1 TIMODHY
Wargahng Umodho Naa Agweed Poale Yihr Timodhy
Rob Ke Nying Warga
Timodhy beehda ngaa maa rihj maa ayiih lum Jeacuu, anahg ngad paan cuohn ne Aacya me thiin. Men anahg nyaar Ujudea maa wahn anahg Ugriihg. Anahg ngad waahdh Poal maa Poal na konye konyo thiow yi tiihy puohny lum Juog. Wargahng mar umodho naa agweed Poale yihr Timodhy rubo kaa nying nyepinye adahg me teeg.
Ngo toohn ngo ke nying puohny giih toohd keew akuud yaa yiiho. Anaa arob yaa ucahbe kejea upiny ni beehda gihn me raaj me dhaano bodho yoade nea luube me be nyoadh now anyoadh yihre kedea nea caame mooge akweehre kedea ukweere ke nyuohm. Wargahng ni thiow nyoadh gihn yug bang kar kaahn akuud yaa yiiho maa nyoadh kwaad yaa nahg jo doong wong maalo yi kiin yaa yiiho maa yaa kony giih gen.
Gug gen puohny Timodhy ke ka doohnge ne ngad tiihj me beer yihr Jeacuu Kriihjto kedea kar ka manye teehng akuude keew yaa yiiho me thoohdh.
Kaa Acaan Luube
Lum umodho 1:1-2
Rob ke nying akuud yaa yiiho maa yaa kaahn ngo 1:3-3:16
Rob yihr Timodhy ke nying tiihj gihre 4:1-6:21
1Yihr Timodhy
1-21:1 Ngad oohr: 2:7Ngad Boadh nyoge: Tii 3:4Gaahno: Klo 1:26-271:2 Timodhy: 1Kor 4:17Nyethiin yeya: 1Kor 4:15; 1Th 2:11; Tii 1:4 Beehda a Poal e gihn gweehd yihri, yih Timodhy. Yih neehn nyethiin yeya ke bang lum Juog ayiihi ke cwihnyi acielo neehn mara. Beehn Juog Wuure kedea Jeacuu Kriihjto Ruohdho cub gene muuny mar gen kedea doohr mar gen yihri, kedea wii gene anyoohne giihi piny. Juog Ngaan Boadh won kedea Jeacuu Kriihjto ngaan gaahno ge naa akwany an yi tiihy tiihy yaa oohr giih Jeacuu.
Yaa Puohny Toohd Ge Keá Meehg Puohny
31:3 Epicoj: Tiihy 20:1Puohny giih toohd: 4:1-10; 6:3-5, 20-21; 2Tim 2:16-18, 23-26; Tii 1:10-16; 3:9-11 Wa kaa aroba ngo yihri, ge a’aaya ne ci Macedoanya, a daahd ubeehdi Epicoj beere kwaad nyoge me puohny giih toohd ngo dhiili kaa ngweel piny yihr gen beere giih nu be puohny gene. 41:4 4:7; 6:20; 2Tim 2:16, 23; 4:4; Tii 1:14 Robi yihr yaa puohny giih toohd uwii gene gan rog gen ne piih ne loab batien loohng acoon me gihr nying gen tooro, kedea ne piih ne loab tien wad me baahr me guge tooro. Nyoge ge ukeehg yi loab batien kwaad giih nu, noono ubahnge gihn agwiir Juoge yihro be yoado. Bang gihn gihn agwiire ngo yoado kaa dhe yoohn ayiiho lum Juog. 51:5 1:14, 19; 2:15; 4:12; Rom 12:9; 13:10; 1Kor 8:1; Gal 6:10; 2Tim 1:3, 13; 3:10; Tii 1:15 Luub roba yihri keehg be kahl gene bang gihn ge luub nhyaaro. Nhyaahro ke cwihny acielo me yej be diiw. Kwaad nhyaahro gihn yug won ne yaa ayiih lum Juog me ne cohg. 61:6 1:4; 6:4, 20; Tii 1:10 Yaa puohny toohd ge akweer ke kwaad nhyaaro gihn. Dhe yoohn maa adiehr arwaahnyo yihr gen unahge peem giih maa now e naa acub gene yi wudh gen. 7Kob gene ge beehda yaa puohny loohng Moaje ukwihj gene ngo kejea giih rub gene ke nying gen ge kwihj gene, kedea luub yihdh gen ge kwihj gene thiow.
