2 PIIHTER
Riown Wargahng Agweed Piihtere
Rob Ke Nying Warga
Riown warga gihn agweed Piihtere aoohr ke yihr amahr jo yiiho giih upiny kan. Ngo agweed kaa nying ciehg dhe yooh oogo yihr yaa puohny giih ucahb beere giih bal, ge tuohl ke nying giih nu ge be bar maalo. Giih ni ge thiehdh kaa dhe yoohn ngey Juog kedea Jeacuu Kriihjto ke ngeyo ne ngaa maa adiehr. Nyoge me Jeacuu aniid gene ulihng gene puohny gihre, ge naa abaar ngo wong maalo. Piihter wiihe acube ke ne cohg toohd yaa peehmo kejea Jeacuu be duu keehdo. Ngo arobe kejea Jeacuu poohd gaal ke duuo bang gihn be daahd ngo unud ngaa me wonge rwaahny, abea ngo daahd ngo ubeehn nyoge cang umaan gene anyoohne giih gen.
Kaa Acaan Luube
Lum umodho 1:1-2
Cuohn jo yiiho 1:3-21
Yaa puohny ucahb 2:1-22
Duuo gihr Jeacuu 3:1-18
11A Cimoan ge nying tuoda, Piihter a ge aoohr Jeacuu Kriihjte ne ngad tiihye kedea ne ngaa me oohre.
A ne gweehd yihru wu yaa ayoad yiiho me wiihe ne maalo me neehn mar wan. Ngo ayoadu kaa dhe yoohn nahg Juoge, gihn wuoro, abiohgrwaal kedea unahg Ngad Boadh nyoge Jeacuu Kriihjto abiohgrwaal thiow.
21:2 Juud 2 Beehn Juoge cube amahr muunye kedea doohr yihru ke dhe yoohn ka ngahyu Jeacuu Ruohdho.
Tiihj Gihr Juog
31:3 1:16-17; Epi 1:3 Juog e naa acub giih daahdo cang ke nying beehdo me beer me nhyaar Juoge yihro ke tee gihn nud yihre. Giih nu ge yoado bang gihn ngahyo Juog ngaa acuohn won ne nywaag beeye kedea tee gihn ne yihre. 41:4 Rom 5:2; Jeam 1:14-15 Ke nying giih nu e Juog giih me doonge me beeye ge utiihye yihro wa kaa acege ngo piny, giih me meehg won beehdo naa abiohgrwaale wa ka nahg Juoge abiohgrwaal, kedea ge giih me kahl won oogo yihdh giih raahyo ge nud wiih piny ke nying giih reje ge yuohd cwihny rog gen.
51:5-6 Tii 2:11-12 Ke nying giih nu beeye, Juog daahd utiihyu keraahyo beere beero madu ke rih yiiho gihru kedea rih beero gihru madu ngahy nyepinye ree 61:6 Gal 5:22-23 kedea rih ngahy nyepinye madu dhe yoohn koar rog oogo yi gihn me raaj. Thiow madu guum nyepinye rih koar rog oogo yi gihn me raaj kedea rih guum madu dhe yoohn beehdo me beer me nhyaar Juoge. 71:7 Gal 6:10 Kedea rih dhe yoohn beehdo me beer me nhyaar Juoge madu nhyaar nyoge rih ngo kedea rih nhyaar nyoge madu nhyaahro rih ngo. 8Bang gihn nea giih nu ge nud yihru ke dhe yooh me rog gen jwag gene jwaa, e wu uyug gene ne nyoge me lumu be dhaahr kedea tiihyu apahdh kare ne cej dhe yooh me ngahyu Jeacuu Kriihjto Ruohdh. 9Bang gihn ngaa yihre tooro giih ni uroomo ke ngaa me cwihnye athow kedea wiihe awul ukwihye ngo kejea adhemuohme giih anaa atiihye coon ge akahl Juoge oogo ree.
