1 Yuwana

Ngwujaꞌri ngwanni ngwullu je

Yuwana giꞌra geꞌte

Änï kitabanu

Yuwana gwuru dooꞌra dükäjäär ngwooꞌranu ngwükäjäär je (ngwanni ngwujaar Yicunga le). Gwänggädäär aar ꞌdingini gwondaja aar akani nono. Yuwana gwuca Yicung gwuru ngwujaꞌri ngwudi midi, nginde gwanni gwujaar papa gwe gwurꞌtal (1.1–2). Yuwana gwudiwayiniya ngwüjü ngwanni ngwadi uli ngwujaꞌri ngwee ngwuru ꞌdidanu ngwani Yicu ndi ari ngwoorta ngwuju ngwonyadu ngwanni ngwuru ngwuꞌduru ngwanni ngwati nyïꞌrïnï ndi ari Yicu gwuru gwanni gwani Kirctu (2.22). Aar nyïꞌrïnï ndi ari gwuma ru dïjï dümnä gilingeno (4.2). A ngwïkïrïjïn mätïnälü ꞌdïꞌdäny ngwujaꞌri ngwanni ngwenggacaar je ꞌtuꞌtu gerre (2.24).

Yuwana gwüpäcä ngwïkïrïjïnälü aar elelle elelleng gwanni gwujuꞌru aar ämnäjïdï. Ngwuje ci aar ämnï Kïjï gidi Ngwaalu aar ꞌdengenaci ngwujaꞌri ngwüngün. Ngwuje diwayiniyi ndi ari aar gwuji Yicung, nunnu ma ji mung oꞌra mana aar gu ïcïnänü ngwäyänü ꞌdünggüngün (2.28).

Yajang yidi ngwujaꞌri

1. Ngwujaꞌri ngwudi midi (1.1–4)

2. Midi ndi acajidi gwudi papa na Gïjï güngün gani Yicu (1.5—2.29)

3. Elellar nono yïjï yidi Ngwaalu gïdïdlänü ndee (3.1–24)

4. Ngaa lenge ndi ari yiru ange yanni yiru ꞌdidanu na yanni yiru yiꞌduru (4.1–6)

5. Ämnär Ngwaalinga ngaa ämnäjïdï (4.7–21)

6. Ämnär Kïjï gidi Ngwaalu (5.1–21)

Ngwujaꞌri Ngwudi Midi

¹Änyängä lullu ngwujaꞌri ngwudi midi ngwuju ꞌtuꞌtu gwerre ngwanni ngwuꞌdingini nje, nje engga ngwäy ngwe ngwärï nje inggidi nje akani nono ngwuy ngwe ngwärï ngwuru ngwee ngwaru nyii ngwe gweneno. ²Midi nggwee gwüꞌtädälü nyii engga nyii gwe ondaji, ara je be enggaci ndi ari ngwujaꞌri ngwuru ngwudi midi gwudi gwurꞌtaling gwanni gwuju ndi Papa gwuru Ngwaalu aar nje be ꞌtäcälü. ³Ngwujaꞌri ngwanni ngwänggädï nje, nje ꞌdingini, ngwuru ngwondacara je ngwe nunnu ar gu acajidi ar gu emadanu gwüpäng. Ar emadi ndi acajidi gwüpäng na acajidi gwege nggwee gwuru Ngwaalinga le ngwuru Papa na Gïjï güngün gani Yicu Kirictu. ⁴Änyängä lullu ngwujaꞌri ngwee, nunnu a jayanu gwege ru gwanni gwumbutu.

Elelle Buri gwe

⁵Ngwujaꞌri ngwuru ngwee ngwanni ngwuꞌdingini nje ndi Yicu ara je be ondaca. Ndi ari Ngwaalu ngwuru buri, dïrïm dere daꞌti ꞌdünggüngün aꞌtur. ⁶Ma be ari nunnu a lima ari gwacajidar le ar be elelle gïdïrïmänü, a liru ngwuꞌduru na elelle gwege gwa ru ꞌtur. ⁷A be manari a lima elelle giburalu anaku ru gu Ngwaalu buri, a la be ätï acajiding gwüpäng ꞌdidanu, na yïn yidi Gïjï güngün gani Yicu, yinje oyaji kengalu ꞌdar.

