MATHEEWO
Ciig Beer Naa Agweed Matheewe
Rob Ke Nying Kitaab
Ciig Beer gihn agweed Matheewe ngo teed lubo me beer kejea Jeacuu e naa ngad boadh nyoge naa anaa aceg piny. Giih anaa arob Juoge coon ge abeehne ne tiihyo kaa dhe yoohn Jeacuu. Lubo gihn nu beer kuu abeehno ke yihr Judea cog yaa anyuol Jeacuu udoonge keew gen, abea ngo abeehno ke yihr yaa upiny cang.
Kitaab gihr Matheewo ngo agwiir beer mee. Ngo athubo kaa dhe yoohn anyuol Jeacuu, noono ukwaane kaa amuoj wiih Jeacuu ke luogwahy kedea utum gihn atum atiihb ukeehge Jeacuu keehde. Kitaab gihr Matheewo arubo thiow ke nying tiihy puohny gihn ayug Jeacuue yi piny Gaalili kedea kaa athiehdhe nyoge. Batien gihn nu, e kitaab arubo ke nying weel gihr Jeacuu naa a’aaye Gaalili ne ci Jeruucalem kedea gihn ayug ree yi kuohme yi nihn abiihjberiow giih dhecaahn uwahdhe kaa agure ngahy yaadh maa ariihw ucahre yi thoo.
Ngo anyoadh yi kitaab gihn ni kejea Jeacuu e naa ngad puohny me wiihe ne maalo me yihre ne tee kwaan yihdh loohng Juog. E ne puohny nyoge ke nying ruohdh Dhaahr Juog. Giih apuohny Jeacuue ge acaan ke dhog yiehdhe abiihj wa gihn: (1) Puohny wiih good ke nying kwaad yaa Dhaahr Juog, tiihy gen, dwaar gen kedea ka ubeed gene. (2) Kwaan dhe yoohn tiihj yihr jo waahdh giih apaar wonge ariow. (3) Ucaale ke nying Dhaahr Paar Maalo. (4) Puohny ke nying dhe yoohn beehdo wa ngad waahdh Jeacuu (5) Puohny ke nying gug upiny gihn ni kedea upiny mar Dhaahr Paar Maalo gihn beehn.
Kaa Acaan Luube
Tien paar ge Jeacuu kedea kaa anyuole 1:1-2:23
Tiihy Joon Ngad Luogwahy 3:1-12
Kaa amuoj wiih Jeacuu ke piih luogwahy kedea utum gihn ayug ree 3:13-4:11
Tiihy Jeacuu keew nyoge yi piny Gaalili 4:12-18:35
Weel gihr Jeacuu naa a’aay Gaalili ne ci Jeruucalem 19:1-20:34
Nihn dhe caahn yi Jeruucalem kedea buude 21:1-27:66
Kaa acahr Jeacuue yi thoo unyoadhe ree 28:1-20
1Ka Kwaan Batien Jeacuu
11:1 Rom 1:3-4; 2Tim 2:8; Mat 20:30-31 Ka kwaan batien Jeacuu Kriihjto e man:
Jeacuu tiene aay ke bang Deabid kedea Deabid tiene aay ke bang Abraahm.
2Abraahm e naa wur Yijaag,
ea Yijaag wur Jeakob,
Jeakob wur Juuda maa ge wuud men.
3Juuda e naa wur Perej ge keehd Jerah,
ge miih gen nyinge Tamar.
Perej e naa wur Ejron,
ea Ejron beehda wur Ram.
4Ram e naa wur Aminadaab,
ea Aminadaab e naa wur Naacohn
ge e naa wur Calmon.
5Calmon e naa wur Buoj e
men nyinge Raahb,
Buoj wur Obed kedea
miih Obed anahg Rudh.
Obed wur Jeci.
6Jeci e naa wur Deabid ge anahg ruohdh me duohng yi paajo.
Deabid e naa wur Caloamon,
ge men anahg ciih Uriiha umodho.
7Caloamon e naa wur Rehboam
ea Rehboam beehda wur Abihja.
Abihja e naa wur Aja.
8Ea Aja e naa wur Jiehcopad.
Jiehcopad e naa wur Jeerom,
ea Jeerom beehda wur Ujiiha.
9Ujiiha e naa wur Joatham,
ea Joatham ngo wur A’ahj,
A’ahj wur Ejeekya.
10Ejeekya e naa wur Manaajeh,
ea Manaajeh wur Amon.
Amon wur Joacya.
11Joacya e naa wur Jeekoanya.
Jeekoanya keehd jo paar men ge anudo
yi wong anaa apeej yaa Judea
ukedh gen piny Baabihloanya ne baahng.
12Naa athube ke batien ka anaa apeej yaa Judea
ubeehn gene Baabihloanya ne baahng,
e Jeekoanya e naa wur Cealtiel,
Cealtiel wur Jerubaabel.
13Jerubaabel e naa wur Abuud
ea Abuud wur Elyakihm.
Elyakihm e naa wur Acoar.
14Acoar e naa wur Jadog,
ea Jadog wur Akihm.
Akihm e naa wur Eliihd,
15ea Eliihd wur Eleajar,
Eleajar wur Mathahn.
Mathahn e naa wur Jeakob.
161:16 Luk 1:27 Ea Jeakob e naa wur Jocebe ge naa
anyuom Maarya ngaan anyuol Jeacuu
ge cuohn ne Ngad Boadh nyoge.
17Ge kuow Jeacuu naa akwaan, ge wahdh kar apaar wonge angween naa athube ke rih Abraahm uwahdhe bang Deabid. Kedea ge wahdh kar apaar wonge angween dahng naa athube ke rih Deabid uwahdhe wong anaa apeej Judea yea. Keehdo ge kar apaar wonge angween thiow naa athube kii wong anaa apeej yaa Baabihloanya yaa Judea uwahdhe bang Jeacuu Ngad Boadh nyoge.
Jeacuu Anyuol
181:18 Luk 1:35 Kaa anyuol Jeacuu Kriihjto anaa wa gihn. Maarya men anaa atuohj Jocebe. Maarya atuohje abea poohd kuu anaa acub yihr cuore. Gihn nu e Maarya nyethiin ake ngeyo ree. Anahg nyethiin maa ayoade ke bang Wahy Juog. 19Jocebe anaa anahg ngaa maa abiohgrwaal, noono e cwihnye atooro bange uyaahre kuohm Maarya nyum nyoge ke nying gihn ayaje piny kalo. Kaano e lubo agweehge ne pahd kaahnye piny maahdh e ngaa me ngahy ngo tooro.
20Abea nye kaano adaahde kaahnye ke pahdo piny nu, e naa nye kaa aguo wuohnjuoge beehn wiihe yi laahg maa arube yihr Jocebe kea, “Jocebe! A abeehn ne rob yihri ke nying kaahnyi ke Maarya. Yih kwaar Deabid, yih keá kweer ke nyuom Maarya. Yih keá kweer ne weey weey bang gihn nyethiin niidi ree, beehda nyethiin maa ayoade ke bang Wahy Juog. 211:21 Mat 1:25; Luk 1:31; Tiihy 4:12 Ngo unyuol nyedhoohg kedea nyinge ucagi ne Jeacuu bang gihn unahg en nuu uboadh yaa paar gen yihdh anyoohne giih atiihy gene rih Juog.” Kaano e wuohnjuog ake aay.
22Maarya ayihdo ke nyethiin e ngo kuu aroohmo ke dhecuow. Gihn nu ree atiihye beere gihn anaa arob Juoge keehd leeb ngad agamloohngjuog pahdh kare. Anaa arob Juoge kea,
23“Nyaakow maa tongo unyuol
ucag nying nyethiin ne Emanwel.”
(Lum yea teed ngo kejea Juog ubeehdo ke won).
24Naa atahng Jocebe yihdh niine e wiihe awaare waaro ukahle Maarya paajo ne ciihe wa kaa arob wuohnjuoge ngo yihre. 251:25 1:21 Jocebe abeehdo e be cidh wod ke ciihe uwahdhe kaa anyuole, noono maa acag Jocebe nying nyethiin ne Jeacuu.
2Tiehde Ge Abeehn Ne Liew Jeacuu
1Jeacuu anyuol yi geen Bedhlehm yi piny Judea yi ruohdh Eroade. Batien kaa anyuol Jeacuu e tiehde me ngahy giih Juog ge a’aay kun moohl cahng kii ngo e ge beehn Jeruucalem. Naa awahnh gene 22:2 Luk 2:4-7; Ruohdh Judea: Mat 27:11 e ge apeehyo yihr nyoge, “Yaage, wa nyoge me aay ke ka me baahr. Wa daahd paan anyuol ruohdh Judea yea. Ciehro gihn nyoadh cahng anyuole ngo atuohl kedea uniid wane ngo. Cwihny wan ne bang wuor ngo, e naa gihn daahd wane kare.”
3Lum caahdh tiehde ke nyinge ngo abeehn Eroade ne lihngo. Gihn nu e cwihnye adaag keter bang gihn wiihe apare kejea ruohdhe kaab ngaan anyuole kaabo. Keehd yaa beed geen Jeruucalem cwihny gen adaag thiow. 4Kaano arumo e Eroade jo doong yaa lam maa yaa loohng Juog ge acuohne cang yi amaad. Naa amahd nyoge, e Eroade arubo yihr gen kea, “Yaage, gihn me daahda ke peehnyo yihru nud. Anahg kee e naa anaa arob kejea Ngad Boadh nyoge unyuol yea?” 5Gihn nu e ngo abeehr gene yihre kob gene, “Ngo unyuol kii Bedhlehm yi piny Judea. Bang gihn ngo anaa agweed agamloohngjuoge kea,
62:6 Jon 7:42 ‘Keehd me nahg Bedhlehme geew
me gihr nyinge tooro paar yaa Judea
e ngo uroomo keehd geedh muu nying gen awiihj
bang gihn ruohdh gihn umag jo’a ge yaa Yijarael
ngo unyuol Bedhlehm.’ ”
7Kaano e Eroade tiehde ge acuohne bange e kwihy nyoge. Maa apeehnye gen ne ngey ngo ne cohg weehne e naa atuohl ciehj aniid gene. 8Naa ateed gene ngo yihr Eroade, e arubo yihr gen kea, “Nyethiin gihn daahdu ngo anyuol yi Bedhlehm. Cidhu udaahdu kare beer mee. Nea kare ayoadu arumo, e kea ne duu ke banga beere an ke nguda, a caa ne wuor ngo thiow.” Noono uoohre gen Bedhlehm.
9-10Batien kaa alihng gene lum Ruohdh, e rog gen atihng gene upahdh gene kii yoohn gen. Kaano keehdo e ciehro gihn anaa aniid gene kun moohl cahng kii ngo, acahg gene kaa niido e caahdh kaa maalo nyum gen. Naa aniid gene ciehro nyum gen, e cwihny gen ake mihno keter. Ciehro akaahn nyum gen uwahdhe kaa acuunge umeenye wiih wod ane nyethiine yea. 11Naa awahnh gene paan nu, e ge aci wod maa ayoad gene nyethiin maa men Maarya. Noono urung gene cung gen piny ne wuor nyethiin. Batiene e giih akahl gene ne cubo yihr nyethiin ge akahl gene oogo yihdh jooge. Giih acub gene ge anahg dhaahb maa duo me ngwaahy med me yug naa adung dung maa mow me ngwaahy me cuohn ne mihr. 12Batien kaa acub gene giih gen noono, e ge adog paar gen ke yooh moogo. Ge kuu adoog ke batien gen bang gihn arob Juoge yihr gen yi laahg kejea ge keá cahg dog bang Eroade.
Waahdh Micihr Kedea Nahg Nyethen Me Yihdh Gen Tar
13Naa a’aay tiehde e wuohnjuog abeehn wiih Jocebe yi laahg maa arube kea, “Jocebe! Lihng gihn teeda yihri. Aj maalo ugwiiri rihi ne goohd Micihr ke nyethiin maa men. Beehdi kun nu uwahdhe cahng ukoba ngo yihri kejea duui gen, bang gihn Eroade wiihe upare ne daahd nyethiin beere ngo ke naah.”
14Gihn nu e Jocebe ree agwiire maa a’aaye keehd gen dewaahr nu ne goohd Micihr. 15Jocebe abeehdo kun nu uwahdhe kaa athow Eroade. Gihn nu ree ayuge beere gihn anaa arob Juoge ke leeb agamloohngjuog pahdh kare cahng uduu gene. Anaa akob Juoge kea,
“Waahda naa anaa Micihr ngo acuohna.”
16Kaa angey Eroade ngo kejea giih waal ge ayug tiehde ree, e cwihnye ake rahnyo ne cohg. Noono uteede lubo yihr acaakere ne cidh Bedhlehm maa yihdh miehy cahng keehde ne nahg nyedhoohy. Arobe kea thub naahg wudh nyedhoohg yihr gen ne run ariow kedea yaa anyuol batien gen. Arob Eroade wa gihn nu ne rom wiih cahng anaa ateed tiehde kejea ciehro atuohl: ciehj nyoadh cahng anyuol ruohdh Yijarael. 17E naa kaa apahdhe kare e gihn anaa arob Juoge ke leeb agamloohngjuog e nyinge Jermya. Anaa akob Juoge kea,
18“Lan thoo alihng ke yoohn Ramaah.
Thoo maa angeer yej.
Rakeale e ne yuog thon nyethene.
Cwihnye be rom ree ke ciihmo
bang gihn nyethiin maa adoohng yihre tooro.”
Jocebe Abeehn Ne Piih Naajaread
19Eroade athow e Jocebe puud ne Micihr. Batien thone e wuohnjuog abeehn wiih Jocebe yi laahg maa arube kea, 20“Jocebe! Lubo maa abeehna keehde yihri ngo nud. Yaa anaa adaahd nyethiin ke naah, ge athow. Awaahn ni, gwiir rihi ukaabi nyethiin maa men udoogu Yijarael.”
21Noono ugwiir Jocebe ree ukaabe nyethiin maa men udog gene Yijarael. 22Naa abeehn Jocebe Yijarael e ngo atud ke cidh yi piny Judea bang gihn ngo alihnge kejea Arkalaaw e naa aluuny yi ruohdh wahn Eroade kedea ngo arob yihre yi laahg thiow kejea cea Gaalili. 232:23 Luk 1:26; 2:39, 51; Jon 1:46 Naa abeehne dom Gaalili, e ngo apiih Naajaread ne paajo. Gihn nu ree ayuge beere gihn anaa arob Juoge ke leehb yaa agamloohngjuog ke nying Ngad Boadh nyoge pahdh kare. Anaa akob Juoge kea,
“Ngo ucuohn ne ngad Naajaread.”
3Puohny Joon Ngad Luogwahy
(Mak 1:1-8; Luk 3:1-18; Jon 1:19-28)
1Naa abar wudh giih nu, e Joon Ngad Luogwahy ree anyoadhe e upuohnyo ke bang yi ukang gihr Judea kobe, 23:2 4:17; Luk 3:3 “Rahny cwihnyu bang anyoohne giihu naa atiihyu kedea logu anyoohne ngahdhu, bang gihn cahng beehn Juoge umage nyoge ne joe ngo adoohng cahng.” 3Joon e naa anaa arub Yicaaye agamloohngjuoge ke nyinge kea,
“Nud ke duol me kwaag yi ukang kea,
‘Gwiir yooh yihr Ruohdh,
gwiir yooh me ne cohg cohg yihre.’ ”
4Joon na cam caame giih na yoade yi ukang. Ngo na bodh kaa kihj maa baahnyo kedea na ngaab yiehj amana maa acwaahj kedea deehl e naa atuohye yi badhe. 5Gihn nu e nyoge me thoohdh awaahdo bange yi ukang ke bang geen Jeruucalem maa ke wudh geedh Judea. Nyoge aoohnyo thiow ke bang yihdh miehy cahng ke naam Joohrdoan. 6Maa abeehn gene urob gene adhemuohme giih atiihy gene oogo. Batiene naa akwaan gene adhemuohme giih gen, e wudh gen amuoj Joone ke piih Juog naam Joohrdoan ne cub luogwahy yihr gen.
73:7 Thoohne: 12:34; 23:33Rahny cwihny Juog: 24:15-25, 37-39 Naa aniid Joone ngo kejea Paarijea maa Caaduucean me thoohdh ge abeehn bange e ge daahd luogwahy, e Joon ake rubo yihr gen kea, “Wu nyoge me reje me neehn thoohne maa wu beehda yaa waal. Gihn daahdu ngahj! Wu daahd ukoolu rahny cwihny Juog ge beehn ni abea cwihnyu kuu arahnyo rog anyoohne giihu! 8A teed lubo me ne cohg yihru: thubu kaa awaahn kan ke tiihy giih me beeye beere ngo ke ngeyo rogu kejea anyoohne giihu ge alogu ngahdhu. Kaano e kare nud umuoja wudhu ke luogwahy. 93:9 Luk 1:54-55; Jon 8:39; Rom 2:28-29; 4:12 Yaage, wudhu keá paru kejea ne nahgu nyethea Abraahm e Juog wu buu ukihme. Wu kihm Juoge kihmo keehd maa akwanye wun ne joe. Kare nud yihr Juog ukaabe wey leele giih ni uloge gen udoohng gene ne kwaay Abraahm. 103:10 7:19 Ukihm mar Juog muu uroomo wa ley maa apaag me ngol yen piny keehd biey gen agwiire ke nyingu. E kwaad yaadh gihn nyuol ke nyethen me be cam dhiil kaa ngod piny cang uthoohre yi maaj ne waang.
113:11 Luk 3:16 “Yaage! Luogwahy mara ge cuba yihru kan, beehda luogwahy mar piih now me nyoadh ngo kejea dhaano cwihnye arahnyo rog anyoohne giihe naa atiihye. Ngaa me teege akaal wiih teeg mara muu ulog beehno ke batiena nud. Ngaan nu e naa ngaa duohng riha, gihn me a be rom kaahn wuoy tiene. Wahy Juog ke ngude e nuu uwuoje wudh nyoge ne muoj gen ke luogwahy, beere nyoge cwihny gen ungahmo kedea uteehng yiiho gihr gene wa ngiihnyo e thaahdh ke maaj. 123:12 Mat 13:30 Ataaj me wa gihr kuor beel nii cinge, noono e nyoge ge kuore kuoro wa beel, ukedhe liil yi gala abea coang ge ucwinye ke deeh maaj me waang e ngo be gug.”
Jeacuu Luogwahy Acub Yihre
(Mak 1:9-11; Luk 3:21, 22)
13Yihdh nihn nu, e Jeacuu anaa abeehn koohr naam Joohrdoan bang Joon e ngo beehn kaa yoohn Gaalili. Abeehno uteede ngo yihr Joon kea, “Cub luogwahy yihra neehn mar yaa ni.” 14Abea Joon adaahd ukweere ke cub luogwahy yihr ngo. Gihn nu e arubo yihr Jeacuu kea, “Ke ne diih! Kare tooro ucuba luogwahy yihri. Nea kare ne cohg ngahda ne nahg yihn ne ne cub luogwahy yihra ne?”
153:15 5:17; 28:19 Maa ateed Jeacuue ngo yihre kea, “Wii lumi noono robi tudi ukuongi gihn roba ke lihngo. Cub luogwahy yihra beere giih anaa ateed Juoge ke nyinga ge pahdh kar gen ne rihb.” Kaano e Joon kuu arom kweer maa acube luogwahy yihr Jeacuu.
163:16 Maalo ree ayab yabo: Jon 1:51; Tiihy 7:56 Naa acub Joone luogwahy, e Jeacuu abeehn oogo yihdh piih. Nye wong kaano abeehne oogo nu, e maalo ree ayabe yabo maa aniide Wahy Juog wa kihd akuur e ngo beehn bange e loohn piny kaa yoohn maalo maa apiihe wiihe. 173:17 Mat 12:18; 17:5 Kaano e duol ake lihngo kii lwahd maalo e ngo urubo kea, “Gihn e naa Waahda maa anhyaara kedea cwihnya med ree.”
4Jeacuu Atum Atiihb Ukeehge
(Mak 1:12, 13; Luk 4:1-13)
14:1 Judea 2:18; 4:15 Batien kaa acub luogwahy yihr Jeacuu ke Piih Juog kedea kaa akoohb Juoge kea Jeacuu beehda waahde, e Wahy Juog a’aay keehde ne ci yi ukang maa awiie ngo kare keede. Ngo akedhe kare keede beer e ngo tum atiihb ukeehge tumo ke dwaahngo. 24:2 Mat 6:16-17 Jeacuu abeehdo yi ukang ke kar nihn jiehariow ne roang roang e cam be gweele. Gihn nu e abeehn kahje ke ne bango ne cohg. 3Ge abang kahje Jeacuu e naa abeehn atiihb ukeehge ne tum ngo ke dwaahngo kobe, “Nea yih beehda Waahd Juog ne cohg, kea log leele giih ni naa amune.”
4Maa abeehr Jeacuue ngo yihre kea, “Bekihde! Wa ngo agweed yi kitaab Juog naa,
‘Padh amono cog e ne bodh nyoge keehde
abea gihn boadh nyoge ne cohg
beehda kwaad gihn rob Juoge.’ ”
5Jeacuu acahg atiihb ukeehge ke kaabo ucube ngo alidh Wod Juog gihr Jeruucalem. 6Maa arube yihre kobe, “Nea yih Waahd Juog ne cohg kea thoohr rihi piny bang gihn ngo agweed yi kitaab Juog naa,
‘Juog wuohdjuog giihe ge uoohre bangi
urihng gene ukoal gene yihn beer mee.
Yih uboam gene uthaang gene yihn kii cing gen
beer mee utoor leele me cwaany tieni.’ ”
7Maa arob Jeacuue ngo yihre kea, “Gahng! Ka me tuma Juog tooro ne weey weey. Ngo agweed yi kitaab Juog naa,
‘Juog ge e naa Juog Ruohdhi ngo keá tum now ke dhieny.’ ”
84:8 5:1 Maa acahg atiihb ukeehge ngo ke kaabo ukedhe ngo alidh good me duohng unyoadhe kwaad giih nud upiny cang yihre ke kwaan gen kedea ke kaa awuohb gene kii ngo. Maa arobe ngo yihre kea, 9“Awaahn kan, nea congi arungi piny uwuori an ne Juog, e alwaa amahr giih aniidi cang ge cuba cubo yihri kedea unahgi ruohdh wiih ngoom.”
10Maa arob Jeacuue ngo yihre kobe, “Atiihb ukeehg! Kaa coohr rihi oogo buuda! Agweed yi kitaab Juog naa,
‘Nahge Juog keede e ne wuor kedea e ne gihre tiihj.’ ”
11Kaano e atiihb ukeehg a’aay kedea uguo wuohnjuoge beehno ne gwiir gihn daahde.
Jeacuu Athubo Ke Puohny Ciig Beer
124:12 14:3 Naa alihng Jeacuue ngo kejea Joon akedh yi thijin e ngo a’aay udoge piny Gaalili. 134:13 Jon 2:12 Jeacuu a’aay Naajaread kaa abeede ubeehne ne piih geen Kaparnaam. Kaparnaam beehda geew me ne dieng naam duohng me guge be niid kedea beehda geew me ne wudh pinye giih Jebulun maa Neptaali. 14E naa kaa abeehn gihn anaa arob Juoge ke leeb agamloohngjuog me nyinge Yicaaya upahdhe kare. Anaa akob Juoge kea,
15“Wu yaa Jebulun maa yaa Neptaali
ge beed buud naam duohng
kedea wu yaa buud naam Joohrdoan
maa yaa padh Judea ge beed piny Gaalili,
Ciig Beer ngo ulihngu.
164:16 Luk 1:79 Noono e yaa padh Judea gihn maa adiehr ke nying Juog ulihng gene
thiow kedea udoohng gene ne nyoge maa ayiih lum Juog.
Ge udoohng wa nyoge maa anaa yi muudho ke nying lwahy thoo.
Naa ameeny gen e ge ake niido.”
174:17 3:2; 4:23; 6:10; 10:7 Anahg Kaparnaam e naa athub Jeacuue ke puohny nyoge yea e ge puohnye puohnyo kobe, “Maan dhaane anyoohne giihe naa atiihye bang gihn kar beehn Juog ne mag nyoge ne joe ngo adoohng cahng.”
Jo Waahdh Giih Acuohn Jeacuue Umodho
18Cahng man e Jeacuu anaa ake caahdho ke dieng naam duohng gihr Gaalili e nyoge ariow ge aniide, dhaano ge kuu umen. Cimoane, me nying tuode Piihter maa Andrya umen. Ge anaa ke mahyo ke rej e booy thoohr gene kii naam duohng bang gihn ge anahg yaa maay. 19Maa acuohn Jeacuue gen bange ukobe ngo yihr gen kea, “Beehnu unahgu yaa waahdha. Adaahd udoohngu ne yaa kahl nyoge yihra wa kwaad kaano kahlu rej oogo nu.” 204:20-22 8:21-22 Ke wong kaano e booy giih gen awii gene piny ubuodh gene batiene.
21Naa abar Jeacuue wong maalo e nyoge ariow mooge ge acahge kaa niido. Nyoge maa wuud meehe thiow, Jeamij waahd Jebeade kedea Joon umen. Ge anaa yi baabuur keehd wur gen e ge tuohj thool giih acoohd. Maa acuohn Jeacuue gen bange. 22Ke wong kaano, e yaa ni wur ge awiihw gene kedea uwii gene baabuur gihr gen yihr wur gen. Maa abuodh gene batien Jeacuu.
Jeacuu Apuohnyo Kedea Nyoge Athiehdhe Gaalili
234:23 9:35; 4:17 Kaano arumo, e Jeacuu nu ucaahdho e wen bang yi Gaalili e ngo puohny Ciig Beer yihr nyoge ke bang yihdh wuud amaad giih Judea, kedea e ngo thiehdh nyoge me rog gen anaa kwaad atwaanye me thoohdh. 24Gihn nu e nyinge awiihj kaano yi piny Ciihrya. Noono uwaahd nyoge bange ne kahl yaa tuu beere ge thiehdhe thiehdho. Nyoge mooge rog gen anaa atwaanye me ledh, e mooge koohm gen anaa atiihb ukeehg. Mooge dahng wudh gen anaa pol e mooge thiow ge nyoge maa adwaany. Amahr yaa nu cang ge athiehdhe. 25Amahr yaa abeehno ke yoohn Gaalili kedea amahr muu abeehno ke yoohn Geedhe Apaar maa Jeruucalem kedea piny Judea maa amahr muu abeehno ke yoohn miehr loog naam Joohrdoan, alwaa amahr akuud yaa nu cang ge ake caahdho ke batien Jeacuu.
5Giih Med Cwihny
15:1–7:29 Luk 6:20-495:1 4:8; 14:23; 15:29; 17:1; 28:16 Naa aniid Jeacuue ngo e amahr akuud nyoge awaahdo bange, e acaa maalo ka me thoohny maa apiihe ne puohny. Jo waahdhe ge anaa apiih buude e ngo atieg gene piny. 2Noono uthube ke puohny kobe,
3“Med cwihny yihr nyoge me ngahy ngo kejea ge angoohng yi wong Juog,
bang gihn Dhaahr Juog beehda gihr gen.
4Med cwihny yihr yaa cwihny gen yuog
bang gihn cwihny gen uciihm.
5Med cwihny yihr yaa kweer ke nyoadh bad,
bang gihn piny Juog ulag gene.
6Med cwihny yihr yaa adeehj tiihy ngaa maa abiohgrwaal yi koohdh gen,
bang gihn Juog gihn me beer ucube yihr gen.
75:7 18:33; Jeam 2:13 Med cwihny yihr yaa duu cwihny gen caahn rog nyoge,
bang gihn Juog cwihnye uduue caahn rog gen.
8Med cwihny yihr yaa bahdh yej,
bang gihn Juog uniid gene.
95:9 Judea 12:14 Med cwihny yihr yaa doohr nyoge,
bang gihn ge nuu ucuohn ne nyethen Juog.
105:10 1Pii 3:14 Med cwihny yihr yaa ayoad giih ajohr ke nying gihn nahg gene nyoge maa abiohgrwaal,
bang gihn Dhaahr Juog unahg gihr gen.
115:11 10:22; Luk 6:22 “Mihn cwihnyu nea wu ke yaahlo kedea uyug giih ajohro rogu maa urob giih nyooro rogu bang gihn nahgu jo’a. 125:12 Mat 23:30; Luk 6:23; Tiihy 7:52; Judea 11:32-38; Jeam 5:10 Nea giih nu ke yugo rogu kea mihn cwihnyu bang gihn akoohg nud yihru Paar Juog. Kwaad giih nu ayug rogu ge kwaad giih anaa ayug rog yaa agamloohngjuog naa anudo umodho nyumu.
Wu Naa Wong Me Meeny Piny Yihr Nyoge
135:13 Mak 9:50 “Ka dhiilu beehdo kii ngo keew nyoge roma ke rih melo nea kedh yi cam e ngo loge logo udoohnge law yi dhog. Nea melo abahnho e be rom ke yug law keehdo kedea e gihr nyinge tooro noono e ngo wed dom. Wu thiow beehn beehdo gihru kiin nyoge loge nyoge udoohng gene beeye.
14“Doohngu ne lama umeenyu piny yihr nyoge. Geew maa ageer wiih good maalo rom kaa kano ubahnge ngo be niid ne? 155:15 Mak 4:21; Luk 8:16 Ngaa e ne ahb lama ucahge ngo ke wum piny kaa adiido? Ngahda ngo cub maalo ka me meenye piny cang yihr yaa ne wod ne? 165:16 Epi 5:8; Pihp 2:15; 1Pii 2:12 Wa gihn nu thiow, wu ge meeny piny, beehn nyoge niid gene giihu ge beey ge atiihyu ni, noono ubeehn gene uwuor gene Juog ge Maalo.”
Jeacuu Kuu Abeehn Ne Waar Loohng Juog
175:17 3:15; 7:12; 22:40; Rom 3:31 “Yaage keá paru kejea a abeehn wiih piny kan ne waar loohng Moaje wale ne waar giih apuohny yaa agamloohngjuoge. A kuu abeehno ne waar gen. A abeehno beere giih nu cang rog gen tiihy gene tiihyo wa kaa agweehg Juoge gen. 185:18-19 Jeam 2:10 Beehda gihn maa athiir e ne roba yihru. Maalo ge ke piny kare nud ugug gene, abea kare tooro uwaar gihn me thiin mee me ne yihdh loohnge. Kihd gihn me waar yihdh gen tooro ne weey weey nea padh giih yihdh loohnge cang ge ne pahdh kar gen wa kaa agweehg Juoge gen. 19Kwaad dhaano muu uwaar loohng, keehd me nahge gihn me ne yahng e naa awaare kedea upuohnye gihn nu, e ngaan nu ka me ne yahng yi Dhaahr Juog e nuu ucub Juoge yihre. Abea kwaad ngaan utiihy giih ne yihdh loohng Juog ke kwaan gen cang kedea upuohnye dhe yoohn ka mag gen kii ngo, e ngaan nu ucub Juoge wong maalo ka me beer yi Dhaahr Juog. 20Ngo dhiila kaa robo yihru kejea ngaa me rom cidho yi Dhaahr Juog kiinu tooro nea padh ngaa abiohgrwaal mare akaale wiih mar Paarijea maa mar yaa loohng Juog, yaa kob naa lum Juog amag gene ke cing apaar.
21“Yaage anaa lihngu e arob yihr yaa acoon kejea,
‘Dhaano keá nahgi,
nea ngaa nahg dhaano
e ngo dhiil kaa maa ukedhe yi lug.’
225:22 1Jon 3:15 Abea yi mar awaahn ni teeda teedo yihru kejea, nea kwaad ngaa ngeeny rih dhaano, e ngaan nu dhiil kaa kedh tien yaadh ukihme. E thiow kwaad ngaan koohbo yihr dhaano kejea, ‘Yih adooro’ e mar ngude uyoade bang yaa lug. Abea nea ngaa yeny dhaano kejea, ‘Yih dhaano now,’ kar bodhe ubahnge ngo be thoohr Paar Maaj utooro.”
23“Thiow nea yih daahd ucii kar lam ne cub gihri me beer yihr Juog, abea apari kejea ater nud kiinu ke ngaa moogo, kea wii gihri noono piny tudi, 245:24 6:14-15 udoogi bang ngaan nu udoohru keehde. Nea wu adoohr arumo kea duui uyoadi gihri ge daahdi ke cubo yihr Juog ukweehri ngo.
255:25-26 Luk 12:58-59 “Thiow mag gom keehd ngaa amag yihn kaano caahdhu e wu caa yi lug keehd en beere yih be kedhe nyum ruohdh ubeehn ruohdhe ucub gene yihn yihr buuliij ne toaw yi thijin. 265:26 18:34 Athiir e ne roba yihri kejea, kar beehni oogo tooro keehdo, nea padh giih akihm yihri ge ne dhiili ke cub piny utoor gihn me doohng oogo.
27“Yaage, beehde ngahyu kejea anaa apuohny naa,
‘Ciih ngaa moogo keá kaabi.’
285:28 2Pii 2:14 Abea yi mar awaahn ni roba robo yihru kejea, nea cwihnyi ayuohd rih dhaago, e adoohng wa tien dhaar nu amagi. 295:29-30 18:8-9; Mak 9:43-47 Nea wong kwiihyi e ne meehg yihn yug adhemuohm, kea oohl ngo oogo uthoohri ngo dom. Bang gihn ngo beer urwaahny goan kuohmi, yihr man thoohr yihn Paar Maaj ke kuohmi ne roang roang. 30Nea cing kwiihyi e ne meehg yihn yug adhemuohm, kea ngul ngo oogo uthoohri ngo dom. Bang gihn ngo beer urwaahny goan kuohmi, yihr man cidhi Paar Maaj ke kuohmi ne roang roang.
315:31 Mat 19:7; Mak 10:3-4 “Yaage, anaa apuohny yihr nyoge kejea,
‘Ngaa pahy ke ciihe,
kea dhiile wargahng paah ke kahl oogo yihr dhaago.’
325:32 19:9; Mak 10:11-12; 1Kor 7:10-11 Abea yi mar awaahn ni, roba robo yihru kejea, keá ngaa riem ciihe now nea padh kaab e naa kaab ngaa mooge ngo. Nea ngaa riem ciihe ke nying luube mooge me padh kaab, e ngaa nu e naa ameehg ngo doohng wa ajaba. Thiow ngaan nyuom dhaar nu, e ngo beehdo kaa ciih ngaa moogo.
