LUKA
Ciig Beer Naa Agweed Lukae
Rob Ke Nying Kitaab
Kitaab gihr Luka e ne nyoadh ngo kejea Jeacuu e naa ngaa anaa aceg piny kejea ubeehn ne boadh yaa Yijarael kedea uboadhe nyoge cang ne dug. Ngo agweed Lukae piny kejea Jeacuu acuohn Wahy Juoge ne “puohny Ciig Beer yihr yaa angoohng.” Kitaab gihn ni yea naa amahr giih me nyoadh ka beehn Juoge ucube wiihe ne kony yaa nii giih bahng me thoohdh me be room. Luka arubo keraahyo thiow ke nying med cwihny, adoohnge yihdh ngol muu umodho giih kitaab ge rubo ke nying beehn Jeacuu. Luka arubo tiehd yi gug kitaab ke nying med cwihny, maano e ngo kwaan kaa amon Jeacuue Paar Maalo. Luka arubo yi kitaab gihr Jo Oohr ke nying kaa anyaay lum Juoge ujwage ree batien mon Jeacuu Paar Maalo.
Kaa Acaan Luube
Lum umodho 1:1-4
Kaa anyuol Joon Ngad Luogwahy kedea Jeacuu kedea nihn thihno giih gen 1:5-2:52
Tiihy Joon Ngad Luogwahy 3:1-20
Luogwahy kedea utum gihn ayug rih Jeacuu 3:21-4:13
Tiihy Jeacuu kiin nyoge yi piny Gaalili 4:14-9:50
Aay yi geen Gaalili ne ci geen Jeruucalem 9:51-19:27
Nihn abiihjberiow giih dhe caahn naa anahg yi geen Jeruucalem kedea buude 19:28-23:56
Cahro, nyoadh rog kedea mon Paar maalo gihr Waahd Juog 24:1-53
11Yihr Thiopiihluj.
Nyoge me thoohdh ge agweehdo ke nying giih anaa ayug rog gen kiin wan kan. 2Giih agweed gene, ge naa giih anaa arob kwaad yaa anaa nyum wane naa aniid gen ke nying gen kedea gen naa yaa anaa acub piny ne yaa puohny Ciig Beer. 31:3 Tiihy 1:1 E an awaahn ni yih ngaan duohng, wa kwaad kaa aboara gen ne cohg, ungahya kwaad giih ne yihdh gen ke dhe yoohn kaa anaa athub giih ni kedea kaa ayug gene rog gen e wiiha abeehna ne paro kejea moogo e ngo beehda gihn me beer ugweeda gen piny neehn kaa atiihy gene rog gen. 4Ngo apara wa maano ugweeda gen piny yihri, beere ather giih yihdh gen ngahyi ngahyo neehn kaa apuohny gen yihri.
Kar Rob Dhe Yoohn Kaa Anyuol Joon
5Athubo ke wa gihn, umodho maano e Jeacuu poohd kuu anyuol, ngad lam giih kweehr anaa anudo me nyinge Jakarya. Yihdh nihn nu e ruohdh me nyinge Eroade e naa amag Judea ke kare cang. Jakarya gihn ni anahg ngad goan dhe wod yaa lam giih kweehr ke kur mar Abihja. Abea Elijabedh anaa anahg ciih Jakarya. E thiow anahg ngad dhe wod yaa lam giih kweehr. 6Ge noon ni ariow ni ge abeehdo kaa beehdo me beer ne cohg nyum Juog. Umag gene loohng Juog keter beer mee. 7Abea nyethiin maa anudo yihr gen atooro, bang gihn Elijabedh anaa agaahg kedea ge anaa agwag keraahyo.
8Cahng ni arumo e Jakarya anaa ne yug tiihye yi Wod Juog e ngo cub giih kweehr yi wod kwaj gihr Jeruucalem, bang gihn nihn nu anahg nihn tiihy giih dhe wod gihr ge Jakarya. 9Beehda en naa anaa akwany ne ngad cub giih kweehr wong cahng nu. Jakarya anaa akwany kaa dhe yoohn thoohr gaay wa ka yuge paar gen ne waang adung dung wiih abar mar adung dung. Abea ge athub Jakaryae keehd tiihye yi Wod Juog 10nyoge anaa amahdo yi laaro gihr Wod Juog e ge kway Juog.
11Kaano arumo e wuohnjuog anaa celang, ucuunge kur kwiihy abar gihr waang adung dung. 12Naa aniid Jakaryae ngo, e Jakarya apaahw oogo umag lwahre ngo kwaade tooro. 131:13 1:60, 63 Muudhe e wuohnjuog ake rubo yihre kea, “Yih keá tudo Jakarya! A akahl dhog me beer yihri! Kwaj gihri alihng Juoge cang kedea Elijabedh ciihi uyihdi keehd nyethiin unyuole yihri keehd nyethiin cuow abea nyinge ucagi ne Joon. 14Nea anyuol arumo, e yihn maa ciihi kedea nyoge me thoohdh cwihnyu umihni keter. 151:15 Luk 7:33 Thiow nyethiin ni unahg ngaa me duohng keter ke nying tiihye gihn agwiir Juoge yihre. Koongo buu ukuonge kaa belo kedea kuohme uyaahng Wahy Juoge ke ka thube e ngo poohd kii yea men. 16Unahg e nuu uduu thoohdh yaa Yijarael bang Juog ge beehda Ruohdh gen ni. 171:17 Mat 17:10-13; Mak 9:13; Jon 1:21 Kedea unahg en nuu umoon wong maalo nyum Ruohdh gihn ubeehn ni. Umoon keehd dhe yoohn teeg cwihny puohny mare, wa kwaad mar Eliija agamloohngjuog naa abeehno umodho. Unahg en nuu uweehg jo doonge nhyaar nyethen gen kedea uweehge yaa wudh gen teeg duog cwihny gen caahn ubeehd gene ne nyoge maa abiohgrwaal, beere rog gen gwiir gene gwiiro ne koar beehn Ruohdh.”
18Naa athum wuohnjuoge ke rob, e Jakarya wiih lum nu abeehre beehro kobe, “Gihn e ne meehg an yiih gihn arobi? Kea maany an do, kaa agwaga kii ngo maa ciiha thiow rune ge acidho!”
19Maa abeehr wuohnjuoge ngo yihre kobe, “A naa ngaan cuung nyum Juog. Nyinga Gabriel. Wa ka niidi an awaahn ni, beehda Juog ke ngude e naa aoohr an bangi, ubeehna yihri keehd dhog gihn beer ni. 20Abea naa abahnge luma kii yiiho awaahn ni e kar rob utooro yihri, yih ubeehdo wa miing e dhii atuohj ree uwahdhe ka upahdh giih aroba yihri kar gen. E thiow roba robo yihri kejea kwaad giih aroba yihri ni, ge beehda giih muu udhiil rog gen ke yugo wa kar gen neehn kaano ateeda gen yihri nu.”
21Abea nye wong kaano ayug giih nu rog gen, e nyoge ge anaa yi laaro gihr Wod Juog e ge koar Jakarya. Gihn nu e nyoge anaa agaahy bang gihn agaal Jakaryae yi Wod Juog. 22Naa abeehne oogo, e kar rob maa arube keehd nyoge tooro, e ngo aguo kaa angeyo kejea gihn maa aniide nud yi Wod Juog. Naa atoor ka maa arube yihr nyoge e cinge now e naa atihnge maalo ne rob keehd gen.
23Naa abeehn nihn tiihj giihe yi Wod Juog ne thumo e ngo adoo paare. 24Abea yi dooe paajo e Elijabedh ciihe nyethiin ake ngeyo ree. Noono ubeede ke kar bahbe paajo keehd kar dwaahde abiihj. 25Muudhe e Elijabedh acaa ne rob ke cwihnye kobe, “Ngo ngahya awaahn ni ne cohg kejea Juog a kaa akonye ne! Deeh yaahr guohbo naa ne riha ke bang yea paajo ne dug akahl Juoge oogo yi guohba arumo yihdh nihn ni.”
Ka Rob Kaa Anyuol Jeacuu Kii Ngo
26Batien dwahde abiihjbeciel arumo naa angej nyethiin rih Elijabedh, e Juog wuohnjuog me cuohn ne Gabriel aoohre geen Gaalili me nyinge Naajaread. 271:27 Mat 1:16 Dhog e naa akahle bang nyaan maa tongo maa anaa atuohj yihr nyin me nyinge Jocebe ne nyuomo. Jocebe gihn ni anahg ngad dhe wod gihr Deabid Ruohdh. Abea nyaan ngo nyinge anahg Maarya. 28Naa abeehn wuohnjuoge bang Maarya e ake rubo yihre kobe, “Maahdh rihi ya! Yih beehda ngaa maa adooj Juoge keter. Juog Ruohdh ke yihn.”
29Gihn nu e Maarya cwihnye ake daag ke nying luub nu kedea kwaad maahdho me wa gihn nu. 30Maa arob wuohnjuoge ngo yihre kejea, “Maarya yih keá tudo! Juog cwihnye amihno rihi keter. 311:31 Mat 1:21; Luk 2:21; Tiihy 4:12 Awaahn ni yih uyajo unyuoli ke nyethiin cuow, ucagi nyinge ne Jeacuu. 321:32 Mat 20:30-31 Ngo unahg ngaa me duohng keter kedea ngo ucuohn ne Waahd Juog. Uyug Juoge thiow ne ruohdh me duohng ne mag koom gihr dhaahr kway e nyinge Deabid 33Ke nying run beehd, e nuu upiih ukoom kway e cuohn ne Jeakob umage joe. Abea ruohdhe noono padh ruohdh muu ugug ne weey weey.”
34Batiene arumo e Maarya ake rubo keehd wuohnjuog kobe, “Gihn nu ree uyuge kaa dhe yooh me ngihde e kihd dhecuow kwihya?”
351:35 Mat 1:18; Luk 4:18 Maa abeehr wuohnjuoge ngo kea, “Beehda Wahy Juog e nuu ubeehn rihi. Teeg Juog thiow ke ngude ubeehn wiihi, e naa gihn ucuohn nyethiin ne Waahd Juog ke nyinge noono. 36Keehd Elijabedh wadu ge ngahyi kejea beehda dhaago maa agaahg kedea agwag, ngo yaaj awaahn ni adhaahr yihre ne dwahde abiihjbeciel. 371:37 Mat 19:26; Mak 10:27; Luk 18:27 Bang gihn, gihn me goohg Juog beehde tooro.”
38Batiene arumo e ngo abeehr Maaryae beehro yihr wuohnjuog kobe, “Gihr nyinga beehde tooro. A beehda nye baahng Juog now. Yuge ree wa kaa arobi.” Kaano e wuohnjuoge ake aay.
Maarya Liew Elijabedh
39Batiene e Maarya ree alaare kaa agwiiro kaano, ucea ke geew paar Jakarya me nii piny goode yi Judea. 40Abea naa awahnhe paajo e Elijabedhe amaahdhe maahdho. 41Arumo naa alihng Elijabedhe duon Maarya ne ngio e nyethiin ake gweehyo keehd med cwihny. Kaano thiow e kuohm Elijabedh ake miehd naa ayaahng Wahy Juoge kuohme. 42Maa arube yihr Maarya e duone atihnge maalo kobe, “Naa! Yih ke wuoro keew maahn ne dug. Maa me wuor nyethiin gihn unyuoli ni. 43Kaa nying gihn ge abeehn kwaad gihn me wa gihn uyuge ree yihra! Adhaahr miih ruohdha ke ngude, e ne abeehn ne liehw an ne? 44Kaa alihnga yedh duoni naa amaahdhi an e nyethiin ake buo ne nihg ke med cwihny. 45Mihn cwihny yihri, bang gihn ayiihi ngo kejea giih arob Juoge yihri ni ge ubeehn naa ather ne dug.”
Wahy Poong Giih Maarya
46Noono arumo e Maarya ake wahr kobe,
“Cwihnya beehde e moar wiih Juog ruohdh.
47Cwihnya med keter ke nying Juog e naa Ngaa Boadh an.
48Bang gihn Juog wiihe kuu awul riha,
ngaa maa nye baahng me gihr nyinge tooro.
Thube ke nye kaa awaahn ni, uwahdhe cahng moogo nyoge cang ke bang
upiny a ucuohn gene ne ngaa me yihre ne med cwihny,
49bang kwaad giih teeg naa ayug Juog Aciehge yihra,
Juog ge nyinge leej ka me laaj ni.
50Juog cwihnye aduue caahn bang nyoge me wuor en,
ne thube ke rog jo umodho uwahdhe bang jo uluuny.
51Juog bade alwaaye piny ke maalo.
Maa ayoade kwaad yaa nhyaam uwere ge piny.
521:52 Mat 23:12; Jeam 4:6, 10 Kwaad thoohn ruohdhe giih doong doong ni, ge akahl Juoge oogo
wudh koome giih gen cang
maa ayoade ke kwaad yaa gihr nying gen tooro
ge naa atihnge maalo.
53Thiow maa ayoade kwaad yaa abang kahje, upaahnge yihdh gen keehd giih
me beey.
Abea kwaad yaa alony ge urieme ke cing gen now.
54Thiow Juog wiihe kuu abeehn ne wulo rog kwaad giih anaa acege piny yihr
ge kuowo naa acoon.
Noono ubeehn Juoge ukonye yaa Yijarael ge beehda baahng giihe.
55Juog wiihe kuu awul ne weey weey thiow,
bang gihn med cwihny anyoadhe
yihr Abraahm kedea yihr kwaay Abraahm cang ne raj
wa kaa anaa ateede ngo yihr ge kuowo ni.”
56Maa aceng Maaryae paar Elijabedh kaano keehd dwahde adahg batiene e adoo paar gen.
Kaa Anyuol Joon Ngad Luogwahy
57Naa abeehn kar nyoohdo gihr Elijabedhe, e ngo ake nyuol keehd waahde. 58Yaa wong akeew gihr gen maa nyoge maa waahd gen ngo alihng gene kejea Juog cwihnye aduue caahn rog gen. Umihn cwihny gene wa mar Elijabedh thiow.
59Yi bedahg nihn, e peen nyethiin ake wedo uthoame thiow. Nyinge adaahd ke caa ke nying wahn Jakarya. 601:60-63 1:13 Maa akweer Elijabedhe kobe, “Kare tooro ucag nyinge ne Jakarya wahn. Cag nyinge ne Joon.”
61E nyoge ake rubo yihr Elijabedh kob gene, “Ngad tien paaru maa acag ke nying nu tooro.”
62Batiene e nyoge cing gen ayahng gene yahngo ke rob yihr wur nyethiin, upeehnye ke ka daahde ucag nying nyethiin kii ngo. 63Kaano e ubango gihr gweed apeehny Jakaryae peehnyo maa agweehd Jakaryae yi ngo wa gihn, “Nyinge ke caa ne Joon.” Yaa wong akeew naa anaa abeehno cang, ge agaahy maa acwaahng gene kwaade tooro. 64Batiene arumo ke wong kaano e Jakarya leebe ree agoonye goonyo, uguoe ke rob maano e ngo puoj Juog. 65Keehdo yaa wong akeew, yihdh ge abeehn lwahre ne pogo maa atud gene ke nying gihn me wa gihn nu. Kwaad giih ni ayug rog gen ni, ge abeehn ne lihngo cang unyaay gene ke bang yihdh miehy ugood gihr Judea ne raj. 66Kwaad yaa alihng giih ni, wudh ge acoar gene e ge peehny rog gen kob gene, “Nyethiin ni, unahg kwaad nyethiin me ngihde?” Maa aguo nyoge ngo ke ngeyo thiow kejea teeg Juog ne rih nyethiin gihn ni.
Giih Dhe Caahn Naa Ateed Jakaryae
67Gihn nu e naa abeehn Jakaryae wur Joon naa apahng guobe keehd Wahy Juog umiehde maa arube ke kwaad giih adaahd Juoge ke robo kobe,
681:68 Luk 4:18-21; 7:16; 19:44 “Wuor Juog Ruohdh, Juog
Yijarael!
Juog abeehn ne kony joe
ulunye gen oogo.
691:69 Mat 20:30-31 Deeh ngad kony me duohng, me teeg keter,
acub Juoge yihro
adiehr muon kaa bang yaa dhe wod Deabid, ge anahg baahng Juog me ne cohg.
701:70 Rom 1:2 Gihn nu ree ayuge wa kaa anaa arob Juoge ngo kuu umodho ke dhog yaa agamloohngjuog
71E naa akoohb gene kejea, ‘Juog won nea konyo ubodho yi cing jo mahn giiho
kedea yi cing yaa maan
won.’
72Anaa arob Juoge thiow kejea duu cwihny caahn nea nyoadho yihr ge kuowo naa acoon.
E thiow akob Juoge kejea wiihe kuu awul ne par kwaad giih anaa amade keehd gen.
73Naa angweel Juoge ngo piny yihr kuowo Abraahm kejea
741:74-75 Tii 2:12, 14 won nea lwahg oogo yi cing
yaa maan won
beere dhe yooh ne yoado utiihyo yihre
e lwahr tooro rogo.
75Kedea udoohngo ne nyoge maa abiohgrwaale nyume
yihdh nihn kuowo giiho ne beehdo upiny kan.
761:76 Mat 11:10; Mak 1:2; Luk 7:27 Abea yih nyethiina, yih ucuohn
ne agamloohngjuog, Juog ge Duohng.
Unahg yihn nuu umoon wong maalo nyum Ruohdh gihn ubeehn ni,
ne gwiir yooh yihre beer mee.
77Unahg yihn nuu urob ngo yihr nyoge
kejea ge ubodh
kaa dhe yoohn ka ubeehn Juoge uwuunye anyoohne giih gen oogo yihr gen.
78Juog maro beehda Juog me cwihnye duue ke caahn.
E thiow puol cwihny beehda gihre.
Kar kuow me nyaahn me bodho kii ngo unyoadhe yihro umeenye won wa gihn na moohl cahnge.
791:79 Mat 4:16 Kwaad kar kuow gihn nu, une beehd wudh kwaad nyoge me beed yi muudho
kedea umeeny wudh nyoge me beed yi tub thoo,
thiow tieno ka caahdho kii ngo e nuu ucohg yooh yihro
ne ci kar doohr.”
80Batiene arumo e nyethiin ake doongo e wahye beey mee kedea lum Juog ngahye. Muudhe e ngo acaa ne beehdo yi ukang dom, uwahdhe cahng agwiir Juoge ne nyoadh ree yihr yaa Yijarael.
2Jeacuu Anyuol
1Yihdh nihn nu, e Jaah Agojtiino, amor gihr gweed nying nyoge bang akweehn akahle ke oogo ke bang yi dhaahr Roama cang ke kare ne raj. 2Akweehn gihn ni anaa anahg akweehn mar umodho ge ayug e Kwiihrinoj e naa anahg muudiihr gihr Ciihrya. 3Nyoge cang ge abeehn ne gweed nying gen piny, e kwaad dhaano caa yi geen mar paar gen.
42:4-7 Mat 2:1; Jon 7:42 Kaano e Jocebe ake aay geen Naajaread yi Gaalili, e caa geen Bedhlehm yi Judea ge anahg geen Deabid ni. Jocebe aci Bedhlehm bang gihn ngo beehda ngad dhe wod Deabid. 5Ngo anaa aci Bedhlehm beere nying gen beehn ne gweed piny en maa Maarya, bang gihn Maarya anahg nyaakow maa atuohj yihre. Maarya a’aay Naajaread e yea adag keehd nyethiin. 6Ge anahg gene Bedhlehm, e kar nyoohde anaa acahngo. 7Kaano e Maarya ake nyuol ke kanye maa nyethiin cuow. Maa abahje ngo keehd waaro upiehle ngo yi kwaad adyaany gihn nyahm laahye yea ke lum ni. Ayuge wa gihn nu bang gihn kar piih anaa atooro yihr gen yi wod weehle geen Bedhlehm.
Jo Kwaah Keehd Wuohdjuog
8Buud kaan ni anyuol Maaryae yea ni, jo kwaah mooge ge anaa anudo maa anaa ne kwaag laahy giih gen naa amaang gene maango nying bare. Nye kaano piny anahg dewaahr. 9E wuohnjuog acielo abeehn bang gen. Yi beehne noono abeehne nu, e kaano ane jo kwaahe yea nu, ree ameenye meenyo ne dahr keehd daahr gihr Juog. Ubeehn lwahre umage jo kwaahe giih ni kwaade tooro. 10Kaano e wuohnjuog ake rubo yihr gen kobe, “Wu keá tudo! A kahl dhog me beer yihru. Ngo beehda dhog muu ukahl med cwihny yihr nyoge ke bang wiih piny cang ne dug. 112:11 Mat 20:30-32; Jon 4:42; Tiihy 5:31; 13:23; 2Pii 1:11 Ngad Boadh nyoge naa Ruohdh, ge ngad boadh wun ni, ngo anyuol tihn noon ni yi geen Deabid. 12Abea dhe yoohn ka ungey wune ngo e gen: nyepelaal uyoadu e ngo apiehl yi adyaany gihr nyam laahye ke lum yea kedea ngo abahj ke waaro.”
13Ke yi reehg acielo ne ngio, wuohdjuog ge ake waahdo ne mor mor kii maalo umahd gene rog gen bang wuohnjuog gihn bang jo kwaah ni. Maa athub gene tiehd e ge wahr wahy puoj Juog kob gene,
142:14 Mat 10:13, 34; Mak 9:50; Luk 1:79; 10:5-6; 12:51; 19:38, 42; 24:36; Jon 4:27; Tiihy 10:36; Epi 2:14, 17 “Puoj yihr Juog maalo
kedea upiny kan Juog dhaahre acube yihr joe
naa amihn cwihnye keehd gen.”
15Batiene naa abeehn wuohdjuog uaay gene udo gene maalo, e yaa kwaah ge adog ne rob ke rog gen kob gene, “Coa Bedhlehm ne maany giih ni ayug rog gen ni, naa arob Juoge ke dhe yoohn wuohdjuog yihro.”
16Uaay gene kaano ke laahdo, uyoad gene Maarya keehd Jocebe kedea nyethiin maano e ngo ne yaa adyaany gihn ni. 17Naa aniid jo kwaahe nyethiin arumo, e gihn anaa arob wuohnjuoge yihr gen ke nying nyethiin, abeehn gene ke ne robo yihr nyoge cang. 18E nyoge cang naa alihng gene giih nu e ge ake cwaahng kwaade tooro. 192:19 2:51 E Maarya giih ni ayug rog gen ni, ge abeehne ne maa ke wiihe ke kwaan gen cang. Noono ucoare wiihe rog gen kedea upahre keraahyo ke cwihnye. 20Maa abeehn jo kwaahe arumo udoog gene e ge uwahr e ge puoj Juog bang kwaad giih ayug rog gen ni kedea muu alihng gene, uniid gene gen thiow ke nying gen. E thiow, giih ni rog gen atiihy gene ne cohg wa kwaad kaa arob wuohnjuoge yihr gen.
Kaa Acag Nying Jeacuu Ukedhe Yi Wod Juog
212:21 1:31 Yi bedahg nihn, naa abeehn cahng thoame yea thiow, e nyinge ake caa ne Jeacuu, anahg nying anaa ateed wuohnjuoge, e poohd tooro yi yej.
22Naa athum dhe yoohn luog rog wa kwaad kaa anaa agweede piny yi loohng Juog ni, e Jocebe kedea Maarya nyethiin akaab gene ucidh gene geen Jeruucalem, beere ngo cub yi cing Juog. 23Gihn ni ayug ree wa kwaad kaa anaa agweede yi kitaab Juog kejea, “Kwaad kayo maa nyethiin cuow dhiil kaa kedh yi wod Juog, ucube yihr Juog.” 24Maarya ge keehd Jocebe ge abeehn geen Jeruucalem thiow beere ge beehn ne nahg kar akuy ariow wale amaame ariow me thene piny yi Wod Juog wa kwaad kaa ateed Loohng Juoge.
25Nyin moogo anaa anudo yi Jeruucalem me nyinge anahg Cimon. Ngo anahg dhaano maa abiohgrwaal maa abeehdo e ree anaa agwaaye yihr Juog ke coon. Yihdh rune noono abeehdo e ngo koar ka ubeehn Juoge uoohre Kriihjto ne boadh yaa Yijarael. Thiow Wahy Juog anaa ree, 26kedea anaa arob Wahy Juoge yihre kuu umodho kejea ngo buu uthow e Ngad Boadh nyoge keá niido. 27Kaano e ngo abeehn Wahy Juoge ke ne kedh yi cwihny Cimone, ubeehne yi laaro gihr Wod Juog cahng ni. Anahg cahng nu ke ngude e naa abeehn Maaryae ge keehd Jocebe ukahl gene nyethiin beere kwaad giih anaa arob loohng Juoge, ge beehn gene ke ne tiihyo ke nying nyethiin. 28Muudhe, e Cimone nyethiin akaabe maa aboame ngo yi koohre ukwaye Juog e muohj koohr Juog kobe,
29“Juog Ruohdha, me neehn kaa
anaa ateedi ngo yihra
kea noono wii cingi riha a ge beehda baahngi
uthowa arumo.
30Bang gihn awaahn ni, dhe yoohn ka boadhi nyoge kii ngo aniida arumo ke wonga.
31Dhe yoohn nu ngo agwiiri ke nying thaahy cang,
ke bang wiih piny ne dug.
32Nyethiin gihn e nuu ubeehn ne meeny piny yihr thaay aduuno
udoohng wudh yaa Yijaraele mor keehde
uyahb wong lwaage ne dug.”
33Wur nyethiin kedea men ge abeehn ne gaahy ke nying giih arob Cimone ke nying nyethiin yihr gen. 342:34 1Pii 2:8 Batiene maa adooj Cimone gen urube thiow yihr Maarya kobe, “Nyethiin gihn, beehd e ngo akwahny Juoge oogo, beere thoohdh nyoge kiin yaa Yijarael ge urwaahny kaa nyinge kedea thoohdh mooge ge ubodh ke bange. Maa thiow nyethiin gihn, beehd e nuu unahg kihd gihn maa abeehno kaa bang Juog. Keehd maano dahng nyoge me thoohdh ge urubo ree keehd kwaad giih me reje. 35E thiow giih roam gene ke cwihny gen, giih ngo rog gen unyoadh gene oogo uniid gen ne tang gay. Abea yih Maarya ke ngudi, kwaad raahm aduulo me teeg yih uyoade udoohnge wa aduuni akaw piny kaa pala.”
36Nyekiihj me nyinge Ana anudo thiow maa anahg ngad agamloohngjuog thiow. Ngo anahg nyaar nyin me nyinge Panwel, ngad tien paar nyoge mooge me cuohn ne yaa Acer. Ngo anaa abeehdo keehd cuore ke kar run abiihjberiow cog kaa anyuom cuore ngo nyuomo. 372:37 1Tim 5:5; Mat 6:16-17 Batiene keehdo e cuore noono anaa aguo thoo maa adoohnge piny ne gulo uwahdhe kaa adoohng rune ne jiehangween wonge angween e ngo beed yi laaro gihr Wod Juog keede cog, e kway Juog ke bang decahngo keehd dewaahr. Mare anahg kway Juog kedea kweehr cam. 38Cahng ni abeehn Maaryae keehd Jocebe yi laaro gihr Wod Juog, dhaar ni anaa abeehno thiow. Noono maa amuohje koohr Juog kedea urube ke nying nyethiin yihr yaa anaa ne koar ka beehn Juoge ukahle dhe yoohn boadh wahy yihr yaa Jeruucalem.
39Naa athum Jocebe ge keehd Maarya ke yug giih daahd loohnge yihr gen, e ge adog geen Naajaread yi piny Gaalili. 40Maa abeehn nyethiine arumo udoonge e teeg mee kedea e nyepinye ge ngahye. Maa adooj Juoge ngo thiow keehd dooj me ne cohg.
Jeacuu Nii Wod Juog E Dhoohg
41Jocebe ge keehd Maarya ge na beehdo e ge caa geen Jeruucalem ke nying wong yi nihn Yaan Amono. 42Cahng Yaan Amono maan ni arumo, e Jeacuu rune ge apaar wonge ariow, e ge ake cidho Jeruucalem wa kwaad ka ne kwaay gene ngo ke yugo. 43Naa athum nihn Yaan Amono, e ge miih Jeacuu maa wahn ge adog paajo udoohnge ke Jeruucalem e kwihy gene. 44Wudh gen anaa apar gene kejea moogo e ngo anaa ake caahdho ke yaaj mooge maa yaa akuud gen. Uthum bad decahngo acielo e Jeacuu kuu awahnh bang gen. Gihn nu e ge ake thubo ke daahd ngo keew nyoge maa wad keehd gen kedea keew gome giih gen. 45Naa abahnge ngo kuu ayoad gene, e ge adog Jeruucalem ne daahd ngo. 46Yi dahg nihn arumo e naa ayoade gene ngo yi laaro gihr Wod Juog, e ngo apiih keew yaa puohny giih Judea. Anaa apiih now e lihng luub gen naa arob gene robo kedea ge apeehnye peehnyo keehd kwaad luube mooge. 47Yaa alihng giihe naa arobe kedea kaa apeehye kii ngo, wale dhe yoohn kwaad kaa aduoge wudh luube kii ngo, ge agaahy. 48Kaa ayoad Maaryae ngo ge keehd Jocebe e ge thiow ge acahg gaahy ne cohg. Maa arub Maaryae mene yihre, “Nye waahda gihn! Kwaad gihn noono ayugi rog wan nu? Maahny an kedea wuru kaa abuohj wane ke daahd yihn e wudh wan ane cohd kii ngo!”
492:49 Jon 2:16 Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Gihn e naa anahgu rogu ke daahd an? Beehde kwihyu kejea an naa yihdh giih wura ne?” 50E kwaad dhe yoohn ni abeehr Jeacuue ngo yihr gen yea ngo kuu adead gene beer mee ne cohg.
512:51 2:19 Batiene, e Jeacuu ake aay keehd gen ubeehn gene Naajaread tiehd. Thiow maa acube wiihe ke ne lihng gihr gen cog. Noono e Maarya men kwaad giih ayug rog gen wudh gen amage mago kii cwihnye. 52Maa abar Jeacuue maalo keehd doohngo ke guohbe kedea ke ngahy luube thiow, e Juog kedea nyoge arumo cwihny gen ake mihno ree keter.
3Puohny Joon Ngad Luogwahy
(Mat 3:1-12; Mak 1:1-8; Jon 1:19-28)
1Yihdh nihn nu, e ngaa me nyinge Tiberio e naa anahg Jaah gihr Roama gihn duohng naa amag paajo keehd kar run apaar wonge abiihj. Yihdh run nu thiow e Poantya Pilaato anaa anahg muudiihr gihr muudiihrya mar Judea. Kedea Eroade e anaa anahg ruohdh naa amag Gaalili ke kare maa Pihlihb umen e naa amag Yiturea kedea piny Tracoanitij. E thiow Licanaj e naa amag piny Abilen. 2Yi wong nu thiow e naa anahg Anaj kedea Kaaypaj jo doohng yaa lam. Yihdh run nu e naa abeehn Juoge unyoadhe luube yihr Joon waahd Jakarya, maano e Joon anaa yi ukang dom. 33:3 Tiihy 13:24; 19:4; Luk 24:37 Batiene arumo e Joon ake aay e kaahn yihdh miehy dhe naam Joohrdoan e puohny nyoge kejea maan gene anyoohne giih ayug gene kedea umuoj wudh gen ke luogwahy beere anyoohne giih gen wii piny yihr gen. 4Gihn nu apahdh kare wa kaa anaa agweede yi kitaab mar Yicaaya agamloohngjuog naa,
“Nud ke duol me kwaag yi ukang,
‘Gwiiru yooh yihr Ruohdh,
gwiir yooh me ne cohg cohg yihre.
5Yoadu kwaad kuohn beehda aluungo ni,
dhiilu yihdh gen ke paahngo une wudh gene yiiw yiiw.
Maa kuohn thoohny ni,
kedea kuohn beehda goode ni,
laahyu wudh gen piny cang.
E thiow dahng yoadu dhog yiehdhe
giih ne ngool ngool ni,
tienyu gen udoohng gene ne cad cad.
E kwaad yiehdhe muu yihdh gen ne cony cony ni,
ge dhiilu kaa puuyo udoohng gene nong mee.
63:6 2:30-31; Tiihy 28:28 Lwaag cang ke bang upiny,
dhe yoohn ka ubeehn Juog ne boadh nyoge kii ngo
udhiil gene ke niido ke nying gen.’ ”
73:7 Mat 3:7; Luk 21:5-36 Kaano arumo e naa abeehn amahr nyoge me thoohdh uwaahd gene oogo ubeehn gene bang Joon beere wudh gen ke muojo keehd luogwahy. Noono e Joon ake rubo keehd gen kobe, “Wu nyoge me reje me neehn thoohne maa wu beehda yaa waal. Gihn daahdu ngahj! Wu daahd ukoolu rahny cwihny Juog ge beehn ni, abea cwihnyu kuu arahnyo rog anyoohne giihu! 83:8 1:54-55; Mat 3:9 A teed lubo maa athiir yihru: thubu kaa awaahn kan ke tiihy giih me beeye beere ngo ke ngeyo rogu kejea anyoohne giihu ge alogu ngahdhu. Kaano e kare nud umuoja wudhu ke luogwahy. Yaage wudhu keá paru kejea ne nahgu nyethen Abraahm e Juog wu buu ukihme. Wu kihm Juoge kihmo keehd maa akwanye wun ne joe. Kare nud yihr Juog ukaabe wey leele giih ni uloge gen udoohng gene ne kwaay Abraahm. 93:9 Mat 7:19 Ukihm mar Juog muu uroomo wa ley maa apaage me ngod yen piny keehd biey gen agwiire ke nyingu. E kwaad yaadh gihn nyuol keehd nyethen me be cam dhiil kaa ngod piny cang uthoohre yi maaj ne waang.”
10Batiene arumo e nyoge Joon apeehny gene peehnyo kob gene, “Abea yug wane gihn arumo?” 11E ngo abeehr Joone kobe, “Ngaa yihre ne waare ariow, dhiile acielo ke cubo yihr ngaa yihre tooro waahro. E ngaa yihre ne gihn me cam, nywaage cam nu keehd ngaa yihre tooro cam.”
12Yaa gwaay cuol thiow, ge abeehn bang Joon beere wudh gen ke muojo keehd luogwahy. Maa apeehy gene kob gene, “Ngad puohny, yug wane gihn?”
13Kob Joone yihr gen kea, “Jwaaru ajweehr gihn daahd akuume cog.”
14Kaano thiow e acaakere mooge ge ake peehyo yihre kob gene, “Yug wane gihn?”
Kob Joone kea, “Ngiihny nyoge keá peeju ke bad. Gihn maa toohd thiow, keá tahru piny yi kuohm dhaano ke dhieny. Rom dhaane kaa koohg mare cog ne kooge ke ngo.”
15Amahr nyoge me thoohdh thiow ge anaa ake kuro kejea Juog ka oohre Ngad Boadh nyoge yihr nyoge adoohng cahng. Gihn nu arumo e nyoge cang cwihny gen aroam gene roamo kejea ka moogo e buu unahg Joon e nuu unahg Ngad Boadh nyoge keree? 163:16 Tiihy 1:5; 11:16; 13:25; 19:2-4; Luk 4:18 Maa abeehr Joone ngo yihr gen cang, “Yaage luogwahy mara ge cuba yihru kan ni, beehda luogwahy mar piih now. Ngaa me teege akaal wiih teeg mara muu ulog beehno ke batiena nud. Ngaan nu e naa ngaan duohng riha, gihn me a be rom goony thool giih wuoy tiene. Wahy Juog ke ngude e nuu uwuoje wudh nyoge ne muoj gen ke luogwahy beere nyoge cwihny gen ungahmo kedea uteehng yiiho gihr gene wa ngiihnyo e thaahdh ke maaj. 17Ataaj me wa gihr kuor beel nii cinge, noono e nyoge ge kuore kuoro wa beel ukedhe liil yi gala. Abea coang ge ucwinye keehd deeh maaj me waang e ngo be gug.” 18Joon nyoge anaa puohnye keehd Ciig Beer keehd dhog yiehdhe me thoohdh keter uwiide wiih lume piny yihr gen thiow kejea dhiil gene dhe yoohn kar kuowo mar gen ke waaro.
193:19-20 Mat 14:3-4; Mak 6:17-18 Eroade, ge anahg maamuur, abeehn Joone ne cayo ke nying Eroadaj ciih umen, bang gihn ngo akedh Eroade wod ne dhaago yihre. Ngo acay Joone ke nying kwaad giih me reje mooge maa atiihye cang. 20Maa abeehn Eroade uyuge deeh awuohj moogo me duohng umage Joon udiile ngo wod yi karkoohn.
Luogwahy Acub Yihr Jeacuu
213:21 5:16 Nye kaano amuoj Joone wudh nyoge muojo, e Jeacuu wiihe ake muojo thiow keehd luogwahy. Abea nye kaa anaa apoohde e Jeacuu anaa ake kwahyo, e maalo yea ree ayabe yabo, 223:22 4:18Waahd: Luk 9:35; 20:13 ubeehn Wahy Juoge wa kihd akuur upiihe wiih Jeacuu. Kaano e duol ake lihngo kii maalo kobe, “Yih naa waahda maa anhyaara kedea cwihnya med rihi.”
Ka Kwaan Batien Jeacuu
23Ge anaa athub Jeacuue ke tiihy mare ni, e rune ge anahg kar dhaano aduuno wonge apaar. Ngo anaa acuohn kejea ngo beehda waahd Jocebe now. Jocebe ge waahd Ehli ni. 24Abea wur Ehli anahg Mathahd.
Mathahd wahn anahg Leabi,
wur Leabi anahg Malagi.
Malagi wahn anahg Janaa,
e wur Janaa anahg Jocebe moogo.
25Jocebe gihn anahg waahd Mathiiatyaj.
Amoj ge anahg wur Mathiiatyaj.