⁸Manari a lima ari a laꞌti ki, a la dudiyi yigoꞌro yege na ngwujaꞌri ngwanni ngwuru ꞌdidanu ngwaꞌti ngwa ji ꞌdenggeganu. ⁹Ma be ari alanga lima ꞌtäjälü ndi ari a liki, nginde gwuru ligor leꞌte pu ngwüdünälü gwunje düdänïjänü na gwunje gaꞌru giyiꞌral ꞌdar yege yanni yiki. ¹⁰Manari a lima ari alanga laꞌti ärrä yiꞌral yanni yiki, gwa ar aniji diꞌduru na ngwujaꞌri ngwüngün ngwaꞌti ꞌdengge.

Ar elelle giburanu gwudi Ngwaalu

¹Nggwüllïjä je ngwujaꞌri ngwee lani yïjï yüny nunnu aaꞌti ngaa la ärrï yiꞌral yanni yiki. Ma be ari dïjï dere dima ärrï yiꞌral yanni yiki, a lätï Yicu Kirictung gwanni gwüdünälü gwati nje ruci ndi Papa. ²Nginde gwanni gwümïꞌrïdï nje nono ligoꞌro le lüngün aar nje gaꞌru ndi ke gwege. Aaꞌti be ke rüdï gwege ꞌdogo jücü, ngwube ru ꞌto ke gwudi ngwüjï ꞌdar gïdïdlä.

³Manari gwuma ar ꞌdengenaci ngwujaꞌri ngwüngün, a la be lenge ndi ari gwülïngïdär. ⁴Gwanni gwati ari, “Gwülïngïdïny,” ngwuꞌti be ärrä ngwujaꞌri ngwüngün, gwuru diꞌduru na ꞌdidanu gwaꞌti ꞌdünggüngün. ⁵A be gwere gwanni gwati ꞌdengenaci ngwujaꞌri ngwüngün, gwuru dïjï danni dämnä Ngwaalinga ämnïng gwanni gwuru ꞌdiꞌdidanu. Yiru giyee yanni yati nje gäbïcï ar lenge ndi ari a gilo ꞌdünggün. ⁶Ndi ari gwere gwanni gwati ari gwümätïnälü ꞌdünggüngün, ngwelelle nono elella gu Yicu.

Yanni yinggida ndi ari Ngwaalu ngwämnï nje

⁷Lani ngwumaad ngwüny, ngwujaꞌri ngwee ngwüllïjä je ngwäꞌtüdï ngwuyang, ngwuru ngwujaꞌri ngwanni ngwuꞌrin ngwuꞌdingina je ꞌtuꞌtu gwerre. Ngwujaꞌri ngwee ngwuru ngwuꞌrin ngwuru ngwujaꞌri ngwanni ngwuꞌdingina je. ⁸A be nyi gwüllïjä je ngwujaꞌri ngwanni ngwuyang. ꞌDidanu gwudi ngwujaꞌri ngwee nggwo gwenggana ndi Kirictu na ꞌdanggalu ndi ari dïrïm ndo ndi abri kayanu a buri gwanni gwuru ꞌdidanu gwuma be oꞌrralu.

⁹Gwanni gwaru nggwo giburalu ngwube a be gwenggen ke ngwäy, nginde nggwona gïdïrïmänü kaji nggoo. ¹⁰Gwanni gwati ämnï gwenggen, gwati elelle giburalu a yere yaꞌti ꞌdünggüngün yanni yiki yadi gäbïcï ngwobalu. ¹¹A be gwanni gwati gwenggen ke ngwäy, nginde nggwo gïdïrïmänü, dïndïng gwänü a gwaꞌti lïngïdï ndi ari gwadi ne. Gwuma dïrïm rïmïyï ngwäy.