335:33-37 23:16-22; Jeam 5:12 “Yaage, ngo alihngu kejea anaa ateed yihr yaa coon naa,
‘Gihri maa ateedi ukuohngi rihi ke nyinge keá piem keehdo.
Abea dhiil cuungo yi gihn nu akuohngi rihi ke nyinge
utiihyi ngo yihr Juog.’
34-355:34-35 Tiihy 7:49 “Abea yi mar awaahn ni roba robo yihru kejea, keá ngaa tum ngo kejea ree kuohnge kuohngo ke nying gihn me daahde ke yugo. Ree keá kuohnge ke Juog kedea ke nying Paar Maalo. Bang gihn Maalo beehda koom Juog. Thiow ree keá kuohnge ke piny, bang gihn piny beehda upahm Juog ne cube tiene wiihe. Maa thiow ree keá kuohnge ke nying geen Jeruucalem, bang gihn beehda e naa geen Deabid Ruohdh Duohng ni. 36Keá ngaan tum ngo ukuohnge ree ke wiihe, bang gihn kare tooro yihre uyuge yiehno acielo yi wiihe ubuure wale uyuge ngo udoohnge col. 375:37 2Kor 1:17-19 Adiehj dhaano nahge, ‘Ayiih kedea gahng.’ Kwaad lubo me dog ke jwaa wiih lum nu ngo beehn ke bang atiihb ukeehg.
38“Yaage, ngahyu kejea anaa arob naa,
‘Nea ngaa tooy wong dhaano
e wonge ke tooyo thiow,
e ngaa toar leehj dhaano
e leehye ke toar thiow.’
395:39 Rom 12:17 Abea awaahn ni roba robo yihru kejea dhaano gihn raaj naa atiihy ree ngo keá coale. Me neehn nea yih dhoohng ngaa mooge dhoohngo yi thaahng kwiihyi kea log caami yihre. 405:40 1Kor 6:7; Judea 10:34 Thiow, nea ngaa moogo daahd yihn ke kedh yi lug, bang ukaabe athoohr gihri, kea mad melaayo yihre thiow. 41Nea ujaadya yih amage ne tiehd giihe ne ngol good, kea bari keehde ungoli bar thiow. 42Nea dhaano yih peehnye peehnyo ke gihr nyepiny kea cub ngo yihre. Thiow kwaad ngaa me cej amihdho bangi, kea cub ngo, yih keá kweer.”
435:43 Mat 22:39; Mak 12:31; Luk 10:27 “Yaage, ngahyu kejea anaa arob naa,
‘Nhyaar wadu umaani ngad mahni.’
445:44 Rom 12:20; 1Pii 2:20-23Kwayu Juog ke nying jo mahnu: Luk 6:28; 23:34; Tiihy 7:60; Rom 12:14; 1Kor 4:12; 1Pii 3:9 “Abea awaahn ni roba robo yihru kejea nhyaaru jo mahnu kedea kwayu Juog thiow ke nying yaa bang wun beere Juog cwihnye duue ke caahn rog gen. 455:45 Epi 5:1 Kaano e wu udoohng ne nyethen Juog Wuru ge Maalo ni, bang gihn Juog e ne meehg cahng lier wudh nyoge cang, jo reje kedea jo beeye. E ne oohr kodh yihdh puohdh nyoge cang, ngaa me raaj maa ngaa me beer. 46Kwaad gihn me beer me yoadu tooro bang Juog nea wu nhyaar yaa nhyaar wun cog. Keehd yaa reje ni, ge jwaar cuol yihr ukuuma, ngahda yaa nhyaar gen ge nhyaar gene nhyaaro thiow? 47Yaa reje uyoohmu kaa gihn nea wu baahb ne maahdh yaa nhyaaru cog? Keehd yaa kwihj Juog ngahda ge baahb rog gen ke maahdho? 48Dhiilu beehdo ne nyoge me beeye nyum Juog, bang gihn Juog Wuru ge ne Maalo ni beer keter ke nyoge.
6Jeacuu Puohny Kar Muuyo Maa Adiehr
16:1 23:5 “Cubu wudhu piny beere giih beeye ge tiihyu yihr Juog, ge be yugu bang uleej nyoge wun nea wu ke niido e ge tiihyu tiihyo. Bang gihn ne yug gihn me beer yihr Juog ke nying leej e akoohg me yoadu bang Juog Wuru ge Maalo ngo tooro.
2“Nea ngaa maa angoohng daahdu kaa muojo, e ngo keá muoju ne nyoadh rogu yihr nyoge kejea ngaa maa angoohng amuoju. Beehda yaa waane, ge ne yug kwaad giih nu ke bang yihdh kuohn amaade maa ke bang yihdh yiehdhe beere ge ke leeyo. Athiir e ne teeda yihru kejea leej gihn daahd gene ke cwihny gen e naa koog mar gen ne yoad gene bang nyoge. 3Abea nea wu daahde ucubu gihr kony maru yihr ngaa maa angoohng, e kea yugu ngo ke dhe yooh me keehd cing caam e gihn cub ke cing kwiihj kwihye. 4Noono e gihn acubu kuu aniid nyoge mooge, abea unahg Juog Wuru ge ngahy dhe yoohn ka muoj nyoge ke piny kii ngo e keede cog, e nuu ucub gihn kooge wun keehde.
Dhe Yoohn Kway Juog Me Ne Cohg
5“Nea wu ukwahyo, rogu keá yugu neehn mar yaa waane ge nyoadh rog gen nea ge ukwahyo. Bang gihn kwaad yaa nu ge kwahyo e ge ucuungo yihdh wuud amaad kedea ke bang yihdh yiehdhe ka me niid gen e ge ukwahyo. Athiir e ne teeda yihru, kejea gihn moogo tooro me cahg gene ke yoado, bang gihn koog mar gen ayoad gene bang nyoge. 6Abea nea wu daahde ukwayu Juog, kea aay dhaane ucea kare keede ne kway Juog, ge beehda Juog me be niid dhaane. Noono e Juog dhaano ukooge ke nying giihe naa atiihye kare e keede e ge kuu aniid nyoge. 7Nea dhaano uthubo ke kwaj Juog arumo, e ngo keá piih ne ber kwaj acielo tiel me thoohdh wa mar yaa kuu ayiiho. Yaa kuu ayiiho mar gen cuohn gene kejea ber kwaj tiel me thoohdh e ne meehg Juog lihng kwaj gihr gen. 86:8 6:32; Luk 12:30 Dhe yoohn kway gen noono keá ngooru ne weey weey. Bang gihn Juog Wuru kwaad giih daahdu ke cwihnyu ge ngahye e wu poohd kuu athubo ke kwaj.
9“Nea wu ukwahyo yihr Juog kea kwahyu ke wa gihn,
‘Wur wan ne Maalo,
nyingi ke wuoro.
106:10 4:17; 7:21; 12:50; 18:14; 21:31; 26:39-42; Mak 3:35; 14:36; Luk 22:42; Jon 4:34; 6:38-40; Tiihy 21:14 Beehn ne Ruohdh wan.
Mari ke yugo Paar Maalo kedea wiih piny thiow.
116:11 6:24-34 Gihn me cam wane tihn,
cub ngo yihr wan tihn noono ni.
126:12 6:15 Wii anyoohne piny yihr wan.
Neehn ma wii wane giih anyoohne piny yihr nyoge thiow.
136:13 10:16-25; 24:3-28; Jeam 1:12-15; Jon 17:15; 2Th 3:3; 2Tim 4:18 Wa keá meehg pahdho yihdh giih utum.
Abea lony wan oogo yi gihn me raaj.’
146:14-15 5:24; Luk 6:37; Epi 4:32 “Bang gihn nea gihn maa atiihy raaj rihi wii ke piny yihr nyoge mooge, e Juog Wuru ge Maalo ni, kwaad gihn raaj yugi ree ni, wiie ke piny thiow yihri. 156:15 18:35 Abea nea lubo be wii ke piny yihr nyoge mooge, e Juog Wuru kwaad giih reje atiihyi ree ni, ge be wiie piny thiow yihri.
Dhe Yoohn Kweehr Cam Ne Kway Juog
166:16-17 Mat 4:2; 9:14-15; 17:21; Mak 2:18; 9:29; Luk 2:37; 4:2; 5:33; 18:12; Tiihy 13:2-3; 14:23; 2Kor 6:5; 11:27 “Nea wu ukweehro ke cam ke nying kway Juog kedea tiihy giihe, e nyingu keá jweehnu, wa kwaad mar yaa waane. Bang gihn yaa waane nying gen jweehn gene jweehno uyug gene rog gen ne wadhraa beere ge ke niido ne nyoge me kuu acahmo maa anahg kahje. Athiir e ne dhiila ke teedo yihru kejea leej, e koog gihn adaahd gene ke cwihny gen bang nyoge, ngo ayoad gene. 17Abea nea wu daahd kweehr kejea wu be cahmo ke nying kwaj Juog, kea beehn dhaane luoge wonge beer mee uwiihre ke mow 18beere kwihj nyoge kejea ngo ukweehro ke cam. Noono unahge Juog Wuru ge be niid dhaane e nuu ngahy ngo kejea wu ukweehro kedea ukooge wun.
Lonyo Me Ne Cohg
196:19 Jeam 5:2-3 “Giih lonyo ge keá cong dhaane ukane gen upiny kan. Bang gihn ge raany biihe raanyo maa mooge ge ukeadh, thiow yaa kahw ge nud me kwal gen. 206:20 19:21; Mak 10:21; Luk 12:33 Abea beehn dhaane cube wiihe ne kan giih lonyo ke Paar Maalo ka toor biih maa keadh kedea jo kahwe yea. 21Bang gihn ka ne giih lony dhaane yea e naa ka beed aduune.
Wong Dhaano E Naa Wong Kuohme
22“Wong e naa gihn me wa lama me meeny kuohm. Nea dhaano wonge kwel kedea cwihnye cang bang lum Juog, e kuohme thiow ree meenye meenyo ke kare cang udoohnge ne cal cal. 23Abea nea wong dhaano col, e keehd kuohme cang udoohng col mee. Abea gihn me room ke con aduun dhaano tooro, bang gihn nea aduun dhaano col e gihn me kaal wiih con nu tooro.
Juog Kedea Giih Lonyo
246:24-34 6:11 “Kare tooro utiihy dhaane yihr nyoge ariow ke cwihnye acielo ne cohg. Bang gihn dhaano acielo kiin gen e nuu unhyaare kedea umaane ngaa moogo. Wale dhaano acielo e ne lum ngo wuore kedea ukweere ke wuor lum ngaa moogo. Wa gihn nu thiow kare tooro yihr dhaano unhyaare Juog kedea giih lonyo ke cwihnye acielo muu uroomo ne tog.
Nahge Juog E Ne Gaahn Dhaane
256:25 Pihp 4:6; 1Pii 5:7 “E naa gihn roba ngo yihru kejea wu keá diero ke wahyu ke nying giih camu kedea giih maadhu wale ke nying waare giih ngaabu. Nea kare ne cohg, ngahda e wahy dhaano utaahngo wiihe ne maalo yihr cam ne? Kedea ngahda kuohm dhaano utaahngo e ne wiihe ne maalo yihr waaro ge ngaab ne? 266:26 10:29-31; Luk 12:6-7 Maanyu winy ge paahr ke maalo do! Koohdhe me piidh gene tooro kedea giih me kaj gene tooro maa dune me peg gene tooro. Abea ngahda Juog Wuru ge Maalo ni, e naa ngaa miihdh gen ne? Ngahda kuowo maru wiihe ne maalo yihr mar gen ne? 27Keehd me nahgu rogu ke diero, e ngaa kiinu e ne rom rune ke jwaa beere be laar thoo?
28“Gihn e ne nahg diere wun ke nying waare me ngaabu? Maahnyu kaa doong thiiwe yihdh puohdh kii ngo! Ge be tiihyo maa waare me cwaahj gene tooro. 29Abea roba robo yihru kejea keehd Caloamon ke buur ngude yi deeh ngaab wuohbo gihre naa anaa ngahbe e kuu anaa angahbo keehd ngaab gihn angaab Juoge thiiw acielo kiin thiiwe cang kii ngo. 306:30-31 14:31 Beehda Juog e naa aruug lum yi puohdho wa gihn nu. Abea lumo beehda gihn me nea tihn e ngo nii puohdho, abea nea keroo e utalo, uwaange. Wudhu paru paro kejea uriehny yihr Juog ungaabe wun ke waare ne? Gihn e thiin yiiho gihru wa maano! 31Wu keá kwaya diero urubo kejea, ‘Kee e nuu uyoad wane cam yea tihn? Kee e nuu umahdh wane yea tihn? Waare me ngaab wane ge uyoad wane kee?’ 326:32 6:8 Giih nu ge naa kwaad giih cub yaa kuu ayiiho cwihny gen rog gen. Juog Wuru ge maalo, ngahye kejea giih nu cang ge daahdu daahdo. 33Ne maano cubu cwihnyu yihdh giih Dhaahr Juog maa giih daahde kejea tiihyu gen. Noono arumo e kwaad muu anow ge ucube yihru beehd. 34Wu keá diero ke nying gihr keroo, bang gihn gihr keroo ree ucube e keede. Cahng man ne keede. Giih udieru keehd gen keroo ge keá madu yihdh muu cahng tihn.
7Nyoge Keá Kihmi
17:1 Jeam 4:11-12; 1Kor 4:5 “Dhaano keá kihmi beere Juog yih be kihme. 27:2 Mak 4:24; Rom 2:1; 14:10-12 Juog yih ukihme kaa dhe yoohn kihmi nyoge kii ngo. Unahg loohng anaa akihmi nyoge keehde, e nuu ukihm yihn.
3“Beehda ater gihn ge kobi nye weehlo gihn thiin apahdh yi wong wadu ni e ne niidi ukwihyi deeh mari ge nii wongi ni! 4Gihn e ne ngahmi ke nyinge adhaahr urubi yihr wadu kejea, ‘Beeh koda nye weehlo gihn apahdh yi wongi oogo,’ abea deeh mari nii wongi? 5Kuong deeh mari ge duohng ke kahl oogo yi wongi, batiene e mar wadu ge thiin niidi niido ukahli ngo oogo. Nye ngad waane, dhaano keá cayi ke nying awuohj maa atiihye abea deeh awuohj mari ge duohng wiihi awul ree.
Gihr Juog Keá Jwaahgi
6“Gihri me beer keá cubi yihr goohy kedea kwaad gihn me beer me wa demaro wale me wa tiiy ge keá thoohri nyum kudhruue bang gihn ge nyon gene ke piny kedea batiene e ge taahny rihi. Nea maano e adiehj yea lum Juog keá robi yihr nyoge me ngahyi kejea ngo buu ulihng gene.
77:7 Mat 18:19; 21:22; Mak 11:24; Jon 14:13-14; 15:7; 16:24; Jeam 1:5; 1Jon 5:14-15 “Nea yih ukwahyo keehd gihr nyepiny e gihn ngo ke cubo yihri. Kwaad gihn daahdi, e ngo dhiili kaa yoado. Thiow nea dhe wod atuongi, e ke yabo yihri. 8Bang gihn kwaad ngaa kwahyo e gihn akwaye ke cubo yihre, e ngaa daahd, e gihn daahde ngo dhiile kaa yoado. E ngaa tuong dhe wod, e dhe wod ke yabo yihre.
Ngaa Me Kwahyo Be Daar
9“Ngaa kiinu do, nea nyethiine ukwahyo yihre keehd cam, e cub leelo yihre? 10E nea nyethiine ukwahyo ke reehyo, e cub thuohl yihre? 117:11 Jeam 1:17 Beer nea wu ge beehda nyoge me reje kare nud yihru umuuyu keehd giih me beeye yihr nyethenu, maa Juog Wuru ge Maalo ni, ngo ukweer ke cub amahr giih me beeye yihr yaa kwahyo yihre?
Meehn Yihdh Loohnge Cang
127:12 5:17; Rom 13:8-10; Gal 5:14 “Kwaad gihn daahd dhaane ke cwihnye kejea yug nyoge mooge ngo yihre, tiihye kwaad gihn nu thiow yihr nyoge. Gihn e naa yi meehn loohng Moaje kedea muu arob yaa agamloohngjuoge.
Dhe Yooh Me Diiny
13“Cidhu kaa dhe yoohn diiny, bang gihn yoohn rwaahny dhaano ukedhe ngo ka me raaj beehda dhe wod me laaj kedea nong. Dhe yoohn nu e naa dhe yoohn paar maaj ge cidh nyoge me thoohdhe kii ngo ne loony loony. 147:14 Tiihy 14:22 Abea dhe yoohn kedh nyoge kar kuowo me beer ngo diiny keter. Beehda nyoge me noog mee ge ne rom cidho kii ngo.
Ucaale Gihr Nyethen Yaadh
157:15 Mat 24:11, 24; Tiihy 20:29; 2Kor 11:13-15; 2Pii 2:1; 1Jon 4:1 “Yabu nyingu, ucubu wudhu piny beer mee ne cohg ke nying giih tiihy yaa ucahbe ge rubo kejea ge agamloohngjuog. Ge beehn bangu e rog ge alwaay gene piny, uniidu gen naa abeehle me wa roohme, abea ka gihn nii yihdh gen room kaa urude. 167:16-18 12:337:16 Jeam 3:12 Ge ungeyu kaa giih tiihy gene. Ka me beehn nyoge upon gene nyethen akanyo wiih aduohng nud ne? Wale nyethen dhuuro ge ke pono wiih alwii 177:17 Gal 5:19-23 Wa kwaad kaano acaala nu, kwaad yaadh me beer nyuol nyethen me cam, e kwaad yaadh me raaj nyuol nyethen me be cam. 18Yaadh me cam be nyuol ke nyethiin me be cam kedea yaadh me raaj be nyuol ke nyethiin me cam. 197:19 3:10; Luk 3:9; Jon 15:2, 6 Nea wa gihn nu, e kwaad yaadh gihn nyuol keehd nyethen me be cam, dhiil kaa ngod piny uthoohre yi maaj ne waang. 20Wa gihn nu e naa ka ungeyu yaa ucahb ke dhe yoohn ka tiihy gene kii ngo.
Ngaa Ngada Ne Cohg
217:21 6:10; 7:24-27; 21:28-31; Rom 2:13; Jeam 1:22-25; 2:14-26 “Padh kwaad ngaan cuohn an now kejea, ‘Ruohdh,’ e nuu uci Paar Juog. Abea yaa cidh Paar Juog ge naa yaa tiihj kwaad gihn daahd Juog Wuru ge Maalo ni. 22Cahng ubeehn Juoge ne lug arumo, e nyoge me thoohdh ge urubo yihra, ‘Ruohdh, ngahda nyoge anaa puohny wane ke lum Juog e wa rob nyingi ne? Kedea atiihb reje ge ariem wane oogo rog nyoge e wa rob nyingi ne? Maa kwaad giih me doong me gaahy nyoge ge kuu anaa ayug wane e wa rob nyingi ne?’ 237:23 25:12; 2Tim 2:19 Kaano arumo e unahg an nuu ubeehr ngo yihr gen e gihn me cahga ke kano tooro kejea, ‘Aayu oogo buuda! Coohru rogo oogo kun ca! Wu nyoge maa yaa adhemuohme, wu kwihya ne weey weey!’
247:24-27 7:21 “Noono ngaa lihng luuba noon ni kedea utiihye ke gen e ngo uroomo keehd nyin me cwihnye nud maa ageer wode yi piny good. 25Naa abeehn kodhe ucwiie upahng nahme, ubeehn deeh yamo me teege umede wod, e wod kuu apahdho, bang gihn ngo ageer wiih leelo. 26Abea kwaad ngaa lihng luuba noon ni kedea ubahnge ge be mage yi cwihnye beer mee e ngo uroomo ke nyin me cwihnye tooro maa ageer wode yi kuohyo. 27Kodh yamo e caa ne cwii, upahng nahme e wod ake pahdho ne buohb!”
Nyoge Acwaahng Yi Puohny Jeacuu
287:28-29 Mak 1:22; Luk 4:327:28 11:1; 13:53; 19:1; 26:1; Luk 7:1 Naa agooy Jeacuue wudh luube giihe piny, e amahr yaa anaa amahdo ge ake gaahy, ke dhe yoohn apuohny Jeacuue kii ngo, 29bang gihn apuohnyo wa dhaano me yihre ne teeo me wa en naa acub loohng Juog giih puohny ke deeh kaa acoon. Ngo kuu apuohnyo wa mar yaa loohng Juog giih gen.
8Jeacuu Ngad Dhoobo Athiehdhe
1Kaa aduu Jeacuue piny ke wiih ka thoohny, e amahr akuud nyoge me thoohdh mee ge ake caahdho ke batiene. 2Kaano e ngaa me ree ne dhoobo abeehn bange, maa arunge cunge piny ne wuor ngo. Naa arunge cunge piny e arubo yihr Jeacuu kobe, “Ruohdh, nea cwihnyi ne bange, e kea yug kuohma udoohnge kwel.” 3Kaano e Jeacuu cinge arwaage bang ngo maa agweele nyin kedea urube kea, “Cwihnya ne bange! Beehn kuohmi doohnge kwel!” Nye wong kaano e kuohme ake doohng kwel. 48:4 Mat 12:16; Mak 7:36; Luk 17:14 Maa rob Jeacuue ngo yihre kea, “Lihng gihn roba. Gihn ayug ree rihi awaahn ni kan ngo keá waayi yihr ngaa moogo. Abea aayi awaahn ni ucii ne nyoadh rihi yihr ngad lam giih kweehr bang umaanye kuohmi. Nea kuohmi amaanye, kea yug giih kweehr wa kaa anaa arob loohng Moaje ngo bang ne nyoadh ngo yihr nyoge kejea dhoobo tooro rihi.”
Kadaahm Gihr Jaabidh Roama Athiehdh
5Naa abeehn Jeacuue Kaparnaam arumo e jaabidh abeehn bange ukwaye wonge kea, 6“Ruohdh! Kony an! Kadaahm gihra ngo ne piny kaa atwaany me ledh. Kar waahdh ke ngude ngo tooro yihre ne weey weey bang gihn ngo abaahl.” 7Maa abeehr Jeacuue ngo yihre kea, “Beer cidho tiehd ke yihn beere ngo caa ke ne thiehdho.”
8Maa arub jaabidhe yihr Jeacuu kea, “Ruohdh! A beehda ngaa ucii paara! Rob lumi uaay atwaany kadaahm gihra. 9A ge niidi kan, a beehda ngaa me duohng nyum acaakere kedea nud ke nyoge me doonge nyuma. Nea maano e lum roba ngo dhiil gene kaa tiihyo. Nea a urubo kejea beehn dhaane e ngo ubeehno, aay dhaane e ngo uaay. Thiow nea a urubo yihr ubaahnga kejea tiihy gihn e gihn ngo tiihye tiihyo.”
10Naa alihng Jeacuue lum ni arob nyine, e ngo ake cwaahng ugaahye ne cohg maa arobe ngo yihr nyoge ge anaa awaahdo ke batiene kea, “Jo wan! Athiir e ne teeda yihru. Kwaad yiiho me duohng me teeg wa gihr ngaan padh Ujudea, kaa akuong ke yoado keew yaa Yijarael. 11Thiow ngo dhiila kaa robo yihru, kejea nyoge mooge me padh Judea me thoohdh ge uwaahd ke yoohn kun moohl cahng kii ngo maa ke yoohn kun kwaar cahnge piny kii ngo. Jo nu, ge upiih tiehd keehd Abraahm maa Yijaag kedea Jeakob yi Dhaahr Juog Paar Maalo kedea umag Juoge gen neehn joe. 128:12 13:42, 50; 22:13; 24:51; 25:30 Abea Judea yaa anaa angahj kejea ge nuu ubeehdo yi Dhaahr Juog, ge buu ubeehdo yi ngo. Ge ujwang oogo ne beehdo yi muudho ne lalo ke lan ngoohng wong e lag gen kaany gene kaanyo ke nying raahm.”
138:13 9:22, 29; 15:28 Noono urob Jeacuue ngo yihr jaabidh kea, “Cidhi! Neehn kaano ayiihi ngo kejea rom thiehdho yihra ke kan, ree uyuge wa kaano ayiihi ngo.” Ke wong kaano, e atwaany gihr baahng ake aay ree kii nyenij.
Jeacuu Miih Ciih Piihter Athiehdhe
148:14 1Kor 9:5 Naa abeehn gene paar ge Piihter, e Jeacuu keehd jo waahdhe, miih ciih Piihter ayuud gene e ngo tuu wod ke jwaahy. 15Noono umag Jeacuue cinge beere ngo thiehdh thiehdho. Kaano e atwaany aguo aay ree kedea upiihe ne goong ge Jeacuu.
Atwaanye Me Thoohdh Athiehdh
16Ke wong thiehno e nyoge ake thubo ke kahl yaa atwaanye bang Jeacuu. Nyoge me thoohdh keew gen rog gen anaa atiihb ukeehg. Gihn nu e Jeacuu arubo yihr atiihb nu ke lubo maa ariem gen. Yaa atwaany anaa akahl bange ge athiehdhe cang. 17Jeacuu giih ge atiihye beere kwaad gihn anaa arob Juoge ke nying Ngad Boadh nyoge ke leeb Yicaaya agamloohngjuog pahdh kare naa athiir. Anaa akob Juoge kea,
“Alwaa atwaanye giiho ke kar gen cang,
ge atihnge wiihe.”
Nyin Maa Adaahd Udoohnge Ne Ngad Waahdh Jeacuu
18Kaa aniid Jeacuue amahr akuud nyoge athoohnho keter, e ngo arobe yihr jo waahdhe kejea ngud gene loo baaw. 19Nye kaano, e naa abeehn ngad Puohny loohnge bang Jeacuu maa arube kea, “Ngad Puohny, kwaad kuohn caadhi a daahd ucaahdha ke yihn.”
208:20 2Kor 8:9 E ngo aduog Jeacuue duogo yihre kea, “Thoohe yihr gen ne kuohn beed gene maa winy yihr gen ne wuude me beed gene. Abea a ge adoohng ne dhaano utaahngo yihra tooro ka me piehla thaahnga yea.”
218:21-22 4:20, 22; 9:9; 19:21; Mak 1:18, 20; 2:14; 10:21; Luk 5:11, 28; 18:22; Jon 1:43; 21:19, 22 E dhaano acielo kiin yaa waahdh Jeacuu ake rubo kea, “Ruohdh, wura athow meehga kuong ci ne koany ngo.”
22Kob Jeacuue yihre kea, “Beehn ke batiena. Wii yaa acub wudh gen yihdh giih thunge ukoany gene yaa athow.”
Jeacuu Yamo Me teeg Acuowe Unea Dihl
23Kaano arumo e Jeacuu apaahr yih baabuur. Maa abeehn jo waahdhe thiow ke batiene yih baabuur ne kiiw ngo. 24Naa awahdh gene yi diehr naam duohng e deeh yam giir me teeg ree atihnge tihngo upude baabuur ke olo. Abea ge acoohd deeh giire e Jeacuu wonge kaa anaa akwal niine. 25Gihn nu, e jo waahdhe ge arihng kaa abud Jeacuue yea ne tahng ngo kob gene, “Ruohdh, doohd wan! Wa amud!”
268:26 Mat 14:30-32 Kaano e Jeacuu arubo yihr gen kea, “Gihn, e mag lwaahre wun? Wu ka beehda nyoge me yiiho gihru thiin wa gihn ne!” Noono uyedhe maalo arumo ucuowe yamo cuowo, ucuung yame ne dihl.
27Utud jo waahdhe kedea ucwaahng gene maa arub gene ke rog gen e ge upeehyo kob gene, “Kwaad ngad gihn! Keehd yamo maa naam duohng lum ngo lihng gene lihngo!”
Atiihb Ukeehg Gihr Gaadarean
28Naa angud Jeacuue loo baaw e abeehn yi piny nyoge me cuohn ne Gaadarean. Kaano e aroohmo ke nyoge ariow e ge beehn oogo kaa wudh leehde ka beed gene. Nyoge me rog gen naa atiihb ukeehg me ge taahny rog nyoge. Ngaa me na caahdh kii yoohn nu tooro bang gihn nyoge atud uwii yooh yihr gen. 298:29 Mak 3:11; 1Kor 15:24 Noono maa akwaag gene kob gene, “Waahd Juog! Wii wan, gihn me nweehd won tooro. Yih aguo moon piny ne joohr wan ne?”
30Abea kudhruue maa anaa ake kwaa ge anudo ka me cahng. 31Noono maa akwaj gene wong Jeacuu kejea nea ge rieme ke oogo kea rieme gen yihdh kudhruue.
32Maa ayiih Jeacuue ngo maa arieme gen yihdh kudhruue. Gihn nu e ge abeehn oogo umon gene yihdh kudhruue unahg kudhruue ke ne rudh ke ngweej, e ge loohn piny ke wiih good maa anahg gene thoadh yi naam duohng uthow gene. 33Yaa anaa akwaag kudhruue naa aniid gene gihn ayug ree, e ge ake goohdo ke ngweej ne ci ne rob gihn ayug ree yi geew. Noono ukwaan gene gihn ayug ree rog atiihb ukeehg yihr nyoge. 34Kaano e nyoge awaahd oogo ke bang yi geew, e ge beehn ne maany gihn ayug ree. Kaa awahnh gene kaa ane Jeacuue yea e wong Jeacuu akwaj gene kejea aaye oogo piny gen.
9Jeacuu Ngaa Maa Abab Piny Athiehdhe
1Batiene arumo, e Jeacuu apaahr yi baabuur udoge caahn e ngo ngol baaw ne beehn Kaparnaam ka beede. 29:2 Luk 7:48; Jon 9:2 Naa awahnhe e nyoge mooge ake beehno e ge kahl dhaano maa abab piny e ngo bien kaa belo. Kaa aniid Jeacuue kaa ayiih gene kii ngo, e arubo yihre kea, “Waahda, mag cwihnyi, adhemuohme giihi ge awii piny yihri.”
3Kaa alihng yaa loohng Juoge gihn arob Jeacuue e ge ake ngoan ke cwihny gen kob gene, “Wa nyin wiihe arome ke Juog kea adhemuohme wiie ke piny yihr nyoge neehn mar Juog!”
4Jeacuu ka gihn nii cwihny gen angeye maa apeehye kea, “Nye yaage, gihn e ngoanu giih me reje ke yaa aduunu! 5Maa aweehne e ne teeg ke tiihyo, ne rob ngo kejea, ‘Adhemuohme giihi ge awii piny yihri,’ wale ne rob ngo kejea, ‘Yedh maalo ucaahdhi?’ 69:6 Jon 5:36 Awaahn a ge adoohng ne dhaano utaahngo, a utiihyo ke gihr nyepiny kedea uniidu ngo, gihn me be rom ree tiihyo yihr dhaano utaahngo ne nyoadh ngo yihru kedea ungahyu ngo kejea yihra ne tee wiih ngoom me wiia adhemuohme giih nyoge piny.” Kaano e dhee aloge ke bang nyin abab piny urube kea, “Aj maalo ukaabi belo gihri uci paajo.” 7Noono uaj nyine ke maalo ucea paajo. 8Naa aniid nyoge gihn ayug ree, e ge ake gaahy maa apiih gene ne puoj Juog ngaa cub kwaad tee me wa gihn nu yihr dhaano utaahngo.
Matheewo Acuohn Jeacuue
99:9 8:21-22 Kaano e Jeacuu a’aay ne bar wong maalo ke waahdhe. Naa awahnhe kar yaa gwaaj cuol e ngaa me nyinge Matheewo aniide niido e ngo apiih ne gwaay cuol. Maa arob Jeacuue ngo yihre kea, “A daahd udoohngi ne ngad waahdha.” Maa ayedhe maalo uaaye tiehd ke Jeacuu.
Nywaahg Ke Yaa Adhemuohm
109:10 11:19; Mak 2:15; Luk 5:29; 7:34; 15:1-2; 19:7 Cahng man, e Jeacuu anaa paar Matheewo kaa agoonge yea. Nyoge me thoohdh mee ge anaa anudo tiehd keehd Jeacuu maa jo waahdhe. Yaa gwaaj cuol maa yaa adhemuohme ge cuohn Judea ne nyoge me reje, ge anudo thiow. Wudh gen anaa amad gene paar Matheewo kaano cang. 11Bang gihn yaa Paarijea kwaad jo nu be nhyaar gene ubeehd gene kiin nyoge, e jo waahdh Jeacuu apeehny gene peehnyo kob gene, “Beehda ke nying gihn ge beehn ngad puohny gihru upiihe ka maa acielo ne cam keehd yaa gwaaj cuol kedea yaa adhemuohme?”
12Naa alihng Jeacuue ngo, e abeehre, “Padh yaa rog gen tooro atwaany ge ne daahd akiihm, abea beehda nyoge me tuu ge ne daahd akiihm. 139:13 Mat 12:7; Luk 19:10 Cidhu udaahdu yi lum gihn arob Juoge naa akoohbo kea,
‘A daahd ngaa me luu cwihnye caahn
me wii lubo piny,
a be daahd ngaan yug giih kweehr.’
A kuu abeehno kaa nying yaa koohbo kejea ge abiohgrwaale. A abeehno kaa nying yaa yiih ngo kejea ge yaa adhemuohm.”
Lubo Ke Nying Kweehr Cam
149:14 6:16-17; 11:18-19; Luk 7:33-34 Cahng man thiow e jo waahdh Joon Ngad Luogwahy ge abeehn bang Jeacuu maa apeehny gene ngo kob gene, “Ke nying gihn do ge bahnge jo waahdh giihi cam be kweehr gene abea yaa Paarijea kedea wan cam kweehr wane kweehro ne wuor Juog?”
159:15 22:2; 25:10; Jon 2:1-12; 3:29; Any 19:7 Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kea, “Ubeehra yihru kaa ucaale, e ngo caala ke rih ngaa maa atihng dhaago paajo. Kare nud umeehg yaa acuohn athiehge yi nyuohme kweehr cam abea athiehg nud bang gen ne? Abea cahng ukaab athiehg oogo bang gen e nuu ukweehr gene cam.
