1 Thecaaloanika

1 THECAALOANIKA

Wargahng Umodho Naa Agweed Poale Yihr Yaa Thecaaloanika

Rob Ke Nying Warga

Thecaaloanika e naa anahg ‘geen duohng’ gihr muudiihrya gihr Macedoanya ge anaa yi Dhaahr Roama. Akuud yaa yiiho anaa ayug Poale yea kaano ge anaa aduue ke yoohn Pihlihbi. Kuu aceng keraahyo naa ayug gihn nu ree e yaa Judea mooge mahn akeehl gene piny naa amag tiele gen gihn ayiih yaa padh Judea lum Juog naa anyoadh Poale yihr gen bang gihn anaa adoohng e ka me waahdh gene ne yaa Judea. Poal adhiil aay, naa adoohng luboe teeg ucea Bearya. Arumo batien kaa awahdhe Korindh, e lubo abeehn bang Poal ke ngaa me tiihyo keehde me nyinge Timodhy ke kar kaa ayug nyepinye rog gen kii ngo keew akuud yaa yiiho Thecaaloanika.

Wargahng umodho naa agweed Poale yihr akuud yaa yiiho ge ne Thecaaloanika agweede kaa nying ciihm cwihny gen kedea ne ngweel lubo piny yihr gen ke nying lum Juog. Koohr Juog amuohje ke nying yiiho kedea nhyaahro gihr gen, maa upare ngo yihr gen e kwaad beehdo gihn anaa abeehde keehde ge apoohde e ne bang gen, noono uduoge wudh luube maa abeehn ne tuohl kiin akuud yaa yiiho ke nying duuo gihr Jeacuu. Naa urom ree ke yugo kejea ngad yiiho maa athow e Jeacuu puud kuu aduuo umade yi boadho gihn be gug gihn uduu Jeacuue keehde ne? Kedea Jeacuu ke ngude uduu keehdo ke weehne? Ubeehn Poale urobe ngo yihr gen kejea bar gene maalo ke tiihj ke leng leng e ge ugaahno ke cahng uduu Jeacuue.

Kaa Acaan Luube

Lum umodho 1:1

Tihng wihj maalo kedea leej 1:2-3:13

Ciihm cwihny yi dhe yoohn jo yiiho 4:1-12

Rob ke nying duuo gihr Jeacuu 4:13-5:11

Gug rob ke nying ciihm cwihny yi dhe yooh me beer 5:12-22

Gug luube 5:23-28

Maahdh

¹1:1 Cihla: 2Kor 1:19; 2Th 1:1; 1Pii 5:12Timodhy: 1Kor 4:17Thecaaloanika: Tiihy 17:1 Poal kedea Cihla, maa Timodhy, wa ne gweehdo yihru, wu yaa ayiiho giih geen Thecaaloanika, wu ge beehda yaa akuud gihr Juog Wuur kedea Jeacuu Kriihjto Ruohdho. Beehn Juoge cube muuny kedea doohr yihru.

Poal Koohr Juog Amuohje Naa Acube Guum Yihr Yaa Ayiiho

²1:2-3 2:13; Pihp 1:3; Klo 1:3; 2Th 1:3; 2:13 Jo wan! Juog koohre kwaay wane kaa muohjo ke nying nihn nea wa ukwahyo ke nyingu bang gihn ayuge wun ne yaa ayiiho me ne cohg. ³1:3 5:1-2 Juog Wuro koohre muohj wane muohjo ke nying nihn bang gihn wu adoohng ne yaa Jeacuu Kriihjto ke dhe yoohn kaa acubu rogu yihr Jeacuu. Thiow koohr Juog muohj wane muohjo bang gihn wu adoohng ne nyoge maa anahg rogu ke tiihj ke nying Jeacuu bang gihn ngo anhyaaru. Kedea Juog koohre muohj wane muohjo thiow bang gihn lum Juog amagu teeg, e ngo be wiiu keehd me yoadu giih ajohr bang gihn wu ugaahno kejea Jeacuu Kriihjto Ruohdho uduu kedea beeyu aniid Juoge.

