene? Gihn ge cahm gene e cing gen be kuong gene ke luogo uwahdhe wong atiehl?”

6Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kea, “Wa gihn anaa arob Yicaaye coon umodho ke nyingu wu yaa waal ngo dhiil nahg athiir! Anaa agweede kejea Juog akoohbo kea,

‘Yaa ni a wuor gene kaa leehb gen now

abea aduun gen tooro banga.

7Beehda toohd now

keehd me koohb gene kejea ge wuor an.

Noono ge piih ne puohny loohnge me yoad gene ke bang nyoge

abea ge padh loohnge giiha.’

8Loohnge giih Juog ge alogu ngahdhu unahge ke puohny ge kuowu e naa adeehju yi koohdhu.

9“Wu nyoge me nyingu teeg ne cohg. Wu ge alog loohng Juog ngahdhu unahge ke loohnge maa now ge naa adeehju yi koohdhu! 10Yihdh loohng Juog acielo anudo maa anaa arob Moaje kejea arob Juoge kea,

‘Wuor wuru ge ke miihu.

Ngaa rob gihn me raaj rih wahn wale men

e ngo ke naah.’

11Abea nea dhaano urubo yihr wahn wale yihr men kea, ‘Gihn arob loohnge kejea dhiila ngo ke cubo yihri, ngo acuba piny ke nying lum Juog,’ 12e ngaan nu lume yiihu yiiho noono e dhe yooh me rome wahn kedea men ke konyo ngo tooro. 13Ke dhe yoohn nu, e lum Juog naa arobe kejea wuor dhaane wahn kedea men yea awuoju piih ke nying gihn arobu kedea ke nying kwaad mooge me yugu thiow.”

Gihn Yug Dhaano Ne Ngaa Me Beer Wale Ne Ngaa Me Raaj

(Mat 15:10-20)

14Maa adog Jeacuue nyoge ke cuohn bange urube yihr gen kea, “Yaage! Lengu ne caaj ulihngu gihn teeda yihru. 157:15 Mat 15:11 Beehda aduulo e ne nyoadh ngo kejea dhaano beehdo kaa beehdo me nhyaar Juoge wale beehdo kaa beehdo me maan Juoge. Padh cam ge cam dhaane e ne meehg ngo doohng ne ngaa me raaj yi wong Juog, abea beehda lum beehn oogo yi dhe dhaano kedea gihn tiihye e ne meehg ngo doohng ne ngaa me beer wale ngaa me raaj yi wong Juog. 16Lihngu giih ni nea ngaa yihdhe nud me lihngo e kea lihnge.”

17Kaano e abeehn ne aay bang nyoge ucea wod, maa apeehny jo waahdhe ngo ke lum yihdh ucaale giih ateede. 18Maa abeehre ngo yihr gen kea, “Keehd wun thiow, yihdh luube ka ge kuu adeadu wa mar nyoge mooge? Ngo be niidu ne, kejea cam me ci yi yey dhaano, dhaano be yuge udoohnge ne ngaa me raaj yi wong Juog ne? 19Bang gihn cam ge cam dhaane, be ci ne beehdo yaa aduulo, abea caa yi yej kedea ubare oogo.” [Lume noono arobe ateed ngo kejea kwaad nyepiny cang ngo beer ke camo.]

20Maa akoohb Jeacuue kea, “Gihn ne yaa aduun dhaano, ge pare ni kedea urobe ngo, e naa gihn yug dhaano ne ngaa me raaj. 217:21-22 Gal 5:19-21 Bang gihn aduulo, e ne beehn kwaad par me raaje oogo yea, wa mahj kedea kahw kedea kaab ciih ngaa moogo maa nahg dhaano. 22Log cwihny rih gihr ngaa moogo, tiihy giih maa cwaahne, maa yug giih waal rog nyoge, maahr, waaj nyoge, beel, kedea yug giih tooy wihj kedea ngaa me wihj awaadh oogo ree. 23Giih nu cang ge aay ke yaa aduulo kedea ge ne meehg dhaano doohng ne ngaa me raaj yi wong Juog.”

Nyethiin Dhaar Peaniihcya Athiehdh Jeacuue

(Mat 15:21-28)

24Batiene e Jeacuu ake thubo ke waahdh ne ci yi geen Taayr kedea geen Ciihdoan ubeehde kaano e be daahd ngo ungahy kare. Abea keehd maano e kare adhiil nyoge ke yoado. 25Kaano piow piow e dhaago me nyethiine ree naa atiihb raaj, bang Jeacuu abeehne ne lihngo. Gihn nu e ngo ake a’aay ne ci bang Jeacuu. Naa awahdhe e cunge arunge ke piny umuune ne ci bang Jeacuu. 26Dhaar ngo anahg nye Griihg maa anyuol yi geen Peaniihcya ge ne yi piny Ciihrya. Kaano e wong Jeacuu akwaje beere atiihb raaj rieme ke oogo rih nyaare.

27Maa arub Jeacuue yihr dhaar ni kea, “Nyethen paajo ge ne kuong ke muojo ke cam umodho, bang gihn ngo be beer ukaab cam nyethen ucube yihr goohy.”

28Maa abeehr dhaar ni ngo kea, “Lumi adiehr Ruohdh! Abea goohy, ngahda giih na doohng piny bang nyethen ge na ke cubo yihr gen ne camo?”

29Maa arub Jeacuue yihre kea, “Ke nying robi noono, doogi e cwihnyi med bang gihn nyethiini atiihb raaj a’aay oogo ree.”

30Kaano e dhaar ni ake thubo ke aay ne ci paare maa ayuude nyethiine e uneno beer mee kedea atiihb raaj a’aay oogo yi kuohme.

Miing Athiehdh

31Kaano e Jeacuu adoog ke Taayr ne ci naam duohng gihr Gaalili. Ngo acidho e ngo kaahn bang Ciihdoan kedea wudh Geedhe Apaar. 32Maa abeehn nyoge ukahl gene ngaa maa amiing me be rubo yihre maa akway gene wong ngo kejea cube cinge wiihe ne thiehdh ngo.

337:33 8:23 Kaano e Jeacuu ake a’aay ke nyin ucidh gene kar keed gen, ka me nyoge tooro yea. Gihn nu e cinge acube yi yihdh nyin kedea ugweele leeb nyin. 34Kaano e amaahny maalo ce yiihe ne puu naa aniide ngoohng wong nyin. Batiene e arubo ke dhog yaa Judea kea, “Ebpata” (lum yea yahb gene). 35Ke wong kaano e yihdh nyin ake yahbo ugoony leebe ree uthube ke rob beer mee.

367:36 Mat 8:4; 9:30-31; 12:16; Mak 1:44-45; 5:43; 9:9; Luk 5:14-15; 8:56 Maa acuow Jeacuue jo aniid gihn atiihye kejea ngo keá rob gene oogo yihr nyoge. Abea ngo kuu alihng gene, udoohnge wa ateed ngo yihr gen kejea keedh gene gihn atiihye ke bang wiih piny cang. 37Gihn nu e nyoge ge acwaahng keter naa alihng gene gihn atiihy ree. Maa akoohb gene, “Giih tiihye cang ge beeye kedea gihn me riehny yihre tooro. Keehd ngaa maa amiing wale ngaa me kar rob tooro yihre e rome kaa thiehdho ke dhog yiehdhe giihe noono yuge giih me gaahy nyoge.”

8

Jeacuu Nyoge Alihbe Angween Ayaahnge Kaa Amune Abiihjberiow

(Mat 15:32-39)

18:1-10 6:32-44 Yihdh nihn nu keehdo e amahr nyoge rog gen anaa adog gene ke congo ke batien Jeacuu. Nihn adahg e ge buodh batiene! Gihn nu, e caame giih anaa yihr gen ge ake thumo. Naa aniide kahj rog gen e jo waahdh giihe acuohne bange urube yihr gen kea, 28:2 Mat 9:36 “Yaa ni aduuna uyuog ke nying gen bang gihn yihr gen ne nihn adahg awaahn ni e gihn maa agweel gene yi dhog gen ngo tooro. 3Abea nea ge meehgo ke aay ke kahj rog gen, e ge caa ne pahdh yi yooh bang gihn nyoge mooge kiin gen ge beehn ke kuohn me bahye.”

4Maa abeehr jo waahdhe ngo yihre kob gene, “Amune me yaahng amahr jo ni ge uyoado ke kee yi ukang kan?”

5Maa acahge piehj kea, “Yihru naa amune adiih?”

Maa abeehr gene ngo kob gene, “Abiihjberiow!”

6Maa arobe ngo yihr gen kejea meehg gene nyoge piih piny. Kaano e amune giih ni ge akaabe kaabo maa amuohje koohr Juog kedea ubanye yihdh gen noono uthube ke cub gen yihr jo waahdhe ne paahngo yihr nyoge. 7Thiow yihr gen anaa nye rej me noog. Maa acahg Jeacuue gen ke kaabo kedea udooje gen maa ucube gen ne paahngo yihr nyoge. 8Maa cahm amahr yaa nu cang uyahng gene. Goan caame giih adoohng ge apaahng kar diide abiihjberiow. 9Yaa anaa acahmo cang ge anahg kar nyoge alihbe angween. Kaano naa athum nyoge ke cam e ge ameehge ke aay 10kedea upaahre kii baabuur keehd jo waahdhe ne ci paan cuohn ne Dalmanuudha.

Paarijea Ge Daahd Jeacuu Uyuge Gihn Me Gaahy Nyoge

(Mat 16:1-4)

118:11-12 Mat 12:38-40; Luk 11:16, 29-308:11 Jon 6:30; 1Kor 1:22 Yihdh nihn apoohde e Jeacuu nud kaano e yaa Paarijea mooge ge abeehn bang Jeacuu urub gene ke luub waal ne tum ngo kejea yuge gihn me gaahy nyoge ne nyoadh ngo kejea Juog e naa aoohre. 12E Jeacuu ayiih maalo e atheng maa acoare ukoohbe kea, “Wu yaa ni rubo kan ni, gihn me gaahy nyoge me yuga yihru ngo gihn? A rob athiir yihru, gihn me gaahy nyoge me yuga ke nyingu tooro.” 13Maa awiie gen piny uaaye keehd jo waahdh giihe ucea ne paahr yi baabuur ne ngud loo baaw.

Gihn Arob Jeacuue Ke Nying Paarijea Kedea Eroade

(Mat 16:5-12)

14Gihn nu e jo waahdh ka wudh gen anaa awul ne kaahn amune kedea unahge kaa amono acielo cog e naa anudo yi baabuur. 158:15 Luk 12:1 Kaano e Jeacuu ake thubo ke rob yihr gen ke luub ucaale me toohn gen ubahnge kwaad giih reje ge par yaa Paarijea kedea yaa batien Eroade ge be tiihy gene kobe, “Giih nu reje ge par gene ge uroomo keehd nye kamiira gihn woj yi mog amono uyaahnye.”

168:16-18 6:52 Maa athub gene ke rob ke rog gen cuohn gene kejea ka moogo e ngo rubo kaa nying amono, kob gene, “Ngahda ngo rubo kaa nying gihn toor amune yihro!” 17Kaano e gihn rob gene aguo Jeacuue kaa ngeyo uthube ke piehj kea, “Wu rob gihn ke nying tooy amune? Ka poohd e ngo be ngeyu kejea amune roma kaa kahlo ke yooh me gaahy nyoge? Wudhu ka poohd kuu ayahbo ne ngey nyepinye? 18Kuu anaa aniidu kedea kuu alihngu, nea padh wul wihj e naa awul wudhu kaa anaa ayaahnga nyoge alihbe abiihj kaa amune abiihj adhaahr ugaahy nyoge?”

19“Naa abanya yihdh amune abiihj yihr nyoge alihbe abiihj ne camo, wu anaa acong adiide adiih me pahng keehd amune giih adoohng piny?”

Maa abeehr gene ngo kob gene, “Apaar wonge ariow.”

208:20 8:8-9 Maa acahge rob kea, “Naa abanya yihdh amune abiihjberiow ne camo yihr nyoge alihbe angween e adiide adiih ge naa apahng kaa amune giih adoohng?”

Maa akoohb gene, “Abiihjberiow.”

21Kaano e wiih robe agooye piny kobe, “Ngo poohd kuu angeyu kejea a kuu arubo kaa nying amune? A arubo kaa nying dhe yoohn ka pahr yaa Paarijea kedea yaa tiihj giih Eroade kii ngo.”

Jeacuue Ngaa Maa Acoor Athiehdhe Yi Paan Cuohn Ne Bedhceada

22Batiene e ge acahg beehn ne duuo yi Bedhceada. Nyoge mooge dhaano maa acoor ngo akahl gene bang Jeacuu, ukwaj gene wong ngo kejea gweele ngo uthiehdhe ngo. 238:23 7:33; Jon 9:6 Kaano e bad ucuor amage mago upieye ngo oogo kiin nyoge ucidh gene kar keed gen. Kaano e anguud yi wong nyin batiene e cinge acube wiih ngo ce peehnye nyin kea, “Ne gihn me niidi ne?”

24Maa amaahnye maalo ukoohbe kea, “Ayiih! Nyoge ge uneehno yihra ne yihr yihr e ge ucaahdho abea adoohng wa yen ge ne caahdh.”

25Maa acahge cinge ke wum yi wong nyin, kaano e wonge anaa weehny uneehn nyepinye yihre cang keehd gihn me ne ka me baahr. 26Kaano maa arub Jeacuue yihre kea, “Ge aayi kan, yih keá doog ke Bedhceada ne rob gihn ayug ree rihi.” Batiene e ngo aoohre ke paajo.

