MATIƎ
11 Thɩ kɔ̃ ʋrɛraakɛ Jeju Kirisitikɛ dɔnɩ Davɩdɩɩ bi məl, Abɩrahamɩ məl thenɩ. 2 Abɩraham kɔɔ kɔna Ɩjkɩ dɩ Ɩjakɩ kɔ̃ Jakɔbɩ, dɩ Jakɔbɩ gba kɔ̃ Juda na ɔɔ õkuunsɔ; 3 dɩ Juda gba kɔ̃ Farɛsɩ na Jara khɛr ʋrɛraakɛ wɩ-n wenɩ Tamaar, dɩ Farɛsɩra kɔna Ɛsɩrɔm, dɩ Ɛsɩrɔm gba kɔ̃ Aram; 4 dɩ Aram kɔ̃ Amɩnadabɩ, dɩ Amɩnadabɩ gba kɔ̃ Nasɔ̃, dɩ Nasɔ̃ gba kɔ̃ Salmɔ̃; 5 dɩ Salmɔ̃ gba kɔ̃ Boajɩ khɛr ʋrɛraakɛ wɩ-n wenɩ Rahabɩ, dɩ Boajɩ gba kɔ̃ Obɛɛdɩ khɛr ʋrɛraakɛ wɩ-n wenɩ Ruti; 6 dɩ Obɛɛdɩ kɔ̃ Ɩjaɩ, dɩ Ɩjaɩ gba kɔ̃ Davɩdɩɩkɛ dɔnɩ fãgadaar. Dɩ Davɩdɩ gba kɔ̃ Salomɔ̃ khɛrraakɛ kɔɔ dɔnɩ Urii khɛr; 7 dɩ Salomɔ̃ gba kɔ̃ Roboam, dɩ Roboam gba kɔ̃ Abɩa, dɩ Abɩa gba kɔ̃ Aja; 8 dɩ Aja gba kɔ̃ Jojafatɩ, dɩ Jojafatɩ gba kɔ̃ Joram, sɩ Ojɩasɩ dor Joramɩ məl; 9 dɩ Ojɩasɩ gba kɔ̃ Joatam, dɩ Joatam gba kɔ̃ Akaajɩ, dɩ Akaajɩ gba kɔ̃ Ejekɩasɩ; 10 dɩ Ejekɩasɩ gba kɔ̃ Manase, dɩ Manase gba kɔ̃ Amɔ̃, dɩ Amɔ̃ gba kɔ̃ Jojɩasɩ; 11 dɩ Jojɩasɩ gba kɔ̃ Jekonɩasɩ na ɔɔ õkuunsɔ, bɔɔkɛ wɩ fʋlɛnɩ Ɩjɩrayɛldara a jalna Babɩlɔn. 12 Ɔbɔɔkɛ wɩ kɔɔ fʋlɛnɩ Ɩjɩrayɛldara a jalna Babɩlɔn pɩ, gɛr Jekonɩasɩ kɔɔ kʋɔn Salatɩɛl, dɩ Salatɩɛl gba kɔ̃ Jorobabɛl; 13 dɩ Jorobabɛl gba kɔ̃ Abiyudi, dɩ Abiyudi gba kɔ̃ Elɩakɩm, dɩ Elɩakɩm gba kɔ̃ Ajɔɔr; 14 dɩ Ajɔɔr gba kɔ̃ Sadɔkɩ, dɩ Sadɔkɩ gba kɔ̃ Akɩm, dɩ Akɩm gba kɔ̃ Eliyudi; 15 dɩ Eliyudi gba kɔ̃ Eleajaar, dɩ Eleajaar gba kɔ̃ Matã, dɩ Matã gba kɔ̃ Jakɔbɩ; 16 dɩ Jakɔbɩ gba kɔ̃ Jojɛfɩɩkɛ dɔnɩ Marɩɩ ko, Marɩɩkɛra kɔɔ kɔnanɩ Jejuukɛ wɩ-n wenɩ Kirisiti. 