⁴1:4 2Th 2:13, 16 Jo wan koohr Juog amuohj wane bang gihn ngo ngahy wane kejea e naa akwany wun ne joe ke nying gihn anhyaare wun. ⁵1:5 1Kor 4:20 Wiiha kuu awul yi kaa abeehn Juoge umeehge Wahy Juog kony wan naa apuohny wane wun. Ciig Beer naa apuohny wane yihru ge kuu anahg luub puoge abea ge anahg luub Juog. Ngo aniid wane thiow e kaa alog Wahy Juoge wun ke dhe yooh me beer naa alihngu Ciig Beer kedea uniidu teeg Juog. Kedea thiow ngo angahyu kejea Ciig Beer rob adiehr naa aniidu kaa abeehd wane beer ke wun. ⁶1:6 Tiihy 17:5-9; 2Kor 6:10; 2Th 3:7, 9 Kaano e rogu aromu keehd Ruohdho Jeacuu maa uroomu ke wan ne guum giih reje e tiihy yaa joohr wun neehn kaa aguum Jeacuue kedea uguum wane giih ajohr. Keehd maa anahge giih me reje ge naa atiihy rogu e Ciig Beer ayiihu ke mihn cwihny gihn ayoadu bang Wahy Juog. ⁷Awaahn ni yaa ayiiho giih nii piny Griihg cang kaa aguumu kii ngo alihng gene. Noono ge daahd uguum gene giih ajohr wa maru. ⁸1:8 Rom 1:8 Lum Juog ameehgu nyaay keehd ka me baahr ke Griihg e nyoge ge rob kaa amagu lum Juog teeg kii ngo. Nyingu awiihj ne cohg! Gihn nu e bekihd ngaa me kuu alihng lum Jeacuu yihdh kuohn nu. Noono e gihn me duohng me cahg wane ke robo ke nyingu tooro. ⁹1:9 Jon 17:3; Tiihy 14:15 Adiehr muon gihn me duohng maa arob wane ngo atooro bang gihn ge keed gen, ge naa arubo ke nying kaa aloru wan. Ge arubo ke nying kaa adoohngu ne nyoge maa akweer ke kweehr yiehdhe ge ne wuor kedea ke nying kaa adoohngu ne nyoge me tiihyo yihr Juog Aciehg. Ngahy wane ke nying luub arob gene kejea gihn athob wane ke tiihyo keewu ngo gihn me beer. ¹⁰1:10 5:1-2, 9; Rom 5:9 Ke dhe yoohn kaa arub gene kii ngo, e ngo angahy wane thiow kejea wu koar beehn Jeacuu Waahd Juog, naa ameehg Juoge cahro yi thoo kedea ngo ayiihu kejea Jeacuu wo ulwahge cahng ukihm Juoge nyoge me reje.

Dhe Yoohn Kaa Abeehd Poale Kii Ngo Yi Thecaaloanika

¹2:1 1:5, 9 Jo wan, gihn beer naa atiihy ree rogu yi beehd abeehd wane ke wun ngo angahyu, kedea ngo angahyu kejea giih apuohny wane yihru ge beehda luube me ne cohg. ²2:2 Tiihy 16:19-24; 17:1-9 Ngo ngahyu thiow kejea yihdh wan kuu anaa abaadh naa abeehn yaa geen Pihlihbi uyug gene giih me reje rog wan. Abea Juog teeg aduulo acube yihr wan uwahdhe kaa apuohny wane Ciig Beer yihru. ³2:3 2Kor 4:2 Giih puohny wane yihru ge be kwihyu! Kuu anahg giih waal ge naa anaa apuohny wane yihru kedea kuu anahg giih dhog yiehdhe me reje ge naa anaa anyoadh wane yihru, maa thiow, kuu anahg giih nyooro ge naa anaa yi cwihny wan ke nyingu. ⁴2:4 1Tim 1:11; Gal 1:10; Epi 3:2 Kuu anahg giih nu ge naa atiihy wane. Tiihy wan beehda puohny Ciig Beer. Tiihj me Juog e naa akwany wan yea. Caahn e Juog, ge ngahy gihn ne yaa aduulo, e ne cwihnye umihn rog wan abea padh dhaano utaahngo. ⁵2:5 2:10; Tiihy 20:33; 2Kor 1:23 Abea keehd maano, e nyoge nud me rob giih toohd ke nying wan kob gene gihr wan beehda bol e ne bol wane wun ke luube me wa mow beere wa muoju muojo ke ngiihny. ⁶2:6 Jon 5:41, 44 Leej maa adaahd wane tooro bangu kedea bang nyoge mooge. Wa ngo ngahyu kedea ngahy Juoge thiow kejea wa kuu akuong rob yihru ke toohd ne bol wun! ⁷Wa padh yaa ngoohng nying nyoge ke nying giih me daahd wane. Bang gihn me neehn kaano ngahyu ngo kejea teeg Jeacuu Kriihjto nud yihr wan kedea ngahyu thiow kejea wa jo oohr, gihn noono e ne rieny wan ne yong wun udaahdu giih daahd wane.