Gihn Arob Piihtere Ke Nying Jeacuu

(Mat 16:13-20; Luk 9:18-21)

27Batiene e Jeacuu maa jo waahdhe ge abeehn ne aay Bedhceada, ne ci yihdh miehr giih piny Cejearya Pihlihbi. Kaano acaahdh gene caahdho nu, e jo waahdh giihe ge apeehnye peehnyo kea, “Nyoge wudh ge par gene kejea a ngaa?”

288:28 6:14-15; 9:11-13; Luk 7:16 Maa abeehr gene ngo yihre kob gene, “Nyoge mooge kob gene yih beehda Joon Ngad Luogwahy, e naa acahr, kob nyoge mooge kejea yih beehda Eliija e naa aduuo ke yoohn maalo kedea nyoge mooge thiow naa yih beehda agamloohngjuog maa anaa anudo upiny umodho.”

298:29 Mat 16:16 Maa acahge gen ke peehnyo kea, “Abea nea maru, kobu a beehda ngaa?” Maa abeehr Piihtere ngo kea, “Yih beehda ngaan aoohr Juoge ne Ngad Boadh nyoge.”

308:30 9:9 Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Lumi athiir Piihter. Abea lum nu keá teedu yihr nyoge kejea a beehda Waahd Juog naa aoohre ne boadh nyoge.”

Gihn Arob Jeacuue Ke Nying Thone

(Mat 16:21-28; Luk 9:22-27)

318:31 9:30-32; 10:32-34 Batiene e ake thubo ke puohny gen kea, “A ke nguda a ge adoohng ne dhaano utaahngo, giih raahm me thoohdh ge uyoada, jo doonge maa jo doong yaa lam kedea yaa loohng Juog ge ukweer kejea a padh Ngad Boadh nyoge uwahdhe ka unahg an. Abea yi dahg nihn e a ucahr keehdo.” 32Lum nu ngo arobe yihr gen e gihn maa akane tooro. E Piihter bad ngo amage ne nyiig oogo buud nyoge maa arube yihr Jeacuu kea, “Gihn ge rubi wa maan ni?”

33Kaano e ngahye aloge umaanye bang jo waahdhe maa acuowe Piihter kea, “Yih atiihb ukeehg coor rihi oogo buuda. Yih keá pahro ke kwaad par gihn nu, bang gihn giih pari ge padh giih par Juoge abea ge beehda giih par dhaano utaahnge.”

Gihn Tiihy Ngaa Daahd Buodh Batien Jeacuu

348:34-35 Mat 10:38-39; Luk 14:27; 17:33; Jon 12:258:34 1Pii 2:21 Nyoge kedea jo waahdh giihe ge acuohne bange maa arube yihr gen kobe, “Nea ngaa daahd ubuodhe batiena, kea jaahe ree uguume giih raahm kuohm wa mara, ce beehne ubuodhe batiena arumo. 35Kwaad ngaan kweer ke buodh batiena bang gihn be daahd uthowe e ngaan nu kuowo me guge tooro buu uyoade. Abea kwaad ngaan be dier ke thoo ke nyinga kedea ke nying Ciig Beer e ngaan nu kuowo me guge tooro uyoade. 36Gihn e ne kony giih wiih piny yihr dhaano utaahngo nea boadh wahy be yoade? 37Gihn muu urom dhaane ke cubo me room ke wahye tooro. 388:38 Mat 10:33; Luk 12:9 Ngaa beed wiih piny ge yea apahng ke giih anyoohne, nea wiihe ulaahyo riha kedea yih gihn roba e, wiiha ulaahy thiow ree cahng uduua e a kaahn teeg Wura kedea e a kaahn wuohdjuoge kaahno kii diehr.”

9

19:1 Mat 16:28 Maa arub Jeacuue yihr gen kea, “A rob athiir yihru. Yaa nud kan ge buu uthow cang, nud ke nyoge kiin gen muu uniid Ruohdh Juog ke nying gen ge ubeehn Waahd Juoge ke tee ne kihm nyoge.”

Jeacuu Kuohme Ree Aloge Keehd Teeg Wahy Juog

(Mat 17:1-13; Luk 9:28-36)

2Batien nihn abiihjbeciel e Piihter maa Jeamij kedea Joon ge abeehn Jeacuue ne kedh wiih good me duohng mee. Ge awahdh gene wiih good kar keed gen, e ka nahg Jeacuue ngaa me yihre ne tee abeehn gene ne niido. Aniid gene bang gihn kuohm Jeacuu ree abeehne ne loo nyum gen. 3Waaye ge ake liel tar ne weej ke kwaad geed me kuu akuong ke niido wiih piny kan. 4Kaano e nyoge ariow, Eliija maa Moaje ge anaa alwaahd ke dhe yooh maa agaahy gen kedea uthub gene ke rob ke Jeacuu.

5E Piihter ake rubo yihr Jeacuu kea, “Ngad puohny. Ngo beer ubeehdo kan. Nea wa gihn nu kea wii wan ugeer wane abuwe adahg. Acielo yihri maa acielo yihr Moaje kedea acielo yihr Eliija.” 6Piihter arubo wa maano bang gihn gihn maa angahye me robe ne cohg ngo atooro kedea ge anaa anahg lwahre.

79:7 1:11 Kaano e deeh lwahd abeehn ne niihm wudh gen kedea e yedh duon Juog ulihngo e ngo urubo kobe, “Gihn e naa Waahda maa anhyaara. Lihngu lume beer mee.”

8Ka me thiin kaano, e lwahd anaa aweehny abea ge amaahny gene e ngaa maa acahg gene ke niido me cuung buud Jeacuu tooro.

Rob Ke Nying Eliija

99:9 7:36; 8:30 Naa aduu gene e ge loohn piny ke wiih good e ngo arob Jeacuue robo yihr jo waahdh giih adahg kea, “Gihn aniidu keá robu yihr nyoge uwahdhe cahng ucahra batien thoo.” 10Adiehr muon gihn nu kuu abeehn gene ne teedo yihr nyoge wa kaa arobe ngo. Abea gihn anaa adhiehdh wudh gen beehda lum ni arobe kea, “Uwahdhe cahng ucahra batien thoo.”

11Kaano e Jeacuu abeehn gene ne peehnyo kob gene, “Yaa gweed ge na upuohnyo kejea Eliija e nuu ukuong beehn wiih piny umodho kedea ubeehn Ngad Boadh nyoge ke batiene. Puohny gen noono beehda kare ne cohg?”

12-139:13 Mat 11:14; Luk 1:17; Jon 1:21 Maa abeehre ngo yihr gen kea, “Athiir muon anaa arob Juoge kejea Eliija ukuong ke oohro ne nyoadh dhe yoohn ka gwiir nyoge rog gen umaan gene anyoohne giih gen ke nying cahng unyoadha riha a ge adoohng ne dhaano utaahngo. Kedea ngo adiehr thiow kejea Eliija ngo abeehno kedea ngo aniidu e kaa akaahne kii ngo uwahdhe kaa anahge wa kaa anaa agweed yaa agamloohngjuoge ngo coon. Kea deadu yi man: agweed yaa gamloohngjuoge thiow kejea jo doonge ge ukweer ke yiih an kejea Juog e naa aoohr an ne ngade me boadh nyoge kedea ge upiih uyug gene giih ajohr riha maa ucwiid gene kuohma.”

Kaa Athiehdh Jeacuue Nyethiin Me Wiihe Ne Juu

(Mat 17:14-21; Luk 9:37-43a)

14Naa awahnh Jeacuue, tiehd keehd jo waahdh giih acaahdho keehde bang jo waahdh giih anaa adoohng, e ge ayuud gene e ge atieg amahr nyoge piny. Yaa loohng Juog ge anudo thiow, e ge upeehmo ke kiin gen ke nying luube giih arob gene robo. 15Nye kaa aniid nyoge Jeacuu e ucaahdho tiehd keehd jo waahdh giihe adahg e apahdh yi cwihny gen kedea uthub gene ke goohd bange ne maahdh ngo.

16Naa awahnh Jeacuue bang jo waahdh giih adoohng e ge apeehnye kea, “Wu peem gihn keehd jo ni atieg wun piny?”

17E dhaano acielo kiin gen ngo abeehre beehro kea, “Ngad puohny! Nyethiina akahla yihri ne thiehdho bang gihn yihre ne atiihb reje me ngo be meehge rob. 18E tahnge ree, e ngo riedhe ke piny kedea dhee upahngo kaa aboohyo me ne thug thug maa lage kaanye kaanyo kaano e ngo tal oogo. Maa aroba ngo yihr jo waahdh giihi ge adoohng kan kejea thiehdh gene ngo. Maa ariehnye ke thiehdho yihr gen!”

19Maa abeehr Jeacuue ngo kobe, “Wu kwaad nyoge me yiiho tooro yihru? Wudhu paru paro kejea a ubeehdo ke wun uwahdhe weehne? Kahlu nyethiin ngo yihra kan.”

20Kaano e nyethiin akahl yihre. Naa aniid atiihb reje Jeacuu, e nyethiin ariedh gene ke piny e ree urihgi kedea uruj gene ngo ke piny e dhee apahng kaa aboohyo. 21Kaano e Jeacuu wur nyethiin apeehnye peehnyo kea, “Gihn ni athubo ree ke weehne?”

Maa abeehr wur nyethiine ngo kea, “Ke kaa anyuole nyuolo 22kedea ngo na thoohre kii maaj maa yihdh piih e miid ngo ke naah! Abea nea kar konye nud yihri kea dhiil ngo ke konyo yihr wan cedhree!”

23Kob Jeacuu yihr wur nyethiin kea, “Gihn ge koohbi kejea kar konye nud. Kar konye beehde nud nea yih ayiiho.”

24E ngo aguo wur nyethiine kaa gamo piow piow maa atihnge duone maalo kea, “Lum Juog ayiiha. Abea kony an beere yiiho gihra yea be lwag ree.”

25Jeacuu e niid akuud nyoge beehn bange ke ngweej, e atiihb reje ge anaa yi kuohm nyethiin ni acuowe cuow kobe, “Wu atiihb reje, ge miing nyoge! Pahru oogo yi kuohm nyethiin ni kedea wu keá cahg duuo keehdo.”

26Gihn nu e nyethiin ariedhe ke piny e ree urihgi keter e uyuog keter kedea ree ruye ruyo ke piny. Kaano e atiihb reje ge ake aay uwii gene nyethiin piny wa ngaa maa athow. Mar nyoge mooge cuohn gene e ngo athow. 279:27 5:41 Abea ngo abeehn Jeacuue ne maa ke bade utihnge ngo maalo maa ayedhe maalo ucuunge wudh tiene e ngo adoohng beer kedea gihn me ne ree tooro.

28Naa amon Jeacuue wod keehd jo waahdh giihe, e ngo apeehny gene peehnyo kob gene, “Gihn ge toor tee yihr wan ne riem atiihb ukeehg oogo?”

29Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kobe, “Kwaad man padh gihn me riem ree oogo now nea padh ke dhe yoohn kwaj.”

Riown Rob Jeacuu Ke Nying Thone

(Mat 17:22, 23; Luk 9:43b-45)

309:30-32 8:31 Maa a’aay Jeacuue keehd jo waahdh giihe kaano, ucidh gene ke bang Gaalili. Jeacuu kuu adaahd ungahy ka cea yea, 31bang gihn Jeacuu jo waahdhe ge apuohnye puohnyo. Noono maa arube yihr gen kea, “Beeh teeda ngo yihru yaage. A ge adoohng ne dhaano utaahngo, a uluom ucub an yi cing nyoge me reje ne naah abea yi dahg nihn e a ucahr.” 32Gihn adaahde ke teedo yihr gen yea ngo kuu adead gene abea ge atud ke peehny lum yea.

Ngaa Wiihe Ne Maalo

(Mat 18:1-5; Luk 9:46-48)

339:33-34 Luk 22:24 Kaano, e ge abeehn Kaparnaam. Naa apiih gene yi wod, e Jeacuu jo waahdh giihe ge apeehnye peehnyo kobe, “Wu apeem gihn ge acaahdhu caahdho?” 34Gihn nu ge aleng bang gihn wudh gen alaahyo, bang gihn ge anaa acaahdh gene caahdho, e ge anaa ake peehmo ke kiin gen kejea ngaa e nu nahg ngaa duohng nyum gen.

359:35 10:43-44; Mat 20:26-27; Luk 22:26 Maa akob Jeacuue ngo kejea nyiihng joe ge apaar wonge ariow buude. Noono maa arube yihr gen kea, “Nea ngaa daahd unahge e naa ngaa duohng nyum nyoge kea ngahye ngo kejea e naa ngaa me thiin mee me e ne tiihyo yihr nyoge cang.”

36Kaano e nyethiin amage maa ameehge ngo cuungo yi diehr kiin gen, batiene e ngo atihnge yi koohre maa athube ke rob yihr gen kea, 379:37 Mat 10:40; Luk 10:16; Jon 13:20 “Kwaad ngaa beehdo beer keehd nyethiin me wa nyethiin ni e ngaan nu uroomo wa ngo abeehdo beer kaa an, padh an keede abea ngo uroomo wa ngo abeehdo beer kaa ngaan aoohr an.”