Gihn Ayug Loohng Ke Nyinge
81:8 Rom 7:12, 16 Ngahyo cang kejea loohng Moaje ge beer nea ge ngahy dhaane kaa tiihyo wa ka tiihy loohng kii ngo. 91:9-10 Gal 5:19-21 Beehda gihn me ngahj kejea loohng giih paajo ge kuu ayug kaa nying nyoge me beeye. Ge ayug kaa nying yaa yug giih maan paaje. Kaa nying nyoge me reje me kwihy Juog, maa ayug awuohj rih Juog. Nyoge me be wuor Juog maa yaa nahg nyoge, keehd weehg gen maa meehg gen e ge nahg gene naah. 101:10 4:6; 6:3; 2Tim 1:13; 2:2, 15; 3:14; 4:2-3; Tii 1:9; 2:1, 7-8 Loohng paajo ge agweed thiow kaa nying yaa mahj, kedea ke nying cuow me bud ke rog gen; ke nying yaa peej nyoge ne ngeew oogo, kedea ke nying yaa toohd. Ge agweed ke nying kwaad yaa kuohng rog gen ke toohd nyum lug kedea ke nying yaa dhahl lum Juog; 111:11 1Th 2:4 lum Juog e naa Ciig Beer ge rubo ke nying Juog e Dhaahre amiihr, kedea Juog e naa acub Ciig Beer yihra ne puohnyo yihr nyoge.
Poal Muohj Koohr Juog Ke Nying Tiihy Acub Yihre
121:12-17 2:71:12 Gal 1:15-16 Jeacuu Kriihjto Ruohdho koohre amuohja naa ameehge Wahy Juog cubo yihra me roma tiihy tiihye ne ngad oohr. Koohre amuohja naa abahnge yea kuu adiiw ke an ukwanye an ne ngaa me tiihy yihre. 131:13 Tiihy 8:3; 9:1-5; 1Kor 15:9; Gal 1:13 Coon umodho a anahg ngaa me koag ke maahd yaa ayiiho kedea giih me reje ge anaa aroba rih Jeacuu Kriihjto maa yaa batiene giih ajohr anaa ayuga rog gen. Abea Jeacuu Kriihjto gihn me beer atiihye yihra; lubo awiie piny yihra bang gihn giih nu ge atiihya e gihn maa angahya ke nying Jeacuu Kriihjto tooro. 141:14 1:5; 1Kor 15:10 Gihn me beer atiihy Jeacuu Kriihjte yihra naa apaahnge aduuna ne yiih lum Juog kedea upaahnge ngo keraahyo ke nhyaahro me duohng gihn yoad bang Jeacuu Kriihjto. 151:15 Luk 15:2; 19:10; Rom 5:8 Lum rob kejea Jeacuu Kriihjto abeehn ne kony yaa adhemuohme wiih piny ngo beehda lubo maa adiehr me dhiili kaa maa, bang gihn yej be diiw keehde. An ke nguda, an naa akaal wudh yaa adhemuohme cang 161:16 Epi 3:7-9; Klo 1:25 Abea Juog adhemuohma awiie piny yihra beere Jeacuu Kriihjto beero gihre e bahnge ngo be dhaahr ke nyoge ngo nyoadhe nyoadho naa aboadhe an. A ge adhemuohma akaal wudh adhemuohme giih nyoge cang, a aboadh Jeacuu Kriihjte ne nyoadh ngo yihr nyoge kejea be ngaa me be rom ke boadho kedea uyoade Paar Juog nea lum Jeacuu Kriihjto yiihe yiiho. 171:17 Rom 16:27 Poongo kedea wuoro Juog, ke wong ke wong. E naa Ruohdh be niid ni kedea be thow. E naa Juog Aciehg e ngahy yihdh giih nyepinye cang. E noono.
Lum Aceg Poale Piny Yihr Timodhy
181:18 4:14; 6:12; 1Kor 9:24-25; 2Tim 4:7-8; Juud 3 Luub ni ge naa aroba yihri, yih Timodhy waahda. Ge padh luube me nyaahn bang gihn ge naa kwaad luub anaa arob yaa agamloohng Jeacuu Kriihjte ke nyingi ne cahngi. Mag luub nu beer mee bang gihn ge nu ukony yihn yi tiihyi. 191:19 1:5 Mag lum ayiihi teeg mee kedea tiihy gihn maa adiehr beere yeyi ubeehdo naa athaar ke nyoge. Nyoge mooge ge akweer ke mag luub ni noono e lum Jeacuu Kriihjto naa ayiih gene awii gene. 201:20 Yimoanoj: 2Tim 2:17Alekjander: 2Tim 4:14; 1Kor 5:5 Himanoj kedea Alekjander ge acuba yi cing atiihb ukeehg ge e ne room ke yaa nu. Ge acuba yi cing atiihb ukeehg ne kihm gen beere lubo me raaj be cahg gene ke robo ke nying Juog!