¹²Äny gwüllïjä je ngwujaꞌri ngwee lani yïjï yüny ndi ari ke gwalu gwuma ara je Ngwaalu düdänïjänü ndi Yicu Kirictu. ¹³Äny gwüllïjä je lani papanga, ndi ari gwülïngïdängä gwanni gwuju ꞌtuꞌtu gwerre gwani Yicu Kirictu. Äny gwüllïjä je nga nga lanni liru ngwamal ndi ari ngaa lima obeda dijegoꞌralu. Äny gwüllïjä je lani yïjï yüny ndi ari ngaa lïlïngïdï papang.

¹⁴Äny gwüllïjä je lani papanga ndi ari nga nga lïlïngïdï ngindeng gwanni gwuju ꞌtuꞌtu gwerre. Äny gwüllïjä je lanni liru ngwamal, ndi ari ngaa lojema nono, a ngwujaꞌri ngwudi Ngwaalu ngwümätïnälü ꞌdanggalu, na ngaa lima obeda dijegoꞌralu.

¹⁵Ngaa ꞌti ämnä dïdläyü na yiꞌral yere yidi dïdlä. Manari gwere nggwo gwati ämnï dïdläyü, gwaꞌti gu ämnï gwudi papa. ¹⁶Ndi ari yiꞌral ꞌdar yidi dïdlä, nono amiꞌra gwudi lingeno, ari ngwäy gwudi ngwong ngwudi dïdlä, gïgïꞌtïnälü gwudi lingeno gwanni gwätïng na ngwanni ngwati je ngwüjï ärrï, ngwati ꞌti ïndï ndi papa, ngwudi dïdlä ngwuru. ¹⁷Dïdlä yiꞌral yanu yüngün yanni yiki yanni yati ari ngwüjänü, ya dudi a be dïjï danni dati ärrï buping gwudi Ngwaalu, da midi miding gwudi gwurꞌtaling.

Arnganar Ngwuꞌduru

¹⁸Lani yïjü yüny, gaji gima be ja gito. Lica je gwele gwerre ndi ari güwän gidi Kirictu ga ji gila. Gweneno gima be ila gonyadu gima ꞌtädälü, a la be lenge ndi ari gaji gima be ja gito. Güwän nggee gïꞌtüdï ꞌdenggeganu ndi ari gati ar le acajidi gwerre, ¹⁹aar be ꞌtü aar nje gatani. Adinari lacajidar le kiꞌdu geꞌte pu ꞌdidanu, laadi ar le jalu. Liminje be gatani ndi ari ngindenga läꞌtüdï lidi giꞌdu gege.

²⁰A be nga nga, lima je Ngwaalu maji lïgïꞌrïmä nono Yicu gwe, na no, nga nga ꞌdar yïlïngïdï je yanni yiru ꞌdidanu. ²¹Äny gwaꞌta je üllïjä ndi ari nga nga laꞌti lïngïdï ꞌdidanung, a be ndi ari nga nga gwülïngïdängä, ngaa lenge ꞌto ndi ari yiꞌduru yere yaꞌti ngwujaꞌranu ngwanni ngwuru ꞌdidanu.

²²A be yärü gwanni gwuru diꞌduru? Dïjï diru danni dati ari Yicu gwäꞌtüdï gwanni Gwubrutaar yelenya. Dïjï danni diru gu no, diru güwän gidi Kirictu diru danni dati ꞌdonya Papang na Gïjï. ²³Ndi ari dïjï dere danni dati ꞌdonya Gïjü, daꞌti ätï Papang. Gwere gwanni gwati ämnï Gïjü, gwati ämnï ꞌto Papang.

²⁴Mätïnär bälü ndi määtä ngwujaꞌri giyigoranu ngwanni ngwuꞌdingina je ꞌtuꞌtu gwerre ngaa gu mätïnälü ꞌdïꞌdäny. Manari ngaa gilo gu, ngaa ꞌto la mätïnälü Kïjï na ndi Papa. ²⁵A yiru giyee yanni yicaar nje ye Ngwaalu ndi ari gwunje ätädä ꞌto miding gwudi gwurꞌtaling.