Wu kuu ayong wane. Abea wa abeehdo ke wun beer mee wa gihr dhaago me muodh nyethene. E naa kaa apuohny wane kii ngo noono ⁸Wu anhyaar wane ne cohg. Ke nying gihn nu e naa abuohj wane ke puohny Ciig Beer yihru. Padh puohny keede abea keehd rog wan anaa agwaay wane yihru. Wa adaahd uniid wane ngo e lum Juog ayiihu ne cohg. ⁹2:9 2Th 3:7-9; Tiihy 18:3 Lum nu arob wane bang gihn ngo dhiil wane kaa ngahyo kejea kaa abuohj wane ke tiihj keraahyo ngo kuu awul yi wudhu. Wa atiihyo ucoohd kwahge ne muodh rog wan. Rog wan amuodh wane ke cing wan beere wu be dier ke gihn cam wane kaano anaa acub wane wudh wan ne puohny Ciig Beer yihru. Wa na upuohnyo maa wa na utiihyo keehd ke bang dewaahr e yuohmo tooro yihr wan.

¹⁰2:10 2:5 Aniid Juoge kedea aniidu thiow wu yaa ayiiho e kaa abeehd wane ke wun. Wa abeehdo ke beehdo me beer yi wong Juog. Beehdo me nyoge giih adhemuohm kuu ayoad gene rog wan. ¹¹2:11 Tiihy 20:31 Ngahyu thiow kejea wu apuohny wane wa puohny wuro keehd nyethene. ¹²2:12 4:1; Rom 5:2; Pihp 1:27 Wu apuohny wane ke ka yiih lum Juog kii ngo kedea upuohny wane wun ke ka unahge Juog e ne gaahnu. Thiow kwaad beehdo gihn nhyaar Juoge ngo anyoadh wane yihru. Giih me meehg cwihny ngahmo kedea giih ciihm cwihny ge ateed wane yihru. Cwihny wan ne bange beere Juog cwihnye med ke wun bang gihn e naa acuohn wun ne beehd yi Dhaahre ge amiihr ke mihn cwihny ke wong ke wong.

Yaa Thecaaloanika Ge Ayiiho Kedea Uguum Gene Giih Ajohr

¹³2:13 1:2-3; Gal 1:11-12 Juog koohre beehde e ngo muohj wane muohjo ke nyingu. Koohre muohj wane muohjo bang gihn, naa akahl wane lum Juog yihru cahng ca, e ngo alihngu kedea uyiihu ngo. Ngo ayiihu ke cwihny acielo bang gihn angahyu ngo kejea beehda luube me Juog ke ngude e naa arob gen. Ngo angahyu kejea ge padh luube me wan naa apar gen wa keed wan. Luub nu ge naa alog wun kedea ucub gene tee yihru ke nying yiiho gihru. ¹⁴2:14 Tiihy 17:5 Jo wan! Wa giih ajohr naa ayug yaa paaru rogu ge aguumu! Ge aguumu wa kaa anaa aguum yaa Jeacuu Kriihjto ge beed piny Judea! Anahg Judea ge naa anaa ajoohr yaa Jeacuu. ¹⁵2:15 Tiihy 2:23; 9:23, 29; 13:45, 50; 14:2, 5, 19; 17:5, 13; Rom 11:28; 2Kor 11:23-29 Judea mooge thiow ge naa anahg Jeacuu Ruohdh kedea yaa agamloohngjuog naa anaa aoohr coon ne nyoadh yoohn Juog ge anahg yaa Judea. Ka me cahng kan, ge e ween ni ge naa ayug giih ajohr rog wan uriem gene wan oogo yi geenu. Cwihny Juog be rahny rog gen ke ne diih? Abea ge nyoge me be nhyaar ubeehn Juoge uboadhe nyoge. ¹⁶2:16 Mat 23:31-33 Ge abuohj e ge tum wan ke mahno. Ge adaahd ngo ubahnge Ciig Beer be puohny wane yihru wu yaa padh yaa Judea beere Juog wu be boadhe! Ngahda awuohj moogo e gihn nu amad gene rog giih reje e atiihy gene? Awaahn ni ge ukihm Juoge ke gihn me raaj.