16“Thiow, ngo uroma ke rih ucaale moogo me wa gihn. Padh kare udhahb dhaane waaro me nyaahn rih jwaahd waaro maa ayiej? Bang gihn nea waaro gihn nu ree cea ke ne juunyo e wong kaa adhahb ree cahge kaa jwaa? 17Wale thiow ngo roma ke rih ucaale moogo me koohbo kejea dhaano koongo me poohd kuu uyaahnyo be pege yi keej maa acoon maa akuoj bang gihn koongo yea keej coohde coohdo, uwoj koonge oogo nea ngo utwag uyaahnye. Gihn me ne cohg beehda uyoad koongo me poohd kuu ayaahnyo, ukedhe yi keej me nyaahn beere koongo be rahny kedea keej yea be coohd.”
Nyaar Ruohdh Kedea Dhaar Wuur Reme Ree
18Kaano apoohde e Jeacuu urubo keehd nyoge nu, e Ujudea, me beehda ruohdh wod amaad gihr Judea abeehn bang Jeacuu. Gihn nu e cunge arung piny maa arube yihr Jeacuu kea, “Nyaara uthoo awaahn kan. Ngo awiia piny e ngo uluyo. Beehn uci ne cub cingi wiihe beere ngo ubodho.” 19Maa a’aj Jeacuue maalo keehd jo waahdhe ubuodhe batien nyin.
209:20 Mat 14:36; Mak 5:27; 6:56; Luk 6:19; 8:44 Kaano e dhaago me remo uwuur ree ke run apaar wong ariow e ngo be cuung abeehno ke ngahy Jeacuu maa agweele dhe athoohr gihr Jeacuu, 21e urubo ke cwihnye kea, “Keehd me nahge dhe athoohr gihre e ne gweela, e remo ucuungo.”
229:22 8:13; Mak 5:34; 10:52; Luk 7:50; 8:48; 17:19; 18:42; Tiihy 3:16 Kaano e Jeacuu wiihe aloge ke bang dhaar ni umaahnye bang ngo maa akoohbe kea, “Mag cwihnyi nyaara! Yiiho mari yih aboadhe.” Kaano e remo ake cuungo.
23Naa awahnh ge Jeacuue paar ruohdh wod amaad e ge yuud nyoge uyuog kedea ugoohne giih thieng ge ke koadho ke nying thoo naa apahdh wihj. Naa angahy Jeacuue ngo kejea thoo uroomo wa niine e ake rubo: 249:24 Jon 11:11-13 “Aayu oogo kan, nyethiin kuu athow gihre beehda niine.” Naa a’aay gene e Jeacuu angier gene kejea gihn me ngahye tooro. 259:25 Mak 5:41 Naa a’aay gene arumo, e Jeacuu acaa wod maa amage bad nyethiin kedea uyedh nyethiine maalo. 26Wiihj gihn ayug ree paar ruohdh wod amaad, akeedho ke bang yea paajo ne raj.
Jeacuu Nyoge Ariow Maa Acoor Athiehdhe
279:27-30 20:29-34 Jeacuu acahg aay kaano ubare ke waahdhe. Abea yi waahdhe noono e nyoge ariow me nying gen acoor ge ake caahdho thiow e ge buodh batien Jeacuu kedea e ge ukwaago kob gene, “Kwaar Deabid, yeyi be ngeer yi ngoohng nying wan ne?”
28Naa awahnh Jeacuue paajo arumo, e ngo aci wod. Coohre giih thiow ge aci wod. Maa akob Jeacuue ngo yihr gen kea, “Ngo ayiihu ne cohg ke cwihnyu kejea kare nud yihra uthiehdha wun ne?” Maa ayiih gene ngo kob gene, “Ayiih! Ruohdh wa romi kaa thiehdho.”
299:29 8:13 Gihn nu e nying gen agweel Jeacuue maa arube yihr gen kea, “Wa kwaad kaa ayiihu ngo kejea wu roma kaa thiehdho kea noono yuge ree wa kaa adaahdu.” 309:30 12:16; Mak 7:36 Ke wong kaano e nying gen anaa weehny, uniid gene piny. Kaano e angweel Jeacuue piny yihr gen teeg mee kea, “Gihn ayuga rogu keá robu yihr dhaano utaahngo.” 319:31 Mak 7:36 Abea naa a’aay gene e ge ake cidho uteed gene gihn ayug Jeacuue rog gen ke bang yea paajo.
Jeacuu Ngaa Maa Amiing Athiehdhe
329:32-34 12:22-24 Nye kaano abeehn yaa ni athiehdh uaay gene nu, e ngaa maa amiing me kar rob tooro yihre ke nying gihn ree naa atiihb ukeehg akahl bange. 33Naa ariem Jeacuue atiihb ukeehg oogo rih nyin e ngo ake thubo ke rob beer mee. Gihn nu ucwaahng nyoge keter kob gene, “Kwaad gihn ree keá kuong ke tiihyo cahng acielo keew yaa Judea!”
349:34 10:25; 12:24, 27; Mak 3:22; Luk 11:15, 19 E yaa Paarijea ge ake rubo ke piny yihr nyoge ke nying Jeacuu, kob gene, “Atiihb ukeehg rieme oogo kaa nying teeg gihn yoade bang ruohdh atiihb ukeehg.”
Jeacuu Yea Angeer Ke Nying Nyoge
359:35 4:23 Noono ucaahdh Jeacuue kedea e ngo wen yihdh miehr ke bang geedhe. Acaahdho e thiehdh kwaad atwaanye cang kedea e ngo puohny Ciig Beer ke bang yihdh wuud amaade. Ciig Beer ge rubo ke nying ka beehn Juoge uyuge nyoge udoohng gene ne joe. 369:36 Mat 14:14; 15:32; Mak 8:2 Kaa aniid Jeacuue amahr akuud nyoge bange e yea angeer ke nying gen keter. Yea angeer bang gihn ge aniide wa kwaad amaahle me ngad kwaag gen tooro. 37Noono e Jeacuu arubo yihr jo waahdhe kea, “Tiihj puohny lum Juog yihr nyoge ngo adoohng teeg keter, adhaahr ngo uroma ke rih deeh puohdho me puur. Noono e daahd nyoge me thoohdh me tiihy giih acieg yi puohdho. 38Nea wa gihn nu kea kwayu Juog, ge room ke ngad puohdho, umuoje wun keehd yaa tiihj me thoohdh ubeehn gene ne tiihj yi puohdho gihre.”
10Jo Jeacuu Ge Apaar Wonge Ariow
1Kaano arumo e Jeacuu nyoge apaar wonge ariow kiin jo waahdhe ge acuohne bange, maa acube tee yihr gen. Tee me riem gene atiihb ukeehg oogo rog nyoge kedea tee me thiehdh gene kwaad atwaanye cang.
210:2-4 Jon 1:40-44; Tiihy 1:13 Nying jo oohr giih apaar wonge ariow naa akwany Jeacuue ge gen: Ngad umodho beehda Cimoane, me nying tuode Piihter kedea Andrya umen, Jeamij waahd Jebeade, keehd Joon umen. 3Pihlihb ge ke Bartholomeao maa Thoamaj. Maa Matheewo ge anahg ngad gwaaj cuol. Jeamij waahd Alpaawo maa Thaadoj. 4Cimoan10:4 Cimoane gihn ngahj kejea yaa Roama ge be daahde umag gene paar Judea. kedea Juudo Yijkaariod, ge anaa abeehn ne luom Jeacuu.
Jo Oohr Ge Aoohr Ne Tiihj
510:5-15 Luk 10:4-1210:5 Luk 10:33 Kaano e Jeacuu loohnge arobe yihr jo oohr kar ge apaar wonge ariow maa aoohre gen kobe, “Wu keá ci ne puohny yihdh geedhe giih padh geedh yaa Judea kedea yihdh geedhe giih yaa Camaarya. 610:6 Mat 15:24; Tiihy 13:46 Cidhu ne puohny yaa Yijarael ge arwaahnyo ge akweer ke lum Juog. 710:7 4:17 Yi waahdhu noono caahdhu nahge ke Ciig Beer gihn ni en ne puohnyu. Adoohng e ka me cahng mee ubeehn Ruohdh Juoge wiih piny. 8Thiow thiehdhu nyoge me tuu maa yaa rog gen ne dhoobo maa meehgu nyoge maa athow cahro kedea riemu atiihb ukeehg oogo rog yaa amag gene. Wa kaano tiihyu giih nu yihr nyoge e gihn me daahdu ke nying gihn atiihyu tooro, e wu thiow cubu ge yihr nyoge neehn maano. 9-1010:10 1Kor 9:14; 1Tim 5:18 Yi waahdhu noono caahdhu nu, wu keá piih ne daahd ngiihny me kaahnu yihdh mapade giihu. Ngaa keá kaahn wuor maa waaro. Kaahn dhaane ke muu ne ree cog kedea kihd ngaa keá kaahn aloadh. Giih nu ge keá yugu bang gihn yaa upuohnyu giih daahdu ge uyoadu bang gen.
11“Yi geen toohngu yea kea peehnyu ke paar abiohgrwaal unahge ke kaano e ne beehdu yea yi nihn puohnyu Ciig Beer uwahdhe cahng uaayu. 12Abea yi beehnu paan nu kea kwayu Juog beere ge ubeehdo ke yoohm rog. 1310:13 Luk 2:14 Nea yaa ne paan nu ge nyoge me beeye, e ge ubeehdo ke yoohm rog gen. Tooro, nea ge nyoge me reje, e gihn akwayu ke nying gen buu ucub Juoge. 1410:14 Tiihy 13:51 Yaa kweer ke lor wun, wale yaa kweer ke lihng lumu keá wiiu gen. Abea yi aay aayu kea teengu ngoom kaano oogo yi tienu ne nyoadh ngo kejea nea gihn me yoad gen, e maru tooro yi ngo. 1510:15 Mat 11:24 Athiir e ne teeda yihru kejea giih teeg naa ayoad geedh Codom kedea Gomoarah cahng ukihm Juog ge uyoohd yi gihn uyoad yaa paan ukwihy wun ke loro. 1610:16 Luk 10:3 Maany kaa aoohra wun wa gihr nyethen roohme kiin urude. Kea noono nahgu nyoge me nyingu teeg wa mar thooh kedea nahgu nyoge me padh yaa agween. Wa kaano nahgu roohme, kea nahgu kwaad roohme me modh gihn me raaj.
Yaa Aoohr Jeacuue Ge Ujoohr
17-1810:17-22 24:9-14; Mak 13:9-13; Luk 21:12-19; Jon 16:1-410:17 Tiihy 5:40; 2Kor 11:2410:18 Tiihy 24–26 “Wudhu keá thoohru piny now bang gihn wu ucub yi cing ruohdhe giih wuud amaade giih Judea ne kihmo kedea upuohd wun ke nying gihn nahgu nyoge maa aoohra kedea wu ukedh nyum ruohdhe kedea jaah ne kihmo ke nyinga. Kaano arumo e nuu udoohngu ne yaa rob leeba yihr yaa Judea kedea yaa padh Judea. 1910:19-20 Luk 12:11-12 Abea nea wu ke maa e wu keá diero ke ka ubeehru loohng kii ngo bang gihn Juog e nuu ucub kar beehr loohnge yihru. 20Luub urobu ge buu unahg luubu abea Wahy Juog ge beehda Wuru e nuu ucub giih urobu yi dhogu.
2110:21 Mat 10:35; Luk 12:52-53 “Dhaano maa akweer ke luma, umen kedea nyethiine maa ayiih luma ge umaane uwahdhe ka uluome gen unahg gen. Thiow nyethiin maa akweer ke luma, wahn maa men naa ayiih luma ge umaane uwahdhe ka uluome gen unahg gen. 2210:22 5:11; Jon 15:18 Wu thiow, wu umaan nyoge cang ke nyinga. Abea ngaan umag cwihnye teeg uwahdhe guge e ngaan nu e nuu uyoad boadh wahy. 2310:23 16:28; Tiihy 8:1 Geen yug giih ajohro rogu, kea wiiu ngo piny ucidhu geew moogo. Abea adiehj roba yihru e man: Wudh geedh Yijarael ge buu ukwanyu cang e a ge adoohng ne dhaano poohd kuu awahnho.
2410:24-25 Luk 6:40; Jon 13:16; 15:20 “Beeh peehnya wun do! Ngaan puohny, kare nud une wiihe maalo yihr ngaan puohny ngo ne? Wale baahng, kare nud une wiihe maalo yihr ngaa nahge baahng paare? 2510:25 9:34 Ngaan puohny nea wiihe uroomo ke ngaa apuohny ngo, e cwihnye med kedea baahng nea wiihe uroomo ke ngaa nahge baahng paare e cwihny med. Nea a ge ngad puohny gihru e ne yieny gene kejea a beehda ruohdh atiihb ukeehg e cuohn ne Beeljebuul, nea unahg wun e gihn noono raaj e ne buu urob gene rogu? Nea maano kea ngahyu ngo kejea giih ajohro ge uyoadu neehn ka uyoada gen bang gihn wu beehda jo’a.
Rubu Oogo Keá Ngaa Tud
2610:26 Mak 4:22; Luk 8:17 “Nea neehn maano e wu keá tud yihr yaa maan wun ke nying gihn nahgu jo’a. Adiehj gihn nyoadh lum Juog ngo be rom ree kano, keehd me kwihye awaahn ni e ngo udhiil ke ngeyo wong maalo. 27Adiehj lum Juog naa aroba yihru karo keedo wale maa amuonga yihru cidhu ne teed ngo nyum nyoge beehde. 2810:28 Judea 10:31 Wu keá tud yihr dhaano utaahngo ge rom nahg kuohm cog abea wahy dhaano be rom ree naah yihre. Nahge ke Juog, e thoohr kuohm maa wahy Paar Maaj, e ne tudu yihre. 29Ngahda adiid pure ariow ge ngeew kaa wong ryaal acielo cog ne? Abea keehd me yoohd ngiene e bekihd adiid puro acielo me thow e keede nea padh Juog e naa agweehg ngo. 3010:30 Luk 21:18 Keehd yiehy wudhu ke ngud gen, ge akwaan Juoge. 31Nea wa gihn nu e wu keá diero kejea wu buu ukony Juoge, wu keá diero bang gihn keehd amahr adiid pure adiih e wudhu be rom Juoge ke gen.
3210:32 Any 3:5 “Kwaad ngaa be tud ke rob ree nyum nyoge kejea ngo ngada, e a thiow a buu tud ke rob ngo yihr Wura ge ne Paar Maalo kejea ngo ngada. 3310:33 Mak 8:38; Luk 9:26; 2Tim 2:12 Abea kwaad ngaa kweer ke an nyum nyoge kejea ngo padh ngada e a ukweer ke en thiow nyum Wura ge ne Paar Maalo kejea ngo padh ngada.
Jeacuu Akahl Ater Kiin Nyoge
(Luk 12:51-53; 14:26, 27)
3410:34 Luk 2:14 “Gihn abeehna ke nyinge upiny kan ngahyu ne? Wudhu aparu kejea a abeehno ne kahl doohr kiin nyoge wiih piny ne? Gahng! A abeehno ne kahl ater kiin yaa ayiih luma kedea yaa kuu ayiih luma. 3510:35 10:21; 24:10; Mak 13:12; Luk 21:16 A abeehno ne,
‘Kahl ater kiin nyedhoohg maa ayiih luma
kedea wahn
kedea kiin nyaakow maa ayiih luma
kedea men
maa kiin nyekiihj maa ayiih luma
kedea ciih waahde.
36Yaa ater dhaano me raaj ubare ge unahg jo paare.’
Dhaahr Rihi Ubuodhi Batien Jeacuu
3710:37 Mat 19:29; Mak 10:29; Luk 18:29 “Ngaa nhyaar wahn wale men keraahyo uyoohme ka nhyaare an, e ngaan nu padh ngada. Ngaa nhyaar waahde wale nyaare keraahyo uyoohme ka nhyaare an, e ngaan nu padh ngada. 3810:38-39 16:24-25; Mak 8:34-35; Luk 9:23-24; Jon 12:25-26 Ngaa kweer ke guum giih ajohro me nahge ke nyinga wa kwaad ka uguuma, e ngaan nu padh ngada. 39Ngaa kweer ke thoo ke nyinga bang gihn daahde ukoare ree, e ngaan nu e nu uthow ne lihg lihgi bang gihn wahye ge uthow thiow. Ngaan be tud yi thoo ke nyinga bang gihn be daahd ukonye ree, e ngaan nu e ne buu uthow bang gihn wahye ge ukuow.
Kwaad Koog Gihn Uyoad Dhaane
(Mak 9:41)
4010:40 18:5; Mak 9:37; Luk 9:48; Jon 13:20; Gal 4:14 “Kwaad ngaa lor wun ke med cwihny paare e ngo udoohng wa lor an. E kwaad ngaan lor an ke med cwihny paare ngo udoohng wa lor ngaan aoohr an. 41Kwaad ngaan lor ngaan aoohr Juog ke med cwihny paare bang gihn Juog e naa aoohr ngo, e ngaan nu koohg gihn cub yihr ngaa aoohr ke cubo yihre thiow. E kwaad ngaan alor abiohgrwaal ke med cwihnye ke nying gihn nahge abiohgrwaal, e ngaan nu akoohg gihn cub yihr abiohgrwaal ke cubo yihre thiow. 42Lihngu lum ni beer mee! Kedea utiihyu keehde. Kwaad ngaa tiihy gihn me ne yahng wa cub piih yihr ngaa thiin kiin jo’a ke nying gihn nahge ngada, e ngaan nu koohg udhiil ke cubo yihre.”
11111:1 7:28 Naa athum Jeacuue ke rob yihr joe ge apaar wonge ariow e ngo a’aay ne ci ne puohny ke bang yihdh geedhe giih Gaalili.
Piehj Joon Kedea Lum Beer Naa Arob Jeacuue
211:2 14:3 Giih beeye ge atiihy Ngad Boadh nyoge ge abeehn Joone ne lihngo e nii thijin. Gihn nu e joe ge aoohre ne peehny ngo 311:3 Jon 1:15, 27; 3:31; 11:27 nea en naa ngaa akob kejea ngo ubeehn wale padh en beere ge bar maalo ke koar ngaa akob naa ngo ubeehn.
Naa apeehny gene Jeacuu 4e beehre yihr gen kea, “Doogu bang Joon urobu gihn alihngu kedea gihn aniidu yihre. 511:5 Luk 4:18 Nyoge maa anaa acoor nying gen ayahbo yaa adwaany piny ge ucaahdho, yaa rog gen ne dhoobo, ge athiehdh uaay dhoobe oogo rog gen, nyoge maa amiing yihdh gen ayahbo ulihng gene, yaa athow ge acahr batien thoo kedea Ciig Beer ke puohnyo yihr yaa angoohng. 6Med cwihny me duohng yihr ngaa me cwihnye be diiw ke nyinga.”
7Naa a’aay yaa anaa aoohr Joone, e Jeacuu alog rob yihr amahr nyoge ke nying Joon kobe, “Ge anaa acidhu yi ukang wu anaa acaa ne maany gihn? Anahg ubeej me yahng yame yahngo? 8Nea padh ubeej, e beehda gihn e naa acidhu ne maanye. Ngo anahg dhaano maa angahbo ke waare me ngien gen teeg? Bekihde! Yaa ngaab waare me ngien gen teeg ge beed yihdh miehy ruohdhe. 9Abea wu anaa acidho ne maany ngaa me ngihde? Wu acaa ne maany agamloohngjuoge ne? Ayiih, ngo beehda agamloohngjuog. Ateed gihn maa athiir yihru, Joon duohng rih agamloohngjuog. 1011:10 Mak 1:2; Luk 1:76 Bang gihn anahg en naa arub Juoge ke nyinge kedea ugweed gihn arobe yi kitaab Juog naa,
‘Maany! Ngad wuohna uoohra wong maalo nyumi ne gwiir yooh yihri!’
11“Beeh roba gihn maa athiir yihru. Kiin yaa beed wiih ngoom, ngaa me rom wiihe ke Joon Ngad Luogwahy tooro. Abea keehd maano e ngaa thiin kiin yaa beed Paar Juog, e ngaan nu e ne wiihe ne maalo yihr Joon Ngad Luogwahy. 12Ke wong cahng athub Ngad Luogwahye ke puohny uwahdhe cahng tihn, e Paar Juog adoohng e naa yi cing yaa bad kedea nyoge ci yea kaa bad. 13Bang gihn yaa agamloohngjuog cang kedea loohnge giih Moaje giih arob gene ge gug rih Joon, 1411:14 Mat 17:12-13; Mak 9:13 e naa gihn dhiilu luma ke yiiho kejea Joon e naa Eliija gihn akob naa ubeehn. 1511:15 13:9, 43; Mak 4:9, 23; 7:16; Luk 8:8; 14:35 Nea ngaa yihdhe nud me lihngo, e kea lihnge.
Jeacuu Yaa Anaa Upiny Yi Nude Ge Acaye
16“Wu yaa beed wiih piny awaahn ni, wu uroma kaa gihn? Wu uroma kaa nyethen me luohng luube ke rog gen kar tuoh kob gene,
17‘Cing wan apam wane
beere cwihnyu umihno umielu
maa akweeru
kedea gumo agooj wane
maa akweeru ke meehdo.’
1811:18-19 9:14; Mak 2:18; Luk 5:33 Kwaad giih nyethen ge ne yugu. Maanyu Joon naa abeehne ke puohnye e beehdo e ngaa me cam baahny kedea giih maadh wa kuong ge be maadhe. Bang gihn giih nu ge be maadhe, e ngo akobu kejea beehde atiihb ukeehg ge naa amag ngo. 1911:19 9:10; 11:2 A, ge adoohng ne dhaano, a abeehno ke puohny mara e keew caame maa kuong ge be kwanya maa akoohbu kejea a ngaa maa awaahdh yi cam kedea maadh koongo. Wu arubo thiow kejea gom maga kaa yaa gwaaj cuol kedea nyoge maa awaadh. Abea roba robo yihru kejea dhe yoohn adiehj tiihy Juoge keehde niid ke rog yaae ge yiih tiihye.”
Jeacuu Piih Wonge Ge Awojo Ke Nying Yaa Geedhe Maa Ajaahy Lume
20Batiene e Jeacuu athubo ke yaahl yaa beed wudh geedh anaa ayuge amahr giih me gaahy nyoge yihdh gen. Ge ayaahle bang gihn keehd maa aniid gene giih teeg gaahy nyoge naa atiihye e yaa ni anyoohne giih gen naa atiihy gene rih Juog ge kuu amaan gene. Noono maa awuu Jeacuue gen kobe, 21“Beehda kwaad gihn ge raaj wa gihn ge apahdh wudhu, wu yaa Korajin kedea Bedhceada! Alwaa giih teeg ge gaahy nyoge ge ayug yihdh geedhu ngahda ngweehn me ne yug gen yihdh geedh yaa Taayr kedea Ciihdoan, bang gihn yaa nu ka moogo e cwihny gen ne rahnyo rog anyoohne giih gen naa ayug gene rih Juog. Thiow ge ne piih uthur e cuole angaab gene. 22Abea yaage! Ngahyu ngo kejea Cahng Lug Juog e yaa geen Taayr kedea yaa geen Ciihdoan ge ungwaahn Juoge yi lug gihre nu uluge gen. Abea wun, Juog lug gihre uteeg rogu keter. 23Wu yaa beed yi geen Kaparnaam wu keá nhyaam kejea Paar Juog unahg gihru. Paar Juog be yoadu. Juog wu ukedhe yi buur thuudh cuohn ne Jaeena. Bang gihn nea kwaad giih teeg gaahy nyoge ge ayug yi geenu, ge ne yug ke yi geen Codom ge anaa awaang Juoge ne puuj, ka moogo e ngo ne poohdo e ngo ucuungo uwahdhe cahng tihn. 2411:24 10:15; Luk 10:12 Abea yaage! Ngahyu ngo ne cohg kejea Cahng Lug Juog, e yaa Codom ge ungwaahne. Abea wun, Juog lug gihre uteeg rogu keter.”
Lum Juog Nyoadh Ke Yihr Nyoge Me Ne Bihdh
2511:25 1Kor 1:18-29 Cahng nu e Jeacuu anaa arubo kobe, “Abaa Wura! Yih naa Ruohdh Maalo kedea wiih piny cang. Koohri amuohja tihn keter bang gihn luube ke nying dhaahri ge ngahy ke yihne cog, ge kii nyoadho yihr yaa par wudh gen kejea ge nyoge maa apiehj. Abea ge anyoadhi ke yihr yaa ngahy rog gen kejea ge neehn nyethen, gihn me ngahy gene tooro. 26Ayiih! E naa kaa agweehgi dhe yoohn ka yoad dhaahri kii ngo noono.
Jeacuu Beehda Ngaa Me Cwihnye Ngej
2711:27 28:18; Jon 1:18; 3:35; 10:15; 13:3; 17:2 “Teeg wong ne ngahy giih nyepinye cang ngo acub Juog Wura yihra kedea beehda Juog Wura cog e ne ngahy an me neehn man nahge an e ne ngahy Juog Wura kedea yaa ukwanya ungahy gene Juog Wura.
28“Wu ge agoohg ke mag loohnge kedea ungoohng giih wiih ngoome nyingu, wu noono cang, wu ucuohn ne beehn banga beere wu be nahg diere. 29A daahd ngo unahge ke loohnga ge ne magu kedea yiihu giih puohnya, bang gihn a beehda ngaa me cwihnya ngej me padh ngad diihd cwihny. Kaano e nuu uyoad wahyu kar beehdo me beer maa kar yuohmo yihr gen. 30Adiehr muon, ne mag loohnga ngo yoohd, ngo padh teehr me goohg wun.”
12Lubo Ke Nying Cabadh
1Batien nihn mooge e Jeacuu kedea jo waahdhe ge anaa ake caahdho e ge cor yihdh puohdh me beel acieg yihdh gen kwaade tooro. Cahng nu anahg beriown nihn kedea e naa cahng yuohmo gihr yaa Judea gihn cuohn ne Cahng Cabadh. Jo waahdh Jeacuu ge anaa abang kahje ne cohg ugoohg kar guume. Noono e ge adhiil jag ke cwed beel bang yihdh puohdh, ucaahdh gene e ge raam gene raamo keehd maa anaa acier loohng Moaje tiihj Cahng Cabadh. 2Naa aniid yaa Paarijea gihn ayug ree, e anyiinyo agooy gene piny urub gene yihr Jeacuu kejea, “Maahny kwaad gihn tiihy jo waahdhi! Ge tiihy gihn maa acier loohng Moaje ke tiihyo Cahng Cabadh.”
3Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Ka moogo e gihn anaa atiihy Deabid Ruohdhe naa anahg kahje en maa joe anaa akwaanu? 4Deabid anaa abeehn ne ci yi Wod Juog ke joe ucam gene amono Wod Juog. Amono me beehda ngad lam yihr Juog e naa ngaa cam ngo, ngaa moogo tooro. 5Thiow ngo kuu akwaano yi loohng Moaje kejea yaa lam yihr Juog giih lam ge nahg gene nahgo Cahng Cabadh, abea be kob naa ge atiihyo Cahng Cabadh? 6Athiir roba robo nyumu kan, awaahn ni nud ke gihn me wiihe ne maalo me yoohm tiihy Wod Juog. 712:7 9:13 Thiow, e naa gihn agweed yi kitaab Juog kejea Juog arubo kea,
‘Mara a daahd ngaa me luu cwihnye caahn
me wii lubo piny,
a be daahd ngaan yug giih kweehr.’
Ngaa maa abiohgrwaal awagu kaa cayo. 8Dhiilo ngo ke ngahyo kejea a ge adoohng ne dhaano utaahngo, a naa ruohdh acub loohng Cabadh yi cinge!”
Nyin Me Cinge Abaahl Athiehdh
912:9-14 Mak 2:27-28 Naa acor ge Jeacuue yihdh puohdh cang, e ge atoohng wod amaad maa amon gene wod. 10Ngaa me cinge abaahl anudo wod amaad gihn nu. Nyoge maa adaahd Jeacuu utiihye gihn maa acier loohng Juoge beere ngo luom gene luomo, ngo apeehny gene kob gene, “Do thiehdh dhaano Cahng Cabadh ngo amahn loohng Juoge ne?”
1112:11-12 Luk 13:15-16; 14:5 Maa akoohb Jeacuue kea, “Beeh peehnya wun coadhi. Nea roomo apahdh yi abuulo yihr dhaano acielo kiin nu Cahng Cabadh, e ngo wiie ke yi abuulo cahng nu, bang gihn nahge Cahng Cabadh ne? 12Wahy ngaa ge ne miehr ke konyo kiin roomo ke dhaano? Nea kaa ngo e wahy dhaano wiihe ne maalo yihr wahy roomo. Caahn e gihn nu thiow, nyoadh ngo kejea thiehdh dhaano uthaango Cahng Cabadh kuu amahn loohng paaje bang gihn beehda tiihy gihn me beer.”
13Noono maa alog Jeacuue dhee ne rob ke ngaan cinge abaahl kea, “Nyieh! Riihj badi.” Abea naa ariihj nyine bade e ado kare ne rihb. 1412:14 Jon 5:16, 18 Paarijea giih anaa adaahd dhe Jeacuu, naa aniid gene gihn atiihy ree, e ge ayedh maalo ke leng leng ne ci ne gweehg dhe yoohn nahg Jeacuu.
Jeacuu E Naa Akwany Juog Aciehge Ne Tiihj Yihre
15Jeacuu gihn agweehg yaa Paarijea ke nyinge ke piny angeye, uwiie kaano piny ucea ka moogo. Amahr nyoge batien Jeacuu abeehn gene ne buodho beere ge ke thiehdho, maa athiehdhe yaa atwaanye cang. 1612:16 8:4; 9:30; Mak 7:36 Naa athiehdh Jeacuue nyoge, e aciere ke piny yihr gen kejea gihn atiihye keá rob gene yihr nyoge beere be ngej kejea ngo Waahd Juog. 17Jeacuu ngo aciere beere gihn arob Juoge ke nying Waahd Juog ke leeb Yicaaya ngad agamloohngjuog pahdh kare ne tog.
1812:18 3:17 Anaa arob Juoge kea,
“Ngaan e naa ngad tiihj yihra.
Ngo akwanya ke med cwihny
kedea ngo anhyaara ne cohg.
Tee mara ke kare ngo acuba yihre
beere ukihm gihra robe robo yihr nyoge cang.
19Ngo buu unahg ngad weehr
bang gihn ngo padh ngad nhyaam
kedea duone buu uke lihngo.
20Nyoge me cwihny ge bahw
kedea me yiiho gihr gen thiin
ge buu ukaahne ke cing nyooro.
Abea ukihm gihra upuohnye yihr nyoge ke leng leng
uwahdhe ka unieng adiehj lume piny
unea ne rihb keew nyoge.
21Kaano e nyoge cang ge ugaahn en.”
Jeacuu Kedea Ruohdh Atiihb Ukeehg
2212:22-24 9:32-34 Kaano arumo, e nyoge dhaano maa amiing kedea acoor akahl gene ke bang Jeacuu. Atiihb ukeehg me ne ree e naa ayug ngo umiinge kedea ucoor wonge. Naa awahnhe, e ngo athiehdh Jeacuue thiehdho une wonge pahd uniide nyepinye kedea ugoony leebe ree urube. 2312:23 20:30-31 Amahr lwaag gihn anudo, naa aniid gene gihn atiihy ree e ge agaahy urub gene kob gene, “Kwaad ngaan ni padh e naa kwaar Deabid gihn anaa arob ne?”
2412:24 10:25 Naa alihng Paarijea ajuohj gihr nyoge, e ge ake rubo kob gene, “Ngaan wa ngo be tiihyo kaa tee gihre. Ngahda beehda Ruohdh atiihb ukeehg e cuohn ne Beeljebuul e naa acub tee gihn nu yihre adhaahr urome atiihb ukeehg ka riem oogo yi koohm nyoge!”
25Kaano e giih arob Paarijea ge kaa angej Jeacuue maa abeehre ngo yihr gen kobe, “Tien paajo me paahng yea naa akuude udog gene rog gen ke liny, akuongu ke lihngo kejea bar maalo ne? Dhe wod thiow me pahy ne dahg udo nyethen yeje ne liny ke rog gen keed gen, e dhe wod nu be kuong koad ne weey weey kedea utoar. 26Caahn e wudhu paru paro kejea atiihb ukeehg ge do rog gen keed gen, neehn ka rubu kejea tee ayoada ke bang ruohdh gen! Nea gihn nu ree atiihye yi dhaahr atiihb ukeehg, e nyoadh ngo kejea beehda dhaahr maa atoar. 27Beer, nea wu urubo kejea Ruohdh atiihb ukeehg e naa acub tee yihra ne riem atiihb ukeehg oogo rog nyoge, abea yaau ge riem atiihb ukeehg oogo rog nyoge, ngaa e naa acub tee yihr gen? Yaa nu ge nuu uguo ngo ke robo yihru kejea gihn robu beehda toohd. 2812:28 Luk 17:21 Awaahn ni lihngu gihn teeda yihru beer mee. Tee kaa ayoado ke bang Ruohdh atiihb ukeehg, abea beehda Juog Aciehg ke ngude e naa acub ngo yihra ne riem atiihb ukeehg oogo. Gihn nu nyoadh ngo yihru kejea Juog athubo ke tiihj yi dhaahre keewu.
29“Wa gihn thiow, kare tooro ubeehn dhaane ucidhe paar ngaa me teeg ne tub giih ngo. Ngaa rom paar ngaan nu ke tubo beehda ngaa me teeg me ngo kuonge kaa tuohy piny, nea ngo atuohye piny, e giih paare ge tub tubo arumo.
3012:30 Mak 9:40; Luk 9:50 “Wa gihn nu kwaad ngaa tooro kura, padh ngada, kedea ngaa be cong yihdh yaa beehn banga, uroomo ke ngaa maa akeedh yihdh gen 31-3212:31-32 12:24 Teeda teedo yihru kejea: kwaad adhemuohme cang rom Juoge kaa wii piny. Keehd ngaa maa arob gihn me raaj rih Juog wale rih Waahd Juog, e ngo rom kaa wii piny yihre. Abea ngaa arob gihn me raaj rih Wahy Juog, e adhemuohm ngaan nu be rom ree wii piny ne weey weey keehd me wahdhe weehne.