²⁶Äny gwüllïjä je ngwujaꞌri ngwee nga je girinya gwani ngwüjï ngwanni gwati mïnï ndi ara je ïꞌdäjänü aar je oktada ꞌter ngaa dudi. ²⁷A be ꞌdanggalu, Kirictu gwuma je maji lïgïꞌrïmä nono lïmätïnälü ꞌdanggalanu ngaa laꞌta be mïnä dïjü dere ndi ara je enggaci mana yanni yiru ꞌdidanu. Ma be ari lïgïꞌrïm lüngün lïmätïnälü ꞌdanggalu ndi ara je enggacalu pipiꞌriꞌti, a liru lïgïꞌrïm lanni liru ꞌdidanu läꞌtüdï yiꞌduru, mätïnärälü ꞌdünggüngün anaku enggacara je gu.

²⁸A be gwenene lani yïjï yüny, mätïnärälü ꞌdünggüngün nunnu ma ji mung ꞌtädälü, aaꞌti yedeny yinje eny a nje yaaru ape komon ganni gading ge oꞌra.

²⁹Manari ngaa lïlïngïdï ndi ari Kirictu gwuru gwanni gwüdünälü, ngaa la gu be lenge ndi ari dïjï dere danni dati ärrï yiꞌral yanni yïdünälü, diru gïjï gidi Ngwaalu.

Yïjï yidi Ngwaalu yati dünälü

¹Änggädär ämnïng gwuru ꞌtaa gwudi Ngwaalu ngwuru Papa, gwanni gwämnäär nje gwe! Ämnï gwüngün gwupa gwulleny ꞌdi ndi ari liminje ci, ‘yïjï yidi Ngwaalu.’ Na a liru gu yïjï yüngün ꞌdidanu. Yiru giyee yanni yïgäbïcä ngwüjü ngwudi dïdlä aar nje ꞌti be lïngïdï ndi ari ngwüjï ngwudi dïdlä ngwaꞌtina lïngïdï Ngwaalinga. ²Gwenene lani ngwumaad ngwüny, a liru yïjï yidi Ngwaalu, a be yaꞌti linginna ndi ari gweere a ladi ru ꞌtaa. A be a lïlïngïdï ndi ari ma ji ma Kirictu ꞌtädälü, a la ru nono ngindeng, nunnu gwa ar engga anaku rung gu ꞌdidanu. Dïjï dere danni dätï geꞌtajing nggwee giligoranu lüngün ndi Kirictu, dati juꞌriyi lingina lüngün ³anaku juꞌriya gu Yicu lingina lüngün.

⁴Dïjï dere danni dati ärrï yiꞌral yanni yiki dati kiyi yobo yidi Ngwaalu ꞌdidanu yiru ndi ari yiꞌral yanni yiki, yani kiyi yobo. ⁵A be ngaa lïlïngïdï ndi ari Kirictu gwüllü ndi äbrï yiꞌral yidi ngwüjï yanni yiki, ngaa lïlïngïdï ndi ari nginde gwäꞌtüdï dïjï danni diki. ⁶Gwere gwanni gwümätïnälü ꞌdünggüngün, ngwaꞌti gwa ji ndi gwujani yiꞌral yanni yiki. A be gwanni gwa ji ndi gwujani yiꞌral yanni yiki gwurꞌtal, gwaꞌting änggädï na gwaꞌting lïngïdï.

⁷Aaꞌti dïjï dere da je oktada ndi dudi lani yïjï yüny. Gwanni gwati ärrï yiꞌral yanni yïdünälü, gwuru dïjï dïdünälü, anaku dünü gu Kirictalu.

⁸Gwanni gwa ji ndi gwujani yiꞌral yanni yiki gwurꞌtal, gwuru gïjï gidi dijegoꞌrr ndi ari dijegoꞌrr diru danni därrä yiꞌral yanni yiki ꞌtuꞌtu gwerre. Yiru yanni yïgäbïcä Gïjü gidi Ngwaalu ngwüllä ndi ari ngwuje äbrï yanni yima ji dijegoꞌrr ärrï.