Wur Amoj anahg Nahum,
e Nahum wahn anahg Ejli.
Nagai wur Ejli.
26E Nagai waahd Maadh.
Maadh waahd Mathiiatyaj moogo,
wur Mathiiatyaj gihn ni naa Cemean.
Cemean wahn anahg Joceg.
Joda wur Joceg.
27E Joda wahn anahg Joanan.
Rehja naa wur Joanan.
Jerubaabel wur Rehja.
Cealtiel wur Jerubaabel,
e wur Cealtiel beehda Neari.
28Neari waahd Malagi moogo keehdo.
E Malagi gihn wahn beehda Adi.
Adi waahd Kojam,
e Kojam waahd Elmadam.
Elmadam waahd Er.
29E Jocwa moogo e naa wur Er.
Eliejer wur Jocwa.
Jorim wur Eliejer.
Mathahd moogo keehdo e naa wur Jorim,
e Leabi moogo e naa wur Mathahd gihn ni.
30Leabi gihn wahn anahg Cimon.
E Cimon wahn anahg Juuda.
Juuda wahn anahg Jocebe moogo keehdo.
Jonam e naa anahg wur Jocebe gihn ni.
Elyakihm anahg wur Jonam.
31Ubeehn Melea unahge wur Elyakihm.
Melea keehdo wahn anahg Mena.
Wur Mena Mathaadha moogo dahng.
E Mathaadha gihn ni wahn anahg Nathan.
Nathan wahn anahg Deabid Ruohdh.
32Deabid wahn anahg Jeci.
E Obed e naa anahg wur Jeci.
Buoj wur Obed.
Calmon wur Buoj.
Naacohn wur Calmon.
33Aminadaab wur Naacohn.
Admin wur Aminadaab.
Wur Aminadaab e naa Arini.
Ejron wur Arini.
Perej wur Ejron.
Perej wahn Juuda moogo.
34Juuda gihn wahn anahg Jeakob.
Jeakob waahd Yijaag.
Yijaag waahd Abraahm.
Abraahm waahd Tearah.
Tearah waahd Noohr.
35Wur Noohr e naa Cerug.
E Cerug wahn anahg Rio.
Peleg wur Rio.
Peleg keehdo wahn anahg Eber.
Wur Eber anahg Ceala.
36Ngad batien Kaayn wur Ceala.
Arpagjad wahn anahg ngad batien Kaayn.
Ceam e naa wur Arpagjad.
Nooh wur Ceam.
Lamej wur Nooh.
37Methucala wur Lamej.
Enog wur Methucala.
Enog wahn anahg Jared.
Maahlaalel wur Jared.
Kaayn moogo e naa wur Maahlaalel.
38Enoj e naa wur Keanan gihn ni.
Cedh naa wur Enoj.
Adam e naa wur Cedh.
Abea Adam, e naa waahd Juog.
4Jeacuu Atum Atiihb Ukeehge
(Mat 4:1-11; Mak 1:12, 13)
14:1-2 Mat 6:16-17; Luk 4:18; Judea 4:15 Kaano arumo maa aduu Jeacuue ke yoohn naam Joohrdoan kaa anaa amuoj Joone wiihe yi ngo keehd luogwahy. Ubeehn kuohm Jeacuu ne romo keehd Wahy Juog cang. Maa akaab Wahy Juoge ngo ukedhe ngo kar keede yi ukang, 2kaa atum atiihb ukeehge ngo ke nihn jiehariow. Gihn maa acame tooro yihdh nihn nu maa anahg kahje ngo batien nihn nu. 3Maa arob atiihb ukeehge ngo yihre kobe, “Nea yih beehda Waahd Juog ne cohg, kea log leen ni naa amono.”
4Maa abeehr Jeacuue ngo yihre kea, “Bekihde! Wa ngo agweed yi kitaab Juog naa, ‘Padh amono cog e ne bodh nyoge keehde.’ ” 5Maa akaab atiihb ukeehge ngo ukedhe ngo maalo ka me baahr mee, unyoadhe kwaad giih nud upiny kan cang yihre ke kwaan gen ke nye wong kaano. 64:6 Mat 28:18; Jon 12:31 Urube yihr Jeacuu kobe, “Yih uyuga ne ruohdh yihdh giih nu cang. Giih anyoadha yihri ge beehda giiha maa acub yihra. Caahn e beehda kar cwihnya ucuba gen yihr ngada me daahda me nhyaar cwihnya. 7Awaahn ni nea wiihi kuuli ke piny nyuma kan uwuori an e ge cuba cubo yihri cang.”
8Maa abeehr Jeacuue ngo yihre kea, “Wa ngo agweed yi kitaab Juog naa,
‘Nahge ke Juog keede e ne wuor
kedea e ne gihre tiihj.’ ”
9Jeacuu akaab atiihb ukeehge ukedhe ngo geen Jeruucalem ucube ngo alidh Wod Juog. Maa arube yihre kobe, “Nea yih naa Waahd Juog ne cohg, kea thoohr rihi piny ke kan. 10Bang gihn ngo agweed yi kitaab Juog naa,
‘Juog Wuohdjuog giihe, e koar yihn,
ge uoohre bangi urihng gene ukoal gene yihn beer mee.
11Yih uboam gene uthaang gene yihn kii cing gen beer mee,
utoor leelo me cwaany tieni.’ ”
12Maa abeehr Jeacuue ngo yihre kea, “Wa ngo arob kitaab Juoge kea,
‘Juog e ge naa Juog Ruohdh,
ngo keá tum now ke dhieny.’ ”
134:13 22:3, 31 Naa athum atiihb ukeehge ke tum Jeacuu keehd dhog yiehdh ni thoohdh, e ngo awiie ne koar cahng moogo.
Jeacuu Apuohnyo Gaalili
(Mat 4:12-17; Mak 1:14, 15)
144:14 4:18 Batien gihn nu, e Jeacuu adoo Gaalili, e teeg Wahy Juog ne ree keter. E dhog ke nying giih atiihye akeedho ke bang yi paajo, ubeehn nyinge uwiihje. 15Jeacuu apuohnyo ke bang yihdh kuohn amaade giih yaa Judea maa apuoj nyoge ngo keraahyo.
16Keehdo e Jeacuu acahg aay ucea Naajaread kaa adoonge yea. Batiene yi cahng Cabadh man arumo, e ngo acaa yi wod amaad gihr yaa Judea wa kwaad ka ne kwaaye ngo ke tiihyo. Uyedhe wiih abar maalo ne kwaan kitaab Juog. 17Batiene e kitaab Juog gihn agweed Yicaaya agamloohngjuoge, ake cubo yihre. Maa alare kood warga arumo uyale kaa agweede yea kejea,
184:18-21 1:684:18-19 Mat 11:5; Luk 7:224:18 1:35; 3:16, 22; 4:1, 14; 10:21; 24:49; Mat 1:18, 20; 3:11, 16; 4:1; 12:18, 28, 31-32; 28:19; Mak 1:8, 10, 12; 3:29; Tiihy 1:2, 5, 8; 2:4, 17, 18 “Wahy Juog Ruohdha abeehn wiiha ne niihm,
bang gihn Juog a akwahnye oogo,
beere Ciig Beer ni,
kahla kahlo yihr nyoge maa angoohng.
Juog thiow a akwahnye oogo,
ubeehna ne luny jo amag oogo kedea thiow,
a aoohre uyaba nying yaa acoor,
uniid gene piny.
A aoohr Juoge keehdo thiow,
ulunya yaa guum bahng oogo.
19Juog a aoohre keehdo thiow,
ne teede yihr nyoge
kejea cahng boadh Juoge nyoge yea, adoohng cahng.”
20Noono e Jeacuu kood gihr wargahng kitaab Juog adole dolo, urwaage ngo yihr ngaan cuung buud ngad kwaahno. Ucea ne piih kur yaa puohny. Amahr yaa anaa anudo wod amaad nying ge atal ne many bang Jeacuu. 21Noono maa acahge rob yihr gen kobe, “Tihn gihn agweed yi kitaab ni ngo apahdh kare.”
224:22 Jon 6:42 Noono arumo e nyoge adog cwaahng ke nying luub beey ni naa arobe maa apeehy gene ke rog gen kob gene, “Ngahda beehda waahd Jocebe e gihn ne?”
23Maa arob Jeacuue ngo yihr gen kobe, “Ngo beehda gihn me ngahya ngo urobu yihra ke ucaale kejea, ‘Akiihm kuong rihi ke thiehdho umodho.’ Thiow urobu yihra kejea, ‘Tiihy kwaad giih anaa alihng wane e ge ke robo kejea ge ayugi Kaparnaam yi geen wan!’ ”
244:24 Jon 4:44 Ubar Jeacuue ke maalo ke rob kobe, “Ngahyu ngo jo wan kejea agamloohngjuog beehda ngaa me be kuong ke wuoro yi geen paar gen kaa anyuole yea. 25Teeda teedo yihru kejea yihdh nihn Eliija gule me thoohdh ge anaa anudo tien paar yaa Yijarael ge anaa abeehn kodhe ukweere ke cwii keehd kar run adahg ke nuuj ubeehn kahje me duohng upahdhe paajo. 26Abea keehd maano e Juog Eliija anaa aoohre ke bang gulo acielo maa anaa piny Ciihdoan yi geen Jarepadh. 27Thiow, nyoge mooge ge anaa anudo me rog gen anaa dhoobo yi piny Yijarael, yihdh nihn Elica agamloohngjuog. Abea wong dhaano acielo keew gen maa anaa athiehdhe atooro unahge ke dhoohb Nyaamaan, ngad Ciihrya e naa athiehdhe.”
28Naa alihng yaa anaa amahdo giih ni arob Jeacuue, e yihdh gen ake kuohd ke ngeenyo. 29Noono upaahr gene ke maalo upahdh gene ke rih Jeacuu, ujoob gene ngo joobo, ukedh gene ngo oogo yi diih buur geew, beere ngo kedh gene ke ne thoohr piny ke wiih alidh good. Good ageer geew wiihe. 30Abea Jeacuu ake kahnho ke kiin gen uaaye ke waahdhe.
Jeacuu Dhaano Athiehdhe Kaparnaam
31Naa a’aay Jeacuue, e ngo abeehn Kaparnaam, geew me nii piny Gaalili, kaa abeehne nyoge ne puohnyo yea yi cahng Cabadh. 324:32 Mat 7:28-29 Nyoge anaa agaahy cang bang gihn ngo apuohnyo wa ngaa me yihre ne teeo.
33Yi wod amaad gihn anaa apuohny Jeacuue nyoge yea ni, nyin moogo anaa anudo kaano me wiihe anaa atiihb ukeehg. Kaano, e nyin ni amaahr piny keehd lalo, e duone atihnge maalo, abea e ngo urubo kobe, 344:34 Mak 3:11 “Caay! Ngahda yih Jeacuu ngad Naajaread e gihn ne? Gihn keree e ne daahdi rog wan? Yih abeehn ne nahg wan ne? Kedea yih ngahya ne cohg! Yih naa waahd Juog naa aoohr Juoge.”
35Maa acuow Jeacuue ngo kea, “Lengi! E thiow beehn oogo yi kuohm nyin.” Noono e atiihb ukeehg nyin abaahle ke piny nyum nyoge kaano ubeehne ke oogo yi guohb ngo, abea gihn me raaj maa ayuge rih nyin tooro.
36Nyoge ge atud kedea ucwaahng gene maa arub gene kob gene, “Beehda puohny me ngihde e gihn? Maahnyu kaa agoohd atiihb ukeehge oogo rog nyoge ge arube yihr gen keehd duol me teeg!” 37Gihn nu arumo e rob ke nying Jeacuu yi paajo amore ke bang yihdh miehy cang.
Jeacuu Miih Ciih Piihter Athiehdhe
38Gihn nu e Jeacuu wod amaad gihn ni awiie ke piny ucea paar ge Cimoane. Miih ciih Cimoane anaa amag jwaahy me teeg maa arobe yihr Jeacuu kejea konye ngo. 39Noono e Jeacuu acaa wod bange, ucuunge buude, urube yihr jwaahy kobe, “Kaa aay ree keehdo!” Maa a’aay jwaahye oogo ree. Ubeehn dhaar ni uyedhe ke maalo piny piow piow uthube ke goong gen.
40Ge adoohnge e cahng kwaar piny ni, e nyoge yaa rog gen ne kwaad atwaanye me thoohdh ge akahl gene bang Jeacuu. Naa acube cinge wiih ngaa atwaany e ngo athiehdhe thiehdho. 414:41 Mak 3:11-12 Nyoge me thoohdh thiow atiihb ukeehg abeehn oogo rog gen e ge uyuog kob gene, “Yih beehda Waahd Juog.” E Jeacuu dhog gen adume piny ucuowe gen kedea ge keá meehg rob bang gihn ngo ngahy gene kejea ngo beehda Ngad Boadh nyoge.
Jeacuu Upuohnyo Yihdh Wuud Amaade
42Ke nyang coon e piny adoohng ne waany arumo, e Jeacuu a’aay oogo yi buur geew ucea kar keede. Nyoge ake thubo e ge daahd ngo, naa ayoad gene ngo arumo, e waahdhe adaahd gene kaa areehdho. 434:43 11:2 Abea arob Jeacuue yihr gen kejea, “A dhiil cidho wudh geedhe mooge upuohnya Ciig Beer bang gihn e naa tiihy mara naa acub Juoge yihra ne beehn ne tiihyo.” 44Arumo maa abare maalo ke puohny ke bang yihdh wuud amaade giih piny Judea.
5Jo Waahdh Acuohn Jeacuue Umodho
1Cahng man Jeacuu anaa ke cuungo dieng agan baaw gihr Geneajared maano e nyoge ge anaa doohng ne yong yong buude e ge lihng lum Juog bange. 2Kaano, e naa aniide baabuure ariow maa amag piny dhe waadh abea ge anahg baabuure giih yaa maay me luog booy giih gen. 3Maa apaahre yi baabuur acielo. Baabuun ngo anahg gihr Cimoane. E Jeacuue ake rubo yihre kea, “Kiiw baabuur ka me thiin oogo dhe waadh.” Kaano e apiih upuohnye nyoge e nii baabuur.
45:4-9 Jon 21:2-11 Naa athume ke puohny e arobe robo yihr Cimoane kea, “Kiiw baabuur yi diehr kud, uyoadi booy uthoohri gen yi baaw ne maay.”
5Gihn nu e ngo abeehn Cimoane ke ne beehro yihr Jeacuu kejea, “Ruohdh! Wa abuohj ke maay keraahyo ke bang dewaahr ke kare. Abea kihd wong reehyo acielo now maa amag wane tooro. Abea bang gihn nahge yihn e naa arob ngo wa maano e booy ge uthoohra yi kud.”
6Arumo maa athoohr gene booy maa amag gene amahr rej me thoohdh ne cohg, me booy apud gene ke ne yiey piny. 7Muudhe yaa gen mooge maa anaa ka me lied keehd gen, acuohn gene beere ge ubeehno ne kony gen. Maa apaahng gene baabuure giih ariow ni keehd rej upud baabuure ne diihr piny.
8Naa aniid Cimoane gihn ni arumo, e ngo apahdh wudh conge nyum Jeacuu urube yihre kobe, “Aay oogo buuda kan, Ruohdh! Bang gihn a beehda ngad adhemuohm now.” 9Cimoane keehd yaae naa adiehno ge abeehn ne cwaahng keter ke nying alwaa amahr rej giih amag ni. 10Keehd waahd Jebeade, Jeamij ge keehd Joon umen thiow, ge abeehn ne cwaahng. Ge noono ariow ge anahg yaa Cimoane tiehd.
Batiene maa arob Jeacuue ngo yihr Cimoane kobe, “Cimoane gihn me tudi ke nyinge tooro! Ngahy ngo kejea ne thube ke wa awaahn ni, unahg nyoge ge naa giih udaahdi daahdo ukahli gen banga wa kwaad gihr rej ge amagi ni.” 115:11 Mat 8:21-22 Batiene e baabuure giih gen ateehl gene ke oogo dhe agala uwii gene giih nyepinye piny cang, ubuodh gene batien Jeacuu.
Jeacuu Ngad Dhoobo Athiehdhe
12Maano e Jeacuu anaa yi geew kiin geedhe e nyin me ree anaa dhoobo abeehno. Kaa aniid nyine Jeacuu niido e ree ariedhe ke piny thaahdh tien Jeacuu, uthube ke kwaj wonge e urubo yihre kejea, “Ruohdh nea cwihnyi ne bange kea yug kuohma kwel.”
13Kaano e Jeacuu cinge arwaage bang ngo maa agweele nyin kedea urube kea, “Cwihnya ne bange! Beehn kuohmi doohnge kwel.” Nye wong kaano arumo e dhoobo ake aay ree.
145:14 Mak 7:36; Luk 17:14 Maa arob Jeacuue ngo yihre kea, “Lihng gihn roba. Gihn ayug ree rihi awaahn ni kan ngo keá waay yihr ngaa moogo. Abea aay awaahn ni ne nyoadho rihi yihr ngad lam giih kweehr umaanye kuohmi. Nea kuohmi amaany, kea yug giih kweehr wa kaa anaa arob loohng Moaje ngo bang ne nyoadh ngo yihr nyoge kejea dhoobo tooro rihi.”
155:15 Mak 7:36 Abea keehd maano, nying Jeacuu abeehn ne wiihj ubare. Noono e alwaa nyoge ake waahdo bange beere ge beehn ne lihng giihe ne robe kedea beere yaa rog gen naa atwaanye ge thiehdhe thiehdho. 165:16 Mat 14:23; 26:36-46; Mak 1:35; 6:46; Luk 3:21; 6:12; 9:18, 28-29; 11:1; Tiihy 1:14; 2:42; 6:4; 12:5 Abea Jeacuu ne kwaay aay ucea ke kar keede ne kway Juog yea.
Jeacuu Ngaa Maa Abab Piny Athiehdhe
17Cahng man, maano e Jeacuu anaa ke puohnyo e nyoge mooge kiin yaa Paarijea kedea yaa loohng, ge anaa apiih thiow ne lihng. Ge anaa abeehno ke wudh miehr mooge giih Gaalili cang kedea bang yi piny Judea maa ke bang yi geen Jeruucalem. Teeg Juog anaa rih Jeacuu ne cohg ne thiehdh amahr yaa atwaanye. 18Kaano e nyoge mooge ake beehno e ge bien ngaa maa abab piny maa apiehle yi belo. Yaa ni cwihny ge anaa bange beere nyin kedh gene ke wod bang Jeacuu. 19Abea naa atoor dhe yooh yihr gen me kedh gene nyin abab piny wod bang Jeacuu, ke nying thoohdh nyoge, e ge ayedh maalo ungaany gene wiih wod maa alwaay gene nyin piny yi wod ke belo gihre keew nyoge kedea ucub gene ngo ke nye kaa apiih Jeacuue yea.
205:20 7:48; Mat 9:2 Naa aniid Jeacuue kaa ayiih gene kii ngo, e ake rubo kea, “Nyieh! Adhemuohme giihi ge awiia piny yihri.”
21Batien lum nu e yaa loohng kedea yaa Paarijea naa anudo kaano, ge ake thubo ke ngoan kii cwihny gen kob gene, “Beehda ngad gihn noono dhahl Juog wa maan ni? Dhaano utaahngo me rom anyoohne ke wii piny nud ne nea padh Juog keede?”
22Gihn nu angoan gene kii cwihny gen ke nying ngo aguo Jeacuue ke ngeyo maa apeehnye gen kobe, “Nye yaage! Gihn e ne ngoanu ke nyinge yaa aduunu? 23Maa aweehne e ne teeg ke tiihyo, ne rob ngo kejea, ‘Adhemuohme giihi ge awii piny yihri ne,’ wale ne rob ngo kejea, ‘Yedh maalo ucaahdhi!’ 245:24 Jon 5:36 Awaahn ni, a ge adoohng ne dhaano utaahngo, a utiihyo ke gihr nyepiny kedea uniidu ngo, gihn me be rom ree tiihyo yihr dhaano utaahngo ne nyoadh ngo yihru kedea ungahyu ngo kejea yihra ne tee wiih ngoom me wiia adhemuohme giih nyoge piny.” Batiene urobe ngo yihr nyin abab piny arumo kejea, “Ateeda yihri, kaa yedh maalo ukaabi belo gihri uci paajo!” 25Ke wong kaano, e nyin a’aj maalo nyum nyoge cang, ukaabe belo gihre uaaye ne kew e ngo puoj Juog. 26Nyoge ge acwaahng maa apuoj gene Juog e ge urubo kob gene, “Wa kwaad giih me teeg ge aniido tihn ne cohg!”
Leabi Acuohn Jeacuue
27Batiene e Jeacuu anaa ake caahdho ke waahdhe maa ayoade ngad gwaay cuol me nyinge Leabi e ngo apiih ne gwaay cuol. Maa arob Jeacuue ngo yihre kea, “A daahd udoohngi ne ngad waahdha!” 285:28 Mat 8:21-22 Maa ayedhe maalo, uwiie giihe ke kaano, uaay tiehd ke Jeacuu.
295:29 Mat 9:10 Kaano e Leabi cam abeehne ke ne gwiiro paare ke nying Jeacuu. Nyoge me thoohdh maa yaa gwaay cuol kedea nyoge mooge maa now ge anudo kar cam. Noono maa apiih Jeacuue ne cam tiehd keehd yaa nu. 30Gihn nu e yaa Paarijea maa yaa loohng me ne kur Paarijea, jo waahdh Jeacuu apeehny gene peehnyo kob gene, “Ke nying gihn e ne cahmu kedea umahdhu keehd yaa gwaay cuol kedea nyoge maa awaadh paaje?”
31Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kobe, “Padh yaa rog gen tooro atwaany ge ne daahd akiihm abea beehda nyoge me tuu, gen ne daahd akiihm. 325:32 19:10 A kuu abeehno kaa nying yaa koohbo kejea ge abiohgrwaale. A abeehno kaa nying yaa ayiih ngo kejea ge yaa adhemuohm uwii gene tiihy adhemuohme.”
Lubo Ke Nying Kweehr Cam
335:33 Mat 6:16-17; 11:18-19; Luk 7:33-34 Kaano maa akob gene ngo yihr Jeacuu, “Jo waahdh Joon ge beehde cam kweehr gene kweehro kedea ge ukwahyo. Thiow jo waahdh Paarijea ge utiihyo wa gihn nu abea jo waahdhi ge beehd kaa cam kedea ke maadh.”
345:34 Mat 9:15 Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kea, “Kare nud umeehg yaa acuohn athiehge yi nyuohme kweehr cam abea athiehg nud bang gen ne? 35Abea cahng ukaab athiehg oogo bang gen ubeehn. Yihdh nihn nu e nuu ukweehr gene cam.”
Ucaale Ke Nying Puohny Jeacuu
36Maa ateede ucaal ni yihr gen, “Kare tooro uyiej dhaane waaro me nyaahn udhahbe ngo rih jwaahd waaro maa ayiej. Nea ngo yug dhaane yugo wa gihn nu, e waahr nyaahn e naa araany kedea waaro gihn nyaahn ge be roohm keehd jwaahd waaro gihn acoon. 37Thiow kare tooro yihr dhaano uyoade koongo me poohd kuu ayaahnyo upege ngo yi keej maa acoon maa akuoj. Bang gihn nea koongo caa ne yaahnyo e yi keej gihn akuoj ucoohdo ubeehn koongo naa tudo uwoje piny cang. 38Nea kare ne cohg, e koongo me poohd kuu ayaahnyo dhiil kaa peg yi keej me nyaahn! 39Dhaano maa amahdho ke koongo me keej be cahg yiiho ulyaahbe ngo ke koongo me waj keehdo, bang gihn me keej e ne med yi dhee.”
6Lubo Ke Nying Cabadh
1Cahng ni arumo e Jeacuu ake caahdho e ngo cor yihdh puohdh maa apuur keehd beel. Cahng ngo anaa anahg cahng Cabadh. Noono e jo waahdh Jeacuu ge ake thubo ke jag cwed beel, udwihny gene gen dwihnyo ke cing gen e ge nyam gene ke maalo. 2Gihn nu yaa Paarijea mooge apeehyo kob gene, “Maany gihn tiihy jo waahdhi. Ge tiihy gihn maa acier loohng Moaje ke tiihyo cahng Cabadh?”
3Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kejea, “Ka moogo e gihn anaa atiihy Deabid Ruohdhe naa anahg kahje en maa jo waahdhe anaa akwaanu? 4Deabid anaa abeehn ne ci yi wod Juog maa acame amune giih lam ne giih kweehr kedea ucube mooge yihr yaae ne camo. Kwaad gihn ayug Deabide ni, anahg gihn maa anaa amahn loohng paaje ke tiihyo yihr dhaano maa now me padh ngad lam giih kweehr.” 5Maa agooy Jeacuue wiih lume noono piny kejea, “A ge adoohng ne dhaano utaahngo a naa ruohdh acub loohng gihr Cabadh yi cinga.”
66:6-11 Mak 2:27-28 Cahng Cabadh moogo keehdo, e Jeacuu acahg beehn kar amaad gihr yaa Judea maa apuohnye yi ngo. Ngaa moogo anaa anudo kaano thiow me cing kwiihye anaa abaahl. 7Yaa Paarijea maa yaa loohng ge adaahd dhe yooh me luom gene Jeacuu. Noono maa apiih gene ne boar ngo beer mee. 8Abea gihn anaa yi cwihny gen ngo angahye maa arobe ngo yihr nyin cinge abaahl kobe, “Yedh maalo ucuungi nyum yaa ni kan cang.” Maa a’aj nyine maalo ucuunge.
9Kaano e Jeacuu arubo yihr gen kea, “Yaage, a daahde upeehnya wun! Kwaad gihn me ngihde, e naa gihn rob loohnge yihro kejea tiihye yi cahng Cabadh, tiihy gihn me beer ne, wale tiihy gihn me raaj? Kony dhaano me nii thoo, wale paahle oogo yi thoo?”
10Maa amaahny Jeacuue bang nyoge, e maahny kun ke kun. Noono maa arube yihr nyin cinge abaahl arumo kea, “Nyieh! Riihy badi!” E nyin bade ariihye riihyo, ubeehn bade udoe kare ne rihb. 116:11 Jon 5:16, 18 Gihn nu e yihdh yaa ni ake kuohd keehd tiel kedea ngeenyo maa athub gene ke gweehg ke keew gen ke gihn urom gene ke yugo rih Jeacuu.
Jo Jeacuu Ge Apaar Wonge Ariow
126:12 5:16 Cahng man yihdh nihn nu e Jeacuu acaa wiih good maalo ne ci ne kway Juog yea. Maa anahge dewaahr e ngo kway Juog. 13Naa aruu piny arumo, e Jeacuu jo waahdhe ge acuohne maa akwanye apaar wonge ariow oogo kiin gen kedea ucuohne gen ne jo oohr. 146:14-16 Tiihy 1:13; Jon 1:40-44 Yaa ngo ge anahg Cimoane ge acuohn ne Piihter kedea Andrya umen maa Jeamij ke Joon. Pihlihb ge keehd Bartholomeao. 15Matheewo maa Thoamaj, Jeamij ge beehda waahd Alpaawo kedea Cimoan moogo.6:15 Cimoane gihn ngahj kejea yaa Roama ge be daahde umag gene paar Judea16Kedea Juudo waahd Jeamij moogo thiow maa Juudo Yijkaariod ngaan anaa abeehn ne luom Jeacuu.
Puohny Jeacuu
17Naa abeehn Jeacuue piny ke wiih good keehd gen e acuungo ka maa alaahy ree piny. Thiow jo waahdhe me thoohdh ge anaa anudo kaano. Kedea amahr nyoge me thoohdh ge anaa awaahdo e ge beehn kaa bang yi Judea cang kedea ke bang yi geen Jeruucalem, e mooge ge abeehno ke bang dieng naam duohng gihr Taayr keehd Ciihdoan. 18Jo ni ge abeehn bang Jeacuu beere ge beehn ne lihng luube e thiow beere atwaanye giih gen ge thiehdhe thiehdho. Yaa rog gen anaa atiihb ukeehg, ge athiehdh. 196:19 Mat 9:20 Nyoge cang ge adaahd ngo ke gweelo, bang gihn teeg me thiehdh nyoge abeehn oogo rih Jeacuu.
Giih Med Cwihny
206:20-49 Mat 5–76:20 Jeam 2:5 Gihn nu e Jeacuu amaahny bang jo waahdhe maa athube ke rob kobe,
“Mihn cwihnyu, wu yaa nii ngoohngo
bang gihn Dhaahr Juog beehda gihru.
216:21 Any 7:16-17 Mihn cwihnyu, wu yaa abang kahje awaahn ni,
bang gihn Juog gihn me beer ucube yihru.
Mihn cwihnyu, wu yaa yuog awaahn ni,
bang gihn unahg wun nuu ungeedhi.
226:22 Mat 5:11; Jon 16:2; Tiihy 5:41; 1Pii 4:14 Mihn cwihnyu, nea wu amaan nyoge maa ungol wun oogo kiin gen,
uyeny gene
wun,
uraany gene nyingu
ke nyinga a ge adoohng ne dhaano utaahngo.
236:23 Mat 5:12 “Cahng nu e kea mihn cwihnyu ne cohg kedea umielu thiow bang gihn akoohg nud yihru Paar Juog. Ngahyu ngo thiow kejea, kwaad giih nu reje yug gene rogu, ge naa dhe yoohn kwaad kaa anaa atiihy weehw gene kii ngo noono rog yaa agamloohngjuog.
246:24 Mat 19:23-24; Jeam 5:1 Abea nea maru, wu yaa alony ni,
rob teeg ke nyingu jo wan.
Gihn me ne wong maalo keehdo ke nyingu tooro,
bang gihn wu anaa abeehdo upiny
ka me ngej mee now.
256:25 1Kor 4:8 Abea wu yaa ayahng awaahn ni rob teeg keehd wun thiow jo wan!
Wu ubang kahje kwaade tooro.
E thiow wu kwaad yaa ngeedhi awaahn ni,
rob uteeg rogu jo wan,
lalo kedea kuumo ge nuu unahg kwaad giih uwul koohmu noono.
266:26 Jeam 4:4 Thiow rob teeg keehd wun,
nea nyoge cang wu puoj gene puojo
urub gene ke nyingu keehd kwaad giih me beey.
Ngahyu ngo ne cohg kejea
gen naa kwaad giih anaa atiihy weehw gene noono
rog kwaad yaa padh nyoge maa yaa gamloohngjuog.
Kar Nhyaar Jo Mahn
(Mat 5:38-48; 7:12a)
27“Abea roba robo yihru wu yaa ayiih luma: Nhyaaru jo mahnu kedea tiihyu gihn me beer yihr jo maanu. 28Yaa lam gihn me raaj rogu kwayu Juog udooje gen, kwayu Juog ke nying jo mahnu. 296:29 Rom 12:17; 1Kor 6:7 Nea yih dhoohng ngaa mooge dhoohngo yi thaahngi kun acielo, keá log kun moogo yihre. Nea dhaano athoohr gihri akaabe, e melaayo gihri keá mahni yihre. 30Kwaad ngaa peehyo yihri keehd gihr nyepiny, e kea cub gihn ngo yihre. Nea dhaano gihn moogo akaabe yihri, e ngaan nu keá cahg ke peehnyo keehdo kejea duue gihn ngo yihri. 31Kwaad gihn daahdu ke cwihnyu kejea yug nyoge mooge ngo yihru, tiihyu kwaad gihn nu thiow yihr nyoge.
32“Nea wu nhyaar kwaad yaa nhyaar wun cog, e beehda gihn e nuu uyoadu yea kaano? Keehd yaa adhemuohm ngahda ge nhyaar yaa nhyaar gen ne? 33Nea wu yug giih beey yihr yaa yug gen yihru, e gihn e nuu uyoadi yea? Bang gihn keehd yaa adhemuohm e ge utiihyo wa gihn nu 34Abea nea amihdho cubu ke yihr yaa ngahyu keede kejea amihdhe giihu duu gene duuo yihru, e gihn e nuu uyoadu? Keehd yaa adhemuohm, amihdho cub gene cubo beere ngo ke duuo yihr gen thiow. 35Beehda gihn maa ne cohg, nhyaaru jo mahnu. E thiow tiihyu yihr gen keehd kwaad gihn me beer. Cubu amihdho yihr dhaano abea ngo keá gaahnu kejea ngo uduu yihru keehdo. Kwaad akoohg me duohng mee uyoadu kaa dhe yoohn nu. Keehd dhe yooh ni thiow e naa ka uyugu rogu udoohngu ne nyoge maa nyethen Juog Aciehg. Bang gihn Juog beer thiow keehd kwaad yaa cwihny gen tooro ni, ge beehda kwaad nyoge me reje ni. 36Yugu ngeer yej bang nyoge mooge, bang gihn Juog Aciehg Wuru beehda ngad ngeer yej thiow.
Nyoge Keá Kihmi
376:37 Mat 6:14-15; Mak 11:25-26 “Lubo keá ngolu yi koohm nyoge mooge. E Juog thiow lubo buu ungole yi koohmu. Nyoge mooge ge keá kihmu, beere keehd Juog thiow gihn muu ukihme wun ke nyinge tooro. Wiiu luubo piny yihr nyoge mooge, beere keehd Juog thiow lubo wiie ke piny yihru. 386:38 Mak 4:24 Cubu kwaad gihn nud yihru me romu ke cubo, e keehd Juog thiow e wu umuoje ke kwaad gihn acubu ni. Wiihe uduu Juoge yihru keehd amahr mooge me doong keter. Kwaad wan anaa amuuyu keehde, kwaad wal gihn nu thiow e ne wiihe uduu yihru keehd dhe yoohn kaa amuuyu kii ngo.”
396:39 Mat 15:14 Kwaad ucaale mooge thiow ge arob Jeacuue ne caal yihdh kwaad giih apuohnye nyoge keehd gen. Maa arube arumo kobe, “Ngaa maa acuor ka me pieye ngaa moogo maa acuor wa en tooro. Nea ngo tume tumo, e gen ke kar ge ariow, ge dhiil pahdh yi buur. 406:40 Mat 10:24-25 E thiow ngaa puohny, kare tooro yihre uyoohme wiih ngaan puohny ngo. Abea nea ngaa apuohny giih puohny yihre ge athume, e kare nud uroome ke ngad puohny.
41“Beehda ater gihn ge kobi nye weehlo gihn thiin apahdh yi wong wadu ni e ne niidi ukwihyi deeh mari ge nii wongi ni. 42Gihn e ne ngahmi ke nyinge adhaahr urubi yihr wadu noono kejea, ‘Nye umiiho! Beeh koda nye weehlo gihn apahdh yi wongi oogo, abea deeh mari nii wongi.’ Nye ngad waane! Kuong deeh mari ge duohng ke kahl oogo yi wongi batiene e mar wadu ge thiin niidi niido ukahli ngo oogo.
Ucaale Gihr Nyethen Yaadh
43“Yaadh me beer be nyuol ke nyethen me be cam. E thiow kwaad yaadh nyuol nyethen me cam be nyuol ke nyethen me be cam. 44Kwaad yaadh cang, beehde ngo ngey rog nyethene ne nyuole. Ka me beehn nyoge upon gene nyethen dhuuro wiih alwii nud ne? Wale nyethen akanyo wiih aduohng? 45Kwaad ngaa yea apahng ke luube me beeye e luube me beeye ge ne beehn oogo yi yea. Abea ngaa yea apahng ke luube me reje, luube me reje ge ne beehn oogo yi yea. Bang gihn, gihn yaa aduun dhaano e naa gihn beehn oogo kii dhee.
Ucaale Gihr Yaa Geer Ariow
466:46-49 Mat 7:21 “Beehda ke nying gihn e ne cuohnu an ne ruohdh, abea kwaad giih teeda yihru ge be lihngu, utiihyu keehd gen? 47Kwaad dhaano me beehn banga, ulihnge kwaad gihra ne roba utiihye gihn ngo, kwaad ngaan nu, gihn uroma ngo ree unyoadha yihru. 48Kwaad ngaan nu uroomo keehd ngaa me daahd geer keehd wod yihre. Umodho, thar wode e naa akuonge ke koanyo piny thuudh mee ne cohg, e ngo koanye ke ka maa kar roohj roohj leelo. Naa aci piny ne boar ubeehn aboare thar wod, e wod ake cuungo ne kihr kihr. Gihn maa ayug aboare tooro rih wod, bang gihn ngo ageer nyine ke wuohbo ka me teeg. 49Abea kwaad ngaan kweer ke lihng luma kedea ukweere thiow ke tiihy kwaad gihn roba kejea tiihye ngo ngaan nu ngo uroomo keehd ngaa maa ageer wode piny e thar wod keá koany piny. Naa aci aboare ne beehno e wod gihre noono anaa abuohb piny ke pahdho ke wong cahng abeehn aboare keehd kwaad deeh pahdho acielo me teeg.”
7Ubaahng Jaabidh Gihr Roama Athiehdh
17:1 Mat 7:28 Naa athum Jeacuue ke rob giih ni yihr nyoge cang arumo, e ngo abeehn Kaparnaam. 2Kaano e jaabidh gihr Roama anudo me yihre anaa ubaahng acielo maa anahg ngad tiihj yihre maa anaa anhyaare keter. Ngo anaa amag atwaany me teege keter maa apude thoo keehd ngo. 3Naa alihng jaabidhe bang Jeacuu, e ukihj yaa Judea mooge ge aoohre ke bang Jeacuu ne kwaj wong ngo ubeehne paajo yihre ne thiehdh ubaahng gihn atwaany. 4Noono arumo e yaa anaa oohr ge abeehn bang Jeacuu maa akwaj gene wong Jeacuu kob gene, “Jaabidh gihn beehda ngaa me beer, nea kare nud e kea dhiil ngo ke konyo. 5Bang gihn yaa paaro ge nhyaare nhyaaro keter, e thiow wod amaad ageere ke nying wan.” 6Noono arumo e Jeacuu ake cidho keehd gen.