Ucaale Gihr Nyethen Yaadh
3312:33 7:16-18 “E naa gihn dhiilu kwaad giih tiihya ke niido ne ngej ngo kejea a beehda ngaa. Bang gihn keehd yaadh e yaadh me beer kedea me raaj ngej kaa nyethiine. 3412:34 3:7 Wu beehda kwaad thoohne me yihdhu apahng ke giih me reje. Gihn me beer me rom beehn oogo yi dhogu ngo tooro. Bang gihn, gihn ne yaa aduun dhaano e naa gihn beehn oogo kii dhee. 35Noono e ngaa yea apahng ke luube me beeye, luube me beeye ge ne beehn oogo yi yea. Abea ngaa yea apahng ke luube me reje, luub nu reje ge ne beehn oogo yi yea. 3612:36-37 Jeam 3:6-10 Athiir e ne dhiila ke robo yihru. Cahng Lug Juog, e kwaad dhaano cang upeehny ne kweeny yihdh kwaad giih reje naa ateede. 37Giih arob dhaane ge nuu unyoadh ngo nyum Juog nea ngaan nu beehda abiohgrwaal wale awuohj nud ree. Noono e gihn arob dhaane e nuu umag ngo.”
Paarijea Ge Daahd Jeacuu Uyuge Gihn Me Gaahy Nyoge
(Mak 8:11, 12; Luk 11:29-32)
3812:38-39 16:1-4; Mak 8:11-1212:38 Jon 6:30; 1Kor 1:22 Kaano, e yaa loohng Juog mooge kedea Paarijea mooge ge ake rubo yihr Jeacuu kob gene, “Ngad puohny kare nud awaahn ni uromi gihn me gaahy nyoge ke tiihyo nyum wan kan ne?”
39Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Wu yaa awaahn ni, wu ka beehdo nyoge me reje me kwihy Juog e naa gihn peehyu yihra kejea tiihya gihn me gaahy nyoge ne? Bekihd gihn me tiihya yihru! Nea wu daahd gihn me gaahy nyoge e gihn uniidu ngo unahg gihn atiihy ree rih agamloohngjuog gihn nyinge Jona. 4012:40 Mat 27:63 Jona nihn adahg anaa anahge yi yea reehyo me duohng mee, wa maano thiow Waahd Juog ngaan adoohng ne dhaano nihn adahg unahge thaahdh ngoom. 41Cahng Lug Juog unahg yaa Niineba, ge nuu ucuung nyumu ne cay wun wu ge yaa upiny awaahn. Bang gihn naa abeehn Jonae ne puohny yaa Niineba e puohnye ayiih gene uwii gene tiihy giih anyoohne. Abea awaahn kan ngaa me duohng keter yihr Juog e man nyumu. 42Cahng Lug Juog unahg dhaar anahg ruohdh ukoom ne maang dhaahr Ceaba e nuu ucuung yi lug ne cay wun, wu ge yaa piny awaahn ni. Bang gihn dhaar ni anaa abeehno ke kur thar upiny ka me baahr keter ubeehne ne lihng loohnge giih Caloamon ge nyinge anaa awiihj. Abea awaahn kan ngaa me duohng keter rih Caloamon e man nyumu.
Ka Duu Atiihb Ukeehge Kii Ngo
43“Nea atiihb ukeehg caa ne beehn oogo yi kuohm ngaan arieme oogo ree, e ngo caa ne waahdh ke bang kuohn me yihdh gen toor piih e ngo daahd ka me yuohme yea. Naa atoor kaa me beer maa ayoade 44e wiihe apare ne do kare naa abeehne oogo yea. Ge acea ne duuo arumo, e kare naa acoon yuude e ngo acwad kedea agwiir beer mee ke dhe yooh me Wahy Juog toor yea 4512:45 2Pii 2:20 Kaano e ngo adog caahn ucea ne kahl atiihb ukeehge abiihjberiow mooge me akaal wiihe ke raahyo beere ge beehn ne piih wiih ngaan. Awaahn ni ngaan ayoad gihn me raaje ne cohg, bang gihn kar bodho mare yi dhoar ni unahg gihn me teeg keter. Teeda teedo yihru kejea ngo uneehn gihn nu ke wun, wu yaa reje ge nud awaahn ni.” 46Nye kaano apoohde e Jeacuu ne yi wod e urubo yihr nyoge, e men kedea wuud wahn, ge abeehno maa acuung gene oogo kob gene ge daahd rob keehd Jeacuu. 47Maa aguo ngaa mooge dhee ke log bang Jeacuu urube kea, “Miihu kedea wuud wuru ge ne oogo kedea ge daahd rob ke yihn.”
Yaa Wad Ke Jeacuu
48Maa arub Jeacuue kea, “Miiha kedea wuud wura ge beehda jo kee?” 49Maa anyoadhe bang jo waahdhe kea, “Lihngu gihn! Yaan ni ge naa ge miiha kedea ge wuud wura! 5012:50 6:10 Miiha kedea ge nye wura maa ge uwura ge beehda yaa tiihj gihn daahd Wura ge ne Maalo.”
131Cahng nu ateed Jeacuue ngo kejea wuud men beehda kwaad yaa tiihj gihn daahd Juoge, e naa a’aaye ucea dieng naam duohng gihr Teberya. 2Kaano, e amahr nyoge me thoohdh awaahdo ke batiene utoor kar tiele. Naa aniid Jeacuue ngo ne maano e ayedh yi baabuur beere urubo yihr gen e nii baabuur abea nyoge ne wiih agala ne gihr. 3Noono e Jeacuu ake thubo ke puohny e giih puohnye ge teede yihr nyoge kaa dhe yoohn ucaale.
Ucaale Koohdhe Maa Ayor Dhaane
Kaano e athubo kuu ucaan ni kea, “Umodho coon nyin moogo koohdhe anaa akaabe ne ci yi puohdho ne puur. 4Abea naa ayore koohdhe, e mooge apahdh thaahng yooh maa abeehn winye uted gene gen. 5Koohdhe mooge ge apahdh wong leelo, me yea tooro ngoom me beeye. Maa aguo gene tuuyo bang gihn ngoom me ne cohg maa ayoad gene tooro. 6Nye muu atuuy ge kuu nahbo abea ge aguo cahnge ke taal maalo une gene jongra ke talo bang gihn biey gen kuu anieng piny. 7Mooge ge apahdh yi piny dhyaay kedea moodho. Abea naa adoong gene e ge ake juul bang gihn ge ateel dhyaaye piny uthow gene. 8Abea koohdhe mooge ge apahdh ka me yea ne ngoom me beeye maa atuuy gene beer mee kedea ucieg gene me wiih acielo yea ne cwed beel kar jiehabiihj kedea mooge yihdh gen ne jiehadahg kedea mooge dahng yihr gen ne dhaano aduuno wonge apaar. 913:9 11:15 Teeda teedo yihru kejea nea ngaa yihdhe nud e kea lihnge.”
Gihn Rub Jeacuue Kuu Ucaale Ke Nyinge
(Mak 4:10-12; Luk 8:9, 10)
10Naa abeehn Jeacuue oogo yi baabuur e jo waahdh ge acaa bange upeehny gene ngo kob gene, “Ngad puohny gihn e rubi yihr nyoge kaa dhe yoohn ucaale?”
11Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kobe, “Ne ngey yihdh luub Dhaahr Juog beehda Juog e naa acub ngo yihru wu jo waahdha. Abea ngo rob yihr nyoge maa now kaa ucaale. 1213:12 25:29 Ngahyu ngo kejea ngaan cub wiihe piny ne lihng lum Juog, e Juog ubar maalo ke rob yihre kedea Juog ungahye. Abea ngaan thoohr wiihe piny ne yahng yi lum Juog, e keehd nye ma thiin ge anaa angeye meehg Juoge ke rwaahnyo yihre. 13An, a rubo yihr nyoge kaa dhe yoohn ucaale bang gihn nyoge keehd me niid gene nyepinye e giih ngo ge be cub gene yi wudh gen wale me lihng gene nyepinye e yihdh gen be boar gene.
1413:14-15 Jon 12:40; Tiihy 28:26-27 “Leeb Juog gihn agweed yi kitaab ngad agamloohngjuog gihn nyinge Yicaaya ke nying yaa be lihng luube ngo apahdh kare wa kaa anaa arub Juoge kea,
‘Kwaad yaa ni yihdh gen aceg gene piny ne lihng
abea gihn me mon yi yihdh gen tooro
kedea nying gen apeeny gene piny ne maahnyo
abea gihn me niid gene tooro.
15Yaa nu ge lihngo ke nahg diih
abea wudh gen ne thihdh thihdh
kedea yihdh gen atahg
maa nying gen aciehg rog gen ne lihb.
Nea be ne naa wa gihn nu,
e giih nyepinye ne niid gene ke nying gen
kedea ulihng gene ke yihdh gen
kedea udead gene yihdh nyepinye kaa aduun gen
kedea wudh gen ne waar gene noono e ge anaa athiehdh.’
16“Abea maru rogu med keter bang gihn Juog tee acube yihru me niidu nyepinye giih atiihya kedea ungeyu athiir kedea me lihngu giih apuohnya kedea uboaru yihdh gen. 1713:17 1Pii 1:10-12 Teeda teedo yihru ne cohg kejea nyoge maa abiohgrwaale kedea yaa agamloohngjuog ge adaahd uniid gene giih niidu, abea ge kuu aniid gene kedea ulihng gene giih lihngu, abea ge kuu alihng gene.”
Yea Lum Ucaale Koohdhe Maa Ayor Dhaane
18“Cegu yihdhu beer mee ne boar lum yea ucaale gihr ngad puur. 19Kwaad yaa lihng Ciig Beer ke nying dhaahr Juog, abea lum yea Ciig Beer gihn nu be boar gene, kwaad yaa nu ge ne room keehd koohdhe giih apahdh thaahng yooh, uguo atiihb ukeehge beehno ne pihr wa gihr winyo ne yag Ciig Beer oogo yi koohdh gen. 20Abea koohdh muu apahdh wong leelo ge ne room keehd yaa lihng Ciig Beer umag gene ngo ke med cwihny nye wong kaano alihng gene ngo. 21Kwaad yaa nu Ciig Beer kuu anieng yi cwihny gen. Noono nea bahng utuohl ke nying Ciig Beer, e cwihny ge guo baadh ugweey gene ngo piny. 2213:22 1Tim 6:9-10 Dahng kwaad yaa lihng Ciig Beer ni, ugweey gene ngo caahn bang gihn cwihny gen athoohr gene yihdh giih lonyo giih upiny kan, ge ne room keehd koohdhe giih apahdh piny dhyaay kedea moodho. Kwaad yaa nu Ciig Beer be piih yi cwihny gen, bang gihn adeehj gene giih lonyo yi cwihny gen. 23Abea kwaad yaa lihng Ciig Beer unienge yi cwihny gen uboar gene yea kedea uyiih gene ngo, ge ne room keehd koohdh muu apahdh ka me yea ne ngoom me beer ucieg gene. Abea naa acieg gene e wiih acielo yea ne cwed beel kar jiehabiihj kedea mooge yihdh gen ne jiehadahg kedea mooge dahng yihr gen ne dhaano aduuno wonge apaar.”
Ucaale Gihr Beeg Akaja
24Kaano keehdo e ucaale moogo acahg Jeacuue ke robo yihr gen ne nyoadh ka beehd Dhaahr Juog kii ngo kea, “Cahng ni ngad puur aci yi puohdho uyore koohdh beel piny upuure wudh gen. 25Ke waahr e nyoge aneno cang kun peeg kun peeg e ngad mahn nyin ree akwale yi puohdho. Noono, upiihe ne yor beeg akaja kiin koohdhe giih apuur, unea liib oogo. 26Naa aci beele ne doongo udhahy gene, e wudh beeg akaja ge naa adoohng ne piil piil ke keew gen!
27“Yaa tiihj yi puohdho naa niid gene kwaad gihn nu e ge agaahy urub gene yihr ngad puohdho kejea, ‘Wad wan! Ngahda yih anaa apuur koohdh beel me beey ne cahng ni me padh beeg akaja ne? Abea beeg akaja atuohl kaa kee keew gen?’
28“Maa abeehr wur puohdhe ngo yihr gen kobe, ‘Beehda yaa mahna ge naa atiihy kwaad gihn nu.’ Maa acahg yaa tiihye piehj kob gene, ‘Abea cidh wane ne pudh beeg akaja oogo ne?’
29“Maa amahn wur puohdhe gen kea, ‘Kea themu piny wa maano, bang gihn nea beeg akaja tumu kaa pudh oogo, e biey beel me beey beehn oogo thiow bang gihn beeg beey tien gen akahd gene keehd tien beeg akaja tiehd. 3013:30 3:12; Any 14:14-15 Wiiu beeg akaja giih nu ubeehd gene kiin beel. Nea wahdh kar kaj beel e uteeda yihr yaa tiihj ukuong gene beeg akaja ke toohng piny umodho utuohj gen ne duohde beere ge ke waango. Nea beeg akaja ge awaang, e muu beehda liil ge ke kayo udihn gen ukedh gen yihdh gale giiha.’ ”
Ucaale Gihr Kohnho Me Thiin Wa Wong Jaaro
(Mak 4:30-32; Luk 13:18, 19)
31-3213:31 17:20; Luk 17:6 Jeacuu abar maalo ke rob kuu ucaale kea, “Dhaahr Juog uroomo keehd wong jaaro ge thiin maa akaab dhaane upiidhe ngo yi puohdhe. Nea ngo apiidh piny keehd me thiin wonge, ge cea ne tuuyo e udoongo ukaare ke baahd me thoohdh unea lihm. Kaano e winy wuud gen geer gene ke wiihe.”
Ucaale Gihr Thobe
3313:33 1Kor 5:6; Gal 5:9 Noono, e ucaale moogo adog Jeacuue kaa caalo yihr nyoge kea, “Dhaahr Juog neehn thobe maa kaab dhaage, ulyaahbe ngo ke deeh moo, ce bihle ngo. Nea wahdh caahn e deeh mog abihl yaahny maalo cang.”
Gihn Beer Rob Kuu Ucaale
3413:34-35 13:10-17 Giih ge arob Jeacuue yihr nyoge ke nying Dhaahr Juog e ge teede kaa ucaale. Kihd wong acielo maa arobe now e ucaale be kahle yea tooro. 35Jeacuu arubo kuu ucaale beere gihn arob Juog ke leeb ngad agamloohngjuog pahdh kare wa kaa ateede naa akob Juoge kea,
“A urubo yihr gen kuu ucaale
ne teed giih me kuu akuong gene ke lihngo
ke kaa acag upiny cago.”
Jeacuu Teed Lum Yea Ucaale Gihr Beeg Akaja
36Kaano arumo e Jeacuu akuud nyoge awiie piny umone wod maa abuodh jo waahdhe batiene. Gihn nu e ge arubo yihre kob gene, “Ngad puohny kare nud uteedi lum yea ucaale gihr beeg akaja yihr wan ne?”
37Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Wur puohdho ngaan apiidh koohdhe me beeye beehda an ge adoohng ne dhaano utaahngo. 38Abea puohdho gihn ayor koohdhe yea e naa upiny ke kare cang ne dug. E dahng koohdhe muu beeye ge beehda yaa Dhaahr Juog. E thiow beeg akaja ge beehda yaa atiihb ukeehg. 39Abea ngad mahn gihn akwal ree yi puohdho ke waahr ne piidh beeg akaja ngo beehda atiihb ukeehg, e yaa tiihyo yi puohdho ge beehda wuohdjuog. Kedea cahng kaj beel e naa Cahng Lug gihr Juog.
4013:40 7:19; Jon 15:6 “Cahng lug gihn nu e yaa anyoohne ge ukuong ke kwany oogo kiin nyoge wa gihr beeg akaja ge kuong ke toohng piny, ce tuohj gen ne duohde uwaang gen. 4113:41 24:31; Mak 13:27 An ke nguda ge adoohng ne dhaano utaahngo wuohdjuog ge uoohra kan ukuong gene yaa yug giih me reje kedea yaa alyaahb ke poy oogo keew yaa beeye. 4213:42 8:12 Noono uthoohr wuohdjuoge gen yi diih maaj muu unyaahm ne ngahg ngahg wa maay peg leelo ne lalo ke lan ngoohng wong e dhog gen kaany gene kaanyo ke nying raahm. 4313:43 Mat 11:15 Jo wan, nea ngaa yihdhe nud e kea lihnge. Cahng uthoohr yaa reje yi maaj, e yaa ayiih lum Juog awaahn ni, koohm gen uke liel ne cal cal wa meehr cahng yi Dhaahr Juog.
Ucaale Gihr Ukuom Maa Akan
4413:44 Pihp 3:7-14 “Dhaahr Juog roma ke rih ngaa maa ayoad gihn maa wuohb me ngiene teeg maa akan yi puohdho. Gihn nu e wiih ngo adoge wumo beer mee batiene e adog paare ungeewe giihe naa anudo yihre oogo cang, beere beehn ne ngeew puohdh ni keehd ngiihny ayoade.
45“Thiow Dhaahr Juog roma ke rih thaajir me daahd dhaahb me ngiene ne maalo. 46Ngaan nu abuohj duug ke wen, abea naa atoohnge wiih dhaahb maa kar cwihnye, e adog paajo ungeewe giihe oogo cang uduue arumo ne ngeew dhaahb gihn anhyaare.
47“Dhaahr Juog thiow uroma ke rih ngaa maa aceg booy yi naam duohng, ubeehn booy gihn nu umahge ne kahd kahd keehd kwaad gun reehyo cang, me cam kedea me be cam. 48Ge aniid ngad booye ngo e reehyo ane kahn kahn yi booy, e booy ateele ke thaahng agala ne kwany kiin rej. Kwaad reehyo me beer thoohre kii diido, abea kwaad ma be daahde thoohre ke dom. 49Teeda teedo yihru kejea kwaad gihn nu ree uyuge yihr nyoge thiow cahng gug piny. Wuohdjuog ge ubeehn ke yoohn maalo ne lel yaa reje oogo keew yaa beeye, 5013:50 8:12 uthoohr gene gen yi maaj muu unyaahm wa maay peg leelo, ne lalo ke lan ngoohng wong e lag gen kaany gene kaanyo ke nying raahm.”
51Batiene e jo waahdhe ge apeehnye kea, “Giih ni aroba yihru yihdh ge aboaru beer mee?” Maa abeehr gene ngo kejea yihdh ge aboar gene. 52Maa adog Jeacuue ngo ke beehro kea, “Wa maano e nyoadh ngo kejea kwaad ngad loohng Juog maa ayiiho me neehn wun, ngo uroomo ke dhaano me yihre ne gala. Gala me yea ne giih apuur ne caahngo kedea wong.”
Jeacuu Aci Ne Liew Naajaread
53-5413:53 7:2813:54 Jon 7:15 Naa athum Jeacuue ke rob yihr yaan nu, e ngo ake aay ke yaa waahdhe ne ci yi geen paar gen gihn cuohn ne Naajaread. Naa awahnhe yi geen nu, e ngo acaa wod amaad uthube ke puohny nyoge. Amahr yaa anudo, naa alihng gene giih puohny Jeacuue, e ge agaahy kwaad tooro uthub gene ke rob ke rog gen kejea, “Yaahy! Ngaan ngahy rob loohnge ngo akwanye ke kee! Kedea tiihy giih gaahy nyoge ayoade ke kee?” 5513:55 Jon 6:42 Nyoge ge abar maalo dahng ke rob ke rog gen kob gene, “Naa cahy! Ngahda nyedhoohg ni, beehda waahd ngad tieng yen ne? E thiow ngahda waahd Maarya? Kedea Jeamij maa Jocebe maa Cimoane kedea Juudo ge beehda wuud wahn ne? 56Ge nye wahn ngahda ge giih beehd ke won kan ne? Abea mare noono ni, deeh tee gihn ni tiihye giih me gaahy nyoge akahle ke kee?” 5713:57 Jon 4:44 Noono maa akweer gene ke yiih lume bang gihn ngo ngad paar gen muu uroomo ke gen.
Maa akoohb Jeacuue yihr gen kea, “Keehd me yiih nyoge mooge giih tiihy agamloohngjuoge, e yaa geen paar gen ge be yiih gene naa athere.”
58Gihn nu e Jeacuu giih me gaahy nyoge me thoohdh ge keá tiihyo kaano naa aniide ngo e Ciig Beer kuu ayiih gene.
14Eroade Kedea Jeacuu
1-214:2 16:14 Eroade ngaan anahg Ruohdh piny Gaalili Joon Ngad Luogwahy anaa abeehne ne kedh yi thijin unahge. Yihdh nihn anaa alihnge bang Jeacuu e ateede yihr joe kejea, “Ngaan ni udhiil nahg Joon Ngad Luogwahy e naa acahr, e naa gihn nud yihre tee me tiihye giih me gaahy nyoge.”
Joon Ngad Luogwahy Wiihe Angol Oogo
3-414:3-4 Luk 3:19-20 Eroade ciih umen me cuohn ne Pihlihb anaa ageere e umen noon ni wonge poohd kuow. Dhaar ngo nyinge anahg Eroadaj. Naa aniid Joone gihn nu, e ateede teedo yihr Eroade Ruohdh kejea kare tooro ugeer dhaane ciih umen me kuow. Noono e Eroade cwihnye ake rahnyo umage Joon uthoohre ngo yi thijin. 514:5 21:26; Mak 11:32; Luk 20:6 Eroade anaa daahd Joon ke naah, abea ngo atud yihr yaa ngahy ngo kejea Joon beehda agamloohngjuog.
6Eroade Ruohdh deeh yaay me duohng na yuge yugo ke nying wong ke nying ne par cahng anyuole. Caahn e yihdh nihn ane Joone yi thijin, deeh yaan cahng anyuol en anaa ayug Eroade ucuohne amahr nyoge. Nyaar dhaar nyinge Eroadaj abeehn ne miel yi yaay gihn nu ke meehdo maa amihn cwihny Eroade keraahyo. 7Maa akuohnge ree nyum nyoge kea, “Kwaad kihd gihn daahd nyaane, e ngo dhiila kaa cubo.” 8Nyaan yea abeehn men ne coamo kejea nahge wiih Joon e ne daahde. Adiehr muon, ngo acidho urobe ngo yihr Eroade kea, “A daahd wiih Joon Ngad Luogwahy ukahle yihra kan e nii caan.” 9Eroade cwihnye kuu amedo ke nying gihn ateed nyaane, abea keehd maano e adhiile ke teedo yihr yaae uci gene ne ngol wiih Joon oogo, bang gihn akuohnge ree nyum nyoge cang kejea kwaad gihn daahd nyaane udhiile ke cubo. 10Maa aoohre acaakere yi thijin ne ngol wiih Joon oogo kedea ukahl gene ngo. 11Maa acub wiih Joon yi caan ukahle yihr nyaan maa akaabe ngo ubaare ngo bang men. 12Jo waahdh Joon naa alihng gene gihn atiihy ree e ge acidho ukaab gene kuohm Joon ne kedh ne koanyo. Batien kaa athum gene ke kan dhaano e ge acaa bang Jeacuu ne rob gihn atiihy ree.
Nyoge Alihbe Abiihj Ge Ayaahng Jeacuue Kaa Amune Me Noog
(Mak 6:30-44; Luk 9:10-17; Jon 6:1-14)
1314:13-21 15:32-39 Naa alihng Jeacuue thon Joon, e ngo ayedh yi baabuur ne nyiig ree oogo ka me toor nyoge yea. Nyoge thiow alihng gene kejea Jeacuu a’aay. Noono upahdh yaa beed yihdh geedh dieng baawe yi yooh ke tien gen ne buodh batien Jeacuu e ge kwany bang geedhe. 1414:14 9:36 Naa ayihnh Jeacuue piny yi baabuur, e amahr nyoge aniide niido uyuog cwihnye yi ngoohng nying gen maa athiehdhe yaa atwaanye me thoohdh mee keew gen.
15Ge abeehdo kaano uwahdhe thiehno. Abea naa acej cahng kwaar piny, e jo waahdh ge acaa bang Jeacuu ukoohb gene kejea, “Ngaa duohng, wo ne dom kedea cahng noono kwaar piny, abea nea kare nud, e kea oohr nyoge yihdh miehr ne ngiew ke caame me cam gene.” 16Maa ateed Jeacuue ngo yihr joe kea, “Ge aay kaa nying gihn? Cubu gihn me cam yihr gen.”
17Maa arub joe kejea, “Yey! Nye ngaan duohng! Wa yihr wan naa amune abiihj cog kedea nye rej ariow!”
18Kob Jeacuue kea, “Kea kahlu gen yihra kan.” 19Naa akahl gen yihre, e arobe robo yihr nyoge kejea piih gene piny cang ne raahj yi lum. Noono ukaabe amune kedea rej giih ni, umaahnye maalo maa amuohje koohr Juog. Batiene e yihdh amune abanye kedea ucube gen yihr jo waahdhe ne paahngo yihr nyoge. 20Nyoge acahmo uyahng gene cang. Goan caame kedea nye wey weye giih adoohng piny, ge acong jo waahdhe upaahng gene diide apaar wonge ariow. 21Yaa acahmo, ge anahg kar alihbe abiihj, abea amahr maahn maa nyethen thene giih anudo, ge kuu akwaan.
Kaa Acaahdh Jeacuue Ke Wudh Piih
22Naa athum jo waahdhe ke cong goan caame cang, e arob Jeacuue robo yihr gen kejea yedh gene yi baabuur ne moon loog baaw. Jeacuu anaa adoohng ne rob ngo yihr amahr nyoge beere ge dog miehy gen 2314:23 5:1; Luk 5:16 Naa a’aay nyoge e Jeacuu aci wiih good maalo kare keede ne kway Juog. Cahng ayuudho une piny bihb e poohd ne wiih good kar keede, 24abea ka e baabuur anaa awahdh yi diehr naam duohng ka me baahr kaa agala. E thiow yamo anaa acoohd e baabuur yoore ke caahn kedea athewo daahd yaa kiihwo ke bano. 25Ge awahdhe kar koohg uthuonjien umodho e Jeacuu alahb batien jo waahdh, e ngo caahdh kaa wudh piih ke maalo now e ngo be diihr. 2614:26 Luk 24:37 Naa aniid jo waahdhe Jeacuu e ucaahdho ke wudh piih, e ngo kuu angey gene maa atud gene ne cohg urub gene e koohm gen urihg ni kob gene, “Ngo beehda juog naam e gihn nu caahdh ke wudh piih ne wale beehda gihn?” Maa ajiedh cwihny gene.
27Noono e Jeacuu ake rubo yihr gen kejea, “Deedu cwihnyu teeg. Wu keá tudo, beehda an, a Jeacuu!”
28Naa alihng Piihtere gihn arob Jeacuue e ngo ake rubo kea, “Ruohdh, nea beehda yihn ne cohg, kea meehg an beehn bangi e a caahdh kaa wudh piih thiow!” 29Maa ateed Jeacuue ngo kea, “Beehni!” Naa alihng Piihtere lum nu, e ngo kuu acahg gaalo, abea ngo aguo paahr oogo yi baabuur uthube ke ci bang Jeacuu e ngo caahdh kaa wudh piih. 3014:30-32 8:26 Nye kaano acaahdh Piihtere ke wudh piih, e aduune anaa rug umag lwahre ngo. Piihter atud ke nying yamo maa athewo giih anaa adhal. Kaano atude thiow, e ngo ake thubo ke diihr piny, umaahre piny ke lalo e kway wong Jeacuu kejea, “Ayoay! Ruohdh kony an!”
3114:31 6:30; 8:26; 16:8; 17:20; Luk 12:28 Kii nyenij kaano e Jeacuu aguo wahnh bang Piihter upaad ngo ce rube kea, “Aduuni daag unea rug kaa nying gihn? Juog ke ngude be gaahni ne?” 32Kaano arumo e Jeacuu kedea Piihter ge acaa ne yedh yi baabuur uguo yame ke ne dihl tiehd. 3314:33 16:16; 27:54; Mak 15:39 Jo waahdh cang giih anaa yi baabuur, Jeacuu adoar gene uteed gene ngo yihre kejea: “Angej wane ne cohg kejea yih beehda Waahd Juog Aciehg!”
Nyoge Athiehdh Jeacuue Geneajared
34Jeacuu kedea jo waahdhe naa angol gene baaw e ge abeehn ne toohng paajo me nyinge Geneajared. 35Yaa paan ni Jeacuu angey gene kejea beehda ngaa me thiehdh nyoge. Noono uoohr gene dhog yihdh miehy cahng ni, kejea kahl yaa atwaanye bang Jeacuu. Maa akahl yaa atwaanye yihre. 3614:36 9:20 Wong Jeacuu akway nyoge kejea meehge yaa atwaanye gweel keehd dhe waahre now, bang gihn ngahy gene kejea kwaad ngaa gweel dhe waahr Jeacuu, e ngo ungweehno. Adiehr muon, kwaad ngaa agweel dhe waahr Jeacuu ngo athiehdh.
15Loohnge Giih Paarijea
1Cahng man e Paarijea maa yaa loohng Juog ge abeehn bang Jeacuu ke yoohn Jeruucalem upeehny gene Jeacuu kob gene, 215:2 23:25; Luk 11:38-39 “Gihn ge beehn jo waahdhi udhahl gene yihdh loohnge giih jo doong Judea naa acoon? Cing gen be luog gene ke dhe yoohn ka ne tiihy ge kuowo ngo kaa nying gihn?”
3Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Gihn ge dhahlu loohng Juog thiow unahge ke dhe yoohn loohnge giihu ge ne tiihyu ke gen? 4Ngahda Juog anaa arubo kejea,
‘Wuor wuru ge ke miihu ne?’
‘E ngaa rob gihn me raaj rih wahn wale men
e ngo ke naah ne?’
5Abea nea dhaano urubo yihr wahn wale yihr men kea, ‘Gihn arob loohng Juoge kejea dhiila ngo ke cubo yihri ngo acuba piny ke nying lum Juog’ e ngaan nu lume yiihu yiiho. 6Ke dhe yooh nu e naa kaa ameehgu ngaan nu paahl wahn maa men oogo. E naa kaa adhahlu lum Juog kii ngo noono uyoadu ke loohng maru e ne kedhu wong maalo. 7Wu beehda yaa waal ne cohg. Gihn agweed yi kitaab Juog ke nyingu ge anaa arob ngad agamloohngjuoge gihn nyinge Yicaaya beehda athiir! Arob Yicaaye kea Juog anaa arubo kea,
8‘Yaa ni, a wuor gene kaa leehb gen now
abea aduun gen tooro banga.
9Beehda toohd now keehd me koohb gene kejea ge wuor an.
Noono ge piih ne puohny loohnge me yoad gene bang nyoge mooge
abea ge padh loohnge giiha.’ ”
Gihn Yug Dhaano Ne Ngaa Me Beer Wale Ne Ngaa Me Raaj
10Kaano e Jeacuu akuud nyoge acuohne cuohno bange maa arube yihr gen kea, “Cegu yihdhu beer mee ne lihng gihn teeda yihru. 1115:11 Tiihy 10:15; 1Tim 4:4; Tii 1:15 Padh giih cam dhaane ge ci yi yea ge ne meehg dhaano cuohno ne ngaa me beer yihr Juog, abea beehda lubo gihn rob dhaane oogo ke dhee e ne meehg dhaano cuohno ne ngaa me raaj yihr Juog.” 12Kaano e jo waahdh ge abeehn bang Jeacuu urub gene kejea, “Ngad puohny ngahyi awaahn ni kejea Paarijea cwihny gen arahnyo ke nying giih robi ne?”
13Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kuu ucaale kea, “Kiin yen nud upiny cang, kwaad yaadh me kuu apiidh Wura ge Maalo ni, e yaadh nu dhiil kaa pudh oogo. 1415:14 23:16, 24; Luk 6:39; Rom 2:19 Koohdhu keá tihngu kedea wudhu keá raamo ke nying nyoge me cwihny gen athow. Paarijea ge neehn ruohdhe maa acoor me piej rog gen. Nea cuor piej cuor mooge piejo, ngahda e ge dhiil pahdh yi buur ne?”
15E Piihter ayedh maalo urube kea, “Ngad puohny gihn acaali yea kuu angey wane beer mee, kare nud uteedi lum yea yihr wan ne?”
16Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kejea, “Wu thiow nyingu poohd kuu akweeg ne ngey nyepinye wa kwaad yaa wudh ge ne thihdh thihdh ne? 17Goohg ke ngeyo yihru ke naa diih? Cam gihn cam dhaane ke dhee ngahda ngo caa yi yej ubare oogo? 18Abea luub rob dhaane ke dhee ge tuohl kaa kee? Luub nu ge yaay ke yaa aduun dhaano kedea ge naa luub meehg Juog koohbo kejea dhaano raaj. 1915:19 Gal 5:19-21 Aduulo e ne par kwaad giih reje ge meehg Juog cuohn dhaano ne ngaa me raaj. Noono, e gihn apar dhaane, en ne jwang ngo ne tiihy gihn me raaj. Gihn me neehn nahg dhaano kedea kaab ciih ngaa moogo. Thiow yug kwaad giih mooge maa acwaahne now, neehn yag gihr ngaa moogo kedea teed gihn maa toohd, wale ngier kuohm dhaano kaa aleeng dhaahl. 20Kwaad giih ni cang ge ne meehg Juog cuohn dhaano ne ngaa me raaj. Abea mar cam e cing dhaano kuu aluoge wa ka rob gene, be meehg Juog cuohn dhaano ne ngaa me raaj ne weey weey.”
Nyethiin Dhaar Kanaan Athiehdh Jeacuue
21Paan nu abeehn Jeacuue ne wii piny ucea piny me cahng ke geedh cuohn ne Taayr kedea Ciihdoan. 2215:22 20:30-31 Ka me thiin e dhaar Kanaan maa abeed piny nu aguo rihng bang Jeacuu. Dhaar ni wong Jeacuu akwaye ke lalo kejea, “Ruohdh, yih ge beehda kwaar Deabid, luu wonge banga ukonyi nyethiina. Nyaara be kuow! Ngo amag atiihb reje kedea ngo abang gene keter.” 23Dhaar ni abar maalo ke kwaago ke batien gen abea Jeacuu ulengo now. Noono, e jo waahdh ge ake rubo yihr Jeacuu kob gene, “Cub gihn daahd dhaar ni bang gihn ngo abuohj ke kwaago ke batieno.”