2Kwaj Yihr Juog Ke Nying Ruohdh Amag Paajo
12:1 Epi 6:18-19; Pihp 4:6 Teeda teedo yihri kejea bar maalo ke rob yihr yaa ayiiho umuohj gene koohr Juog kedea ukwahy gene yihr Juog ke nying nyoge beehd, 2kedea thiow ke nying ruohdh paajo maa yaa acub kuohn me doonge. Kwahy gene ke nying yaa nu bang gihn ge ne meehg nyoge caahdho ke yooh me ne cohg ubahnge ruohdhe wo be kaahn gene ke cing nyooro; kedea ubeehdo ke beehdo me nhyaar Juoge. 32:3 Tii 3:4 Kwaj ke nying nyoge ngo beer yi wong Juog bang gihn Juog daahd ungahy nyoge athiir ke nyinge beere wahy gen boadhe boadho. 42:4 2Tim 2:25-26; 2Pii 3:9 Juog daahd ngo ubeehn kwaad dhaane cang ungahye Ciig Beer kedea utiihye ke gen beere boadh wahy yoade yoado. 52:5 1Kor 8:6; Rom 3:29-30; 10:12-13 Juog daahd uboadhe wahy nyoge bang gihn e naa gihn daahd uyuge ngo kedea ngo ngahj thiow kejea dhaano acielo cog e naa awii boadh nyoge yihre. Ngaan ngo beehda Jeacuu Kriihjto ge anyuol wa kwaad dhaano utaahngo. 62:6 Mak 10:45; 2Kor 5:15; Gal 1:4; Tii 2:14; 1Jon 3:16Awaahn ni: Gal 4:4; Tii 1:3 Ngahyi thiow kejea ree acube ne naah beere nyoge boadhe boadho cang. Naa acube ree ne thoo e naa kaa angeye kejea Juog daahd uboadhe wahy nyoge cang. 72:7 Ngad oohr: 1:11-17; Gal 1:1; 2:7-8; Epi 3:7; 2Tim 1:11 E naa gihn akwany Juoge an ne ngad oohr beere Ciig Beer wiihwa wiihwo yihr yaa upiny cang ungahy gene ngo naa adiehr. A padh ngaa me rob giih toohd.
82:8 1Pii 3:7 Riown luube me roba yihri e man: Teed ngo yihr yaa kwahyo yihr Juog nyum nyoge ke bang kuohn kwaj cang kejea nyoge me be tiihy giih me reje ge keá kwahyo e aduun gen arahnyo wale e ge uweehr.
Ka Beehd Maahne Kiin Nyoge Kii Ngo
92:9 1Pii 3:3-5 Dahg luube me roba yihri ne teed yihr yaa ayiiho beehda ke nying maahn. Maahn ge keá ngahbo kedea rog gen keá ruug gene ke nying nyoadh rog nyum cuow. Kwaad waare me ngien ge teeg wale giih ruug me ngien ge teeg me neehn ge dhaahb ge keá cub gene yi cwihny gen ne giih ngeew. 102:10 5:10 Abea maahn yaa ayiiho nahge par maa awuob e ne cub gene yi cwihny gen ne nyoadh ngo kejea ge maahn me ngahy lum Juog.
112:11-12 1Kor 14:34 Beehn maahne lihng gene giih puohny yihr gen ke leng leng kedea ke wuoro. 12Ngo be yiiha ubeehn dhaage upuohnye nyoge yi wod Juog. Kare tooro ubeehn dhaage utihnge wiihe maalo rih dhecuow. Luube ge keá beehre. 132:13 1Kor 11:8-9 Bang gihn Adam e naa anaa akuong ke caa umodho, ce cag Eaba. 142:14 2Kor 11:3 Abea kuu anahg Adam e naa adwaahng, anahg dhaago e naa adwaahng udhahle yi lum Juog. 15Abea keehd maano, e dhaago dhiil kaa boadho bang gihn anahg dhaago e naa anyuol Ngad Boadh won. Jeacuu Kriihjto maahn ge uboadhe; maahn giih ayiiho ke lum Jeacuu Kriihjto ge tiihy giih beeye ge anhyaar Jeacuue.