Abea naa adoohnge cahng ke paajo e jaabidh gihn nyoge mooge maa gome ge acahge kaa oohro bang Jeacuu e ngo poohd kii yooh ne robe yihre kejea, “Ruohdh! Rihi kea laang ke beehn paara. A beehda ngaa uci paara. 7Keehd an thiow kar beehna tooro bangi. Rob lumi uaay atwaany ubaahng gihra. 8A ge niidi kan a beehda ngaa me duohng nyum acaakere kedea nud ke nyoge me doonge nyuma. Nea maano e lum roba ngo dhiil gene kaa tiihyo. Nea a urubo kejea beehn dhaane e ngo ubeehno, aay dhaane e ngo uaay. Thiow nea a urubo yihr ubaahnga kejea tiihy gihn e gihn ngo tiihye tiihyo.”
9Naa alihng Jeacuue lum ni arob nyine, e ngo ake cwaahng ugaahye ne cohg. Arumo ulog Jeacuue wiihe ke bang amahr nyoge naa awaahdo ke batiene maa akoohbe kejea, “Jo wan! Athiir e ne teeda yihru. Kwaad yiiho me duohng me teeg wa gihr ngaan padh Ujudea kaa kuong ke yoado keew yaa Yijarael.” 10Batiene naa adoog yaa anaa aoohr jaabidhe ni, e ge yuud ngo e atwaany ubaahng adoohng beer.
Jeacuu Waahd Gulo Maa Athow Atahnge
11Batien ka me thiin kaano e Jeacuu acahg aay keehdo ubeehne geen Nean keehd jo waahdhe tiehd maa nyoge mooge me thoohdh ge anaa anudo thiow. 12Nye wong kaano awahnh gene yi geew nu, e Jeacuu ake roohmo keehd nyoge me beehn oogo yi geew e ge kaahn nyedhoohg maa athow. Anahg waahd acielo me men beehda gulo. Amahr nyoge me thoohdh yi geew ge anudo ke dhaar ni. 13Kaa aniid Jeacuu Ruohdhe dhaar ni e yea ake ngeero bange ne cohg maa arobe ngo yihr dhaar ni kobe, “Yih keá yuog, mag cwihnyi!”
14Batiene arumo e Jeacuu acaa bang ngaan athow ni umage gihn akaahne keehde maa acuung yaa abiehdo ne dihl. Maa arub Jeacuue kobe, “Ngaa maa rihj, akoba yihri kaa yedh maalo!” 15E nyedhoohg gihn athow a’aj maalo, uthube ke rob maa acub Jeacuue ngo yihr men.
167:16 1:68; 19:44Agamloohngjuog: Mat 16:14; 21:11, 46; 26:68; Mak 6:15; 8:28; 14:65; Luk 7:39; 9:8, 19; 22:64; 24:19; Jon 4:19; 6:14; 7:40; 9:17 Naa aniid nyoge gihn ayug ree, e lwahr me duohng apahdh rog gen urub gene kob gene, “Wa agamloohngjuog me duohng atuohl kiino! Beehda Juog e naa abeehn ne kony joe.” 17Gihn nu e gihn atiihy Jeacuue ake nyaay ke bang Judea ke kare cang uwahdhe miehy wong akeewo.
Piehj Gihr Joon Kedea Lum beer Naa Arob Jeacuue Ke Nyinge
18Jo waahdh Joon ngad luogwahy giih atiihy Jeacuue cang ge arob gene yihr ngo. Kaano e Joon nyoge ariow kiin yaae ge acuohne ke bange 19uoohre gen bang Jeacuu Ruohdh ne peehny ngo, nea en naa ngaa akob kejea ngo ubeehn wale padh en beere ge bar maalo ke koar ngaa akob naa ngo ubeehn.
20Naa awahnh gene bang Jeacuu, e ge ake rubo yihre kob gene, “Joon ngad luogwahy e naa aoohr wan bangi kejea peehny wane yihn wale yihn naa ngaan anaa rob kejea ubeehn wale ngaa moogo nud me poohd koar?”
21Anahg nye wong kaan ni anaa abeehn yaa aoohr Joone ni, e naa athiehdh Jeacuue nyoge me thoohdh me yihr gen anaa atwaanye kedea atiihb ukeehg kedea nyoge maa acoor me thoohdh nying gen ayabe. 227:22 4:18-19; Mat 11:5 Batiene arumo maa abeehr Jeacuue ngo yihr yaa aoohr kobe, “Doogu bang Joon, urubo gihn aniidu kedea gihn alihngu yihre. Nyoge maa acoor, nying gen ayahbo yaa adwaany piny ge ucaahdho yaa rog gen ne dhoob ge athiehdh uaay dhoobe oogo rog gen, nyoge maa amiing yihdh gen ayahbo ulihng gene, yaa athow ge acahr batien thoo kedea Ciig Beer ke puohnyo yihr yaa angoohng. 23Med cwihny me duohng yihr ngaa me cwihnye be diiw ke nyinga!”
24Naa a’aay yaa anaa aoohr Joone arumo, e Jeacuu alog rob yihr amahr nyoge ke nying Joon kobe, “Ge anaa cidhu yi ukang, wu anaa acaa ne maany gihn? Anahg ubeej me yahng yame yahngo? 25Nea padh ubeej e beehda gihn e naa acidhu ne maanye? Ngo anahg dhaano maa angahbo ke waare me ngien gen teeg? Bekihde! Yaa ngaab waare me ngien gen teeg kedea ge beed yi mow, ge beed yihdh miehy ruohdhe. 26Abea wu anaa acidho ne maany ngaa me ngihde? Agamloohngjuog ne? Ayiih, ngo beehda agamloohngjuog. Ateed gihn maa athiir yihru. Joon duohng rih agamloohngjuog. 277:27 Mak 1:2; Luk 1:76 Bang gihn anahg en naa arub Juoge ke nyinge kedea ugweed gihn arob yi kitaab naa,
‘Maany! Ngad wuohna uoohra wong maalo nyumi
ne gwiir yooh yihri.’
28Teeda teedo yihru, kejea Joon beehda ngaa me ne wong maalo keter yihr kwaad dhaano utaahngo maa anyuol dhaage. Abea keehd maano e ngaa wiihe ne dhe caahn yi dhaahr Juog e ngaan nu wiihe ne maalo rih Joon.”
297:29-30 Mat 21:327:29 3:7, 12 (Kaano arumo, e nyoge ke kar ge cang, keehd yaa gwaay cuol naa alihng gene luub Jeacuu e ngo ayiih gene kejea dhe yoohn anyoadh Juoge beehd athiir bang gihn ge anaa amuoj Joone ke luogwahy. 30Abea yaa Paarijea maa yaa apuohny keehd luub yi loohng, ge anaa akweer keehd dhe yoohn agwiir Juoge ke nying gen bang gihn wudh gen kuu anaa amuoj Joone keehd luogwahy.)
31“Abea mar yaa upiny awaahn ni kwaad gihn noono e nuu roma gen ree? Ge room kaa gihn? 32Moogo e ge uroma ke rog nyethen me luohng luube ke rog gen kar tuuo kob gene,
‘Cing wan apam wane,
beere cwihnyu umihno umielu
maa akweeru
kedea gumo agooj wane
maa akweeru ke meehdo.’
337:33-34 Mat 9:14; Mak 2:18; Luk 5:337:33 1:15 Kwaad giih nyethen ni ge ne yugu. Maanyu Joon naa abeehne ke puohnye e beehdo e ngaa me cam baahny kedea giih maadh wa kuong ge thihr yi wiihe. Bang gihn giih nu thihr yi wiihe, e ngo akobu kejea beehda atiihb reje ge naa amag ngo. 347:34 Mat 9:10 A ge adoohng ne dhaano utaahngo, a abeehno ke puohny mara e keew caame maa kuong ge be kwanya maa akoohbu kejea a ngaa maa awaahdh yi cam kedea maadh koongo. Wu arubo thiow kejea gom maga kaa yaa gwaaj cuol kedea nyoge maa awaadh. 35Abea roba robo yihru kejea dhe yoohn adiehj tiihy Juoge keehde niid ke rog yaae ge tiihyo.”
Jeacuu Awiihr Ke Mow Me Ngwaahy
367:36 11:37 Gihn nu e ngad Paarijea acielo me nyinge Cimoane Jeacuu acuohne paare ne cam. Noono ubeehn Jeacuue paar nyin ni maa apiih gene ne cam. 377:37-38 Mat 26:6-7; Mak 14:3 Kaano e dhaago maa anudo yi geen ni me beehda ngad adhemuohm, alihnge kejea Jeacuu agoong paar ngad Paarijea. Maa akaabe udhoohmo me yea ne mow me ngwaahy. 38Batien kaa abeehne wod kaa anahg nyoge yea e acuungo buud Jeacuu thaahdh tiene, e ngo uyuog. Piih wonge ge ameehge lwaar wudh tien Jeacuu uwuunye tien Jeacuu ke yiehy wiihe uciime gen, batiene e moan ni ngwaahy awuoje wudh tien Jeacuu.
397:39 7:16 Naa aniid ngad Paarijea, gihn ayug dhaare rih Jeacuu, e ngo ake rubo ke cwihnye kobe, “Nea nyin ne nahg kwaad dhaano maa agamloohngjuog ne cohg, e dhaar ni agweel tiene nea ngeyo kejea beehda dhaago me beehda ngad adhemuohm!”
40Maa abeehr Jeacuue ngo kobe, “Cimoan! Ne gihra me daahda ke robo yihri!” Maa abeehr Cimoane ngo kea, “Ngad puohny, rob gihri.”
41E Jeacuu ake thubo ke rob kobe, “Nyoge ariow ge anaa anudo maa akahbo kaa amihdho yihr dhaano acielo maa ngad cub amihdhe yihr nyoge. Dhaano acielo kiin yaa ni, anaa akaab kiihye abiihj naa amihdho keehd ngiihny denaar, e ngaan man anaa akaab jiehariow wonge apaar keede naa amihdho. 427:42 Mat 18:27 Batiene arumo e kar coal ngiihny nyin agoohg yihr gen. Ubeehn ngad ngiihny arumo uwuunye nying gen oogo yi wargahng yaa akaab amihdhe beere ge be cahg gene ke coalo. Nea yihn e ngaa kiin gen, e nuu unhyaar ngad ngiihny gihn ni keter?”
43Maa abeehr Cimoane ngo kobe, “Nea mara e beehda ngaan awiie amihdho me duohng piny yihre, e nuu unhyaar ngo.” Kob Jeacuue yihre, “Ngo angahyi ke beehro ne cohg.”
447:44 1Tim 5:10 Batiene arumo e Jeacuu wiihe aloge ke bang dhaar anaa bang gen urube keehd Cimoane kobe, “Dhaar kan aniidi ne? Maahny kaa abeehna paajo yihri tihn, a kii goongo ke piih me luoga tiena. Abea tiena ge aluoge ke piih wonge kedea uwuunye gen ke yiehy wiihe. 45A kii naa aloro thiow, naa abeehna, umaahdhi an ke ciimo. Abea maany mar dhaar dhee keá cub piny ke deeh kaa atudo naa abeehna, e tiena ciime ciihmo. 46Mow maa acubi yihra tooro, beere wiiha reya reyo keehde, abea maany dhaar, tiena ge areje kaa mow me ngwaahy. 47Dhiila kaa arobo yihri ne cohg kejea anyoohne giihe naa atiihye ge awuuny oogo yihre bang gihn nhyaahro gihre duohng keter. Abea ngaan awii gihn me thiin piny yihre, yihre naa nye nhyaahro me thiin mee.”
487:48 5:20; Mat 9:2; Mak 2:5 Batiene maa arub Jeacuue keehd dhaar ni kobe, “Adhemuohme giihi ge awuuny oogo cang.” 49Muudhe e yaa anaa anudo wod, ge ake rubo ke rog gen kob gene, “Beehda ngaa e gihn ge wuuny adhemuohme oogo ni?” 507:50 Mat 9:22 Maa arob Jeacuue ngo yihr dhaar kea, “Cidhi ke yoohm rihi. Yiiho mari yih aboadhe.”
8Maahn Maa Akony Jo Waahdh Jeacuu
1Batien gihn ni arumo e Jeacuu acahg aay kaano, e cor yihdh geedhe kedea yihdh miehr e puohny Ciig Beer ge rubo ke nying Dhaahr Juog yihr nyoge. Jo oohr kar gen apaar wonge ariow ge anudo keehde 28:2-3 23:49, 55-56; 24:1-10; Mat 27:55-56, 61; 28:1, 8-10; Mak 15:40-41, 47; 16:1, 8 maa maahn mooge maa anaa athiehdh Jeacuue maa urieme atiihb ukeehg oogo rog gen. Maarya ge ngad geen Madaleana, me ree anaa atiihb ukeehge abiihjberiow maa ariem Jeacuue oogo ree 3kedea Joana ciih Kuja e beehda wajiihr gihr Eroade ruohdh. Cuujaana maa maahn mooge me thoohdh thiow maa anaa akony Jeacuu keehd jo waahdhe. Ge akony maahn giih kaa dhe yoohn acub gene nyepinye yihr Jeacuu keehd jo waahdhe.
Ucaale Koohdhe Maa Ayor Dhaane
4Kaano e amahr nyoge wudh gen acong gene kedea nyoge ake waahdo ke wudh geedhe beehde. Gihn nu e Jeacuu ucaale gihn arobe robo yihr gen kejea, 5“Umodho coon nyin moogo koohdhe anaa akaabe ne ci yi puohdho ne puur. Abea naa ayore koohdhe e mooge ge apahdho thaahng yooh, unyon nyoge ge piny ke tien gen maa abeehn winye uted gene gen. 6Abea muu anaa apahdho kar leelo, naa atuuy gene e ge aguo waang bang gihn ngoom me thej atooro thaahdh gen. 7Mooge ge apahdho yi piny dhyaay kedea moodho. Abea naa adoong gene e ge ake juul bang gihn ge ateel dhyaaye piny. 88:8 Mat 11:15 Abea e koohdhe muu anaa apahdho ka me beer ne cohg, ge anaa acieg ke wuohbo beer mee, e beehlo acielo wiihe ne kar cwede me boab keter.”
Maa agooy Jeacuue wiih ucaale gihre noon ni piny ke rob kobe, “Nea ngaa yihdhe nud me lihngo e kea lihnge.”
Gihr Rub Jeacuue Kuu Ucaale Ke Nyinge
9Batiene e jo waahdh Jeacuu, Jeacuu apeehny gene peehnyo ke lum yea ucaale gihn ni ateede ni. 108:10 Mat 13:14-15 E ngo abeehr Jeacuue yihr gen kobe, “Ne ngej yihdh luub Dhaahr Juog beehda Juog e naa acub ngo yihru wu jo waahdha. Abea ngo rob yihr nyoge maa anow kaa ucaale,
‘beere ngaan maahnyo keew gen, e gihn me nea niido ne tooro,
e ngaan ne lihngo ne ngio, e gihn me nea deado ne tooro.’
11“Gihn ne yea lum ucaale gihn aroba e gen. Koohdhe ge ne room keehd lum Juog. 12Koohdhe giih apahdh thaahng yooh, gen ne wa lum Juog yihr nyoge me lihng ngo, abea ge alihng gene ngo ni, e atiihb ukeehg ubeehno ukahle ngo oogo yi cwihny gen. Kaano arumo e kar yiih lum Juog ugahngo yihr gen utoor dhe yooh me boadh gene wahy gen. 13Koohdhe giih apahdho kar piny maa leelo ni, ge ne room keehd lum Juog yihr nyoge maa lihng ngo umodho keehd med cwihny nye wong kaano alihng gene ngo cog. Abea lum Juog kuu amono yi cwihny gen beer mee. Ayiih gene now nye wong kaano alihng gene ngo, abea naa aci kar guume ne beehno, e ge agoohd oogo ugweey gene lum Juog naa alihng gene piny. 148:14 1Tim 6:9-10 Koohdhe giih apahdho yi piny dhyaay kedea moodho gen ne wa lum Juog yihr nyoge maa alihng ngo ne cohg beer mee. Abea ke nying gihn dier gene keter ke nying giih lonyo ni kedea cwihny ge acub gene rog giih wuohbo keede ni, e thiow, bang gihn nu dier gene keter nu, e lum Juog adeey giih dier gene keehd gene ke maalo wa gihr moodho keehd beel. Muudhe e ka me tiihy lum Juoge yi cwihny gen keehd gihn me beer tooro. 15Abea koohdhe muu apahdh kar piny me beer ge wa lum Juog yihr nyoge me lihng ngo uyiih gene ngo ke cwihny gen beehde beer mee, udeehj gene cwihny gen yi ngo, uwahdhe ka beehn lum Juoge utiihye yi cwihny gen keehd giih me beey.
168:16 11:33; Mat 5:15 “Gahng Ke ngaa me ahb lama ne meeny piny ucahge ngo ke wum piny kaa adiido. Wale ukaabe ngo ucube ngo thar agreehm. Nea kare ne cohg, e maaj gihn ahb ni, dhiil kaa cub maalo wiih baaya beere piny meenye meenyo yihr yaa beehn wod. 178:17 12:2; Mat 10:26 Wa maano e kwaad gihn tiihj e ngo kan piny ni, gihn nu udhiil ke oohl oogo, ukahle ka me cang uniide ne gay. E thiow kwaad gihn me wiihe awum piny, wiihe dhiil kaa aal maalo uniide. 188:18 Mat 25:29 Cubu wudhu piny beer mee ne cohg yaage keehd dhe yoohn ka lihngu nyepinye kii ngo. Ateeda wa maano bang gihn ngaa me yihre ne giih me beeye me thoohdh, giih nu ge udhiil Juoge ke jwaa ke mooge me thoohdh. Abea ngaan yihre tooro nyepiny, keehd gihn anaa yihre ngo udhiil ke twahr oogo yi cinge.”
Yaa Wad Ke Jeacuu
19Kaano e miih Jeacuu keehd ge wuud wahn ge abeehn ne maany ngo, abea kar cidh wod bang Jeacuu atooro yihr gen, bang gihn wod anaa apahng keehd nyoge. 20E ngaa moogo ake rubo yihr Jeacuu kobe, “Miihu kedea wuud wuru ge nii kala kan. Ge daahd yihn ke niido.”
218:21 11:28 Maa abeehr Jeacuue ngo kobe, “Miiha kedea wuud wura ge naa kwaad yaa lihng lum Juog ubahnge yi ngo be dhahl gene.”
Jeacuu Yamo Me Teeg Acuowe Unea Dihl
22Cahng man keehdo, e Jeacuu arubo yihr jo waahdhe kobe, “Beeh ngudo loo baaw kun caadi.” Noono maa aci gene yi baabuur uthub gene ke ngol baaw. 23Abea ge akiiw gene baabuur kiiwo, e Jeacuu wonge aguo niine kaa kwala unene. E yamo me teeg ree atihnge tihngo kwaade tooro umiide baabuur ke olo. Kaano e aniid gene e ge nii gihn me raaj ne cohg. 24Gihn nu maa agoohd gene bang Jeacuu utahng gene ngo, e ge urubo kob gene, “Ngad puohny, ngad puohny, wo umud!”
Kaano e Jeacuu ayedh maalo maa acuowe yamo kedea athewo ke duol me teeg, batiene e yamo ake cuungo maa adog athewo piny unahg piny leng. 25Naa aleng yame, e Jeacuu wiihe aluue ke bang jo waahdhe urube yihr gen kobe, “Yaage! Ka yiiho maa ne cohg tooro yihru ne?”
Gihn nu keehdo e jo waahdhe ge ake cwaahng keter umag lwahre gen thiow me keehne maa arub gene ke rog gene kob gene, “Beehda ngad gihn e gihn? Ngaan rubo keehd yamo kedea athewo ulihng gene gihre?”
Atiihb Ukeehg Gihr Graaja
26Keehdo e Jeacuu abar maalo keehd jo waahdhe maa angol gene baaw ubeehn gene piny cuohn ne Graaja loog baaw gihr Gaalili. 27Kaa anyuohn Jeacuue tiene ke wiih agala ne ngio, e ge aroohmo piny keehd nyin moogo me ree anaa atiihb ukeehg. Ke deeh ka me laaj e nyin ngo be ngahbo ke waaro kedea be beehdo paajo abea na beed dom wudh leehde now. 288:28 Mak 3:11 Gihn nu arumo kaa aniide Jeacuu, e ngo amaahr piny ke lalo me teeg ne cohg. Maa ariedhe ree piny thaahdh tien Jeacuu e ngo urubo yihre kobe, “Jeacuu! Waahd Juog Aciehg ge Maalo! Gihn e ne daahdi riha? Yih akwaya a keá joohri.” 29Gihn ni ateed atiihb ukeehge wa maano, bang gihn nye wong kaano aroohm gene ke Jeacuu nu, e anaa arob Jeacuue kejea beehne oogo yi guohb nyin. Nyin ni kuohme anaa ayihny atiihb ukeehge. Ngo na beehde e mage mago ke nying nihn. Keehd ne kobe kejea nyin toag yi karkoohn, utuohye piny teeg mee ke gele e ge coohde coohdo, ugoohde kii laaro dom kar keede.
30Noono maa apeehny Jeacuue ngo kea, “Nyingi ngaa?”
Maa akoohbe kejea, “Nyinga beehda Amahr.” Adiehr nyinge beehda Amahr bang gihn atiihb ukeehg me thoohdh ge anaa ree. 31Arumo maa akway gene wong Jeacuu kejea nea kare nud e ge keá rieme yi buur thuudh cuohn ne Jaeena ni.
32Wong Jeacuu akway gene kejea ngweehn urieme gen rog amahr kudhruue maa anaa ake nyahmo dieng good. Maa ayiih Jeacuue ngo yihr gen. 33Naa abeehn gene oogo arumo rih nyin, e ge amon yi koohm kudhruue. Maa abeehn kudhruue unahg gene ke rudh ke ngweej e ge loohn piny ke dieng good maa anahg gene thoadh yi baaw umud gene ne raj.
34Naa aniid yaa kwaahe gihn nu, e ge anaa rudh ke ngweej thiow, ugoohd gene kii buur geew ne kwaan kwaad gihn ayug ree yihr nyoge kedea maa arob gene ngo yihr nyoge me beed buud geew. 35Muudhe e nyoge awaahd oogo beere ge caa ne maany gihn ayug ree ni. Abea naa awahnh gene bang Jeacuu kaa ayug gihn ni ree yi ngo, e nyin ayuud gene e ngo apiih thaahdh tien Jeacuu, e wiihe adoohng kwel kedea angahbo ke waaro thiow. Gihn nu e nyoge ge amag lwahre mago keter. 36Muudhe e gihn ni ayug ree, aci gene ke ne teedo yihr nyoge mooge e ge kwaan dhe yoohn kaa athiehdh Jeacuue nyin kii ngo. 37Batiene arumo e yaa Graaja ge ake rubo yihr Jeacuu kejea dhiile aay, uwiie paar gen piny. Gihn nu arob gene bang naa atud gene ke nying gihn ayug ree. Ubeehn Jeacuue upaahre kii baabuur uaaye.
38Abea nyin anaa ariehme atiihb ukeehg oogo ree ni, anaa meen meeni kea e ucidho keehd Jeacuu maa arob Jeacuue ngo yihre kejea, 39“Doog paajo, urobi gihn duohng ayug Juoge rihi ni yihr nyoge.” Noono uaay nyine ucea ne keed gihn ayug Jeacuue yihre ke bang yi geew ne dug.
Nyaar Jearuuj Kedea Dhaar Wuur Reme Ree
40Naa adog Jeacuue caahn loo baaw keehdo e ngo acahg nyoge kaa loro ne cohg, bang gihn abeehde e ngo anaa koar gene ke piny. 41Nye wong kaano e nyin me nyinge Jearuuj abeehno uthoohre ree thaahdh tien Jeacuu maa akwaye wong Jeacuu kea cidh Jeacuue paare. Nyin ngo beehda ruohdh wod amaad. 42Wong Jeacuu akwaye bang gihn nyaare ge acielo cog ngo atwaany kaa atwaany maa thoo. Nyaare rune ge anahg apaar wonge ariow.
Kaano naa acaahdh Jeacuue caahdho nu e nyoge me thoohdh, ge anaa ake caahdho ne yong yong ke batiene e ngo pud gene ke ne jwang piny. 43Dhaago moogo anudo keew nyoge giih ni thoohdh ni, me ree anaa atwaany remo me wuur ree ke run apaar wonge ariow e ngo be cuung. Ke run nu e ngaa maa arom atwaany ke thiehdho atooro. 448:44 Mat 9:20 Muudhe e dhaar ni abeehno ke ngahy Jeacuu ugweele dhe waaro gihr Jeacuu maa abeehn remo unea ke ne thihb ree ke nye wong kaano.
45Maa apeehy Jeacuue kobe, “Ngaa e naa agweel an?”
Nyoge cang akweer, e ngaa man ukweer kea padh en. Muudhe e Piihter acaa ne rob yihr Jeacuu kobe, “Abea ruohdh, yih upeehny ngaa, maahny kaa adhihr nyoge yihn kii ngo do!”
46Maa arob Jeacuue ngo kea, “Padh ne maano! Ngahya kejea dhaano maa agweel an nud, bang gihn tee maa a’aay oogo riha nud.”
47Ubeehn dhaar ni uguoe ngo kaa ngeyo thiow kejea gihn atiihye ni angej. Noono upahre oogo kiin nyoge e kuohme urihg ni, uthoohre ree ke thaahdh tien Jeacuu maa ateede gihn agweele dhe athoohr gihr Jeacuu ke nyinge nyum nyoge kaano cang kedea kaa a’aay atwaanye ree kii ngo ke wong kaano. 488:48 Mat 9:22 Maa arob Jeacuue ngo yihr dhaar ni kobe, “Nyaara! Cidhi keehd yoohm rihi. Yiiho mari yihn aboadhe.”
49Abea nye wong kaano apoohde e Jeacuu urubo nu, e ngaa moogo ake beehno ke yoohn paar Jearuuj maa arube yihr Jearuuj kobe, “Ruohdh, nyaari ataaj. Wiih ngad puohny keá raam keehdo.”
50E gihn ni arob ngaan ni aguo Jeacuue kaa lihngo, urube yihr Jearuuj kobe, “Jearuuj, yih keá tudo! Yiih ngo ke cwihnyi now, e nyaari uthiehdh ree.”
51Naa awahnh Jeacuue paar Jearuuj arumo, e nyoge amahne ke bar wod keehde tiehd. Noono maa ayoade ke Piihter kedea Joon kedea Jeamij maa wur nyethiin ge ke men, ge naa ameehge bar wod keehde. 528:52 Jon 11:11-13 E jo muu anaa ke yuog ke nying nyethiin ge acuow Jeacuue kea, “Lengu do! Nyethiin kuu athow, gihre beehda niine!”
53Maa angier gene Jeacuu, bang gihn angahy gene kejea nyethiin athow muon. 548:54 Mak 5:41 Batiene maa abeehn Jeacuue umage bad nyethiin maa urube keehd ngo kobe, “Nyethiin! Aj maalo!” 55Maa aduu wahy nyethiine ree, uyedhe ke maalo piny ke wong kaano. Urob Jeacuue ngo yihr nyoge kejea yoad gihn me cam cube yihr nyethiin. 568:56 Mak 7:36 Batiene e wur nyethiin kedea men thiow ge acahg cwaahng. Maa arob Jeacuue ngo yihr gen kejea gihn atiihy ree, keá teed gene yihr nyoge mooge.
9Jo Oohr Ge Aoohr Ne Tiihj
19:1-6 10:1-12 Naa acuohn Jeacuue yaae kar ge apaar wonge ariow ka maa acielo, e tee acube yihr gen, me riem gene atiihb ukeehg oogo rog nyoge kedea me thiehdh gene atwaanye giih nyoge. 29:2 11:2 Maa aoohre gen oogo beere ge ucidho upuohny gene nyoge keehd dhe yoohn ka nweehd nyoge ke Juog Ruohdh kedea ne thiehdh nyoge me rog gen naa atwaanye. 39:3 22:35 Noono urobe ngo yihr gen kobe, “Wu noono oohra nu yaage, cidhu abea aroba kejea keá ngaan kaahdo ke nyepiny kejea beehda gihr bang wod yooh. Keehd goohd, wale joogo wale amono wale ngiihny keá kaahnu kedea waare ariow ge keá kaahnu. Giih nu ge keá kaahnu ke wun. 4Kwaad paan toohngu yea kea beehdu yea kaano uwahdhe cahng uaayu. 59:5 Tiihy 13:51 Thiow nea nyoge nud me kweer ke goong wun ke nying tiihyu nuu ucuu ne tiihyo yihr gen, kea aayu uwiiu geen gen piny, uteengu ngoom kaano oogo yi tienu ne nyoadh ngo kejea nea gihn me yoad gen, e maru tooro yi ngo.” 6Noono upahdh gene yooh, ucaahdh gene ke bang yihdh miehr, e ge puohny Ciig Beer kedea e ge thiehdh nyoge.
79:7-9 9:19 Muudhe Eroade naa anahg ruohdh, bang giih ni ayug rog gen ni, ge alihnge lihngo. Noono maa ane wiihe ne cohd ne cohg, bang gihn anaa alihnge bang nyoge mooge kejea ka moogo e Joon e naa acahr batien thoo. 8Nyoge mooge kob gene beehda Eliija e naa atuohl keehdo, e nyoge mooge dahng kob gene beehda ngad agamloohngjuog moogo maa acoon e naa atuohl keehdo. 99:9 23:8 Gihn nu, Eroade ake rubo ke cwihnye kea, “Abea wa Joon wiihe anaa ameehga ngol oogo uthowe. Beehde ngaa e gihn ni rob nyoge giih ni ke nyinge awaahn ni?” Maa abeehne yi cwihny Eroade kejea ngaan ni arub nyoge ke nyinge cwihnye ne niid ngo thiow.
109:10-17 Mat 15:32-399:10 6:13; 10:17 Naa aduu jo oohre ke yoohn kaa anaa aoohr Jeacuue gen yi ngo, e kwaad giih thoohdh naa atiihy gene, ge akwaan gene kwaano yihre.
Nyoge Alihbe Abiihj Ge Ayaahng Jeacuue Kaa Amune Me Noog
Ubeehn Jeacuue ukaabe jo oohr giihe ubeehne keehd gen yi goan geew moogo me cuohn ne Bedhceada. 11Amahr nyoge bang Jeacuu alihng gene maa aluub gene ngo kaano. Gihn nu e ge angahy Jeacuue kaa loro, urube yihr gen ke nying dhe yoohn ka nweehd nyoge ke Juog Ruohdh maa athiehdhe atwaanye giih yaa tuu kiin gen.
12Yi laahng cahng ke thiehno e jo oohr ge apaar wonge ariow, ge abeehn bang Jeacuu maa arub gene yihr ngo kob gene, “Ngaan duohng! Rubi keehd nyoge beere ge uaay uci gene ne daahd kar buudo yihr gen ke bang yihdh miehr giih cahng ke kan kedea thiow beere ge udaahd yihr gen keehd gihn me cam gene. Ngahyi thiow kejea nyoge naa yi ukang dom.”
13Kaano e ngo abeehr Jeacuue beehro yihr gen kea, “Maa cubu gihn me cam yihr gen.”
Maa akoohb gene kejea, “Yihr wan naa amune abiihj cog kedea rej ariow. Nea padh ngiew e ne cidh wane ne ngiew cam yihr amahr yaa ni amahdo ni.”
14Yaa anudo cang ge anahg kar cuow alihbe abiihj.
Maa arob Jeacuue ngo yihr jo waahdhe kejea, “Kea noono, meehgu nyoge piih piny naa akuude. Cubu kar nyoge jiehariow wonge apaar naa akuud.” 15Gihn nu ayug jo waahdh Jeacuue wa kwaad kaano arobe ngo yihr gen nu maa apiih nyoge piny ne raahj. 16Ukaab Jeacuue amune abiihj maa rej ariow naa atudo kedea umaahnye maalo maa umuohye koohr Juog ce thube ke toar amune. Maa acube gen yihr jo waahdhe kejea paahng gene gen yihr nyoge. 17Arumo maa acahm nyoge cang ne dug, uyahng gene ne cohg. Naa athum nyoge ke cam, e jo waahdh Jeacuu, goan caame giih adoohng piny bang nyoge acong gene congo maa apaahng gene adiide apaar wonge ariow.
Gihn Arob Piihtere Kedea Rob Jeacuu Ke Nying Thone
189:18 5:16 Cahng man keehdo e Jeacuu, anaa ne kway Juog kar keede, abea e jo waahdhe ge anaa buude kaano thiow. Upeehnye gen kobe, “Lwaag rob gihn awaahn ni ke nyinga? Kob gene kejea a naa ngaa?”
199:19 9:7-8; Luk 1:17; 7:16 E gihn nu abeehr gene beehro kejea, “Kob nyoge mooge naa yih Joon, Ngad Luogwahy, nyoge mooge naa yih Eliija e nyoge mooge dahng kob gene kejea yih beehda agamloohngjuog keew yaa agamloohngjuog giih acoon e naa acahr.”
209:20 Mat 16:16; Luk 22:67 Maa adog Jeacuue gen ke peehnyo kobe, “Abea nea maru, e kobu a naa ngaa?” E ngo abeehr Piihtere kobe, “Yih naa ngaan aoohr Juoge ne boadh nyoge ge beehn ke bang Juog.”
219:21 9:36 E ngo arob Jeacuue yihr gen kejea gihn nu keá teed gene yihr nyoge. 229:22 9:43-45; 17:25; 18:31-34; 24:6-7 Ubar Jeacuue ke maalo ke rob kobe, “Ngaa adoohng ne dhaano utaahngo, guohbe dhiil raahm yihdh giih me thoohdh. E thiow jo doong paajo maa yaa doonge nyum yaa lam giih kweehr kedea yaa loohnge ge noono cang, ngaan ni ujaahy gene kedea ubeehn gene ne naah abea yi dahg nihn, e ngo ucahg Juog ke tihng maalo ucahre kar thone.”
239:23-24 14:27; 17:33; Mat 10:38-39; Jon 12:25-26; 1Pii 2:21 Maa acahge rob yihr gen cang kobe, “Nea ngaa daahd ubuodhe batiena kea jaahye ree maa uguume giih raahm kuohm wa mara ce beehne ubuodhe batiena arumo. 24Kwaad ngaa kweer ke buodh batiena bang gihn be daahd uthowe e ngaan nu kuowo me guge tooro buu uyoade. Abea kwaad ngaan be dier ke thoo ke nyinga e ngaan nu kuowo me guge tooro uyoade. 25Gihn e ne kony giih wiih pinye yihr dhaano utaahngo, nea boadh wahy be yoade? 269:26 12:9; Mat 10:33; 2Tim 1:8; 2:12 Kwaad dhaano, me tud kejea guohbe uyaahr ke nying luube giiha e an thiow, a ge adoohng ne dhaano utaahngo utud uyaahr guohba ke nyinge cahng ubeehna e wiiha amoar kedea ke dhe yoohn moar wihj mar Juog Wuur kedea wuohdjuog. 279:27 Mat 16:28 A rob athiir yihru. Yaa nud kan ge buu uthow cang, nud ke nyoge kiin gen muu uniid Ruohdh Juog ke nying gen.”
Jeacuu Kuohme Ree Aloge Keehd Teeg Juog
289:28-29 5:16 Kar batien nihn abiihjbedahg kaa arob Jeacuue gihn ni, e Piihter keehd Joon kedea Jeamij umen, ge akaab Jeacuue uci gene wiih good maalo ne kway Juog. 299:29-36 2Pii 1:16-18 Kaano akwahy Jeacuue nu, e nyinge rog ge alog gene logo, e waaye naa anii guohbe thiow ge ake liel tar ne weej. 30Ke wong kaano e Moaje ge keehd Eliija, 319:31 9:22; 13:33 ge anaa celang bang Jeacuu e koohm gen adoohng ne maar maar kwaade tooro naa awuohb gene. Noono uthub gene ke rob tiehd ke Jeacuu ke nying kaa adoohng kar aay gihr Jeacuue cahng kii ngo, ke kur thone nuu uyug ree ge ucea Jeruucalem ni. 329:32 Jon 1:14 Ubeehn Piihter ke jo waahdh Jeacuu ge ariow ni, uguo niine nying gen ke kwala. Ge atahng gene ni e kaa alog kuohm Jeacuue ree kii ngo kedea yaa ariow thiow naa ake cuungo keehd en aniid gene niido. 33Nye kaa athub Moaje keehd Eliija ke aay nu, e Piihter ake rubo keehd Jeacuu kobe, “Ngad Puohny! Ngo beer ubeehdo kan! Nea wa gihn nu kea wii wan ugeer wane abuwe adahg. Acielo yihri maa acielo yihr Moaje kedea acielo yihr Eliija.” (Gihn ni arob Piihtere e ree kwihye).
34Nye kaa apoohde e Piihter urubo, e deeh lwahd abeehno wudh gen ne niihm, umag lwahre gen ge amoal lwahde gen piny. 359:35 3:22 Batiene e duol abeehn oogo kii lwahd gihn ni, e ngo urubo kea, “Gihn e naa Waahda maa akwanya! Lihngu lume beer mee.” 369:36 9:21 Naa aleng duole, e Jeacuu e naa aniid gene e adoohng kar keede. Noono e gihn ni ayug ree ni, akan yaa ni ke piny, utoor ngaa maa arob gene ngo yihre.
Kaa Athiehdh Jeacuue Nyethiin Me Wiihe Ne Juu
37Ruuwow, naa aduu gene, maano e ge loohn piny kaa wiih good maalo, e Jeacuu ake roohmo keehd akuud nyoge me thoohdh naa abeehn bange. 38Kaano e dhaano acielo ake cuohdo keew yaa nu e duone atihnge maalo kobe, “Ngad puohny, cedhree! Yih akwaya! Luu wongi bang nye waahda gen. Beehda nyethiin acielo cog yihra! 39Ngo beehd e ree naa atiihb ukeehg. Ngo beehdo e maahr piny ke lalo. E gihn ngo thiow nyethiin wiihdhe wiihdho, uyale nyinge yalo e dhee uthugi keehd aboohyo. Kar yuohmo tooro me yoade. 40Jo waahdhi ge anaa akwaya kejea riem gene ngo oogo rih nyethiin, abea agoohg ke riemo yihr gen.”