Ngaan Padh Ngad Mahn Keehd Won Beehda Ngado

(Luk 9:49, 50)

38Joon arubo yihr Jeacuu kea, “Ngad puohny! Ngaa moogo ayoad wane e atiihb ukeehg ge rieme ke oogo yi wudh nyoge e nyingi e ne cuohne. Abea bang gihn padhe ngado e ngo amahn wane kejea atiihb ukeehg keá rieme oogo yi wudh nyoge.” 39Maa abeehr Jeacuue ngo yihre kobe, “Ngo keá mahnu! Bang gihn ngaa maa ayug tiihy gihn me gaahy nyoge me neehn gihn nu ke nyinga kare tooro me cahge gihn me raaj ke robo yihr nyoge ke nyinga 409:40 Mat 12:30; Luk 11:23 bang gihn kwaad dhaano me be yug gihn me raaj rogo, ngo beehda ngado. 41Adiehr e ne roba yihru kejea kwaad dhaano me cub nyepiny keehd me nahge piih maadh yihru ke nyinga bang gihn nahgu jo’a, a ge Ngad Boadh nyoge, e ngaan nu akoohg gihre bang Juog be rwaahny. Arob athiir yihru, ngo dhiile kaa yoado.

Gihn Kedh Dhaano Yihdh Giih Me Reje Ngo Dhiile Kaa Wiio

(Mat 18:6-9; Luk 17:1, 2)

42“Kwaad ngaa meehg nyethiin wii luma maa ayiihe, e ngweehn me tuohj deeh leelo yi ngud ngaan nu uthoohre yi naam duohng. 439:43 Mat 5:30 Nea cingi e ne meehg yihn yug adhemuohm e kea ngol ngo oogo, bang gihn ngo ngweehn ucii Paar Juog ke cing acielo maa atug, yi man cii paar maaj ka me maaj be thow yea ke cing ariow. [ 44Ka me kuuno gihn cam nyoge yea be thow kedea maaj gihn waang nyoge be lan oogo] 45Nea tieni e ne kedh yihn yihdh giih me reje, e kea ngol ngo oogo, bang gihn ngo ngweehn ucii kar wahy e tieni atug, yi man cii paar maaj ke tiene ariow. [ 46Ka me kuuno gihn cam nyoge yea be thow kedea maaj gihn waang nyoge be lan oogo.] 479:47 Mat 5:29 Nea wongi e ne meehg yihn yug adhemuohm, kea oohl ngo oogo, bang gihn ngo beer ucii Paar Juog ke wong acielo, yi man thoohr yih yi maaj ke nyingi kar ge ariow.

48Ka me kuuno gihn cam nyoge yea be thow

kedea maaj gihn waang nyoge be lan oogo.

49-509:50 Doohr: Luk 2:14; 1Th 5:13; Rom 12:18 “Wa ka yoad melo ge beer uthaale ke maaj, wa gihn thiow e kwaad dhaano cang ngo ucub wiih maaj ne kahl gihn beer oogo ree. Abea nea melo ngo ubahnho e kare tooro ucahge lawo. Nea maano kea beehdu beer ke kiinu kedea ke doohr e kiinu tooro ater.”

10

Lum Paah Keehd Dhaago

(Mat 19:1-12; Luk 16:18)

110:1 Luk 9:51 Batiene e Jeacuu ake a’aay keehd jo waahdhe yi geen Kaparnaam, e ge acor yihdh miehy Judea ungud gene loo naam Joohrdoan. Naa aniide ngo e batiene acahg akuud nyoge me thoohdhe ke buodho, e apiih ne puohny gen wa kwaad ka ne puohnye nyoge.

2Kaano e yaa Paarijea mooge me daahd ngo ke tumo beere dhee uwaahj ke nying paah ke dhaago, ge abeehn bange maa apeehy gene kob gene, “Dhe yoohn paah ke dhaago maa arob loohng Moaje nud ne?”

310:3-4 Mat 5:31 Maa apeehny Jeacuue gen thiow kobe, “Moaje anaa arob gihn yihr ge kuowu ke nying gihn nu?”

4Maa abeehr gene ngo kob gene, “Akob Moaje kea,

‘Nea dhaano warga gihr paah cube cubo yihr ciihe,

e nyoadh ngo kejea ge apaah.’ ”

5Batiene e kob Jeacuue yihr gen kea, “Anahg gihn anahgu nyoge me wudhu teeg keraahyo e naa agweed Moaje loohng giih nu yihru. 6Neehn kaa agweede yi kitaab Juog, ‘Juog acag dhecuow kedea dhaago.’ 7‘E naa gihn beehn dhe cuowe udage oogo paar gen unweehde ke ciihe 8udoohng gene ne dhaano acielo.’ 9Nyoge maa anweehd Juoge udoohng gene ne dhaano acielo, keá ngaa paahng keew gen.”

10Naa adog gene paajo uci gene yi wod, e Jeacuu acahg jo waahdhe kaa peehnyo ke nying paah ke dhaago. 1110:11-12 Mat 5:32; Luk 16:18; 1Kor 7:10-11 Maa arube yihr gen kobe, “Ngaa riem ciihe kedea unyuome dhaago moogo, e ngaan nu ayug adhemuohm rih ciihe ge anaa umodho muu uroomo kaa adhemuohm gihr ngaa maa akaab dhaago maa anyuom. 12Kedea ngaa paah ke cuore unyuome dhecuow moogo e awuohj ayuge nyum Juog rih cuore ge anaa umodho ni.”

Jeacuu Nyethen Me Thene Adooje

(Mat 19:13-15; Luk 18:15-17)

13Cahng man e nyoge mooge nyethen me thene akahl gene ke bang Jeacuu beere ge beehne ke ne doojo. Maa abeehn jo waahdhe upiih gene ne gahl nyethen oogo beere ge be cidh ne yihny guohb Jeacuu. 14Gihn nu e Jeacuu cwihnye ake rahnyo ge aniide nyethen e ge gahl oogo ne beehn bange. Maa akobe ngo yihr gen kea, “Ge keá mahnu! Weehgu gen beehno, bang gihn kwaad nyoge maa ayiiho kedea me gaahn Juog me neehn nyethen ni ge ne wudh gen ne maalo Paar Juog. 1510:15 Mat 18:3 A rob athiir yihru, ngaa me be lor Juog ke cwihnye cang wa ka lore nyethen, e Paar Juog be kuonge ke yoado.” 16Maa atihnge nyethen yi koohre kedea ucube cinge wudh gen ne dooj gen.

Rihj Maa Alony

(Mat 19:16-30; Luk 18:18-30)

17Cahng man e Jeacuue ake caahdho ke jo waahdhe ne ci Jeruucalem e dhaano ake rihngo bange urunge cunge piny nyum ngo upeehye kobe, “Yih ngad puohny me beer! Gihn e ne roma ke yugu beere kuowo me ne cohg yoada yoado Paar Juog?”

18Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Gihn ge cuohni an ne ngad puohny me beer? Bekihd ngaa me beer, nea padh Juog keede. 19Loohng Juog naa acube yihr Moaje ngahda ge ngahyi ne? ‘Dhaano keá nahgi, ciih ngaa moogo keá kaabi, gihr ngaa moogo keá kwali, yih keá rubo ke toohd, gihr dhaano keá cami ke waal, wuor wuru ge ke miihu.’ ”

20Maa akoohb nyine kea, “Ngad puohny! Giih nu ge athoba ke yugo e a poohd beehda nyethiin.”

2110:21 Mat 19:21 Kaano e Jeacuu amaahny bange e cwihnye med maa akoohbe kea, “Nyepiny acielo cog e naa adoohng e ngo kuu atiihyi. Do paajo ungeewi giihi ne nud yihri oogo cang kedea ukaabi ngiihny ayoadi upaahngi gen yihr nyoge maa angoohng beere giih lonyo ge yoadi ke Paar Juog kedea ubeehni unahgi ngad batiena. Nea giih nu ge atiihyi cang, e kuowo me ne cohg romi kaa ayoado Paar Juog.”

22Abea naa alihng nyine rob nu e ree ane kuohj bang gihn cwihnye atooro upaahe ke lonye. Noono upahdhe yooh ne aay e cwihnye arahnyo bang gihn ngo beehda ngaa maa anaa alony keraahyo.

Lonyo Kahl Gihn Me Raaj

23Kaano e Jeacuu wonge aloge ke bang jo waahdh giihe maa akoohbe yihr gen kea, “Ngahyu ngo kejea ngaa maa alony ci yi Dhaahr Juog teeg yihre ubare.”

24Jo waahdhe ge acwaahng yi kwaad lum nu. Maa abeehn Jeacuue ubare maalo ke rob kea, “Yaage! Dhe yoohn Paar Juog ngo diiny keter yihr yaa lonyo ne mon kii ngo. 25Adhaahr ngweehn roab amana yi libra wa mar libra ke keadh yihr mar yaa alony ne mono Paar Juog.”

26Gihn nu, e jo waahdhe ge acahg cwaahng yi kwaad rob nu maa arub gene ke kiin gen kob gene, “Nea neehn maano e unahg ngaa e nuu urom boadho?”

2710:27 Mat 19:26 Maa amaahny Jeacuue bang gen urube kea, “Ngo beehda athiir. Ree be rome ke leehwo yihr dhaano e keede abea nea ke teeg Juog e ngo yoohd bang gihn gihn me goohg yihr Juog tooro. Nyoge muu urom boadho ge unud.”

Akoohg Gihn Yoad Ngaa Awii Giihe Piny

28Kaano e Piihter ake thubo ke rob kobe, “Maany wan! Giih wan ge awii wane piny cang kedea udoohng wane ne jo waahdhi.”

2910:29-30 Mat 10:37 E ngo abeehr Jeacuue beehro kobe, “A rob athiir yihru. Yaa wii miehy gen piny, wale wuud meeh gen wale nyemeeh gen wale meeh gen wale weeh gen wale nyethen gen wale puohdh giih gen ke nyinga kedea ke nying puohny Ciig Beer, 30e giih nu wudh gen ubeehn Juoge ne coalo cang. Wudh gen ucoal Juoge yihr gen awaahn ni kedea cahng moogo keehd mooge me kaal wudh muu nu tiel jiehabiihj uyoad gene miehr kedea wuud meehe kedea nyemiihe kedea miiho maa nyethen kedea puohdh maa guum giih ajohr. 3110:31 Mat 19:30 Yaa daahd ngo awaahn ni beere ge cuohn nyoge cuohno ne yaaj me doonge ge naa yaa cuohn Juoge ne nyethen, abea yaa beehda nyethen awaahn ni ge naa yaa ucuohn Juoge ne nyoge me doonge cahng moogo.”

Dahg Rob Jeacuu Ke Nying Thone

(Mat 20:17-19; Luk 18:31-34)

3210:32-34 8:31 Jeacuu kedea jo waahdh giihe ge anaa yi yooh, e ge caa Jeruucalem. Ge anaa acaahdh gene caahdho, e Jeacuu anaa nyum gen wong maalo. Gihn nu e jo waahdhe ge acwaahng kedea yaa anaa abuodh batien gen ge atud ke nying gihn uyoad ngo kun nu. Kaano e Jeacuu yaae ge apaar wonge ariow ge acuohne kar ge keed gen uthube ke rob gihn utiihy ree yihr gen kobe, 33“Wo aman ci Jeruucalem! Abea ge uwahdho e a ge adoohng ne dhaano utaahngo a uluom ucub gene an yi cing jo doohng yaa lam kedea yaa loohng Juog kedea a ukihm gene ke thoo kedea a ucub yi cing aleye. 3410:34 15:15-20 Kuohma uyaahl gene kedea unguud gene riha. A upuohd gene ke ngeero kedea unahg gene an. Abea yi dahg nihn e a ucahr.”

Gihn Daahd Waahd Jebeade

(Mat 20:20-28)

35Maa abeehn waahd Jebeade Jeamij kedea Joon umuong gene gihn daahd gene yi yihdh Jeacuu kob gene, “Ngad puohny wa daahd ucubi gihn kway wane bangi yihr wan.”

36Maa apeehny Jeacuue gen kea, “Gihn ge daahdu banga ge roma cubo yihru ni.”

37Maa abeehr gene ngo yihre kob gene, “Wa daahd ngo umeehgi wan piih wudh koom ruohdh ucingi. Ngaa man ukwiihyi kedea ngaa man ucaami yi ruohdhi.” 3810:38 Mat 26:39; Mak 14:36; Luk 12:50; 22:42; Jon 18:11 Abea ngo abeehn Jeacuue ne beehro yihr gen kobe, “Gihn peehnyu lum yea kwihyu. Giih raahm kuohm ge uyug riha, ge neehn giih maa awuoj yea kubaayo ne maadho, ge romu kaa maadho wa ka umaadha gen ne? Wale giih guuma, ge uyoad an ge romu kaa guumo?”

3910:39 Tiihy 12:2 Maa abeehr gene ngo kob gene, “Ayiih! Ge uguum wane.” Maa arub Jeacuue yihr gen kea, “Giih raahm kuohm ge uyoadu kedea giih guum ge uguumu. 40Abea piih ukwiihya kedea ucaama padh an ne cub kuohn nu. Ge beehda kuohn yaa acub wura gen yihr gen, wa kaa agweehge umodho.”

Ruohdh Me E Ne Tiihyo Yihr Nyoge

41Naa alihng goan joe giih apaar wonge ariowe lum nu, e cwihny gen ake rahnyo rog waahd Jebeade Jeamij maa Joon umen. 42Gihn nu e joe ke kar gen cang ge acuohn Jeacuue bange maa arube yihr gen kea, “Ngahyu ne! Yaa daahd unahg gene ruohdhe wiih piny, nyoge kaahn gene kaa dhe yoohn laang ne nyoadh ngo kejea ge beehda ruohdhe me lum gen teeg. 4310:43-44 9:35; Mat 23:11; Luk 9:48 Abea dhe yoohn ruohdh maru ne keede, bang gihn ngaa daahd udoohnge ne ruohdh e ngo e naa ngaa tiihyo yihr nyoge. 44Kedea ngaa daahd udoohnge ne ngad wong maalo nyumu e ngo dhiil doohng ne baahng me tiihyo yihr nyoge cang. 4510:45 Mat 20:28 Bang gihn a ke nguda, ge adoohng ne dhaano utaahngo ge abeehn wiih piny, a kuu abeehno beere nyoge ge utiihyo yihra, a abeehno ne tiihj yihr nyoge kedea ne cub riha ne naah ke nying awuohye giih nyoge ne dug.”