2415:24 10:6; Rom 15:8 Maa abeehr Jeacuue ngo kejea, “A abeehn upiny kan kaa nying boadh yaa Yijarael cog ge wa diehg maa arwaahnyo.” 25Nye kaa arob Jeacuue gihn nu, e dhaar ni, aguo wahnho urunge cunge piny nyum Jeacuu e urubo kea, “Ngaan Duohng, konya!” 26Maa abeehr Jeacuue ngo kuu ucaale kea, “Kare tooro ucub cam nyethea paajo yihr goohy.”
27Noono, e abeehr dhaar ni kea, “Beehda kare ne cohg wa kaa ateedi ngo. Abea keehd maano, e nyethea goohy ge na ke muojo ke cam me doohng piny bang ruohdhe.”
2815:28 8:13 E ngo acahg Jeacuue kaa beehro kea, “Aniida ungeya ngo kejea yih dhaago me cwihnyi teeg kedea yiiho gihri naa ayiihi an ree be waare. Ke nying gihn nu, e gihri naa adaahdi ke cwihnyi ngo upahdh kare ne tog.” Abea nye kaa arob Jeacuue gihn nu e naa nye kaa a’aay atiihb reje oogo rih nyaar dhaar ni.
Jeacuu Nyoge Me Thoohdh Athiehdhe
2915:29 5:1 Paan nu acahg Jeacuue wii piny ubare yihdh miehy naam duohng gihr Gaalili. Jeacuu ayedh wiih good ucea ne piih. 30Noono, e amahr nyoge me thoohdh awaahd bange e ge kaahn yaa atwaanye. Keew yaa atwaanye giih nu, nyoge mooge ge anahg ngoohde, mooge ge acoor kedea mooge ge abab piny. E thiow, mooge kar rob ke ngude atooro yihr gen. Amahr yaa nu cang ge akahl ne cub buude, noono uthiehdhe gen cang ne raj. 31Nyoge agaahy naa aniid gene gihn atiihy ree uwuor gene Juog ne cohg. Ge agaahy bang gihn ngaa maa miihng me leebe atuohj ngo alihngo urome rob, e ngaa anaa abab piny ngo acaahdho kedea ngaa me wonge anaa acoor wonge ayahbo. Noono upiih gene ne wuor Juog gihr yaa Yijarael.
Jeacuu Nyoge Alihbe Angween Ayaahnge Kaa Amune Abiihjberiow
3215:32-39 14:13-2115:32 9:36 Kaano arumo, e Jeacuu jo waahdhe ge acuohne urube yihr gen kejea, “Aduuna uyuog ke nying jo ni bango kan, bang gihn nihn ge beehda adahg awaahn ni e gihn maa agweel gene dhog gen tooro. Caahn e cwihnya tooro bange udog gene miehy gen ke deeh kahj me wa gihn rog gen. Bang gihn a utudo ka moogo e nyoge mooge caa ne pahdh yi yooh!”
33Maa apeehny jo waahdhe ngo kob gene, “Wo ne yi ukang ka me baahr ke miehr. Ka muu uyoado cam me rom amahr yaa ni amahdo ke yaahngo ngo tooro!” 34Maa apeehy Jeacuue kea, “Yihru naa amune adiih?” Maa abeehr gene ngo kejea, “Amune abiihjberiow, kedea nye rej me noog me thene mee ge ne nud cog.”
35Noono maa arob Jeacuue ngo yihr nyoge kejea piih gene piny ne raahj cang. 36Naa apiih nyoge, e Jeacuu amune kedea nye rej giih atudo ge akaabe kaabo, umuohye koohr Juog utoare yihdh gen, ce cube gen yihr jo waahdhe ne paahngo yihr nyoge. 37Nyoge acahmo cang ne raj uyahng gene bang gihn cam aduohngo. Naa acong jo waahdhe goan caam adoohng piny e adiide abiihjberiow ge apahng ke caam adoohng piny. 38Yaa acahmo ge anahg kar alihbe angween, abea amahr maahn kedea nyethen thene giih anudo ge kuu akwaan. 39Batien gihn nu e nyoge ameehg Jeacuue keedho, maa apaahre yi baabuur ne bar piny Magadan.
16Paarijea Ge Daahd Jeacuu Uyuge Gihn Me Gaahy Nyoge
116:1-4 12:38-39; Luk 11:16, 29-3016:1 Jon 6:30 Cahng man keehdo, e Paarijea kedea Caaduucean ge abeehn bang Jeacuu e ge daahd ngo ke tumo maa arub gene yihre kejea, “Wa daahd utiihyi gihr Paar Maalo me gaahy nyoge nyum wan kan uniid wane ngo.”
2Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Nye yaage, kaa ngo kwihyu ke naa diih! Wa nea cahng kwaar piny uyuge meehr me kwaar, e wu urubo kuu yamo me beer ukoohdo cahng nu. 3E thiow, wu urubo kejea kodh ucwii cahng ruu piny e maalo ne wij wij kedea cahng naa ngaang. Kare nud yihru kejea giih yi maalo ge romu kaa ngahyo, abea giih yug rog gen awaahn ni ge be romu ke ngahyo ne? 4Beehda kwaad koohdh nyoge me reje me kwihy Juog ge ne daahd uyug gihn me gaahy nyoge yihr gen. Bekihd gihn me tiihya yihru! Nea wu daahd gihn me gaahy nyoge, e gihn uniidu unahg gihn atiihy ree rih agamloohngjuog gihn nyinge Jona.” Naa athum Jeacuue ke rob e ngo a’aay uwiie gen kaano.
Loohng Tooy Cwihny Giih Paarijea Kedea Caaduucean
5Naa awahdh gene loo naam, e angey jo waahdhe kejea wudh gen kaa awul utoor amune maa akaahn gene. 616:6 Luk 12:1 Kaano e Jeacuu arubo yihr gen kobe, “Yabu nyingu kedea koaru rogu rih kamiira gihr amono gihr Paarijea kedea Caaduucean.”
716:7-9 Mak 6:52 Kaano e ge athubo ke dwaano yi lum nu ke keew gen e ge urubo kob gene, “Gihn ni ngahda arobe kaa nying gihn awul wudhu utoor amune me kaahno.”
816:8 14:31 Gihn adwaan gene ke nyinge angey Jeacuue maa arube yihr gen kea, “Wu dwaan ke nying tooy amune kaa nying gihn? Bahw cwihny maa gihn e yihru ni! Yiiho gihru ka thiin ne weey weey! 916:9 14:20 Ka poohd kuu angeyu kejea kare tooro udiera ke nying cam ne? Wudhu awul ge anaa adooja amune abiihj uyaahng gene nyoge alihbe abiihj kedea ubeehn goan caam adoohng piny upaahng gene amahr adiide ne? 1016:10 15:37 Dahng wudhu awul yi mar amune abiihjberiow giih ayaahng nyoge kar ge alihbe angween ne kedea ubeehn goan caam adoohng piny upaahng gene amahr adiide ne? 11Goohg ke ngeyu yihru ke naa diih kejea a be rom rob ke nying cam? A arob ngo yihru kejea koaru rogu rih kamiira gihr amon Paarijea kedea Caaduucean.” 12Batien rob nu e angey jo waahdhe ngeyo kejea Jeacuu kuu arubo kaa nying thobe gihn meehg amono yaahny maalo. E thiow ngo angey gene kejea Jeacuu acier ngo kejea kwaad giih puohny Paarijea kedea Caaduucean ge keá cub gene yi cwihny gen.
Gihn Arob Piihtere Kedea Rob Jeacuu Ke Nying Thone
13Jeacuu maa jo waahdhe ge abar maalo ke waahdh utoohng gene paajo moogo me cuohn ne Cejearya Pihlihbi. Kaano e jo waahdh ge apeehny Jeacuue peehnyo kejea, “Nye yaage duud dhaano utaahngo kob gene a naa ngaa?”
1416:14 14:2; 17:10-13; 21:11 Maa arob gene ngo kejea, “Nyoge mooge ge urubo kejea yih beehda Joon Ngad Luogwahy e naa acahr, e nyoge mooge ge urubo kejea yih beehda ngad agamloohngjuog gihn nyinge Eliija e naa aduuo ke yoohn maalo. Nyoge mooge thiow ge ukoohbo kejea yih beehda Jermya naa anudo umodho coon maa nyoge mooge ge urubo kejea yih beehda agamloohngjuog maa anudo umodho coon.”
15Maa acahg Jeacuue piehj kea, “Abea nea maru, e a naa ngaa?”
1616:16 14:33; Jon 1:49; 11:27 E agaahr Cimoan Piihtere gaahro kea, “Yih beehda ngaan aoohr Juoge ne boadh nyoge, yih naa Waahd Juog Aciehg ge ne Maalo.”
17Maa arub Jeacuue kea, “Athiir muon. Atiingi yih Cimoane waahd Jona. Yih adooj Juoge ne cohg. Adiehr me tiing ree kare ne tog wa gihn nu ngahya kejea kii lihngo ke bang dhaano utaahngo, abea beehda Juog Wura ge ne Maalo ke ngude e naa anyoadh ngo yihri. 1816:18 Luk 22:32; Jon 1:42; 21:15-17; Epi 2:20 Caahn e yih Cimoane, yih uke cuohno ne Piihter, lum yea ngaa me teeg wa kihdo. Jo’a ge ucuba yi cingi ne maa ke nying gihn teegi wa kihdo. Gihn muu uban yihn ngo utooro ne weey weey, keehd thoo yih buu ubane. 1916:19 Luk 11:52; Mat 18:18; Jon 21:15-17 Mugthaa gihr dhe Paar Juog ngo ucuba yihri. Kwaad gihn ateedi kejea yuge wiih piny kan, e uyiih Juoge Paar Maalo wa kar dhii, abea gihn acieri kejea keá yug, e ucier Juoge thiow.” 2016:20 17:9 Naa agooy Jeacuue wiih lubo piny e arobe kea ngo keá teed jo waahdhe yihr nyoge kejea e naa Waahd Juog ge aoohre ne Boadh nyoge.
Jeacuu Urubo Ke Nying Bahng Kedea Thone
2116:21 17:22-23; 20:17-19; 26:2 Ke wong cahng nu e Jeacuu ake thubo ke rob yihr jo waahdhe kea, “A dhiil ci Jeruucalem, abea acaa ne pahdh yi bahng me duohng me wahya ge dhiile kaa kano, bang gihn jo doong paajo kedea jo doong yaa lam maa yaa loohng Juog ge nii koar an piny. A unahg gene abea a ucahr batien nihn adahg.”
22Kaano e bad Jeacuu amag Piihtere uteele ngo kar ge keed gen maa angeenye yi wong ngo kea, “Bekihde Ruohdh! Gihn nu ree be rome tiihyo rihi!” 23Maa alog Jeacuue ngahye bang Piihter urube kea, “Atiihb ukeehg nyiig rih oogo buuda. Rihi ayugi ne kerahg dhe yoohna, bang gihn yih par kwaad giih me padh giih Juog, abea yih par giih par dhaano utaahnge.”
Gihn Tiihy Ngaa Daahd Buodh Batien Jeacuu
2416:24-25 10:38-39; Luk 14:27; 17:33; Jon 12:25-26; 1Pii 2:21 Maa abar Jeacuue maalo ke rob yihr jo waahdhe kea, “Nea ngaa daahd ubuodhe batiena kea jaahye ree maa uguume giih raahm kuohm wa mara, ce beehne ubuodhe batiena arumo. 25Kwaad ngaan kweer ke buodh batiena bang gihn be daahd uthowe e ngaan nu kuowo me guge tooro buu uyoade. Abea kwaad ngaan be dier ke thoo ke nyinga, e ngaan nu kuowo me guge tooro uyoade. 26Gihn e ne kony giih wiih pinye yihr dhaano utaahngo ne boadh wahy be yoade? Wale gihn noono rom dhaane ke cubo me room ke wahye? 2716:27 Mat 7:23-27; 13:41; 25:31-46; Luk 13:27; Jon 5:29; Rom 2:6; 1Kor 3:13-15; 1Pii 1:17; 2Tim 4:14; Any 22:12 A ge adoohng ne dhaano utaahngo a uduu e a caahdh kaa teeg mar Juog Wura naa acub yihra. A ubeehn tiehd keehd wuohdjuog ne koog nyoge wa kwaad ka utiihy gene. 2816:28 10:23; 24:34; Mak 9:1; 13:30; Luk 9:27; 21:32 A rob athiir yihru. Yaa nud kan ge buu uthow cang, nud ke nyoge kiin gen muu uniid an, a ge adoohng ne dhaano utaahngo beehn ne piih wiih koom ne ruohdh.”
17Jeacuu Kuohme Ree Aloge Keehd Teeg Wahy Juog
117:1 5:1 Naa abar nihn abiihjbeciele batien rob Jeacuu kejea e uyoad gihn me raaje Jeruucalem, e Jeacuu Piihter kedea Jeamij maa Joon umiih Jeamij ge akaabe uaaye ke gen ucidh gene wiih good me duohng keter kar gen keed gen. 217:2-8 2Pii 1:16-18; Any 1:16 Kaano anahg gene wiih good e ka nahg Jeacuue ngaa me yihre ne tee abeehn gene ne niido. Aniid gene bang gihn Jeacuu ree aloge, kaan nyinge tar wa meehr cahng kedea waahre ateany ne yim wa bur waaro. 3Ka me thiin e ge niid Moaje kedea Eliija yaa agamloohngjuog naa acoon e ge urubo keehd Jeacuu.
4Naa aniid Piihtere gihn nu e ngo ake rubo yihr Jeacuu kea, “Ruohdh! Ngo beer ubeehdo kan! Nea cwihnyi ne bang ngo e abuwe adahg geera geero! Acielo yihri maa acielo yihr Moaje kedea acielo yihr Eliija!”
517:5 3:17 Nye kaano apoohde e Piihter urubo, e poohl anaa niihm wudh gen. Maa abeehn poohle uryaale piny wa maahny kodh kedea ulihng gene duon Juog e urobo yi poohlo kea, “Gihn e naa Waahda maa anhyaara kedea cwihnya med ree. Lihngu lume beer mee.”
6Naa alihng jo waahdhe duol, e ge atud upahdh gene ne riehb piny. 7Kaano e Jeacuu abeehn bang gen ugweele gen e ngo urubo kejea, “Aju maalo kedea wu keá tud.” 8Abea naa amaahny gene e Jeacuu e keede e naa aniid gene.
Rob Ke Nying Eliija
917:9 16:20 Naa athub gene ke duuo e ge loon piny ke wiih good, e ngo acier Jeacuue piny yihr gen kea, “Gihn aniidu wiih good keá robu yihr kwaad dhaano cang uwahdhe cahng ucahra yi thoo, a ge adoohng ne dhaano utaahngo.” 1017:10-11 Mat 16:14 Kaano e jo waahdhe Jeacuu apeehny gene kob gene, “Ruohdh, ke nying gihn e kob yaa loohng Juoge ngo kejea, ‘Eliija e nuu ukuong beehno umodho yihri?’ ”
11E abeehr Jeacuue beehro kea, “Beehda kaa ngo. Eliija ubeehn umodho ne gwiir kwaad nyepinye cang. 1217:12-13 11:14; Luk 1:17; Jon 1:21 Abea wa Eliija abeehno coon! Kedea ubeehde kiin nyoge abea ngaa maa angey ngo tooro! Noono maa akaahne ke cing nyooro. Abea e nuu neehn mara, a ge adoohng ne dhaano utaahngo thiow. A ukaahn ke cing nyooro uyug giih me reje riha wa mar Eliija.” 13Naa alihng jo waahdhe gihn ateed Jeacuue, e angej gene ngeyo kejea ngo rubo kaa nying Joon Ngad Luogwahy.
Kaa Athiehdh Jeacuue Nyethiin Me Wiihe Ne Juu
14Naa aduu ge Jeacuue kedea joe naa acaahdh keehde bang akuud nyoge, e dhaano abeehn bang Jeacuu urunge cunge piny nyum ngo. 15Ce rube kea, “Cedhree! Ruohdh kony waahda uthiehdhi ngo. Wiihe ne juu maa abang ngo kwaade tooro. Gihn abang ngo beehda kwaad atiihb ukeehg gooy dhaano yi maaj, bang gihn ngo gooy kii yi maaj kedea cahng moogo e ngo koole ke naam. 16Nyethiin anaa akahla yihr jo waahdhi ge anaa adoohng kan abea ngo agoohg yihr gen ke thiehdho.”
17Maa ateed Jeacuue ngo yihr nyoge kobe, “Wu kwaad nyoge me yiiho tooro yihru. Wudhu paru paro kejea a ubeehdo ke wun uwahdhe weehne? Kahlu nyethiin ngo yihra kan!” 18Noono maa ariem Jeacuue atiihb ukeehg kejea aay gene oogo rih nyedhoohg, uguoe ngo ke thiehdho ke nye wong kaano.
19Naa adoohng gene ge keed gen, e jo waahdh Jeacuu apeehny gene kejea, “Gihn e anaa agoohg riem atiihb ukeehge oogo yihr wan?”
2017:20 13:31; 14:31; 21:21; Mak 11:23; Luk 17:6 Maa ateed Jeacuue ngo kea, “Agoohg ke riem oogo yihru bang gihn teeg Juog kuu ayiiho ke cwihnyu ne cohg. A rob lubo maa athiir yihru, keehd me thiin yiihoe gihru wa wong niino, e kare nud uteedo ngo yihr good me duohng udaye oogo kare kedea ngo dhiil dag. Nea yiiho me thiin nud yihru e kwaad gihn daahdu kedea gihn teedu pahdh kare ne tog. [ 21Ngahyu ngo kejea riem kwaad atiihb ukeehg me wa gihn oogo daahd kwaj Juog me ne cohg kedea kweehr cam.”]
Riown Rob Jeacuu Ke Nying Thone
2217:22-23 16:21 Cahng maa anaa apiih Jeacuue keehd jo waahdhe yi piny Gaalili ka maa acielo e Jeacuu ake rubo yihr gen kea, “A ge adoohng ne dhaano utaahngo, a uluom ucub an yi cing nyoge me reje. 23Yaa ngo a umag gene unahg gene an. Abea batien nihn adahg, e a ucahr yi thoo.” Maa amaan jo waahdhe gihn arob Jeacuue keraahyo urahny cwihny gene.
Ajweehr Gihr Wod Juog
24Jeacuu kedea jo waahdhe ge abar maalo ke waahdh uwahdh gene geen Kaparnaam, kaa a’aahl gene yaa gwaaj cuol piny yea. Noono, e yaan ni Piihter apeehny gene peehnyo kejea, “Awaahn ni ngad puohny gihru noono cuol gihn gwaaj ke nying Wod Juog, beehde cube ke piny ne?”
25Maa agar Piihtere ngo kea, “Ayiih, cuol beehde cube ke piny.” Noono, uaay Piihtere kaano umone wod bang Jeacuu. Abea naa awahdhe wod e Jeacuu e naa akaang ngo oogo ke piehj kobe, “Piihter, nea mari e ruohdhe giih upiny cuol kaab gene ke bang yaa weehne? Kaab gene ke bang nyethen paajo wale ke bang aleye?”
26Kob Piihter kea, “Beehda aleye ge ne cub cuol piny yihr ruohdh paaro kan.” Maa arub Jeacuue kea, “Beer! Kaa ngo. Gihn nu nyoadh ngo kejea nyethen paajo cuol be gwaaj bang gen. 27Abea wo be daahd ngo urahny cwihny yaa gwaaj cuole kejea wo akweer ke cub ngiihny Wod Juog ke dhieny keehd me nahgo nyethea Wod Juog. Abea yihn kaab ubihdh ucii naam duohng ne thoohr. Reehj umagi umodho ried yea, ngiihny uyoadi yi yea kaab ngiihny nu ucubi gen piny ne cuol mari maa mara.”
18Ngaa Wiihe Ne Maalo
118:1 Luk 22:24 Nye wong kaano e jo waahdh ge abeehn bang Jeacuu upeehny gene ngo kejea, “Ngaa kiin wan, e ne duohng yi Dhaahr Juog?” 2Naa alihng Jeacuue piehj gihn nu e nyethiin acuohne cuohno uteede ngo yihr nyethiin kejea cuunge yi diehr kiin gen. 318:3 19:14; Mak 10:15; Luk 18:17 Noono maa arub Jeacuue kea, “Lihngu adiehj teeda yihru beer mee. Wu be kuong ci yi Dhaahr Juog nea padh rogu e ne yugu udoohngu wa nyethen. 418:4 23:12 Ngaa lwaay ree piny wa nyethiin e naa ngaa wiihe ne maalo yi Dhaahr Juog.
Beehdo Beer Keehd Nyethen
518:5 Luk 10:16 “Kwaad ngaa me beehdo beer keehd nyethiin me wa nyethiin ni, e ngaan nu uroomo wa ngo abeehdo beer kaa an. 6Kwaad ngaa meehg nyethiin wii luma naa ayiihe, e ngweehn me tuohj leele yi ngud ngaan nu uthoohre yi naam duohng.
7“Uraaj ne cohg yihr yaa upiny ge umeehg rog gen dwaahngo. Adiehr muon adwaahngo nud wiih piny, abea gihn uyoad ngaa dwaahngo unahg gihn me raaj ne cohg. 818:8-9 5:29-30 Cubu wudhu piny beer mee! Nea cingi wale tieni e naa ameehg yihn yug adhemuohm kea ngul ngo oogo uthoohri ngo dom. Bang gihn ngo beer uyoadi kuowo me guge tooro e cingi acielo wale e tieni acielo yihr man thoohr yihn yi maaj ke cingi ariow wale ke tieni kar ge ariow. 9Nea wong dhaano e ne meehg ngo yug awuohj e kea oohle ngo oogo ubaahle ngo dom. Bang gihn ngweehn uyoadi kuowo me guge tooro e yihri ne wong acielo yihr man thoohr yihn yi maaj muu unyaahm ke nyingi ariow cang.
1018:10-14 Jon 10:11-15 “Cubu wudhu piny beer mee. Keá ngaa ngier kuohm nyethiin ucwiide ngo ke dhieny bang gihn nyethen, wuohdjuog giih koar gen ge beed buud Juog Wura Paar Maalo ne rob ke nying gen. [ 11Unahg a Jeacuu ge adoohng ne dhaano utaahngo ke nguda a nuu uboadh kwaad ngaa arwaahnyo.]
Ucaale Gihr Roomo Maa Arwaahnyo
12“Teedu ngo yihra! Nea dhaano yihre ne roohme kar ge jiehabiihj, urwaahny aciele kiin gen, ngahda e ngaan nu goan roohme ge wiie ke dieng good ne nyam ucea ne daahd acien maa arwaahnyo ne? 13A teed gihn maa athiir yihru! Nea roomo gihn arwaahnyo ngo ayoade, e cwihnye udoohng med ukaale mihn cwihny ke nying roohme giih kuu arwaahnyo. 1418:14 6:10 Juog Wuru ge ne Maalo beehd ke wa gihn nu thiow ke nyethen. Ngo be daahd ngo urwaahny nyethiin aciele keew nyethen.
Ngaa Yug Awuohj Rihi
1518:15 Gal 6:1 “Athiir teeda teedo yihru, nea wadu gihn me raaj ayuge rihi, kea cidhi bange ne nyoadh gihn raaj ge atiihye. Wadu keá cayi nyum nyoge ne dahr, abea teed awuohj gihre yihre karu keedu e wu ariow cog. Nea lumi noono ateedi alihnge umaane giih reje ge atiihye, e wadu akonyi nyum Juog. 1618:16 Jon 8:17; 2Kor 13:1; 1Tim 5:19 Nea wadu noono akweer ke lihng lumi, kea cuohn dhaano acielo moogo wale nyoge ariow ne cuude giihi. Bang gihn, ‘Daahd cuude ariow wale adahg beere gihn raaj ge arob wadu ke yiiho naa adiehr.’ 1718:17 Tii 3:10 Nea wadu noono akweer ke lihng lum amadu keew cuude, kea baar lubo wong maalo yihr jo yiiho, abea nea ngo acahg kweer yihr gen, kea waadh wiihi oogo ree uniidi ngo wa aley.
1818:18 16:19; Jon 20:23 “A rob athiir yihru kejea gihn ateedu kejea yuge wiih piny kan, e uyiih Juoge Paar Maalo wa kar dhogu, abea gihn acieru kejea keá yug, e ucier Juoge thiow.
Kwaj Ka Maa Acielo
1918:19 7:7 “E thiow ngahyu ngo kejea nea nyoge ariow kiinu wale nyoge me thoohdh wudh gen amad gene ka maa acielo ke nyinga ukwahy gene ke nying kwaad gihn me daahd gene, e gihn nu dhiil gene kaa yoado bang Wura ge ne Maalo. 2018:20 28:20 Bang gihn nea nyoge keehd me nahg gene nyoge ariow wale adahg cog abea ge amahdo kaa nyinga, e a dhiil nudo kiin gen.”
Wii Lubo Piny
21Noono e Piihter abeehn bang Jeacuu upeehye kea, “Ngad puohny, nea wad wan giih me reje kwaaye kaa ayugo riha e lubo uwiia piny yihre tiel adiih? Wiia ngo piny yihre tiel abiihjberiow ne?”
22Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Gahng. Padh tiel abiihjberiow keede, abea tiel me thoohdh.
Ucaale Gihr Ngad Cub Amihdho Me Lubo Be Wiie Piny
2318:23 25:19 “Ka mag Juog yaa Dhaahre kii ngo uroomo ke ruohdh me daahd akweehn ke yugo ke yaa tiihj giihe. 24Nye kaano akwaane akweehn kwaano, e ngaa maa akahbo bang ruohdh ni kaa amahr ngiihny naa amihdho akahl bange. 25Ngiihny atooro yihr nyin me rome amihdho ke coalo, noono e arob ruohdhe kejea ngeewe oogo ne baahng keehd giihe cang maa ciihe kedea nyethene beere amihdho ke coalo.
26“Naa alihng nyine gihn nu e ngo apahdh wudh conge ne rub nyum ruohdh ukwaye wong ngo kejea, ‘Cedhree! Ngwaahn an ruohdh, giihi ge ucoala cang.’ 2718:27 Luk 7:42 Noono e ruohdh aduune ake yuog uwiie amihdho piny yihre kejea keá coale keehdo maa alonye waahdh ngo.
28“Abea ge a’aaye uwahdhe yi yooh, e ake roohmo ke ngaa moogo me ge tiihyo ke ka maa acielo keehde, maa anaa akaab ngiihny me noog mee naa amihdho bange. Naa aniid nyine ngaa anaa akaab ngiihny me noog mee naa amihdho, e anaa meen meen te ngud ngo e daahd ngud ngo ke deeyo kejea dhiile amihdho ke coalo kaa awaahn kan.
29“Naa alihng ngaan nu gihn nu e anaa arub wudh conge piny nyum ngo urube kea, ‘Cedhree! Wad wan! Ngwaahn an tihn noon ni, ngiihnyi ge ucoala yihri cang!’
30“Ngaan awii Ruohdh amihdho piny yihre abeehn ne kweer ne ped ne ngwaahn nyin, udhiile ngo ke mago ne nyoal yi thijin. Maa angweele ngo piny kejea nyin keá luny oogo nea padh amihdho e ne coale cang. 31Nyoge mooge me tiihyo paar ruohdh cwihny ge arahnyo ucidh gene ne rob gihn ayug ree yihr ruohdh.
32“Noono ucuohn ruohdhe ngaa amag dhaano maa acaye ngo kejea, ‘Yih beehda ngaa me raaj ne cohg! Wiihi awul naa awiia amihdhe giihi piny cang ke nying gihn akwayi wonga kejea ngwaahna yihn ne? 3318:33 5:7 Nea ne nahg kare, e ngaan nu cwihnyi nii duu caahn ree, wa kaa aduua cwihnya caahn rihi.’ 3418:34 5:26 Kaano e cwihny ruohdh arahnyo unyoale nyin yi karkoohn ne puohdo, kedea ungweele ngo piny kejea nea nyin be coal amihdho gihre e ngo keá lony oogo.
3518:35 6:12, 15; Epi 4:32; Klo 3:13; Jeam 2:13 “Wura ge ne Maalo wu utiihye wa gihn nu, nea dhaano lubo be wiie piny yihr ngaa moogo ke cwihnye beehde.”
19Lum Paah Keehd Dhaago
119:1 7:28; Luk 9:51 Naa athum Jeacuue ke teed ucaale gihr wii lubo piny yihr dhaano, e ngo ake aay Gaalili ucea loog naam Joohrdoan yi piny Judea. 2Amahr akuud nyoge me thoohdh batien ngo abuodh gene buodho, e ge daahd uthiehdh atwaany gen. Maa abeehn Jeacuue uthiehdhe atwaany gen cang.
3Kaano e Paarijea mooge ge abeehn bang Jeacuu e ge daahd dhe Jeacuu ke maa kob gene, “Do! Ngo beehda gihn maa amahn loohng Moaje ubahnge dhaano ciihe be rieme ke nying kwaad giih atiihy ciihe?”
4Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Nye jo wan! Ngo kuu anaa akwaano yi kitaab Juog kejea, ‘Ngaa acaah acag dhecuow kedea dhaago?’ 519:5 Epi 5:31 ‘E naa gihn beehn dhecuowe udage oogo paar gen unweehde ke ciihe udoohng gene ne dhaano acielo.’ 6Nyoge maa anweehd Juoge udoohng gene ne dhaano acielo keá ngaa paahng keew gen.”
719:7 5:31 Naa alihng Paarijea lum nu, e Jeacuu adog gene kaa peehnyo kejea, “Abea gihn e naa akoohb Moaje kejea, ‘Nea dhaano daahd ciihe ke riemo, kea cube warga gihr paah yihr dhaago kedea urieme ngo?’ ”
8Uduog Jeacuue ngo yihr gen kobe, “Anaa arob Moaje bang gihn wu kwaad nyoge me wudhu teeg. Abea kuu anaa atiihy Juoge wa maano ge anaa acage nyoge umodho. 919:9 5:32; Luk 16:18 Jo wan, dhiila kaa robo yihru kejea ngaa riem ciihe now upadhe kaab e naa akaabe, kedea unyuome dhaago moogo e ngaan nu ayug adhemuohm muu uroomo kaa adhemuohm gihr ngaa maa akaab dhaago maa anyuom. A be rubo kaa nying riem dhaago me beehd dhaane now keehde, a rubo kaa nying dhaago maa anyuom.”
1019:10 1Kor 7:1 Naa alihng jo waahdhe lum nu e ge ake rubo kob gene, “Ngad puohny! Nea giih nye kuome ge wa maano keew dhecuow ke dhaago kejea paah tooro, ngahda ngweehn uwaadh wihj oogo ke nying nyuohm ne?”
11Gihn nu acahg Jeacuue ke beehro kea, “Lum ubahnge dhaano be nyoohmo ngo be rob kaa nying nyoge cang naa arwaadh, abea ngo roba kaa nying yaa acub Juoge tee me ge be rom nyuohm. 12Juog kiin nyoge alele, ngaa moogo anyuol e ngo buoj utoor ka me yoade nyethen ke dhaago kedea moogo ke rojo udoohnge ne buoj. Abea ngaa moogo dahng ngo ukweer ke nyuohm ke nying cub wiihe yi tiihj lum Juog. Ngaan nu thiow uroomo wa ngaa kure tooro. Dhiilu lum ni ke yiiho ne gihn maa adiehr nea wu daahd ungahyu nyepinye.”
Jeacuu Nyethen Me Thene Adooje
13Kaano e nyethen me thene ge akahl nyoge bang Jeacuu ne doojo kedea beere Jeacuu Juog kwaye kwayo ke nying gen. Naa aniid jo waahdhe nyethen, e ge agahl gene ke oogo kejea ge keá kahl bang Jeacuu. 1419:14 18:3 Naa aniid Jeacuue gihn nu, e ake rubo yihr jo waahdhe kea, “Ge keá mahnu! Weehgu gen beehno, bang gihn kwaad nyoge maa ayiiho kedea me gaahn Juog, me neehn nyethen ni ge ne wudh gen ne maalo Paar Juog.” 15Nyethen ameehg bar bang Jeacuu, noono acube cinge wudh gen ne dooj gen, batiene e ngo a’aay ne ci ka moogo.
Riihj Maa Alony
16Cahng man e ngaa maa riihj abeehn bang Jeacuu ukoohbe kea, “Ngad puohny, kwaad gihn me beer me ngihde e nuu utiihya beere kuowo me ne cohg yoada yoado Paar Juog?”
17Maa aduog Jeacuue ngo kea, “Gihn ge peehnyi an ke gihn me beer me tiihyi? Gihn beer beehda Juog. Abea nea yih daahd ngo uyoadi beehdo yi Dhaahr Juog, kea beehdi wa kaa arob loohng anyoadh Juoge.”
18Nyin acahg piehj keehdo kea, “Loohng maa aweehne kiin loohng Juog?” Maa arob Jeacuue ngo kea,
“Dhaano keá nahgi,
ciih ngaa moogo keá kaabi,
gihr ngaa moogo keá kwali
yih keá rubo ke toohd.
1919:19 22:39 Wuor wuru ge ke miihu
kedea nhyaar wadu wa ka nhyaari rihi.”
20Nyin adog rob dahng kea, “Loohng nu ge amaga ke kaa coon wa kaa arob, abea cwihnya poohd udaag kejea beehdo yi Dhaahr Juog buu uyoado. Nea maano e gihn noono e poohd kaa yugo?”
2119:21 6:20; 8:21-22; Luk 12:33 Maa akob Jeacuue ngo yihre, “Nea yih daahd ngo ubari maalo ke yug gihn me beer keter, e kea dog paajo, ungeewi giih nud yihri oogo cang, upaahngi ngiihny ayoadi yihr nyoge maa angoohng beere giih lonyo ge yoadi ke Paar Juog. Kedea ubeehni unahgi ngad waahdha.”
22Naa alihng nyine gihn arob Jeacuue, e cwihnye kuu amihno, upahdhe yooh ne aay e cwihnye be med keter. Cwihnye be med bang gihn ngo beehda ngaa maa alony keraahyo.