⁹Gwere gwaꞌti gwuru gïjï gidi Ngwaalu gwati ji ndi gwujani yiꞌral yanni yiki gwurꞌtal, ndi ari lïgïꞌrïm lidi midi Ngwaalu lima ji ꞌdünggüngün, ndi ari gwaꞌti gwa ji ndi gwuji yiꞌral yanni yiki gwurꞌtal ndi ari gwuma ru gïjï gidi Ngwaalu. ¹⁰Yiru giyee ndi ari awa a ladi lenge yïjü yidi Ngwaalu ꞌter gïyïjänü yidi dijegoꞌrr ndi ari gwere gwanni gwati ꞌti ärrä yiꞌral yanni yïdünälü na ꞌto gwere gwanni gwati ꞌti ämnä gwenggen, gwäꞌtüdï gïjï gidi Ngwaalu.

Ämnäjïdär

¹¹Ngwujaꞌri ngwanni ngwuꞌdingina je gwerre ngwuru ngwee, ndi ari ar ämnäjïdï. ¹²Aaꞌti a la ru nono Gayining, nginde gwanni gwuru gïjï gidi dijegoꞌrr ngwümäätä gwenggen gwani Äbïïl ngwuꞌrinye. Gayin gwarra ngwube ꞌrinye gwenggen gwani Äbïïl? Yäꞌtüdï mene ndi ari yiꞌral yüngün yaꞌti dünälü ngwäyänü Ngwaalu a be yiꞌral yidi gwenggen gwani Äbïïl aar be dünälü ngwäyänü Ngwalo?

¹³Yäy gu no aaꞌti ngaa lobalu, lani ngwänggärï manari nga lima ke ngwüjü ngwäy ngwudi dïdlä. ¹⁴A lïlïngïdï ndi ari alanga lima gatana gay gidi yiꞌrany a lima elada ndi midi, na lïlïngïdï gu no ndi ari a lati ämnï ngwengga. Gwanni gwati ꞌti ämnä, nggwo gu na yiimala yidi yiꞌrany. ¹⁵Gwere gwanni gwati gwenggen ke ngwäy, gwati ꞌrinyidi. Na ngaa lïlïngïdï ndi ari gwere gwanni gwati ꞌrinyidi, gwaꞌti ätï miding gwudi gwurꞌtaling ꞌdünggüngün. ¹⁶A lïlïngïdï ndi ari ämnï gwani yärü, ndi ari Kirictu gwayu gwani alanga. Alanga ꞌto la dodaji yigoꞌro yege ngweengga! ¹⁷Dïjï danni dätï ngwony ngwudi lingeno ngwube engga gwenggen gwanni gwuru diwayi ngwuꞌti be ïnädï, awa ngwube ari dämnä Ngwaalinga. ¹⁸Lani yïjï yüny, ämnï gwege aaꞌti gwa ru ngwujaꞌri ngwudi ngwulem ꞌdogo ngwube ru ämnï gwanni gwuru ꞌdidanu giyiꞌral yanni yati ar je ärrï.

¹⁹Yiru be giyee yanni yati nje gäbïcï ar lenge ndi ari a liru ngwüjï ngwudi ꞌdidanung. Yiru giyee yanni yadi nje gäbïcï ar dünä ligor le laꞌti yedenyanu ngwäyänü Ngwaalu. ²⁰Ma be ari yigor yiminje mïꞌränü, ar lenge ndi ari Ngwaalu ngwupana giyigor yege na ngwuru ngwanni ngwülïngïdï ngwujaꞌralu ꞌdar.

²¹A no lani ngwumaad ngwüny, ma be ari yigor yege yiminje ꞌti mïꞌrïdänü, yedeny yaꞌti yinje eny ngwäyänü Ngwaalu. ²²Ya ar je mbuji ꞌdünggüngün ꞌdar yanni ya ar ye otacalu, ndi ari gwati ar ꞌdengenaci ngwujaꞌri ngwüngün ar ärrï yiꞌral yanni yati gäbïcï ngwujayanu. ²³A ngwujaꞌri ngwüngün ngwanni ngwaru ngwe ngwuru ngwee ndi ari ar ämnï Gïjü güngün gani Yicu Kirictu na ar ämnäjïdï gwüpäng. ²⁴Lanni lati ꞌdengenaci ngwujaꞌri ngwüngün, lïmätïnälü ꞌdünggüngün na nginde gwümätïnälü ꞌdenggen. A yiru giyee ndi ari awa a lïlïngïdï ndi ari nginde gwümätïnälü ꞌdengge, ndi ari a lïlïngïdï gu lïgïꞌrïm le lanni lätädäär nje.