10Kea noono jo’a, tiihyu keraahyo ne nyoadh ngo kejea Juog wu acuohne ne cohg kedea cwihnyu unahgu keew yaa akwanye. Kaano arumo e wu buu ucahg pahdh yihdh giih adhemuohm. 111:11 2Tim 4:18Ngad Boadh nyoge: 2:20; 3:18; Tii 3:6 Ke dhe yoohn tiihy nu, e Juog dhe yooh uyabe yihru laaj ne lor wun ne mon yi Dhaahr Ruohdho Jeacuu Kriihjto Ngad Boadh nyoge ge guge tooro.
Giih Arob Kitaab Juoge
121:12 Juud 5 Ke nying gihn nu e ne beehda e cwihnya ne kwaay rob yihru ke nying giih ni keehd me nahg gene giih me ngahyu ke coon kedea keehd me nahg gene athere maa amagu teeg mee. 13-141:14 2Kor 5:1; 2Tim 4:6; Jon 21:18-19 Gihn nud, ngo anyoadh Ruohdho Jeacuu Kriihjte kejea nihna wiih ngoom ge cahng ke thumo. Abea ge poohd wonga nud, e giih ni ge roba robo yihru beere wudhu be wul rog gen. 15Thiow a atiihyo keraahyo, beere wudhu be wul rog giih ni, batien thona.
161:16-18 Mat 17:1-8 Padh giih teeg wong ge naa ayug wane ne waaj giih puoge yihru ke nying tee ne yihr Jeacuu Kriihjto Ruohdho kedea ge anaa arub wane ke nying duue. Abea tee ne yihr Jeacuu ngo aniid wane ke nying wan. 17-18Wa anaa anudo wiih good beed Juoge kaa anaa alog kaan nyinge rog gen naa abeehn Juog wahne uleeye ngo kedea umoare wiih ngo. Wa anudo kedea duon Juog naa arubo ke yoohn maalo ngo alihng wane e urubo kea, “Gihn e naa Waahda maa anhyaara keter kedea cwihnya med ree.”
191:19 Rom 1:2; 13:12; 1Pii 1:10-11 Noono ke nying giih nu e cwihny wan be daag ke nying athere giih agweed yaa agamloohngjuoge. Nea maano e kea cubu wudhu rog giih agweed gene wa gihr ngaa maa acub wiihe rih lama me liel yi muudho. Nea maano kea dhiilu tiihj ke giih agweed uwahdhe cahng uduu Ruohdho Jeacuu Kriihjte kedea cubu wudhu rog giih nu uwahdhe yi ruu piny ge moohl cahnge. Gihn nu e ne room keehd daahr Jeacuu ge meeny wun neehn ciehj ruuwow. 20-211:21 2Tim 3:15-16 Abea gihn wiihe ne maalo beehda ungahyu ngo kejea giih agweed yi kitaab Juog padh yaa agamloohngjuog ge naa apar gen ke kar wudh gen. Beehda Wahy Juog ge nud ke gen, e naa acub luub Juog yihr gen ne gweedo.
2Yaa Ucahb Kedea giih Puohny Gene
12:1-22 Juud 4-132:1 Mat 7:15 Wa kaa anaa anud yaa agamloohngjuoge maa yaa ucahb kiin nyoge coon, ke dhe yoohn nu thiow yaa puohny lum Juog maa yaa ucahb ge unud kiinu. Ge upiih ne puohny giih toohd ke piny me raany lum Juog kedea ngo upiem gene kejea Jeacuu Ruohdh kuu athow kaa nying gen ne boadh wahy gen. Ke nying giih nu e naa gihn uguo gihn me raaje pahdh wudh gen urwaahny nying gene. 2Abea nud ke nyoge me thoohdh muu upiih ne ngoor giih cwaahne ge tiihy yaa ucahbe. Noono e naa ka ubeehn nyoge urob gene gihn me raaj ke nying adiehj anyoadh Juoge. 32:3 1Tim 6:5 Bang gihn yaa ucahb ge nyoge me nhyaar giih lonyo, noono e giih lonyo ge uyoad gene ke nyingu ne cam gene wun e ge puohny giih puoge. Abea keehd maano e ge beehda nyoge maa akihm Juoge coon kedea gihn me gug wudh gen ge urwaahny nying gen ngo adoohng e ka me pahdhe wudh gen.