Bartimoaj Ge Wonge Acoor

(Mat 20:29-34; Luk 18:35-43)

46Kaano e Jeacuu maa jo waahdh giihe ge abeehn geen Jeriiko. Kaano a’aay Jeacuue keehd jo waahdh giihe kedea amahr yaa buodh batiene yi geen nu, e dhaano me cuohn ne Bartimoaj ge beehda waahd Timiowj ni, ngo anaa apiih thaahng yooh. Bartimoaj ngo anahg ngaa maa acoor kedea kaano e naa ka piihe yea ne kwaj. 4710:47-48 Mat 20:30-31 Naa alihnge bang Jeacuu Ngad Naajaread kejea ngo abeehno, e ake thubo ke kwaago e uyuog e cuohn nying Jeacuu kobe, “Waahd Deabid! Jeacuu! Wongi akwaya, duu cwihnyi caahn banga!”

48E ngo ake cuowo kejea lenge. Abea e naa kaa abare maalo ke kwaago e cuohn nying Jeacuu kea, “Waahd Deabid! Cedhree! Duu cwihnyi caahn banga!”

49E Jeacuu ake cuungo kedea urobe ngo kejea, cuohne ubeehne bange.

Maa acuohn gene ucuor gihn ni maa arub gene yihre kob gene, “Aj maalo deed cwihnyi! Yih ne ca cuohne nu.” 50Maa akahle athoohr gihre oogo ngahye upaahre ke maalo ne ci bang Jeacuu.

51Maa apeehny Jeacuue ngo kea, “Gihn e ne daahdi ge roma yugo yihri?”

Maa abeehr ucuore ngo kobe, “Ngad puohny! Yab wonga.”

5210:52 Mat 9:22 Maa akob Jeacuue ngo yihre kea, “Kea noono aayi naa ayiihi ngo kejea yihra ne tee me yaba wongi. Yiiho gihri yih athiehdhe.” Nye kaano e wonge ree ayabe yabo uneehn pinye yihre kedea uguoe doohng ne ngad Jeacuu.

11

Ngad Boadh Nyoge Awahnh Jeruucalem

(Mat 21:1-11; Luk 19:28-40; Jon 12:12-19)

1Batien nihn e Jeacuu kedea jo waahdhe ge a’aay ne ci Jeruucalem. Ne ci Jeruucalem e yedha nye good me nyinge Good Ulihbe kedea ucor yihdh geedhe ariow Bedhpeag maa Bathany. Naa awahnh gene yihdh geedh nu e Jeacuu jo waahdhe kar ge ariow ge acuohne, 2maa akoohbe yihr gen kea, “Cidhu paan cuud nyumu abea ge wahdhu, e akaja me dhaano kuu akuong paahr wiihe uyoadu e ngo amag piny. Goonyu ngo ukahlu ngo yihra kan. 3Nea wu ke peehnyo kejea wu tiihy gihn kaa akaja, kea robu ngo kejea, ‘Ruohdh e ne daahd ngo kedea ngo uguoe ke duuo yihru piow piow.’ ”

4Kaano e ge acidho maa ayoad gene akaja, e ngo amag piny nyum dhe wod thaahng yooh. Maa agoony gene ngo. 5E nyoge maa anaa ake cuungo kaano, ge ke peehyo kob gene, “Akaja goonyu kaa nying gihn?” 6Maa abeehr gene ngo wa kaa arob Jeacuue ngo yihr gen maa awii akaja ne goonyo yihr gen. 7Maa akedh gene akaja bang Jeacuu kedea upeedh gene waare giih gen ngahy akaja ne kar piih maa abeehn Jeacuue upaahre maalo wiih akaja. 8Gihn nu e nyoge me thoohdh waay gen apeedh gene piny ke bang yi yooh kedea mooge ge jag boog tuuo ke bang yihdh puohdh ne peedh yi yooh ne lor Jeacuu. 9Nyoge cang yaa ne wong maalo maa yaa buodh batiene ge ake caahdho e ge uwahr kob gene,

“Wuoru Juog.

Dooj Juoge ngade

ge abeehno ke yoohn Paar Maalo.

1011:10 Mat 20:30-31 Dooj Juoge ruohdh kuowo Deabid

ge beehn ni.

Wuoro yaa ne Paar Maalo.”

11Kaano e Jeacuu awahnh geen Jeruucalem kedea ucea kii laaro gihr Wod Juog. Noono uwene bang yi laaro cang. Abea naa adoohng pinye cahng ke yuudho e en maa joe ge apaar wong ariow ge adog geen Bathany.

Yaadh Dhuuro Me Kuu Anyuol Alam Jeacuue

(Mat 21:18, 19)

12Ruuwow batien kaa a’aay gene Bathany maano e ge caa Jeruucalem, e Jeacuu ree ayoade e abang kahje. 1311:13 Luk 13:6 Naa aniide yaadh dhuuro maa alodh me baahr ke dhe yooh e ngo ake cidho beere upuno ke nyethen dhuuro me poohd kuu acieg bang gihn ngo kuu anahg dwaahn cieg dhuure yea. Abea naa awahnhe tien dhuuro e nyethiin maa anaa wiihe atooro. 14Maa arube yihr yaadh ni kea, “Yih uthow ke wiihi utoor ngaa muu ucahg nyetheni ke camo keehdo.” Gihn arob Jeacuue ngo anaa alihng jo waahdhe.

Yaa Ngiew Ge Ariem Jeacuue Oogo Yi Laaro Gihr Wod Juog

(Mat 21:12-17; Luk 19:45-48; Jon 2:13-22)

15Gihn nu e ge adog duuo geen Jeruucalem maa abeehn Jeacuue ne mono yi laaro gihr Wod Juog. Naa aniid Jeacuue nyoge me thoohdh ge ngeehw oogo ke giih yug kweehr kedea mooge ge ngeew giih kweehr e cwihnye ake arahnyo ke nying gihn ayug laaro gihr Wod Juog ne cuug. Kaano e ngo athubo ke riem yaa nu oogo. Tharbeaje giih yaa waar ngiihny ge ajwange piny kedea utuge kuohn yaa ngeehw oogo ke winy11:15 Yaa Judea winy me neehn amaam ge ne tiihj ne giih kweehr nyoge keehd gen, abea jieno be yug ne gihr kweehr. Thiow dhahg maa diehg kedea mow ge ke yugo ne giih kweehr. me nahg ne giih kweehr. 16Thiow nyoge amahne ke ried yi laaro kea, “Kea ngaa ngud ke kan e ngo kaahn giih me ngeew oogo.” 17Maa athube ke puohny nyoge kea, “Ngo beehda gihn maa agweed yi kitaab Juog kejea,

‘Wod Juog beehda kar kwaj yihr nyoge cang.’

Abea e aman ayugu ne kar yaa kahw.”

1811:18 12:12; 14:1-2 Gihn ayug Jeacuue ngo abeehn jo doong yaa lame kedea yaa loohng Juoge ne lihngo. Kaano e ge athubo ke cej dhe yooh me nahg gene ngo, bang gihn puohnye anhyaar nyoge keraahyo.

19Ke wong thiehno e ge adog aay oogo yi buur geen Jeruucalem ne ci kar niine.

Jeacuu Dhuuro Alame Uryaawe

(Mat 21:20-22)

20Yi ruu piny ke nyango maano e ge duu Jeruucalem e ge niid dhuuro gihn alam Jeacuue ngo atal cang uwahdhe yi bieye. 21Piihter gihn arob Jeacuue naa alame dhuuro ngo aguoe ke paro maa arube yihr Jeacuu kea, “Ngad puohny! Maahnyi! Dhuuro gihn awaahro ge alami ngo ne ca atal cang.”

22Maa abeehr Jeacuue ngo kejea, “Yih thiow kwaad gihn nu romi kaa tiihyo nea Juog agaahni. 2311:23 Mat 17:20; Luk 17:6 Ateed athiir yihru, ngaa rubo yihr good kea, ‘Good! Daag rihi oogo upahdhi yi naam duohng,’ ke cwihnye cang kedea ngo ayiihe kejea ngo uyug Juoge yihre e ngo dhiil pahdh kare. 2411:24 Mat 7:7; Luk 11:9 Nea neehn maano e ngo aroba yihru kejea kwaad gihn daahdu bang Juog ke dhe yoohn kwaj, ngahyu ngo kejea ucub Juoge yihru kedea udoohnge ne gihru. 2511:25 Mat 7:1; Luk 6:37 Abea nea yih ukwahyo e kea kuong giih reje ge amaani yi cwihnyi ke nying ngaa maa atiihy gihn me raaj rihi ke wii piny. Ge kuongi kaa awii piny beere Juog Wuru ge ne Maalo ni giih reje ge ayugi ree ge wiie ke piny yihri thiow. [ 26Nea lubo me raaj maa ayug dhaane rihi be wii ke piny e Juog wuru gihn raaj ge atiihyi ree be wiie piny yihri thiow.]11:26 Yihdh kitaab Juog maa agweed nyoge mooge 11:26 ngo tooro yihdh gen.

Lubo Ke Nying Ruohdh Jeacuu

(Mat 21:23-27; Luk 20:1-8)

27Naa awahnh gene Jeruucalem e Jeacuu acaa yi Wod Juog, kaano acaahdhe caahdho e ruohdh yaa lam kedea yaa loohng Juog maa jo doonge, ge abeehn bange 28maa apeehny gene ngo kob gene, “Teeg mari noono ngaa e naa acube yihri? Teeg gihn riemi yaa angeehw oogo yi laaro gihr Wod Juog?”

29Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kea, “Adaahd upeehnya wun ke nyepiny acielo. Nea ngo abeehru, e kaa ayoada tee gihn ariema nyoge oogo keehde ngo roba robo yihru arumo. 30Teeg mar Joon, ngad Luogwahy ngo ayoade ke Paar Maalo wale ke bang dhaano utaahngo? Beehru ngo yihra!”

31Kaano e ge ake thubo ke rob ke rog gen kob gene, “Awaahn ni, nea wo urubo yihre kejea, ‘Tee ayoade ke bang Juog,’ e ngo duoge duogo kobe, ‘Abea gihn e bahnge lum Joon kuu anaa ayiihu?’ 3211:32 Mat 14:5 Abea ne wo urubo kejea, ‘Tee ayoade ke bang dhaano utaahngo,’ e nyoge ge taahny rogo bang gihn beehde ngahy gene cang kejea Joon anahg agamloohngjuog me duohng.”

33Kaa aniid gene ngo e kar beehr ngo ariehnyo yihr gen e arob gene robo kob gene, “Ngo kwihj wane.”

Maa aduog Jeacuue wiih lum gen kea, “A thiow, ngaa acub tee yihra ngo be roba yihru.”

12

Ucaale Ke Nying Yaa Tiihj Giih Me Reje

(Mat 21:33-46; Luk 20:9-19)

1Batiene e Jeacuu ake thubo ke rob yihr yaa daahd ngo ke naah ke ucaale kea, “Anaa anudo ke nyin moogo maa anaa apiidh yen yi puohdho gihre. Gihn nu e puohdho aciele piny ke roog kedea uyuge ka me cong giih acieg yi puohdho. Thiow peehm ne koar puohdho kaa ayaahde ngo akoanye piny. Naa ayuge giih nu cang e nyoge akwanye me tiihyo yi puohdho. Maa arobe ngo yihr gen kejea koog gen unahg giih puohdho ge ucieg. Noono uaaye ucea ne weel. 2Ge anaa arome kar cieg nyepinye ni, e baahng gihre aoohre ke bang yaa tiihj ne ci ne kahl kur mare yihdh giih acieg. 3Maa abeehn yaa tiihyo upuohd gene baahng kedea uriem gene ngo udooge ke cinge now. 4Maa acahge baahng moogo ke oohro bang yaa tiihj keehdo. Maa agooje ke loadh yi wiihe kedea ubang gene ngo keraahyo. 5Naa aoohre baahng moogo e ngo aci gene ke ne naah. Ce adoge baahng mooge me thoohdh ke oohro upuohd gen kedea unahg mooge.

612:6 1:11 “Nyin ni yihre anaa nye waahde acielo cog me nhyaare. Gihn nu e ngo aoohre oohro bang yaa tiihj giih ni. Ngo aoohre bang gihn ngo agweehge ke cwihnye kea, ‘Bang gihn nahge waahda e ngo uwuor gene.’

7“Abea ge aniid yaa tiihje waahd nyin e ge ake rubo ke rog gen kob gene, ‘E naa ngaa udoohng ne lag piny ni e gihn beehn ni. Nahgo ngo beere puohdho gihn udoohngo ne gihro.’ 8Ge awahnh nyedhoohge e ge ataahny ree unahg gene ngo kedea uthoohr gene kuohme oogo ke wiih roog.

9“Naa aparu wudhu, gihn e nuu uyug ngad puohdhe yihr yaa tiihj giih ni ge apiih ne cam ngo? Ngahda ngo ubeehn ne rwaahny nying gen ucube nyoge mooge ne tiihy yi puohdho? 10Nye yaage! Gihn anaa agweed ke nying Ngad Boadh nyoge kuu angeyu yi ucaale gihn! Gihn anaa agweed naa,

‘Kaaw gihn akweer yaa geere keehde

e naa adoohng ne meehn wod.