3Ngaa Cub Nyum Yaa Ayiiho
1Gihn beehda ucaale maa athiir. Beehda gihn me beer nea dhaano daahd udoohnge ne ngaa me duohng nyum yaa ayiiho ke nying tiihy Juog. 23:2-7 Tii 1:6-9; 1Pii 5:1-4 Abea nea yih ukwahnyo ke ngaa me cub nyum nyoge ne tiihy tiihy Juog kea kwanyi ke: ngaa me beer me gihn me raaj be rob ke nyinge. Ngaa me yihre naa dhaago acielo cog. Ngo dhiil nahg ngaa me wiihe kwel. Ngaa me ngahy ree koaro. Ngo dhiil nahg ngaa me nhyaahr paaje. Nahge ngaa me ngahy teed yihdh giih agweed yi kitaab Juog. 33:3 2Tim 2:24 Nahge ngaa me ngej me padh ngad bad maa ngad kuohng nyoge. Nahge ngaa me wiihe keá cub yi maadh kuong kedea cwihnye keá cub yi nhyaar giih lonyo. 4Ngaa me ngahy yaa paare ke maa beer mee kedea nyethene ge apuohnye ke dhe yoohn beehdo me beer. 5Ngaa me be rom paare ke maa beer mee yaa ayiiho ge be rome ke maa thiow. 6Beehda ngaa aceng yi akuud yaa ayiiho e ne doohng ne ngaa me duohng nyum nyoge. Bang gihn, nea ngo padh ngaa maa aceng, e ngo pahdh yi giih nhyaam noono e Juog cwihnye urahnyo ukihme ngo wa kaa akihme atiihb ukeehg. 73:7 2Kor 8:21; Tiihy 6:3 Ngaan duohng nyum yaa ayiiho dhiil nahg ngaa me ngo ke leeyo, keehd nyoge me padh yaa ayiiho e ngo leej gene leeyo. Ngo dhiil kaa wuoro beere tiihye yihr Juog be rahny ke nying gihn apahdhe yi boon atiihb ukeehg. Atiihb ukeehg ngaa daahd tiihy ngo ke raanyo.
Diihkone
8Yaa kony ngaa duohng nyum yaa ayiiho ge cuohn ne ‘diihkone’ dhiil gene nahg nyoge me gihn me raaj be rob ke nying gen, nyoge me padh yaa waal. Nahg gene nyoge me wudh ge be cub gene yi maadh kuong kedea nahg gene nyoge me be daahd uyoad gene giih lonyo ke dhe yoohn acamo. 9Nahg gene nyoge me mag lum Juog naa anyoadhe yihr gen ke cwihny gen acielo me yej be diiw. 10Abea umodho e ge poohd kuu akwany, e ge ke muojo ke tiihj me maany kaa tiihy gene kii ngo. Noono e yaa tiihy gen abeehn oogo beer mee ge ke kwanyo ne diihkone arumo.
113:11 Tii 2:3 Maahn diihkone nahg gene nyoge me gihn me raaj be rob ke nying gen. Kedea nahg gene maahn me padh yaa waaj. Nahg gene maahn me be nhyaar maadh kuong. Maahn me tiihy gen ne kew.
12Diihkon nahge ngaa me yihre ne dhaago acielo cog kedea ngahye yaa paare ke maa beer mee kedea nyethene ge apuohnye ke dhe yoohn beehdo me beer. 13Diihkone giih tiihy gen beer, wuohro ke nying giih beey naa atiihy gene yoad gene yoado bang Juog, e thiow kare nud urub gene ke nying Jeacuu Kriihjto e lwahr tooro rog gen.
Akuud Yaa Ayiiho Kedea Meehn Yihdh Loohng Juog
14Keehd man gweeda warga gihn yihri ni, cwihnya ne beehn bangi ka me cahng. 153:15 Epi 1:23; 2:19-22 Abea nea kar beehno piow piow tooro yihra, e kar beehdo gihro wo yaa yiiho ngo agweeda yi warga. Ka ubeehdo kii ngo Paar Juog gihr akuud yaa ayiiho e be gug. Akuud ngo e ne nyoadh gihn maa adiehr ke nying Juog. 163:16 Mat 28:18-19; Mak 16:19; Jon 1:14; Tiihy 2:33; Epi 1:20-21; Pihp 2:6-11; Klo 1:6, 23; 2Tim 4:17 Beehda adiehr me cwihny be daag, e giih ngahyo ke nying Jeacuu Kriihjto kedea giih ne kiino ke en ge beey. Jeacuu Kriihjto abeehno ubeehde wa dhaano now. Wuohde giih Juog ge anaa buude kaa abeehde wiih piny. Abea naa anahge Waahd Juog e ngo atiihy athere ke dhe yoohn teeg Wahy Juog. Kedea naa athowe e acahr kedea utihng Juoge ngo maalo batien kaa athum tiihye. Ciig Beer gihre puohnyo puohnyo yihr nyoge cang ke bang wiih piny kedea ngo amag gene ke cwihny acielo.