41E Jeacuu ake rubo kobe, “Wu kwaad nyoge me yiiho tooro yihru? Wudhu paru paro kejea a ubeehdo keehd wun uwahdhe weehne? Kahl waahdi noono yihra kan!”
42Nye kaano anaa akahl nyedhoohg bang Jeacuu nu, e atiihb ukeehg nyedhoohg ariedhe ke piny maa ayule ngo kwaade tooro. E Jeacuu atiihb ukeehg acuowe cuowo uthiehdhe nyethiin arumo, ucube ngo yi cing wahn.
439:43-45 9:21-22 Ucwaahng nyoge ke nying teeg Juog naa aniid gene.
Nye wong kaano thiow apoohde e dhog nyoge atal nu, e Jeacuu ake rubo keehd jo waahdhe kobe, 44“Meehgu luube giiha gen mon yi cwihnyu, bang gihn a ge adoohng ne dhaano utaahngo a uluom ucub an yi cing nyoge me reje.” 459:45 18:34 Abea gihn ni arob Jeacuue, bekihd ngaa maa adead yea beer mee kiin jo waahdhe. Bang gihn yi lum gihn ateede ni akan ubahnge yi ngo kuu adead gene. Thiow ge atud ne peehny Jeacuu ke nying yi lum gihn ni arobe ni.
Ngaa Wiihe Ne Maalo
469:46-48 22:24-26 Arumo kaano, e nye thar lubo ree acage caa kiin jo waahdh Jeacuu. Ngo acag ree e ngo beehda peehm ke rog gen, kejea ngaa kiin gen e naa ngaa me duohng, wale ngad wong maalo keew gen. 47Bang gihn giih par gene ge ngahy Jeacuue, e nyethiin me thiin akaabe ucube ngo ne cuungo ucinge. 489:48 10:16; 22:26; Mat 10:40; 20:26-27; Mak 10:43-44; Jon 13:20 Maa arube keehd jo waahdhe kobe, “Kwaad ngaa beehdo beer ke nyethiin me wa nyethiin ni, e ngaan nu uroomo wa ngo abeehdo beer kaa an, padh an keeda abea ngo uroomo wa ngo beehdo beer kaa ngaa aoohr an. Kwaad ngaa goong an e beehda ngaan aoohr an, e naa agoonge thiow. Bang gihn ngad dhe caahn kiinu, e noono e naa ngad wong maalo ne duohng yihru cang.” 49E Joon ake rubo kea, “Ngad puohny, dhaano moogo anaa ayuud wane, e atiihb ukeehg ge rieme ke oogo rog nyoge e rob nyingi maa amahn wane ngo bang gihn padh ngado.”
509:50 11:23; Mat 12:30 Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Keá mahnu. Bang gihn ngaa be yug gihn me raaj rogu, e ngaan nu beehda ngadu.”
Yaa Camaarya Akweer Ke Jeacuu
519:51 24:50-51; Mat 19:1; Mak 10:1; Tiihy 1:9 Naa abeehn kar thon Jeacuu udoohnge cahng arumo, e Jeacuu cwihnye acube ne cidh Jeruucalem. 529:52 10:33 Gihn nu maa aoohre wuohde wong maalo. Maa abeehn yaa nu paajo me beehda paar yaa Camaarya, beere kar piih beehn gene ke ne gwiiro yihr Jeacuu yi ngo. 53Yaa Camaarya ge abeehn ne kweer yihr yaa aoohr wong maalo kejea Jeacuu keá piih paar gen yi waahdhe gihn cea Jeruucalem. 54Naa aniid Joone kedea Jeamij umene gihn ni e ge ake rubo keehd Jeacuu kob gene, “Ruohdh, cwihnyi ne bange, uoohr wane maaj wudh gen ke maalo uwaang gene ne?” 55Gihn nu e Jeacuu wiihe aloge ke bang gen maa acuowe gen 56maa acidh gene paajo moogo.
Luube Ke Nying Dhe Yoohn Ka Buodh Jeacuu
57Kaano anaa acaahdh gene caahdho kii yooh, e ngaa moogo ake rube keehd Jeacuu kobe, “Adaahde unahga ngad waahdhi, beere nea ka cii yea e an ucidho keehd yihn thiow.”
58Maa abeehr Jeacuue ngo yihre kobe, “Thoohe yihr gen ne kuohn beed gene maa winy yihr gen ne wuude me beed gene abea a ge adoohng ne dhaano utaahngo yihra tooro ka me piehla thaahnga yea.”
59Kaano e Jeacuu arubo keehd ngaa moogo kea, “Beehni ubuodhi an.”
E nyin ake rubo yihr Jeacuu kea, “Ruohdh wura athow, meehga kuong ci ne koany ngo.”
60E ngo abeehr Jeacuue beehro yihre kobe, “Wii yaa acub wudh gen yihdh giih thunge ukoany gene yaa athow. Abea mari, beehn ne buodh an udoohngi ne ngada, cidhi urubi ke nying dhe yoohn ka roohm nyoge ke Juog Ruohdh kii ngo yihr gen.”
61Keehdo e ngaa moogo acahg rob kea, “Ruohdh meehg an kuong ci paajo uwiihwa yaa paar wan umodho ubeehna bangi arumo.”
629:62 11:2; Pihp 3:13 Maa abeehr Jeacuue ngo yihre kea, “Ngaa maa akuong cinge ke mag rih kweer umodho ucahge maahny caahn, ngaan nu padh ngaa me miehr keehd dhe yoohn ka mag Juog Ruohdhe kii ngo kedea be miehr udoohnge ne nyethiine.”
10Jo Waahdh Jiehadahg Wonge Apaar Wonge Ariow Ge Aoohr Ne Tiihj
110:1-12 9:1-6 Batien gihn ni arumo e Jeacuu nyoge kar ge jiehadahg wonge apaar wonge ariow mooge ge akwanye, uoohre gen naa ariow ariow, beere ge ucidho wong maalo nyume ke bang kuohn daahde ucidhe ke yihdh gen. 2Maa ateede ngo yihr gen kobe, “Tiihj puohny lum Juog yihr nyoge ngo adoohng teeg keter, adhaahr ngo uroma ke rih deeh puohdho me puur. Noono e daahd nyoge me thoohdh me tiihy giih acieg yi puohdho. Nea wa gihn nu kea kwayu Juog ge room ke ngad puohdho, umuoje wun keehd yaa tiihj me thoohdh ubeehn gene ne tiihy yi puohdho gihre. 3Cidhu! Wu noono oohra oogo nu, wa gihr nyethen roohme kiin urude. 410:4 22:35 Akoba kejea jenaadh wale joogo, wale wuoy tiel ge keá kaahnu. Wu keá cuungo ke bang yi yooh umaahdhu kwaad dhaano me roohmu keehde.
510:5-6 2:14 “Kwaad paan toohngu yea ne ngio, e kea kuongu rob umodho kejea, ‘Beehdu ke yoohm rogu, wu yaa paan ni!’ 6Gihn nu nea kwaad ngaa me nhyaar doohr nud kiin gen e doohr gihru noono arobu nu uyiih ngaan nu. Abea nea ngaa me nhyaar doohr tooro e doohr maru naa acubu udhiil duu yihru kare cang. 710:7 1Tim 5:18; 1Kor 9:6-14 Thiow, beehdu paan upiihu yea kedea camu kwaad cam muu ucub gene yihru maa maadhu giih ucub gene yihru. Bang gihn ngad tiihj koog dhiil kaa cubo yihre ke nying tiihye. Wu keá dag ke bang yihdh miehr.
8“Kwaad geen toohngu yea ne ngio, abea wu angahy nyoge ke loro, kea camu kwaad cam gihn cub gene nyumu ne camo. 910:9-11 11:2 Kwaad atwaanye muu uyoadu rog nyoge, thiehdhu gen. Kedea na rubu yihr nyoge kejea, ‘Kar beehn Juog ruohdh ne nahge ruohdh kii ngo awahnh yihru.’ 10Abea kwaad geen toohngu yea, ukwihy wun ke loro beer, kea cidhu ke bang yihdh yiehdh geen gen noono urubu yihr gen kejea, 1110:11 Tiihy 13:51; 18:6 ‘Wu yaa geen ni maahnyu now keehd lod gihr geenu naa amahg rog tien wan, dhiil wane kaa teeng rogu. Abea gihn nud gen, dhiilu nyepiny acielo ke ngahyo, kejea beehn Juog ne nahge ruohdh kii ngo awahnh yihru.’ 1210:12 Mat 10:15 Roba roba yihru kejea giih teeg naa ayoad yaa Codom cahng ukihm Juog ge uyoohd yi gihn uyoad yaa geen kwihy wun ke loro.
Jo Geedhe Me Yiiho Tooro Yihr Gen
13“Beehda kwaad gihn ge raaj wa gihn ge apahdh wudhu wu yaa geen Korajin maa yaa geen Bedhceada! Alwaa giih teeg ge gaahy nyoge, ge ayug yihdh geedhu ngahda ngweehn me ne yug gen yihdh geedh yaa Taayr kedea Ciihdoan, bang gihr yaa nu cwihny gen ne rahnyo rog anyoohne giih gen naa ayug gene rih Juog. E thiow ge ne piih uthur e cuole angaab gene. 14Ngahyu ngo kejea Cahng Lug Juog e yaa geen Taayr kedea yaa geen Ciihdoan ge ungwaahn Juoge yi lug gihre nu uluge gen. Abea wun lug gihre uteeg rogu keter. 15Wu yaa Kaparnaam, wu keá nhyaam kejea paar Juog unahg gihru, Paar Juog be yoadu! Juog wu ukedhe yi buur thuudh cuohn ne Jaeena.
1610:16 9:48; Mat 18:5; Mak 9:37; Jon 13:20 “Ngaa ulihng gihru e ngaan nu gihra e naa alihnge. E kwaad ngaan kweer keehd wun, e ngaan nu akweer kaa an kedea akweer ke ngaan aoohr an.”
Kaa Aduu Yaa Aoohr Jeacuue
1710:17 9:10; Mak 6:30 Yaa anaa oohr Jeacuue oogo kar ge jiehadahg wonge apaar wongo ariow, ge anaa aduuo e cwihny gen amihno keter. Arumo maa arub gene yihr Jeacuu kob gene, “Ruohdh! Keehd atiihb ukeehg e gihr wan lihng gene lihngo ke nyingi!”
1810:18 Jon 12:31; Any 12:9 Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kobe, “Ruohdh atiihb ukeehg aniida e pahdh kaa maalo e ngo beehn piny ne bliny bliny wa kwaad gihr maahny kodh! 19Teeg acuba yihru beere keehd thoohne kedea yiihdhe thiow ge nyuohnu ke piny ke tienu. Kedea tee gihr ruohdh atiihb ukeehg ge ngad mahn gihru thielu ke piny thiow beere gihn me raaj me rome ke kahl rogu tooro ne weey weey. 2010:20 Pihp 4:3; Any 3:5 Cwihnyu keá mihno kejea atiihb ukeehg gihru lihnge lihngo, abea mihn cwihnyu bang gihn nyingu agweed piny paar maalo.”
2110:21 4:18; Mat 11:25 Cahng ni keehdo arumo, e Jeacuu cwihnye anaa mihno keraahyo ke dhe yoohn Wahy Juog e ake rubo kobe, “Abaa Wura! Yih naa Ruohdh maalo kedea wiih piny cang. Koohri amuohja tihn bang gihn luube ke nying dhaahri ge ngahy ke yihne cog, ge kii nyoadho yihr yaa par wudh gen kejea ge nyoge maa apuohny. Abea ge anyoadhi ke yihr yaa ngahy rog gen kejea ge neehn nyethen gihn me ngahy gene tooro. Ayiih! E naa kaa agweehgi dhe yoohn ka yoad dhaahri kii ngo noono.
2210:22 Mat 11:27 “Teeg wong ne ngahy giih nyepinye cang ngo acub Juog wura yihra kedea beehda Juog wura cog e ne ngahy an me neehn man nahge an e ne ngahy Juog wura kedea yaa akwanya ungahy gene Juog wura.”
23Batien gihn nu arumo e Jeacuu wiihe aloge ke bang jo waahdhe maa arube keehd gen kobe, “Mihn cwihny yihr yaa niid giih niidu ke nyingu! 2410:24 1Pii 1:10-12 Bang gihn teeda teedo yihru kejea yaa agamloohngjuog kedea ruohdhe giih acoon ge adaahd uniid gene giih niidu, abea ge kuu aniid gene kedea ulihng gene giih lihngu abea ge kuu alihng gene.”
Ucaale Gihr Ngad Camaarya Me Cwihnye Puol
2510:25 18:18; Mat 19:16; Mak 10:17 Muudhe arumo, e ngad loohng acielo ake peehyo e daahd gihn me mage dhe Jeacuu keehde maa apeehye kobe, “Ngad Puohny! Gihn e nuu utiihya beere kar wahy me be gug yoada yoado?”
26Maa abeehr Jeacuue ngo yihre kea, “Gihn e naa agweed yi kitaab Loohng? Giih agweed ge kwaani ke naa diih?”
2710:27 Mat 22:37, 39 Maa abeehr nyine ngo yihr Jeacuu kobe, “Ngo agweed kejea,
‘Nhyaar Juog Ruohdhi ke aduuni beehde,
ke wahyi beehde, ke teegi beehde
kedea ke wiihi beehde
kedea nhyaar wadu wa kwaad ka nhyaari rihi kii ngo.’ ”
2810:28 Rom 10:5; Gal 3:12; Jon 13:17 Kob Jeacuue yihre kea, “Wa angahyi ke beehro. Tiihyi wa gihn nu e kar bodh wahyi uyoadi.”
29Nyin adaahd unyoadhe ree ne ngaa me beer maa acahge Jeacuu ke peehnyo kea, “Beehda ngaa ne cohg e naa wad wan?”
30Ne beehr lume, e Jeacuu ake rubo kobe, “Nyin moogo anaa abeehn ne aay ke yoohn Jeruucalem e ngo caa ne weel geen Jeriiko. Yi yooh e ngo apahdho yi cing yaa kahw. Maa agoony gene waare giihe oogo ree maa upuohd gene ngo keehd kwaad apoohdo me raaj, noono maa a’aay gene uwii gene ngo piny e nyin uluyo. 31Ngad lam giih kweehr, akahnho ke yoohn ni acielo. Abea naa awahnhe buud nyin uniide ngo, e nyin agaaje gaajo unaage ke dom, ubare ke yoohne. 32Thiin keehdo e ngad tiihj gihr Wod Juog ake kahnho keehd yoohn ni acielo. Abea naa awahnhe kaa apahdh nyine yea, uniide ngo e ake naag ke dom, ubare ke yoohne. 3310:33 Samaria: Mat 10:5; Luk 9:52; 17:11, 16; Jon 4:9, 39-40; Tiihy 1:8; 8:1, 5, 14-17, 25; 9:31 Batien yaa nu e nyin maa ngad Camaarya ake beehno ke yoohn ni thiow. Abea naa awahnhe kaa apahdh nyin yea ni, e yea ngad Camaarya gihn ake ngeero maa abaahbe bang nyin. 34Noono maa apiihe ne wuuny nying ka me ledhe giih nyin. Uwoje mow kedea koohng nibiid yihdh nying ka me ledhe maa abahye gen arumo kedea ucube nyin ke wiih akaja gihre ukahle ngo wod weehle ne beehn ne tuu ngo yea. 35Ruuwow naa aruu pinye e kar ngiihny dolaare ariow akahle oogo maa acube gen yihr ngad wod weehle, urube keehd ngo kobe, ‘Maany ngo beer mee. Cahng duua e ngiihny arwaahnyo yihri ge ucoala yihri.’
36“Ngaa kiin yaa ni adahg, e naa wad nyin apahdh yi cing yaa kahw ni?”
37E nyin anahge ngaa maa apuohny keehd dhe yoohn loohng ake rubo kobe, “Beehda ngaan ayug gihr med yej yihr nyin.” Maa ateed Jeacuue ngo yihre kobe, “Cidhi, utiihyi wa gihn nu.”
Jeacuu Abeehn Paar Ge Maartha Ge Keehd Maarya Nyemen
3810:38-40 Jon 11:2; 12:2-3 Naa a’aay Jeacuue arumo keehd jo waahdhe, e ge awahnh paajo moogo, kaa abeehn dhaago me nyinge Maartha ucube Jeacuu piny ne weehno paare. 39Dhaar ni yihre anaa nyemen me nyinge Maarya. Gihn nu e Maarya anaa apiih buud Jeacuu kun doo thaahdh tiene e lihng giih anaa rob Jeacuue robo yihr nyoge. 40Abea Maartha anaa ke yano e gwiir giih nyepinye e keede cog. Maa abeehn Maarthae bang Jeacuu ne rob yihre kobe, “Ruohdh! Ka be ledh yi cwihnyi ge beehn nyemiiha ubahnge a be konye ke tiihj ne? Robi yihre, ubeehne ne kony an?”
41Maa abeehr Jeacuue ngo yihr Maartha kobe, “Maartha! Maartha! Yih anahg diere kedea cwihnyi be med ke nying giih me thoohdh. 42Ngahy ngo kejea nyepiny acielo keede e naa gihn maa athiir ne daahd. Maarya akwany gihn me e ne beer kedea gihre noono akwanye nu, ngaa muu ucahg ngo ke kahl oogo yi cinge tooro.”
11Jeacuu Puohny Dhe Yoohn Kway Juog Yihr Jo Waahdhe
(Mat 6:9-13; 7:7-11)
111:1 5:16 Cahng man e Jeacuu anaa ka moogo kare keede e kway Juog. Batiene naa thume ke kway Juog e dhaano acielo keew jo waahdhe abeehn bange urube yihr ngo kobe, “Ruohdh, puohny wan ke dhe yooh me ngahy wane Juog kwayo beer mee wa mar Joon naa apuohny jo waahdhe.”
211:2 Beehn neehn Ruohdh: 4:43; 9:2, 62; 10:9, 11; 17:21; 19:11; Tiihy 1:6-8; 19:8; 28:23, 31 Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kobe, “Nea wu daahd ukwayu Juog, kea rubu kejea,
‘Abaa!
Nyingi ke wuoro.
Beehn neehn Ruohdh wan.
311:3 12:22-32 Gihn me cam wane tihn
cub yihr wan ke nying nihn.
4Wii adhemuohme piny yihr wan
wa ka wii wane muu yaa atiihy
gihn me raaj rog wan piny thiow.
Wa keá meehg pahdho yihdh giih utum.’ ”
5Maa abare maalo ke rob yihr gen kobe, “Nea dhaano acielo kiinu, yihre ne gome maa acea paar ngo yi diehr waahr, urube yihre kea, ‘Goma muoja keehd amune adahg, 6bang gihn goma moogo aweehn paajo yihra, abea gihn me nud yihra tooro me goonga ngo keehde.’
711:7-8 18:5 “Wudhu paru paro nye yaage kejea ngaa nu gome noono uguoe ke jaahyo e dhe wod be yabe yihr ngo kejea, ‘Nyieh wiiha raami ke nying gihn? Abea dhe wod atoaga kedea an maa nyethena nying wan ne niine?’ Noono ukweere kejea kar aj maalo tooro yihre ucube gihn apeehny gome yihre? 8Roba robo yihru, kejea keehd ne kobe kejea gome kuu ayedh maalo ke nying gom gihn ne keew gen abea ke nying teege giih yug nyin e ngo udhiil yedh maalo umuoje ngo ke cam ne cohg.
911:9 Mat 7:7 “Wa gihn nu keehd Juog thiow tiihyo ke wa gihn nu. Nea wu ukwahyo keehd gihr nyepiny e gihn ngo ke cubo yihru. Kwaad gihn daahdu, e ngo dhiilu kaa yoado. Thiow nea dhe wod atuongu, e ke yabo yihru? 10Bang gihn kwaad ngaa kwahyo e gihn ngo ke cub yihre, e ngaa daahd gihn daahde ngo dhiile kaa yoado. E ngaa tuong dhe wod, e dhe wod ke yabo yihre.
11“Wuro gihn aweehne kiinu, nea nyethiine ukwahyo yihre ke reehyo, e ngo cub thuohl yihre? 12Wale nea nyethiine ukwahyo ke tong jieno, e cub yiidh yihre? 13Beer nea wu ge beehda nyoge me reje ni, kare nud yihru umuuyu keehd giih me beey yihr nyethenu maa Juog Wuru ge maalo ni, ngo ukweer ke cub Wahy Juog yihr yaa kwahyo yihre?”
Jeacuu Kedea Ruohdh Atiihb Ukeehg
1411:14-15 Mat 9:32-34 Arumo e Jeacuu anaa ne riem atiihb ukeehg oogo maa naa rih nyin moogo maa abeehdo e be rubo. Naa a’aay atiihb ukeehge rih nyin ni, e dhee ree ayabe yabo urube. Keehdo e nyoge maa anaa cong rog gen naa nudo kaano ge abeehn ne cwaahng. 15Abea nyoge mooge ake thubo ke rob rih Jeacuu kob gene, “Ke dhe yoohn Beeljebuul ge ruohdh atiihb ukeehge e ne rieme atiihb ukeehg oogo.” 1611:16 Mak 8:11; Mat 16:1 Keehdo e nyoge mooge keew gen, Jeacuu atum gene maa apeehny gene ngo kejea yuge gihn me gaahy nyoge me beehn ke bang Juog.
17Gihn nu e giih gen naa aroam gene yi cwihny gen nu, ge kaa angey Jeacuue maa arube yihr gen kobe, “Nye yaage beehda kare ne? Ka kwiihyu kejea tien paajo maa paahng ree kare tooro ucuunge keehdo ne tien paajo acielo me teeg ne? Beehde e dhiil pahdho e tien paan nu. E thiow ngo gihn me ngahyu kejea kwaad dhe wod maa paahng yea, e dhe wod gihn nu dhiil pahdho ne? 18Bang gihn wa kaano rubu kejea ruohdh atiihb ukeehge doo ree e keede, e dhaahre noono ucuung teeg ke ne diih? Aroba wa maano bang gihn kobu moogo atiihb ukeehge ge riema oogo rog nyoge kaa teeg mar Beeljebuul 19Beer, nea wu urubo kejea ruohdh atiihb ukeehg e naa acub tee yihra ne riem atiihb ukeehg oogo rog nyoge, abea yaau ge riem atiihb ukeehg oogo rog nyoge ngaa e naa acub tee yihr gen? Yaa nu ge nuu uguo ngo ke robo yihru kejea gihn robu beehda toohd. 2011:20 17:21 Awaahn ni lihngu gihn teeda yihru beer mee. Tee kaa ayoado ke bang ruohdh atiihb ukeehg, abea beehda Juog Aciehg ke ngude e naa acub ngo yihra ne riem atiihb ukeehg oogo. Gihn nu nyoadh ngo yihru kejea Juog athubo ke tiihj yi dhaahre keewu.
21“Ngaa me teeg me kwaad giih liny giihe nud, giih paare rome kaa konyo. 22Abea nea ngaa moogo me teeg yihre ubeehno utaaje ngo e ngo uaay keehd giih liny kedea giih paare.
2311:23 9:50; Mak 9:40 “Ngaa tooro kura e ngaan nu padh ngada. Wale thiow kwaad ngaan be tiihyo tiehd keehd an, beehda ngaa me daahd raany giiha.”
Ka Duu Atiihb Ukeehge Kii Ngo
24“Nea atiihb ukeehg caa ne beehn oogo yi kuohm ngaan arieme oogo ree, e ngo caa ne waahdh ke bang kuohn me yihdh gen tooro piih, e ngo daahd kaa me yuohme yea. Naa atoor kaa me beer maa ayoade e wiihe apare ne do kare naa abeehne oogo yea. 25Ge cea ne duuo arumo, e kare naa acoon yuude e ngo acwad maa agwiir ree beer mee. 2611:26 2Pii 2:20 Kaano e ngo do caahn, ucea ne kahl atiihb ukeehge abiihjberiow mooge maa akaal wiihe ke raahyo beere ge beehn ne piih wiih ngaan. Awaahn ni ngaan ayoad gihn me raaje bang gihn kar bodho mare yi dhoar man unahg gihn me teeg keter.”
27Noono kaano apoohde e Jeacuu urubo nu, e dhaago moogo a’aj maalo kiin nyoge ke rob e duone atihnge maalo kea, “Yaahy! Wa dhaar anyuol yihn, beehda dhaago me ree med keter. E thiow thune naa adhoodhi, ge beehda thun me rog gen med ne cohg.”
2811:28 8:21 E ngo abeehr Jeacuue abeehro yihr dhaar ni kobe, “Nea kaa ngo ne cohg, e yaa lihng lum Juog umag gene giih yi ngo beer mee, ge naa yaa rog gen med noono.”
Ka Ngej Kihd Ngad Agamloohngjuog
2911:29-30 Mat 16:2-4; Mak 8:12; Jon 6:30 Ge abeehn amahr nyoge uthoohnh gene, e akob Jeacuue yihr gen kea, “Yaa upiny awaahn, ge koohdh nyoge me reje. Ge daahd uyoada gihn me gaahy nyoge uyuga ngo yihr gen beere ngo niid gene niido. Abea gihn me gaahy nyoge be yug yihr gen. Gihn yuga yihr gen beehda kihd gihn anaa ayug ree rih Jona e naa gihn ucaala yihr gen. 30Beehd e ngo ucaala ke rih gihn anaa abeehn Jonae unahge kihd gihn anaa anyoadh ngo yihr yaa geen Niineba. Keehd an, ge adoohng ne dhaano utaahngo, a unahg kihd yihr yaa upiny awaahn ni. 31Cahng Lug Juog unahg dhaar anahg ruohdh ukoom ne maang dhaahr Ceaba e nuu ucuung yi lug ne cay wun wu ge yaa piny awaahn ni. Bang gihn dhaar ni anaa abeehno ke kur thar piny ka me baahr keter, ubeehne ne lihng loohnge giih Caloamon ge nyinge anaa awiihj. Abea awaahn kan, ngaa me duohng keter yihr Caloamon e man nyumu. 32Cahng Lug Juog unahg yaa Niineba ge nuu ucuung yi lug ne cay wun, wu ge yaa piny awaahn ni. Bang gihn naa abeehn Jonae ne puohny yaa Niineba e puohnye ayiih gene uwii gene tiihy giih anyoohne. Abea awaahn kan, ngaa me duohng keter yihr Jona e man nyumu.
Wong Dhaano E Naa Wong Kuohme
3311:33 8:16; Mak 4:21 “Gahng ke ngaa me ahb lama, ucube ngo kaa me ngo be niid yea wale uwume ngo piny kaa adiido. Nea beehda kaa ngo ne cohg, e ngo ngaabe ke maalo wiih baaya, beere kwaad yaa abeehn wod piny niid gene niido e ameeny beer mee. 34Nyingu ge naa gihn me wa lama me meeny koohmu. Bang gihn nea dhaano wonge kwel kedea cwihnye cang bang lum Juog e kuohme thiow ree meenye meenyo ke kare cang udoohnge ne cal cal. Abea nea wong dhaano col, e keehd kuohme cang udoohng col mee. 35Nea wa gihn nu kea dhiilu rogu ke koaro, beere kwaad daahr maaj gihn ne rogu, be ne bihj udoohngu yi muudho. 36Thiow keehdo, nea kuohm dhaano ree ameenye ke kare cang, e muudho tooro keehdo. Koohmu noono ge udoohng ne giih maa meeny rog gen cang wa kwaad gihr lama.”
Jeacuu Nyoge Atoohne Ke Nying Yaa Paarijea
3711:37 7:36 Naa athum Jeacuue ke rob, e ngo acuohn ngad Paarijea paare ne cam. Noono e Jeacuu ake cidho keehd nyin, naa abeehn gene paare e Jeacuu apiih wiih tharbeajo ne cam arumo. 3811:38-39 Mak 7:2-4; Mat 15:2 Batiene e Paarijea gihn ake gaahy bang gihn Jeacuu aniide e cinge keá luogo keehd piih wa ka luog cing kii ngo ge beehn nyoge ne cam ni.
39Maa arub Jeacuu Ruohdhe yihre kobe, “Maru wu yaa Paarijea, wu gwahj ngahdh kubaaye kedea cahne now, abea kii cwihnyu yi dwaar, wu nyoge me cam ngiihny nyoge keehd teeg wong kedea wu nyoge me raahju puudh. 40Wu nyoge me wudhu tooro! Ngaan ayug ngahdh kubaaye ni, ngahda e naa ayug yea kubaayo thiow? 4111:41 12:33 Konyu nyoge maa angoohng, kaano e nuu udoohng ngahdh giih nyepinye cang ne wij wij yihru.
4211:42 Mat 23:23; Luk 18:12 “Wu yaa Paarijea wu nii gihn me raaj ne waany. Nyepinye koamu ke piny ne koame apaar keehd cedha maa aguohm kedea kad bey noono ukaabu koam acielo ucubu ngo piny yihr Juog. Abea giih me ne cohg me neehn dhe yoohn beehdo me beer naa abiohgrwaal ke rog maa dhe yoohn ka nhyaaru rogu kii ngo wa ka daahd Juoge, ge wiiu ke piny. Nea kaa ngo e kwaad giih nu ge ne tiihyu maa ucubu koam piny thiow keew giih koam naa apaar.
4311:43 20:46; Mak 12:38-39 “Wu nii gihn me raaj ne waany wu yaa Paarijea, bang gihn maru, wu nhyaar kuohn piih giih beey ni, ke bang yihdh kuohn wuud amaad. Kedea wu nhyaar dhe yoohn ka maahdh wun kii ngo ke bang yihdh kuohn cuug.
44“Wu nii gihn me raaj ne waany, bang gihn wu uroomo keehd kwaad leehde, me ngahdh gen kuu agiid. Arumo e nyoge ucaahdho ke wudh leehde giih nu now e kwihy gene kejea leehde ne kaano.”
45Batiene e dhaano acielo kiin yaa apuohny keehd luub yi loohng, ngo arubo yihr Jeacuu kobe, “Ngad puohny! Ge rubi wa maano, yih yeny wan thiow!” 46Kob Jeacuue yihre kea, “Wu nyoge me nii gihn me raaj thiow, wu yaa apuohny keehd luub yi loohng, bang gihn koohdh nyoge coohdu kaa amahr giih me thoohdh me wa teehr me peeg, e naa kwaad gihn thielu wudh nyoge maa giih me ge be rom gene ke tihngo. Abea giih ngo ge be yugu beer keehd dhe yooh me konyu gen udoohng gene yoohd yihr gen ke tihngo thiow.
4711:47-48 Tiihy 7:52 “Wu beehda nyoge maa ayaahr thiow bang gihn wun ne geer leehde giih yaa agamloohngjuog maa anahg ge kuowo naa coon. 48Keehd dhe yoohn nu e ne nyoadhu ngo kejea giih anaa atiihy ge kuowo naa acoon ge ka beehda giih maa anhyaaru thiow, bang gihn anahg ge kuowo ge naa anaahng yaa agamloohngjuog, abea wun naa yaa ageer leehde giih gen. 4911:49 6:13 Ke nying gihn nu e naa ka beehn Juoge noono keehd ka ngahye luube urube kejea, ‘Nyoge muu unahg yaa agamloohngjuog kedea mooge muu unahg jo oohr thiow, ge uoohra yihru, abea mooge kiin gen ge unahgu e mooge keehdo ge ujoohru.’ 50Neehn gihn nu e yaa upiny awaahn ni ge udhiil ke kihmo, ke nying giih anaa ayug ge kuow gen naa acoon rog yaa agamloohngjuog kii kaa acag Juoge ungoom, 51ne thube ke rih rem Abel, uwahdhe rih rem Jakarya, naa abeehn ne naah buud kar lam giih kweehr kedea buud Wod Juog. Ayiih dhiila kaa teedo yihru ne cohg kejea yaa upiny awaahn ni, ge udhiil ke kihmo ke nying giih nu ayug gene cang.
5211:52 Mat 16:19 “Wu beehda nyoge me nii gihn me raaj, wu yaa apuohny keehd luub yi loohng bang gihn dhe yoohn ngahy giih nyepinye agahlu oogo. Abea wun ke ngudu gihn muu ungeyu utooro thiow, e kwaad yaa ne rom nyepinye ke ngeyo beere ge caa yi Dhaahr Juog, ge agahlu oogo.”
5311:53-54 20:20 Naa a’aay Jeacuue arumo, ke wong kaano e yaa Paarijea maa yaa loohng, ater akahl gene ke rih Jeacuu. Noono uthub gene e ge daahd piny keehd dhe yooh me kwahw gene Jeacuu piny keehd kwaad gihn maa awaahj me robe now. 54Ubeehd gene e ge koar Jeacuu piny cog, keehd kwaad gihn me mag gene dhee ke ngo kejea nea gihn muu urobe maa gihn maa awaahj.
12Gihr Nying Kar Kuowo Beehda Gihn!
112:1 Mat 16:6; Mak 8:15 Kaano abeehn amahr nyoge alihbe me thoohdh umad gene wudh gen adhaahr upud gene rog gen ke jwang piny e Jeacuu akuong rob keehd jo waahdhe kobe, “Yaage kaa cubu nyingu piny beer mee ne cohg ke nying yaa Paarijea bang gihn dhe yoohn gen ne yug gene giih gen uroomo wa kan na tiihy kamiira kii ngo ni. Dhe yoohn tiihy gene kii ngo, beehda yug giih thudh yej rog nyoge. 212:2 8:17; Mak 4:22 Abea nea kaa ngo, e kwaad gihn wiihe anaa awum piny, udhiil ke aal maalo, e thiow luube giih anaa arob e ge kan piny, ge urob oogo ne caya ungahy nyoge gen cang. 3Kwaad giih anaa arobu kii muudho ge alihng nyoge, ge wa giih maa arob kii diih kahr cahng. Kedea kwaad giih anaa arobu e ge robu kaa muong kar keedu ni ge arob kaa dhe yooh me nyoge ukwaago wa gihr ngaa me rubo ke maalo wiih wod.
Ngaan Dhiilu Tudo Ree
4“Wu goma, wu dhiila kaa toohno kejea wu keá tudo yihr kwaad dhaano utaahngo ge rom nahg kuohm cog abea batien naa anahge kuohm, e gihn moogo me cahge ke yugo keehdo tooro. 512:5 Judea 10:31 Abea ngaan dhiilu tudo ree gen: kaa tudu ke rih Juog, ngaan ge nea dhaano anahge, e yihre ne tee thiow uthoohre ngo yi maay Jaeena. Ayiih aroba yihru kejea Juog noono e naa ngaan dhiilu tudo ree. 6Ngahda ngahyu kejea adiid pure abiihj ngeew kaa nying ryaale ariow cog ne? Abea keehd maano e Juog wiihe be wul keehd rih acielo now keew gen. 712:7 21:18 E ngahda ngahyu thiow kejea keehd yiehy wudhu ke ngud gen, ge akwaan Juoge cang ne? Kea noono wu keá cahg tudo keehdo, bang gihn gihr nyingu ne maalo keter me yoohm adiid pure me thoohdh!
Kar Yiiho Wale Kweer Keehd Kriihjto
(Mat 10:32, 33; 12:32; 10:19, 20)
8“Dhiila kaa robo yihru ne cohg kejea kwaad ngaa rubo nyum nyoge cang kejea en beehda ngada, e a ge adoohng ne dhaano utaahngo dhiila kaa robo nyum wuohdjuog kejea ngaan nu beehde ngada. 912:9 9:26; Mak 8:38 Abea ngaa kweer keehd an, ujaahye ree nyum nyoge kejea e padh ngada, e keehd an thiow ke nguda, ukweer keehd ngaan nu nyum wuohdjuog. 10Kwaad ngaa maa arob gihn me raaj riha, a ge adoohng ne dhaano utaahngo e ngo rom kaa wii piny yihre. Abea ngaa arob gihn me raaj rih Wahy Juog e adhemuohm gihr ngaan nu be rom wii ree piny yihre ne weey weey.
1112:11-12 21:14-15; Mat 10:19-20; Mak 13:11 “Abea cahng moogo nea wu akahl kuohn luwe yihdh wuud amaade nyum ruohdhe, e wu keá nahg diere kejea wu urubo ke ne diih ne beehr luube kedea wu keá diero, kejea rogu ukonyu ke ne diih. 12Bang gihn kwaad giih ucuu ne robo beehda Wahy Juog e nuu kwaan gen yi wudhu.”
Ucaale Gihr Nyin Maa Alony Abea Akwihj Par
13Kaano e nyin moogo abeehn ne rob kiin nyoge kea, “Rob ngo yihr umiiha gen ruohdh, beere giih anaa awii wur wane piny yihr wan yihdh gen paahng wane paahngo keehde.” 14E gihn nu abeehr Jeacuue kobe, “Nyieh! Ngaa e naa acub an piny udoohnga ne ruohdh wale ne ngad ngol lug piny kiinu keehd umiihu do?” 1512:15 1Tim 6:9-10 Noono maa arob Jeacuue ngo yihr nyoge cang kobe, “Yaage kaa cubu nyingu piny beer mee ne cohg ke nying giih poodh yej, bang gihn kuowo gihr dhaano utaahngo be naa yihdh kwaad giih ne yihre naa conge. Keehd me kobe kejea ngaan nu alony uneehne gihn e gihn me kony giih lonye yihre tooro.”
16Batiene e Jeacuu ucaale gihn abeehne ke ne robo yihr gen kobe, “Umodho coon nyin moogo anaa nudo maa anahg ngaa maa alony keter. Yihre anaa amahr puohdh maa acieg kaa amahr kwaad caame cang. 17Muudhe e ngo abeehn ne rob ke cwihnye kobe, ‘Yaahy! An noon ni, awaahn ni gihn e nuu utiihya? Maany amahr giiha ge acieg ka me kedha gen yea tooro.’