42:4 1Pii 3:19-20; Juud 6 Bang gihn Juog wuohdjuog giih anaa ayug adhemuohm ge keá wiio e ge be kihme. Ge akihme uthoohre gen Paar Maaj ne beehd yihdh kuohn me reje maa muudho ne koar Cahng Lug Juog. 52:5 3:6; 1Pii 3:20 Kedea yaa adhemuohm abeed wiih ngoom umodho coon e aboar poohd kuu ayug ree ge keá wiio e ge be kihme. Ge anaa akihme cang naa akahle aboar maa amud gen, unahge Nooh ngaa puohny dhe yoohn beehd naa abiohgrwaal ke Juog e naa akonye ke jo paare kar ge abiihjberiow. 62:6 Luk 17:29; Juud 7 Juog thiow geedh Codom maa Gomoarah ge kea wiio e ge be kihme. Ge akihme naa awaange geedh nu udoohng gene ne bur. Geedh nu ge awaange beere gihn atiihy Juoge rog yaa adhemuohm naa abeed geedh nu ngahy yaa udog giih adhemuohm ke tiihyo cahng moogo. 7-8Abea keehd maano awaange geedh nu, e Juog akony ngaa me nyinge Lod bang gihn ngo ngaa me beer me cwihnye anaa abeehdo e raaj ke nying nihn ke nying giih reje ge tiihy yaa adhemuohme yi wonge. 92:9 1Kor 10:13; Any 3:10 Me neehn maano atiihy Juoge wa gihn nu, e kea gaahnu bang gihn Juog dhe yoohn ukonye nyoge me beeye ngo ngahye nea rog gen ayoad gene yihdh giih utum me reje. Kedea ngo ngahye ka umeehge yaa reje beehdo e ge akihme ne koar Cahng Lug. 102:10 Juud 7-8 Adoohnge yaa nhyaar giih reje ge yuohd cwihny dhaane rog gen maa yaa dhahl giih kuow yi maalo, ge ukihme keter.
Yaa ucahb ge nyoge maa yaa nhyaam me nying gen be tud ne dhahl jo doonge maalo. 112:11 Juud 9 Maanyu wuohdjuog ge yihr gen ne tee me tooro yihr yaa ucahb, nea ge piih ne rob giih reje naa ayug jo doong maale yihr Juog e ge be rob gene kaa dhe yoohn ayaany nyum Juog. 122:12 Juud 10 Yaa ucahb giih dhaahl rob gene robo rih Juog kedea dhe yoohn pahr laahye kii ngo e ne pahr gene kii ngo. Noono e ge rub oogo ne pahy now ke nying giih me kwihy gene. E naa gihn urwaahny Juoge nying gen wa mar laahy ge mag unahge.
132:13 Juud 12 Unahg giih raahm kuohm ge nuu uyoad gene. Giih raahm kuohm me room keehd giih raahm kuohm ge anaa ayug gene rog nyoge mooge. Mihn cwihny mar gen beehda yug giih maa cwaahne kii diehr cahng. Ge nyoge me jwaahl cam ke giih cwaahne kedea diihd cwihny ge tiihy gene kaano piih gene ne cam yihdh yaaye giih yugu. 142:14 Mat 5:28; 2Tim 3:6 Yaa ucahb gihn nhyaar gene beehda kwaay kaab maahn. Ge nyoge me raany wudh maahn ubeehd gene e ge pahdh yihdh giih adhemuohm. Padh maahn keed gen ge ne wudh gen raany gene, abea keehd yaa yiiho, giih yiiho gihr gen thiin, wudh gen raany gene raanyo thiow. Ge nyoge muu udhiil Juoge ke kihmo ke nying giih nu cang. 152:15 Juud 11 Giih nu reje ge tiihy gene bang gihn ge akweer ke dhe yooh me beer. Ge apiih ne ngoor giih atiihy ngaa cuohn ne Balaam waahd Biohr. Balaam anaa anhyaar ngiihny yoade ke nying giih me reje maa atiihye. 16Abea maanyu kaa anaa acuow akaje Balaam ke nying awuohj gihn atiihye. Akaja ge be rubo, arubo yihre wa dhaano utaahngo beere giih ngaa maa amuohl ge tiihye ge wiie wiio.