Lïgïꞌrïm lidi Ngwaalu na lïgïꞌrïm lanni liki

¹Lani ngwumaad ngwüny, aaꞌti ngaa lämnï ngwujaꞌri ngwudi lïgïꞌrïmälü rügüm, ngaa be manni iye ngwügïꞌrïmä ngwäy nono ndi aang lenge ndi ari ngwïndï Ngwaalu. Ndi ari ngwïjïr ngwo ngwonyadu ngwuru ngwuꞌduru ngwuma ꞌtü ngwuma badalu gïdïdlänü. ²Yiru giyee yanni yati nje gäbïcï nda be lenge lïgïꞌrïmä lidi Ngwaalu, ndi ari lïgïꞌrïm lere lanni lati ari Yicu Kirictu gwïndï gilingeno, liru lidi Ngwaalu. ³A be lïgïꞌrïm lere lanni lati ꞌdonya ngwujaꞌri ngwee ngwani Yicu, läꞌtüdï lïgïꞌrïm lidi Ngwaalu, liru lïgïꞌrïm lanni liru güwän gidi Yicu lanni liꞌdingina le ndi ari ladi ila, a gilo lima obana gwenene gïdïdlä.

⁴Ngaa liru lidi Ngwaalu, lani yïjï yüny. A lima je dami lidi dïdlä ndi ari gwanni nggwo ꞌdanggalanu gwojemana nono gïlïgïꞌrïm lanni gilo ngwüjänü ngwudi dïdlä.

⁵Ngindenga liru ngwüjï ngwudi dïdlä ngwati ondaji ngwujaꞌri ngwudi ngwong ngwudi dïdlä ati je be ngwüjï ngwudi dïdlä ꞌdengenaci. ⁶A be alanga liru lidi Ngwaalu. Dïjï dere danni dïlïngïdï Ngwaalinga, dati nje ꞌdengenaci. A be gwere gwanni gwäꞌtüdï gwudi Ngwaalu, gwati nje ꞌti ꞌdengenaca. Yiru giyee yanni yati nje gäbïcï ar be ngengedani ngwujaꞌranu ngwudi lïgïꞌrïm liru ꞌdidanu ngwujaꞌranu ngwudi lïgïꞌrïm lanni liru diꞌduru.

Ämnï gwudi Ngwaalu na ämnï gwege

⁷Lani ngwumaad ngwüny, gäbïcär ar ämnäjïdï ndi ari ämnï gwïndï Ngwaalu. Gwere gwanni gwati ämnï, gwuru gïjï gidi Ngwaalu na gwülïngïdï Ngwaalinga. ⁸Gwere gwanni gwati ꞌti ämnä, gwaꞌti lïngïdï Ngwaalinga, ndi ari Ngwaalu ngwuru ämnï. ⁹A yiru giyee yinggida ndi ari Ngwaalu ngwenggaci nje ämnïng gwüngün awa. Ndi ari ngwükäjä Gïjü gwüngün ganni giralu geꞌte pu gïdïdlä ndi ari nunnu ar ge gilang. ¹⁰Ämnï gwuru nggwee, ndi ari a läꞌtüdï lanni lämnä Ngwaalinga, a be Ngwaalu ru ngwanni ngwämnï nje ꞌdi aar ükäjä Gïjü gwüngün aar nje mïꞌrïnï nono aar nje gaꞌru ndi ke gwege.

¹¹Lani ngwumaad ngwüny, anni ämnär nje gu Ngwaalu no, gäbïcär be ar ämnäjïdï gwüpäng. ¹²Dïjï dere daꞌti aꞌtur danni dänggädï Ngwaalinga. Ma be ari alanga lämnäjïdü, Ngwaalu ngwa ji ꞌdengge na ämnï gwüngün, gwa mbuti ꞌdengganu.