Poal Udiero Ke Nying Yaa Thecaaloanika

¹⁷2:17 3:10 Jo wan! Rog wan anaa ayoad wane wa kiihye nye kaano anaa apah yihdho. Abea keehd maano apah yihdho, e wudh wan kuu awul rogu. Bangu apar wane keraahyo maa cwihny wan anaa bang udog wane wun ke niido keehdo. ¹⁸Cwihny wan ne bang liew wun. Tiel adiih e a ke nguda a daahd ucidha ne liew wun? Abea kihde now, atiihb ukeehg dhe yooh keá wiio yihr wan. ^19-202:19-20 1Kor 9:24-25; Pihp 4:1; 2Th 1:4 Wu gaahn wane gaahno bang gihn wu nyoge me beeye muu ubar maalo ke yiih Ciig Beer. Giih me beeye ge arob wane ke nyingu yihr yaa kan. Thiow wa koar cahng uduu Jeacuu Kriihjto Ruohdho ne rob kaa aguumu kii ngo ke cwihny wan me med. Kaano e Jeacuu wa upuoje ke nyingu. Wa daahd ngo ubeehdu ke beehdu noono uwahdhe cahng uduu Jeacuue upuoje wan ke nyingu.

Giih Cidh Timodhy Ne Tiihyo Thecaaloanika

^1-23:1 Tiihy 17:153:2 Timodhy: 1:1 Abea ne beehdo kan e wu be liew wane kuu arom guumo yihr wan. Noono e ngo agweehg wane udoohng wane kan kedea uoohr Timodhy bangu. Timodhy aoohr wane bangu ne meehg cwihnyu ngahmo ne mag lum Juog yihdh giih ajohr ge apahdh wudhu. Timodhy ngahyu kejea ngo beehda ngad wan muu utiihyo ke wan yi lum Juog, ngaa me ngahy puohny Ciig Beer ge rubo ke nying Ngad Boadh nyoge. ³3:3 Epi 3:13; 2Th 1:4; 2Tim 3:12 Cwihny wan ne bange ubahnge lum Juog be wiiu piny ke nying giih ajohr. Keehd wun, e ngo ngahyu kejea giih ajohr ge nud yihdh giih agweehg Juoge ke nyingo wa kaa ateed wane ngo yihru. ⁴3:4 Tiihy 14:22 Naa anud wane ke wun ngo kuu akan wane yihru kejea giih ajohr ge uyoadu wong maalo. Ngahda ayoadu awaahn ni kejea giih ateed wane ge apahdh ne rihb kar gen? ⁵3:5 Pihp 2:16 Kuu aniido e gihn aoohra Timodhy ke nyinge? Kar guum atooro yihra. Noono ngo aoohra ne maany kaa abaru maalo ke yiiho gihru kii ngo. Be kaahnge e atiihb ukeehg wu aleele oogo yaage! Kedea gihr nying puohny gihr wan unahg gihn!

Poal Koohr Juog Amuohje Ke Nying Yaa Thecaaloanika

⁶3:6 Tiihy 18:5; 2Th 1:3; 1Tim 1:5; Pihl 5-7; Gal 5:6 Awaahn ni Timodhy aduuo ke yoohn bangu. Giih ateede ge apahdh yi cwihny wan ne cohg! Ngo apahdh yi cwihny wan naa ateede ngo kejea rogu poohd nhyaaru nhyaaro kedea lum Juog poohd magu mago. Ateede thiow yihr wan kejea wu buohj kaa par bang wan kedea kea cwihnyu ne bang uniidu wan wa ka daahd wane wun ke niido. ^7-83:7 2Th 1:4 Naa alihng wane ngo kejea wu abar maalo ke mag lum Juog, e cwihny wan aduu piny maahdh mee. Yiiho gihru aduun wan ayuge teeg keehd maa anaa ayoad wane giih ngoohng wong maa giih bahng. Awaahn ni kare nud ubeehd wan ke cwihny me med e diero tooro ke nyingu. ⁹Deeh mihn cwihny maa ayoad wan do! Mihn cwihny ke nying gihn abaru maalo ke mag lum Juog. Ka maa amuohj wane koohr Juog do! ¹⁰3:10 2:17 Ke nying dewaahr kedea decahngo e Juog wonge kway wane kwayo ke cwihny acielo beere wu liew wane liewo. Cwihny wan ne liew wun beere giih me kuu anaa anyoadh wane yihru yi lum Juog, ge beehn wane ke ne nyoadho yihru.