4Yaa Puohny Giih Toohd
14:1-11 1:104:1 2Tim 3:1 Abea ateed Wahy Juoge yihro kejea yi nihn gug piny yaa ayiiho mooge ge ukweer ke lum Ngad Boadh nyoge udoohng gene ne yaa lihng loohng yaa arub atiihb ukeehge yi wudh gen. 2Luub ni ge beehn kaa bang yaa toohd ge kang nyoge e wudh gen be laahy, kejea ge beeye. 34:3 Nyuohm: 1Kor 7:1Caame: Rom 14:2; Klo 2:21; Judea 13:9Muohj koohr Juog: Rom 14:6; 1Kor 10:30 Ngo uteed gene kejea beehda awuohj unyoohm nyoge kedea beehda awuohj ucam rihngo maa kwaad caame mooge. Caame me Juog ge ngahy gihn maa athiir e naa acub gen yihr yaa ayiiho, ne camo ke mihn cwihny gen kedea e ge muohj koohr Juog. 44:4 Tiihy 10:15 Kwaad gihn acag Juoge kare nud ucame ke mihn cwihny nea koohr Juog muohjo muohjo. 5Gihn me raaj tooro rog caame nea Juog peehnyo peehnyo udooje gen yihro bang gihn anahg Juog e naa acub caam ngo yihro.
64:6 1:10 Nea giih teeda yihri ni ge baari ke wong maalo yihr nyoge mooge, e yih unahg ngad puohny me ngahy tiihye ke tiihyo. Ngaa me kuohme ayaahng lum Juoge ne cohg kedea me kaahn dhe yoohn puohny me ne cohg. 74:7 1:4 Yih keá piih ne cub wiihi ne peem giih toohd kedea ne waaj giih maa puoge. Ngiij rihi ke yug giih me cub teeg yoad ke nying lum Juog yihri. 84:8 6:6 Ngiij rog ke yug giih me cub tee kuohm ngo beer thiow. Abea tee cub ke nying giih lum Juog e ne wiihe ne maalo. Nea neehn maano kea ngiij rihi ke yug giih cub tee yoad ke nying lum Juog kedea koagi kaa tiihy giih me yug yihn ne ngad yiiho me ne cohg. Noono arumo e tee gihn ayoadi yih ukonye. Yih ukonye wiih ngoom kan, kedea ukonye yihn thiow yi wong maalo yi kuowo ma uyoad batien thoo. 9-104:10 Tii 3:4 Gihn beehda loohng maa athiir me dhiil kaa yiiho. Ngo dhiil nyoge kaa yiiho e diero tooro. Gihn daahda ke teedo e man. Gihn buohjo ke tiihy ke nyinge beehda gihn gaahno Juog Aciehg. Juog Aciehg kar boadh wahy acube yihr nyoge cang kedea yaa ayiiho naa abeehn bange ge aboadhe.
11Luub ni ge dhiili kaa kwaano beer mee nea yih upuohnyo. 124:12 1:5; Tii 2:7 Keehd me nahgi nyedhoohg e rihi keá meehg dhahlo. Abea nahge yihn e ne rom yaa yiihoe rog gen keehde ke kwaad ka rubi kii ngo maa ka kaahni rihi kii ngo kedea ke dhe yoohn nhyaahro gihri maa kaa ayiihi lum Juog kii ngo. Nahgi ngaa me giih nyooro tooro ree. Nahge yihn e ne rom rog keehde. 134:13 2Tim 3:15-16 Tiihyi, nahge kwaan lum Juog yihr nyoge kedea puohny gen maa ciihm cwihny gen. Nahge giih nu ge ne tiihyi uwahdhe ka ubeehna. 144:14 1:18; 5:22; Tiihy 6:6; 2Tim 1:6; 2:2 Wiihi keá wulo ne muuny Wahy Juog gihn anyoadh yaa gamloohngjuoge yihri cahng anaa abeehn jo doonge ucub gene cing gen wiihi ne cub yihn yi tiihy nahgi yea.