17 A fʋna Abɩrahamɩ bɔɔ a dana Davɩdɩɩ bɔɔ, thɩ kʋɔn yʋɔr yenã haanle fɛʋ; dɩ a fʋna Davɩdɩɩ bɔɔ a dana bɔɔkɛ wɩ kɔɔ fʋlɛnɩ Ɩjɩrayɛldara a jalna Babɩlɔn, thɩ kʋɔn yʋɔr yenã haanle, dɩ a fʋna bɔɔkɛ wɩ fʋlɛnɩ Ɩjɩryɛldara a jalna Babɩlɔn a dana Kirisitii bɔɔ, thɩ kʋɔn yʋɔr yenã haanle. 18 Hɩnɛ mɔ̃ gɩ kɔɔ danɩ sɩ dɩ wɩ kɔ̃ Jeju Kirisiti. Jojɛfɩ kɔɔ wɛna Jejuu nɩ Marɩ, sɩ wa kɔɔ dã kha pa’, sɩ Thu Phuu cʋgɛɛ dɩ hana pɛmɛr. 19 Sɩ gɩdonɩ ɔɔ ko Jojɛfɩ dor tɩɩ sarʋ, aa ƴaal a kʋɛsʋʋ ire tibil jɔra ga, sɩ ɔɔ hara a kpɩɛr sa yɩ ɩna fagʋʋrɛ gbulu. 20 Dɩ hɩnɛ, mɔ̃ a hanɩ ga kpɩɛraalera, Kɔ̃tɩnɩ thɔ̃thɔ̃daar thu bɩɛl pʋɔraarɛ dəəlela a sʋʋraa: Jojɛfɩ, Davɩdɩɩ bikuun, fa-n do maar n fʋ fɩ afɩ khɛr Marɩɩ kpara ga, gɩdonɩ pɛmɛrɩlera a hananɩ Thu Phuu pa gɩ the. 21 Kũubir a na kɔ̃ dɩ fa dʋʋ ire Jeju, gɩdonɩ ɔr dɔ ʋrɛ na taanɩ ɔɔ too awɩ sopugosɔra. 22 Gɩrɛ fɛʋ daan, gɩ cʋʋ gɩrɛ Kɔ̃tɩn kɔɔ gbanɩ ɔɔ bobonɩ nɔ a mɩɩna gɩ ha oti, gɩ sor: 23 “Hɩnɛ, khɛ biireekɛ na jɛnɩ kuun pa’, a na hananɛ pɛmɛr a na kɔ̃ kũubir, wɩ haa ire Emanʋɛl”, i kɩrʋ dʋɔn Thãgba har kha na sɛrɛ. 24 Dɩ ɔbɔɔkɛ Jojɛfɩra jaanɩ, a cʋʋrɛ gɩrɛɛkɛ Kɔ̃tɩnɩ thɔ̃thɔ̃daar thurə sʋʋraanɩ, dɩ a kpar ɔɔ khɛrra a kɔna, 25 sɩ aa-n phɩnaa ga, phaphapha dɩ kɔ̃ kũubirrə a haa irera Jeju.
21 Bɛtɩlɛhɛm Jude dɩɩra wɩ kɔɔ kɔ̃ Jeju, dɩ dabɔɔlera Ɛrɔɔdɩ kɔɔ do fãgadaar. Dɩ hɩnɛ, tɩɩ kpɛsɛsɔɔkɛ jɛnɩ thɩ̃ɛ ƴepələ̃berə kɔɔ ther kɩrrɔ a pɔ dã Jerujalɛm, 2 dɩ wa-n bule ayɩ: Juifisɔɔ fãgadaarɩkɛ wɩ kɔnɩ, kana a ha? Gɩdonɩ ɔɔ ƴepələ̃bi sɩ kɔɔ yɩ kɩrrɔ a ɩ̃ sɩ fʋɔrʋʋ. 3 Ɔbɔɔkɛ Ɛrɔɔdɩ fãgadaar nɩɛnɩ gele, ɔɔ kpɩɛr nyanyaanɛ na wɩrɛ fɛʋʋkɛ hanaanɩ kha le Jerujalɛm. 4 Dɩ a kpar bonɩ jidaar kɔ̃tɩna fɛʋ nakha tɩbɩlaa jɔfʋ dɩɩrdaarsɔ, a bule wi ka teananɩ wɩ kɔna Kirisitira. 