¹³A lïlïngïdï ndi ari nggwo gwümätïnär gu a nginde nggwo ngwümätïnälü ꞌdengge. Ndi ari nginde gwuminje ätädä lïgïꞌrïmä lüngün. ¹⁴A alanga lima engga, a lima ondaci ngwüjü ndi ari Papa gwuma ükäjä Gïjü güngün ngwuru gilang gwudi ngwüjï ngwudi dïdlä. ¹⁵Manari dïjï dere dima ämnï ndi ari Yicu gwuru Gïjï gidi Ngwaalu, Ngwaalu ngwa mätïnälü ꞌdünggüngün a nginde gwa mätïnälü Ngwaalu. ¹⁶A gu no gwenene, a lïlïngïdï ar gatada ngwäyänü ndi ämnï gwanni gwätädäär nje Ngwaalu.

Ngwaalu ngwuru ngwati ämnï ngwüjü. A gwere gwanni gwelella ämnï gwe, gwümätïnälü Ngwaalu a Ngwaalu mätïnälü ꞌdünggüngün. ¹⁷Gay ge nggee, ämnï gwati nje gu mbutanu ndi ari aaꞌti yedeny ya ji komon gidi obalu ndi ari ngene gïdïdlä ndee, a liru nono Kirictu. ¹⁸Yedeny yaꞌti ndi ämnï, a be ämnï gwanni gwumbutu gwati ꞌtüyï yedenyanu, ndi ari yedeny yati ji yani yiꞌrendeny. Gwanni gwati yedeny eny, gwamiꞌratu ndi ämnï.

¹⁹Alanga lati ämnäjïdï ndi ari Ngwaalu ngwuru ngwämnï nje gwerre gwerre. ²⁰Manari gwere gwuma ari, “Äny gwämnä Ngwaalinga,” ngwube gwenggen ke ngwäy, nginde gwuru diꞌduru. Ndi ari gwere gwanni gwati ꞌti ämnä gwenggen gwanni gwating engga, awa ngwube ämnï Ngwaalinga ngwanni ngwaꞌting je änggädï. ²¹A nginde gwuminje ätädä ngwujaꞌri ngwüngün ngwee ndi ari gwere gwanni gwati ämnï Ngwaalinga, ngwämnï gwenggen ꞌto.

Ämnï Kïjï gidi Ngwaalu

¹Gwanni gwati ämnï Ngwaalu ndi ari Yicu gwuru gwanni Gwubrutaar yelenya, gwuru Gïjï gidi Ngwaalu, a gwanni gwati ämnï Papang, gwati ämnï Gïjü güngün ꞌto. ²Gay giru nggee gadi ar ge lenge ndi ari awa a lämnä yïjü yidi Ngwaalu, ndi ari ämnï gwe gwege Ngwaalinga na ꞌdengenaji gwe gwege ngwujaꞌri ngwüngün. ³Ämnï Ngwaalinga gwege gwuru nggwee, ndi ari ar ꞌdengenaci ngwujaꞌri ngwüngün. A ngwujaꞌri ngwüngün ngwaꞌti nï ꞌdengge. ⁴Ndi ari gwanni gwuru gïjï gidi Ngwaalu, gwätï yiima ndi dami dïdläyü. A dami gwege gwuru nggwee gwanni gwuma dami dïdläyü, ämnï gwe gwege ndi Yicu. ⁵Yärü gwuru gwanni gwadi dami dïdläyü? Dïjï deꞌte pu diru danni dati ämnï Ngwaalu ndi ari Yicu gwuru Gïjï gidi Ngwaalu.