11Gihn nu beehda tiihy Juog,

e Juog Aciehg tiihy gihn me gaahy nyoge.’ ”

1212:12 11:18 Lum arob Jeacuue cwihny jo doong lam araanye bang gihn ngo angahy gene kejea ucaale arobe ke rog gen ge yaa yug giih waal rih Juog. Cwihny gen anaa bang mag ngo abea ge atud ke nying thoohdh nyoge, caahn e ge a’aay.

Rob Ke Nying Gwaay Cuol Yihr Jaah Roama

(Mat 22:15-22; Luk 20:20-26)

13Batiene e yaa Paarijea me maan Jeacuu kedea yaa batien Eroade ge aoohr bang Jeacuu ne cej dhee beere gihn me maan yaa Judea ngo robe robo. 14Maa abeehn gene bang Jeacuu urub gene kejea, “Ngad puohny ngahy wane kejea yih naa ngaa rob athere kedea yih be tud yihr kwaad dhaano utaahngo. Kedea be ngaa me bad yihn keehd me duohnge wa gihn, bang gihn yih be rubo ke nying dhaano moogo abea beehda lum Juog e ne puohnyi yihr nyoge. Awaahn ni, wa daahd urobi lubo ungahye cang, ke nying cuol gihn cub yihr Jaah Roama, 15beehda gihn maa arob loohng Juoge yihro kejea gwaaj cuol yihr Jaah Roama ne wale ngo amahne?”

Abea gihn raaj agweehg gene kii cwihny gen ngo angeye maa arube yihr gen kobe, “Ngahya kejea wu tum an. Abea kea kahlu wong grihj yihra umaanya ngo.” 16Maa akahl gene wong griihj acielo yihre. Naa amaanye ngo e akobe yihr gen kejea, “Cuuro gihr ngaa kedea nying ngaa e naa agweed ngahy grihj gihn?”

Maa abeehr gene ngo kob gene, “Beehda cuuro kedea nying Jaah Roama.”

1712:17 Rom 13:7 Maa akoohb Jeacuue yihr gen kea, “Beer, cubu kwaad gihn beehda gihr Jaah Roama yihr Jaah Roama kedea cubu gihn beehda gihr Juog yihr Juog.”

Gihn nu e wudh gen anaa cohd yi lum ateede bang gihn lubo abeehre ke dhe yooh me ka me mage tooro.

Rob Ke Nying Gihn Meehg Juoge Nyoge Cahro

(Mat 22:23-33; Luk 20:27-40)

1812:18 Luk 20:27 Batiene e yaaj me cuohn ne Caaduucean,12:18 Caaduucean: ge beehda Judea me lum gen be roohm ke luub yaa Paarijea. e be yiih ngo kejea nyoge maa athow ge ucahro cahng moogo ge abeehn bang Jeacuu maa apeehny gene ngo kejea, 19“Ngad puohny! Anaa arob loohng Moaje kejea, ‘Nea dhaano umen athow uwiie ciihe piny abea nyethiin tooro yihr gen, e ngaan nu umen athow, ciih umen geere geero beere yea ngo nyuole nyuolo.’ 20Anudo ke wuud meehe abiihjberiow. Ngaa duohng gen anaa abeehn ne nyuohm maa athowe e yihre tooro nyethiin. 21Maa abeehn ngad batiene ugeere ciih umen kedea ucahge thoo e nyethiin tooro kiin gen. Maa acahg umiih gene moogo do wod ke dhaago maa athowe thiow e nyethiin tooro. 22Kar ge noono abiihjberiow ge abeehdo ke dhaar ni kedea uthow gene cang e ngaa maa anyuol keehd ngo tooro. Maa abeehn dhaage ne thoo ke batien gen thiow. 23Me neehn kaa rubi kejea nyoge ge ucahro, e dhaar ni unahg ciih ngaa kiin gen? Bang gihn ge ke kar gen noono abiihjberiow ge abeehdo keehde!”

24Maa arub Jeacuue yihr gen kea, “Ngahda e naa gihn koba kaa wu nyoge me gihn me ngahyu tooro ne? Gihn me ngahyu tooro ke nying cahr nyoge ge agweed yi kitaab Juog kedea ke nying teeg Juog e meehg nyoge cahro. 25Ngaa muu unahg cuor dhaar nu utooro, bang gihn ge umeehg Juoge nyoge cahro e gihn me nyinge nyuohm utooro, nyoge ge uke beehdo wa kwaad mar wuohdjuog ge be nyoohmo. 26Abea nea ke nying cahro ge ucahg nyoge cahro wiiha para paro kejea kitaab gihn agweed Moaje ngo akwaano, ge rubo ke kar bungo maa awaang. Agweede kejea Juog arubo kea, ‘A naa Juog awuor Abraahme maa Yijaag kedea Jeakob.’ 27Yaa athow e ge wuor Juog, yaa nu ge kuow Paar Juog bang gihn beehda Juog e ne cub kuow. Yea lubo abaaju ne cohg.”

Rob Ke Nying Loohng Wiihe Ne Maalo

(Mat 22:34-40; Luk 10:25-28)

28Ngad loohng Juog anaa anudo maano e Jeacuu maa yaa Caaduucean ge upeehmo ke rog gen ke nying lum Juog. Naa aniide ngo kejea Jeacuu wonge teeg ne beehr luube e ngo apeehnye kea, “Ngad puohny, loohng aweehne e naa loohng wiihe ne maalo kiin loohng Juog?”

29Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Gihn e naa loohng me wiihe ne maalo kiin loohng Juog cang. Lihngu gihn wu yaa Yijarael! ‘Juog e Ruohdho beehda acielo cog 30kedea dhiil Juog Ruohdhi ke nhyaaro ke aduuni beehde, ke wahyi beehde kedea ke wiihi beehd maa ke teegi beehde.’ 3112:31 Mat 22:39 Riown gen e man: ‘Nhyaar wadu wa ka nhyaari rihi kii ngo.’ Loohng moogo me yoohm wudh loohng ni ariow ngo tooro.”

3212:32 Luk 20:39 Maa abeehr ngad loohng Juoge ngo yihr Jeacuu kea, “Ngo angahyi ke beehro, ngad puohny! Gihn arobi ngo athiir kejea Juog beehda acielo kedea Juog moogo tooro kedea 33dhiil kaa wuoro ka aduulo beehde kedea ke wihj beehde maa ke teeg cang kedea thiow dhiil yaa beehd dhaane kiin gen ke nhyaaro wa ka anhyaar dhaane ree. Loohng ni ge ne wudh ge ne maalo nyum Juog yihr ma beehn dhaane ucube giih kweehr yihr Juog abea nhyaahro tooro yi cwihnye.”

3412:34 Mat 22:46; Luk 20:40 Naa aniid Jeacuue ngo kejea ngo angahy rob e abeehre beehro yihre kea, “Ngo aniida kejea adoohng ka me cahng uyoadi Paar Juog.” Batien rob Jeacuu e ngaa maa adog ngo ke peehnyo ne tume tooro.

Ngad Boadh Nyoge Beehda Kwaar Deabid Ke Ne Diih?

(Mat 22:41-46; Luk 20:41-44)

3512:35-37 Mat 20:30-31 Ge apuohny Jeacuue puohnyo yi laaro gihr Wod Juog ni e akobe kea, “Gihn e koohb yaa loohnge kejea, ‘Ngad Boadh nyoge unahg kwaar Deabid?’

3612:36 Mat 22:44 “Adiehr muon Ngad Boadh nyoge beehda dhaano utaahngo bang gihn beehda ngad dhe wod paar Deabid. Abea adaahd ucoaru wudhu yi lum anaa agweed Deabide yi kitaab Wahy Poong Juog. Agweede wa kaa arob Wahy Juoge ngo yihre kea,

‘Juog urubo yihr Ruohdha kea:

“Piih ukwiihya kan,

uwahdhe ka uyuga yaa mahni ne gihr thaahdh tieni.” ’

37Deabid kwaare cahge cuohno ne ruohdhe ke ne diih?”

E yaa athoohdho ge anaa ake lihngo cwihny gen amihno yi gihn arobe.

3812:38-39 Luk 11:43 Yi puohnye naa apuohnye puohnyo, e ngo arobe kea, “Cubu wudhu piny beer mee ubahnge giih yug yaa loohng Juoge ge be yugu. Yaa loohng Juog ge nhyaar ngaab waare maa awuob kedea yi yooh ge nhyaar ngo umaahdh gen ke cing ariow. 39Ge koag ke mieg kuohn piih giih beeye wong maalo yihdh wuud amaad kedea ukoag gene thiow ke mieg kuohn piih giih beeye yi kuohn amahd nyoge yihdh gen. 40Ge nyoge me nhyaar cam giih gule kedea kwaj duug yi Wod Juog ne kang nying nyoge abea toohd now kway gen yea apuogo. Juog ge ukihme ke deeh ukihm me teeg.”

Muuny Gulo Maa Angoohng Apuoj Jeacuue

(Luk 21:1-4)

41Cahng man Jeacuu anaa apiih buud caanduug ngiihny yi laaro gihr Wod Juog, e many nyoge me cub piny ke ngiihny ke nying Wod Juog. Nyoge maa alony me thoohdh ge acub piny kaa amahr ngiihny. 42Kaano e dhaago maa gulo ake beehno uthoohre wong grihj yi caanduug.

43Maa acuohn Jeacuue jo waahdh giihe urube yihr gen kea, “Maanyu dhaar ca acub ngiihny yi caanduug. Nea gihn maa athiir e ne rob, e dhaar nu e naa amuuyo ke raahyo kiin yaa acub ngiihny piny cang. 4412:44 2Kor 8:12 Bang gihn yaa nu cang ge amuuyo, keehd maa amuuy gene, e ge ajal wudh ngiihny giih ne yihr gen. Abea dhaar ni beehda dhaago maa angoohng kedea ucube gihre me koare wiihe ke ngo. Gihn acub dhaar nu ngo anhyaar Juoge keraahyo ukaale wudh muu acub yaa alonye.”

13

Thuohm Geen Jeruucalem Piny

(Mat 24:1, 2; Luk 21:5, 6)

1Ge athub ge Jeacuue ke beehn oogo yi laar gihr Wod Juog ni e dhaano acielo kiin jo waahdh giihe apiih ne leej Wod Juog yihr Jeacuu kobe, “Ngad Puohny! Wod Juog gihn ageer ke leele maa awuob ne cohg. Maanyu kaa ayug wuude ne wuob kii ngo!”

213:2 Luk 19:44 Maa abeehr Jeacuue ngo yihre kejea, “Gihn e ne ngahyi! Wuud nu awuob ge niidu ge uthuohm piny utoor wong leelo acielo muu udoohng wiih wad gen.”

3Gihn nu maa a’aay gene ne ci wiih good Ulihbe. Naa awahnh gene e Jeacuu apiih maano e nyume aloge bang Wod Juog. Kaano e Piihter maa Jeamij kedea Joon maa Andrya, ge athubo ke peehny Jeacuu kar gen keed gen kob gene, 4“Ngad puohny teed ngo yihr wan, unahg cahng aweehne e nuu uthuohm Wod Juog piny kedea gihn e nuu unyoadh ngo kejea cahng utiihy giih ni rog gen ngo abeehno.”

Ka Thub Giih Me Reje Kii Ngo

5Noono e Jeacuu ake thubo ke rob yihr gen kea, “Cubu cwihnyu piny beer mee ubahnge rogu be meehgu dwaahngo, 6bang gihn amahr nyoge me dwaahng wun ke nying giih uyug rog gen ge ubeehn ke batiena e ge rubo kaa nyinga, e ngaa man ukoohbo kea, ‘A naa Jeacuu Ngad Boadh nyoge.’ Yaa nu, thoohdh nyoge urom gene ke dwaahngo. 7Thiow linye bang gen ulihngu kedea dhog uwahnh bangu ke nying linye mooge me ne kuohn me bahye. Abea yihdhu keá baadh, bang gihn giih nu rog gen kuong gene kaa tiihyo umodho e cahng gug piny poohd kuu awahnho. 8Paajo yea upahw ne dahg ubeehn yaa tien paajo acielo ukag gene ke rog gen kedea dhaahre giih wiih piny ge ukag ke rog gen. Amahr ayahng ngoom me thoohdh rog gen uyug gene ke bang kuohn me thoohdh wiih piny kedea kahj nyoge ubange ke bang wiih piny. Giih nu ge unahg ka uthub giih reje ge ukuong tuohl abea keehd maano e ge uroomo kaa raahm nyoohdo e thub maahdh batiene e bar maalo ke raahm keraahyo.

9-1013:9-13 Mat 10:17-22; Jon 16:1-4 “Abea Ciig Beer ngo dhiil kaa puohnyo yihr yaa ungoom maano e piny poohd kuu agug. Yugu rogu beere cwihnyu ungahmo ne koar giih reje ge upahdh wudhu. Wu umag ucub wun yi cing ruohdhe giih wuud amaade ke nying gihn nahgu jo’a. Wu upuohd gene yihdh wuud amaade kedea wu ukedh nyum ruohdhe kedea jaah ke nying gihn ayiihu luma. E naa ka uteedu giih alihngu banga yihr gen kedea yihr nyoge me padh yaa Judea. 1113:11 Luk 12:11-12 Abea nea wu amag kedea ukedh wun yi lug e wu keá diero ke gihn urobu nyum lug, bang gihn rob urobu unahg Wahy Juog e nuu ucub ngo yihru ne robo.