18“Maa abare maalo ke rob ke cwihnye kobe, ‘Mara naa apara nuu utiihya e gen! Atuoge giiha ge dhiila kaa toar piny ke kar gen cang ne dug. Batiene e ge uduoga piny ke geero ke me nyaahn, ugeera gen doong mee. Noono amahr giiha naa acieg yihdh puohdh kedea giiha mooge thiow me ne yihra ge kana ke yihdh gen. 19Kaano e a rom rob ke cwihnya a keeda kejea, “Nyieh! Noono maahny arumo do! Amahr nyepinye ge athoohnho maa ge anyoohr yihri, run me thoohdh unahgi upiny e gihn me cahgi diero ke nyinge tooro. Beer nea wa gihn nu e yih dhiil beehdo kar bahbi now e wiihi daa. Yih ucahmo gihri now umahdhi mahdho thiow keehd kuong ke med cwihnyi wa kar wiihi maa atagi.” ’
20“Muudhe e Juog ake rubo yihr nyin kea, ‘Yih amuohle! Ngahy ngo kejea yi bad dewaahr gihn ni tihn, wahyi ge dhiil kaa kaabo! Abea amahr giih acongi ni, ngaa e nuu udoohng gene yihre?’ ”
21Maa agooy Jeacuue wiih lume noono piny kobe, “E naa kwaad kaa uyuge ree noono thiow yihr ngaa cong amahr giih me thoohdh ukoohbe kejea e alony. Abea e giih lonyo ke dhe yoohn kur Juog ge tooro yihre.”
Wu Keá Nahg Diere Keter
2212:22-32 11:3 Batien gihn nu e Jeacuue arubo yihr jo waahdhe arumo kobe, “E naa gihn roba ngo yihru kejea wu keá diero ke wahyu ke nying giih camu wale ke koohmu ke nying waare giih ngaabu. 23Bang gihn wahy dhaano utaahngo wiihe ne maalo yihr giih cam. E thiow kuohm dhaano utaahngo wiihe ne maalo yihr waare giih ngaab. 24Maanyu winy do! Koohdhe me piidh gene tooro kedea giih me kaj gene tooro. Yihr gen tooro gale wale dune. Abea ngahda Juog e naa ngaa muodh gen ne? Ngahda kuowo maru wiihe ne maalo yihr mar winy ne? 25Keehd me nahgu rogu ke diero, e ngaa kiinu e ne rom rune ke jwaa beere be laar thoo. 26Beer, nea kare tooro yihru, me yugu kwaad gihn me thiin wa kwaad gihn nu keehd dhe yoohn diero, e gihn e ne nahg diere wun ke nying gihn me duohng me poohd kuu abeehno?
27“Maanyu ka doong thiiwe kii ngo. Ge be tiihyo maa waare me cwaahj gene tooro. Abea roba robo yihru kejea keehd Caloamon ke buur ngude yi deeh ngaab wuohbo gihre naa anaa ngahbe, e kuu anaa angahbo keehd ngaab gihn angaab Juoge thiiw acielo kiin thiiwe cang kii ngo. 2812:28 Mat 14:31 Beehda Juog e naa aruug lum wa gihn nu. Lumo me tihn, e ngo nud yi puohdho abea keroo e ngo waang kii maaj. Gihn e thiin yiiho gihru wa maano. 29Wu ka poohd nahg diere naah adhaahr upeehyu ke rogu kejea gihn e nuu ucamo tihn? Wale upeehyu thiow kejea, gihn e nuu maadho tihn? 30Beehda kwaad yaa beehda nyoge me kwihj Juog, gen naa yaa riem batien kwaad giih nu. Juog Wuru ge maalo ngahye kejea giih nu, ge daahdu daahdo. 31Gihn nud naa adoohng gen, kuongu wudhu ke cub piny rog giih rubo ke nying dhe yoohn ka beehn Juoge unahge ruohdh nyoge kii ngo coadhi. Batiene arumo e Juog kwaad giih daahdu ge ucube yihru piny ka me laahwo now.
3212:32 Luk 22:29 “Nye jo’a! Gihn me tudu tooro ke nyinge. Bang gihn Juog Wuru ge maalo ni, daahd ngo bang naa amihn cwihnye beere ruohdh cube cubo yihru. 3312:33 Mat 6:19, 20; Luk 11:41; 18:22; Tiihy 2:45; 4:34-37; Klo 3:1-2 Kaa ngeewu kwaad giih me ne yihru oogo, cubu ngiihny ayoadu yihr nyoge maa angoohng. Wa gihn nu e naa ka uyoadu giih beey ge daahdu Paar Maalo, ge beehda giih me yihdh gen be naar. Kedea thiow ge beehda giih me rog gen be rom gene kwalo yihr ngad kahw. Kedea thiow giih me ge be rom biihe ke camo. 34Bang gihn ka ne giih lony dhaane yea e naa ka beed aduune.
Ucaale Me Koar Dhaane Ree Keehd Ngo
3512:35-36 Mat 25:1 “Beehdu thiow e wu angahbo kedea gwiiru rogu keehd dhe yoohn ka tiihyu giihu kii ngo. E thiow dhiilu beehdo e lame giihu ge a’ahb kedea e ge uliel yi cingu. 3612:36 Any 3:20 Beehdu wa gihr yaa tiihy me koar wur paajo gihr gen piny maa anaa aay ucea kar rob kaahny. Batiene arumo e yaa tiihy yihre ge ake piih e ge koar kar ka uduue paajo, beere nea dhe wod tuonge tuongo, e ngo laar gene kaa yabo yihre piow piow. 37Beehda gihn me beer yihr yaa tiihj giih nu, ge ne yuud wur paaje e ge ne ne koar ngo. Athiir roba robo yihru kejea wur paajo nea ubeehn paajo arumo, e waaro gihr cam ungaabe ree ucuohne yaa tiihj giihe bange ucahm gene tiehd. 38Unahg gihn me beer yihr nyoge thiow wa gihn nu, bang gihn nea ge ubeehn wur paaje ni, e ge yuude e rog gen agwiir gene, keehd ne kobe kejea beehn kii waahr wale e ngo beehn kaa akaahg piny. 3912:39 Mat 24:43 Kea noono boaru yi gihn thiow kejea nea wur paajo kar beehn ngad kahw ne kwal giih paare, nea ngahyo, e paare be nea meehg kwalo yihr ngad kahw. 4012:40 Mat 24:42 Thiow beehdu wa kwaad maano e rogu agwiiru, bang gihn a ge adoohng ne dhaano utaahngo a ubeehn kii caa me kar beehna kuu acub yi wudhu.”
41Batien gihn ni arumo e Piihter Jeacuu abeehne ke ne peehnyo kea, “Ruohdh ucaale gihn ni, arobi ke yihr wan, wa keed wane ne wale ngo arobi ke yihr nyoge cang?”
Ucaale Gihr Ubaahng Tiihy Wa Kaa Ateed
4212:42-44 19:17-19 Maa abeehr Jeacuue ngo kobe, “Kwaad ubaahng me ngihde e ne gaahn naa ngo ngaa me beer kedea giih nyepinye ngahye kaa gwiiro. Ubaahng me gaahn me beer wa gihn nu beehda ubaahng ateede yihre naa mage baahnge mooge beer mee kedea upaahnge caame paahngo yihr gen yi caang arob. 43Unahg gihn me beer keter yihr ubaahng tiihyo wa gihn nu, ge uyuud wur paaje ngo cahng uduue. 44Athiir e ne roba yihru, kejea ngad paajo cwihnye umihno keraahyo udhiile tiihj paajo cang ke cubo yi cing ubaahng nu. 45Abea nea ubaahng awii ngad paaje paare urube ke cwihnye kejea ngad paajo be laar duuo noono uthube ke goj baahng cuow kedea maahn giih awii yi cinge kedea pahdh ne yug giih cam maa giih maadh kuong umuohle muohl. 46Gihn nu, e cahng duu ngad paajo ukwihy ubaahnge ne weey weey, noono e ngad paajo naa lwaahd. Gihn nu e ngad paajo cwihnye urahnyo ne cohg ugooye ubaahng ce ngole ngo oogo kur yaa yihr gen toor yiiho.
4712:47 Jeam 4:17 “Kwaad ngaa tiihyo yihr wur paaje me ngahy gihn daahd wur paaje yihre kejea tiihye ngo, abea kwihye kaa atiihyo ngo udhiil ke puohdo, udhohnge keehd atuuye me teeg. 48Abea nea ngaa tiihyo yihr wur paajo me kwihy gihn daahd wur paaje yihre, atiihy gihn me padh kare e ngo dhiil kaa ngwaahno upuohde now kaa nyaa atuuye me noog. Bang gihn kwaad ngaan acub ka me laaj yihre, beehda deeh ka me laaj thiow e naa gihn me peehny yihre. Lum yea kejea ngaan cub kwaad giih me thoohdh yihre mooge me thoohdh me yoohm muu anaa yihr ngaan acub me noog yihre ni gen nuu ucub yihre.
49“A abeehno beere gihn me wa maaj naa ahbo rog nyoge upiny kan beere maaj gihn a’ahba ni ne maah. 5012:50 Mak 10:38 E thiow yihra ne raahm aduulo moogo muu uroomo keehd gihn me wa luogwahy. Abea beehda raahm me dhiila cidho kii ngo, udhiil kuohma raahm. Ke dhe yoohn nu e gihn ne yaa aduuna yi dwaar be piih nea padh maay rahmo yaa aduuna en naa ane bihj. 5112:51 2:14 Wudhu paru paro kejea a abeehn ne kahl doohr kiin nyoge wiih piny kan ne? Gahng! Dhiila kaa robo yihru kejea, gihn abeehna ke nyinge beehda ne paahng kiin nyoge. 5212:52-53 14:26; 21:16; Mat 24:10; Mak 13:12 Arumo thube wa kaa awaahn ni uwahdhe cahng moogo, e nyoge abiihj, me ne paajo acielo, rog gen upaahng gene ne dahg. Nyoge adahg ge upaahr rog nyoge ariow kedea nyoge ariow ge upaahr rog yaa adahg ni. 53Paajo acielo yea upaahnge ubeehn wuro upaahre rih waahde kedea upaahr waahde rih wahn. Dhaar beehda miiho, udog rih nyaare kedea nyaakow udog rih men. E miih dhecuow udog rih ciih waahde e ciih waahd udog rih wong, miih cuore.
Dhe Yoohn Kwaan Kwaad Giih Buodh Rog Gen
54“Yaage nea poohlo kii maalo aniidu, e ree tihnge kaa goan kun kwaar cahng piny kii ngo, ngahda e ngo guo kaa ngeyo, urub nyoge kejea kodh ucwiie ne? Gihn nu e kodh dhiil cwii. 55Thiow keehdo, nea yamo beehn kaa kun moohl cahng kii ngo ni, ngahda e ke robo kejea piny uleehdho ne? Gihn nu e piny dhiil leehdho. 56Jo thuudh yej! Kwaad giih yug rog gen ke bang upiny ni kedea kwaad muu yug rog gen ke bang yi maalo ge ngahyu kaa kwaano beer mee. Abea arumo muu yug rog gen yihru, yi caang awaahn ni, ge goohg yihru ke ngeyo ubahnge ge be kwaanu ke ne diih?
Gwiiru Giihu Umodho Nyum Lug Keehd Ngad Ateru
57“Gihn keree, e naa agoohg kar ngej gihn maa athiire yihru? 58Kaano cidhu keehd ngaa amag wun nyum ruohdh daahdu dhe yooh me doohru keehd ngaan nu, e wu poohd kii yooh beere wu be kedh nyum ruohdh kedea ubeehn ruohdhe ucube wun yihr jaabidh kedea ubeehn jaabidhe keehdo, ukedhe wun yi thijin. 59Roba robo yihru kejea kar beehnu oogo keehdo utooro, nea padh gihn akihm yihru e ne dhiilu ke cub piny utoor gihn me doohng oogo.”
13Duogu Cwihnyu Caahn Ubahnge Thoo Wu Be Yoade
1Nyoge mooge anudo maa ateed ngo yihr Jeacuu kejea Pilaato rem yaa Gaalili mooge maa anahg, ge alyaahbe keehd rem giih kweehr naa anaa anahg piny yihr Juog. 2E gihn nu abeehr Jeacuue yihr gen arumo kobe, “Maru cuohnu kejea pahdho yi gihn me raaj beehda ke nying gihn acier Juog ne? Noono arumo kobu gihn anaa apahdh wudh goan yaa Gaalili ni nyoadh ngo kejea ge anahg nyoge me reje keew yaa Gaalili ne? 3Teeda teedo yihru, ngo padh ne maano. Abea gihn nud nea cwihnyu be duogu ke caahn bang anyoohne giihu naa atiihyu rih Juog e keehd wun thiow e wu dhiil thoo ke karu noono cang. 4Wale ka moogo wudhu aparu thiow kejea, yaa apaar wonge abiihjbedahg giih anaa atoor peehm me baahre wudh gen ni nyoadh ngo kejea ge anahg nyoge me reje ne puudh ukaal gene wudh yaa anaa abeed geen Jeruucalem cang ne? 5Teeda teedo yihru, ngo padh ne maano! Abea gihn nud nea cwihnyu be duogu ke caahn bang anyoohne giihu naa atiihyu rih Juog e keehd wun thiow e wu udhiil thoo ke karu noon cang.”
613:6 Mat 21:19; Mak 11:13 Batiene e Jeacuu ucaale gihn abeehne ke ne robo yihr nyoge kobe, “Coon umodho anudo ke dhaano me yihre anaa dhuuro maa anaa yi puohdhe. Cahng ni e ngo acaa yi puohdhe ne maany dhuuro wale ngo anyuol keehd nyethen. Abea naa acea ne cidho e bahng nyethen maa ayoade wiih yaadh gihn ni. 7Gihn nu e ngo arobe yihr ngad tiihj gihre kea, ‘Ke kar run adahg, e a beehn yi puohdho ne maany dhuuro wale maa anyuole keehd nyethen. Abea kihde now, nyethen ge be yoada wiihe. Nea wa gihn nu e kea ngod ngo piny, bang gihn ngo nyaahg piny ke dhieny now!’
813:8 2Pii 3:9, 15 “Maa abeehr ngad tiihje ngo yihr wur puohdho kobe, ‘Wii ngo yihra tudi ke wong acielo. A utiihyo ree, thare ukaah, uoja ngoom me beey thare thiow. 9Nea ngo unyuol ke caahngo arumo, e ngo poohd unahg gihn me beer. Tooro nea ngo buu unyuol e ungod piny.’ ”
Jeacuu Dhaago Maa Abaahl Athiehdhe
1013:10-17 Mak 2:27-28 Cahng Cabadh man keehdo, e Jeacuu anaa ake puohnyo yi wod amaad. 11Batiene e dhaago moogo anudo thiow kaano maa abaahl me ree naa atiihb ukeehge. Dhaar ni abeehdo e abeehl ke kar run apaar wonge abiihjbedahg. Dhaar nu anaa abeehdo e koohre ree adole. 12Naa aniid Jeacuue ngo e dhaar ni acuohne ke bange maa arube kejea nyiihnge ree wong maalo. Gihn nu naa abeehn dhaar arumo e ngo ake rubo yihre kea, “Dhaare! Yih alunya oogo yi atwaanyi noono!” 13Batiene maa apiehl Jeacuue cinge wiih dhaar arumo. Ke wong kaano e koohre ree ariihye riihyo udoohnge ne cad cad. Maa amuohj dhaar ni koohr Juog keter.
14E ruohdh wod amaad cwihnye ake rahnyo bang naa niide ngo e Jeacuu dhaano athiehdhe cahng Cabadh ke ngude. Arumo e ngo ake rubo yihr nyoge naa amahdo kobe, “Yaage beehda nihn abiihjbeciel keede ge naa giih tiihy nyoge yihdh gen. Ke nying gihn nu e ke na beehn nyoge ke yihdh nihn giih ni keed gen, beere nea ngaan daahd uthiehdhe e ngo ke thiehdho yihdh gen, abea padh cahng Cabadh.”
1513:15-16 14:5; Mat 12:11-12 E abeehr Jeacuue beehro yihr nyin kea, “Kwaad ka me nahgu yaa thuudh yej kii ngo! Wu kang rogu kobu wu naa nyoge me beeye! Ngaa kiin nu e ne be lony tuud gihre wale akaja gihre cahng Cabadh, ukedhe ngo naam ne maadh? 1613:16 Nyaar Abraahm: 1:54-55, 73; 3:8; 19:9 Abea maanyu dhaar ni beehda nyaar Abraahm ke ngude, anaa atuohy atiihb ukeehge piny keehd kar run apaar wonge abiihjbedahg. Beehda kwaad gihn noono mahne kejea keá luny oogo yi cing ruohdh atiihb ukeehg, keehd ne kobe kejea beehda cahng Cabadh?”
17Naa arob Jeacuue gihn ni, e yaa anahg yaa ater keehde rog gen aniid gene e ge aduoge caahn ke dhe yoohn kaano abeehre ngo. Abea keehd maano e nyoge cwihny ge ake mihno ne cohg ke nying kwaad giih thoohdh beey naa yug Jeacuue.
Ucaale Gihr Kohnho Me Thiin Wa Wong Jaaro
(Mat 13:31, 32; Mak 4:30-32)
18Kaano arumo e Jeacuu ake rubo e upeehyo kobe, “Dhaahr Juog neehn gihn? Kedea ngo uroma kaa gihn? 1913:19 Mat 13:31 Ngo uroma keehd wong jaaro ge thiin maa akaab dhaane upiidhe ngo yi puohdhe. Gihn nu e adoongo duohng mee, ubeehn baahde ukaar gene. Kaano e winy wuud gen geer gene ke wiihe.”
20Keehdo e Jeacuu acahg rob ke piehj kobe, “Dhaahr Juog ucahga rom rih kwaad gihn me ngihde? 2113:21 Mat 13:33 Dhaahr Juog neehn thobe maa akaab dhaage ulyaahbe ngo keehd deeh moo ce bihle ngo. Nea wahdh caahn e deeh mog abihl yaahny maalo cang.”
22Batien gihn nu e Jeacuu ake aay e caa geen Jeruucalem e caahdh e cor yihdh geedhe kedea miehr mooge. Anaa acaahdho e ngo upuohnyo. 23Kaano keehdo e dhaano moogo Jeacuu apeehnye kobe, “Ruohdh! Unahg nyoge me noog ge naa yaa ubodh cog ne?”
E Jeacuu ake rubo kaano keehd nyoge cang kea, 24“Dhiila kaa robo yihru kejea beehn dhaane dhiile gihr ameen meeni ke yugo, beere ngaan ngo kare nud yihre ucidhe ke dhe wod gihn diiny ni. Bang gihn beehda athiir e ne roba yihru kejea nyoge me thoohdh, ge daahd cidho keehd dhe wod gihn diiny ni. Gihn nu utum gene abea ugoohg yihr gen. 2513:25 Mat 25:11-12 Ge ubeehn wur paaje ne aj maalo utoage dhe wode, e maru unahg yi kala e nuu ucuungu yea. Noono ubuohju ke tuong dhe wod, e wu kway wonge kejea, ‘Yab dhe wod yihr wan!’
“Abea wur paajo urubo yihru e nii wod alongthihn kobe, ‘Wu nyoge me kwihya. E thiow kun abeehnu kii ngo kwihya.’
26“Batiene keehdo ucahgu ke duogo yihre kobu, ‘Beehda wan ge anaa ne cam ke yihn kedea beehda wan naa anaa ake mahdho tiehd keehd yihn. Wa yih ngaa me ngahy wane, ngahda yihn naa ke puohnyo ke bang yihdh geedhe giih wan ne?’
2713:27 2Tim 2:19 “E ngo ucahge ke beehro yihru kea, ‘Wu nyoge me kwihya ne weey weey. Aayu! Coohru rogu oogo buuda kan. Wu nyoge me reje!’
28“Kaano arumo e wu uyuog ke lan ngoohng wong e lagu kaanyu kaanyo ke nying raahm, ge uniidu Abraahm kedea Yijaag maa Jeakob kedea wuohdjuog, e ge apiih ke med cwihny yi Dhaahr Juog. Abea wu arumo rogu uyoadu e wu athoohr oogo yi kala. 29Thiow nyoge mooge ge ubeehn e ge beehn kaa yoohn kun moohl cahng kii ngo kedea kun kwaar cahng piny kii ngo. E mooge ge ubeehn ke kur nyum piny kedea kur thar piny. Noono e kar piih gihr gen uyoad gene kar cam yaay yi Dhaahr Juog. 3013:30 Mat 19:30 Batiene arumo e yaa anahg nyoge maa yaa dhe caahn now, ge nuu udoohng ne yaa wong maalo. Abea jo muu anahg yaa wong maalo, ge nuu udoohng ne yaa dhe caahn.”
Jeacuu Kobe Eroade Beehda Thooh
31Cahng ni thiow keehdo e yaa Paarijea mooge ge anaa abeehn bang Jeacuu maa arub gene yihre kob gene, “Nyieh aay oogo kan ucidhi ka moogo! Kwihyi kejea Ruohdh Eroade daahd yihn ke naah ne?” 32E gihn nu abeehr Jeacuue beehro yihr gen kobe, “Cidhu ucuu ngo ne robo yihr thooh gihn nu kejea, a bar maalo ke riem atiihb ukeehge oogo rog nyoge. E thiow robu ngo yihre dahng kejea, abar maalo ke thiehdh nyoge tihn kedea keroo. Abea nea yi dahw nihn e gihn anaa atiihya ke nyinge kare udoohda. 33Beehda kaa ngo ne cohg, kejea a dhiil bar maalo keehd tiihya tihn kedea keroo, uwahdhe kihr kihnyo thiow. Beehda kare ne cohg kejea ngad agamloohngjuog wa an ka me thowe dom now tooro nea padh yi buur geen Jeruucalem e ne thowe yea.”
Jeacuu Ayuog Ke Nying Geen Jeruucalem
Gihn nu e Jeacuu ake rubo kobe, 34“Yih geen Jeruucalem! Yaa agamloohngjuog ge anahgi kedea yaa aoohr Juoge yihri ge abahni ke leele! A abuohj tiel me thoohdh kaa a koal yaai thaahdh baahda wa gihr jieno me boab nyethene. Abea kihde now yih akweer ke an ne weey weey. 35Maahnyu kaa awii wod Juog piny. Awaahn kan, kihda buu ucahgi ke niido keehdo uwahdhe cahng ukoohbi kejea,
‘Juog cedhree dooj ngaan abeehn ne rob ke nying Juog Ruohdh.’ ”
14Jeacuu Dhaano Athiehdhe Cahng Cabadh
114:1-6 Mak 2:27-28 Cahng man Jeacuu anaa ne cam paar ngad Paarijea me beehda ngaa moogo thiow me duohng kiin Paarijea. Kaano e Paarijea naa anudo nying gen anaa dihng gene rih Jeacuu ne boar Jeacuu ke gihn utiihye. 2E nyin moogo anaa apiih nyum Jeacuu me ree anaa atwaany bungbung. 3Batiene e Jeacuu yaa apuohny keehd luub yi loohng kedea yaa Paarijea ge apeehnye peehnyo kejea, “Beehda kare, ke dhe yoohn loohng gihr paaro uthiehdh dhaano cahng Cabadh ne wale padh kare?” 4Gihn nu maa aleng gene ne caaj e gihn maa abeehr gene tooro. Arumo e Jeacuu nyin atwaany ni amage maa uthiehdhe ngo uoohre ngo oogo.
514:5 13:15-16; Mat 12:11 Keehdo e Jeacuu ge acahge kaa apeehnyo kobe, “Nea dhaano acielo kiinu yihre ne nyethiine wale muore maa apahdho yaa abuulo cahng Cabadh, e ngo be teehle oogo piow piow ke nying gihn nahge cahng Cabadh ne?” 6Dahng gihn maa abeehr gene tooro yihr Jeacuu.
Duog Rog Caahn Kedea dhe yoohn Goong
714:7 20:46 Batiene kaano e Jeacuu abar maalo ke rob, bang gihn dhe yoohn kaa anaa piih yaa anaa acuohn kar cam aboare. Bang gihn aniide naa beehn nyoge, e kuohn piih giih beey ni gen naa apeem gene ke rog gen. Arumo maa arobe ngo yihr gen keehd dhe yoohn ucaale kobe, 8“Yaage lihngu gihn! Nea ngaa moogo dhaano acuohne paare bang nyuohm naa ayuge paajo yihre, e dhaano keá moon piny ke kwany kuohn piih maa awuobe. Bang gihn kwihy dhaane kejea moogo e ngad paajo dhaano moogo me wiihe ne maalo yihr ngaan nu acuohne thiow. 9E gihn nu arumo e ngad paajo naa acuohn gen kar gen noon ni ariow ni, caa ne beehno keehd ngade gen arumo, ce rube keehd ngaa man kejea, ‘Cub kar piih gihn apiihi yea, yihr ngada gen.’ Batiene e ngaan nu aj maalo kare noono udae ka moogo ke laahy wihj kedea e guohbe ayaahr thiow. 10Abea nea beehda kaa ngo ne cohg, kejea dhaano nyoge acuohne kar cam naa ayug bang cahng nyuohm e ge beehn dhaane kuonge piih ka me ne bihdh now tudi. Arumo batiene nea ngad paajo caa ne beehno e urubo keehd ngo kejea, ‘Goma! Beehn wong maalo kan ne piih.’ Kaano e wiih ngaan ngo udoohng mor nyum nyoge naa apiih kaano cang. 1114:11 Mat 23:12 Bang gihn kwaad ngaan cub cwihnye yi daahd ruohdh ke nying yoad gihn me beer, e ngaan nu ree uyoade ne dhaano now me gihn me ne yihre tooro. Abea ngaan yug ree ne dhaano now, e ngaan nu ree uyoade ne ruohdh uyoade gihn me beer.”
12Gihn nu arumo e Jeacuu adog ne rob ke nying ngad paajo naa agoong nyoge kobe, “Abea yih ngad paajo nea beehda gihn me yih daahde ucuohni nyoge paari wiih cam maa ayugi, e yih keá cuohn gome wale nyoge maa awaahde keehd yihn wale nyoge maa alony. 13Abea nea kare ne cohg, kejea yih daahde uyugi cam paari yihr nyoge e kea cuohni ke nyoge maa angoohng kedea nyoge me tien ge atug, yaa tien ge angool maa kwaad yaa nying ge acoor ni, gen naa yaa dhiili ke cuohno noono. 14Nea ngo ayugi wa gihn nu, e yih nuu nahg ngaa maa adooj Juoge. Bang gihn yaa angoohng wa gihn, gihn muu uyoadi bang gen muu ucub gene yihri tooro, ne duu wiih gihri naa agoongi gen. Abea cahng ucahr yaa beey ni, goong gihri noono agoongi gen nu wiihe uduu Juoge.”
1514:15 13:29 Naa lihng nyin moogo maa anaa apiih kar cam gihn arob Jeacuue, e ake rubo kea, “Mihn cwihny beehda gihr ngaan ucam amono yi dhaahr Juog!”
Ucaale Gihr Yaay Me Duohng
16Jeacuu ake rubo e beehr gihr nyin keehd ucaale kobe, “Coon umodho nyin moogo anaa anudo maa anaa ayug cam me duohng mee paare. Maa acuohne nyoge me thoohdh bang cam naa ayuge kejea beehn gene. 17Naa aniide ngo e cam athum ke gwiiro e ngad tiihj gihre aoohre ke bang yaa anaa acuohne, kejea beehn gene bang gihn cam agwiir ree.
18“Gihn nu yaa anaa arob lubo yihr gen, rog gen ajaahy gene jaahyo naa acielo acielo kejea kar beehno tooro yihr gen. Maa arub ngad umodhe yihr ngad tiihj naa oohr kejea, ‘Nyieh, kare tooro yihra me beehna. Puohdho angeewa kedea a dhiil cidho ne maanye. Cedhree! Nea kare nud kea meehga jaahy riha.’
19“Ngaa man keehdo acahg rob kejea, ‘Nyieh, kar beehna tooro, bang gihn a angeehwo keehd miohre maa areehg naa riow me teehng ge abiihj giih ywaaj arabya gihn kahg piny keehde. Noono adaahde ucaa ne tum gen yi puohdho. Cedhree! Nea kare nud kea meehga jaahy riha.’
20“Nyin moogo acahg rob keehdo yihr nyin kejea, ‘An noon ni dhaago akahla paajo ke tihn. Nea kare nud e kea meehga jaahy riha.’
21“Batiene arumo maa aduu ngad tiihje ne rob gihn ayug ree yihr ngad paajo. Gihn nu e ngad paajo cwihnye ake rahnyo ke nying gihn ni ayug yaa ni ree. Noono ukobe ngo yihr ngad tiihye kea, ‘Laar cidho piow piow ke bang yihdh acaare kedea ke bang yihdh yiehdhe giih keew miehr, kahl kwaad nyoge maa ngoohng maa ayoadi now, yaa tien gen atug ni kedea muu tien gen angool maa muu nying gen acoor.’
22“Naa beehn ngad tiihje keehd nyoge, e ngo acaa ne rob keehd ngad paajo arumo kobe, ‘Ruohdh! Gihn arobi yihra atiihya wa kaa ngo. Nyoge abeehno abea piny poohd kuu aromo keehd nyoge bang gihn nyoge noog.’
23“Batiene dahng e ngad paajo acahg rob keehd ngad tiihj gihre kobe, ‘Doogi keehdo ucidhi ke bang yihdh acaare kedea ke bang yihdh yiehdhe giih caadh cang kwaad ngaa ayoadi now beehn ke ngo. Bang gihn adaahde upahng paara keehd nyoge. 2414:24 22:30 Ngahyu ngo kejea keew yaa anaa acuohna dhaano acielo kiin gen muu cahg cam mara naa agwiira ke belo utooro.’ ”
Ngad Batien Dhaano Tiihy Ke Ne Diih?
25Cahng man e amahr nyoge ge anaa ake caahdho tiehd keehd Jeacuu. Batiene e Jeacuu wiihe aloge ke bang gen maa arube kobe, 2614:26 12:51-53; 18:29; Mat 10:37 “Yaage, aroba yihru kejea ngaa daahd udoohnge ne ngad batiena abea wahn, men, ciihe, nyethene, wuud men ke ge nyemen kedea keehd wahye be maane, e kare tooro yihre unahge ngad batiena. 2714:27 9:23; Mat 16:24; Mak 8:34 Kwaad dhaano now me cwihnye tooro uthowe ke nyinga wiih yaadh maa ariihw, e ngaan nu padh ngad batiena ne weey weey. 28Nea dhaano kiinu cwihnye ne geer wod maalo baahr mee ngahda e ngo kuong piih umodho, umaahnye ka ukaab wode yihre ke geero ne? Kedea kuong piih umodho bang ne ngahy ngo nea giih ne yihre wod rom gene kaa ageero e gihn me daag tooro. 29Bang gihn nea ge cea ne thubo keehd geer arumo ni, e ree cea ke ne yoado kejea wod ree be thume ke geero yihre. Gihn nu e kwaad yaa anaa niide e ngo thubo ke geer ni, ngo ngier gene ngiero. 30Batiene e nyoge rom rob ree kejea, ‘Wa nyin wod anaa anahg gihn maa athobe beer mee ke geero abea awaahn ni maahnyu kaa ariehny wod piny yihre ke geero.’
31“Thiow roma kaa robo ke dhe yooh moogo kejea beehda kwaad ruohdh me ngihde noono, ne daahd aay kea e caa ne lor ruohdh moogo me teehng wiihe ke liny, abea wiihe be kuonge ke coaro umodho? Wiihe kuonge kaa coar umodho nea kare nud yihre me rome ruohdh teehng wiihe keehd acaakere kar alihbe dhaano aduuno ge taaye taayo, abea yihre naa acaakere alihbe apaar cog. 32Nea kare tooro me rome teehng e ngo ukwahnyo keehd nyoge me oohre bang ruohdh teehng wiihe maano e ngo poohd ne ka me baahr beere ge udoohr. 33Thiow keehd dhe yoohn nu, nea kwaad dhaano now me nud kiinu, me daahd ngo ubeehne batiena, ubahnge kwaad giih ne yihre cang ge be gweeye ke piny cang ke nyinga, e ngaan nu buu unahg ngada.
Ucaale Gihr Melo Maa Adoohng Bahdh
34“Melo beehda gihn me beer. Abea nea ngo abahnho e be rom ke yugo law keehdo. 3514:35 Mat 11:15 Gihn me kony melo gihn nu tooro. Keehd puohdho maa ayiide be wele. Ngo ngweehn cog kaa woj dom. Kea noono ya! Yabu yihdhu, nea ngaa me yihdhe nud me lihngo e kea lihnge!”
15Kwaad Ucaale Gihr Nye Roomo Maa Arwaahnyo
115:1-2 Mat 9:10 Cahng man e yaa gwaay cuol kedea ‘nyoge maa awaadh paaje’ ge anaa abeehn bang Jeacuu ne lihng giih robe. 2Arumo e Paarijea kedea yaa loohng ge ake ngoan ke cwihny gen kob gene, “Nyin mare koag kaa goong yaa anyoohne now kedea nyoge maa awaadh paaje ge naa yaa ayuge ne yaae ne cahme keehd gen.”
315:3-7 Jon 10:11-15 Gihn nu e Jeacuu ucaale gihn abeehne ke ne robo yihr gen: 4“Yaage! Nea dhaano acielo kiin nu, yihre ne roome jiehabiihj ubeehn aciele urwaahnye kiin gen, ngahda e goan muu nu ge wiie ke kaano ucea ne daahd acien man arwaahnyo? Ngo dhiile kaa daahdo uwahdhe ka uyoade ngo. 5Abea ge cea ngo ne yoado arumo, ngahda e ngo thoohre kuu utoge ubiene ngo e cwihnye amihno ne? 6Batiene ge beehne paajo keehd ngo, e caa ne cuohn gome kedea yaa wong akeewo kedea urobe ngo yihr gen kea, ‘Yaage! A daahd umihn cwihnyu keehd an tiehd, bang gihn roomo gihra naa arwaahnyo ngo ayoada.’ 7Roba robo yihru, uneehn gihn nu thiow Paar Maalo. Juog cwihnye umihn keter, ke nying dhaano acielo maa aduu cwihnye caahn bang anyoohne giihe. Abea mihn cwihny maa athiir utooro ke nying nyoge jiehangween wonge apaar wonge abiihj bengween maa akweer ke duu cwihny gen caahn rog anyoohne giih gen.
Ucaale Gihr Ngiihny Demaro Apaar Maa Arwaahnyo
8“Thiow dhaago anudo me yihre anaa nying ngiihny apaar giih demaro. Maa abeehn aciele urwaahnye. Batiene e dhaar ni maaj ameenye meenyo maa adhiile yi wod ke cwado beer mee ne cohg e daahd wong demaro gihn ni. Maa ubuohje ke daahd ngo uwahdhe kaa dhiile ngo ke yoado. 9Batiene e gome kedea yaa wong akeew giihe ge acuohne urobe ngo yihr gen kobe, ‘Yaage! A daahd umihn cwihnyu keehd an tiehd bang gihn wong demaro gihra acielo naa arwaahnyo ngo ayoada.’ 10Roba robo yihru, uneehn gihn nu thiow wuohdjuog cwihny gen umihni keter ke nying dhaano acielo maa ngaa me raaj, abea cwihnye aduoge caahn bang anyoohne giihe.”
Ucaale Gihr Nyedhoohg Me Cwihnye Tooro
1115:11 Mat 21:28 Muudhe Jeacuu abar maalo ke rob kea, “Umodho coon dhaano moogo anaa nudo me yihre anaa waahd ariow. 12Cahng man arumo e ngaan thiin ake rubo yihr wahn kobe, ‘Abaa! Paahng yihdh giih paajo yihr wan keehd umiiha ucubi kura yihra.’ Batiene arumo e wur gen yihdh giih paajo ge apaahnge paahngo yihr gen keehd umen. 13Naa apaahng wur gene yihdh giih nyepinye, e batien nihn me noog, e nyedhooh thiin, giihe ge aconge congo cang uaaye ne ci paajo moogo maa anaa ka me baahr. Yi paan nu e ngiihny giihe ge araanye ke dhe yooh me raaj mee. 14Muudhe naa athum ngiihny yihre cang e kahj me duohng apahdh yi paan ni cang maa angoohnge keter. 15Kaano e aci ne daahd tiihj bang ngad paan ni. Gihn nu e tiihj kwaag kudhruue e naa acub yihre. 16Maa abang kahje nyedhoohg keter bang gihn ngaa me cub cam yihre tooro. Cam mar kudhruue e naa gihn ne muodhe ree keehd ngo abea e poohd be yahng.
17“Gihn nu naa aniide ngo e apiih ne rob ke cwihnye e keede kobe, ‘Amahr yaa tiihy yihr wura caame athooj ke nying gen now, adhaahr caame ge doohng piny. Abea a ge thow dom kan keehd kahj ni! 18Ngweehn me dhiila doo bang wura paajo ucaa ne robe yihre kejea Abaa! Gihn me raaj keter e naa ayuga rihi nyum Juog! 19Ke nying gihn nu e a keá cahg ke cuohno keehdo ne waahdi, abea yug an ne ngaa me tiihy yihri now.’ 20Batien gihn nu arumo e ree akwanye ke maalo uthube thubo ke waahdh e beehn paajo.
“Abea e apoohde e ngo ne ka me baahr mee, e amodh wahne modho maa ayuohd cwihnye ree keter. Noono ugoohde ke bang waahde maa agaahre ngo yi koohre e ngo ciime ciimo.
21“E nyedhoohg ake rubo yihr wahn kobe, ‘Abaa! Gihn me raaj keter e naa ayuga rihi nyum Juog. Gihr nyinga tooro keehdo me cahgi an ke cuohno ne waahdi.’