Lonyo Kahl Gihn Me Raaj
23Kaano e Jeacuu ake rubo yihr jo waahdhe kea, “Jo wan, a rob gihn maa athiir yihru. Ngahyu ngo kejea ngaa maa alony ci yi Dhaahr Juog uteeg yihre ubare. 24Thiow doga kaa teedo yihru, dhe yoohn Paar Juog ngo diiny keter yihr yaa lonyo ne mono kii ngo, adhaahr ngweehn roab amana yi libra wa mar libra ke keadh yihr mar yaa alony ne mono Paar Juog.”
25Naa alihng jo waahdhe gihn ni arob Jeacuue, e ge ake cwaahng urub gene kejea, “Abea ngaa noono e nuu urom mono yi Dhaahr Juog arumo!”
2619:26 Luk 1:37 Maa atal wong Jeacuue ne many bang gen ce koohbe kea, “Dhaano ke ngude cog beehd yi Dhaahr Juog be yoade, abea ngo yoade kaa kuny mar Juog, Juog e gihn me riehny yihre tooro.”
Akoohg Ngaa Buodh Batien Jeacuu
27Maa abeehr Piihtere ngo kobe, “Ngad puohny, wan, wa jo waahdhi giih wan ge awii wane piny cang ubuodh wane yihn, caahn e Juog gihn e nuu ucube yihr wan ne koog wan cahng moogo?”
2819:28 25:31; Luk 22:30; 1Kor 6:2; Any 3:21 Kaano e Jeacuu arubo kea, “Beehda athiir e ne teeda yihru Piihter, wu ukoog Juoge. Cahng ugwiire giih nyepinye cang ke nyinga, a ge adoohng ne dhaano utaahngo, a ubeehn upiiha wiih koom Juog e piny amora ke tee mara cang. Wu thiow, wu upiih wudh koome giih ruohdh kar ge apaar wonge ariow ne ruohdh mag dhog wuude giih yaa Dhaahr Yijarael giih apaar wonge ariow. 2919:29 10:37 Thiow, kwaad ngaan awii wuude giihe piny kedea ge umen maa ge nyemen maa ge wahn kedea ge men ke nyethen cang kedea puohdh, e kwaad ngaan nu giih mooge me nyaahn ge uyoade me yoohm muu umodho tiel me thoohdh, nea giihe ge anaa awiie piny kaa nyinga. Ngaan nu thiow, Dhaahr Juog dhiile kaa yoado. 3019:30 20:16; Mak 10:31; Luk 13:30 Abea ngahyu ngo kejea yaa ngahj wiih piny kan ne nyoge me wudh ge ne maalo ge naa yaa gihr nying gen tooro yi Dhaahr Juog, abea yaa gihr nying gen tooro wiih piny kan, ge naa yaa wudh gen ne maalo yi Paar Juog.
20Ka Koog Juoge Yaa Dhaahre
1“Ka koog Juoge yaa Dhaahre ge Maalo roma ke rih ngad paajo me yihre ne puohdho. Maa amool oogo ke nyango ne ci yi cuug ne caahyo ke nyoge me kedhe yi puohdho ne tiihj. 2Naa ayoade yaa tiihj e lubo amad gene kejea koog gihr gen ucub ke wong cahng tiihy gene. Koog gihn ngo unahg kar tiihy cahng acielo.
3“Ngaan ni yaa umodho ge akedhe yi puohdho. Abea naa abeehde ne naang, e dog ci yi cuug maa aniide nyoge me cej tiihj. 4Maa acea bang gen urobe ngo kea, ‘Cidhu yi puohdha ne tiihj, wu ungahya ke koo beer mee.’ 5Maa a’aay gene umad gene rog gen yi puohdho ne tiihj.
“Abea ge ane cahnge cohg kedea thiow yi laahng cahng e ngad puohdho acaa yi cuug ne daahd ke nyoge mooge keehdo. Naa ayoade yaa tiihj e ge akahle ne tiihj yi puohdho. 6Ke wong thiehno e ngad puohdho acahg dog ci yi cuug maa ayuude nyoge maa ake jwaado maa apeehnye gen kea, ‘Gihn e ne cuungu now ke kaa nyango uwahdh piny wa gihn e gihn me tiihyu tooro?’
7“Maa abeehr gene ngo kejea, ‘Ngaa maa ayoad wane tooro maa acub tiihj yihr wan.’
“Kob nyine kea, ‘Kea cidhu ne tiihj yi puohdha. Madu rogu bang yaa anaa umodho.’
8“Naa awahdhe ka kwaar cahnge piny e ngad puohdho ake rubo yihr ruohdh yaa tiihj kejea, ‘Cuohn yaa tiihj ukoogi gen. Abea thubi kaa yaa abeehno ke thiehno, ci wahdhi wudh yaa amoohlo ke nyango.’
9“Kaano e yaa abeehno ke thiehno akoohg gihr cahng acielo20:9 Akoohg cahng acielo beehda denaar acielo. ake cubo yihr gen, naa acielo acielo. 10Yaa athubo ke tiihj ke nyango ge abeehno e ge ugaahno kejea akoohg mar gen ujwag. Abea naa awahnh gene, e akoohg cahng acielo e naa acub yihr gen dahng. 11Naa amag gene ngiihny e ge ake ngoan rih ngad puohdho uweehr gene kejea, 12‘Maahny yaa ni abeehno ke thiehno ge atiihyo kaa kar caa acielo cog abea akoohg mar wan, wa yaa amoohlo utiihy wane kii diehr cahng maa maaj ukwaar wane cahng piny kare tooro urom koog mar wan keehd yaa nu. Gihn nu beehda ajohro e naa ajoohri wan!’
13“Maa alog ngad puohdhe wiihe bang dhaano acielo urube kea, ‘Lihng gihn goma! Wu kaa ajoohro! Abea koohw gihn anaa amado ke wun e naa acuba yihru. 14Wu keá ngoan! Kaabu ngiihnyu ucidhu miehyu. Beehda kar wiiha ukooga yaa abeehno ke thiehno ke koog muu uroomo ke maa acuba yihru. 15Yihra tooro adiehja me tiihya gihn daahda ke ngiihny ne? Wale wu amag tiele kaa nying gihn bahnge gihn me beer kaa atiihyo yihru neehn mar yaa ni?’
1620:16 19:30 “A rob adiehr yihru. Ngaan doohng dhe caahn, unahg ngad umodho kedea ngad umodho unahg ngad dhe caahn.”
Dahg Rob Jeacuu Ke Nying Thone
1720:17-19 16:21; 27:26-31 Cahng man, e ge poohd nii wiih waahdh gen ne ci Jeruucalem, e Jeacuu jo waahdhe kar ge apaar wonge ariow ge acuohne ne ci ka me nyoge tooro yea ne rob yihr gen. Maa arube kobe, “ 18Lihngu gihn roba yihru! Wo aman ci Jeruucalem! Abea ge uwahdho, e a, ge adoohng ne dhaano utaahngo, a uluom ucub an yi cing jo doohng yaa lam kedea yaa loohng Juog ne kihmo ke thoo. 19A ucub gene yi cing aleye muu ungier kuohma maa upuohd gene an ke ngeero kedea ugur gene an rih yaadh maa ariihw ne thoo, abea yi dahg nihn e a ucahr.”
Gihn Daahd Waahd Jebeade
20Cahng man e ciih Jebeade abeehn bang Jeacuu e ucaahdho ke waahde kar ge ariow, Jeamij maa Joon ge beehd jo oohr giih Jeacuu. Maa apiihe wudh conge ne kway gihre ne daahde.
21Maa apeehny Jeacuue ngo kea, “Yih daahd gihn wad wan?” Maa abeehr dhaar ni ngo kea, “A daahd umeehgi nyethena ge ariow ni piih wudh koom yi ruohdh ucingi. Ngaa man ukwiihyi kedea ngaa man ucaami yi ruohdhi.”
2220:22 26:39; Mak 14:36; Luk 22:42; Jon 18:11 Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Gihn peehnyu, lum yea kwihyu. Giih raahm kuohm ge uyug riha ge uromu ke guumo ne?” E ngo agar gene ke maalo kob gene, “Ayiih! Ge uguum wane.”
2320:23 Tiihy 12:2 Jeacuu adog rob kea, “Adiehr, wu uguum wa ka uguuma gen. Abea piih ukwiihya kedea ucaama padh an ne cub kuohn nu. Ge beehda kuohn yaa acub Wura gen yihr gen.”
Ruohdh Me E Ne Tiihyo Yihr Nyoge
24Naa abeehn goan jo oohre giih apaar ne lihng gihn arob waahd Jebeade, e cwihny gen arahnyo rog yaa nuu ariow. 25Kaano arumo e ge acuohn Jeacuue ke bange ke kar ge cang urube kea, “Beehde ngahyu kejea ruohdh upiny kan ge daahd utiihy nyoge yihr gen ne nyoadh ngo kejea ge naa ruohdhe. Thiow jo doonge nyoge kaahn gene kaa cing me raaj ne nyoadh ruohdh gen. 2620:26-27 23:11; Mak 9:35; Luk 9:48 Abea ruohdh maru buu uneehn ruohdh gihr wiih piny kan, bang gihn ngaa doohng ne ruohdh yihru e naa ngaa unahg ubaahng gihru. 27E ngaa wiihe ne maalo yi doohngo kiin nu e naa ngaa unahg baahng yihru. 2820:28 1Kor 6:20; 7:23; Gal 1:4; 1Tim 2:5-6; 1Pii 1:18-19 Unaa wa gihn nu keehd wun wa kwaad mara, a ge adoohng ne dhaano utaahngo, ge abeehn upiny kan ne tiihj yihr nyoge ne baahng. A kuu abeehno beere giih nyepinye ge ke tiihyo yihra e a apiih kar bahba, a abeehno beere wahya dhiila kaa cub oogo ne boadh nyoge me thoohdh.”
Jeacuu Nyoge Ariow Maa Acoor Athiehdhe
2920:29-34 9:27-30 Yi waahdh a’aay Jeacuue geen Jeriiko ke jo waahdhe, e batien gen abuodh amahr nyoge buodho. 3020:30-31 1:1; 9:27; 12:23; 15:22; 21:9, 15; 22:41-46; Mak 10:47-48; 11:10; Luk 1:32, 69; 2:11; 18:38-39; Jon 7:42 Kaano acaahdh Jeacuue caahdho tiehd keehd nyoge, e yaaj ariow maa acoor ge anaa apiih lag yooh. Naa angey gene ngo kejea Jeacuu e ne caahdh, e ge ake kwaago e doohn gen atihng gene maalo kejea, “Cedhree Ruohdh! Kwaar Deabid ngeer yeyi ke nying wan!” 31Kaano e ge acuow nyoge cuowo uyaahl gen naa leng gene. Abea kihde now, e naa atihng gene doohn gen maalo ke kwaago, “Ruohdh! Kwaar Deabid ngeer yeyi ke nying wan!”
32Kaano e Jeacuu ake cuungo ucuohde e ngo peehny gen kobe, “Wu daahd utiihya gihn yihru?”
33Kob gene, “Cedhree ruohdh! Wa miid ngo uyabi nying wan!” 34Kaano naa aniid Jeacuue ngoohng nying gen e aduune ayuog. Noono ugweele nying gen beere nying gen uyahbo. Gihn nu e nying gen aguo yahbo upahdh gene ne buodh batien Jeacuu.
21Ngad Boadh Nyoge Awahnh Jeruucalem
(Mak 11:1-11; Luk 19:28-40; Jon 12:12-19)
1Naa adoohng gene cahng keehd geen Jeruucalem, e ge Jeacuu ge acaa paajo me cuohn ne Bedhpeag ge ne buud Good Ulihbe. Kaano e Jeacuu joe kar ge ariow ge aoohre wong maalo kobe, 2“Cidhu paan cuud nyumu, abea ge wahdhu e akaja uyoadu e ngo amag piny ke nyethiine buude. Goonyu gen ukahlu gen yihra kan. 3Nea ngaa me peehny wun kea gihn e lonyu akaja e kea beehru ngo kejea, ‘Ruohdh e ne daahd gen kedea ge uguoe ke duuo yihru piow piow.’ ”
4Gihn nu apahdh kare wa kaa agweed agamloohngjuoge ngo yi kitaab Juog kea,
5“Robu ngo yihr yaa geen Jeruucalem
umaany gene ruohdh gen ge beehn
e ngo apiih wiih akaja me caahdh kaa nyethiine.
Ree ayuge ne yahng wa ngaa me padh ruohdh
kedea upaahre wiih akaja ge beehda laahy me tihng giih nyoge.”
6Noono e joe ge acidho utiihy gene wa kaa arob Jeacuue ngo yihr gen. 7Naa akahl akaja kedea nyethiine e waaro apeedh gene ke ngahy akaja maa nyethiine, upaahr Jeacuue wiih akaja. 8Amahr yaa ake caahdho keehd ge Jeacuu thiow waay gen apeedh gene piny ke bang yi yooh kedea nyoge mooge booge ge ajag gene ne peedh yi yooh ne wuor ngo. 921:9 Mat 20:30-31 Yi gihn nu e akuud yaa anaa wong maalo nyum Jeacuu kedea akuud yaa anaa dhe caahn ngahye, wahy poong akiid gene kiido e ge uwahr kob gene,
“Wuoro kwaar Deabid.
Dooj Juoge ngade ge abeehno
ke yoohn Paar Maalo.
Wuoro yaa ne Paar Maalo.”
10Naa awahdh Jeacuue geen Jeruucalem, e deeh ajuohj ree atihnge tihngo yi buur geew e nyoge upeehyu kob gene, “Beehda ngaa e gihn?” 1121:11 16:14; 21:46; 26:68; Luk 7:16 E abeehr amahr nyoge kob gene, “Ngaan e naa Jeacuu ngad agamloohngjuog. Ngo beehda ngad geen Naajaread gihn yi piny Gaalili.”
Yaa Ngiew Ge Ariem Jeacuue Oogo Yi Laaro Gihr Wod Juog
(Mak 11:15-19; Luk 19:45-48; Jon 2:13-22)
12Kaano awahdhe yi buur geew nu, e Jeacuu acaa yi laaro gihr Wod Juog gihr Jeruucalem maa arieme yaa ngeehw oogo kedea yaa ngeew nyepinye. Tharbeaje giih yaa waar ngiihny ge ajwange piny kedea utuge kuohn yaa ngeehw oogo ke winy me nahg ne giih kweehr. 13Kaano ajoge nyepinye kedea e nyoge rieme ke oogo nu e ake rubo kea, “Ngo beehda gihn maa agweed yi kitaab Juog kejea, ‘Wod Juog beehda kar kwaj yihr Juog cog,’ abea e aman ayugu, ‘ne kar yaa kahw!’ ”
14Nyoge maa acoor kedea nyoge maa angool ge abeehn bange yi laar gihr Wod Juog maa athiehdhe gen cang. 1521:15 20:30-31 Jo doong yaa lam kedea yaa loohng Juog cwihny gen arahnyo naa aniid gene giih beeye ge gaahy nyoge ge ayug Jeacuue. Yaa ni cwihny gen arahnyo thiow bang gihn nyethen ge anaa ke kwaago yi Wod Juog e ge puoj Jeacuu kob gene, “Wuor kwaar Deabid.”
16Kaano e Jeacuu apeehny gene kob gene, “Gihn rob nyethene ni ngo ulihngo yihri ne?” Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Ayiih, ngo ulihngo yihra. Lum Juog gihn anaa agweed yi kitaab Juog kuu anaa akwaanu ne? Lum agweed naa,
‘Puohny me ne cohg beehn oogo kii dhog nyethen.’ ”
17Batien gihn nu e Jeacuu a’aay oogo Jeruucalem ne ci ne niihno Bathany.
Jeacuu Dhuuro Alame Uryaawe
18Ruuwow ke nyango e Jeacuu maa jo waahdhe ge apahdh yooh ne dog Jeruucalem abea ree anaa kahj. 1921:19 Luk 13:6 Naa alog Jeacuue wonge thaahng yooh e niid yaadh me wa dhuuro ubaahbe ke kar ngo ne pon ke nyethen dhuuro. Ge awahdhe thar ngo e booge ge naa ayoade abea kihd wong nyethiin dhuuro maa ayoade tooro. Gihn nu e dhuuro alame kea, “Ke wong cahng tihn kihd nyethiin buu cahgi yoado keehdo.” Ke wong kaano e dhuuro ake talo yi nyenij.
20Naa aniid jo waahdhe gihn ni ayug ree e ge ake cwaahng kwaade tooro, upeehny gene Jeacuu kob gene, “Yaadh gihn ni aguo talo ke naa diih?”
2121:21 17:20; Luk 17:6 Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “A rob gihn maa athiir yihru kejea nea ayiihu ne cohg kejea Juog yihre ne teege ubahnge cwihnyu be daag nea wu ukwahyo yihre, e kwaad gihn ni atiihya rih dhuuro romu kaa tiihyo. E thiow padh kwaad gihn nu e keede cog, abea keehd deeh good ni duohng e romu kaa robo yihre kejea, ‘Aayi uthoohri rihi naam duohng.’ E gihn nu ngo ke tiihyo. 2221:22 7:7 Nea yiiho maa athiir nud yihru kejea gihn kwayu ucub Juoge e kwaad gihn daahdu ke cwihnyu cang ukwahyu ke nyinge, ngo yoadu yoado.”
Lubo Ke Nying Ruohdh Jeacuu
23Naa abeehn Jeacuu yi laaro gihr Wod Juog ne puohny ke nyoge e jo doong yaa lam maa jo doong paajo ge abeehn bange maa apeehny gene ngo kob gene, “Tee mari noono ngaa e naa acube yihri? Teeg gihn riemi yaa ngeehw oogo yi laaro gihr wod Juog?”
24Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kea, “Thiow a daahd upeehnya wun. Nea wiihe aduu’u, e piehj gihru wiihe uduua thiow. 25Ngaa e naa akob ngo yihr Joon Ngad Luogwahy kejea cube luogwahy yihr nyoge? Anahg dhaano utaahngo wale Juog ke ngude e naa akob ngo yihre?”
Kaano e ge ake thubo ke rob ke rog gen kob gene, “Awaahn ni nea wo urubo yihre kejea tee ayoad Joone ke bang Juog, e ngo duoge duogo kobe, ‘Abea gihn e bahnge lum Joon kuu anaa ayiiho?’ 2621:26 14:5 Abea nea wo urubo kejea tee ayoade ke bang dhaano utaahngo, e nyoge ge taahny rogo bang gihn beehda e ngahy gene cang kejea Joon anahg agamloohngjuog me duohng.”
27Naa agange wudh gen e ge ake rubo yihr Jeacuu kob gene, “Ngo kwihy wane.”
Kob Jeacuu yihr gen, “A thiow e ngaa acub tee yihra ngo be roba yihru.”
Ucaale Gihr Dhoohy Ariow
2821:28-31 7:2121:28 Luk 15:11 Maa abar Jeacuue maalo ke rob kea, “Boaru yea ucaale gihn. Umodho coon dhaano anaa anudo me yihre ne waahde ariow. Maa acea bang waahde ge duohng urube yihr ngo kejea, ‘Nyieh ci yi puohdho tihn noon ni ne tiihj.’
29“Uguo nyedhoohge ngo ke gaahro kea, ‘A be daahd ci ne tiihj yi puohdho tihn.’ Abea batiene e wiihe apare beer mee maa acea ne tiihj yi puohdho.
30“Wur gen acahg cidho bang waahde ge thiin uteede ngo yihre kejea cea yi puohdho ne tiihj. Maa ayiih nyedhoohge ngo kea, ‘Ayiih, abaa a ucidhi.’ Abea ngo kuu abeehn ne ci yi puohdho.
3121:31 6:10 “Awaahn ni ngaa kiin nyedhoohy ni ariow e naa atiihy gihn daahd wur gene?”
Kob gene, “Ngad umodho.” E ngo abeehr Jeacuue beehro kea, “A rob adiehr yihru kejea yaa gwaaj cuol kedea maahn koag ke daahd cuow, ge ne kuong Dhaahr Juog ke yoado umodho yihru. 3221:32 Luk 7:29-30 Bang gihn Joon abeehno ne nyoadh beehdo naa abiohgrwaal yihru, abea lume kuu ayiihu, yaa gwaay cuol kedea maahn daahd cuow ge nuu ukuong Dhaahr Juog ke yoado bang gihn, gihn atiihy Joon Ngad Luogwahye ngo ayiih gene. Abea maru, wu akweer ne ped. E thiow keehd maa aniidu gen e ge utiihyo ke dhe yooh me beer, e wudhu kuu awaaru ne weey weey ne maan anyoohne giihu kedea lum Juog kuu ayiiho, neehn maa amaan gene anyoohne giih gen kedea uyiih gene lum Juog.
Ucaale Ke Nying Yaa Tiihj Giih Me Reje
33“Lihngu ucaale gihn. Coon umodho dhaano anudo me yihre ne puohdho me duohng. Puohdho gihn ngo anaa aciele piny ke roog kedea upiidhe. Buur me yea laaj anaa akoanye yi puohdho thiow ne kar biij nyethea yen ne koongo kedea deeh peehm me baahr anaa ayuge ne gihr koar puohdho. Naa ayuge giih nu cang e puohdho ajore oogo yihr nyoge mooge ucea ne weel. 34Naa arome kar cieg nyepinye, e yaa tiihj giihe ge aoohre yi puohdho bang yaa anaa ajor puohdho beere kur mare ke cubo yihdh giih puohdho ge acieg.
3521:35 22:6 “Naa awahnh yaa tiihj giihe yi puohdho bang yaa ajuro, e ge akwahny gene ke piny upuohd dhaano acielo ne cohg kedea ngaa moogo anahg kedea uyoad ngaa moogo ubahne ke leele. 36Maa acahg ngad puohdhe yaa tiihj mooge me thoohdh ke oohro keehdo. Abea e awahnh gene, e kwaad gihn ayug rog yaa umodho adog kaa tiihyo rog gen. 37Naa aniid ngad puohdhe ngo wa maano e ake rubo ke cwihnye kea, ‘Beer ngweehn muu uoohra waahda ge acielo ka moogo e ge utud rih ngo.’ Maa aoohre waahde bang gen.
38“Naa aniid yaa nii puohdhe waahd ngad puohdho e ubeehno ke ka me baahr e ge ake rubo ke rog gen kob gene, ‘Waahd ngad puohdho e ne caa beehn. Kwahgo ngo piny unahgo ngo bang gihn e naa ngaan ulag giih wahn. Nea ngo anahgo e giih nu ge udoohng yihro.’ 3921:39 Judea 13:12 E awahnh nyedhoohge e ngo akwahny gene ke piny uteele oogo yi puohdho unahge lag puohdho.
40“Nea ngad puohdho ubeehno e utiihy gihn rog yaa ajor puohdho?”
4121:41 22:7 Maa abeehr gene ngo kob gene, “Kwaad yaa nu reje ge buu uwiie. Nying gen urwaahnye kedea ujore puohdho oogo keehdo yihr nyoge mooge me beey me cub kur mare.”
42Kob Jeacuu kea, “Nye yaage! Gihn agweed yi kitaab Juog kuu anaa akwaano, naa agweede naa,
‘Kaaw gihn akweer yaa geere keehde,
e naa adoohng ne meehn wod.
Gihn nu beehda tiihy Juog,
e Juog Aciehg tiihy gihn me gaahy nyoge.’
43“Ngo teeda teedo yihru kejea Dhaahr Juog, wu buu umeehg cidh yea unahge ke nyoge maa aleye me yug gihn me beer ge nuu umeehg cidho yea. [ 44Ngaa pahdh wiih leelo raahm rog yoade yoado, abea ngaa pahdh leele wiihe ngwiilo dhiile kaa yoado.”]
45Naa alihng jo doong yaa lam maa Paarijea lum Jeacuu e cwihny gen arahnyo bang gihn angey gene kejea Jeacuu gaaj gen. 4621:46 21:11; 26:4-5 Cwihny gen anaa kwahg ngo piny kaano abea ge atud ke wahy gen yihr amahr nyoge bang gihn ngahy nyoge kejea Jeacuu beehda agamloohngjuog.
22Ucaale Gihr Gwiir Kaahny
1Cahng man keehdo e Jeacuu adog rob keehd ucaale yihr gen kea, 222:2 9:15 “Dhaahr Juog uroma ke rih ruohdh paajo maa ayug yaay ke nying gwiir kaahny waahde. 3Noono uoohre yaa tiihj giihe bang yaa acuohne. Abea naa arobe yihr yaa ngo, e ge akweer ne bihng kejea ge be ci yi kaahny.
4“Ruohdh, nyoge mooge acahge ke oohro ke dhog me nyaahn yihr yaa nu kea, ‘Teedu ngo yihr yaa nu kejea miohre giiha ge anahga kedea nyepinye ge agwiir cang, caahn e laar gene beehno.’
5“Abea kihde now. Yaa nu gihn acuohn ruohdhe gen ngo adhaahr gene, noono ukeedh gene ne tiihy giih gen mooge. Nyoge mooge ge aci yihdh puohdh kedea nyoge mooge ge aci kuohn tiihj giih gen, 622:6 21:35 kedea nyoge mooge ge ane taam taam rog yaa aoohr unahg gene gen. 722:7 21:41 Gihn nu, e ruohdh cwihnye arahnyo uoohre acaakere giihe, unahg gene taam taam rog yaa anaah maa anahg acaakere gen kedea ucwiny geen gen oogo cang.
8“Batien gihn nu e ruohdh yaa tiihj ge acuohne urube yihr gen kea, ‘Kwaad giih daahd cang ne gwiir kaahny ge ayug, abea yaa anaa acuohn ge nyoge me gihr nying gen tooro naa akweer gene ke beehn yi kaahny. 9Awaahn ni cidhu ke bang yihdh yiehdhe ne cuohn kwaad ngaan yoadu ubeehne paajo kan.’ 10Noono e yaa tiihj ge acaa yiehdh agaahg yiehdhe ne cong yaa yoad gene ne beehn yi kaahny paar ruohdh. Kwaad ngaan ayoad gene now ngo acuohn e kiin nyoge be kwany gene, ngaa me beer kedea ngaa me raaj. Maa abeehn paar ruohdhe upahnge ne pej ke nyoge.
1122:11 Any 19:8 “Naa apiih nyoge ne raahj e ruohdh abeehno ne maany weehle giihe. Kaano e wonge anaa rag rih weehno me kuu angahbo ke waahr ngaab kar kaahny, 12maa apeehnye ngo kobe, ‘Nye goma, rihi amadi kiin nyoge kan ke naa diih abea waahr ngaab tooro yihri?’ Maa ane bang nyine leng utoor gihn maa abeehre.
1322:13 8:12 “Kaano e ruohdh dhee aloge ke bang yaa tiihj giihe mooge urube kejea, ‘Tuohyu tiene ke baahde uthoohru ngo oogo yi muudho ka yuog nyoge ke lan ngoohng wong e lag gen kaany gene kaanyo ke nying raahm.’ 14Ngo unaa wa gihn nu thiow. Nyoge me thoohdh ge naa acuohn abea nyoge me noog kiin gen ge naa akwany.”
Rob Ke Nying Gwaaj Cuol Yihr Jaah Roama
15Cahng ni keehdo e Paarijea ge acaa ne mad ne cej dhe Jeacuu beere gihn me raaj me maan loohnge robe robo. 16Kaano e nyoge mooge keew gen kedea yaa batien Eroade ge aoohr gene bang Jeacuu. Naa abeehn gene e kob gene kejea, “Ngad puohny! Ngahy wane kejea yih rob athiir kedea yih puohny athere giih agweehg Juoge ke nying dhaano utaahngo. Thiow wiihi thihr yi gihn teed nyoge mooge ke nyingi, bang gihn cwihnyi be logi yi gihr dhaano utaahngo. 17Awaahn ni wa daahd ngo urobi nyepiny acielo yihr wan ungahy nyoge ngo cang ke nying cuol gihn cub yihr Jaah Roama. Jaah gihr Roama ge amag paaro. Lum mari beehda gihn! Beehda gihn maa arob loohng Juoge yihro kejea gwaay cuol yihr Jaah Roama ne wale ngo amahne?” 18Abea gihn raaj ge agweehg gene ke cwihny gen ngo angeye maa arube yihr gen kobe, “Nye jo wan, wu kwaad yaa waane me ngihde e tum an beere dhiia kadu kado! 19Nyoadhu ngiihny jwaar ne cuol yihra do.” Maa akahl wong grihj yihre. 20Naa akaabe grihj e ngo arubo kea, “Cuuro gihr ngaa kedea nying ngaa ge naa agweed ngahy grihj gihn?”
2122:21 Rom 13:7 Maa arob gene ngo kob gene, “Beehda cuuro kedea nying Jaah Roama.” Noono e Jeacuu arubo kea, “Beer, cubu kwaad gihn beehda gihr Jaah Roama yihr Jaah Roama kedea cubu gihn beehda gihr Juog yihr Juog.”
22Naa alihng gene lum nu, e ge agaahy unahg wudh gene cohd udhiil gene aay uwii gene Jeacuu piny.
Rob Ke Nying Gihn Meehg Juoge Nyoge Cahro
2322:23 Luk 20:27 Caaduucean kob gene nyoge be cahr. Cahng ni, e ge abeehn bang Jeacuu dahng ne peehny ngo kob gene, 24“Ngad puohny, anaa arob loohng Moaje kejea, ‘Nea dhaano athow uwiie ciihe piny e yihre tooro nyethiin, e ngaan umen athow, ciih umen geere geero beere yea ngo nyuole nyuolo.’
25“Anudo ke wuud meeho abiihjberiow maa anaa abeed kan ke wan. Ngaa duohng gen anaa abeehn ne nyuohm maa athowe e yihre tooro nyethiin. Naa athowe ke wiihe now e ciihe awiie ne geero yihr umen. 26Umen, thiow, abeehn ne thoo ke wiihe now. Gihn nu acaahdho ne naang uwahdhe yi beriown umiiho. Ngaan doohng ke dhaago uthoo abea nyethiin me wiie yi koohr dhaago tooro. 27Naa athow yaa nu cang, e dhaago ake thoo. 28Caahn arumo, nea nyoge ucahro yi thoo wa ka robi, e dhaar nu unahg ciih ngaa kiin gen bang gihn ge abeehdo keehd ngo cang?”
29Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kea, “Wa luube ge abaaju ne cohg! Tee Juog kedea giih agweed yi kitaab Juog ke nying cahro yihdh gen poohd kuu adeadu! 30Ngaa muu unahg dhaar nu ciihe ngo utooro. Ge ucahr nyoge batien thoo e ge uke roomo ke wuohdjuog ge be nyoohmo. Cahng umeehg Juoge nyoge cahro e gihn me cuohn ne nyuohm utooro ke rog. 31Gihn anaa arob Juoge yihr Moaje ke nying cahro batien thoo ngo dhiila kaa robo yihru udeadu yea beer mee. Ngo agweed yi kitaab Juog e gihn arob Juoge kobe, 32‘A Juog wuor Abraahme kedea Yijaag maa Jeakob.’ Nea Juog beehda Juog ge kuowo naa acoon, e gihn nu nyoadh ngo kejea ge kuowo ge kuow ka nahg gene yea.”
33Naa alihng yaa amahdo puohny gihr Jeacuu, e ge ake cwaahng yi kwaad loohng me wa gihn nu.
Rob Ke Nying Loohng Wiihe Ne Maalo
34Naa alihng Paarijea ngo kejea Jeacuu Caaduucean ge ataaye e rog gen acong gene ka maa acielo. 35Maa beehn dhaano aciele kiin gen maa apuohny keehd luub yea loohng upeehnye Jeacuu e tum ngo kea, 36“Ngad puohny, loohng aweehne e ne wiihe ne maalo keew loohng Juog cang?” 37Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “ ‘Nhyaar Juog Ruohdhi ke aduuni beehde ke wahyi beehde ke wiihi beehde.’ 38Lum ni e naa loohng me wiihe ne maalo. 3922:39 Mat 5:43; 19:19; Rom 13:9; Gal 5:14; Jeam 2:8 Riown loohnge me room wa maano beehda, ‘Nhyaar wadu wa kwaad ka nhyaari rihi kii ngo.’ 4022:40 5:17; Rom 13:10 Loohnge giih arob Moaje cang kedea giih arob yaa agamloohngjuoge ge mahd yihdh loohnge giih ni ariow.”
Ngad Boadh Nyoge Beehda Kwaar Deabid Ke Ne Diih?
4122:41-46 20:30-31 Naa aniid Jeacuue ngo kejea Paarijea mooge rog gen acong gene ka maa acielo e ge apeehnye kea, 42“Gihn e naa aparu ke nying Ngad Boadh nyoge? Nea maru kobu beehda waahd ngaa?”
Kob gene, “Ngo beehda kwaar Deabid.”
43Kob Jeacuue, “Nea ngo kwaar Deabid e gihn e naa ameehg Wahy Juoge Deabid cuohn ngo ne Ruohdh naa anaa akoohb Deabide kea,
4422:44 Tiihy 2:33-35; 1Kor 15:27; Judea 1:13; 8:1 ‘Juog arubo yihr Ruohdha kea,
“Piihi ukwiihya kan
uwahdhe ka uyuga yaa mahni
ne gihr thaahdh tieni.” ’
45“Deabid kwaare cahge cuohne ne ruohdhe ke naa diih?” 4622:46 Mak 12:34; Luk 20:40 Noono e ngaa maa arom lum Jeacuu ke beehro tooro. E thiow, ke wong cahng nu e wudh gen ake ngoadh ne peehny Jeacuu.
23Giih Reje Ge Tiihy Yaa Loohng Juoge Maa Yaa Paarijea
(Mak 12:38, 39; Luk 11:43, 46; 20:45, 46)
1Cahng ni e Jeacuu ake rubo yihr jo waahdhe kedea amahr yaa amahdo kea, 2“Yaa loohng Juog kedea Paarijea ge ne ngahy yihdh loohng Moaje. 323:3 Rom 2:21-23 Caahn e kwaad giih rob gene cang yihru dhiilu kaa lihngo kedea uyugu gen. Abea giih tiihy gene ge keá ngooru ne weey weey, bang gihn ge tiihy giih me be roohm ke luub rob gene. 4Ge nhyaar kwaan amahr loohng Juog me thoohdh yi wudh nyoge mooge ne maa kedea unahg gene nyoge ke mag loohnge. Abea kur mar gen, kihd dhaano acielo me kony gene tooro ne mag loohng Juog.