5 Dɩ wɩ sʋʋraa: Bɛtɩlɛhɛm Jude dɩɩra gɩ, gɩdonɩ gɛr dɔ gɩrɛ Thãgbaa bobon kɔɔ kherenɩ, gɩ sor ayɩ: 6 “Fɛr Bɛtɩlɛhɛmɩkɛ dɔnɩ Juda dɩɩ, sobɔr gɩ, fa do dɩɩkɛ ’lunoni a jɔ Juda dɩ kɔ̃tɩ̃sɔa’. Gɩdonɩ afɩ pa kɔ̃tɩnɩkɛ na thɔɔnɩ mɛr Thãgbaa tookɛ dɔnɩ Ɩjɩrayɛldara na the.” 7 Le Ɛrɔɔdɩ wolõ a we tɩɩ kpɛsɛsɔ, a jɩɩ bule wi a jɩɩ jɩ bɔɔbɔɔ bɔɔkɛ ƴepələ̃bireelera phanɩ. 8 Agɩpɩ dɩ thɔ̃ wɩ Bɛtɩlɛhɛm dɩɩra ayɩ: Nɩ jala a jɩɛ ’lo bɩsaanɩdaalera; ado nɩ yɩɩ, nɩ dɔ ɩ̃ nɩɛ ɩ̃ jal dakha mer ɩ̃ fʋɔrʋʋ. 9 Ɔbɔɔkɛ wɩ nɩɛnɩ gelela fãgadaarɩle so warnɩ pɩ, wɩ jaal. Dɩ hɩnɛ, ƴepələ̃bireekɛ wɩ kɔɔ yɩnɩ kɩrrɔ, ɔr kʋlɛ wɩ ƴɩɛ a jal phaphapha a dã ka bɩsaanna hanɩ a jɩɩl ƴũ. 10 Ɔbɔɔkɛ wɩ yɩnɩ ƴepələ̃bireele, da kɔ̃tɩ̃ɩ kɔɔ fʋ wɛr na sobɔr. 11 Dɩ wɩ pɔ dã a lõ cʋɔrɔɔlera a yɩ bɩsã buurə nakha ɔɔ nɩ Marɩ, dɩ wɩ gburõkure a fʋɔrʋʋ, sɩ agɩpɩ, wɩ thʋbɩrɛ thɩ̃ɛɛkɛ wɩ pɔnanɩ a haa khaardaa, dɛ gɩ na thɩ̃ɛɛkɛ n hʋnanɩ daʋ, nakha thɩ̃ɛɛkɛ hɔnɩ latɩkolo ni caar. 12 Sɩ Thãgba kɔɔ mɩɩna wɛr dəəlela wa-n bir jal Ɛrɔɔdɩɩ pa bã, dɩ wɩ bire gba hʋ kpɩɩ a kɔ̃ awɩ dʋɔ. 13 Ɔbɔɔkɛ tɩɩ kpɛsɛsɔ kɔnɩ pɩ, hɩnɛ Kɔ̃tɩnɩ thɔ̃thɔ̃daar thu bɩɛl pɔr Jojɛfɩra dəəlela a sʋʋraa ayɩ: Ɩrɛ, gba biikɛra na ɔɔ nɩ, a fuo jala Ejipiti, a tɔɔ le gɩ dana bɔɔkɛ ma so farnɩ fɩ kɛr fɩ ɩ̃, gɩdonɩ Ɛrɔɔdɩ n ƴaalɛ a kʋ biikɛra. 14 Dɩ Jojɛfɩ ɩɩr dɩtɩnɔna, a gba biile na ɔɔ nɩ a jal Ejipiti. 15 Dɩ le a too phaphapha Ɛrɔɔdɩ khinə, dɩ mɛ̃ gɩrɛɛkɛ Kɔ̃tɩn kɔɔ gbanɩ ɔɔ bobonɩ nɔ a mɩɩna dã otirə, gɩ sor: “Mɛr Kɔ̃tɩn kɔɔ wɛ ɩ̃ Bikuun dɩ the Ejipiti.” 