22“Abea keehd maano e wahn arob ngo yihr yaa tiihj giihe kobe, ‘Yaage laaru goohd paajo piow piow ukahlu kihd waaro gihn awuob keter ni. Beehnu keehd ngo ungaabu ngo ree. Kedea codu joadh yi lweede, ungaabu wuor yi tiene thiow. 23Thiow cidhu, ukahlu muor gihn acwaadh ni. Nahgu ngo bang gihn tihn wo dhiil cam umielo e cwihnyo amihno. 2415:24 Epi 2:5 Bang gihn waahda gen anaa ke roomo yihra wa nyethiin maa anaa athow, abea awaahn ni aduu banga e ngo kuow.’ Gihn nu arumo nyoge ake cahmo, umiel gene umihn cwihny gene keter.
25“Muudhe nye kaano anaa awahnh nyedhoohge paajo nu, e umen ge duohng yihre ni anaa yi puohdho. Naa awahnhe dhe paajo, e doohn nyoge alihnge lihngo e nyoge ukwaago kedea e nyoge uwahr maa e ge anaa ake miel thiow. 26Gihn nu e ngad tiihj acielo kiin yaa tiihj giih paajo acuohne cuohno maa apeehnye ngo ke gihn yug ree paajo. 27Maa abeehr ngad tiihje ngo yihre kea, ‘Umiihu e naa aduu paajo. Ubeehn wuru unahge muor gihn acwaadh bang gihn kea umiihu aduu paajo ke yoohm ree e gihn me raaj me ne ree tooro thiow.’
28“Nyin cwihnye ake rahnyo ukweere ke bar paajo. Maa abeehn wahne oogo bange urub wahne yihre e kway wong ngo thiow. 29Batiene e gihn nu akway wahn wonge nu, e ngo ake rubo yihr wahn arumo kobe, ‘Abaa maahny kaa atiihya yihri ke run ni cang abea bahng cahng acielo maa adhahla yea gihri. Bekihd cahng acielo maa acubi nyethiin diel ucweda ngo keehd goma ubeehn cwihny wan umihne thiow! 30Abea naa aduu waahdi ge araany giihi urwaahnye gen rog ajabe, e muor gihn acwaadh, e naa anahgi ke nyinge!’
31“Maa arub wahne keehd ngo kobe, ‘Nye waahda gihn! Wa yih beed paajo tiehd keehd an. Ngahda giih ne yihra cang kan ge beehda giih cang ne? 32Ngahda beehda gihn maa kare ne cohg nye waahda, kejea nyoge ne dhiil miel umihn cwihny gene ne? Bang gihn umiihu gen anaa ake roomo yihra wa nyethiin maa anaa athow, abea awaahn ni aduu banga e kuow e thiow anaa anahg ngaa maa anaa arwaahnyo abea e noono ayoad arumo nu.’ ”
16Ucaale Gihr Ngad Maang Nyepinye Me Yea Ne Waal
1Jeacuu acahg rob keehd jo waahdhe kobe, “Coon nyin moogo maa anaa alony anaa nudo me yihre anaa ngad maang nyepinye giihe. Maa aluom nyin yihre kejea ngo beehda ngaa muu utuuo ke giihe. 2Batiene e nyin abeehne ne cuohno urube keehd ngo kobe, ‘Nye baa gihn noono lihnga ke nyingi nu? Alihnga kejea yih utuuo ke giiha. Nea wa gihn nu e kea kahl akweehn yihra uniida ka maangi giiha kii ngo. Awaahn ni yih buu cahg bar maalo ke tiihy maang nyepinye giiha keehdo.’
3“Muudhe e nyin adoo ne rob ke cwihnye keede kobe, ‘Awaahn ni dhaano utiihy gihn? Bang gihn aniida awaahn ni kejea tiihya ge nahga ngad maang nyepinye ni, kahl ngaan tiihya yihre ke oogo yi cinga. Abea a padh ngaa me teeg. Tiihj me peeg me wa puur me roma ke leehwo tooro. Thiow nea a tum udoohnga ne ngad kwaj ke bang yihdh miehy nyoge e kuohma uyaahr. 4Gihn daahda ke tiihyo naa apara e gen! Beere nea a beehn oogo yi tiihya arumo, e ge ucaa yihdh miehy nyoge e a ungahy gene kaa kaahno ugoong gene an thiow.’
5“Batiene, e yaa akaab amihdho bang nyin tiihye yihr ngo ge acuohne bange naa acielo acielo maa athube ke peehny gen. Maa apeehnye ngad umodho naa abeehno kobe, ‘Nyieh kar ka me ngihde e naa magi naa amihdho yihr ngaan tiihya yihre ni?’
6“Nyin ake rubo kejea, ‘Yihra ne kar barmiihle jiehabiihje bedahg naa giih amaga naa amihdho.’
“Maa akoohb ngad maang nyepinye yihr nyin kea, ‘Akweehn mari gen, piih buuda kan lay cingi ugweedi gen ne jiehabiihje angween cog.’
7“Ngo acahg rob keehd ngad batiene kobe, ‘Yihri naa adiih naa amagi naa amihdho?’
“Kob nyin kea, ‘Yihra ne kar cuole jiehabiihje apaar ke mog gema naa akaaba naa amihdho.’
“Kob ngad maang nyepinye yihre kejea, ‘Akweehn mari gen gweed ngo piny kejea ge jiehabiihje abiihjbedahg cog naa akaabi naa amihdho.’
816:8 Epi 5:8 “Batien gihn nu arumo naa alihng ngad paaje ngo e nyin aleeye leeyo keehd maano kobe kejea anahg ngaa maa atuug keehd giihe naa araanye umodho nu. Yaa upiny kan yihr gen ne waane keter yihr yaa beehda nyethen Juog. 9Gihn daahda noono ke teedo yihru kejea kony dhaane nyoge mooge keehd giih ungoom kan me ne yihre. Beere nea dhe yoohn gen agug arumo upiny kan, e gihr nying gen, ci dhaane ke ne yoado wong maalo yihre kun caadi paar Juog ka me giih yea ge padh giih me gug.
1016:10 19:17-19; Mat 25:21-23 “Kwaad ngaan cub cwihnye ne mag nye giih ni, me doonge ge rome kaa maango thiow. E keehdo kwaad ngaan gwaay keehd giih thene ni, ugwaay thiow keehd giih doong nuu acub yi cinge. 11Abea noono arumo, nea nye muu ukuom kan ge agoohg yihr dhaano ke maango, e ngaa nu ucub muu beehda adiehr ne cohg yi cing ngaan nu. 12E thiow nea kwaad man beehda mar ngaa moogo ni, agoohg yihri ke maa beer mee upiny kan, e ngad kee e nuu ucub mare ge poohd ne maalo yihri do?
13“Kare tooro utiihy kadaahme yihr nyoge ariow ke cwihnye acielo ne cohg. Bang gihn dhaano acielo kiin gen e nuu unhyaare kedea umaane ngaa moogo. Wale dhaano acielo e ne lum ngo wuore kedea ukweere ke wuor lum ngaa moogo. Wa gihn nu thiow kare tooro yihr dhaano unhyaare Juog kedea giih lonyo ke cwihnye acielo muu uroomo ne tog.”
Ucaale Mooge Maa Arob Jeacuue
(Mat 11:12, 13; 5:31, 32; Mak 10:11, 12)
14Muudhe arumo e yaa Paarijea, ge beehda kwaad nyoge thiow me nhyaar ngiihny ni, naa alihng gene gihn arob Jeacuue ni, e Jeacuu acwiid gene cwiido. 1516:15 Mat 23:28 E Jeacuu ake rubo keehd gen kobe, “Wu beehda nyoge me wu kony rogu ke dhogu ke rob kejea wu beeyo nyum nyoge. Abea Juog keede e ne ngahy kwaad giih nii cwihny. Abea nyoge giih riem batien nyepinye giih tan nying nyoge upiny kan ge beehda giih me cwihny Juog laahm gene laahmo.
16“Loohng Juog kedea puohny yaa agamloohngjuog, ge naa giih anaa ake robo noono uwahdhe nye wong kaa anaa abeehn Joone ni. Abea arumo ke kaa athube ke bang Joon kaano, e Ciig Beer e rubo ke nying ka beehn Juoge uyuge nyoge ne joe, ke puohnyo yihr nyoge. E thiow nyoge cang cwihny ge anaa uyuohd bang Ciig Beer ne tiihj ke tiihj me ne cohg beere ge udoohng ne nyoge maa ayug Juoge ne joe thiow. 17Nea kare ne cohg e ngo gihn me yoohd keter ubeehn maale kedea piny ugug gene. Abea loohng beehde beed kare noono agweede nu e gihn me thiin me ruy oogo ree tooro udoohnge wa gihn me gihr nyinge tooro.
1816:18 Mat 19:9; Mak 10:11-12; 1Kor 7:10-11 “Kwaad ngaa riem ciihe kedea unyuome dhaago moogo e ngaan nu ayug adhemuohm muu uroomo kaa adhemuohm gihr ngaa maa akaab dhaago maa anyuom. E thiow nea kwaad ngaan kahl dhaago maa ariem paajo ubeehde keehd ngo, e ngaan nu ayug adhemuohm muu uroomo kaa adhemuohm gihr ngaa maa akaab dhaago maa anyuom.
Ucaale Gihr Ngad Poodh Yej
19“Dhaano moogo thiow anaa nudo maa anahg ngaa maa alony keter. E ngo anaa abeehdo e ngaab kwaad waare me ne mihl mihl kedea cam e naa mare ne tiihye paare. 20Ngaa moogo thiow maa angoohng keter anaa anudo. Anaa abeehdo e ngo beed dhe oaj gihr nyin alony ni. Abea nying nyin anahg Laajoruj. Amahr kuon ka me ledhe ge anaa anyoor ke bang yi guohbe cang. 21Noono e Laajoruj anaa daahd ngo kea beere nye wey weye giih caame, naa apahdho piny thar tharbeajo ge ne cub yihre uguume kahye keehd gen. Thiow goohy pahdh rih Laajoruj unang gene nying ka me ledhe giihe nango.
22“Kaano arumo e Laajoruj abeehn ne thoo maa akaab wuohdjuoge ngo ukedh gene wahye ka me beer bang Abraahm. Thiin keehdo e nyin alony ake thoo thiow maa akedh wahye ka me raaj kar raahm kuohm paar maaj. 23Batiene arumo maa arahm kuohm nyine kwaade tooro. Abea e thoohr wonge e niid Abraahm e ngo ne ka maa acielo tiehd keehd Laajoruj. 24Gihn nu maa arube e cuohn Abraahm kobe, ‘Abraahm! Abaa Cedhree kony an! Oohr Laajoruj noono yihra ucode lweede acielo yi piih, beere duona yora yoro keehd gen. A adhaan yi kwaad deeh raahm maaj gihn kan ni!’
25“E Abraahm ake rubo keehd nyin kobe, ‘Waahdo! Par wiihi ne kaa anaa abeehde upiny kii ngo. Mari yih anaa beed kari me beer keehd amahr giih lonyo yihri. Abea Laajoruj mare anahg ngad ngoohngo naa abeehde upiny. Abea awaahn ni, Laajoruj dhiil beehdo kare me ngej mee, abea yihn mari meen yih dhiil beehd kari noono nii yea nu. 26E thiow wong akeewo me thuudh nud kiino keehd wun. Kare tooro me aay dhaane bang wan kan ucea bangu kun caadi. E kare tooro thiow me aay dhaane bangu kun caadi ubeehne bang wan kan.’
27“E ngo acahg nyine kaa beehro yihr Abraahm kobe, ‘Cedhree! Nea wa gihn nu, abaa Abraahm, oohr Laajoruj paar wura. 28Bang gihn yihra ne wuud miiha kar ge abiihj kun caadi. Teed ngo yihr Laajoruj ucidhe ne toohn gen ne cohg, beere gen thiow ka me beehn gene kar raahm kan tooro.’
2916:29 2Tim 3:16 “Kaano arumo e ngo acahg Abraahme kaa beehro yihr nyin keehdo kobe, ‘Ngahy ngo kejea giih rub kitaab Juoge ke nying gen ge ne bang ge wuud miihu kun caa. Giih rob kitaab Juoge ulihng gene kedea ge utoohn gene. Kare dhiil nudo ubeehn ge wuud miihu ulihng gene giih rob gene yihr gen nea cwihny gen ne bange.’
30“Maa acahg nyine ngo ke beehro keehdo yihr Abraahm kobe, ‘Abaa Abraahm! Gihn nu be rom gene ke yiiho. Daahd dhaano maa athow ucahre ne rob ngo yihr gen e kare nud me lihng gene gihn ngo uduu gene cwihny gen caahn bang anyoohne giih gen.’ 31Kob Abraahme kea, ‘Nea giih teed kitaab Juoge naa agweed Moaje be lihng gene lihngo e gihr ngaa maa athow ucahre buu ulihng gene thiow.’ ”
17Jeacuu Nyoge Atoohne Ke Nying Nyepinye Angween
(Mat 18:6, 7, 21, 22; Mak 9:42)
1Kob Jeacuue yihr jo waahdhe, “Giih meehg nyoge pahdho yihdh giih me reje ge padh giih me rom rog gen gahlo. Abea unahg gihn me raaj ne waany yihr ngaa umeehg giih reje pahdho rog nyoge. 2Adhaahr ngweehn me tuohj deeh leelo yi ngud ngaan nu uthoohre yi naam duohng yihr man meehge nyethiin wii luma maa ayiihe pahdh yi gihn me raaj. 3Nea wa gihn nu kea koaru rogu beer mee!
“E moogo thiow nea wadu me cahng keehd yihn, ayug gihn me raaj kea cuow ngo. Abea nea anyoohne noono ayiihe ree urahny cwihnye ke nyinge, kea wii ngo piny yihre. 4Nea gihn me raaj ayuge rihi, keehd ne kobe kejea ayuge rihi tiel abiihjberiow bad cahng acielo, abea ge tiihye gihn me raaj e ngo beehn bangi uyiihe gihn raaj e ayuge rihi kedea urahny cwihnye ke nyinge, kea dhiili ngo ke wii piny yihre.”
517:5 6:13 Maa akoohb jo waahdh Jeacuue, “Ngad Puohny jwag yiiho mar wan yi cwihny wan, udoohnge teeg!”
617:6 Mat 13:31; 21:21; Mak 11:23 E gihn nu abeehr Jeacuue beehro yihr gen kobe, “Keehd me thiin yiiho gihru wa wong niino, e kare nud me robu ngo yihr yaadh me cuung wa acaag ne ca cuung nu kejea pudhe ree oogo ke bieye upiidhe ree yi diih naam duohng e gihn nu dhiil yaadhe kaa lihngo utiihye ngo.
7“Nea dhaano acielo kiinu, me yihre ne ngad tiihj me tiihy yi puohdho wale maa ngad kwaag roome aduu paajo arumo ke yoohn yi puohdho, e kare nud me rub ngad tiihye yihre kejea, ‘Nyieh! Beehn arumo ucahmi?’ 8Nea kare ne cohg e ngaan tiihye yihre e ne kob ngo kea, ‘Nyieh gwiir cam mara umodho kedea piih ne koar an piny nye ka cahma kedea umahdha ni.’ 9Bang gihn padh kare kejea ngaa maa ngad tiihj paajo koohre dhiil kaa muohyo ke nying tiihj gihn tiihye? 1017:10 1Kor 9:16-17 Neehn ka bahnge koohr ngad tiihj paajo be muohj ke nying tiihye e wu thiow nea giih arob Juoge yihru ne tiihyo ge ayugu cang, e kea koohbu kejea, ‘Wa yaa tiihj now, gihr nying wan tooro. Gihn atiihy wane beehda tiihj me wan ne tiihy ngo.’ ”
Yaa Dhoob Apaar Ge Athiehdh Jeacuue
11Jeacuu anaa wiih waahdhe e beehn geen Jeruucalem abea ngo akaahn kiin piny Camaarya keehd piny Gaalili. 12Ge adoohnge cahng keehd paajo moogo ni, e ngo ake roohmo ne tieg keehd cuow apaar me rog gen naa dhoobo. Maa acuung gene ka me baahr ke Jeacuu. 13Batiene e Jeacuu aluohng gene luohngo e doohn gen atihng gene maalo kob gene, “Jeacuu Ruohdh wan! Maahny kaa angoohng nying wane kii ngo do!”
1417:14 Mat 8:4; Mak 1:44; Luk 5:14 Naa aniid Jeacuue ngoohng nying gen, e ake rubo yihr gen kobe, “Beer kea noono cidhu unyoadhu rogu yihr yaa lam giih kweehr yihr Juog.” Gihn nu ge acaahdh gene caahdho e ngo aci gene ne yoado e dhoobo a’aay oogo rog gen beehde.
15Kaano e dhaano acielo kiin gen, naa aniide ngo e dhoohbe a’aay oogo ree, e aduuo bang Jeacuu, e caahdh e muohj koohr Juog e duone atihnge maalo. 1617:16 10:33 Abea naa awahnhe bang Jeacuu, e ree athoohre ke thaahdh tien ngo. Nyin ngo thiow anahg ngad Camaarya.
17Maa apeehny Jeacuue ngo kobe, “Ngahda wu anahg nyoge apaar wu naa athiehdh ne? Abea nyoge abiihj bengween mooge ge naa kee? 18Keehd dhaano acielo keede now kiin gen me duu ne muohj koohr Juog tooro ne unahge kaa aley gihn e keede e naa aduuo ne muohj koohr Juog ne?” 1917:19 Mat 9:22 Maa arob Jeacuue ngo yihr ngad Camaarya kobe, “Aj maalo. Cidhi ke yoohni, yiiho mari naa nii cwihnyi e naa ayug kuohmi udoohnge cang mee.”
Ruohdh Juog Beehn Ke Ne Diih?
20Cahng man keehdo e Paarijea ge anaa ne peehny Jeacuu kob gene, “Beehn Juog ne Ruohdh beehn ke ne diih?” Maa abeehr Jeacuue ngo kobe, “Beehn Juog ne ruohdh be beehn e ngo uneehno yihr nyoge. 2117:21 11:2, 20; Mat 12:28 Wale thiow be beehn keehd dhe yooh me robe kedea unyoadhe kejea, ‘E aman kan ni,’ wale kejea, ‘E ne caad kun ca.’ Ree be yuge wa maano bang gihn beehn Juog naa yi cwihnyu kaano alongthihn.”
2217:22-24 21:7-24 Batiene maa akoohb Jeacuue yihr jo waahdhe kea, “Cahng muu uyuog cwihnyu ne cohg ubeehn. Udwaanu kejea keehd cahng acielo now e ne wii yihru uniidu ngo keew nihn beehna a ge adoohng ne dhaano utaahngo. Abea ngo buu uniidu ke nyingu. 2317:23-24 Mat 24:23-25; Mak 13:21-23 E nyoge thiow ge urubo yihru kob gene, ‘Yaage cidhu kun ca e ne caad kun caa nu.’ Wale ‘Beehnu kan e aman kan ni.’ Nea nyoge urubo wa maano e rogu keá laangu ke ngweey dhieny. Beehdu now karu. 24Bang gihn cahng beehna a ge adoohng ne dhaano utaahngo uke roomo keehd kwaad gihn na maahny kodh, ne bliny bliny kii diih maalo ni, e ngo kag yi maalo ke kun ke kun. 2517:25 9:21-22 Abea kuohma udhiil raahm umodho yihdh giih me thoohdh nyum kwaad giih ni uyug rog gen cang kedea ukweer yaa beed upiny kane ke an.
26“Beehna a, ge adoohng ne dhaano utaahngo ngo uroom kaa nihn abeehn aboare gihr Nooh yea. 27Yihdh nihn nu, nyoge wudh gen anaa athoohr gene piny ne bahrahj now e ge yug giih cam, giih maadh kuong kedea yug kahnye ke bang yihdh miehr uwahdhe yi cahng ayedh Noohe yi yaahne keehd joe. Batiene naa abeehn aboare e nyoge ake thoo utoor ngaa maa adoohng.
28“Gihn nu, beehda gihn muu uke roomo ke gihn anaa yug ree yi caang Lod. Nyoge ge anaa ke cahmo kedea umahdh gene mahdho now. Mooge ge anaa ayug giih ngiew now. Mooge dahng ge anaa ne puur yihdh puohdh gen. Mooge ge anaa ne ngeew nyepinye oogo. E mooge keehdo ge anaa ne geer wuude yihr gen. 29Nyoge wudh gen anaa acub gene ne tiihj giih gen noon ni now, e wudh gen anaa athoohr gene piny. Noono naa awahnh cahng aay Lode, e kwaad maaj moogo me wa maay leelo abeehn ne cwii wudh nyoge ke maalo maa awoje wudh nyoge uwaang nyoge uthow gene cang.
30“Aroba kejea beehda gihn muu uneehn giih nu thiow, cahng unyoadh an ge adoohng ne dhaano utaahngo. 3117:31 Mat 24:17-18; Mak 13:15-16 Cahng ubeehna kwaad ngaan ujoae piny e ne wiih wod keá cahg rihng piny ne kaab gihre maa awiie wod. Thiow kwaad ngaan ajooe piny yi puohdho keá rihng paajo ne kaab gihre me ne paajo. 32Paru wudhu ke ne gihn anaa yug ree rih ciih Lod. 3317:33 9:24; Mat 16:25; Mak 8:35 Ke nying gihn nu ngaan daahd ukonye wahye, e ngaan nu wahye ge urwaahnyo. Abea ngaan meehg wahye rwaahnyo, e nuu ukony wahye. 34Ateed gihn maa athiir yihru kejea, caang duua yea nea nyoge ariow ge abudo ka maa acielo e dhaano acielo e nuu ukaab abea ngaa man uwii piny. 35Maahn ariow thiow ge uyuud e ge uraah wiih paahm acielo, dhaano acielo e nuu ukaab abea ngaa maan uwii piny. 36Thiow cuow ariow, ge uyuud e ge nii puohdho, dhaano acielo ukaab abea ngaa man uwii piny.”
37E jo waahdh, Jeacuu apeehny gene peehnyo kob gene, “Gihn ni ree uyuge kar piny kee?” Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kobe, “Coar maa acudhe wudh gen mad gene ke ka maa athow laahye yea.”
18Ucaale Gihr Dhaago Keehd Ngaa Maa Gaadi
118:1 11:2; Rom 12:12; Pihp 4:6; Klo 4:2; 1Th 5:17 Muudhe e Jeacuu ucaale moogo acahge kaa robo yihr jo waahdhe e puohny gen beere ge be dhaahr yi kway gen. 2Noono maa arobe ngo yihr gen kobe, “Umodho coon, gaadi moogo anaa anudo yi geew, anahg ngaa me be tud rih Juog. Thiow anahg ngaa me wiihe thihr rih dhaano utaahngo. 3Gulo anaa anudo thiow yi geen ni acielo. Gulo na kwaay beehn bang gaadi gihn ni, e daahd dhe yooh me yuge gihn maa ne cohg yihre ke nying ngad ater gihre. Maa arube arumo yihr gaadi kobe, ‘Cedhree, konya! Yih akwaya yug gihn me ne cohg yihra ke nying ngad ater gihra gen joohr an ni.’
4“Ka me laaj keter abar e gaadi wiih dhaar beehde wane wano. Gahng ke gihn maa ayuge yihr ngo. Dhe caahn arumo e gaadi acaa ne par wiihe e keede maa arube ke cwihnye kobe, ‘An noon ni awaahn ni, riha ngahya kejea a padh ngaa me tud rih Juog e thiow riha ngahya kejea wiiha thihr rih kwaad dhaano utaahngo. 518:5 11:7-8 Abea keehd maano thihr wiiha nu, awaahn ni gun ni kuohma acuude. Bang gihn kwaaye ke beehn banga keede e raam wiiha ke yug anyiinyo riha ke deeh ka me laaj. Ke nying gihn nu e gihn maa athiir maa ne cohg dhiila kaa yugo yihre. Bang gihn nea gihn maa athiir ne cohg be yuga yugo yihre, e bar maalo ke cuud kuohma.’ ”
6Maa abar Jeacuue maalo ke rob kobe, “Boaru yea gihn arob gaadi! Keehd maano kobe kejea beehda dhaano me wiihe thihr ke yug gihn maa athiir yihr nyoge nu 7wa gihn nu, e Juog thiow kare utoor yihre ugwiire kwaad gihn maa ne cohg yihr kwaad yaa beehda nyoge maa joe naa anhyaare ne? Ngahda gihn ngo cube cubo yihr gen nea ge bar maalo ke peehny Juog ne? Kare tooro ubeehn Juoge ubeehde e ukweer ke cub gihn buohj gene ke kway ngo ke dewaahr kedea decahngo. 8Dhiila kaa robo yihru kejea Juog gihn me ne cohg udhiile ke yugo yihr gen piow piow. Abea keehd maano, e a ge adoohng ne dhaano utaahngo ge uduua piny kan cahng moogo, e nyoge me yihr gen ne yiiho ge uyuud e ge nud ungoom kan ne?”
Ngad Paarijea Keehd Ngad Gwaay Cuol
9Batiene e Jeacuu ucaale moogo acahge kaa kwaano e ngo rubo kaa nying kwaad nyoge maa anahg cwihny gene, keehd dhe yoohn ka pahr gene kii ngo. Bang gihn wudh gen par gene paro kejea ge nyoge me beeye. Arumo, e kwaad dhaano cang ngo cwiid gene cwiido kedea ungier gene koohm nyoge mooge ngiero thiow. Kob Jeacuue kea, 10“Nyoge ariow ge anaa aci yi Wod Juog ne kway Juog, ngad Paarijea kedea ngad gwaay cuol. 11Ngad Paarijea athubo ke kwaj e ucuungo e puoj ree keede kobe, ‘Juog! Koohri udhiila ke amuohjo bang gihn a be neehn nyoge mooge maa yaa maahr kedea acamo. A padh ngad kaab maahn nyoge, e be room keehd ngad gwaay cuol gihn ca. 1218:12 11:42; Mat 6:16-17; 23:23 Keew nihn cahng Juog e abiihjberiow ni, nihn ariow ge beehde e ge kwahnya ke oogo ukweehra cam yihdh gen kedea giiha cang ne beehn yihra, yihdh ge toga ke piny naa apaar ucuba acielo cubo yihri kiin apaar giih nu.’
1318:13 5:8 “Abea ngad gwaay cuol acuungo ka me baahr mee, e acuungo e wiihe akuule piny. Noono maa athube e kway Juog, abea e diehl koohre thiow ke cinge e urubo kobe, ‘Juog ngwaahn an. Mara abeehda ngaa me raaj now!’
1418:14 Mat 23:12 “Arob gihn maa athiir yihru, ngad gwaay cuol ado paare e ngaa me Juog cwihnye amihno ree, abea padh ngad Paarijea gihn. Bang gihn kwaad ngaan cub cwihnye yi daahd ruohdh ke nying yoad gihn me beer, e ngaan nu ree uyoade ne dhaano now me gihn me ne yihre tooro. Abea ngaan yug ree ne dhaano now e ngaan nu ree uyoade ne ruohdh uyoade gihn me beer.”
Jeacuu Nyethen Me Thene Adooje
15Nyoge thiow nyethen gen anaa akahl gene bang Jeacuu beere cinge cube ke wudh gen udooje gen. Naa aniid jo waahdhe gihn ayug nyoge ni, e nyethen agahl gene ke oogo ne kahl bang Jeacuu. 16Gihn nu e Jeacuu jo waahdhe acuowe cuowo maa arube yihr gen kobe, “Ge keá mahnu! Weehgu ge beehno, bang gihn kwaad nyoge maa ayiiho kedea me gaahn Juog me neehn nyethen ge ne wudh gen ne maalo Paar Juog. 1718:17 Mat 18:3 A arob athiir yihru, ngaa me be lor Juog ke cwihnye cang wa ka lore nyethen, e Paar Juog be kuonge ke yoado.”
Nyin Maa Alony
1818:18 10:25 Ruohdh moogo, Jeacuu apeehnye kobe, “Ngad Puohny me beer, gihn e nuu uyuga beere kar kuowo me guge tooro yoada yoado?”
19Maa abeehr Jeacuue ngo kobe, “Gihn e ne cuohni an ne ngaa me beer ke nyinge? Ngaa me beer tooro upiny kan nea padh Juog keede, e naa ngaan beer cog. 20Ngahda loohng Juog ge ngahyi ne? ‘Ciih ngaa moogo keá kaabi. Dhaano keá nahgi. Gihr ngaa moogo keá kwali. Gihn maa toohd keá tahr piny rih ngaa moogo now ke dhieny. Wuor wuru kedea miihu.’ ”
21E nyin ake koohbo, “Giih ni ge amaa ke coon kii thihno gihra.”
2218:22 12:33; Mat 8:21-22 Naa alihng Jeacuue kaa abeehr nyine gihre kii ngo, e ngo ake rubo yihre kobe, “Nyepiny acielo cog e naa adoohng e ngo kuu atiihyi. Do paajo ungeewi giih nud yihri oogo cang kedea uyoadi ngiihny ayoadi upaahngi gen yihr nyoge maa angoohng beere giih lonyo ge yoadi ke Paar Juog kedea ubeehni unahgi ngad batiena.”
23Naa alihng nyine gihn ni arob Jeacuue yihre, e cwihnye arahnyo bang gihn anahg ngaa maa alony keter. 24Gihn nu e Jeacuu amaahny bange maa arube kea, “Ngahyu ngo kejea ngaa maa alony ci yi Dhaahr Juog teeg yihre ubare. 25Adhaahr ngweehn roab amana yi libra wa mar libra ke keadh yihr mar yaa alony ne mono Paar Juog.”
26Yaa alihng gihn arob Jeacuue, ge apeehyo kob gene, “Unahg kwaad ngaa me ngihde e nuu urom ree ke boadho?”
2718:27 Luk 1:37 Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kobe, “Kwaad gihn me teeg me goohg dhaano utaahngo ke tiihyo gihn nu Juog be goohge.”
28Arumo e Piihter ake rubo kobe, “Giih wan ge awii wane piny, ubeehn wane batieni.”
2918:29 14:26; Mat 10:37 E ngo arob Jeacuue yihr gen kobe, “Athiir e ne teeda yihru. Dhaano maa awii paare piny wale maa awii ciihe piny wale maa awii wuud men piny wale maa awii wahn piny kedea men wale maa awii nyethene piny udoohngo ne ngaa maa amag Juog, 30e ngaan nu giih me thoohdh uyoade upiny kan maa gihn me yoohm wudh muu nu cang kedea kuowo yi Dhaahr Juog ke nying run cang ngo uyoade.”
3118:31-34 9:21-22 Maa akaab Jeacuue jo oohr ge apaar wonge ariow ni, urube keehd gen kobe, “Wo aman ci geen Jeruucalem! Kwaad giih anaa agweed yaa agamloohngjuoge piny ke nyinga a ge adoohng ne dhaano utaahngo giih nu ge upahdh kar gen wa kaano agweed gen nu. 32Bang gihn a ubeehn gene ne cubo yi cing aleye. Kuohma uyaahl gene kedea ge unguud riha. 33A upuohd gene ke ngeero kedea unahg gene an. Abea a ucahr yi dahg nihn.”
3418:34 9:45 Abea giih arobe ni bahng gihn maa aboar gene yihdh gen, bang gihn lum yihdh giih ni kuu anaa arob yihr jo waahdh. Noono e gihn anaa adaahd Jeacuue ke teedo yihr gen yea ngo kuu angey gene ne weey weey.
Jeacuu Ngaa Maa Acuor Athiehdhe
35Naa adoohng Jeacuue cahng keehd geen Jeriiko, e dhaano maa acoor anaa piih thaahng yooh. Anaa apiih kaano e gihre anahg kwaj e ne na akwahye kwahyo bang nyoge. 36Naa alihnge doohn nyoge giih thoohdh e ge ubeehno ke bang yi yooh, e ngo ake peehyo kejea beehda gihn e ne yug ree. 37Maa arobe yihre naa, beehda Jeacuu ngad Naajaread e ne kahnh ke kaano.
3818:38-39 Mat 20:30-31 Noono e nyin duone atihnge maalo kobe, “Jeacuu! Waahd Deabid ngeer yeyi banga!”
39E ngo abeehn yaa anaa wong maalo naa ane buude ke ne cuowo kejea lenge. Abea e kaa ajwage duone noono ke tihng maalo maa arube keehdo kobe, “Waahd Deabid ngeer yeyi banga!”
40Batien robe noono e Jeacuu yea waahdhe amage maa ucuunge, urobe ngo kejea kahl nyin bange. Abea ge anaa adoohnge cahng arumo e nyin apeehny Jeacuue peehnyo kobe, 41“Yih daahd ngo utiihya gihn yihri?”
Maa abeehre ngo yihr Jeacuu kobe, “Ruohdh, a daahde beere nea kare nud yihri kea thiehdh wonga uyahbe.” 4218:42 Mat 9:22 E ngo abeehr Jeacuue beehro yihre kobe, “Yab wongi ree uniidi piny, bang gihn beehda yiiho gihri e naa aboadh yihn!” 43Noono ke wong kaano e nying nyin ake yahbo maa acidhe ke batien Jeacuu e buodh ngo e wuor Juog. Nyoge thiow naa aniid gene gihn ni, e Juog awuor gene wuoro.
19Jeacuu Ge Keehd Jaciihw
1Batiene arumo e Jeacuu anaa beehno e caahdh kaa waahdhe maa acore yi geen Jeriiko. 2E nyin moogo me nyinge Jaciihw anahg ngaa maa alony keter bang gihn e naa anahg ruohdh yaa gwaay cuol. 3Kedea thiow ngo anaa beehdo e daahd dhe yooh me niide Jeacuu. Abea dhe yooh maa anaa ayoade atooro maa aniide ngo bang gihn nyoge giih anaa ke caahdho tiehd keehd Jeacuu ge anaa thoohdho. E thiow Jaciihw anaa anahg ngaa me cieg. 4Arumo batiene naa amodhe ngo wa gihn nu kejea ka me niide Jeacuu tooro nea e ucuungo kiin nyoge kaano, e amoon wong maalo ke ngweej, uyedhe wiih yaadh maa anaa thaahng yooh beere Jeacuu niid niido beer mee. Bang gihn anaa angahye kejea Jeacuu ukahnho ke thar yaadh gihn ni anaa ayedhe wiih ngo.
5Gihn nu arumo naa awahnh Jeacuue thar yaadh e Jeacuu ke ngude e naa amaahny maalo bang Jaciihw maa arube yihr ngo kobe, “Jaciihw, yih aniida laar beehn piny. A beehda weehno paari tihn noono.” 6Batiene arumo e ngo alaar yihnh piny wiih yaadh ubeehne ke bang Jeacuu e cwihnye amihno ne cohg.
719:7 Mat 9:10 Gihn nu e angey nyoge ngeyo kejea Jeacuu kaa abeehn paar Jaciihw ne cam. Arumo maa athub nyoge cang ke ngoan ke cwihny gen kob gene, “Nyin abeehn paar ngaa me raaj ke ne gihn, adhaahr unahge weehno gihre ke ne diih?”
8Noono e Jaciihw ayedh maalo maa acuunge urube yihr Jeacuu kobe, “Ruohdh! Goan giiha cang giih ne yihra ni, ge dhiila kaa paahngo ucuba mooge yihr nyoge maa angoohng. Kedea thiow nea kwaad dhaano me gihre anaa cama, e ngo dhiila kaa coalo yihre ukaale wiih gihn acama tiel angween.”
919:9 13:16; Tiihy 16:31 Maa abeehr Jeacuue ngo yihre kobe, “Kar bodho abeehn wudh yaa paan kan tihn ke kar gen. Beehda kare bang gihn ngad paan ni thiow beehda kwaar Abraahm ke ngude. 1019:10 Mat 9:13; Mak 2:17; Luk 5:32; 1Tim 1:15 Bang gihn a, ge adoohng ne dhaano utaahngo a abeehno upiny kan, a abeehn ne daahd yaa arwaahnyo, uboadha gen thiow.”
Ruohdh Maa Awii Ngiihny Piny Yihr Yaa Tiihj
1119:11 11:2; Tiihy 1:6 Maano e nyoge ge lihng gihn arob Jeacuue ni, e Jeacuu abar maalo ke rob keehd ucaale naa aniide ngo kejea ngo adoohng cahng ke geen Jeruucalem. E thiow bang gihn nyoge wudh ge anaa apar gene kejea ka beehn Juog ne luny yaa Yijarael oogo yi cing yaa mahn giih gen, ngo adoohng cahng. 1219:12-13 Mak 13:34; Tiihy 1:11; 2:33-36 Maa arub Jeacuue kobe, “Yaage! Dhaano maa anahg waahd ruohdh anaa abeehn ne aay e ngo caa paajo moogo beere ngo ke kwanyo ne ruohdh yea. Nea ngo ke kwanyo ne ruohdh e uduuo. 13Abea e poohde e kuu a’aay nu e yaa tiihj giihe apaar ge akuonge ke cuohno bange. Naa abeehn gene bange, e ngiihny ge akwaane yi cing gen kejea na low gene thaajir ke yugo ke ngiihny nu, uwahdhe ka uduue.
1419:14 Tiihy 4:17; 5:28; 13:44-46; 28:25-28 “Abea nyin ni anaa abeehde e ngo anaa amaan paaje keter. Arumo e yaa paajo nyoge mooge abeehn gene ke ne oohr batien nyin ne rob ngo kejea ge be daahd uyug nyin ne ruohdh.
15“Naa aci nyine ne duuo, e aduuo e ayug ne ruohdh. Batiene e yaa tiihj giihe naa acube ngiihny yihr gen ge acuohne ke bange ne nyoadh ngiihny ayoad gene yi thaajir.
16“Gihn nu e ngad umodho abeehn urube yihr ruohdh kejea, ‘Ruohdh a alog tiihj keehd ngiihny awii piny yihra ukaar wudh gene tiel apaar.’