15Yug tiihj gihn ni, e aduuni acubi yea cang beere nyoge cang gihn beer naa atiihyi niid gene niido. 164:16 1:10; 4:12; 2Tim 2:22; 3:10 Cub wiihi piny beer mee ukoari rihi ne cohg kedea cub wiihi rih puohnyi. Bar maalo ke tiihy giih nu beere rihi konyi konyo, kedea beere yaa lihng lumi ge konyi konyo thiow ke dhe yoohn boadh wahy ge ayoadi.
5Ka Dhiil Timodhy Rob Yihr Nyoge Kii Ngo
1Yih keá ngeeny rih ngaa me duohng nea awuohj ayuge, abea cohg lubo yi wiihe ke leeb me yoohm wa kwaad ka rubi keehd wuru naa anyuol yihn. Nea yih cohg lubo yi wiih rihj keá rubi wa kaa apuohnyi wuud miihu. 2Nea yih cohg lubo yi wiih dhaago me duohng keá rubi yihre wa ka rubi yihr miihu. Nea yih urubo ke maahn thene maa nyetheamaahn, keá rubi wa yih puohny ge nye miihu. Rub yihr gen e wiihi be pari kejea ge beehda maahn yihri.
Giih Rob Ke Nying Gule
3-55:5 Luk 2:37; 18:7 Timodhy, maany gule giih yihr gen tooro dhaano me maany gen beer mee. Gulo me ngaa me kony ngo tooro nahge wun e ne muoj ngo ke giih daahde. Kwaad gulo gihn nu Juog e ne gaahne kedea e ne kwaaye ke kwayo ke nying nyango kedea ke thiehno beere muoj Juog muojo. Abea gule giih yihr gen ne nyethen wale kwaay gen, beehn kwaay gene cub gene giih daahd gene yihr gen. Wa maano e nuu ubeehn nyethene ne coal gihn beer ge anaa atiihy yihr gen kedea rog gen unyoadh gene ne nyoge me yug gihn nhyaar Juoge. 6Abea gulo gihn acub wiihe yi daahd cuow keá muoju ke gihr nyepiny. Gulo me wa gihn nu gihr nyinge tooro Paar Juog, keehd me niide e ngo ucaahdho, e wahye ge athow. 7Rob giih ni yihr gule beere gihn me raaj be rob ke nying gen. 8Ngaa maa ayiiho me be kony yaa beehda waahde ke en, adoohnge yaa cahng ke en, e ngaan nu ngo akweer ke lum Juog kedea ngo atiihy gihn me raaj maa ayoohm wiih mar ngaan kuu ayiiho ne weey weey.
9Nahge ke gulo me rune ge awahdh yi run jiehadahg kedea kuu adog ke nyuomo batien cuore naa anaa umodho, e ne madi kiin gule giih akuud yaa ayiiho. 105:10 2:10; Judea 13:2; Jon 13:14 Kedea gulo gihn nyinge madi kiin gule giih akuud yaa ayiiho dhiile nahg gulo me tiihye beer, maa nyethene ge apuohnye beer mee, kedea aley ngahy kaa loro. Ngaa maa acub ree ne kony yaa ayiiho kedea me kony ngaa me gihn me raaj apahdh wiihe. Ngaa me nhyaar tiihy kwaad gihn me beer.
11Abea gule giih kuu agwag, ge keá madi kiin gule giih agwag naa acub wudh gen yi tiihy Juog, bang gihn cahng par gene wudh ge ne nyuohm e tiihy Ngad Boadh nyoge wii gene ke piny. 12Noono e ge kihm Juoge kihmo bang gihn awii gene tiihy Juog piny. 135:13 2Th 3:11 E thiow ge udoohng ne yaa nyaahbo, kedea waaj nyoge ke bang yihdh miehr e naa tiihy gen kedea areem yihdh nyepinye. 145:14 1Kor 7:9 A daahd ubeehn gule giih thene ungahy gene rog ge ke kaahno beere jo mahno gihn me raaj me rob ke nying gen tooro. Noono e ge ke nyuomo unyuol gene ke nyethen maa umag gene miehy gen beer. 15Adiehr muon, gule mooge ge akweer ke lum Juog neehn mar atiihb ukeehg naa akweere ke lum Juog.
16Dhaago maa ayiih lum Juog me yihre ne gule maa waahde keehde, kea nahge en e ne mag gen. Ge keá wii yi cing akuud yaa ayiiho, bang gihn akuud yaa ayiiho nahge gule me waahd gen tooro ge ne mag gene.