1213:12 Mat 10:35; Luk 12:52-53 “Dhaano maa akweer ke luma, umen kedea nyethiine maa ayiih luma ge umaane uwahdhe ka uluome gen unahg gen. Thiow nyethiin maa akweer ke luma, wahn ke men maa ayiih luma ge umaane uwahdhe ka uluome gen unahg gen. 1313:13 Jon 15:21; Any 13:10 Wu thiow, wu umaan nyoge cang ke nyinga. Abea ngaan umag cwihnye teeg uwahdhe guge e ngaan nu e nuu uyoad boadh wahy.

Raahyo Gihn Uyoad Jeruucalem

(Mat 24:15-28; Luk 21:20-24)

14“Cahng uniidu giih reje ngo ubeehn, cahng ubeehn Ruohdh atiihb ukeehg ujwaahge Wod Juog gihr Jeruucalem udoohnge ne ka me nyoge Juog be wuor gene yea. (Kaano e nuu ubeehn ngaa kwaahno upare wiihe beer mee) kedea ubeehn yaa beed piny Judea ugoohd gene ke ngweej ne ci ne pahno yihdh bung yihdh goode. 1513:15-16 Luk 17:31 Ngaa ayuud gihn nu e ngo ne piny kane, e ngo keá do wod ne cej gihr nyepiny 16kedea ngaa nii puohdhe e ngo keá do paajo ne kaab waahnye. 17Gihn nu unahg gihn me raaj keter yihr maahn me yaje kedea maahn dhuohdho bang gihn ge buu urom ngweej ne cohg. 18Abea kwayu Juog beere gihn nu ree be yuge e piny aboar 1913:19 Any 7:14 bang gihn raahm upahdh yihdh nihn nu unahg raahm me raaj me kuu akuong pahdh upiny ke cahng anaa acag Juoge wiih piny uwahnhe awaahn kedea me ree buu ucahge ke bero cahng moogo keehdo. 20Nea Juog Ruohdh ngo be ne guoe ke gweehgo ne ngol yihdh nihn nu, e dhaano utaahngo me ne bodh ne tooro. Abea ke nying yaae ge akwanye, e nihn nu ge ayuge noog. 2113:21-23 Luk 17:23-24 Teeda teedo yihru thiow kejea nea dhaano ubeehno urube yihru kea, ‘Arob gihn yihru! Ngad Boadh nyoge abeehno ke ca!’ Wale ukoohbe kea, ‘Ngad Boadh nyoge ngo ne ca!’ Giih nu ge keá yiihu ne weey weey naa athere. 2213:22 Mat 24:24 Bang gihn unud ke nyoge me thoohdh muu ubeehn ke batiena ne dwaahng wun. Ngaa man ukoohbo kea, ‘A naa Ngad Boadh nyoge’ kedea ngaa moogo ukoohbo kea, ‘A naa agamloohngjuog!’ Yaa nu giih me teeg me gaahy nyoge ge urom tiihyo yihr gen. E naa ka uraany gene wudh nyoge uwii gene luma piny, keehd yaa akwany Juoge ne yaae wudh gen uraany gene nea dhe yooh ayoad gene. 23Giih ni ge aroba yihru beere nea cahng ubeehn giih nu uyug gene rog gen e wu uyuud e rogu agwiiru.

Cahng Ubeehn Jeacuue

(Mat 24:29-31; Luk 21:25-28)

2413:24-25 Mat 24:29 “Yihdh nihn nu, ke batien giih raahm,

‘e wong cahng naa lihb

kedea dwaahy buu ugeed maa

25ciehr ge uthub ke pahdho ke yoohn maalo

kedea giih yea maalo rog gen uyahng gene.’

2613:26 Mat 24:30 “Batiene e a ge adoohng ne dhaano utaahngo a uniid e a ubeehno kii lwahd keehd tee mara e wiiha amoar. 27Kaano e wuohdjuog ge uoohr ne cong jo’a naa akwanya ke bang upiny cang keehd kuohn me baahye.

Cahng Beehna

(Mat 24:32-35; Luk 21:29-33)

28“Beehna uroma ke rih dhuuro. Nea ngo uthubo ke lodho e ngahj kejea oohro adoohng cahng. 29Beehna ngo udoohng cahng nea wong cahng urwaahnyo. Neehn maano thiow nea giih nu rog gen ayug gene e kea ngahyu ngo kejea beehna adoohng cahng. 3013:30 Mat 16:28 Adiehr e ne roba yihru. Wu yaa nud awaahn ni wu buu uthow cang e giih aroba yihru rog gen poohd kuu atiihy gene. Wu ubodh keehd me yug giih nu ateeda rog gen. 31Maalo kedea upiny kan ge utooro abea luma ree utiinge kare.

Ngaa Keá Gwaahg

(Mat 24:36-44)

3213:32 Tiihy 1:7 “Abea cahng uduua ngaa me ngahy ngo tooro. Ngo kwihj wuohdjuoge ge nii maalo wale an thiow cahng ngo wale caang ngo kwihya. Juog Wura e keede e nuu ungahy cahng ngo. 3313:33-35 Mat 24:42 Koaru rogu, wu keá neno bang gihn kwihyu cahng ngo ubeehn weehne. 3413:34 Mat 25:14-15; Luk 19:12-13 Ngo uneehn ngaa maa aci ne weel ka me baahr uwiie baahng giihe piny e tiihj apaahnge yihr gen cang. Noono maa arobe ngo yihr ngad koar dhe wod kejea ngo keá neno, koare paajo.

35“Nea wa maano e wu keá neno bang gihn ngo kwihyu weehne e nuu ubeehn ngad paaje, uduu ke thiehno! Dewaahr! Kaa akaahg piny wale ke nyango? 36Wu dhiil koar beere nea ngo guo beehno e wu be yuude e wu aneno. 37Gihn roba beehda gihn me roba ke yihru cang. ‘Ngaa keá gwaahg!’ ”

14

Kaa Agweehg Nahg Jeacuu

(Mat 26:1-5; Luk 22:1, 2; Jon 11:45-53)

114:1-2 11:18 Anaa adoohng nihn ariow unahge cahng Yaan Amono.14:1 Yaa Judea yihr gen ne yaay me yug gene ke nying wong ne par kaa akahl Juoge gen oogo piny Micihr. Yaay beehda nihn abiihjberiow kedea yihdh nihn nu e ge cam amono me bahdh. Ke nying gihn nu e ne cuohne ne Yaan Amono. Maa abeehn jo doong yaa lame maa yaa loohng Juog udaahd gene dhe yooh ke piny me mag gene Jeacuu unahge. 2Abea ge atud ke mag Jeacuu cahng yaay bang gihn kob gene, “Kuro tudi! Bang gihn nea ngo mago mago awaahn ni e yaa abeehn yi yaay wo maahd gene maahdo ke liny.”

Jeacuu Wiihe Aloar Ke Mow Bathany

(Mat 26:6-13; Jon 12:1-8)

314:3 Luk 7:37-38 Jeacuu anaa yi geen Bathany e ngo beehda weehno paar Cimoan Udhoobo. Kaano acahme cahmo e dhaago ake beehno e kaahn udhoohmo me yea ne mow me ngwaahy me ngiene teeg. Ngo akahle kedea uwoje ngo wiih Jeacuu.

4Naa aniid yaaj mooge maa anudo e mow awuoj dhaar ni wiih Jeacuu, e ge ake rubo ke kiin gen kob gene, “Beehda gihn e yoad mow me ngiene teeg uraany nyaane ngo now? 5Gihn keree! Mown nu ne rom ngeew oogo ukahle amahr ngiihny me thoohdh me ne cub yihr nyoge maa angoohng.” Maa acay gene dhaar ni ne cohg.

6Abea ngo abeehr Jeacuue yihr gen kobe, “Wiiu ngo! Gihn ge giedu dhaar ni? Beehda gihn me beer ne cohg e naa atiihye yihra. 7Yaa angoohng ge nyoge me beehdo kaa wun ke nying nihn kedea gihn me beer yugu yugo yihr gen wa ka daahdu ke cwihnyu. Abea an, a buu ukwaay beehdo ke wun e naa gihn beere noono ubeehn dhaar ni umoare wiiha e a poohd nud ke wun. 8Dhaar ni atiihy gihn me beer naa amoone piny ne wiihr kuohma ke mow ne gwiir kuohma ke nying cahng ukoany an. 9Awaahn ni a rob athiir yihru kejea kwaad kuohn upuohny Ciig Beer yihdh gen ke bang upiny cang, e gihn ayug dhaar ni uke robo thiow ne par bang dhaar ni.”

Juudo Jeacuu Aluome

(Mat 26:14-16; Luk 22:3-6)

10Dhaano acielo kiin joe ge apaar wonge ariow, me nyinge cuohn ne Juudo a’aay ucea bang jo doong yaa lam ne luom Jeacuu yihr gen. 11E cwihny yaa ni ake mihno naa alihng gene kwaad rob nu. Gihn nu e ngo arob gene yihr Juudo kejea ngo umuoj gene ke ngiihny me thoohdh nea Jeacuu luome luomo. Kaano e Juudo athubo ke cej dhe yooh me kahle gen bang Jeacuu beere ngo mag gene mago.

Jeacuu Maa Yaae Ge Gwiir Ka Yug Gene Yaay Yea

(Mat 26:17-25; Luk 22:7-14, 21-23; Jon 13:21-30)

12Cahng umodho yihdh nihn Yaan Amono e jo waahdh Jeacuu apeehny gene kob gene, “Ngad puohny! Kee e ne daahdi nuu ugwiir wane ne kar piih yihro ne yug cam cahng Yaan Amono yea?”

13Maa abeehn Jeacuue uoohre nyoge ariow kiin jo waahdh giihe kea, “Cidhu yi diehr geen Jeruucalem nea wu uroohmo ke dhe cuow me kaahn piih kea buodhu batiene. 14Paan umone yea e kea robu ngo yihr ngad paajo kejea, ‘Arob ngad puohnye kejea nyoadhi wod upiihe yea keehd yaae ne yug giih yaay?’ 15Wod unyoadhe yihru maalo maa agwiir beer mee ke nyingo. Yi wod nu gwiiru caame giiho.”

16Maa abeehn jo waahdhe ucidh gene yi diehr geew kedea uyoad gene giih anaa ateed yihr gen wa kar gen. Naa athum gene ke gwiir caam yaay, e ge adog bang Jeacuu.

Jeacuu Arubo Yihr Jo waahdhe Ke Nying Luom Gihn Uyug Juudo

1714:17-21 Jon 13:2, 21-30 Ke wong thiehno arumo, e Jeacuu ake beehno keehd joe ge apaar wonge ariow yi wod agwiir. 18Naa apiih gene ne cam wiih tharbeajo, e Jeacuu ake rubo yihr jo waahdh kea, “A rob gihn maa adiehr! Dhaano acielo kiinu daahd uluome an keehd maa acahma tiehd keehde.”

19Gihn nu cwihny jo waahdh araanye ne cohg. E ngaa man peehny Jeacuu kea, “Unahg an ne wale gihn?”

20Maa abeehre ngo yihr gen kea, “Unahg ngaa uroohm cing wane yi wal keehde kiinu noono apaar wonge ariow. 21A ge adoohng ne dhaano utaahngo a uthow wa kaa agweede yi kitaab Juog abea ngaa luom an, a ge adoohng ne dhaano utaahngo unaa yi gihn me raaj ne waany adhaahr ngweehn me bahnge ngo be ne nyuol.”

Kuohm Jeacuu Ayug Ne Cam Yihro

(Mat 26:26-30; Luk 22:14-20; 1Kor 11:23-25)

22Kaano acahm gene cahmo, e Jeacuu amono akaabe batiene naa adooje ngo e ngo abanye maa acube ngo yihr jo waahdhe e urubo kea, “Kaabu ngo kedea camu ngo. Gihn ni beehda e naa kuohma.”

2314:23-24 1Kor 10:16 Keehdo e kubaayo me yea ne koongo akaabe batiene naa amuohje koohr Juog e ngo acube yihr gen maa amaadh gene ngo.

2414:24 Mat 26:28 Maa arube kea, “Gihn ni beehda rema. Rem nweehd won ge awoj piny ke nying nyoge me thoohdh. 25A teed athiir yihru. Koongo buu ucahga ke maadho keehdo uwahdhe cahng umaadha koohng nyaahn Paar Juog.”

2614:26 Luk 22:39; Jon 18:1 Batien kaa awahr gene Wahy Apoong Juog, e ge ake aay ne ci wiih Good Ulihbe.

2714:27 Mak 14:50-52; Jon 16:32 Maa arub Jeacuue yihr gen kea, “Wu noono cang wu ugoohd oogo riha uwiiu a piny wa kaa agweede yi kitaab Juog ke nyinga naa,

‘Ngad kwaah unahg ubeehn diehge ulog gene keedho.’

2814:28 16:7 Abea cahng ucahra ke batien thoo, e a ucidh Gaalili ka ubeehnu banga yea.”

29Maa abeehr Piihtere ngo yihre kobe, “Keehd me paahr nyoge oogo ugoohd gene, e a ke nguda a be kuong paahr oogo uwiia yihn piny.”

3014:30 14:72 Maa akob Jeacuue ngo yihre kea, “Adiehr e ne roba yihri. Tihn noon ni yi dewaahy tihn maano e uthuonjieno poohd kuu akoohg ne riow e yih ukweer ke an tiel adahg kejea a kwihyi.”

31E ngo acahg Piihtere kaa beehro kea, “A be kuong kweer ne weey weey kejea yih kwihya keehd me nahge thoo, e a uthoo tiehd ke yihn.” Maa abeehr gene ngo cang wa kaa arob Piihtere.