16 Ɔbɔɔkɛ Ɛrɔɔdɩ yɩnɩ mɔ̃ kpɛsɛsɔɔle fɩɩlʋʋnɩ, nĩkhii fʋʋrɛ dɩɩ pho ka, dɩ hɩɩnɔ bɔɔkɛ tɩɩ kpɛsɛsɔ kɔɔ mɩɛnɩ, sa thɔ̃ Bɛtɩlɛhɛm dɩ bɩnɔ na Bɛtɩlɛhɛm dɩ khuirə fɛʋ, a kʋʋr bɩsã kuuminə fɛʋ phaphapha a jalna dana yɛna yenyɔdara. 17 Dɩ mɛ̃ gɩrɛ Thãgbaa bobon Jeremɩ kɔɔ mɩɩnɩ dã a ha oti, gɩ sor: 18 “Hulẽbe kɔɔ ther Rama, khɩsa na benɩɛ jɔɔ. Rasɛl gɩ da-n bɩ ɔɔ bɩsãsɔra. A bor ayɩ, ɩna faa haara’, gɩdonɩ wa hale bã.” 19 Ɔbɔɔkɛ Ɛrɔɔdɩ khini pɩ, hɩnɛ Kɔ̃tɩnɩ thɔ̃thɔ̃daar thu bɩɛl bire pɔ Jojɛfɩra Ejipiti, a sʋʋraa dəəlela ayɩ: 20 Ɩrɛ, gba biikɛra na ɔɔ nɩ a kɛra birə Ɩjɩrayɛl dɩɩra, gɩdonɩ wɩrɛ n kɔɔ ƴaalɛnɩ bɩsã buukɛraa yʋ wɩ khiire. 21 Dɩ Jojɛfɩ ɩɩr a gba bɩsã buurə na ɔɔ nɩ a kɛr bir Ɩjɩrayɛl dɩɩra. 22 Sɩ ɔbɔɔkɛ a kɔɔ nɩɛnɩ dɩ wɩ yɩ Arkɛlayʋsɩ kɔɔ gbaan ɔɔ thɩ Ɛrɔɔdɩɩ too pa a do fãgadaar Jude dɩɩra, maar fʋʋrɛ, aa ’la na lõ la’, sɩ Thãgba kɔɔ mɩɩnaanɛ dəəlela, dɩ kɛr jal lõ Galile khʋra, 23 a pɔ too dɩ bɩɛllaakɛ wɩ-n wenɩ Najarɛtɩ mɛ̃ gɩrɛ Thãgbaa bobona kɔɔ mɩɩnɩ na dã oti, gɩ sor: “Wa-n wɩɩrɛ Najarɛtɩdaar.”
31 Ga bɔɔlera Jã Batɩsɩtɩ ɩɩr da-n mɩɩ Thãgbaa thɩmɩɩ Jude bəənnə da-n so ayɩ: 2 Nɩ deba haar, gɩdonɩ bɔɔ daan dɩ ƴũ Eãgadaar na-n gba fãga. 3 Jana dɔ ʋrɛ Ejaɩ Thãgbaa bobon kɔɔ sonɩ ayɩ: “Tibil wire gɩ dɩ ga-n hulẽ bəənnə ayɩ: Na-n gbɛbɩrɛ hʋɛ Kɔ̃tɩnna, na-n wɛbɩrɛ ɔɔ hʋ bisɔ gɩ pɔlɔ.” 4 Kɩ̃kɩɩnɩkɛ wɩ cʋʋnanɩ nyɔɔmɛɛ sũu Jana n kɔɔ to, dɩ khɩmɩna lo phɛrɛ pelela. Sɩ toosõo na thʋʋr n kɔɔ dɔ ɔɔ dɩko. 5 Dɩ Jerujalɛmdara na Judedara fɛʋ, na wɩrɛ fɛʋʋkɛ thɛnɩ Jʋrdɛ̃ mɩɩr khʋra, n kɔɔ pɔr ɔɔ pa, 6 dɩ wɩ cã awɩ sopugosɔ, sɩ da-n kpɛɛ wɩ nyʋɔnɔ Jʋrdɛ̃ mɩɩrra. 