172:17 Juud 13 Yaa ucahb ge nyoge me gihn me beer me yoad bang gen tooro. Ge neehn abuulo. Abuulo me ge wahnh dhaane wiihe, e yuude e yea atal. Ge nyoge me ne thal thal ke luube wa mar lwahd me keedh yame ke bang yi poohlo. Kaa akoj Juoge nuu ucub gen yea beehda ka me col ne cihd cihdi. 18Ke dhe yoohn nhyaam me gihr nyinge tooro, cwihny nyoge meehg gene ke yuohd rog giih nyooro ne leel nyoge ne tiihy giih adhemuohm. Yaa nu daahd gene ke leelo ge nyoge maa akweer ke giih adhemuohm ka me cahng mee. 192:19 Jon 8:34; Rom 6:16 Ge ukoohbo kejea, yaa lihng luub gen ge buu unahg baahng. Abea yaa puohny giih ni ge beehda baahng giih adhemuohm, bang gihn dhaano beehda ubaahng gihn akwahg ngo piny. 202:20 1:11; Mat 12:45 Noono, ngaa maa agwahny bade yihr dhog yiehdh reje giih wiih piny naa angahye Jeacuu Kriihjto Ruohdho Ngad Boadh nyoge kedea udoge pahdh yi cing adhemuohm, udoohnge ne baahng yihre, e ngaan nu ne yi gihn me raaj maa akaal wiih mar umodho ge anea yea. 212:21 Luk 12:47-48 Ngweehn me toor gihn maa angahy gene ke nying dhe yoohn doohng naa abiohgrwaal ke Juog yihr man ngahy gene dhe yoohn nu kedea udog gene ngahdh gen ke loo bang loohnge giih Juog ge anaa acub yihr gen. 22Dhe waahnyo maa acoon nud me koohbo, “Guohg doo wudh ngoog giihe ne cam gen, kedea kudhruug, keehd me luoge ke piih e doo ne nween ree ke cuohdho. Wa gihn nu thiow keehd yaa dog ne tiihy giih adhemuohm.”
3Cahng Ukihm Juoge Nyoge
1-23:1 1Pii 1:13:2 Juud 17 Goma maa anhyaara gihn e naa riown wargahng gweeda yihru. Ge agweeda yihru ne meehg wun par giih me beeye kedea beere wudhu be wul rog giih agweed yaa agamloohngjuoge kedea giih arob wane yihru ne tiihyo wa jo oohr. Giih arob wane yihru ge beehda luub Ruohdho ge Ngad Boadh won.
33:3 Juud 18; 2Tim 3:1 Gihn wiihe ne maalo beehde ungahyu ngo kejea nud ke nyoge me cood yihdh giih arob ke nying lum Juog muu ulog beehno yihdh gug nihn. Ge upiih ne yug giih reje ge yuohd cwihny gene rog gen. 43:4 Mat 24:27, 48-51 Ge ukoohbo kejea, “Wa anaa arob Jeacuue kea e uduu abea ngo ne kee maa abeehno! Ke naa athowe ke weehne e gihn maa awaar ree tooro ke naa acag wiih piny cago.” 53:5 Judea 11:3 Abea ge daahd uwul wudh gene rog giih maa athere me neehn: Juog coon umodho maalo kedea piny ge acage ke dhe yoohn lume naa arobe. Juog piny acage une wiihe piihdh kiin piih kedea utiege piny ke piih. 63:6 2:5; Mat 24:37-39 Thiow anahg ke dhe yoohn piih e naa abeehn Juoge uraanye wiih piny yaa acoon naa amoale ngo piny kaa aboar. 7Ke dhe yoohn lum Juog naa arobe maalo kedea piny ge nud awaahn ni, ge akihm kejea ge uwaang ke maaj Cahng Lug. Ge poohd e ge ke wiio tudi ne koar cahng ubeehn Juoge urwaahnye nying yaa akweer ke lum Juog.