¹¹Juog Wuro ke ngude maa Jeacuu Kriihjto Ruohdho guo gene yooh ke gwiiro me laar wane cidho bangu. ¹²3:12 Gal 6:10 Jeacuu Ruohdh konye wun unhyaaru rogu maa unhyaaru nyoge mooge kedea ubeehn nhyaahro gihru uroome ke nhyaahro mar wan ne nhyaar wane wun. ¹³3:13 5:1-2; Pihp 1:10 Kaano e aduunu uyug Jeacuue teeg beere wu ubeehdo ke beehdo me beere kihd awuohj tooro rogu yi wong Juog. Beehdo gihru noono ngo uniid Jeacuu Kriihjto Ruohdhe cahng ubeehne keehd yaae.

Kob Poale Kejea Beehd Yaa Yiiho Ke Beehdo Me Beer

¹4:1 2:13; Klo 1:10; 2Th 3:6 Jo wan! Gihn moogo thiow nud me rob wane yihru. Wudhu keá wul rih beehdo gihn beer e nhyaar Juoge. Beehd gihn apuohny wane yihru ke teeg Jeacuu. Awaahn baru maalo ke beehdo me kaal wiih beehd maano. ²Bang gihn ngo ngahyu kejea luub arob wane yihru ge rob wane kaa teeg Jeacuu Ruohdh.

³4:3 5:23; 1Kor 6:13; Judea 10:10 Gihn daahd Juoge ke nying ka beehdu kii ngo beehda ka unyoadhu rogu ne yaae. Noono kea beehdu ke beehd abiohgrwaal me giih mahj ge be tiihyu. ⁴Nea wu unyoohmo kea beehn dhaane dhiile kuohm ciihe ke wuoro kedea nahge e naa dhaar beehde keehde cog. ⁵Padh ke nying giih mahj kedea nyuol nyethen ge ne nhyaar dhaane ciihe ke nying gen. Yaa kuu ayiih lum Juog ge ne nhyaar buud ke dhaago now abea dhaago be nhyaar. Kwaad yaa nu rogu keá romu ke gen. ⁶Wa gihn nu, ngaa keá kaab ciih dhaano moogo ne yug giih waane rih ngo. Giih nu ge anaa arob wane yihru coon kedea utoohn wane wun kejea ngaa tiihy kwaad giih nu dhiil Juoge kaa kihmo ke gihn me raaj. ⁷4:7 4:3; 1Pii 1:15-16 Beehda gihn me maan Juoge maano, nea wo ge yaage giih bal ge ne tiihyo. Juog daahd won ubeehdo ke beehd abiohgrwaal. ⁸4:8 1Kor 6:19-20 Cubu wudhu piny ne cohg utoor ngaa kweer ke puohny gihn, bang gihn beehda puohny maa arob Juoge. Ngaa kweer ke puohny gihn kuu akweer kaa puohny dhaano abea ngo akweer kaa Juog ngaa cub Wahy Juog.

⁹4:9 Gal 6:10; Epi 5:2 Rog wan wag wane kaa naah ne gweed yihru ke nying nhyaar rogu bang gihn Juog wu apuohnye ke ka nhyaaru rogu kii ngo, e naa gihn nhyaaru rogu noono. ¹⁰4:10 2Th 3:4 Jo wan, keehd me nahgu yaa nhyaaro e ngo dhiil wane kaa niengo yihru e gihr nhyaahro. Baru maalo ke nhyaar yaa piny Macedoanya ke dhe yooh me kaal wiih nhyaahro gihn ne yihru awaahn ni.

¹¹4:11 2:9; Epi 4:28; 2Th 3:10, 12 Yugu rogu ubeehdu ke dhe yooh me beer. Wu keá ne reem yi gihn me padh gihr nyingu. Kedea nahge yoohn bodho gihru e ne maanyu wa kaa arob wane yihru. ¹²4:12 1Kor 5:12-13; Klo 4:5 Ke dhe yoohn nu, e gihn me raaj me yoad nyoge rogu tooro, kedea wu buu upiih ne many nying nyoge mooge beere wu ke muojo ke nyepiny.