Jo Doong Yaa Akuud
175:17 1Th 5:12 Kwaad yaa doong nyum akuud yaa ayiiho ge ngahy nyoge ke maa beer, akoohg gihr gen ujwag, adoohnge yaa puohny lum Juog kiin gen akoohg gen ujwag ne cohg. 185:18 Luk 10:7; 1Kor 9:9, 12-14 Beeh roba yi lum anaa gweed yi kitaab Juog,
“Ngaa maa atiihy tiihye keá wij ubeehde ke kahj ree.”
Agweed thiow,
“Muor me dihn beel keá mahn ke cam beel giih dihne.”5:18 Paar yaa Judea muor e ne dihn beel. Lum yea, ngaa me tiihyo dhiil kaa koo.
195:19 Mat 18:16; 2Kor 13:1 Nea dhaano abeehn bangi ne luom ngaa me duohng nyum nyoge abea caahdhe e keede e gihre keá yiihi. Kahle nyoge ariow wale adahg maa aniid gihn raaj e tiihy ngaa duohnge. 205:20 Gal 2:14; Epi 5:11 Kaano arumo e gihn ne keew gen yea maanyi maanyo. Nea ngo ayoadi kejea ngaa duohng gihn me raaj ayuge kea kedh ngo nyum akuud beere gihn atiihye ke ngeyo kedea ubahnge kwaad gihn nu be tiihy nyoge mooge.
21Teeda teedo yihri nyum Juog maa nyum Jeacuu Kriihjto Ruohdh kedea nyum wuohnjuog kejea mag luub ateeda yihri, kedea tiihyi keehd gen e giih waal ge be tiihyi kiin nyoge.
225:22 4:14 Giih ayal yal ge keá yugi nea cingi cubi ke wiih ngaa me roonyi ne tiihy yihr Juog. Beehdi ne ngaa me giih nyooro tooro ree kedea kweer ke giih yaa adhemuohme.
23Ke nying atwaany yej gihn koag ke mag yihn, na mahdhi mahdho ke koongo me thiin. Yih keá maadh piih cog.
24Awuohje giih nyoge mooge ge guo kaa ngeyo, e ngaan atiihy awuohj ke ngude poohd kuu amag, abea muu nyoge mooge ge be laar ke ngeyo ne weey weey. Ge ngey ke dhecaahn. 25Tiihj me beer beehd wa maano tiehd, mooge ge guo kaa ngeyo piow piow. Abea keehd me be neehne ne dahr, e ngo be rom ree kano.
6Baahng
16:1-2 Epi 6:5; Tii 2:9-10; Pihl 8-20; 1Pii 2:18 Yaa ayiiho giih apahdh yi cing nyoge me padh yaa ayiiho ne baahng dhiil gene yaa nu ke wuoro kedea tiihy gene beer yihr gen, bang utoor ngaa me rubo ke lubo me raaj ke nying Juog kedea ke nying lum Juog naa ayiih gene. 2Keehd yaa ayiiho giih apahdh yi cing yaa ayiiho ne baahng, yaa nu keá dhahl gene. Ge keá dhahl gene ke nying gihn nahg gene nyoge maa ayiiho wa gen. Nea kare ne cohg nea baahng apahdh yi cing yaa ayiiho e dhiil gene tiihj keraahyo bang gihn yaa yoad gihn me beer yi tiihy gen noono beehda nyoge maa ayiiho wa mar gen.
Ngaa Puohny Adiehr Kedea Ngaa Puohny Giih Toohd
Giih ni ge ne dhiili ke puohnyo utiihy nyoge ke gen. 36:3-10 1:3-76:3 1:10; Gal 1:6-9 Kwaad ngaan be puohny giih ateed Jeacuu Kriihjto Ruohdh ge rob lum Juog ukweere ke yiih giih ni unahge ke giih mooge me ne keede ge ne puohnye, 46:4 1:4; 6:20; 2Tim 2:14 e ngaan nu adoohng ne ngad nhyaam kedea gihn me ngahye tooro. 56:5 Jon 10:12; Tiihy 20:33-34; 1Th 2:5; Tii 1:11; 1Pii 2:14; 5:2 Ngo uroomo wa ngaa maa aduune athow bang gihn ngo kwaan batien giih me kahl giih weehr maa giih daag cwihny kedea tiel kiin nyoge kedea rob ne yahng rog nyoge. Kwaad ngaan nu kahl giih peehm kiin nyoge me wudh gen tooro kedea wudh gen arahnyo maa adiehr be cahge ke ngeyo. Nyoge maa acub ngo yi cwihny gen kejea yiih lum Juog kahl lonyo.