Ondaci ngwüjü Yicu gwe

⁶Yicu Kirictu gwuru nggwee gweꞌte pu gwanni gwïndï yaw ye yani nyïnyïnï gwüngün na yïn ye yüngün yani yiꞌrany yüngün. Nginde gwaꞌti ïndï yaw ye ꞌdogo, a be gwïndï yaw ye na yïn ye yüngün. A Lïgïꞌrïm liru lanni lati inggidi nginde gwe na yanni yinggida ye Lïgïꞌrïm, yätï ngwäy ndi ari liru Lïgïꞌrïm ꞌdidanu. ⁷Ndi ari liru täꞌrïl (3) lanni londaja kerala, ⁸lïgïꞌrïm na yaw na yïn. ꞌDar gilee liru täꞌrïl (3) ondaji gwegen gwuru gweꞌte pu. ⁹A lati ämnï inggiding gwudi ngwüjï, a be inggidi gwudi Ngwaalu gwupana, a ngwondijaja kïjï güngün.

¹⁰No lanni lati ämnï Kïjï gidi Ngwaalu, lätï ondajing nggwee giyigoranu yegen. A be lanni lati ꞌti ämnä Ngwaalu, lima ruji Ngwaalinga diꞌduru ndi ari ngindenga lati ꞌti ämnä ngwujaꞌri ngwanni ngwaru ngwe Ngwaalu Kïjï güngün.

¹¹Inggidi gwinggidaar gwe gwuru nggwee. Ndi ari Ngwaalu ngwuminje ätädä miding gwudi gwurꞌtaling na miding nggwee ngwïndï Kïjï güngün. ¹²Gwanni gwätï Gïjü, gwätï miding nggwee. Gwanni gwaꞌti ätï Gïjü, gwaꞌti ätï miding nggwee.

Midi gwudi gwurꞌtaling

¹³Äny gwüllïjä je ngwujaꞌri ngwee nunnu ngaa lenge ndi ari ngaa lätï miding gwudi gwurꞌtaling, ngaa lanni lämnä Kïjï gidi Ngwaalu. ¹⁴Yiru giyee yanni yati nje gäbïcï a nje ꞌti yedeny ïtï ndi ꞌdonggaci Ngwaalinga. Ndi ari manari yere yanni ya ar ye otaci Ngwaalingalu yanni yïndäär bupi gwe gwüngün, ya aar nje ꞌdengenaci. ¹⁵A manari a lïlïngïdï ndi ari nginde gwati nje ꞌdingini giyiꞌral yere yanni yati ar ye otacalu, a la be lenge ndi ari ya ar je mbuji yanni yotacar yalu.

¹⁶Manari gwere gwati engga gwenggen ndi ärrï yiꞌral yanni yiki yanni yati ꞌti üktädï giyiꞌrany, gäbïcä ngwotaci Ngwaalingalu a gwa Ngwaalu ätä miding. Yiꞌral giyee nggwärädï gu ngwüjï ndi ke gwegen gwanni gwati ꞌti üktädï giyiꞌrany. A be ke nggwo gweꞌte gwanni gwati oktada yiꞌrany. A be äny gwaꞌti aru nga otaci Ngwaalingalu giyiꞌral giyee. ¹⁷ꞌDar yanni yati ärrïnï yiki, yiki ngwäyänü Ngwaalu. A be ke nggwo gweꞌte gwanni gwati oktada giyiꞌrany.

¹⁸A lïlïngïdï ndi ari gwere gwanni gwuru gïjï gidi Ngwaalu gwati ꞌti ju ndi gwuji ärrïng gwanni gwuki gwurꞌtal, ndi ari gwuru gïjï gidi Ngwaalu gwati gu Ngwaalu etadala, a dijegoꞌrr daꞌti da ang alliji guy nono.

¹⁹A lïlïngïdï ndi ari a liru yïjï yidi Ngwaalu na ndi ari dïdlä ꞌdar ndee ndo kuyanu gidi dijegoꞌrr.

²⁰A lïlïngïdï ꞌto ndi ari Gïjï gidi Ngwaalu gima üllä na giminje ätädänï bebereng, nunnu ar lenge ngindeng gwanni gwuru ꞌdidanu. A alanga gilo ꞌdünggüngün gwanni gwuru ꞌdidanu Kïjï güngün gani Yicu Kirictu. Nginde gwuru Ngwaalu ꞌdidanu a midi gwudi gwurꞌtaling.

²¹Lani yïjï yüny, etadar giyigoꞌro yalu giyiꞌremna yidi dïdülä yidi dïdlä yanni yiru ꞌtur.