7 Sɩ mɔ̃kɛ a yɩnɩ jɔfʋ bʋ dʋdara na wɩrɛ n yɛnɩ khi ɩɩrɛ na hala’, dɩ wa-n pʋɔraa jɔɔjɔɔ a kpɛa wɩ nyʋɔnɔ, a so warɛ ayɩ: Nɛr sikori bisɔ, amɛ sɔ nar nɩ fuo Thãgbaa nĩkhirəəkɛ na ɩnanɩ? 8 Na-n sɛ beekɛ n nɛnanɩ anɩ ha debi. 9 Na-n too na kpɩɛr anɩ hara waa ayɩ, Abɩraham dʋɔn anɩ mama thɩ kɔ̃tã’, gɩdonɩ mɩ so narɛ dɩ bokanaakɛrakɛ Thãgba punone a cʋʋ gɩ dɩ gɩ debi a do bɩsana Abɩrahamna. 10 Dɩrakɛ kpãkpo ’lire leere thɩr nɛ kuur leere, dɩ thɩrʋ wo thɩrʋʋkɛ na-n sɛnɩ bi bʋɔa’, wa kurre na dʋna dɔɔ. 11 Me wer nyʋɔnɔ mɩ-n kpɛɛ nɩ dɩ na debi haar, sɩ ʋrɛɛkɛ na kpaanɛnɩ, a hananɛ fãga a jɔ mɩ, dɩ ma hɩɩrʋʋrakɛ a na julẽ ɔɔ nɛfaa ga. Ɔr, Thu Phuurə na dɔɔra a na kpɛɛ nɩ. 12 Dɩ jʋ jɛ nyɔ̃kpʋʋn hale dɩ fʋrɔ ɔɔ nyɔ̃kɔɔ. A na jɛr jɔ a gba jʋ be a pɛ ɔɔ thʋ̃ bɩnɔ, sɩ a thii laagbee dɔɔraakɛ na dɔnɩ thɩ̃ khiirnənə’. 13 Ga bɔɔlera Jeju the Galile, a pɔ Jʋrdɛ̃ mɩɩrra Jãa pa a kpɛa nɩ nyʋɔnɔ. 14 Sɩ Jã kɔɔ bor sa so ayɩ: Mɛr ka teena fɩ kpɛa mɩ nyʋɔnɔ, sɩ dɩ fɩ ka ɩ̃ marɩ? 15 Dɩ Jeju birsee: Nɛnɛ̃ wer, sɛ gar gɩ ha mɛ̃. Gɩdonɩ gɩ teenanɛ dɩ sa cʋʋ thɩ̃ɛ fɛʋʋkɛ saranɩ. Dɩ Jã na kɔɔ banaa bã. 16 Dɩ dapaara ɔbɔɔkɛ wɩ kpɛɛnɩ Jeju nyʋɔnɔ dɩ na the, hɩnɛ thãgbara ƴũ phubire dɩ yɩ Thãgbaa Thu da-n gbũ a ho puusɩ̃ɛ a pɔ lʋʋnaa. 17 Dɩ hɩnɛ, nʋɔ ther le thãgbara ƴunə a so ayɩ: Ʋrɛɛkɛ dʋɔn ɩ̃ Bikuunikɛ mɩ-n nanɩ, a lõ mer haar kpɛ.
41 Agɩpɩ Thu Phuu thɔɔ Jeju a jalna bəənnə Satã n fifilənee. 2 A kɔɔ lire nʋɔ a cʋʋna wire kpalanyɔ na dɩtɩnɛ kpalanyɔ, agɩpɩ kɔmɛr fʋʋrɛ. 3 Dɩ fifilədaarɩlera tɔr dã a sʋʋraa ayɩ: Ado Thãgbaa Bikuun fɩ do, sɔ bokananaakɛ gɩ debi gɩ do dɩkor. 