Jeacuu Akwahyo Piny Gedhceama

(Mat 26:36-46; Luk 22:39-46)

3214:32-42 Luk 5:16; Judea 5:7-8 Batiene e ge abeehn piny me cuohn ne Gedhceama maa arobe ngo yihr jo waahdh giihe mooge kea, “Piihu kan ne koar, abea wu keá gwaahg. A nyiig wong maalo ne kwaj.” 33Maa acuohne Piihter kedea Jeamij maa Joon ne cidho keehde. Nye kaano e Jeacuu ree ayoade yi rahny cwihny me duohng ke raahm aduulo me teeg. 34Kaano e arubo yihr yaa caahdh keehde kea, “Yaage! Aduuna urahmo cang ke raahm me wa a cej thoo. Doohngu kan abea wu keá neno.”

3514:35 Jon 12:27 Maa acidhe wong maalo, ka me thiin mee e apahdh wudh conge ne kwaj kejea nea kare nud kea beehn deeh raahm gihn bare now ke buude. 3614:36 10:38; Mat 6:10; Jon 18:11; Judea 10:9 Maa arube kea, “Abaa Wura! Giih nyepinye cang ge yoohd yihri. Nea kare nud kea kaab raahm gihn ni beehn riha. Abea keehd maano, e keá yugi wa ka daahda abea yug ngo wa kar cwihnyi.”

37Ge aduue bang jo waahdh giihe ni, e ge ayuude e ge uneno. Maa acaye Piihter kea, “Cimoane yih keá neno! Yih ka be rom koar ke kar caa acielo cog ne? 3814:38 Epi 6:18; Judea 2:18 Wu keá neno, abea kwahyu beere wu be tum atiihb ukeehge. Mare ngo athiir! Aduulo ngo teeg, ngo rom guum abea kuohm e naa agoohg.”

39Maa acahge aay keehdo, ne kway Juog e ber gihn anaa arobe umodho yihr wahn. 40Naa acahge duuo e ayuud jo waahdh giih adahg e ge ane twar ke niine bang gihn ge anaa agoohg niine ne cohg. Noono ulaahy wudh gene utoor gihn maa arob gene.

41Maa aduue keehdo yi dahg gen, urube yihr gen kea, “Wu poohd niin gihn? Gihn me nenu ke nyinge keehdo tooro bang gihn caang cub an, a ge adoohng ne dhaano utaahngo, yi cing nyoge me reje ne naah ngo abeehno. 42Yedhu maalo upahdho yooh. Ngaa aluom an e aman awahnho.”

Jeacuu Amag

(Mat 26:47-56; Luk 22:47-53; Jon 18:3-12)

43Piow piow kaano apoohde e Jeacuu urubo nu, e Juudo ge beehdo dhaano acielo keew yaa Jeacuu ge apaar wonge ariow ake wahnho e ngo caahdh kaa nyoge me thoohdh maa aoohr jo doong yaa lame maa yaa loohng Juoge kedea jo doong paajo. Yaa ngo ge akaahn pale kedea belunge.

44Ngo anaa arob Juude yihr jo abeehne ke gen kea, “Ngaa baahba ree ke maahdh e naa ngaa magu bang gihn e ne daahdu. Magu ngo uaayu keehde kedea kaahnu ngo e atiegu piny.” 45Kaa awahnh Juude, e abaahb rih Jeacuu ke maahdh kobe, “Koohri Ruohdh.” 46E jo anaa ake caahdho ge ake beehno umag gene Jeacuu utuohj gene ngo. 47Gihn nu e ngaa maa ake cuungo kaano, pala ayuohdhe ke oogo ungole yih baahng me tiihyo paar ngad duohng yaa lam. Yihdh ngo angole piny ne thihb.

48-4914:49 Luk 19:47; 24:46 Maa apeehny Jeacuue gen kea, “A abeehdo ke wun kedea a na niidu niido e a caa yi laaro gihr Wod Juog ke nying nihn upuohnya nyoge puohnyo abea a kuu anaa amagu. Awaahn ni gihn ge beehnu banga e wu kaahn pale maa belunge kii cingu udoohnge wa a beehda ngaa maa apaahr oogo ne liny ke ukuuma? Abea awaahn beehda giih anaa agweed yi kitaab Juog ge ne pahdh kar gen wa kaa agweed gen.” 5014:50-52 14:27 Kaano e jo waahdhe cang ge ake aay ke ngweej uwii gene Jeacuu piny yi cing nyoge me reje.

51Batiene e ngaa maa arihj maa angaab waahny niine kedea caahdh kaa cinge now, apahdh ne buodh batien jo ni amag Jeacuu, e ngo akwahg gene ke piny umag gene ngo. 52Kaano e nyin anaa apoj yi cing gen ugoohde ke kuohme now, uwiie waahnye yi cing gen.

Jeacuu Ne Nyum Akuud Yaa Judea

(Mat 26:57-68; Luk 22:54, 55, 63-71; Jon 18:13, 14, 19-24)

53Kaano e Jeacuu abeehn gene ne kedh paar ngaa duohng jo doong yaa lam kaa amahd jo doong yaa lame kedea jo doong paaje maa yaa loohnge yea. 54Piihter anaa ake caahdho e buodh batien Jeacuu ke ka me baahr mee uwahdhe paar ngaa duohng yaa lam. Gihn nu e ngo apiih buud acaakere giih koar Wod Juog maa anaa buud maaj ne oohyo.

55Abea e jo doong yaa lam kedea yaa Akuud Judea giih acuohn ge apiih ne daahd awuohj rih Jeacuu beere ngo ke kihmo. Abea kihde now awuohj maa ayoad gene rih Jeacuu tooro me rom ngo ke kihmo ke thoo. 56Keehd maa abeehn nyoge me thoohdh upiih gene ne rob giih toohd rih Jeacuu, ne kal dhee, nyum akuud yaa Judea, e gihn maa ayaahng yaa lug yi luub gen tooro, bang gihn luub gen ge kuu aroohmo. 57Kaano e nyoge mooge ge ayedh maalo ne rob toohd kob gene, 5814:58 15:29; Mat 26:61 “Ngaan anaa alihng wane e urubo kea, ‘Wod Juog gihn ni ageer dhaane ngo uthuohma piny abea batien nihn adahg e moogo ugeera kare me padh dhaano e naa ageer ngo.’ ” 59Abea keehd maano e luub gen poohd be roohm.

60Naa abahnge awuohj maa ayoad rih Jeacuu tooro, e ngaa duohng yaa lam Jeacuu apeehnye peehnyo kobe, “Gihn e bahnge wudh giih rob rihi ge be duogi? Gihn e naa adiehr kiin giih arob yaa ni rihi?” 6114:61 Aleng ne caaj: Mak 15:3-5Waahd Juog: 15:39 Abea Jeacuu aleng ne caaj ubahnge rob nu keá beehro.

Ucahg Kaaypaje piehj keehdo kobe, “Beehr ngo yihra, yih naa Ngad Boadh nyoge ge Waahd Juog Aciehg?”

6214:62 Mat 22:44; 24:30; Mak 13:26; Luk 21:27 Maa ayiih Jeacuue ngo kobe, “Beehda an kedea a ge adoohng ne dhaano utaahngo a uniidu e a apiih ukoom ruohdh ukwiihy Juog wiih koom ruohdh kedea a uniidu ge ubeehna wa daahr maaj kii lwahd ke yoohn maalo Paar Maalo.”

6314:63-64 Mat 26:65 Maa abeehn ngad duohng yaa lame urahny cwihnye yi kwaad gihn arob Jeacuue rih Juog. Gihn nu e ngaa duohng yaa lam waahny ree ke ngude ayieye ke oogo yi ngahye maa aloge dhee ne rob yihr yaa akuud kobe, “Ngahda ngo alihngu kaa amage ree ke dhee kea e uroomo ke Juog? Naa awuohj moogo me cahgo ke daahdo yaage? 64Ngo alihngu cang kaa arube kea e uroomo ke Juog. Nea maru e ukihm gihre beehda gihn?” E yaa akuud Judea cang ge akoohbo kob gene, “Kihme ke thoo.” 6514:65 Luk 7:16 Kaano e wong Jeacuu atuohj gene tuohyo kedea uthub gene ke nguud rih ngo kedea ke twang wiihe ne yaahr kuohme kedea e ngo ke peehnyo naa, “Yih nyin akoohbo kii yih Ngad Boadh nyoge caar ngaan nguud rihi kedea ngaan goj yihn!” Noono maa akaab acaakere ngo ne ci ne puohdo.

Kaa Apeehm Piihtere Kea Jeacuu Kwihye

(Mat 26:69-75; Luk 22:56-62; Jon 18:15-18, 25-27)

66-67Kaano ge apoohde e Piihter ne kiin yaa ni piih buud maaj ne oohyo ni, e nyaakow me beehda baahng paar ngad duohng yaa lam ake beehno. Naa aniide Piihter e bang ngo amaanye keraahyo maa arube yihr ngo kea, “Yih na niida niido thiow kiin yaa ne caahdh keehd Jeacuu Ngad Naajaread?”

68E Piihter ake kweer kea, “Ngaan nu rubi ke nyinge ngo kwihya kedea gihn robi ni be ci wiiha ne cohg!” Maa aci Piihtere oogo yi kala kedea uguo uthuonjiene ke koohg.

69E Nyaakow ni aween ni, Piihter acahge ke niido urube yihr yaa anaa ake cuungo oogo kar lug kobe, “Ngaan beehda ngad gen thiow.” 70E Piihter poohd ukweer keree kea Jeacuu kwihye.

Batiene e yaa ake cuungo ge athubo ke rob yihr Piihter kob gene, “Ne cohg yi beehda ngad Jeacuu, bang gihn yih rubo wa ka rub yaa Gaalili kii ngo.”

71Abea ge alihng Piihtere rob nu, e athub ke kuohng ree kea, “Yaage! Arob adiehr nyum Juog. Ngadu noono rubu ke nyinge nu ngo kwihya!”

7214:72 14:30 Nye kaano athume ke rob e uthuonjieno acahg koohg keehdo, maa apar Piihtere gihn anaa arob Jeacuue yihre, “Tihn noon ni yi dewaahy tihn, maano e uthuonjieno kuu akoohg ne riow e yiih ukweer ke an tiel adahg kejea a kwihyi.” Maa athub Piihter ke lalo ke keej yej naa angeye deeh awuohj gihn atiihye.

15

Jeacuu Akedh Nyum Pilaato Yi Lug

(Mat 27:1, 2, 11-14; Luk 23:1-5; Jon 18:28-38)

1Yi ruu piny ke nyango coon, e jo doong yaa lam kedea jo doong paajo maa yaa loohng Juog kedea yaa akuud ge apiih ne mad gihn utiihy gene. Gihn nu e ngo amad gene kejea Jeacuu kedh bang Pilaato, Muudiihr Roama ge mag piny Judea beere ngo kihme kihmo yihr gen ke thoo. Kaano e cinge ge atuohj ukedhe bang Pilaato.

215:2 Mat 27:11 Ge awahnh Jeacuue bang Pilaato ni, e Pilaato Jeacuu apeehnye kobe, “Yih naa Ruohdh yaa Judea ne?”

Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Yih naa arob ngo ke dhii.”

315:3-5 Jon 19:9; Mak 14:61 Kaano maa athub jo doong yaa lame ne rob gihn amag gene ngo ke nyinge e ge rob giih me reje me thoohdh rih Jeacuu. 4Noono e Pilaato Jeacuu apeehnye kea, “Gihn me beehri tooro ke nying giih arob rihi? Maany amahr giih ni thoohdh ge arob gene rihi!”

5Abea gihn maa abeehr Jeacuue tooro maa acwaahng Pilaato yi kwaad man bahnge Jeacuu ree be konye ke dhee.

6Ke nying wong yi Yaan Amono e Pilaato kwaad maabuuj me daahd paaje kejea ke lonyo, e ngo lonye ke oogo yi thijin. 7Ngaa me cuohn ne Barabaj ngo anaa yi thijin keehd yaae naa apaahr oogo ne liny kaa akuum Roama. Nyoge ge anaa anahg gene yi gihn apaahr gene oogo ni. 8Gihn nu e nyoge me thoohdh ge awaahd bang Pilaate ne peehny ngo ulonye dhaano yihr gen wa kwaad ka ne yuge ngo ke nying wong yi Yaan Amono.

915:9-12 Mat 27:11 Maa apeehny Pilaate gen kea, “Wu daahd ngo ulonya Jeacuu ge ruohdhu?” 10Bang gihn ngo abeehn Pilaate ne ngeyo kejea beehda ke nying giih tiel now e naa amag jo doong yaa lame Jeacuu ne kahl nyum lug. 1115:11-14 Tiihy 3:13-14 Maa abeehn ruohdhe giih ni ucoam gene yihdh nyoge cang kejea nahge ke Barabaj e ne peehny gene yihr Muudiihr Pilaato beere luny oogo yihr gen abea padh Jeacuu.

12Batiene e Pilaato ake peehyo keehdo kea, “Abea nea wa maano, yuga gihn keehd Jeacuu ge cuohnu ne ruohdhu ne?”

13E nyoge cang ge ke athubo ke kwaago kob gene, “Gure rih yaadh.”

14Maa apeehy Pilaato kea, “Abea gihn noono raaj ge awuohye ni?”

E ge abar maalo ke kwaago kob gene, “Gure rih yaadh.” 1515:15-20 10:34 Pilaato cwihnye atooro bang urahny cwihny nyoge ree, noono maa ayiihe ngo wa kar dhog gen ulonye Barabaj. Naa athum acaakere ke puohd Jeacuu wa kaa arob Pilaate, e ngo acube yihr acaakere beere ngo caa ne gur rih yaadh maa ariihw.