523:5 Mat 6:1 “Ge beehda yaa nhyaam. Kwaad gihn tiihy gene cang ge daahd ngo uniide. Coohro23:5 Luub Juog maa akahli oogo kii kitaab Juog ge naa agweed ukuoj gene wa gihr coohro. maa atuohj wihj wa te ngaag, ke yugo laaj uneehne neehno ka me baahr kedea dhog waare ke yugo baahr ne ywar ywar, beere kaa awuohb gene kii ngo ke niido. 6Thiow ge nhyaar piih kuohn beey beey nea wihj acong, kuohn karaame wale yihdh wuud amaade. 7Dahng ge daahd ngo umaahdh gen ke wuohdo ke cing ariow ke bang yi paajo kedea ge daahd ucuohn gen ne yaa puohny wa mar yaa puohny nyoge.
823:8 Jon 13:13 “Abea wun, rogu keá cuohnu ne yaa puohny, bang gihn wu nyethen dhaano acielo kedea ngad puohny gihru beehda acielo cog e beehda Ngad Boadh nyoge. 9E thiow keá ne ngaan cuohnu naa ‘Abaa’ upiny kan, bang gihn Wuru ge ne Maalo beehda acielo cog. 10Rogu keá meehgu cuohno ne yaa puohny, bang gihn ngad puohny gihru beehda acielo cog, e beehda Ngad Boadh nyoge. 1123:11 20:26-27; Mak 9:35; 10:43-44; Luk 9:48; 22:26 Ngaan duohng nyumu ree uyoade ne ngad tiihj yihru. 1223:12 Mat 18:4; Luk 1:52; 14:11; 18:14 Kwaad ngaan cub cwihnye yi daahd ruohdh ke nying yoad gihn me beer, e ngaan nu ree uyoade ne dhaano now me gihn me ne yihre tooro. Abea ngaan yug ree ne dhaano now e ngaan nu ree uyoade ne ruohdh uyoade gihn me beer.
Paarijea Acay Jeacuue Ke Nying Thuudh Yej
(Mak 12:40; Luk 11:39-42, 44, 52; 20:47)
13-14“Wu yaa loohng Juog maa Paarijea, wu ni yi gihn me raaj ne waany. Yihdhu thuudh ne cohg! Dhe yoohn kedh nyoge yi Dhaahr Juog agahlu yihr nyoge ke dhe yoohn puohny gihru. Ngahyu ngo kejea wu ke ngudu Dhaahr Juog buu uyoadu, wu e gahl yaa daahd mon yi Dhaahr Juog oogo.
15“Wu yaa loohng maa Paarijea, wu ni yi gihn me raaj ne waany. Yihdhu thuudh ne cohg. Wu ubuohj duugi ke cej nyoge me padh yaa Judea beere ge udoohng ne yaa buodh wun. Ge beehn dhaano aciele udoohnge ne ngadu e ngo logu logo ke dhe yoohn puohnyu ne ngaa me raaj! Me raahye akaal wiih raahyo gihru ge ukedh Juoge wun paar maaj ke nyinge.
1623:16-22 5:34-3723:16 15:14 “Yihdhu thuudh ne cohg! Wu neehn coohre me piej coohre mooge! Nyoge puohnyu puohnyo ke luub toohd kobu, ‘Nea ngaa kuohng ree ke Wod Juog, e akoohngo gihre be nieng abea nea ngaa kuohng ree ke dhaahb gihn yi Wod Juog e akoohngo gihre unieng.’ 17Wudhu kaa ane thihdh ne weey weey! Maa weehne e ne wiihe ne maalo, beehda dhaahb ne wale Wod Juog e yug dhaahb ne gihr wuor Juog? 18Wu urubo thiow kobu ngaan kuohng ree keehd kar lam giih nyepinye yihr Juog e akoohngo gihre be nieng, abea ngaan kuohng ree ke giih acub piny yi kar lam e akoohngo gihre unieng. 19Wudhu kaa ane thihdh ne cohg! Maa weehne en wiihe ne maalo, beehda giih cub yi kar lam ne wale kar lam ke ngude e weehg Juog yiih giih cub yea? 20Nea dhaano ree akuohnge ke kar lam e nyoadh ngo kejea dhaano ree akuohnge keehd kar lam kedea giih ne yi kar lam thiow 21kedea nea dhaano ree akuohnge ke Wod Juog e nyoadh ngo kejea dhaano ree akuohnge ke Wod Juog kedea ke Juog thiow ge beed yi Wod Juog. 22Keehdo thiow nea dhaano ree akuohnge ke koom Dhaahr Juog, e ree akuohnge ke koom gihr Juog kedea Juog ngaa piih wiih koom.
2323:23 Luk 18:12 “Wu yaa loohng maa Paarijea, wu nii gihn me raaj ne waany. Yihdhu thuudh ne cohg. Nyepinye koamu ke piny ne koame apaar, keehd cedha kedea kad bey noono ukaabu koam acielo ucubu ngo piny yihr Juog wa kaa ateed loohng Juoge ngo. Abea giih me teeg me rob loohng Juoge me neehn dhe yoohn beehdo me beer naa abiohgrwaal ke rog kedea luu cwihny caahn kedea ne tiihy gihn arob dhaane kea ngo utiihye ge wiiu ke piny. Nea kaa ngo e kwaad giih nu ge ne tiihyu ucubu koam acielo piny thiow keew giih koam naa apaar. 2423:24 15:14 Wu neehn coohre me piej coohre mooge! Kobu alwango kwadhu ke oogo wudh piih maadhu, abea gihn muonyu yi yihdhu beehda gihn me neehn amana ke doohngo!
2523:25 Mak 7:4 “Wu yaa loohng maa Paarijea, wu nii gihn me raaj ne waany! Yihdhu thuudh ne cohg. Wu beehda yaa puoge! Kobu wu nyoge me beeye, abea koohdhu apahng ke giih tiel kedea par dhe yoohn kwal giih nyoge. 2623:26 Jon 9:40 Wu Paarijea wu neehn coohre! Wiiu giih tiel piny umodho ce rubu kejea wu nyoge me beeye arumo!
27“Wu yaa loohng Juog maa Paarijea wu nii gihn me raaj ne waany. Yihdhu thuudh ne cohg. Wu room kaa leehde maa ageer ke wuohbo! Ge uneehno e ge awuohbo ke oogo, abea cuu nyoge ge naa agaag alongthihn kedea koohm nyoge maa atob. 2823:28 Luk 16:15 Wu neehn leehde thiow, bang gihn nyoge wu niid gene wa nyoge maa abiohgrwaal, abea yihdhu alongthihn pahng ke giih thuudh yej kedea anyoohne.
Jeacuu Bahng Gihn Upahdh Wudh Yaa Reje Acaare
29“Wu yaa loohng maa Paarijea, wu nii gihn me raaj ne waany. Yihdhu thuudh ne cohg! Rogu acubu piny ne gwiir kuohn koany yaa agamloohngjuog yea, ubuohju kaa tieng leele me cub wudh leehde giih nyoge maa abiohgrwaale, 3023:30 5:12; Tiihy 7:52 beere rogu kangu kango thiow kejea nea wu ne naa kar ge kuowu naa coon, e yaa agamloohngjuog ge be nuu naah. 31Athiir ne cohg! Kaa arobu ke dhogu kejea wu beehda kwaay yaa anaa anaahng yaa agamloohngjuog! 32Beer! Baru maalo ke tiihyu ne thaahb gihn anaa athob ge kuowu coon.
3323:33 3:7 “Wu beehda kwaad koohdh nyoge me reje ne cohg! Wu beehda koohdh thoohne, caahn e wu ubodh ke naa diih ne ci Paar Maaj! 3423:34 1Th 2:15 Padh e naa gihn agweed yi kitaab Juog noono kejea Juog arubo kejea, yaa agamloohngjuog giiha kedea yaa ngahy luube ge uoohra yihru, abea wu upahdh rog gen unahgu mooge kiin gen kedea uguru mooge rog yen maa ariihw. Kedea mooge dahng ge upuohdu ke ngeero yi wod amaad e mooge ge ukaahnu ke cing me reje ke bang yihdh geedhe. 35Nea wa maano, e rem yaa anahg cang udo rogu ukihm wun. Wu ureehg ke wun giih yaa yihdh ge bahdh naa anahg, ke kaa athube ke wiih Abel, ubeehne rih Jakarya waahd Barcaaya ngaan anaa anahgu wiih abar buud kar lam. 36Athiir e ne roba yihru, ukihm ke nying thon yaa nu upahdh wudhu, wu yaa nud awaahn ni.
Jeacuu Ayuog Ke Nying Geen Jeruucalem
37“Yih geen Jeruucalem! Yaa agamloohngjuog ge anahgi kedea yaa aoohr Juoge yihri ge abahni ke leele! A abuohj tiel me thoohdh kaa a koal yaai thaahdh baahda wa gihr jieno me boab nyethene. Abea kihde now, yih ukweer ke an ne weey weey. 38Maahnyu do! Wod Juog awii piny utoor Juoge yea. 39Awaahn kan, kihda buu ucahgi ke niido keehdo uwahdhe cahng ukoohbi kejea,
‘Juog Cedhree dooj ngaan abeehn ne rob ke nying Juog Ruohdh.’ ”
24Thuohm Geen Jeruucalem Piny
1Kaano e Jeacuu abeehn oogo yi laaro gihr wod Juog upahdhe yooh. Abea nye kaa acaahdhe caahdho e jo waahdhe ge anyiihng bange ne nyoadh kaa ageer Wod Juog ne wuob kii ngo yihre. 224:2 Luk 19:44 Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kobe, “Beer wuohbe aniida, abea keehd maano niidu ngo e awuohbo, e roba robo yihru kejea ngo uthuohm piny utoor wong leelo acielo muu doohng wiih wad gen. Ngo ujwang piny ne buohb.”
Ka Uthub Giih Reje Kii Ngo
3Naa abeehn gene wiih Good Ulihbe, e Jeacuu apiih kare keede. Kaano e jo waahdhe rog gen akwany gene ubeehn gene bange maa apeehny gene ngo kejea, “Teed ngo yihr wan unahg cahng weehne e nuu uthuohm Wod Juog piny? Kedea gihn e nuu uyug ree ne nyoadh beehni ge uduui kedea gihn e nuu unyoadh ngo kejea cahng gug piny awahnho?”
4Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kea, “Cubu cwihnyu piny beer mee ubahnge rogu be meehgu dwaahngo, 524:5 24:24; 2Th 2:9-10; 1Jon 2:18 bang gihn amahr nyoge me dwaahng wun ke nying giih uyug rog gen ge ubeehn ke batiena e ge rubo kaa nyinga e ngaa man ukoohbo kea, ‘A naa Jeacuu Ngad Boadh nyoge.’ Yaan nu, thoohdh nyoge urom gene ke dwaahngo. 6Thiow linye bang gen ulihngu kedea dhog uwahnh bangu ke nying linye mooge me ne kuohn me bahye. Abea yihdhu keá baadh, bang gihn, giih nu rog gen kuong gene kaa tiihyo umodho e cahng gug piny poohd kuu awahnho. 7Paajo yea upaah ne dahg ubeehn yaa tien paajo acielo ukag gene ke rog gen kedea dhaahre giih wiih piny ge ukag naa arwaadh ke rog gen. Deeh kahj me duohng upahdh kedea amahr ayahng ngoom me thoohdh rog gen uyug gene ke bang kuohn me thoohdh. 8Giih nu ge unahg ka uthub giih reje ge ukuong tuohl, abea keehd maano e ge room kaa raahm nyoohdo e thub maahdh batiene e bar maalo ke raahm keraahyo.
924:9-14 10:17-22; Jon 16:1-424:9 5:11 “Wu umaan thaahye bang gihn ayiihu luma udoohngu ne jo’a. Noono wu umag ukedh wun ne puohdo kedea unahg wun. 1024:10 10:35; Luk 12:52-53 Ke nying naahg e yaa ayiiho me thoohdh wudh gen uwaar gene ukweer gene ke lum Juog. Kedea yaa ayiiho mooge ge upiih ne luom yaa gen kedea ne maan gen. 1124:11 7:15 Amahr nyoge maa yaa ucahb, kob gene ge agamloohngjuog, ge utuohl udwaahng gene nyoge me thoohdh. 1224:12 2Tim 3:1-5 Nhyaahro kiin nyoge me thoohdh udoohng thiin, bang gihn ukuumo adoohng e ngo tooro upiny. 1324:13 Any 13:10 Abea kwaad ngaan umag aduune beer mee uwahdhe yi gug nihn ubahnge ree be rome dwaahngo, e ngaan nu boadh wahy uyoade. 1424:14 28:19 Thiow Ciig Beer ke nying Dhaahr Juog upuohny kedea unyaaye ke bang upiny yihr nyoge cang. Batiene e cahng gug piny uwahnh arumo.
Raahyo Gihn Uyoad Jeruucaleme
15“Cahng uniidu giih reje ngo ubeehn, cahng ubeehn Ruohdh atiihb ukeehge ujwaahge Wod Juog gihr Jeruucalem udoohnge ne ka me nyoge Juog be wuor gene yea wa kaa agweed Daaniele agamloohngjuoge ngo. (Kaano e nuu ubeehn ngaa kwaahno upare wiihe beer mee) 16kedea ubeehn yaa beed piny Judea ugoohd gene ke ngweej ne ci ne pahno yihdh bung yihdh goode. 1724:17-18 Luk 17:31 Ngaa ayuud gihn nu e ngo ne piny kane e ngo keá do wod ne cej gihr nyepiny 18kedea ngaa me nii puohdhe e ngo keá do paajo ne kaab waahnye. 19Unahg gihn me uraaj keter yihr maahn me yaje kedea maahn dhuohdho bang gihn ge buu urom ngweej ne cohg. 20Abea kwayu Juog beere gihn nu ree be yuge e piny aboar wale yi cahng Cabadh ge mahn tiihj yea. 2124:21 Any 7:14 Bang gihn raahm upahdh cahng nu, unahg raahm me raaj me kuu akuong pahdh upiny ke cahng anaa acag Juoge wiih piny uwahdhe awaahn kedea ree buu ucahge ke bero cahng moogo keehdo. 22Nea Juog Ruohdh ngo be ne guoe ke gweehgo ne ngol yihdh nihn nu, e dhaano utaahngo me ne bodh ne tooro. Abea ke nying yaae e nihn nu ge uyuge noog.
Beehna A Ge Adoohng Ne Dhaano Utaahngo
2324:23-25 Luk 17:23-24 “Noono nea ngaa me koohbo yihru yihdh nihn nu kea, ‘Ngad Boadh nyoge ngo ne cuudi ke ca,’ wale ‘E man kan,’ e lume keá yiihu. 2424:24 24:5; 7:15; Any 13:13-14 Ngaan rubo wa maano lume keá yiihu bang gihn amahr yaa dwaahngo me thoohdh ge utuohl, e kwaad dhaano urubo kejea e naa Ngad Boadh nyoge wale kea e agamloohngjuog. Ge utiihyo keehd giih me thoohdh me gaahy nyoge ne dwaahng nyoge kedea nea kare nud, keehd yaa akwany Juoge ne yaae e ge udwaahng gene. 25Cubu wudhu piny! Wu atoohna awaahn ni kejea giih nu rog gen utiihy gene.
26“Thiow nea ngaa me rubo kejea, ‘Ngad Boadh nyoge nud yi ukang kun caadi,’ e wu keá cidho wale ngaa me koohbo kejea, ‘Ngo nii dwaar yi wod,’ e lume keá yiihu. 2724:27 24:30, 37; 25:31; 1Kor 15:23; 1Th 3:13; 4:15; 2Th 2:1, 8; Jeam 5:7-8; 2Pii 3:4; 1Jon 2:28 Bang gihn a ge adoohng ne dhaano utaahngo a ubeehn ne dahr wa maahny kodh ge coohd yea maalo uniid yaa kur nyange ngo kedea uniid yaa kur thiehno ngo thiow. 2824:28 Any 19:17-18 Coar maa acudhe wudh gen mad gene ke ka maa athow laahye yea.
2924:29 2Pii 3:10, 12; Any 6:12-14 “Ke batien giih raahm
‘e wong cahng naa lihb
kedea dwaahy buu ugeed
maa ciehr ge upahdh ne budh budh ke yoohn maalo
kedea giih nii maalo rog gen uyahng gene.’
3024:30 Mat 24:27; 26:64; Mak 14:62; Any 1:7 “Kaano arumo, e gihn nyoadh beehna a ge adoohng ne dhaano utaahngo ngo uniid yi Maalo kedea ubeehn yaa padh yaa ayiiho cang ke bang wiih piny upam gene thaahdh gen ke nying ukihm gihn upahdh wudh gen. Kaano e a ge adoohng ne dhaano utaahngo, a uniid e a ubeehno kii yi lwahd keehd tee mara kedea e wiiha amoar. 3124:31 13:41Bayo: 1Kor 15:52; 1Th 4:16 Kaano e wuohdjuog ge uoohre e ge koadh baye me doohn gen uyaay keraahyo ne cong jo’a naa akwanya ke bang upiny cang keehd kuohne me baahye.
Cahng Ubeehn Jeacuue
32“Beehna roma ke rih dhuuro. Nea ngo uthubo ke lodho, e ngahj kejea oohro adoohng cahng. 33Thiow neehn gihn nu, cahng niidu ngo e giih ateeda rog gen ayug gene, kea ngahyu ngo kejea beehna adoohng cahng. 3424:34 16:28 Adiehr e ne roba yihru kejea wu yaa nud awaahn, wu buu uthow cange e giih roba yihru rog gen poohd kuu atiihy gene. 35Maalo kedea upiny kan ge utooro, abea luma ree utiinge kare.
Ngaa Keá Gwaahg
(Mak 13:32-37; Luk 17:26-30, 34-36)
3624:36 Tiihy 1:7 “Abea cahng uduua ngaa me ngahy ngo tooro. Ngo kwihj wuohdjuoge wale keehd an thiow cahng ngo kedea caang ngo ge kwihya. Juog Wura e keede e ne ngahy cahng ngo.
3724:37-39 2Pii 3:6 “Beehna a ge adoohng ne dhaano utaahngo, ngo uroom kaa gihn atiihy ree yihdh nihn aboar gihr Nooh. 38Yihdh nihn nu, e aboar puud kuu abeehno, e nyoge wudh ge anaa athoohr gene piny ne bahrahj now e ge maadh kuong kedea yug kahnye ke bang yihdh miehr uwahdhe cahng ayedh Noohe yi baabuur keehd joe. 39Gihn me raaj ge adoohng cahng ke pahdh wudh gen ngo akwihy gene uwahdhe kaa athub aboare kedea umoal aboare gen piny. Beehna a ge adoohng ne dhaano utaahngo uneehn gihn nu thiow, bang gihn ngaa me ngahy ngo utooro. 40Kiin nyoge ulele ke lel me ne cohg. Ka moogo e cuow ariow ge utiihyo yi puohdho, e dhaano acielo maa ayiiho ukwany, udoohng ngaa kuu ayiiho. 41Wale ka mooge e maahn ariow ge uoohdo upany e dhaago acielo maa ayiiho e nuu ukwany.
4224:42 24:44, 50; 25:13; Mak 13:33, 35; Luk 12:40; 21:36 “Noono jo’a, yabu nyingu beer mee bang gihn cahng ubeehn Ruohdhu ngo kwihyu ne weey weey. 4324:43 1Th 5:1-2; 2Pii 3:10; Any 3:3 Ngo padh gihn me kwihyu! Nea ngad paajo cahng beehn ngad kahwe ne kahw paare ngo nea ngahyo, e ngaan nu ne ruung e be nen ne koar paare. 44Wa gihn nu thiow, wu keá gwaahg bang gihn cahng beehna, a ge adoohng ne dhaano utaahngo, ngo kwihyu.
Ucaale Gihr Ubaahng Tiihy Wa Kaa Ateed
4524:45-47 25:21-23 “Kwaad ubaahng me ngihde e ne leej naa ngo ngaa me beer kedea giih nyepinye ngahye kaa gwiiro? Ubaahng me beer wa gihn nu beehda ngaa ateede yihre naa mage baahng mooge beer mee kedea upaahnge caame paahngo yihr gen yi caang arob. 46Unahg gihn me beer keter yihr ubaahng tiihyo wa gihn nu, ge uyuud wur paaje ngo cahng uduue. 47Athiir e ne roba yihru, kejea ngad paajo cwihnye umihno keraahyo udhiile tiihy paajo cang ke cub yi cing ubaahng gihn nu. 4824:48 2Pii 3:4 Nea ubaahng me raaj e naa awii ngad paaje paare, e ubaahng gihn nu urubo ke cwihnye kejea wur paajo be laar duuo, 49noono e uthubo ke goj baahng giih awii yi cinge kedea pahdh ne yug giih cam maa maadh kuong keehd gome mooge. 5024:50 24:42 Gihn nu, e cahng duu ngad paaje ngo ukwihj ubaahnge ne weey weey, noono e ngad paajo naa lwaahd. 5124:51 8:12 Gihn nu, e ngad paajo cwihnye urahnye ne cohg, ugoje ubaahng, ce made ngo bang yaa waane ka yuog nyoge yea ke lan ngoohng wong e lag gen kaany gene kaanyo ke nying raahm.
25Ucaale Gihr Nyetheamaahn Apaar
125:1 Luk 12:35-36 “Dhaahr Juog roma ke rih ucaale gihn: Cahng ni nyetheamaahn apaar lame giih gen akaab gene ke thiehno ne ce ne lor wur kaahny me beehn yi kaahnye. 2-4Nyetheamaahn abiihj ge angahy par ukaahn gene mow moogo ke gihr ukuom, abea abiihj mooge ge akwihy par bang gihn mow moogo maa akaahn gene tooro. 5Wur kaahny agaalo maa akwal niine nying nyetheamaahn uwahdhe kaa anen gene cang.
6“E nahg yi dewaahr e doohn nyoge ake lihngo me koohbo, ‘Wur kaahny abeehno. Cidho ne lore.’ 7Noono e nyetheamaahn giih apaar ge apiih ne gwiir lame giih gen naa atahng gene 8maa arub nyetheamaahn akwihj pare yihr muu angahy par kob gene, ‘Cedhree! Muoju wan ke nye mow bang gihn lame giih wan ge daahd thoo.’
9“Maa abeehr nyetheamaahne ngo kob gene, ‘Gahng! Mow yea be rom paahngo bang gihn ngo thiin. Cidho ne ngiew yihru ke mow dhe dhukaahn.’
1025:10 9:15 “Noono e nyetheamaahn giih abiihj ge apahdh yooh ne ci ne ngeew mow. Abea nye kaa a’aay gene e wur kaahny aguo wahnho, umon nyetheamaahn giih angahy pare wod, batiene e dhe wod ake ciehgo ne rihb utoage.
1125:11-12 Luk 13:25 “Nye batien kaa aciehg dhe wod e nyetheamaahn anaa aci ne ngeew mow ge aguo wahnho thiow urub gene kejea, ‘Cedhree! Yab dhe wod yihr wan umon wane wod.’
1225:12 7:23 “Maa abeehr ngad kaahnye ngo kea, ‘Wu beehda nyoge me kwihya.’
1325:13 24:42 “Nea maano e wu keá gwaahg bang gihn cahng ubeehn Dhaahr Juoge ngo kwihyu.
Ucaale Gihr Baahng Adahg
1425:14-15 Mak 13:34 “Uneehn kwaad gihr ngad paajo me weel atihnge ucege giihe piny yihr baahng adahg ne log maanyo. 1525:15 Rom 12:6 Ngiihny ge apaahnge yihr baahng giih ni adahg, ucube alihbe abiihj yihr ngad umodho maa alihbe ariow yihr ngad yi diehr kedea alihb acielo yihr ngad dhecaahn, beere kwaad dhaano kiin gen cang utiihyo keehd gihre me rome tiihyo. Naa athume ke paahng ngiihny e apahdh yooh uaaye. 16Ngaa acub alihbe abiihj yihre agoohd yi cuug ungeehwe keehd giih me beehne ne ngeew oogo. Gihn nu ayuge wa maano ukaar wudh ngiihnye keehd abiihj mooge. 17Ngaan akaab alihbe ariow acidho thiow utiihye maa akaar wudh ngiihnye keehd alihbe ariow mooge. 18Abea ngaan akaab alihb acielo acidho ukoanye piny, ukane ngiihny yea.
1925:19 18:23 “Batien dwahde me thoohdh e ngad paajo aduuo ke yoohn kar weel ucuohne baahng upeehnye gen ke dhe yoohn kaa atiihy gene ngiihny giihe kii ngo. 20Noono e ngaan anaa akaab alihbe abiihj abeehno urube kobe, ‘Ngaa Duohng, alihbe abiihj giih akaaba bangi, a atiihyo keehd gen ukaar wudh gene kaa alihbe abiihj mooge. Maany awaahn ni, ge adoohng naa alihbe apaar!’
2125:21-23 24:45-47; Luk 16:10 “Maa abeehr ngad paajo ngo kea, ‘Yih atiihy gihn me beer, yih beehda ngaa me cwihnyi nud kedea yih gaahna gaahno kaa aromi nye ngiihny noog weehg kaar beer mee. Awaahn ni, giih me thoohdh ge acuba yi cingi beere cwihnyo umihno tiehd!’
22“Batiene e ngaan akaab alihbe ariow abeehno urube kea, ‘Ngaa Duohng, alihbe ariow ge naa awii piny yihra maa aloga tiihj keehd gen, e wudh ge akaar udoohng gene naa alihbe angween.’
23“Maa abeehr ngad paajo ngo kobe, ‘Yih atiihyo beer, yih beehda ngaa me cwihnyi nud kaa aromi nye ngiihny me noog weehg kaar. Awaahn ni, giih me thoohdh ge acuba yi cingi beere cwihnyo umihno!’
24“Batien yaan nu e ngaan akaab alihb acielo abeehno urube kea, ‘Ngaa Duohng, ngahya kejea yih beehda ngad arojo. Bang gihn keehd puohdho me kuu apuuri e yih caa ne kaj yea. 25Noono e ngiihnyi ge anaa akoanya piny ne kano bang gihn a atud. Yiih, alihb acubi yihra e man wa kare.’
26“Maa abeehr ngad paaje ngo kea, ‘Yih ubaahng maa ngad nyaahbo. Cwihnyi tooro adhaahr yih urubo kejea a beehda ngad arojo? 27Beer, naa angahyi ngo kejea a beehda ngad arojo, gihn e bahnge ge kii cubo yihr ngaa moogo me tiihyo ukaar wudh gene, beere ge duua e ngiihnya naa ayoado e wudh ge akaar?
28“ ‘Nea wa maano kea kaabu ngiihny giih bange ucubu gen yihr ngad alihbe apaar. 2925:29 13:12; Mak 4:25; Luk 8:18; 19:26 Bang gihn kwaad ngaa yihre ne nyepiny e mooge me thoohdh ge udhay wiih man nud yihre. Abea ngaa toor gihr nyepinye yihre keehd gihn anaa yihre ukaab udoohnge ke cinge now. 3025:30 8:12 Abea, kwaad ubaahng me cwihnye tooro wa mar nyin thoohru ngo oogo yi muudho ka yuog nyoge yea ke lan ngoohng wong e lag gen kaany gene kaanyo ke nying raahm.’
Cahng Lug
3125:31-46 16:2725:31 Mat 16:27; 19:28; 1Th 3:13; Juud 14 “Cahng uduua, a ge adoohng ne dhaano utaahngo, maano e a adoohng ne ruohdh me duohng, maa a ucaahdho keehd wuohdjuog ge ke kar gen cang, e naa ka ubeehna ne piih wiih koom ruohdh gihra. 32Kaano e tien paajo upiny cang ree uconge nyuma ulela kiin gen naa akuude ariow wa gihr ngad kwaah me poj keew diehge: apeyieme kur gen kedea roohme kur gen. 33Yaa beeye wa roohme ge ucuba ukwiihya abea yaa reje wa apeyieme ge nuu ucaam.
34“Noono arumo a urubo yihr yaa nuu ukwiihj kejea, ‘Beehnu jo’a, wu adooj Juog Wura. Beehn kedha wun yi Dhaahr Juog naa agwiire yihru ke coon e upiny poohd kuu acag. 35Wu atiihy gihn me beer bang gihn a alwahgu oogo yihr kahj kedea duona ayoru ke piih cahng anahg riowe an. Thiow naa abeehna bangu e a beehda aley kar budo acubu yihra. 36A akonyu dahng bang gihn a anaa angoohng ke waaro ucubu waaro yihra kedea a anaa atwaany utuugu an kedea uliewu an naa amag an yi thijin.’
37“Gihn nu e yaa beeye a upeehny gene kejea, ‘Ruohdh! Weehne e naa ayoad wane yih anahg kahje ucub wane cam yihri wale yih anahg riowe ucub wane piih yihri? 38Thiow yih abeehn bang wan naa aley weehne ucub wane yih piny yihdh miehy wan kedea weehne e naa angoohngi ke waaro ucub wane waaro yihri? 39Kedea yih anaa atwaany kedea umag yihn yi thijin weehne kedea uliew wane yihn?’
4025:40-45 Mat 10:40, 42; 12:50; 28:10 “Noono e ngo ubeehra koba, ‘A rob athiir yihru, giih atiihyu wiih piny kan yihr jo’a, keehn maa atiihyu gen yihr ngaa me ne bihdh now, e giih nu ge atiihyu ke yihra.’
4125:41 Juud 7; Any 20:10, 15 “Noono arumo e a urubo yihr yaa nuu ucaama kejea, ‘Coohru rogu oogo buuda wu yaa alam Juoge. Kadhu yi deeh maaj gihr Juog naa a’ahbe ke nying ruohdh atiihb ukeehg kedea atiihb reje! 42A anaa anahg kahje maa akweeru ke muoj an ke cam maa a anahg riowe maa akweeru ke cub piih yihra, 43Thiow a abeehn bangu e a beehda aley uloohru wiiha oogo yihdh miehyu kedea a anaa angoohng ke waaro ukweeru ke cub waaro yihra, maa a anaa amag yi thijin kedea a anaa atwaany ukweeru ke liew an.’
44“Wiih lum nu ubeehr gene kejea, ‘Ruohdh! Weehne e naa ayuud wane yih anahg kahj, wale yih anahg riowe, wale yih beehda aley, wale yih amag yi thijin wale rihi anaa atwaany ukweer wane ke kony yihn?’
45“Abea ngo ubeehra yihr gen kejea, ‘A ateed athiir yihru. Ge anaa akweeru ke kony yaa ne bihdh now, e gihn nu nyoadh ngo kejea wu akweer ke kony an thiow.’
4625:46 Jon 5:29; Jeam 2:13 “Kaano arumo e yaa reje ge uriem ne beehdo yi maaj me nyaahm gihre be gug kedea yaa beeye ge caa yi kuowo me guge tooro.”
26Kaa Agweehg Nahg Jeacuu
(Mak 14:1, 2; Luk 22:1, 2; Jon 11:45-53)
126:1 7:28 Naa athum Jeacuue ke rob giih anaa adaahde ke robo cang yihr jo waahdhe e ngo arubo yihr gen kea, 226:2 16:21 “Ngahyu kejea adoohnge nihn ariow cog ubeehn Yaan Amono. Abea yi yaay gihn nu e nuu uluom an, a ge adoohng ne dhaano utaahngo, kedea ugur gene an rih yaadh maa ariihw.”
3Yihdh nihn nu thiow e jo doong yaa lam maa jo doong paajo ge anaa amahdo paar ngaa duohng yaa lam me nyinge Kaaypaj 426:4-5 21:46 ne gweehg dhe yooh me mag gene Jeacuu unahge e kwihj nyoge. 5Naa amad gene dhe yoohn nahg Jeacuu, e wudh gen adog gene ke paro maa akoohb gene, “Ngo keá mago yihdh nihn yaay bang gihn cwihnyo tooro bange ubeehn amahr yaa abeehn Jeruucalem uyug gene ajuohj ke nying gihn amage.”
Jeacuu Wiihe Aloar Ke Mow Bathany
626:6-7 Luk 7:37-38 Cahng ni arumo Jeacuu anaa yi geen Bathany paar nyin moogo me nyinge Cimoan Udhoobo. 7Noono e Jeacuu cam agwiir yihre upiihe ne cam. Nye kaano e dhaago moogo ake beehno e kaahn udhoohmo me yea ne mow me ngwaahy me ngiene teeg keraahyo. Naa awahnh dhaar ni bang Jeacuu e mown nu awoje wiih Jeacuu cang ne moar wiihe.
8Naa aniid jo waahdhe gihn nu e ngo amaan gene maa arub gene ke rog gen kob gene, “Dhaar ni mow me ngiene teeg nyaahge oogo kaa nying gihn? 9Ngahda ngweehn me ne ngeewe oogo, beere ngiihny yoad ge ke paahngo yihr nyoge maa angoohng ne!”
10Gihn arob jo waahdhe ke rog gen ngo angey Jeacuue maa arube kea, “Gihn ge giedu dhaar ni? Beehda gihn me beer ne cohg e naa atiihye yihra. 11Yaa angoohng ge nyoge me beehdo kaa wun. Ge uromu ke muojo cahng moogo. Abea an, a buu ukwaay beehdo ke wun. 12Dhaar ni atiihy gihn me beer ne cohg naa amoone piny ne gwiir kuohma cahng ukoany an. 13Awaahn ni, a rob athiir yihru kejea kwaad kuohn upuohny Ciig Beer yihdh gen ke bang upiny cang, e gihn ayug dhaar ni uke robo thiow ne par bang dhaar ni.”
Juudo Jeacuu Aluome
(Mak 14:10, 11; Luk 22:3-6)
14Kaano e dhaano acielo kiin jo waahdh Jeacuu ge apaar wonge ariow me nyinge Juudo Yijkaariod acaa bang jo doong yaa lam ukoohbe kea, 1526:15 Jon 11:57; 13:2 “Gihn e nuu ucubu yihra nea dhe yoohn mag Jeacuu anyoadha yihru?” Maa akwaan gene ngiihny demaro dhaano aduuno wonge apaar yi cinge. 16Noono, ke wong cahng nu, e Juudo ake thubo ke daahd dhe yooh me meehge Jeacuu kwahg piny yihr yaa ni.