66:6 4:8; Pihp 4:11; Judea 13:5 Yiih lum Juog utoor gihn moogo me daahd dhaane e naa lonyo. 7Naa anyuol dhaano e gihr lonyo maa akahle ke en ngo tooro e gihn me aay ke en ngo tooro. 8Nea cam nud yihro kedea waare, e gihn keehdo e ne dogo ke daahdo? 9Abea kwaad yaa daahd giih lonyo ge pahdh yi cing atiihb ukeehg bang gihn wudh ge tooro kedea cwihny ge ayuohd ne daahd giih me reje. Giih nu ge ne yug gene ne nyoge me reje ubahnge Paar Juog be yoad gene. 10Giih me reje tien gen aay ke bang nhyaar ngiihny, nhyaar ngiihny e ne weehg nyoge mooge wii lum Juog kedea uyoad gene giih raahm cwihny.
Tiihy Timodhy Neehn Kaa Anaa Apuohnye
11Abea yih Timodhy naa acubi cwihnyi ne yug lum Juog wiihi keá cub yihdh kwaad giih nu, cub wiihi piny ne tiihy gihn daahd Juoge kedea beehdi ke beehd ngaa maa ayiih lum Juog. Beehdi e yih nhyaar yaa ayiiho wa yihn kedea lum Juog keá wii. Guum giih raahm kedea tiihy gihn me beer yihr nyoge. 126:12 1:18; 4:14 Kaal wudh nyoge ke tiihyi ne nyoadh kaa ayiihi lum Juog kii ngo beere yih caa Paar Juog. Anahg Paar Juog e ne cuohn Juoge yihn ne ci yea cahng anaa ayiihi lume nyum nyoge. 136:13 Mat 27:11-26; Jon 18:28–19:16 Lihng gihn teeda yihri nyum Juog naa acag nyepinye cang, kedea nyum Jeacuu. Jeacuu ngaa kuu anaa atud ke rob tiihye nyum ruohdh cuohn ne Poantuj Pilaato. 146:14 1:3, 18; Pihp 1:10; 1Th 5:1-2 Lihng luub nu kedea mag gen beer mee utoor awuohje me yoad Jeacuu Kriihjte rihi cahng ubeehne ne kihm nyoge. 156:15 Tiihy 1:7; 2Pii 3:3-9; Any 17:14 Unahg Juog ge beehda Ruohdh Duohng e keede ge dooje gihn me kaal wiihe tooro, e nu unyoadh cahng umeehge Jeacuu Kriihjto Ruohdho beehno. 166:16 Jon 1:18; Klo 1:15; 1Jon 4:12 Juog keede, e be thow, e beed ka me ryaal wong me ngaa me rom ci kaa ngo tooro; ngo be neehn yihr ngaa maa now kedea ngo be ukuonge ke niido. Wuoro ngo bang gihn ruohdhe be gug. E noono.
Yaa Akuud Ge Alony
176:17 Luk 12:15, 20; Jeam 5:1 Teed ngo yihr yaa ayiiho naa alony ke giih ungoom kan, kejea ge keá nhyaam kedea kwaad giih lonyo me be gaahn ge keá gaahn gene abea gaahn gene Juog ngaa muoj won kaa amahr giih me thoohdh me meehg cwihnyo ngeedho. 18Teed ngo yihr gen kejea tiihy gene gihn beer yihr nyoge beere ge ulonyo nyum Juog. Nhyaar gene kony nyoge kedea nywaag gene gihn ne yihr gen ke nyoge. 196:19 Mat 6:20 Wa gihn nu, e giih beeye naa atiihy gene ge neehn giih lonyo maa akan gene yi Dhaahr Juog. Kaano e kuowo maa adiehr uyoad gene ka me neehn kuowo mar Dhaahr Juog cahng moogo.
206:20 1:4; 6:4; 2Tim 1:14 Yih Timodhy, cub wiihi piny ne cohg ne mag giih acub Juoge yi cingi. Yi keá, piih ne rob ke nyoge me rob giih me maahn ke robo. Yaa peem toohd kejea ge nyoge maa apuohny. 21Yaa koohbo kejea ge nyoge maa apuohny beehde dhe yoohn lum Juog arwaahnyo yihr gen. Beehn Juoge dooje wun cang.