Yaa Kuow Kedea Yaa Athow Cahng Uduu Jeacuue

¹³4:13-17 5:1-2; 1Kor 15:51-524:13 1Kor 15:18-19; Epi 2:12 Jo wan! Wa daahd ngo ungahyu adiehj gihn uyug ree rog yaa athow cahng uduu Jeacuue. Wa daahd ungahyu ngo beere aduunu be yuog wa mar yaa kwihj ngo kejea yaa athow ge ucahr. ¹⁴4:14 Rom 14:9; 1Kor 15:3-4, 12, 20 Ngo ayiiho kejea Jeacuu athow batiene e ameehg Juoge cahro. Nea wa gihn nu kea yiiho ngo thiow kejea Juog, yaa ayiih lum Jeacuu uwahdhe ka uthow gene, ge umeehge cahro. Kaano e ge ukaab Jeacuue ukedhe gen Paar Juog. ¹⁵4:15 1Kor 7:10, 25 Lum teed wane yihru awaahn ni beehda loohng me Jeacuu e naa ateed ngo. Gihn me tudu ke nyinge tooro ke nying yaa athow. Yaa athow naa amoon wong maalo nyumo ge buu uwii yaa unaa upinye caahn cahng ubeehn Jeacuue. Yaa athow ge ayiih lum Juog ge umeehg cahro umodho. ¹⁶4:16 1Kor 15:23 Cahng uyug giih nu rog gen, e Juog uaay kare e yihnh piny maano e loohnge robe robo. Loohnge noono ugam ngaa duohng yihr wuohdjuog kedea ukoadh baya gihr Juog ne nyoadh ngo kejea gihn beehda Cahng Juog E Duohng. Kaano arumo e yaa ayiiho giih athow ke lum Juog yi cwihny gen ge uthub ke cahro. ¹⁷4:17 Jon 12:26; Rom 5:17; Pihp 3:20 Nea ge acahr, e gen maa yaa unaa wiih piny rogo uyoado yi pool bang Jeacuu. Noono ubeehdo ke Jeacuu ke nying ruu piny. ¹⁸Nea neehn maano kea ciihmu cwihnyu ke loohng gihn ateed Jeacuue beere cwihnyu umihno ubahnge cwihnyu be yuog ke nying yaa ayiiho naa athow.

Gwiiru Rogu Ukoaru Beehn Ruohdh

^1-25:2 1:2-3, 10; 2:19; 3:13; 5:23; Mat 24:36; Pihp 4:5; 2Th 1:7, 10; 2:1-2Wa ngad kahw: Mat 24:43; 2Pii 3:10; Any 3:3; 16:15 Jo wan! Ngo ngahyu thiow, wa be rom gweed yihru kejea Jeacuu ubeehn cahng ni. Ngo ngahyu ne cohg kejea cahng beehn Ruohdh ngaa muu ungahy ngo tooro. Ubeehn ne lwaahd wa ka ne beehn ngad kahwe ke waahr. ³5:3 Mat 24:39 Ngo ubeehn ne lwaahd nye kaano uthub yaa kuu ayiiho ke beel kob gene, “Wa beehdo wiih piny awuohbo! Gihn me raaj me yoad won tooro.” Unahg nye kaano e nu paah Ruohdhe gen oogo ke beehne uguo gihn me raaje pahdh wudh gen. Uguo pahdho wa raahm nyoohdo e paah dhaago oogo. Kaano e dhe yooh me cahg gene ke yoado keehdo tooro ne gwiir rog gen ke nying beehn Jeacuu.