1719:17-19 12:42-44; 16:10 “Maa abeehr ruohdhe ngo kobe, ‘Yih aniida ne ngad tiihya me beer keter. Yih gaahna gaahno bang naa angahyi gihn thiin naa acuba yihri ke maa. Awaahn ni yih ruohdh wudh geedhe apaar.’
18“Keehdo e ngaa man acahg beehn wong maalo maa arube keehd ruohdh kobe, ‘Ruohdh! Ngiihnyi naa acubi yihra, ge acahg koad keehd abiihj mooge keehdo.’
19“E ngo acahg ruohdhe kaa beehro yihr nyin kobe, ‘Beer! Yih acuba wudh geedhe abiihj ne ruohdh!’
20“Batiene e dahg yaa tiihj giihe ake beehno maa arube yihr ruohdh kobe, ‘Ruohdh ngiihny giih naa acubi yihra ge gen. Ge anaa abahya keehd jwaahd waaro ugoohla ge piny, 21bang gihn yih beehda ngaa me raaj, caahn e a atud ke nying gihn ngahya kejea yih beehda ngaa me poodh yeyi akuohng keter. Beehda gihn me ke robo kejea mari, gihn me padh gihri kobi nahge gihri. E kar piny me dhe kweeyi kii com yea, kobi nahge gihri me yihn ne kaj ngo.’
22“Gihn nu maa abeehr ruohdhe ngo yihre kobe, ‘Nyieh! Ngahy ngo kejea yih luga kaa lumi naa abeehn oogo yi dhii. Bang gihn aniida ne cohg kejea yih ka beehda ngaa me raaj ne ciihdh ciihdh! Wa kaano arobi ngo ke dhii upari ngo ke wiihi kejea yeya poodh kedea urobi ngo kejea kwaad gihn me cinga kaa jag ree e naa gihn roaja kejea beehda mara. E thiow kobi puohdho me kaa dooyo beehda e naa mara ne daahda ke kaya. 23Beehda gihn e naa amahn yihn ke cub ngiihnya yihr yaa beeng unyuol gene yihra ke mooge beere ge ukaar yihra unahg gene jwahg?’ 24Maa arobe ngo yihr nyoge naa ake cuung cang kobe, ‘Kahlu ngiihnya noono oogo yi cinge ucub gen yihr ngad tiihya ge wudh ngiihnye akaar tiel apaar.’
25“Muudhe e ngo abeehr yaa anaa ake cuunge yihr ruohdh kob gene, ‘Abea nye ruohdh, wa nyin nu ngiihny giihe wudh ge akaar tiel apaar!’
2619:26 Mat 25:29 “Maa abeehr ruohdhe ngo yihr gen kobe, ‘Kwaad ngaa yihre ne nyepiny e mooge me thoohdh udhay wiih man nud yihre. Abea ngaa toor gihr nyepinye yihre, keehd gihn anaa yihre, ukaab udoohnge ke cinge now.’ 27Maa acahg ruohdhe ngo ke robo keehdo kobe, ‘Kahlu yaa anaa akweer keehd an kob gene ge be daahd an udoohnga ne ruohdh, beehnu keehd gen yihra, unahgu gen nyuma kan.’ ”
Ngad Boadh Nyoge Awahnh Jeruucalem
(Mat 21:1-11; Mak 11:1-11; Jon 12:12-19)
28Batien kaa arob Jeacuue gihn ni, e ngo ake aay umoone wong maalo nyum nyoge e ngo caa geen Jeruucalem. 29Naa awahnhe buud paan cuohn ne Bedhpeag kedea paan cuohn ne Bathany, wiih good Ulihbe, e nyoge ariow kiin jo waahdhe ge aoohre ke wong maalo nyume kobe, 30“Cidhu paan cuudi nyumu abea ge wahdhu, e akaja, me dhaano kuu akuong paahr wiihe uyoadu e ngo amag piny. Goonyu ngo ukahlu ngo yihra kan. 31Nea wu ke peehnyo kejea goonyu ke ne gihn, kea rubu kejea, ‘Ruohdh e ne daahd ngo.’ ”
32Gihn nu arumo e yaa ni ge apahdh yooh maa ayoad gene giih nyepinye wa kwaad ka arob Jeacuue ngo yihr gen. 33Kaa athub gene ke goony akaja arumo, e ngad akaja ake rubo yihr gen kobe, “Gihn e ne goonyu nyaa akahnya ke nyinge?”
34E ngo abeehr gene beehro yihr nyin kob gene, “Beehda ruohdh e ne daahd ngo!”
35Batiene e ngo akahl gene kahlo yihr Jeacuu. Maa apeedh gene waay gen wiih nyaa akahny ni arumo, uthany gene tien Jeacuu ke maalo upaahr Jeacuue ke wiihe. 36Abea nye kaano anaa acaahdh Jeacuue caahdho keehd akaja nu, e nyoge waay gen apeedh gene piny ke bang yi yooh.
37Ge awahnh Jeacuue ka me cahng ke kaa beehn yoohe uluunge piny ke wiih good ulihb e amahr jo waahdhe cang ge athubo e doohn gen atihng gene maalo e ge poong Juog ke nying amahr giih teeg thoohdh naa aniid gene ke nying gen.
Ge ake wahr ne ngaano,
“Juog! 3819:38 Luk 2:14 Dooj Juoge ruohdh ge abeehno ke yoohn Paar Maalo.
Juog doohr mare aoohre,
yihro ke maalo noono dhiilo nyinge ke wuoro!”
39E yaa Paarijea naa anudo kiin akuud nyoge ge ake rubo yihr Jeacuu kob gene, “Ngad Puohny cuow jo waahdhi uleng gene!” 40Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kobe, “Yaage ateed gihn maa athiir yihru kejea nea ge ulengo e leele ge ukwaago!”
Jeacuu Ayuog Ke Nying Geen Jeruucalem
4119:41-44 21:20-24 Naa awahnh Jeacuue ka me cahng mee keehd geen Jeruucalem kedea naa amaanye ngo uboare ngo beer mee, e piih wonge ake wojo kaano. 4219:42 Luk 2:14 Noono e ngo ake rubo kobe, “Jeruucalem! Koba nea kwaad giih anaa agwiir Juoge yihri ke nying kar doohr gihri, ge nii ngahyo tihn, e ngo ne nahg gihn me ne beero! Abea maahny kaa kan Juoge giih ngo yihri, dhe yooh me niidi gen tooro keehdo! 43Abea cahng anaa acub Juoge piny ke nyingi ni, ngo ubeehn yihri cahng moogo, ubeehn jo mahn ke yihn uciel gene yihn piny ke ngahy roog. Kedea thiow yih ukoy gene oogo kar keedi, udiehl gene dhog yiehdhe cang oogo yihri. Ka me thiin muu uwii gene naa apuogo yihri utooro. 4419:44 1:68; 21:6; Mat 24:2; Mak 13:2 Yaa mahn giihi yih uthuohm gene piny cang ne jog jogi, utoor wong leelo acielo muu uwii gene piny e ngo kuu ajog gene. Leel man upahdh wiih wad gen, utoor kihd leelo keehdo me cuung e keede ne weey weey. E joi thiow ge unahg cang, bang gihn yih akweer keehd an, a ngaan anaa aoohr Juoge bang ubeehna ne boadh yihn.”
Yaa Ngiew Ge Ariem Jeacuue Oogo Yi Laaro Gihr Wod Juog
(Mat 21:12-17; Mak 11:15-19; Jon 2:13-22)
45Kaano e Jeacuu amon yi laaro gihr Wod Juog Jeruucalem, uthube thubo ke riem yaa thaajire oogo yi goan laaro. 46Kaano e ge rieme e ngo urubo thiow keehd gen kobe, “Ngo beehda gihn maa agweed yi kitaab Juog kejea,
‘Wod Juog beehda kar kwaj yihr Juog cog,
abea e aman ayugu ne kar yaa kahw!’ ”
4719:47 21:37; 22:53; Mat 26:55; Mak 14:49; Jon 18:20 Ubar Jeacuue ke maalo ke puohny gihre ke nying nihn e puohny nyoge yi laaro gihr Wod Juog. Batiene arumo e jo doong yaa lam kedea yaa loohng kedea jo doonge paajo, ge ake mahdo beere dhe yooh daahd gene daahdo unahg gene Jeacuu. 4819:48 20:19; 22:2 Abea e dhe yooh maa ayoad gene tooro, bang gihn nyoge wudh ge anaa acub gene piny ne cohg ne lihng giih Jeacuu naa arobe robo.
20Luubo Ke Nying Ruohdh Jeacuu
1Cahng man keehdo, e Jeacuu anaa yi laaro gihr Wod Juog e puohny Ciig Beer yihr nyoge, e jo doong yaa lam kedea yaa loohng kedea jo doong paajo ge abeehn bang Jeacuu. Kob gene, 2“Teeg mari noono ngaa e naa acube yihri. Tee gihn riemi yaa ngeehw oogo yi laaro gihr Wod Juog?”
3Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kea, “Thiow a daahd upeehnya wun. Robu ngo yihra do, 4luogwahy mar Joon gihn anaa acube yihr nyoge ni, teege noono anaa acube luogwahy anaa ayoade paar maalo wale ke bang dhaano utaahngo?”
5Kaano e ge ake thubo ke rob ke rog gen kob gen, “Awaahn ni, nea wo urubo yihre kejea tee ayoade ke bang Juog e ngo duoge duogo kobe, ‘Abea gihn e bahnge lum Joon kuu anaa ayiiho.’ 620:6 Mat 14:5 Abea nea wo urubo kejea tee ayoade ke bang dhaano utaahngo, e lwaag cahg pahdh rogo ubahn gene won keehd leele, bang gihn beehde ngo ngahy gene kejea Joon anahg agamloohngjuog me duohng.”
7Gihn nu e ngo abeehr gene yihr Jeacuu kob gene, “Ngo kwihj wane.” 8E ngo abeehr Jeacuue beehro thiow yihr gen kobe, “A thiow ngaa acub tee yihra ngo be roba yihru.”
Ucaale Ke Nying Yaa Tiihy Giih Me Reje
9Keehdo e Jeacuu ake thubo ke rob yihr nyoge kuu ucaale, “Anaa anudo ke nyin moogo maa anaa apiih yen yi puohdho gihre. Maa acube puohdho yihr nyoge mooge utiihy gene yea. Batiene e ngo abeehn ne aay ucea kar weel kaa me baahr maa acea ne ceng thiow duug. 10Abea ge abeehn pinye ne cieg arumo, e dhaano acielo kiin yaa tiihj giihe aoohre ke bang yaa anaa acube yi puohdho ni. Ngo aoohre beere e caa ne kahno yihre keehd goan caame yihdh giih acieg yi puohdho. Abea yaa anaa yi puohdho ni, ngaan aoohre apuohd gene maa ariem gene ngo oogo ke cinge now. 11E wur puohdho ngad tiihj gihre moogo acahge kaa oohr bang yaa ni keehdo. E nyin acahg gene kaa joohro maa arieme gene ngo oogo ke cinge now thiow. 12Keehdo dahng e wur puohdho poohd be dhaahr maa aoohre dahw gen keehdo. Abea yi dhoar ni e yaa tiihj ngwiilo akedh gene ke rih ngaa ni anaa aoohr ni. Maa ariem gene ngo oogo thiow kun caadi.
1320:13 3:22 “Kaano arumo naa aniid wur puohdhe ngo e ake pahro ke cwihnye e urubo e keede kobe, ‘Awaahn ni, gihn e nuu utiihya keehd yaa ni! Moogo e waahda ke ngude ge nyethiin yeya ni naa anhyaara e nuu uoohra. Moogo e ke nying gihn nahge waahda, kuohme uwuor gene, ubahnge cing gen buu ujag gene ree.’
14“Abea ge aniid yaa tiihje waahd ngad puohdho, e ge ake rubo ke rog gen kob gene, ‘E naa waahd ngaa udoohng ne lag piny ni e gihn beehn. Nahgo ngo beere puohdho gihn udoohngo ne gihro.’ 15Noono maa aywaay gene ngo toohg puohdho ne naah kun nu.
“Nea maru, e gihn e nuu yug wur puohdhe rog yaa ayug kwaad gihn raaj wa maano ree? 1620:16 21:20-24 Ngo teehng wudh gen unahg gen cang kedea ucube puohdhe yihr nyoge mooge.”
Naa alihng nyoge gihn ni arumo e ge ake gaahy maa arub gene kob gene, “Yaahy! Gihn ni ree keá tiihye.”
17E Jeacuu amaahny bang gen kaano ne cohg maa arube kejea, “Abea yi lum anaa agweed arumo beehda gihn ne cohg? Gihn anaa agweed yi kitaab Juog kejea,
‘Kaaw gihn akweer yaa geere keehde
e naa adoohng ne meehn wod!’
1820:18 1Pii 2:8 Kwaad ngaa upahdh wiih leen nu, e naa ngaan utoar ne jog jogi. E kwaad ngaan upahdh leen nu wiihe, e naa ngaan unyonge ne kud kudi.”
Rob Ke Nying Gwaay Cuol Yihr Jaah Roama
1920:19 19:48 Kaano e yaa loohng kedea jo doong yaa lam giih kweehr, ge anaa adaahd dhe yooh me mag gene Jeacuu, bang gihn ngo abeehn gene ne ngeyo kejea kwaad ucaale giih arobe, ge arobe kaa nying gen. Abea dhe yooh me mag gene ngo abeehn ne goohg yihr gen, bang gihn ge atud yihr nyoge.
2020:20 11:53-54 Ne koar Jeacuu piny e nyoge mooge akoog gene beere ge beehn bang Jeacuu, e rog gen anahg gene piny wa nyoge me beeyo me yihdh gen cang keehd ngo. Ngo agaahn gene kejea Jeacuu urubo ke gihn me meehg ngo mago yihr gen beere ngo luom gene luomo yihr yaa ruohdhe giih geen Jeruucalem kedea yihr muudiihr gihr yaa Roama. 21Kaano arumo maa abeehn yaa anahg rog gen piny bang Jeacuu ne peehny ngo kob gene, “Ngad Puohny beehda gihn me ngahy wane kejea yih puohny kedea yih rob giih maa athere. Thiow kiin nyoge ge be kwanyi abea mari puohny lum Juog ke dhe yooh maa adiehr. 22Rob ngo yihr wan do! Beehda gihn maa arob loohng Juoge yihro kejea gwaaj cuol yihr Jaah Roama ne wale ngo amahne?”
23Abea e gihn anaa adaahd gene ne cohg, yi ngo amodh Jeacuue modho piow piow. Noono maa arube yihr gen kobe, 24“Nyoadhu wong grihj yihra uniida ngo! Cuuro gihr ngaa kedea nying ngaa ge naa agweed ngahy grihj gihn?”
2520:25 Rom 13:7 Maa abeehr gene ngo kejea, “Beehda cuuro kedea nying Jaah Roama.” Kob Jeacuue yihr gen, “Beer cubu kwaad gihn beehda gihr Jaah Roama yihr Jaah Roama kedea cubu gihr Juog yihr Juog.”
26Dhe yooh maa ayoad gene atooro maa amag gene dhe Jeacuu keehd ngo nyum nyoge kaano. Noono e ge ake lengo bang gihn ge acwaahng ke dhe yoohn kaa abeehr Jeacuue gihn apeehny gen.
Rob Ke Nying Gihn Meehg Juoge Nyoge Cahro
2720:27 Tiihy 4:1-2; 23:6-8 Keehdo e yaa Caaduucean, ge na rubo kejea nyoge maa athow ka me cahg gene cahro keehdo tooro, ge anaa abeehn bang Jeacuu maa apeehny gene ngo kob gene, 28“Ngad Puohny, anaa arob loohng Moaje kejea, ‘Nea dhaano umen athow, uwiie ciihe piny abea nyethiin tooro yihr gen e ngaan umen athow ciih umen geere geero beere yea ngo nyuole nyuolo.’ 29Anudo ke wuud meehe abiihjberiow. Ngaa duohng gen anaa abeehn ne nyuohm maa thowe e yihre tooro nyethiin. 30Maa abeehn ngad batiene ugeere ciih umen ucahge thoo e nyethiin tooro kiin gen. 31Maa acahg dahw gene do wod keehd dhaago maa athowe thiow e nyethiin tooro. Ne naang wa maano uwahdhe kaa athum gene cang ke thoo kar gen noono abiihjberiow, e bahng ngaa maa anyuol keehd nyethiin ke dhaar ni keew gen ne weey weey. 32Dhe caahn arumo e dhaago ree acahge kaa mad piny thiow. 33Nea ka robe kejea nyoge ge ucahro batien thon gen, e dhaar ni unahg ciih ngaa keew gen noono abiihjberiow bang gihn ge aci wod keehde cang?”
34Noono e ngo abeehr Jeacuue beehro yihr gen kobe, “Ngahyu ngo kejea cuow kedea maahn me poohd kuow upiny kan, ge naa yaa nyoohmo ke rog gen. 35Abea padh cuow kedea maahn giih ucahr keehdo. E thiow gen noono ge naa cuow kedea maahn giih miehr keehd kwaad kar kuowo gihn ne wong maalo ni, nyuohm beehda gihn me tooro ke nying gen keehdo. 3620:36 1Jon 3:1-2 Bang gihn ge be cahg thoo, thoo padh gihr gen. Ge beehda nyoge muu uroomo keehd wuohdjuog kedea ge adoohng ne nyoge maa nyethen Juog. 37Wa gihn nu anaa anyoadh Moaje kejea,
‘Nyoge maa athow ge dhiil cahro batien thoo.’
Robe noono yoad ke kaa anaa arube ke nying kaa aniide bungo e uwaang. Moaje anaa arubo kejea Juog beehda Juog wuor Abraahme kedea Yijaag kedea Jeakob. 38Juog ge niidu ni yaage padh Juog nyoge me tooro wale nyoge maa athow, bang gihn nea yihr Juog e ngaa maa athow tooro. Nyoge beehda nyoge me kuow cang yihre.”
3920:39 Mak 12:32 Gihn nu arumo e nyoge mooge maa yaa loohng doohn gen atihng gene ke maalo kiin nyoge kun caa e ge arubo kob gene, “Ngad Puohny gihn nu angahyi ke beehro beer mee!” 4020:40 Mat 22:46; Mak 12:34 Gihn nu maa atud gene arumo utoor ngaa maa acahg Jeacuu ke peehnyo keehd piehj gihr waane keehdo.
Ngad Boadh Nyoge Beehda Kwaar Deabid Ke Ne Diih?
4120:41-44 Mat 20:30-31 Kaano e ge apeehny Jeacuue peehnyo kobe, “Beehn ke ne diih kejea ngaan akob kejea e nuu ubeehn ne boadhe nyoge ni, unahg ngaa me beehda kwaar Deabid? 4220:42-43 Tiihy 2:33-35 Bang gihn keehd Deabid ke ngude e ngaan nu arob anaa acuohne kea ngo beehda ruohdh yihre thiow. Wa kwaad kaa anaa arobe ngo yi kitaab wahr kejea,
‘Juog Ruohdha arubo yihr Ruohdha kea,
“Piihi ukwiihya kan
43uwahdhe ka uyuga yaa mahni ne upahm thaahdh tieni.” ’
44Deabid kwaare cahge cuohno ne ‘ruohdh’ yihre ke ne diih?”
45Nye kaano anaa alihng nyoge lihngo nu, e Jeacuu ake rubo keehd jo waahdhe kobe, 4620:46 11:43; 14:7 “Cubu wudhu piny yaage ukoaru rogu beer mee thiow ke nying yaa loohng ubahnge dhe yoohn gen noono beehd gene kii ngo be ngooru. Bang gihn mar gen ge nhyaar waahdh ke kiin nyoge keehd thoohn waay gen noono bahy nu. E thiow mar gen, ge nhyaar dhe yoohn maahdh nyoge ke bang yi cuug e nyoge wudh gen kuul gene ke piny yihr gen. E thiow keehdo, kwaad kuohn piih giih acub wong maalo yihdh wuud amaade ni, gen naa giih nhyaar gene noono ne kuohn piih yihr gen. E dahng, kwaad kuohn beey kuohn mahd nyoge yihdh gen kar cam, ge naa giih nhyaar gene ke kwanyo upiih gene yihdh gen. 47Ge nyoge me nhyaar cam giih gule kedea kwaj duug yi Wod Juog ne kang nying nyoge abea toohd now kway gen noono yea apuogo. Juog ge ukihme ke deeh ukihm me teeg.”
21Muuy Gulo Maa Angoohng Apuoj Jeacuue
1Noono arumo Jeacuue wiihe atihng maalo maa aniide yaa alony e ge thoohr ngiihny yi caanduug yi wod Juog. 2Dhaago maa gulo maa angoohng aniide thiow e athoohr wong grihj cog. 3Kaano e Jeacuu ake rubo kobe, “Gihn maa athiir ne cohg e ne teeda yihru, gulo gihn angoohng ni e naa muuyo keraahyo ukaale muuy amahr yaa nu cang. 421:4 2Kor 8:12 Bang gihn yaa ni cang ge amuuyo ke yihdh ngiihny gen me thoohdh, abea gulo gihn mar dhee ke ngude e gihr cahng nu, e naa athoohre yi caanduug.”
Thuohm Geen Jeruucalem Piny
5Nye kaano keehdo e nyoge mooge ge ake thubo ke rob e ge puoj Wod Juog ke nying dhe yoohn geer naa ageere ke wuohbo, keehd thoohn leele kedea amahr giih acub yea naa amuode keehd gen ne giih muuyo yihr Juog. Maa arub Jeacuue kejea, 621:6 19:44 “Giih ni kan niidu ni, cahng acielo moogo ubeehn muu uthuohm Wod Juog piny cang utoor wong leelo acielo muu udoohng wiih wad gen!”
Ka Thub Giih Me Reje Kii Ngo
721:7-24 17:22-24 Keehdo maa apeehy gene kejea, “Ngad Puohny! Weehne e nuu ubeehn gihn ni uyuge ree?”
8Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kobe, “Cubu cwihnyu piny beer mee ubahnge rogu be meehgu dwaahngo. Bang gihn amahr nyoge me dwaahng wun ke nying giih uyug rog gen ge ubeehn ke batiena e ge rubo kaa nyinga e ngaa man ukoohbo kea, ‘A naa en.’ E thiow ge urubo kejea, ‘Cahng ngo awahnho arumo.’ Wu keá cidho ke batien kwaad yaa nu rubo wa kwaad maano. 9Thiow linye bang gen ulihngu kedea dhog awahnh bangu ke nying linye mooge me ne kuohn me bahye. Abea yihdhu keá baadh bang gihn giih nu rog gen kuong gene kaa tiihyo umodho e caang gug piny poohd kuu awahnho.
1021:10 Mak 13:8 “Paajo yea upahw ne dahg ubeehn yaa tien paajo acielo ukag gene ke rog gen kedea dhaahre giih wiih piny ge ukag naa arwaadh ke rog gen. 11Amahr ayahng ngoom me thoohdh rog gen uyug gene ke bang kuohn me thoohdh. Kahj me duohng upahdh rog nyoge kedea kwaad atwaanye mooge ge upahdh rog nyoge ke yihdh kuohn me thoohdh. Kwaad giih me teeg yea maalo thiow rog gen uyug gene uniid gen ke bang yi maalo.
1221:12-19 Mat 10:17-22; Jon 16:1-421:12 Tiihy 12:1-4; 18:12-17; 24; 25; 26 “Abea umodho e giih ngo rog gen poohd kuu uyug gene, e cing unaa wudhu uyug giih ajohr rogu keter. E nyoge wu ukedh gene kuohn luwe giih gen kedea ukedh gene wun yi karkoohn. Wu ukedh gene nyum ruohdhe kedea nyum maamuure giih paajo. Giih nu cang ge uyug gene rogu wa maano kaa nying gihn nahgu nyoge maa jo’a ni. 13Cahng nu, e naa ka urubu ke nying Ciig Beer ne cohg. 1421:14-15 12:11-12 Nea wa gihn nu e wu keá na guo moon piny kejea wu upahro ke dhe yoohn ka ukonyu rogu ke leehbu kii ngo. 15Bang gihn dhe yoohn ka urubu kii ngo kedea ka ungahyu luube beehro kii ngo thiow, unahg a e nuu ucub ngo yihru, beere dhe yooh me beehn yaa ater giihu ucahg gene giih mooge ke robo rogu keehdo tooro. Dhog gen e nuu utal ne kwaad giih urobu. 1621:16 Mat 10:35; Luk 12:52-53 Abea dhe yoohn kar luom me duohng e nuu unud ke nyingu. Ge weehgu kedea wuud meehu maa kwaad nyoge maa awaahde keehd wun ge nuu ucahg wun ke luomo. Maa nyoge maa gome keehd wun thiow wu uluom gene. Nyoge mooge kiinu dahng ge unahg gene. 17Wu umaan nyoge cang ke nyinga. 1821:18 Mat 10:30; Luk 12:7 Abea keehd maano e keehd wong yiehno acielo now buu ne tag piny yihru. 1921:19 Any 13:10 Dhe yoohn kuow maru me beer, ngo uyoadu kaa dhe yoohn ka guumu kii ngo yihdh giih me teeg.
2021:20-24 19:41-44; 20:16; Mat 22:7 “Abea nea ge niidu ngo arumo e Jeruucalem atieg yaa deaje piny cang, kea ngahyu ngo kejea kar ka rahny giih geen Jeruucaleme kii ngo awahnho. 21Kaano arumo kea beehn yaa beed Judea, goohd gene ke ngweej ne pahno yihdh bung yihdh goode. E thiow beehn kwaad yaa muu beed yi buur geew ni, aay gene. Abea kwaad yaa muu abeehn oogo yi buur geew ni, ge keá cahg do geew. 22Bang gihn nihn nu ge nuu unahg nihn ubeehn Juoge ucuowe nyoge wa kwaad kaano anaa arob kitaab Juoge ngo kii ngo nu ke nying giih reje naa ayug gene. 23Abea yihdh nihn nu ngo unahg gihn me teeg rog maahn muu yaje kedea maahn me dhuohdho keehd nyethen. Bang gihn muum wihj upahdh ungoom keter. Maa deeh cuow Juog me teeg upahdh rog nyoge ne cohg. 24Nyoge mooge ge unaahng e ge coob kaa pale, e nyoge mooge dahng ge ukedh miehr mooge udoohng gene ne baahng yihdh gen. Noono arumo e kwaad yaa kwihy Juog, Jeruucalem ke buur ngude ngo unyon gene piny ke tien gen. Ge ubeehdo yea uwahdhe ka uthum gene nihn acub piny yihr gen.
2521:25 Mat 24:29 “E thiow kwaad kihd giih mooge rog gen uyug gene kii maalo kii wong cahng kun caadi kedea kii wong dwaahy kedea ke nying ciehr. Wudh nyoge une cohd ke nying kwaad giih ni thoohdh yug rog gen ni, wa kwaad gihn ngoar kedea giih maahr ke bang yi naam duohng. 26Nyoge ge amag lwahre utud gene ne joad uluy nyoge luyo bang lwahr naa apahdh rog gen arumo. Nyoge koohm gen une kuohj une gene lwaj ke nying kwaad giih doong ayug rog gen yihr nyoge ke bang wiih piny cang. Giih beed bang yi maalo rog gen udhuohb gene cang ke kar gen ne dug. 2721:27 Mat 24:30 Noono e a ge adoohng ne dhaano utaahngo uniid nyoge arumo e a beehn kaa yi poohlo ke maalo, e a beehn kaa deeh tee kedea e wiiha amoar. 28Arumo kaano nea kwaad giih nu ge uthubo ke yug rog gen, kea maahnyu e wudhu tihngu ke maalo, bang gihn kar ka ukonyu wahyu kii ngo adoohng cahng ke beehno.”
29Maa arobe ucaale gihn yihr gen kobe, “Maahnyu ke rih dhuuro! Kedea rih kwaad yaadh cang, 30nea ge thub gene ke lodho keehd booge me nyaahn ni, e gihn nu ngo guo kaa angeyo kejea beehn oohro adoohng cahng. 31Neehn gihn nu thiow, nea kwaad giih ateeda yihru kan rog gen yug gen yugo, kea ngahyu ngo kejea ka beehn Juoge ne kony nyoge, uyug Juoge gen ne joe, e naa awahnho arumo.
32“Adiehr, e ne roba yihru. Wu yaa nud awaahn ni wu buu uthow e giih aroba yihru rog gen poohd kuu atiihy gene. 33Maalo kedea piny kan ge utooro abea luma ree utiinge kare.
3421:34-35 1Th 5:1-3 “Abea gihn nud gen, dhiilu wudhu ke koaro ubahnge giih kar kuowo maru wudhu be nyoan gene, ugaalu kaa maadh kuong kedea ke daahd giih adeehju cwihnyu rog gen wiih piny kan. Noono ubeehn nye wong kaano uaahle wun piny e rogu kuu agwiiro ke nyinge. 35Bang gihn kwaad ka muu udoohng piny naa apuogo now tooro. Kwaad giih nu ge beehda giih muu ubeehn rog thaahye cang ke bang wiih piny cang ne dug. 3621:36 Mat 24:42; Any 6:17 Dhiilu beehdo e rogu agwiiru, ukwayu Juog kwayo, beere Juog wu konye konyo ucube teeg cwihny mare ge beer yihru, beere wu ubodho yihdh kwaad giih ubeehn ne tiihj rog gen wiih ngoom. E thiow keehdo beere wu kony Juoge konyo, ungahyu cuungo keehd dhe yoohn kar kuowo maru maa ne cohg, nyuma a ge adoohng ne dhaano yi beehn mara nuu ubeehna.”
3721:37 19:47; 22:39 Noono arumo ke nying nihn e Jeacuu anaa abeehde e kwaay puohny yi laaro gihr Wod Juog. Abea nea ge yuudh cahng ni e ngo beehn oogo geen Jeruucalem, ucea ne daahd kar budo yihdh miehr giih dhe oogo yi geew me ne ka me cahng keehd good Ulihbe. 38Arumo nea ge ruu piny ke nyango keehdo, e ngo duu Jeruucalem. Kaano keehdo, e nyoge ge cahg waahd bange yi laaro gihr Wod Juog gihr Jeruucalem, beere ge beehn ne lihng giih puohnye nyoge keehd gen.
22Kaa Agweehg Nahg Jeacuu
(Mat 26:1-5; Mak 14:1, 2; Jon 11:45-53)
1Keehdo e yaay gihr ka cam amono me bahdh me nyinge Yaan Amono anaa adoohng cahng. 222:2 19:48 Kaano e jo doong yaa lam giih kweehr kedea yaa loohng dhe yooh anaa adaahd gene beere Jeacuu nahg gene naah. Abea e gihn nu ayug gene kaa piny bang gihn ge atud yihr nyoge. 322:3 4:2, 13; 10:18; 22:31, 53 Muudhe e kaano thiow, ruohdh atiihb ukeehge abeehn rih Juudo Yijkaariod ukedhe gihn me raaj yi cwihnye. Juudo anahg dhaano acielo kiin jo oohr giih Jeacuu ge apaar wonge ariow ni. 4Gihn nu arumo e Juudo anaa aloaj ucea ne rob keehd jo doong yaa lam kedea jaabidhe giih acaakere giih koar Wod Juog beere dhe yoohn ka luome Jeacuu kii ngo nyoadhe nyoadho yihr gen. 5Batiene e cwihny yaa ni ake mihno ne cohg. Noono ugwiir gene dhe yoohn kar ngiihny giih cub yihr Juudo ne giih akum thog. 6Maa ayiih Juudoe gihr gen noono, ubeehne ke ne daahd ka unyoadhe kar Jeacuu kii ngo e yuge kaa piny maano e nyoge tooro.
Jeacuu Maa Yaae Ge Gwiir Ka Yug Gene Yaay Yea
(Mat 26:17-25; Mak 14:12-21; Jon 13:21-30)
7Kaano e cahng ka cam amono me bahdh abeehno ge beehda cahng nahg nye roomo gihr Yaan Amono. 8Gihn nu e Jeacuu, Piihter kedea Joon ge aoohre kobe, “Cidhu ne gwiir cam cahng Yaan Amono yihro ucahmo.” 9Batiene e Jeacuu apeehny gene peehnyo kob gene, “Kee e ne daahdi nuu ugwiir wane cam yea?”
10E ngo abeehr Jeacuue beehro yihr gen kobe, “Cidhu abea ge wahdhu yi buur geew ne ngio, e dhaano uyoadu, ngaa me kaahn dag piih. Buodhu ngo uwahdhe ka ucidhu keehde tiehd paan cea yea. 11Robu ngo yihr ngad paan nu kejea, ‘Arob ngad puohnye kejea, “Wod weehle naa agwiiri ne kee beere beehn ne cam Yaan Amono yea keehd jo waahdhe?” ’ 12Wod cam me laaj maa agwiir unyoadhe yihru wod maalo kun caadi. Gwiiru giih nye pinye yea bang cam yihro.”
13Gihn nu arumo naa acidh gene, e ge yuud giih ni ateed Jeacuue yihr gen wa kwaad kaa anaa ateede gen kii ngo, noono arumo e giih nyepinye ge agwiir gene gwiiro ke nying Yaan Amono.
1422:14 6:13 Naa abeehn kar came arumo, e Jeacuu ake piih wiih tharbeany cam tiehd keehd jo waahdhe. 15Batiene maa arube yihr gen kejea, “Bange anaa ayuoga keter yaage, beere Yaan Amono gihn ni, naa ayugo umodho keehd wun tiehd nye ka poohde e raahm gihra kuu abeehn riha ni. 16Abea adiehr roba robo yihru kejea Yaan Amono me wa gihn ni muu ucahga camo keehd wun keehdo tooro nea padh cahng ukobe kejea lum gihn ne yi Yaan Amono e naa ayug ree, beere Juog nyoge giih adoohng ne joe ni ge mage mago.”
17Batien robe noono e Jeacuue kubaayo akaabe kaabo maa amuohje koohr Juog urube kejea, “Kaabu gihn, upaahngu ngo ke rogu. 18Awaahn ni ngo roba robo yihru kejea koongo me wa gihn buu ucahga ke maadho keehdo nea padh cahng adoohng Juoge ne ruohdh kii ngo e naa abeehno.”
19Keehdo e Jeacuu amono acahge kaa kaabo, abea naa athume ke muohj koohr Juog, e amono atoye toyo upaahnge ngo yihr gen e urubo kobe, “Gihn ni beehda kuohma maa gihn muu ulam piny ke nyingu. Yugu ngo wa maano uparu an keehd ngo.”
2022:20 Rom 11:27; 2Kor 3:6; Gal 4:24; Judea 8:6; 9:12 Dahng keehd dhe yooh ni keehdo naa athum cam, e kubaayo acahg Jeacuue kaa kaabo urube kobe, “Kubaayo gihn beehda e naa dhe yoohn ka beehn Juoge uyuge anweehd me nyaahn keehd nyoge. Dhe yoohn anweehd gihn nu uyug Juoge kaa rema, ge uwoj piny ke nyingu ni.
2122:21-23 Jon 13:2, 21-30 “Abea be niidu ne! Wa ngaan uluom an nud kan keehd an tiehd wiih tharbeajo. 22A ge adoohng ne dhaano utaahngo, a uthow wa kaa akob naa ree uyuge abea ngaa luom an ge adoohng ne dhaano utaahngo unaa yi gihn me raaj ne waany.”
23Arumo maa athub jo oohr ke rob e ge peehny rog gen kob gene kejea, “Ngaa e nuu uyug kwaad gihn raaj wa gihn nu?”
2422:24-26 9:46-4822:24 Mat 18:1; Mak 9:33-34 Thiow peehm ree anaa ayuge kiin gen kejea ngaa kiin gen e naa ngaa duohng gen. 25Maa arob Jeacuue ngo yihr gen kea, “Yaage ruohdhe giih upiny kan ge nyoge me kwihj lum Juog ni, paajo mag gene yihr nyoge kaa dhe yoohn tiel kedea kaa dhe yoohn bahng now. Abea keehd maan amag gene nyoge keehd dhe yoohn bahng wa maano nu, e ge poohd cuohn nyoge cuohno ne gome giih gen. 2622:26 9:48; Mat 23:11; Mak 9:35 Abea nea maru e padh ne maano. Nea kare ne cohg e ngaan akob kejea e naa ngaan wiih ne maalo, ne duohng yihru cang, yuge ree wa e naa ngad dhe caahn ge thiin kiin nu, e naa acub ne ruohdh nahge en naa ngaa tiihy yihru. 2722:27 Jon 13:4-5, 12-17 Nea maru, e ngaa e ne duohng? Ngaan apiih kar bahbe ne cam ne? Wale ngaan cub cam nyum ngaa apiih kar bahbe? Ngahda ngaan apiih kar bahbe ne? Abea maanyu an kaa ayuga riha kiinu ne ngaan cub cam nyumu. 28Wu gen naa yaa acuung ngahya ne cohg yihdh giih teeg naa aguuma. 29Abea awaahn ni, teeg mara naa acub Juog Wura yihra ni, ngo acuba yihru. 3022:30 Mat 19:28 Yuga yugo wa gihn nu beere cahng moogo, e wu beehn ne piih ucahmu umahdhu keehd an tiehd wiih koom ruohdha ge adoohnga ne ngaa maa ruohdh wiihe. Wu upiih thiow ne ruohdhe wudh koome unahge wun nuu ungol luwe giih dhog wuude giih yaa Yijarael ge apaar wonge ariow piny.
3122:31 22:3 “Cimoan! Atiihb ukeehg wu anaa adaahde beere wu nea kuoro wa gihr ngaa me kuor beel? 3222:32 Mat 16:18; Jon 21:15-17 Abea Juog akwaya ke nyingi yih Cimoan, udoohngi teeg ubahnge yiiho gihri yea be duoge caahn. Nea cwihnyi aduui banga kea na cahg cwihny yaai ke ciihmo keehdo udoohng cwihny gene teeg thiow!”