8Abea goma maa anhyaara, wudhu keá wul rih lum ni acielo ni: Yihr Juog, run alihb acielo ge uroomo ke cahng acielo kedea cahng acielo ngo uroomo ke run alihb acielo. Yihr Juog ge beehda acielo. 93:9 3:15; 1Tim 2:4 Juog be gaal nea ngo tiihy gihn acege piny wa ka teed nyoge mooge. Giih nii ngo Juog be dhaahr ke koar bang gihn daahd dhaano cang uwiie tiihy adhemuohm beere ngo be rwaahny.
103:10 1Th 5:1-2; 1Pii 4:7 Abea nea cahng akob Juoge kea Jeacuu uduu, e ngo uduu keehd maa akoohb Juoge kea e koar wun. Jeacuu uduu ne kwaan wa beehn ngad kahw. Cahng uduu Jeacuue e maalo une mad e ngo umahro udoohng kare ne weehny. Juog, giih ne yi maalo ge uwaange utoor gene. Thiow piny, kedea giih ni yea, giih acag Juoge kedea giih ayug dhaane ke cinge ge uwaange cang utoor kihd gihn me doohng.
11Me neehn maano ubeehn Juoge uraanye giih nu cang e wu unahg nyoge me ngihde? 123:12-13 1Kor 6:9; Any 21:1, 27 Nahge ke cahng Juog e ne bange yuogu beere ngo meehgu ke beehno piow piow. Cahng ubeehn Juoge uwaange maalo kedea ubeehn giih ne yi maalo uleeny maaje gen cang. 13Keehd me beehn piny kedea maalo uwaang gene e ngo gaahno gaahno kejea maalo moogo me nyaahn kedea piny moogo me nyaahn ge utuohl. Ge utuohl bang gihn Juog e naa arob ngo. Yea maahl nu kedea wiih piny nu, unahg yaa abeehdo naa abiohgrwaale ke Juog ge nuu ubeehd kuohn nu.
14Kea noono goma maa anhyaara, me neehn kaano nahge cahng nu e ne bange yuogu kea tiihyu keraahyo beere wu ke yuudo e rogu cang e adhemuohm tooro rogu kedea e wu ubeehdo ke nhyaahro ke rogu. 153:15 3:9; Rom 2:4 Wudhu keá wul rih gihn kur Jeacuue ke nyinge. Jeacuu ukuro bang gihn ngo daahd uboadhe nyoge. Umiiho e nyinge Poal anaa agweehdo yihru ke nying giih ni bang gihn ngo ameehg Juoge dead yihdh giih. 16Dhe yoohn agweehd Poale yihdh wargae giih cang, ke nying giih ngo, keá waaro. Adiehr muon, yihdh wargag nu giih mooge me teeg ge nud me yihdh gen be rom nyoge mooge ke deado. Kwaad giih agweed ge be rom nyoge mooge ke deado ge naa giih yihdh gen cood yaa gihn me ngahy gene tooro ge yiiho gihr gen thiin. Mooge maa agweed yihdh kitaab Juog ge cood gene coodo thiow abea gihn nu e nu unahg gihn me rwaahny nying gen.
173:17-18 Juud 24-253:17 Mak 13:5; 1Kor 10:12; 1Pii 4:7 Kea noono wu goma maa anhyaara me neehn kaano beehd e giih ge ngahyu kea koaru rogu beer mee beere e wu be pahdh yaa awuohje maa ayug yaa dhahl yihdh loohnge. Koaru rogu beere wu be dog caahn karu noono beer nu. 18Beehn beero kedea ngahy nyepinye ge yoad bang Ruohdho Jeacuu Kriihjto Ngad Boadh nyoge kony gene wun udoong yiiho gihru. Moaro wiih Jeacuu ke wong ke wong. E noono.