⁴Abea wun. Jo wan! Gihn muu upaah wun oogo tooro cahng ubeehn Jeacuue bang gihn wu ake beehdo e wu koar beehne. ⁵5:5-8 Rom 13:11-12; Epi 5:8-9 Thiow wu yaa ayiiho wu be room keehd yaa kuu ayiiho. Wu be room neehn man bahnge decahngo be room ke dewaahr. Dewaahr gihn beehn rih dhaano be niide abea decahngo gihn beehn rih dhaano ngo niid dhaane niido. Wo uroomo wa decahngo. Gihn beehn rogo niido niido. ⁶Nea neehn maano kea baro maalo ubeehdo wa decahngo maano e rogo agwiiro maa wudho kwel ne koar beehn Jeacuu. Rogo keá romo ke yaa kuu ayiih. ⁷Yaa kuu ayiiho gihn me ngahy gene ke nying beehn Jeacuu ngo tooro. Noono e ge ubeehdo e ge agwaahg wa mar ngaa me ne yi muudho wale ngaa maa anahg koonge ⁸5:8 Epi 6:11-17 Abea wo ge yiih lum Juog beehdo e wudho kwel kedea baro maalo ke gaahn Juog kedea cejo dhe yooh me nhyaaro yaa kwaahdh won. Kedea ciihmo cwihnyo beere wo bar maalo ke yiiho gihro bang gihn ngo ngahyo kejea Juog wo uboadhe. Giih nu ge nu ukony won. ⁹5:9 1:10; 2Th 2:14 Juog wo kuu akwanye bang ukihme won cahng thoo neehn yaa kuu ayiiho. Wo akwanye beere wo boadhe boadho ke nying Jeacuu Kriihjto Ruohdho. ¹⁰5:10 4:14; Rom 14:8-9 Jeacuu athow ke nyingo bang ubeehdo keehde tiehd cahng ubeehne, keehd me poohde e wo kuow wale keehd maa anaa athowo. ¹¹Neehn kaano akwaana yihdh luube yihru, baru maalo ke ciihm cwihnyu neehn ka yugu ngo.

¹²5:12 1Kor 16:15-18; 1Tim 5:17 Jo wan! Ateed wane yihru kejea wuoru yaa abuohj ke tiihj ke nyingu, ge naa yaa doonge nyumu; yaa rob gihn tiihj ke nying lum Juog yihru. ¹³Wuoru gen keraahyo kedea nhyaaru gen bang tiihy tiihy gene ke nyingu. Ngahyu beehdo beer ke rogu. ¹⁴5:14 2Th 3:6, 11, 15 Jo wan! Wa daahd uyugu giih ni: teedu ngo yihr yaa nyaahbo utiihy gene, meehgu cwihny yaa aduun ge bahw ngahmo, maa konyu yaa nying ge bahdh kedea wu keá rubo e doohnu ajengu yihr nyoge. ¹⁵5:15 Rom 12:17; Pihp 1:10 Dhiilu ngo ke ngahyo kejea wiih awuohj keá coal kaa awuohj moogo. Kedea ke nying nihn nahge ke gihn me beere ne yugu yihr yaa ayiiho kedea yihr kwaad dhaano cang.

¹⁶5:16 Pihp 4:4 Beehdu e cwihnyu med. ¹⁷5:17 5:25; Luk 18:1; Rom 12:12; Epi 6:18; Klo 4:2 Kedea kwaayu Juog kaa kwayo ke cahng cahngo. ¹⁸5:18 Epi 5:19-20 Kwaad gihn tiihy ree now yihru kea muohju koohr Juog muohjo. E naa gihn daahd Juoge yihru yi beehdo gihn anweehd wun tiehd keehd Jeacuu Kriihjto Ruohdh.

¹⁹5:19 Epi 4:30 Wu keá kweer ke lihng lubo maa rob Wahy Juoge yihru. ²⁰Thiow wu keá kweer ke lihng lubo maa arob yaa gamloohngjuoge. ²¹5:21 1Kor 14:29; Epi 5:10; 1Jon 4:1 Wu keá guo kweer. Abea kuongu yihdh nyepinye ke kweenyo ne ngahy ngo kejea lubo beehn ke bang Wahy Juog. Caahdhu kaa dhe yoohn yaa ayiiho. ²²Kweeru ke tiihy giih me reje e daahd wun ke tumo ke gen.

²³5:23 5:1-2; 2Kor 13:11 Juog ngaa cub kar beehdo me beer yihr yaae, ngo kway wane kwayo ucube tee yihru. Tee me meehg wun bar maalo ke beehdo maa awuob me pahdh yi cwihnye. Beehn Jeacuu Kriihjto Ruohdho niide gihn beer naa atiihyu cahng uduue. ²⁴5:24 1Kor 1:8-9; Pihp 1:6; 2Th 3:3 Juog wu acuohne kedea unahg e nu umeehg wun yoad beehd me beer bang gihn ngo arob athiir.

²⁵5:25 1:2-3; Rom 15:30 Jo wan! Kwahyu thiow ke nying wan.

²⁶5:26 Rom 16:16 Maahdhu yaa ayiiho yihr wan ke cingu apaar. ²⁷Aroba yihru kaa amor gihr Juog kejea kwaanu warga gihra gihn yihr yaa ayiiho cang.

²⁸Beehn Jeacuu Kriihjto Ruohdho cube muunye yihru cang.