33Gihn nu e ngo abeehr Piihtere beehro yihr Jeacuu kobe, “Ruohdh nea beehda kaa ngo, kea a daahde thiow udhiila cidho keehd yihn yi karkoohn wale nea gihn ngo beehda naahg kejea yih ke naah e a dhiil kaa naah thiow uthowa keehd yihn tiehd.”
3422:34 22:61; Mat 26:75; Mak 14:72 E gihn nu acahg Jeacuue kaa duogo yihr Piihter kobe, “Piihter, adiehr e ne roba yihri. Tihn noon ni yi dewaahy tihn maano e uthuonjieno poohd kuu akoohg e yih ukweer ke an tiel adahg kejea a kwihyi.”
Mapada kedea Joohng Cingo Maa Pala
3522:35 9:2-3; 10:4 Batiene e Jeacuu jo waahdhe ge apeehnye kobe, “Do nye yaage, ge anaa aoohra wun ne cahng, mapade kedea jooge maa wuoy tiel maa anaa akaahnu ge anaa anudo ne? E thiow ne gihn maa anaa adaag yihru ne?”
E ngo abeehr gene beehro yihr Jeacuu kob gene, “Bahng gihn maa anaa adaag.”
36Kob Jeacuue kea, “Beer kea noono awaahn ni, nea ngaan yihre ne mapada wale yihre ne joogo e kea beehne keehd ngo thiow. Abea ngaa toor pale yihre, ngeewe waahre oogo, ungeehwe yihre keehd pala acielo, 37bang gihn aroba yihru kejea giih anaa agweed yi kitaab Juog ni, e rubo kejea,
‘Ngaan anaa arob,
nyoge utiihy ree keehd dhe yooh me wa e naa ngaa me raaj.’
Gihn nu arob kitaabe ke nyinga nu,
ree udhiile kaa ngo wa kaano agweede nu.”
38Noono e jo waahdh Jeacuu ge ake rubo yihre kob gene, “Maahny! Pale ariow amuu yihr wan!” Maa abeehr Jeacuue ngo kobe, “Kea kwihyu loo wa gihn nu yaage.”
Jeacuu Aci Ne Kway Juog Wiih Good Ulihbe
3922:39-46 5:1622:39 21:37; Mat 26:30; Mak 14:26; Jon 18:1 Batiene maa a’aay Jeacuue ucea wiih Good Ulihbe, bang gihn beehda gihre me na kwaaye kaa yugo. Thiow jo waahdhe ge anaa acidho ke batiene. 40Naa awahnh Jeacuue kaa ngo arumo, e ngo ake rubo keehd gen kobe, “Yaage! Kwahyu Juog beere wu be tum atiihb ukeehge.” 41Gihn nu e anyiig wong maalo kar keede, ka me cahng mee keehd gen, me rom doohdo keehd abahdo ke leelo. Noono maa arunge cuunge piny uthube ke kway Juog e urubo kobe, 4222:42 Mat 6:10; 20:22; Mak 10:38; Jon 12:27-28 “Abaa Wura! Nea kare nud, e raahm gihn keá meehg wahnh riha! Mare meen padh wa kwaad ka daahd cwihnya ngo, abea beehda kar cwihnyi me daahdi.” 43(Noono e wuohnjuog abeehn bange ke maalo beere e beehn ne ciihm cwihny Jeacuu umage cwihnye teeg.) 44Kaano anieng raahm aduule ree keter nu, e ngo acahg kwaj keehd leehdh cwihnye maa ne kwahge thuudh ree e toon piny wa remo.
45Naa a’aje maalo piny kar kwaj e ngo abeehn bang jo waahdhe, e ge ayuude e ge aneno, bang gihn keehd gen thiow koohm gen anaa athyaay keter bang gihn ge anaa amag raahm aduule thiow. 46Batiene e Jeacuu ake rubo keehd gen kobe, “Yaage gihn e ne niinu? Yedhu maalo ukwayu Juog ungahyu cuungu teeg mee yihdh giih utum ge beehn wudhu ni.”
Jeacuu Amag
(Mat 26:47-56; Mak 14:43-50; Jon 18:3-11)
47Kaano anaa apoohd Jeacuu e urubo keehd jo waahdhe nu, e akuud nyoge anaa acaahj bang gen. Juudo e naa abeehno keehd gen, Juudo anaa kiin jo waahdh Jeacuu ge apaar wonge ariow ni. Noono ubar Juudo ke bang Jeacuu ne kew uciime Jeacuu ciimo yi thaahnge. 48Maa arob Jeacuue ngo yihre kobe, “Juudo! A ge adoohng ne dhaano utaahngo, a ne luomi kaa ciihmo ge aciimi an ne?”
49Abea gihn nu naa aniid jo waahdhe ngo e ree aloge ne gihn me raaj muon, e Jeacuu apeehny gene peehnyo kob gene, “Ruohdh! Wal wane pale giih wan ne?” 50Kaano e dhaano acielo kiin gen pahle ayuohdhe ke oogo ungole yih kwiihj gihr ubaahng me tiihyo paar ngaa duohng yaa lam. Yih ngo angole piny ne thihb.
51Jeacuu ake rubo yihre kobe, “Athum! Kwaad gihn nu keá tiihj keehdo.”
Batiene maa agweele yihy nyin atoohng ni, uthiehdhe ngo ke wong kaano.
52Gihn nu e Jeacuu acaa ne rob keehd jo doong yaa lam giih kweehr piny kedea acaakere giih koar Wod Juog piny ni maa jo doong paajo naa abeehno kobe, “Nye yaage, beehda gihn ne cohg e naa abeehnu banga e wu kaahn pale kedea belunge kii cingu? A beehda ngaa maa apaahr dom rih akuumo yihru ne? 5322:53 19:47; 22:3 Wa a na kwaay beehdo keehd wun tiehd yi Wod Juog ke nying nihn, gihn e naa agoohg dhe yoohe yihru maa anaa amagu an? Beer, tihn beehda cahngu utiihyu kwaad gihru ne tiihyu riha, bang gihn piny poohd beehda gihr atiihb ukeehg utiihy gene.”
Piihter Ree Ajaahye Kejea Jeacuu Kwihye
(Mat 26:57, 58, 69-75; Mak 14:53, 54, 66-72; Jon 18:12-18, 25-27)
54Batiene arumo e Jeacuu akaab gene kaabo maa abeehn gene keehd ngo paar ngaan duohng yaa lam giih kweehr e Piihter ake cidho thiow e ge buodhe kaa nye ka me lied mee. 55Abea naa a’ahb maaj yi diehr kala. Kedea ubeehn nyoge upiih gene ne oohyo e Piihter ree amade ke bang gen ne oohyo thiow. 56Nyaakow me tiihyo paajo Piihter aniide e apiih. Gihn nu e ngo amaanye beer mee maa arube ke nying Piihter kobe, “Nyin ni beehda ngad Jeacuu thiow!”
57Maa apeehm Piihtere kobe, “Ngadi ge robi ni kwihya!”
58Batien ka me thiin keehdo e nyin moogo Piihter acahge kaa niido maa arube kobe, “Yih beehda ngad gen thiow.” E gihn nu abeehr Piihtere beehro kobe, “Nyieh! A padh ngad gen!”
59Batien caa acielo e nyin moogo keehdo gihn ni acahge kaa niingo kobe, “Adiehr now. Nyin ni beehda ngad gen ne cohg thiow, bang gihn ngo beehda ngad Gaalili ke ngude.”
60Maa acahg Piihtere peehm kobe, “Nyieh! Gihri noono arobi nu kwihya ne weey weey.” Ke wong kaano e uthuonjieno ake koohg adhaahr e Piihter apoohdo e ngo urubo. 6122:61 22:34; Mat 26:34; Mak 14:30 Muudhe e Jeacuu wiihe aloge umaahnye bang Piihter. Noono maa apare gihn anaa arob Jeacuue yihre, “Tihn noon ni, yi dewaahy tihn maano e thuon jieno poohd kuu akoohg e yih ukweer ke an tiel adahg kejea a kwihyi.” 62Maa athub Piihtere ke lalo ke keej yej naa angeye deeh awuohj gihn atiihye.
63Arumo e yaa anaa acub Jeacuu yi cing gen ne koar ngo piny kuohm Jeacuu amaahd gene kaa ngiero udhohng gene ngo dhohngo thiow. 6422:64 7:16 Kaano e wong Jeacuu atuohy gene maa athub gene ke peehny ngo kob gene, “Nyieh! Caar ngaan agooj yihn?” 65Maa arub gene yi kuohm Jeacuu keehd giih mooge me reje e ge yaahl kuohme.
Jeacuu Ne Nyum Akuud Judea
(Mat 26:59-66; Mak 14:55-64; Jon 18:19-24)
66Ke nyango naa aruu piny, e akuud jo doong paajo maa jo doong yaa lam maa yaa loohng wudh ge acong gene congo. Noono maa akahl Jeacuu nyum lug gihr gen arumo.
6722:67 9:20; Jon 10:24-25 Maa apeehy gene kob gene, “Nea yihn naa Kriihjto kea rob ngo yihr wan!”
Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kobe, “Keehd ne roba ngo yihru, e padh gihn muu uyiihu. 68Kedea nea wu peehnya peehnyo, e wu ukweer ke beehre yihra. 6922:69 Tiihy 7:56 Abea keehd maano, thube ke wong kan awaahn ni, a ge adoohng ne dhaano utaahngo, a upiih wiih koom ruohdh ukwiihy Juog.”
7022:70 Mat 26:63; Luk 1:32-35 Noono arumo e Jeacuu acahg gene ka peehnyo ke kar gen cang kob gene, “Beehda yih naa Waahd Juog ne?” Maa abeehre ngo kejea, “Ne cohg keree yea kaa ayoadu!” 71Maa arub gene arumo kob gene, “Abea gihn, e ne cahgo ke daahdo keehdo? Wa gihn ngo noono alihngo e beehn oogo kii dhee wa kaano arobe ngo nu!”
231Batiene e amahr dhaano utaahngo gihn anaa amahdo a’aj maalo ukahl gene Jeacuu nyum Pilaato ge muudiihr.
Jeacuu Akedh Nyum Pilaato Yi Lug
223:2 20:20-26 Batiene e ge athub ke rob kwaad giih aluom gene Jeacuu ke nying gen yihr Maamuur Pilaato e ge urubo kob gene, “Nyin ni ayoad wane e ngo cood wudh jo paajo yihr wan. Ngo ukweer kejea cuol keá gwaaj ucube yihr Jaah Roama. Arubo thiow kejea en ke ngude en naa ruohdh arob naa ubeehn ni.”
3Batiene e Pilaato Jeacuu apeehnye peehnyo kobe, “Yih naa Ruohdh gihr yaa Judea ne?”
Maa abeehr Jeacuue ngo yihr Pilaato kobe, “Yih naa arob ngo ke dhii!”
4E Pilaato ake rubo keehd jo doong yaa lam maa nyoge cang kea, “Yaage! Awuohj maa ayoada rih nyin tooro.” 5Kaano e Pilaato ayong gene yongo keter e ge urubo yihre kob gene, “Beehda nyin me wudh nyoge araanye keehd puohny mare ke bang yi Judea cang, thube ke Gaalili ne caadi ubeehne paajo kan yihr wan.”
6E Pilaato gihr gen naa arob gene abeehne ke ne lihngo arumo. Noono maa apeehnye gen kejea Jeacuu beehda ngad Gaalili ne. 723:7 3:1 Maa arob gene ngo yihre kejea Jeacuu beehda ngad dhaahr Eroade. Kaano e Jeacuu abeehn Pilaate ke ne oohr bang Eroade. Yi caang nu thiow ke ngude Eroade kaa anaa abeehn geen Jeruucalem.
Jeacuu Akedh Nyum Eroade Yi Lug
823:8 9:9 Naa akahl Jeacuu nyum Eroade arumo e cwihnye ake mihno ne cohg bang gihn aniide Jeacuu ni. Cwihnye amihno bang gihn bang Jeacuu na ulihngo yihre ke deeh ka me laaj kedea ugaahne ngo thiow kejea ka moogo e Jeacuu deeh gihn me gaahy nyoge ne yuge buude kaano. 9Gihn nu maa ayane ke peehny Jeacuu kaano ne cohg. Abea kihde now gihn maa abeehr Jeacuue yihr Eroade tooro ne weey weey. 10Noono e yaa doonge nyum yaa lam kedea yaa loohng ge anaa adhal ke rob giih me doonge me teeg rih Jeacuu. 1123:11 Mat 27:28; Mak 15:17; Jon 19:2 Keehdo Eroade kedea acaakere giihe, giih ajohr mooge me reje me keehne abeehn gene ke ne yugo rih Jeacuu. Eroade Jeacuu ameehge ngaabo keehd kwaad waaro maa awuob kedea ucahge Jeacuu ke oohr bang Pilaato. 12Cahng nu e naa kaa abeehn gome kiin Pilaato ge keehd Eroade bang gihn ge anaa abeehdo e ge akeehg ke rog gen.
Kaa Akihm Jeacuu Ke Thoo Arumo
(Mat 27:15-26; Mak 15:6-15; Jon 18:39–19:16)
13Batiene e Pilaato wudh jo doong yaa lam kedea ruohdh paajo maa nyoge mooge, ge acongo 14maa arube yihr gen kobe, “Nyin akahlu yihra kejea ngo beehda ngaa me raaj, me raany wudh yaa paajo yihru. Abea naa amaanya yi gihn akahlu ngo banga ke nyinge, e gihn me raaj maa aniida tooro ree, wa kwaad ka arobu ni kejea ngo ayug gihn me raaj. 15E thiow keehd Eroade ke ngude, gihn maa ayoade rih Jeacuu tooro maa awuohj. Ke nying gihn nu naa gihn adhiile Jeacuu ke duu banga noono. Maahnyu arumo, awaahn ni gihn me raaj maa ayuge me kihme thoo ke nyinge tooro ne weey weey. 16Nea wa gihn nu, e cuow now e nuu ucuowe, abea ngo dhiila kaa lonyo.”
17-1823:18-25 Tiihy 3:13-14 Naa athum Pilaate ke rob gihn ni, e nyoge ajuohj moogo agooy gene ke piny, e ge urubo keehd Pilaato kob gene, “Nea yih daahde kejea ulunyi dhaano oogo ke nying wan, kea lunyi Barabaj oogo abea nyin keá lonyi kahl cingi oogo ree beere ngo ke naah. Kaano e dhaano acielo ake lony oogo yihr ge ke nying yaay.” 19(Barabaj anahg ngaa maa anaa amag kaa nying kwaad alyaahb maa anaa ayug ree yi buur geew thiow dhaano anaa anahge.)
20Batiene keehdo e Pilaato acahg rob keehd nyoge, mare ngahde kejea gihre ulihng gene ulunye Jeacuu oogo ubahnge be nahg. 21Abea ka gahng. Nyoge acahg kwaago keehdo e ge urubo kob gene, “Meehg nyin naah yihr wan ke dhe yoohn gure wiih yaadh maa ariihw!”
22Yi dahg gen keehdo e Pilaato acahg rob keehd gen kobe, “Kaa nying gihn noono koohbu kejea nahge? Gihn noono raaj ge awuohje ne? Gihn me raaj maa atiihye me nahge ke nyinge tooro maa ayoada yi guohbe. Nea wa gihn nu e cuow now e nuu ucuowa ngo abea ngo dhiila kaa lonyo.”
23Nyoge wudh ge aciehg gene e ge rubo e doohn gen atihng gene maalo kob gene dhiil Jeacuu ke naah e gur wiih yaadh maa ariihw. Maa agoohg gene Pilaato yi gihn nu arumo keehd dhe yoohn kwaago naa akwaag gene ukaale toohge. 24Noono ubeehn Pilaate ulwaaye lum nu yi cing gen wa ka daahd gene kejea dhiil Jeacuu ke naah. 25Gihn ni e naa kaa abeehn Pilaate, ugoonye cinge rih Jeacuu beere ngo ke naah wa kar cwihny gen naa adaahd gene. Abea Barabaj ngaa raaj naa adaahd gene kejea lunye oogo e naa aluny Pilaate oogo yihr gen neehn kar cwihny gen naa adaahd gene.
Jeacuu Agur Rih Yaadh Maa Ariihw
(Mat 27:32-44; Mak 15:21-32; Jon 19:17-27)
26Batien gihn nu e acaakere ge a’aay keehd Jeacuu e ngo piej gene piejo. Abea ge anaa acaahdh gene caahdho ni, e ge ake roohmo keehd Cimoan ngad Ciriihna maa anaa abeehn geen Jeruucalem. Batiene e acaakere yaadh gihn ariihw naa abien Jeacuue bieno alaw gene kuu utog Cimoane, ucaahdh Cimoane caahdho e bien ngo ke batien Jeacuu. 27Gihn nu maa abeehn amahr nyoge me thoohdh maa awaahd gene e ge buodh Jeacuu. Maahn me thoohdh thiow ge anaa anudo maa anaa ne yuog bang Jeacuu. 28Kaano e Jeacuu wiihe aloge ke bang maahn giih anaa ake yuog maa arube yihr gen kobe, “Nyetheamaahn Jeruucalem, gihn keree e ne yuogu, gihn me yuogu tooro ke nyinga, yuogu kaa nyingu wu keedu kedea yuogu kaa nying nyethenu. 2923:29 21:23 Bang gihn cahng moogo ubeehn muu urub nyoge kejea, ‘Dhaar agaahg, maa dhaar kuu anaa akuong nyuol, maahn giih nu ge ne rog gen umed. E thiow maahn giih thun gen kuu akuong nyethiine ke dhoodho ge ne rog gen umed thiow!’ 3023:30 Any 6:16 Thiow dahng unahg cahng nu,
‘E nuu urub nyoge yihr goode kejea,
“Goode, pahdhu wudh wan ukanu wan.” ’
3123:31 1Pii 4:17 Abea nea ge naa giih atiihy nyoge riha noono a ngaan beer neehn kwaad yaadh me thej ni, gihn nuu uyug gene rog yaa beehda nyoge me reje, ge room keehd yen maa atal ni?”
32Nyoge ariow mooge ge anaa anudo maa anaa ayug awuohj. Ge anaa apiehj ne naah thiow tiehd keehd Jeacuu. 33Batiene e nyoge awahnh kar piny me cuohn ne paan wiih dhaano. Maa abeehn nyoge ugur gene Jeacuu wiih yaadh maa ariihw arumo. Thiow yaa ni ariow ni ge anaa agur wudh yen muu gen ucing Jeacuu, ngaa man ucaame kedea ngaa man ukwiihye. 3423:34 Mat 5:44; Luk 6:28; Tiihy 7:60 Kaano e Jeacuu ake rubo kejea, “Abaa Wura wii lubo piny yihr yaa ni apaan an, bang gihn, gihn ni ayug gene ni, lum nii ngo kwihy gene.” Arumo maa abeehn acaakere maa athoohr gene thalo wudh waay Jeacuu upaahng gene gen ke rog gen.
35Nyoge me thoohdh anudo maa anaa ake cuungo e ge many Jeacuu. Abea e ruohdhe giih Judea kuohm Jeacuu anaa abuy gene buyo e ge urubo ree kob gene, “Nea mare kea e beehda ngaa me kony nyoge mooge kea noono konye ree nea ngo beehda Ngad Boadh nyoge maa akwany Juoge.”
36Keehdo kaano maa abeehn acaakere ubuy gene kuohm Jeacuu thiow maa acub gene koongo me waj yihr Jeacuu 3723:37-38 Mat 27:11 maano e ge urubo yihre kob gene, “Nea yihn naa Ruohdh Judea, kea kony rihi.” 38Gihn moogo maa agweed ucube taahr nyum Jeacuu rih yaadh gihn agure wiihe ni anaa anudo. Ngo anaa gweed naa, “RUOHDH YAA JUDEA.”
39Kaano e dhaano acielo kiin yaa ariow ge anaa agur wiih yaadh maa ariihw buud Jeacuu arubo thiow rih Jeacuu kobe, “Nea yihn naa Kriihjto do, kea kony rihi beere keehd wan e wa konyi konyo thiow.”
40Abea e mar ngaa man goan ucing kun arob ngo yihr nyin arubo kobe, “Nyieh! Kuohmi be tud ke ne gihn rih Juog? Ngahda wo nywaag ukihm acielo keehd en tiehd ne? 41Abea tien mare gihn? Nea beehda gihn maa kaa ngo ne cohg, e maro wo akihm kaa nying awuohj maa atiihyo. Abea mare gihn? Beehda ngaa me yea tar now. Gihn maa ayuge me raaj tooro.”
42Keehdo ubeehn nyin ni uloge dhee ke bang Jeacuu urube keehd ngo kobe, “Jeacuu nea yih wahdh kar ruohdhi kea naa konya thiow!”
4323:43 2Kor 12:3 Maa abeehr Jeacuue ngo yihr nyin arumo kobe, “Adiehr muon! Roba robo yihri kejea tihn noon ni wo unaa ka maa acielo paar Juog keehd yihn tiehd.”
Thon Jeacuu
(Mat 27:45-56; Mak 15:33-41; Jon 19:28-30)
44Kaano maa abeehn deeh muudho umoale wiih paajo piny cang ne cihdh cihdhi. Naa athube e cahng nii diehr wihj uwahdhe kaa alaahng cahnge e gihn me neehn tooro 45bang gihn cahng kuu anaa ke lier. Kaano e waaro gihn anaa apaahng kur Dhe Wod ke kur Dhe Tiel yi Wod Juog, yea ayiej ree piny ne dahg naa ariow.
4623:46 Tiihy 7:59 Kaano e Jeacuu amaahr piny ke lalo e duone atihnge maalo keter kobe, “Abaa! Wahya ge awiia yi cingi.” Naa arobe gihn ni e ake thoo.
4723:47 Yea tar: Mat 27:19; Tiihy 3:14; 7:52; 22:14 Naa aniid jaabidhe gihn ni ayug ree ni, e Juog awuore wuoro keter e ngo urubo kobe, “Ngo kaa anaa anahg gihn maa adiehr ne cohg! Nyin kaa anahg ngaa me yea tar athiir muon!” 48Batiene e amahr dhaano utaahngo naa abeehn ne maahnyo, kaa aniid gene kwaad gihn ni ayug ree ni, e ge apahdh yooh e ge aay e ge teeng koohdh gen yih rahny cwihny. 4923:49 8:2-3 Abea, amahr yaa angahy Jeacuu kedea maahn giih anaa ake caahdho tiehd keehd Jeacuu, kaa anaa apoohde e ngo ne Gaalili ni, ge noono cang, ge acuungo ka me baahr, e ge maany giih nu atiihy rog gen.
Jeacuu Kuohme Akan
(Mat 27:57-61; Mak 15:42-47; Jon 19:38-42)
50Kaano e nyin moogo anudo me nyinge Jocebe maa abeehno ke geew me cuohn ne geen Arihmathea yi Judea. Ngo anahg ngad Akuud Judea kedea thiow anahg ngaa me beer keter. Tiene anaa tooro yihdh kwaad giih ni anaa ayug yaa Akuud Judea rih Jeacuu ni. 51E thiow anahg ngaa maa anaa abeehdo e koar dhe yoohn ka beehn Juoge ukonye nyoge kii ngo. 52Noono e Jocebe, acaa bang Pilaato ne rob keehd Pilaato beere kuohm Jeacuu meehg kaabo yihre ubeehne ngo ne kano. 53Abea naa ayiih Pilaate ngo yihre, e Jocebe kuohm Jeacuu akahle ke piny wiih yaadh atudo naa agure wiihe, ubahje keehd waahr thoo ucea ngo ne piehl yi wod leelo maa abeehdo e agwiir ne kar kan koohm yaa paar gen. Thiow wod gihn akane kuohm Jeacuu yea ni, kihd dhaano maa athow kuu akuong ke kano yea. 54Cahng ni, anahg gwiihdo bang gihn ruuwow beehda Cahng Cabadh e bahnge nyoge be tiihyo yea.
5523:55-56 8:2-3 Maahn giih anaa ake caahdho keehd Jeacuu nye kaa anaa apoohde Gaalili ni, batien Jocebe abeehn gene ne buodho kaano akane kuohm Jeacuu nu. Noono maa aniid gene kaa akan Jocebe kuohm Jeacuu yea. 56Muudhe kaano maa aay gene ne dog miehy gen ne gwiir mahdhe me ngwaahy bang doar kuohm Jeacuu keehd gen. Maahn kuu acahg duu kar liel keehdo bang gihn ruuwow gihr cahng nu anaa anahg cahng Cabadh bang ne yug gihr lum loohng ke nying cahng Cabadh ne cohg.
24Liel Yea Apuogo Kedea Rob Wuohdjuog
(Mat 28:1-10; Mak 16:1-8; Jon 20:1-10)
1Ke nyang coon, yi Cahng Juog arumo e maahn rog gen atihng gene tihngo e ge caa ne liew liel e mahdhe me ngwaahy naa agwiir gene kaahn gene kaahno. 2Naa awahdh gene kar liel arumo, e leelo me duohng mee gihn anaa aloohr dhe liel keehd ngo ayuud gene e ngo aloohr oogo. 3Kaano umon gene kii loohro. Naa acidh gene yea, e kuohm Jeacuu Ruohdh ayuud gene e ngo tooro kaa naa apiehle yea. 4Ucuung gene kaano yi wod loohro, e wudh gen ane dihl ke kwaad gihn ayug ree. Yi wong kaano e nyoge ariow maa angaab waare me ne mihl mihl ge anaa caahj bang gen. 5Keehdo e maahn giih wudh gen akuul gene ke piny, e ge amag lwahre ne cohg. E yaa ni ge ake rubo yihr maahn giih kejea, “Yaage, ke nying gihn e ne daahdu ngaa me kuow kiin nyoge maa athow? 624:6-7 9:21-22 Ngaan daahdu ni tooro kan keehdo! Ngo acahr. Paru wudhu ne giih anaa arobe yihru ge apoohde e ngo ne Gaalili ni. Ngo anaa arobe yihru kejea, 7‘A ge adoohng ne dhaano utaahngo, a dhiil kaa cub yi cing yaa anyoohne. Thiow, a ubeehn gene ne gur wiih yaadh maa ariihw. Abea yi dahg nihn arumo, e a ucahro.’ ” 8Muudhe kaano arumo e kwaad giih anaa arobe muon yihr gen, ge abeehn maahn giih ni ke ne paro cang ke kar gen.
924:9-11 Mak 16:10-11; Luk 8:2-3 Batiene maa a’aay gene kar liel beere ge caa ne kwaan thaahdh giih aniid gene naa ayug rog gen yihr jo oohr kar ge apaar wonge acielo kedea nyoge mooge maa anudo keehd gen thiow. 10Maahn anaa aci kar liel anahg Maarya Madaleana, Joana maa Maarya miih Jeamij. Ge noono kedea maahn mooge maa anudo tiehd keehd gen, gen naa arob giih ayug rog gen kar liel yihr jo waahdh. 11E jo waahdh ge abeehn ne kweer ke yiih gihn arob maahne yihr gen. 12Abea kaano e Piihter apaahr maalo ugoohde ke kar liel beere caa ne maany gihn ayug ree ne cohg. Naa awahdhe kar loohro e agong piny, ulwaahnge wonge yi loohro e waare me tar now ge naa aniide piny, abea kuohm dhaano naa anaa abahj keehd gen keá niido. Maa a’aay Piihtere e dhee atal ne kwaad gihn ni atiihy ree ni.
Yaaj Ariow Maa Aci Paan Cuohn Ne Emaaw
13Yi cahng ni acielo ni, e nyoge ariow mooge maa anaa anahg jo waahdh giih Jeacuu thiow, rog gen atihng gene ne ci paajo me nyinge Emaaw. Paan ngo thiow keewe keehd Jeruucalem beehda kar meale abiihjberiow. 14Ge anaa acaahdho, e ge coar wudh gen ke kwaad luube giih ni atiihy rog gen ni. 15Gihn nu, e Jeacuu ke ngude ree amahde ke keew gen unywaag gene yooh tiehd. 16Abea keehd maano aniid gene Jeacuu nu, e ngo agoohg yihr gen ke ngeyo.
17Noono maa apeehny Jeacuue gen kejea, “Nye yaage, wu caahdhi e wu rob gihn ke bang yi yooh?”
Kaano e ge ake cuungo ne ngahg, maano e kaan nying gen rog gen alog gene bang raahj aduulo. 18E dhaano acielo kiin gen me nyinge Keliopaj Jeacuu apeehnye peehnyo kobe, “Beehda yihn naa aweehno me ngihde yi geen Jeruucalem e kwihj kwaad giih atiihy rog gen yihdh nihn ni?”
1924:19 7:16 Maa abeehr Jeacuue ngo yihre kobe, “Beehda giih me ngihde noon ni ayug rog gen ge kwihya ni?” Maa abeehr Keliopaje ngo keehdo kee, “Beehde kwaad giih anaa ayug rog gen rih Jeacuu ge ka kwihyi ne? Jeacuu ge beehda ngad Naajaread ni, anaa anahg kwaad ngaa maa ngad lum Juog. E thiow ngo abeehde e ngahy Juoge kedea ungahy nyoge ngo thiow cang bang gihn ngo anahg ngaa me teeg keehd kwaad giih atiihye kedea keehd dhe yoohn puohny mare. 20Abea jo doonge giih paajo yaa lam giih kweehr kedea ruohdh paar wan ge abeehn ne aj maalo umag gene Jeacuu maa acub gene ngo ne kihmo ke thoo, ugur gene ngo wiih yaadh maa ariihw. 2124:21 1:68; 2:38 E thiow anahg ngaan anaa agaahn wane gaahno kejea ne nahg en ke ngude, e ne nahg ngaan ne luny yaa Yijarael oogo yi bahng noono. Abea tihn ke ngude, e naa adahw nihn batien kaa yug giih ni rog gen. 22Thiow, maahn mooge kiin yaa akuude giih wan maa anaa amool kar liene ne ci ne maany ngo cwihny wan ameehg gene baadh 23bang gihn naa aduu gene arob gene yihr nyoge kejea kuohm ngo kuu ayoad gene. Abea wuohdjuog ariow gen naa aniid gene. Maa arub gene yihr maahn kejea Jeacuu adoohng ne ngaa me kuow bang gihn ngo acahr. 2424:24 24:12; Jon 20:3-10 Dahng nyoge mooge kiin yaa akuud wan, ge abeehn ne cidho kar liel ne maany gihn ayug ree. Athiir muon ge anaa awahdh gene thiow e ngo ayuud gene e gihn maa adiehr wa kwaad kaa arob maahne ngo, abea Jeacuu kuu aniid gene.”
2524:25-27 24:45 E Jeacuu ake rubo keehd gen arumo kea, “Wa wu beehda kwaad nyoge maa abeehl ne cohg! Wudhu ka teeg ne cohg wa maano, ge bahnge kwaad giih anaa arob yaa agamloohngjuoge cang ke kwaan gen be laaru ke yiiho wa gihn ne? 26Ngahda anaa anahg gihn maa ateed kejea Jeacuu Ngad Boadh nyoge naa arob kejea ngo ubeehn uboadhe nyoge kuohme udhiil raahm yihdh kwaad giih ayug rog gen cang ne dug uthowe ne? Beere ngo udoohngo ne ngaa me yihre ne teeg Juog arumo keehd ruohdh mare ne?” 2724:27 24:44 Batiene maa athub Jeacuue ke kwaan yihdh kwaad giih anaa agweed piny yi loohng Juog naa arob ke nyinge arumo beehd wa kaa gweed gen yi loohng mar Moaje maa thiow kwaad luube giih anaa agweed yaa loohng Juoge maa akwaane gen piny yihr gen cang ke kwaan gen.
28Muudhe arumo e ge aguo wahnh buud paan anaa abeehn gene yea. Jeacuu kaano keehdo, ree anaa ayuge wa kwaad ngaa muu ubar keehd waahdhe. 29Maa amahn gene ngo e ter gene tero kejea keá bar. Urob gene ngo yihre kejea, “Ka me bari tooro, bang gihn cahng ayuudho beehne uburi keehd wan tiehd.” Kaano arumo e naa abar Jeacuue keehd gen tiehd ne piih.
30Kaa apiih Jeacuue wiih tharbeajo keehd gen ni, e amono akaabe maa amuohje koohr Juog, utoye amono maa apaahnge ngo yihr gen. 31Naa apaahnge ngo ne ngio, e wudh gen ake yahbo arumo e naa kaa angey gene Jeacuu. Nye wong kaano thiow e Jeacuu anaa amad yihr gen, ubahnge ngo kuu acahg gene ke niido keehdo. 3224:32 24:45 Maa arub gene ke rog gen kob gene, “Gihn awaahn ni e naa agoohge yihro ke ngeyo, abea kar ngeye adoohng wa ngo anaa abeehn yi cwihnyo kaano arube rubo yihro e kwaane thaahdh luube yihro yi yooh giih nii kitaab Juog?”
33Ke wong kaano uaj gene ke maalo uaay gene aay ke waahdh uduu gene Jeruucalem keehdo. Naa awahnh gene e amahr yaa anaa anudo naa amad wudh gen ka maa acielo keehd jo waahdh Jeacuu e ge ake rubo yihr yaa abeehno kar ge ariow kejea, 3424:34 Mak 16:7; 1Kor 15:4-5 “Ruohdho kaa acahr athiir muon ne cohg! Adhaahr ree anyoadhe yihr Piihter!” 35Maa athub gene ke kwaan gihn ayug ree yi yooh yihr gen kedea ukwaan gene dhe yoohn kaa abeehn gene ne ngeyo ngo ge atoare amono nyum gen.
Jeacuu Ree Anyoadhe Yihr Jo Waahdhe
(Mat 28:16-20; Mak 16:14-18; Jon 20:19-23; Tiihy 1:6-8)
3624:36 1Kor 15:5Doohr: Luk 2:14 Nye kaano anaa apoohd gene e ge rob giih ni ke rog gen nu, e Jeacuu anaa lwaahd ucuunge keew gen maa arube yihr gen kobe, “Maahdhu rihu ya! Dooj mar Juog acuba yihru.” 3724:37 Mat 14:26; Mak 6:49 Maa apahw gene oogo umag lwahre gen kwaade tooro, bang gihn mar gen cuohn gene kejea atiihbe ge naa aniid gene. 38Kaano e Jeacuu ake rubo keehd gen kea, “Gihn e naa abuogu yihra ke nyinge? E thiow gihn e ne bahnge ngo be yiihu ke cwihnyu kejea beehda an e gihn niidu ni? 39Maanyu cinga kedea tiena. Beehda an ke nguda e gihn niidu ni! Gweelu cinga beere an ngeyu ngeyo thiow kejea atiihbe me kuohme nud wa dhaano utaahngo beehde tooro.”
40Athiir muon e cinge kedea tiene ge anyoadhe nyoadho yihr gen. 4124:41-43 Jon 21:5, 10; Tiihy 10:41 Abea keehd maano, e cwihny gen apoohdo e udaag ke nying mihn cwihny gen. Maa apeehy Jeacuue kobe, “Ne cam me nud yihru ne?” 42E nye goan reehyo maa athaal acub gene yihre. 43Maa akaab Jeacuue ngo ucame ngo nyum gen.
4424:44 24:27; Jon 5:39Moaje: Tiihy 7:9-10, 25-27, 35, 37-39; Jon 5:46 Jeacuu arobo yihr gen kobe, “Giih ni rog gen ayug gene wa kwaad kaa anaa aroba yihru umodho ge apoohde e a ubeehdo tiehd keehd wun. Kwaad giih anaa agweed yi kitaab loohng gihr Moaje ni kedea muu anaa agweed yaa agamloohngjuoge ni maa muu ne yihdh kitaabe giih Wahy Apoong Juog. Kwaad giih nu cang ge anaa anahg giih me ne dhiil rog gen ke tiihyo wa kaano anaa agweed gen piny unahg gene athere ne cohg.”
4524:45 24:25-27, 32; Jon 20:9 Muudhe e wudh gen ayab Jeacuue yabo beere luube giih anaa yi kitaab Juog ngey gene ngeyo. 4624:46 9:21-22; Mat 26:56; Mak 14:49; 1Kor 15:3-4; Tiihy 17:2-3; 28:23 Maa ateede ngo yihr gen kobe, “Gihn e naa gihn agweed yi kitaab Juog ke nyinga kejea Kriihjto ne thow udhiile cahro yi dahg nihn. 4724:47 3:3; Tiihy 1:8; 5:31; 11:18; 17:30-31; 20:21; Rom 15:19 Thiow anaa agweed ke nyinga kejea dhe yoohn ka ubeehn nyoge urahny cwihny gene bang anyoohne giih gen kedea kar wii anyoohne piny yihr gen thiow, luub nu dhe yoohn gen dhiilu kaa puohnyo yihr kwaad nyoge cang ne dug wiih piny, thube ke geen Jeruucalem. 4824:48-49 Tiihy 5:32; Jon 15:26-2724:48 Tiihy 1:8, 22; 2:32; 3:15; 4:33; 10:39-41; 13:31 Wun naa cuude giiha ke nying giih ni ayug rog gen ni. 4924:49 4:18 Abea thiow roba robo yihru kejea ngaan anaa aceg Wura piny, ngo uoohra yihru. E thiow wu keá aay, dhiilu beehdo kan Jeruucalem, uwahdhe ka ubeehn tee gihn roba ni ke yoohn maalo upiihe wudhu.”
Jeacuu Ayedh Maalo
(Mak 16:19, 20; Tiihy 1:9-11)
5024:50-51 9:51; Mak 16:19; Tiihy 1:9; 3:21 Keehdo arumo e ngo ake aay keehd jo waahdhe, uwahdhe kaa abeehn gene paajo moogo me cuohn ne Bathany. Kaano e Jeacuue cinge ge atihnge ke maalo udooje jo waahdhe cang. 51Ge adooje gen doojo e ge awiie piny utihnge Paar Maalo. 5224:52 Tiihy 1:12; Jon 14:28; 16:22 Batien e ngo adoar gene doaro arumo uduu gene Jeruucalem, maano e cwihny gen adoohng med kwaade tooro, 53ubeehd gene e ge kwaay ci yi Wod Juog ne wuor Juog.