Jeacuu Wiihe Ariiw Ke Koadhe

(Mat 27:27-31; Jon 19:2, 3)

16Kaano e acaakere, Jeacuu abeehn gene ne kedh yi wod paar muudiihr ge cuohn ne Preetoarya. Noono ucuohn gene acaakere giih anudo cang. 1715:17 Luk 23:11 Maa angaab gene ngo ke jalaabya me kwaar kedea uyoad gene koadhe udol gene gen naa atahny ruohdh maa acub gene ngo wiihe 1815:18 Mat 27:11 kedea uthub gene ke yaahle e ge ukoohbo kejea, “Maahdh ya Ruohdh yaa Judea.” 1915:19 14:65 Utwang gene wiih ngo twango keehd theengo kedea ge nguud yi wonge maa urung gene cong gen ke piny nyum ngo wa ge wuor ruohdh. 20Naa athum gene ke ngier kuohme e jalaabya akahl gene oogo ree kedea uduog gene waaye ree, batiene e ge a’aay keehde ne kedh ne gur rih yaadh maa ariihw.

Yoohn Yaadh Maa Ariihw

(Mat 27:32-44; Luk 23:26-43; Jon 19:17-27)

2115:21 Rom 16:13 Cimoane ngad piny Ciriihna anaa ake kahnho ke kaano e beehn kaa yi yoohn puohdho. Ngo anahg wur ge Alekjander maa Rupuj. Gihn nu e acaakere Cimoane amag gene ne bien yaadh gihn ugur Jeacuu ngahye naa agoohg Jeacuue ke tihng yaadh. 22Jeacuu abeehn ne kedh ka me nahg nyoge me reje yea me cuohn ne Golgotha15:22 Golgotha: Beehda ka me thoohny mee, beehda piny leele abea padh wiih good. Deeh wod me duohng akony laahj mee ne kar kan nyoge maa thoo. Dhe wod gihn ni ciehg kaa deeh leelo me duohng. Kedea yi wod kuohn maa agwiir ne kar kan nyoge yihdh gen nud. Anahg kwaad kuohn nu e naa akan kuohm Jeacuu yea. lum yea, “Paan Wiihj.”

Jeacuu Agur Rih Yaadh Maa Ariihw

23Batiene e ge athubo ke cub koongo maa alyaahb keehd yaadh me cuohn ne mer kejea maadhe ngo ne nahg raahm maa akweere ke maadh ngo. 24Kaano e ge apiih ne gur Jeacuu ngahy yaadh maa ariihw kedea upaahng gene waare giihe ke rog gen ke dhe yoohn thalo.

25Jeacuu agur ngahy yaadh ke nyango ka ne lony diehg. 2615:26 Mat 27:11 Maa agweed gene awuohj gihn apar gene kejea ngo ayug Jeacuue rih yaadh maalo naa, “RUOHDH YAA JUDEA.”27Maa uyoad gene yaa kahw ariow ugur gene gen ngahdh yen wa kwaad mar Jeacuu ngaa man nuu ukwiihye kedea ngaa man nuu ucaame. [ 28E naa kaa abeehn gihn agweed yi kitaab Juog ke nying Jeacuu upahdhe kare ge anaa agweede naa, “Anahg wa kwaad ka nahg ngaa me ree naa awuohj.”]

Kuohm Jeacuu Angier Nyoge

2915:29 14:58 Batiene e kwaad yaa ngul piny now e ngo cwiid gene cwiido e wudh gen gihny gene gihnyo kedea e ge uyahdo kob gene, “Yih nyin ne koohbo kejea Wod Juog thuohmi ke piny kedea uromi ngo ke geero ucuunge batien nihn adahg, kea noono kony rih, 30uyihnhi piny ke rih yaadh ariihw.”

31Thiow Ruohdh yaa lam kedea yaa loohng Juog ge apiih ne yaahl ngo maa arub gene ke kiin gen kob gene, “Na ukoohbo kejea e ngad kony nyoge! Abea gihn e bahnge ree be rome ke konyo? 3215:32 Mat 27:11 Ngahda e naa ruohdh yaa Yijarael! Kea noono yihnhe piny ngahy yaadh nu agure ree beere lume yiih wane yiiho.” Thiow keehd yaa anaa agur maalo buude ngo ayaahl gene tiehd.

Thon Jeacuu

(Mat 27:45-56; Luk 23:44-49; Jon 19:28-30)

33Kaano maa abeehn deeh muudho umoale piny cang ne cihdh cihdhi. Naa athube e cahng nii diehr wihj uwahdhe kaa alaahnge e gihn me neehn tooro. 34Yi laahng cahng e Jeacuu ake yuog e duone atihnge maalo, “Eloo! Eloo lama cabajthaahni?” [Lum yea: Juog Ruohdh, Juog Ruohdh, gihn ge paahli an oogo wa gihn?]

35E yaa anaa ake cuungo duon Jeacuu alihng gene uthub gene ke rob kob gene, “Cegu yihdhu! Adoohng wa cuohn Eliija ge anahg agamloohngjuog naa acoon beere beehn ne kony ngo.”

36E dhaano acielo kiin yaa ni ake goohdo ne kahl koongo me waj. Maa akaabe bur waaro ucode ngo yi koongo maa atuohje ngo wiih theengo urwaage ngo yi dhe Jeacuu ne maadho e ukoohbo kea, “Maanyo ngo! Ka moogo e Eliija ubeehn ne kahl ngo oogo ngahy yaadh.”

37Gihn nu e Jeacuu acahg lalo kedea e naa thone noono.

3815:38 Judea 10:19-20 Kaano e waaro gihn anaa apaahng kur Dhe Wod ke kur Dhe Tiel yi Wod Juog yea ayiej ree piny ne dahg naa ariow ke maalo uwahdhe piny. 3915:39 1:1; 3:11; 14:61; Mat 27:54 Ge aniid jaabidhe gihn anaa ake kuro kaa athow Jeacuue kii ngo ni, e ake rubo kea, “Beehda adiehr, nyin anahg Waahd Juog ne cohg.”

40-4115:40-41 Luk 8:1-3 Maahn mooge thiow ge anaa anudo ka me cahng e ge maahnyo kaa ka me baahr. Maahn maa a’aay Gaalili keehd Jeacuu ne beehn Jeruucalem. Ge ne tiihy giih daahd Jeacuue kedea jo waahdhe. Maarya Madaleana kedea Caloame maa Maarya miih Jeamij, Jeamij gihn thiin kedea Joacej ge anaa anudo keew maahn nu.

Jeacuu Kuohme Akan

(Mat 27:57-61; Luk 23:50-56; Jon 19:38-42)

42Anahg cahng gwiihdo bang gihn ruuwow beehda Cahng Cabadh e bahnge nyoge be tiihyo yea. 43Ngaa me nyinge Jocebe anudo, ngad geen Arihmathea kedea ngo anahg ngaa me duohng kiin yaa akuud gihr yaa Judea. Jocebe anahg ngaa maa ayiih ngo ke coon kejea Jeacuu Juog e naa aoohr ngo ne Ngad Boadh nyoge gihn koar kejea ngo ubeehn. Naa aniid Jocebe ngo kejea adoohng ka me thub cahng Cabadhe e cwihnye adeede maa acea paar Pilaato beere kuohm Jeacuu ke cub yihre ne koanyo e piny poohd kuu ayuudho. 44Maa abeehn Pilaate ucwaahnge ke kaa aguo Jeacuue thoo kii ngo maa acuohne jaabidh gihn anaa ne koar kedea upeehnye ngo nea ngo beehda adiehr, kejea Jeacuu aguo thoo. 45Ge arob jaabidhe ngo yihre kejea ngo beehda athiir, e kuohm Jeacuu abeehne ne cubo yihr Jocebe. 46Maa abeehn Jocebe, ungeewe waaro, gihn me bahye kuohm Jeacuu keehde maa akahle kuohme oogo ngahy yaadh anaa agure yea. Ubahje kuohm ngo ke waaro kedea ucea ne kan ngo yi buur maa akoany coon ne liel batiene e deeh leelo aloohre dhe wod. 47E maahn kar ge ariow kaa akan kuohm Jeacuu yi ngo abeehn gene ne niido. Maahn ni ge anahg Maarya miih Joacej kedea Maarya Madaleana.

16

Liel Yea Apuogo Kedea Rob Wuohnjuog

(Mat 28:1-8; Luk 24:1-12; Jon 20:1-10)

1Naa ayuudh cahng ubar Cahng Cabadhe, e bahnge nyoge be tiihyo yea, e Caloame maa Maarya ge miih Jeamij maa Maarya Madaleana ge acidho ne ngeew mow me ngwaahy me ci gene ne wiihr kuohm Jeacuu. 2Ruuwow e ge amool oogo e piny kuu aruu ne ci wiih liel. 3Noono caahdh gene e ge upeehyo ke rog gen ke ngaa uloor deeh leen acub dhe wod liel oogo yihr gen.

4Abea ge amaahny gene, e ge niid dhe liel ngo apuogo kedea leelo tooro dhee. 5E amon gene yi liel, e ge niid wuohnjuog e ngo apiih kur kwiihj. Ngo angaab waare me bahye me tar ne weej. Ge aniid maahne wuohnjuog e ge anahg lwahre kwaade tooro.

616:6 8:31 Maa arub wuohnjuoge yihr gen kea, “Wu keá tud! Ngahya kejea wu daahd Jeacuu ge anaa agur ngahy yaadh maa ariihw. Jeacuu ngo tooro kan bang gihn ngo ameehg Juoge cahro. Maanyu kaa anaa apiehle yea. 716:7 14:28; Luk 24:34 Abea cidhu ne robe yihr jo waahdhe maa yihr Piihter kejea Jeacuu amoono nyum gen wong maalo ne ci Gaalili. Nea neehn maano e kea cidh gene kun ca ne roohm keehde neehn kaa anaa arobe ngo e poohd kuow.”

8Kaano e maahn arihng oogo kedea ugoohd gene oogo kar loohro bang gihn wudh gen ariihr yi kwaad gihn ayug ree. Noono utud gene ke rob gihn ayug ree yihr kwaad dhaano now ke nying lwahr naa amag gen.16:8 Luub Maarko naa agweed coon yihdh kitaabe me yej be diiw ke gen kedea giih arob nyoge mooge ke nying giih agweed Maarko ge ajoor yi kitaab Maarko 16:1-8

Jeacuu Ree Anyoadhe

(Mat 28:9, 10; Jon 20:11-18)

[ 9Naa acahr Jeacuue yi thoo cahng anaa abeehn maahne uyoad gene loohro apuogo e cahng nu ree anaa abeehne ne nyoadho yihr Maarya Madaleana. Maarya gihn anaa arieme atiihbe abiihjberiow oogo rih ngo coon e Jeacuu poohd kuu anahg. 10Batiene e dhaar ni abeehn ne ci bang yaa anahg gom Jeacuu kedea jo waahdh giihe ge acong wudh gen ka maa acielo ne yuog thone. 11Abea ge alihng gene ngo kejea Jeacuu acahr kedea ngo aniid Maarya Madaleana, e ngo kuu ayiih gene.

12Batien kaano e Jeacuu ree acahge ke nyoadho yihr jo waahdhe ariow maano e ge caa yihdh miehr. 13Ge a’aay Jeacuue e naa kaa angey gene ngo kejea ngaan ake rubo keehd gen anahg Jeacuu. Noono udoog gene kuu utien gen ne ci ne rob ngo yihr yaa gen kejea Jeacuu aniid gene. Abea lum gen kuu ayiih naa athiir.

14Batiene arumo e ree abeehne ne nyoadho yihr joe ge apaar wonge acielo, maano e ge piih ne cam. Maa ataahnye yi nying gen, bang gihn kuu ayiih gene naa arobe kejea ngo acahr ke batien thoo.

1516:15-16 Mat 28:19 Maa arube yihr gen kea, “Cidhu ke bang wiih piny kedea upuohnyu Ciig Beer gihn ni yihr nyoge cang. 1616:16 Tiihy 2:38 Kwaad ngaa yiih luma kedea umuoj wiihe ke piih Juog e ngaan nu wahye uboadh Juoge. Abea ngaan be yiih luma, ngaan nu wahye buu uboadh Juoge. 1716:17 Tiihy 8:7; 16:18Rob ke dhog me kwihj: Tiihy 2:4; 10:46; 19:6; 1Kor 14 Yaa uyiih luma ge umuoj Juoge ke tee me tiihy gene giih me be rom dhaan utaahnge ke tiihyo ke teege e keede. Thiow ge umeehge riem atiihb ukeehg oogo rog nyoge kedea ge umeehge rob ke dhog maa anaa akwihy gene. 1816:18 Thuohl: Luk 10:19; Tiihy 28:3-6Atwaanye uaay: Tiihy 4:30; 5:16; 8:7; Jeam 5:14-15 Yaa ayiih luma, nea ge akaj thuohle wale ge adwaahng ke cim e gihn muu yoad gen me nahg gen ngo utooro. Nea ge ukwahyo yihr Juog ke nying ngaa maa atwaany e cing acub wiihe e ngaan nu atwaanye uaay.”

1916:19 Mat 22:44 Batien kaa arub Jeacuu Ruohdhe keehd gen, e ngo atihng Juoge ke maalo ne ci ne beehdo yi ruohdh Paare kedea upiihe wiih koom ruohdh ukwiihy Juog. 20Joe ge athubo ke keedho ke bang wiih piny e ge puohny Ciig Beer yihr nyoge kedea e ge kony teeg Juoge konyo kedea unyoadhe tiihye naa adiehr ke dhe yoohn ameehge gen yug giih me gaahy nyoge.]