Jeacuu Maa Yaae Ge Gwiir Ka Yug Gene Yaay Yea
(Mak 14:12-21; Luk 22:7-13, 21-23; Jon 13:21-30)
17Cahng umodho yihdh nihn Yaan Amono, e jo waahdh abeehn bang Jeacuu upeehy gene kejea, “Ngad puohny! Kee e ne daahdi nuu ugwiir wane ne kar piih yihri ne yug cam cahng Yaan Amono yea?”
18Kob Jeacuue, “Ne ngaa me nii buur geew kun caadi, cuu bange uteedu ngo yihre kejea, ‘Arob ngad puohny kea e daahd utiihye Yaan Amono paari tiehd keehd jo waahdhe. Arobe kejea cahng thone adoohng cahng.’ ” 19Jo waahdh ge acidho muon ugwiir gene cam wa kaa arob Jeacuue yihr gen.
Jeacuu Kea E Uluom Juude
2026:20-25 Jon 13:2, 21-30 Ke wong thiehno arumo, e Jeacuu apiih wiih cam keehd joe kar ge apaar wonge ariow. 21Nye kaa acahm gene cahmo, e Jeacuu ake rubo kea, “A rob gihn maa adiehr yihru! Dhaano acielo kiinu daahd uluome an.” 22Naa alihng gene lum nu, e cwihny gen kuu amedo maa apeehy gene naa acielo acielo ke rog gen kob gene, “Ngahde padh an nye Ruohdh?”
23Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Ngaa maa areg cinge yi wal keehd an e nuu uluom an. 24A, ge adoohng ne dhaano utaahngo, a uthow wa kaa agweede yi kitaab Juog, abea ngaa luom an, a ge adoohng ne dhaano utaahngo unaa yi gihn me raaj ne waany, adhaahr ngweehn me bahnge ngo be ne nyuol.”
25Noono, e Juudo ngaa uluom ngo ake rubo kea, “Padh an Ruohdh! Ngahda kare ne?” Kob Jeacuue, “Wa yih naa arob ngo ke dhii.”
Kuohm Jeacuu Ayuge Ne Cam Yihro
(Mak 14:22-26; Luk 22:14-20; 1Kor 11:23-25)
2626:26-28 1Kor 10:16 Kaano acahm gene cahmo, e Jeacuu amono akaabe batiene naa adooje ngo e ngo abanye maa acube ngo yihr jo waahdh e urubo kea, “Kaabu ngo kedea camu ngo. Gihn ni beehda kuohma.”
27Keehdo e kubaayo me yea ne koongo akaabe batiene naa amuohje koohr Juog e ngo acube yihr jo waahdh e urubo kea, “Maadhu ngo wu ke karu cang, 2826:28 Judea 7:22; 9:15-20 bang gihn gihn ni beehda rema. Rem nweehd won ge awoj piny ke nying nyoge me thoohdh ke nying wii adhemuohme piny. 29A teed athiir yihru. Koongo buu ucahga maadha keehdo uwahdhe cahng umaadha koohng nyaahn keehd wun yi Dhaahr Juog wura.”
3026:30 Luk 22:39; Jon 18:1 Batien kaa awahr gene Wahy Apoong Juog e ge aay ne ci wiih Good Ulihbe. 3126:31 Mat 26:56; Jon 16:32 Kaano e Jeacuu arubo yihr gen kea, “Wu noono cang, wu ugoohd oogo riha uwiiu an piny wa kaa agweede yi kitaab Juog ke nyinga naa,
‘Ngad kwaah unahga,
ubeehn diehge ulog gene keedho.’
3226:32 28:7, 16 “Abea batien ka ucahra yi thoo a umoon wong maalo nyumu yi piny Gaalili.”
33Gihn nu e Piihter arubo kea, “Keehd me paahr nyoge oogo rihi ugoohd gene, e a ke nguda, a be kuong paahr oogo rihi uwiia yihn piny!”
3426:34-35 Luk 22:33-34; Jon 13:36-3826:34 26:75 Kob Jeacuue, “Adiehr e ne roba yihri. Tihn noon ni yi dewaahy tihn, maano e uthuonjieno poohd kuu akoohg, e yih ukweer ke an tiel adahg kejea a kwihyi.”
35Kob Piihtere, “A be kuong kweer ne weey weey kejea yih kwihya keehd me nahge thoo, e a uthow tiehd ke yihn.” Kedea ubeehn jo waahdhe cang urub gene kejea Jeacuu be kuong gene ke wii yi gihn me raaj.
Jeacuu Akwahyo Piny Gedhceama
3626:36-46 Luk 5:16; Judea 5:7-8 Kaano e Jeacuu a’aay keehd jo waahdhe ucea ka me cuohn ne Gedhceama. Naa awahdh gene kaa ngo e Jeacuu ake rubo yihr jo waahdhe kea, “Piihu kan ne koar, a bar ne kwaj wong maalo ke me cahng kan.” 37Maa acuohne Piihter kedea waahd Jebeade kar ge ariow: Jeamij kedea Joon. Nye kaano e Jeacuu ree ayoade yi raahy cwihny me duohng kedea raahm aduulo me teeg. 38Noono urube yihr yaan ni adahg kea, “Yaage! Aduuna urahmo cang ke raahm me wa a cej thoo. Doohngu kan ne koar an, abea wu keá neno.”
3926:39 6:10; 20:22; Jon 18:11; Judea 10:9 Noono arumo, e Jeacuu anyiig wong maalo ka me thiin, upahdhe wudh conge ukuule wiihe piny ne kwaj e urubo kea, “Abaa Wura! Nea kare nud kea kaab raahm gihn ni beehn riha. Abea keehd maano, e keá yugi wa ka daahda abea yug ngo wa kar cwihnyi ne daahdi.”
40Naa aduu Jeacuue bang jo waahdhe, e ge ayuude e ge ane twar ke niine. Maa atahnge Piihter urube yihr ngo kea, “Piihter! Kare tooro yihru ukuru keehd an, keehd ke kar caa acielo cog, e wu be neehne ne? 4126:41 Epi 6:18; Judea 2:18 Wu keá neno abea kwahyu beere wu be tum atiihb ukeehge. Mare ngo athiir! Aduulo ngo teeg ngo rom guum abea kuohm e naa agoohg.”
42Maa acahge aay keehdo ne kwaj Juog urube kobe, “Abaa Wura, nea kare tooro me kaabi raahm beehn riha kejea ngo dhiil pahdh wiiha kea yug ngo wa ka daahdi.”
43Naa acahg Jeacuue duuo keehdo e yuud jo waahdhe giih adahg ge ane twar ke niine, bang gihn ge anaa agoohg niine ne cohg. 4426:44 2Kor 12:8 Maa a’aay Jeacuue uwiie gen piny kaano ucea ne kwaj. Yi dahg kwaj e ngo aber kwaj gihre naa anuu umodho.
4526:45 Jon 12:23; 13:1; 17:1 Naa aduue bang jo waahdh e arubo yihr gen kea, “Wu poohd niin gihn? Gihn me nenu ke nyinge keehdo tooro bang gihn caang cub an, a ge adoohng ne dhaano utaahngo yi cing nyoge me reje ngo abeehno. 46Yedhu maalo upahdho yooh. Ngaa aluom an e man awahnho!”
Jeacuu Amag
(Mak 14:43-50; Luk 22:47-53; Jon 18:3-12)
47Piow piow kaano apoohde e Jeacuu urubo nu, e Juudo ge beehda dhaano acielo keew jo Jeacuu ge apaar wonge ariow ake wahnho e ngo caahdh kaa nyoge maa aoohr ngaa duohng yaa lame maa jo doong paajo. Yaa ngo ge akaahn pale kedea belunge. 48Ngo anaa arob Juudo yihr jo abeehne ke gen kea, “Nea ngaa baahba ree ke maahdho e naa ngaa magu bang gihn e ne daahdu!” 49Kaa awahnh Juude e abaahb rih Jeacuu ke maahdho kobe, “Koohri ruohdh!”
50Kob Jeacuu, “Laar gihn abeehni ke nyinge ke yugo goma.”
Kaano e nyoge ake beehno umag gene Jeacuu utuohj gene ngo. 51Gihn nu e dhaano acielo kiin jo waahdh pahle awuohdhe ke oogo ungole yihdh ubaahng me tiihyo paar ngad duohng yaa lam. Yihdh ngo angole piny ne thihb.
52Maa arub Jeacuue yihr nyin ni kea, “Duog pahli yi wode. Ngaa yuohdh pala oogo rih wad gen, e unahg pala e nuu nahg ngo thiow. 53Kwihyi kejea nea an ne daahd ukony Wura an e kare nud yihre uoohre amahr deaj giih wuohdjuog me thoohdh me be kwaan rog gen yihra yi nyenij ne? 54Abea kare tooro uruba kejea beehn wuohdjuoge ne kony an bang gihn, gihn agweed yi kitaab Juog dhiil pahdh kare wa kaa ateede.”
5526:55 Luk 19:47 Anahg kaano e naa alog Jeacuue dhee bang yaa abeehn ne mag ngo ne rob kea, “A abeehdo ke wun kedea a na niidu niido e a caa yi laaro gihr Wod Juog ke nying nihn upuohnya nyoge puohnyo abea a kuu anaa amagu. Awaahn ni gihn ge beehnu banga e wu kaahn pale maa belunge kii cingu udoohnge wa a beehda ngaa maa apaahr oogo ne liny ke ukuumo? 5626:56 Mat 26:31; Luk 24:46 Gihn ayug ree awaahn ni beehda giih anaa agweed yaa agamloohngjuoge ge ne pahdh kar gen wa kaa agweed gen.” Kaano e jo waahdhe cang ge ake aay ke ngweej uwii gene Jeacuu piny.
Jeacuu Ne Nyum Akuud Judea
(Mak 14:53-65; Luk 22:54, 55, 63-71; Jon 18:13, 14, 19-24)
57Yaa anaa abeehn ne mag Jeacuu ngo abeehn gene ne kedh paar Kaaypaj ngad duohng yaa lam kaa amahd jo doong yaa lame kedea yaa loohng Juog yea. 58Piihter thiow anaa ke caahdho e buodh batien Jeacuu ke ka me baahr uwahdhe kaa amone paar Kaaypaj. Gihn nu e apiih buud acaakere giih koar Wod Juog ne maany ka ulug lug Jeacuu kii ngo.
59Jo doonge yihr yaa lam kedea yaa Akuud jo doong Judea cang ge ake daahd ke cuud me teed awuohj ayug Jeacuue keehd me nahge toohd, e ngo ke kihmo ke thoo. 60Abea gahng ke cuude maa ayoad gene me luub gen roohm, keehd maa anaa abeehn nyoge me thoohdhe kob gen ge cuude.
Batiene arumo e nyoge ariow ge ayedh maalo urub gene kejea, 6126:61 27:40; Jon 2:19; Tiihy 6:14 “Nyin anaa alihng wane e urubo kejea yihre ne tee me thuohme Wod Juog gihr Jeruucalem piny kedea kea ngo geere geero batien nihn adahg.”
62Noono e Kaaypaj ayedh maalo urube yihr Jeacuu kea, “Gihn e bahnge wudh giih rob rihi ge be beehri. Gihn e naa adiehr kiin giih arob yaa ni rihi?” 6326:63 Aleng ne caaj: Mat 27:12-14Waahd Juog: Mat 14:33; 27:40, 43; Luk 22:70 Abea Jeacuu aleng ne caaj.
Maa acahg Kaaypaje rob kea, “Kuohng rih ke Juog Aciehg nea yih naa Ngad Boadh nyoge ge Waahd Juog Aciehg ni?”
6426:64 Mat 22:44; 24:30; Mak 13:26; Luk 21:27 Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Beehda yihn e naa arob ngo ke dhii. Abea a rob gihn maa athiir yihru, kejea ke wong cahng tihn uwahdhe cahng moogo, e a ge adoohng ne dhaano utaahngo, a uniidu e a apiih ukoom ruohdh ukwiihy Juog kedea a uniidu ge ubeehna wa daahr maaj kii lwahd ke yoohn Paar Maalo.”
6526:65 Jon 19:7 Maa abeehn Kaaypaje urahny cwihnye yi kwaad gihn arob Jeacuue rih Juog. Gihn nu e Kaaypaj ke ngude waahny ree ayieye ke oogo yi ngahye maa aloge dhee ne rob yihr yaa Akuud kobe, “Ngahda ngo alihngu kaa adhahle Juog kea e uroomo keehde. Naa awuohj moogo me cahgo ke daahdo yaage? Ngo alihngu cang kaa arube kea e uroomo ke Juog. 66Nea maru e ukihm gihre beehda gihn?”
Maa abeehr gene ngo ke kar gen cang, “Kihme ke thoo.”
67Nye wong kaano e ge apiih ne nguud yi wonge maa e ngo dhohng gene dhohngo kedea e ngo ke peehnyo naa, 6826:68 21:11 “Ngad Boadh nyoge! Caar ngaa adhoohng yihn!”
Kaa Apeehm Piihtere Kea Jeacuu Kwihye
(Mak 14:66-72; Luk 22:56-62; Jon 18:15-18, 25-27)
69Noono ayug giih nu rog gen e Piihter anaa apiih yi laaro paar Kaaypaj maa abeehn nyaakowe maa baahng paan nu ke buude urube kea, “Yih noon ni, yih na ucaahdho keehd Jeacuu ngad Gaalili.”
70Maa apiem Piihtere ngo ne rweej nyum nyoge cang kea, “Gihn nu rubi ke nyinge ngo kwihya.”
71Kaano e Piihter a’aj maalo ucea dhe roog, maa aniid nyaakow moogo maa baahng paan nu ngo urube yihr nyoge kea, “Nyin ni beehda ngad Jeacuu ngad Naajaread.”
72E Piihter ree akuohnge udoge ree ke jaahyo kea, “Ngaan nu rubu ke nyinge ngo kwihya!”
73Batien ka me thiin keehdo, e cuow mooge maa anaa acuunge buud gen ge abeehn bang Piihter urub gene kob gene, “Gihn me piemi tooro, kii robi now e nyoadh ngo kejea yih beehda dhaano acielo kiin yaa Jeacuu!”
74Maa apiem Piihtere ngo ne rweej ukuohnge ree kea, “Yaage! A rob adiehr nyum Juog. Ngadu noono rubu ke nyinge nu ngo kwihya!”
Ke nye wong kaano e uthuonjieno ake koohg, 7526:75 26:34 maa apar Piihter lum anaa ateed Jeacuue yihre kejea, “Tihn noon ni, yi dewaahy tihn, maano e uthuonjieno poohd kuu akoohg, e yih ukweer ke an tiel adahg kejea a kwihyi.” Gihn nu e Piihter acaa yi kalo ne lalo ke keej yej naa angeye deeh awuohj gihn atiihye.
27Jeacuu Akedh Nyum Pilaato Yi Lug
(Mak 15:1; Luk 23:1, 2; Jon 18:28-32)
1Yi ruu piny ke nyang coon, e jo doong yaa lam maa jo doong paajo cang amaad ayug gene bang ne gwiir dhe yooh me dhiil gene Jeacuu ke naah. 2Maa atuohj gene cinge ukedh gene ngo bang Poantya Pilaato ge muudiihr piny Judea.
Kaa Athow Juudo Kii Ngo
(Tiihy 1:18, 19)
327:3 26:15 Ge abeehn Juude ngo ne yoad kejea Jeacuu ngo akihm ke thoo ni e cwihnye ake rahnyo bang awuohj gihre naa ayuge ge aluome Jeacuu ni. Noono maa akaabe ngiihny giih anaa cub yihre naa aluome Jeacuu ucea ne duog gen yihr jo doong yaa lam maa jo doong paajo. Naa awahnhe bang gen e arubo kea, 4“Gihn me raaj ayuga, dhaano maa abiohgrwaal e naa aluoma.”
Maa abeehr gene ngo kob gene, “Tien mar wa gihn! Beehda gihr ngudi.”
5Gihn nu e Juudo ngiihny ge abaahle ke yi wod yi dwaar gihr Wod Juog gihr Jeruucalem kedea ucea ne ngaab ree.
6Maa abeehn jo doong yaa lame ukwany gene ngiihny maa akoohb gene, “Ngiihny ni, ge beehda ngiihny remo, ka me kedh gen yi kajana gihr Wod Juog tooro, bang gihn ngo amahn loohnge ne mad ngiihny remo yi kajana bang ngiihny Wod Juog.” 7Batiene e ge apiih ne mad lubo acielo ke gihn uyug gene keehd ngiihny giih ni. Kaano e ge agwiihro kejea nahge ke piny e ne ngeew gene. Maa angeew puohdh nyin maa ngad cwaahj daahy beere ke yugo ne kar koany aleye. 8E naa gihn abeehn kaa angeew udoohnge e cuohn uwahdhe tihn ne ‘Puohdh Remo’ 9kedea e naa kaa abeehn gihn arob Juoge ke leeb ngad agamloohngjuog ge cuohn ne Jermya utiinge ree kare. Anaa akobe kea, “Kedea ukaab gene ngiihny demaro dhaano aduuno wonge apaar anaa ayiih yaa Yijaraele ne ngiihny rom cubo ne luom ngo. 10Maa acub gene ngiihny ne ngeew puohdh ngad cwaahj daahy wa kaa arob Juoge ngo yihra.”
Jeacuu Ne Nyum Pilaato
(Mak 15:2-5; Luk 23:3-5; Jon 18:33-38)
1127:11 2:2; 27:29, 37, 42; Mak 15:2, 9, 12, 18, 26, 32; Luk 23:3, 37-38; Jon 1:49; 12:13; 18:33, 39; 19:3, 15, 19, 21 Kaano e Jeacuu akahl yi lug nyum muudiihr maa apeehnye ngo kea, “Yih naa ruohdh Judea ne?”
Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Yih naa arob ngo ke dhii.”
1227:12-14 Jon 19:9; Mat 26:63 Abea gihn maa adog Jeacuue ke beehro tooro naa abeehn ruohdh jo doong yaa lame kedea jo doong paaje urob gene giih me reje ke nyinge yihr Pilaato. 13Maa arub Pilaate yihre kobe, “Giih reje ge rob gene rihi ge be lihng yihri ne?” 14Maa acwaahng Pilaato keraahyo yi kwaad man bahnge e gihn me robe tooro ne jaahy giih reje ge arob ree.
15Ke nying wong, yi Yaan Amono, e Pilaato kwaad maabuuj me daahd paaje kejea ke lonyo, e ngo lonye ke oogo yi thijin. 16Ngaa me cuohn ne Barabaj ngo anaa yi thijin, me giih reje naa atiihye ge ngahj keraahyo. 17Naa abeehn nyoge ucong gene rog gen e ge apeehny Pilaate kea, “Ngaa e ne daahdu ulonya ngo oogo yihru: Barabaj wale Jeacuu ge cuohn ne Ngad Boadh nyoge?” 18Apeehyo wa gihn nu bang gihn ngo angahy Pilaate kejea beehda ke nying giih tiel now e naa amag jo doong yaa lame Jeacuu ne kahl nyum lug.
1927:19 Luk 23:47 Kaano anaa apiih Pilaate yi lug, e ciihe dhog aoohre yihre ne rob ngo yihre kejea wiie cinge utoor gihn me raaj me tiihye rih ngaa maa abiohgrwaal bang gihn awuohj maa atiihye tooro. Thiow kob ciihe kejea laahg maa alahge ke nying Jeacuu cwihny ngo adage.
2027:20-23 Tiihy 3:13-14 Jo doong yaa lam kedea jo doong paajo yihdh nyoge acoam gene beere Barabaj e ne lony oogo yihr gen kedea unahge Jeacuu e ne nahg.
21Gihn nu naa abeehn Pilaate ne peehny nyoge ke ngaa daahd gene ne luny oogo, e arob gene, “Barabaj.”
22Maa arube yihr gen kea, “Abea nea wa maano, yuga gihn keehd Jeacuu ge cuohn ne Ngad Boadh nyoge?” Maa abeehr gene ngo cang kob gene, “Gure rih yaadh.”
23Maa acahg Pilaate piehj keehdo kea, “Abea gihn noono raaj ge awuohye ni?”
E ge athubo ke kwaago e doohn ge ne maalo, “Gure rih yaadh.”
24Abea ge aniid Pilaate ngo e gihn me beer me rome yugo tooro ni kedea alyaahb ree miide kaa yugo kiin nyoge, e piih akaabe kaabo uluoge cinge nyum nyoge, e urubo kea, “Yihra baahr! Rem nyin tooro yi cinga. Reme naa yi cingu.”
2527:25 Tiihy 5:28 E nyoge cang ngo arob gene yihre kob gene, “Reme unaa yi cing wan kedea yi cing nyethen wan.” 2627:26-31 20:19 Noono ubeehn Pilaate, ulonye Barabaj oogo neehn kaa adaahd gene, abea Jeacuu ngo ameehge puohdo umodho ce cube ngo yihr acaakere ne ci ne gur rih yaadh maa ariihw.
Jeacuu Wiihe Ariiw Ke Koadhe
(Mak 15:16-20; Jon 19:2, 3)
27Kaano e acaakere giih muudiihr Pilaato, Jeacuu abeehn gene ne kedh yi wod paar muudiihr ge cuohn ne Preetoarya. Kaano e naa abeehn akuud acaakere ucong gene rog gen buud Jeacuu. 2827:28 Luk 23:11 Batiene e acaakere waay Jeacuu ge akahl gene oogo rih ngo kedea ungaab gene jalaabya me kwaar mee ree. 2927:29 27:11 Thiow uyoad gene koadho udol gene ngo naa atahny ruohdh maa acub gene ngo wiihe kedea ucub gene theengo yi cinge ne yaahr ngo, kejea ngo Jaah. Naa athum gene ke yug giih nu e cung gen arung gene piny ne ngier kuohme kob gene, “Maahdh ya Ruohdh yaa Judea.” 3027:30 26:67 Maa anguud gene yi wonge kedea ukaab gene theengo oogo yi cinge kedea utwang gene wiih ngo twango keehd theengo. 31Naa athum gene ke ngier kuohme, e jalaabya akahl gene oogo ree kedea uduog gene waaye ree, batiene e ge a’aay keehde ne kedh ne gur rih yaadh maa ariihw.
Jeacuu Agur rih Yaadh Maa Ariihw
(Mak 15:21-32; Luk 23:26-43; Jon 19:17-27)
32Ge anaa caahdh gene caahdho ni, e ge beehn oogo yi diehr geew, e ge abeehn ne roohmo keehd nyin me nyinge Cimoane ngad Ciriihna. Kaano e ngo amag gene ucube ne bien yaadh gihn ugur Jeacuu ree. 33Naa awahnh gene ka cuohn ne Golgotha lum yea: ‘Paan Wihj’ 34e koongo maa alyaahb keehd piih yaadh me nahg raahm acub gene yihr Jeacuu kejea maadhe ngo. Abea naa abele ngo e akweer ke maadh ngo. 35Naa athum gene ke gure rih yaadh maa ariihw, e waare giihe ge abeehn gene ne paahngo ke kiin gen ke dhe yoohn gaay e ne thoohr gene bang ne ngahy ngaa upahdh waare yihre. 36Batiene e ge apiih kaano ne koar ngo piny. 3727:37 27:11 Awuohj gihn akob naa ngo ayuge agweed rih apango wa gihn, “RUOHDH YAA JUDEA.” Noono ukaab apango ungoohne wiihe maalo. 38Maa ayoad gene yaa kahw ariow ugur gene gen ngahdh yen wa kwaad mar Jeacuu, ngaa man nuu ukwiihye kedea ngaa man nuu ucaame. 39Batiene e kwaad yaa ngul piny now e ngo cwiid gene cwiido e wudh gen gihny gene gihnyo kedea e ge uyahdo 4027:40 26:61, 63 kob gene, “Yih nyin na koohbo kejea Wod Juog thuohmi ke piny kedea uromi ngo ke geero ucuunge batien nihn adahg, kea noono kony rihi nea yih Waahd Juog uyihnhi piny ke rih yaadh ariihw.”
41Ke dhe yoohn nu thiow, jo doong yaa lam maa yaa loohng Juog kedea jo doong paajo, kuohm Jeacuu angier gene 4227:42 27:11 kob gene, “Nyoge mooge ge akonye abea wa ree be rome ke konyo! Ngahda e naa ruohdh yaa Yijarael! Kea noono yihnhe piny ngahy yaadh nu agure ree beere lume yiih wane yiiho. 4327:43 Mat 26:63 Kea Juog e ne gaahne! Ka noono kony Juoge ngo ne beehn oogo ngahy yaadh nea ngo beehda ngaa maa anhyaar Juoge. Ngahda anaa arubo kea, ‘A waahd Juog ne!’ ” 44Thiow, keehd yaa kahw giih anaa agur maalo buude ngo ayahl gene tiehd.
Thon Jeacuu
(Mak 15:33-41; Luk 23:44-49; Jon 19:28-30)
45Kaano maa abeehn deeh muudho umoale piny cang ne cihdh cihdhi. Naa athube e cahng nii diehr wihj uwahdhe kaa alaahnge e gihn me neehn tooro. 46Yi laahng cahng e Jeacuu ayuog ke dhe paar gen e duone atihnge maalo, “Eali, Eali lama cabajthaahni.” Lum yea, Juog Ruohdha, Juog Ruohdha gihn ge paahli an oogo wa gihn?
47Naa alihng jo anaa ke cuungo duon Jeacuu e ge arubo kob gene, “Beehda Eliija ge anahg agamloohngjuog naa acoon e ne cuohne.” 48Nye wong kaano, e dhaano acielo kiin gen ake goohdo ne kahl koongo me waj maa akaabe bur waaro ucode ngo yi koongo maa atuohye ngo wiih theengo urwaage ngo yi dhe Jeacuu ne maadho. 49Maa arub goan nyoge mooge kob gene, “Maanyo ngo! Ka moogo e Eliija ubeehn ne konye.”
50Kaano e Jeacuu acahg lalo e duone atihnge maalo kedea e naa thone noono. 5127:51 Judea 10:19-20 Kaano e waaro gihn apaahng kur Dhe Wod ke kur Dhe Tiel yi Wod Juog yea ayiej ree piny ne dahg naa ariow ke maalo uwahdhe piny kedea ubeehn pinye uyahnge ree ne med medi cang maa leele yihdh ge akeedho ne wer wer. 52Maa beehn wudh leehde giih yaa anaa thow coon ge anahg nyoge me beeye, uyab gene rog gen kedea ucahr thoohdh yaa anaa thow. 53Batiene kaa acahr Jeacuue e jo ni thiow ge apahr oogo yihdh leehde kedea uci gene yi diehr geew maa nyoadh gene rog gen yihr kwaad nyoge mooge.
5427:54 14:33; 26:63; Mak 15:39 Maa abeehn jaabidhe kedea acaakere giih anaa acub piny ne koar Jeacuu, naa niid gene giih atiihy rog gen, ge amed pinye ree ni, e ge ake tudo maa akoohb gene, “Beehda adiehr, nyin ngo beehda Waahd Juog ne cohg.”
55Maahn me thoohdh ge anaa anudo ka me cahng e ge maahnyo kaa ka me baahr. Maahn na caahdh keehd Jeacuu ge anaa Gaalili ge ne tiihy giihe. 56Kiin maahn giih ni, anahg Maarya ngad Madaleana, Maarya miih Jeamij kedea Jocebe kedea miih nyethen Jebeade.
Jeacuu Kuohme Akan
(Mak 15:42-47; Luk 23:50-56; Jon 19:38-42)
57Naa awahnhe yi caang thiehno, e nyin maa alony me nyinge Jocebe ngad Arihmathea, ake beehno. Ngo anahg ngaa maa adoohng ne ngad Jeacuu. 58E nyin abeehn bang Pilaato ne kway kuohm Jeacuu yihre bang ucea ne kan ngo. Maa abeehn Pilaate urobe ngo yihr acaakere kejea cub gene kuohm Jeacuu yihre ne kano. 59Batiene e kuohm Jeacuu akaab Jocebe kaabo, ubahje ngo ke waaro me nyaahn. 60Maa akedhe ngo ne kano yi liel gihre maa akoanye yi leelo ka me cahng. Batiene e deeh leelo abeehne ne loohr dhe wod kaano akane kuohm Jeacuu yi ngo kedea uaaye. 61Abea ge ayuge giih ni e maahn ariow, Maarya ngad Madaleana kedea Maarya moogo ge anaa anudo ka me cahng ke kar liel.
Yaa Anaa Ne Koar Liel
62Ruuwow ge aruu piny ke batien cahng gwiihro gihr Cabadh, e jo doong yaa lam maa Paarijea ge aci bang Pilaato. 6327:63 12:40 Maa arub gene yihr ngo kejea, “Muudiihr! Ngad toohd gihn ni ge anaa apoohde e kuow ngo na urubo kea, ‘A ucahr batien nihn adahg.’ 6427:64 28:13 Nea maano kea rob lubo beere liel gihre koar piny ke nihn adahg, bang gihn ka moogo joe kuohm ngo beehn gene ke ne kwahl oogo caahn e ge urubo kejea ngo acahr naa athowe. Toohd gihn ni ngo uraaj keter ukaale wudh muu anaa umodho.”
65Maa beehr Pilaate ngo kea, “Kahbu keehd acaakere me koar liene wa kwaad ka daahdu.” 66Maa acidh gene kedea ukoar gene liel piny, maa ucub gene leelo dhe wod beer mee kedea acaakere me koar kaano piny.
28Liel Yea Apuogo Kedea Rob Wuohnjuog
(Mak 16:1-10; Luk 24:1-12; Jon 20:1-10)
1Cahng ni, kaa akaahg piny batien cahng Cabadh e beehda cahng umodho gihr beriown nihn, e Maarya Madaleana kedea Maarya moogo ge amool uliel.
2Abea thiin kan e piny ree ayahnge yahngo cang, bang gihn wuohnjuog abeehno ne dhihl ke yoohn Paar Maalo ungeehle leelo gihn anaa acub dhe liel oogo upiihe wiih ngo. 3Wuohnjuog gihn kuohme ake liel wa maahny kodh kedea waare giihe tar wa bur waaro. 4Yaa anaa acub wiih liel ne koar ge ataal lwahre maalo udoohng gene wa nyoge maa athow.
5Naa awahnh maahn giihe kar ge ariow e wuohnjuog ake rubo yihr gen kea, “Wu keá tudo. Ngahya kejea wu abeehn ne maany kuohm Jeacuu Ngad Boadh nyoge e anaa agur ngahy yaadh maa ariihw. 628:6 16:21 Jeacuu ngo tooro kan. Ngo ameehg Juoge cahro wa kaa anaa ateede ngo yihru coon umodho kejea e ucahr batien nihn adahg. Beehnu umaanyu kaa anaa apiehle yea! 728:7 26:32 Laaru doog ke laahdo uteedo ngo yihr jo waahdh giihe kejea Jeacuu acahr kedea ngo amoon nyum gen ne ce Gaalili, ka uroohm gene yea keehde. Wudhu keá wulo ne par giih ni ateeda yihru cang.”
8Ke nye wong kaano, e ge Maarya ngahdh gen ayal gene yalo ke ngweej ne do ne toohn jo waahdh, e nye lwahr poohd nii yihdh gen, keehd maa anaa amed cwihny gene keter ke nying cahro gihr Jeacuu.
Jeacuu Ree Anyoadhe Yihr Maahn
9Abea nye kaano e Jeacuu anaa lwaahd bang gen urube kea, “Maahdhu rihu ya.” Noono ubar gene bang Jeacuu urung gene cung gen piny ne ciim tiene kedea upuoj gene ngo keraahyo. 1028:10 12:50; Jon 20:17 Batiene e Jeacuu ake rubo yihr gen kea, “Wu keá tudo, abea cidhu uteedu ngo yihr jo’a cang kejea cidh gene Gaalili, wa uroohm kun caadi keehd gen ka uniid gene an yea.”
Lum Agwiir Jo Doong Paar Judea
11Nye kaa apoohde e maahn giih ge nii yooh ne doog, e yaa koar liel mooge ge aguo goohd bang jo doong yaa lam uteed gene giih ayug rog gen cang yihr gen. 12Kaano e amaad aguo gene kaa yugo tiehd keehd jo doong paajo ne gweehg yea lubo. Batien amaad e amahr ngiihny acub gene cubo yihr yaa koar liel. 1328:13 27:64 Ungweel gene ngo piny kejea, “Kwaad ngaan peehny wun now kea teedu ngo kejea jo waahdh Jeacuu ge abeehno ke waahr e wa aneno ukwal gene kuohm ngo. 14Cwihnyu keá ne ngaahj bang gihn, gihn me pahdh wudhu tooro. Keehd me beehn muudiihre ulihnge ngo kejea wu anaa aneno e wu ukony wane.” 15Yaa koar liel ngiihny akaab gene kedea ucidh gene ne kiid lubo wa kaa ateede yihr gen. Kedea ke wong cahng nu, uwahdhe cahng tihn, e naa lum rob kiin yaa Judea.
Jeacuu Ree Anyoadhe Yihr Jo Waahdhe Kedea Tiihy Acub Jeacuue
(Mak 16:14-18; Luk 24:36-49; Jon 20:19-23; Tiihy 1:6-8)
1628:16 5:1; 26:32; 28:10 Noono ubeehn joe ge apaar wonge acielo utihng gene rog gen ne ci wiih good me nii Gaalili kaa akob Jeacuue kea e uroohm yi ngo keehd gen. 1728:17 14:31 Naa aniid gene Jeacuu, e ngo adoar gene ne cohg, abea keehd maano e nyoge mooge ge apoohdo e cwihny ge udaag. 1828:18 Mat 11:27 Kaano e Jeacuu anyiihng buud gen urube kea, “Ruohdh gihr Dhaahr Juog kedea gihr ungoom kan cang ge acub yi cinga. 1928:19 Kar lam: 10:5-6; 24:14; Mak 16:15; Luk 24:47Luogwahy: Mat 3:15; Mak 16:16; Tiihy 2:38; 8:36; 1Kor 1:13-16; Epi 4:5; Jon 3:22; 4:1-2; Rom 6:3-4; Wuur, ke Waahd ke Wahy Juog: 2Kor 13:13 Wa maano, cidhu ke bang upiny cang umuoju nyoge ke luogwahy ke nying Wuur, ke Waahd ke Wahy Juog. Yugu ngo wa maano beere yaa ngo ge udoohng ne jo’a. 20Puohnyu gen umag gene loohnge giih aroba yihru beer mee. Ngahyu ngo kejea a nud ke wun uwahdhe yi gug piny.”