4 Sɩ dɩ Jeju birsee: Gɩ kherere Thãgbaa sɛbɛra ayɩ: “Ga do dɩkor dɩbara na hana tibil yirə’, sɩ thɩmɩa fɛʋʋkɛ n thɛnɩ Thãgbaa nɔra gɩ.” 5 Agɩpɩ dɩ Satana bir kpaa a jalna dɩ phuurəəkɛ dɔnɩ Jerujalɛm, a jʋʋnna Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩɩna ƴũ, sa sʋʋraa: 6 Ado Thãgbaa Bikuun fɩ do, ubo je thʋnɔ, gɩdonɩ gɩ kherere ayɩ: “Thãgba na pɛrɛ ɔɔ thɔ̃thɔ̃daar thusɔ wɩ tɛ fɩ, a mɛ̃ gaa fa ber nɔɔ bokaarra.” 7 Dɩ Jeju sʋʋraa: Gɩ kherere dakha wo ayɩ: “Fa-n fifilə Kɔ̃tɩn afɩ Thãgba a hɩɩna’.” 8 Dɩ Satã kpaa wo a jalna jʋʋnna gɔ̃gʋɔnaakɛ gbaanɔnɩ dɩɩ ka, a nɩɩraa fãgadaar dɩɩsɔ fɛʋʋkɛ hanɩ thɩɩra na awɩ nyɔ̃kor bɔ, 9 sa sʋʋraa: Fɛr ma ha thɩ̃ɛ fɛʋʋkɛra ado fa gburõkure na fʋɔr mɩ. 10 Dɩ Jeju sʋʋraa: Hala jala pal Satã. Mee gɩ kherere ayɩ: “Kɔ̃tɩn afɩ Thãgba fa fʋɔr, dɩ ɔrra dɩbara fa doro thɔma.” 11 Agɩpɩ Satã sɩɩraa, dɩ hɩnɛ, Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thusɔ pɔr dɩ wa-n haa gɩrɛ n danaanɩ. 12 Ɔbɔɔkɛ Jeju nɩɛnɩ dɩ wɩ fʋrɛ Jã a to khaɩra, a kɛrrɛ bir lõ Galile. 13 Mɛ̃ a the Najarɛtɩ dɩɩra a jal too Kapɛrnayʋm mɩɩr nɔ nʋɔra Jabʋlɔ̃ na Nɛfɩtalɩ bəənnə. 14 Gɩ do mɛ̃ gɩrɛ Ejaɩ Thãgbaa bobon sonɩ dã oti, gɩ sor: 15 “Jabʋlɔ̃ dɩɩ na Nɛfɩtalɩ dɩɩ, mɩɩr nɔ hʋɛ, kɛ hanɩ Jʋrdɛ̃ iiro, Galile ca kpala. 16 Tɩbɩlaakɛ hanɩ dabirəra, wɩ yɩrɛ dahɩrɛ kɔ̃tɩ̃ɩ, na wɩrɛɛkɛ hanɩ khĩdi dɩ birəra, dahɩrɛ carã warɛ.” 17 A fʋna ga bɔɔlera Jeju ma da-n mɩɩ Thãgbaa thɩmɩɩ dɩ yɩ: Nɩ deba haar, gɩdonɩ ƴũ fãgadaarɩ dɩ bɔ daan. 18 Mɔ̃ Jeju n jalnɩ na Galile mɩɩr nɔ nʋɔ, a yɩrɛ õkona yenyɔ, Sɩmɔ̃ɔkɛ wɩ-n wenɩ Pɩɛr gɩ, na Ãdire ɔɔ õkuun, dɩ wa-n dʋna thʋ̃ pherdaakɛ n hɔnɩ jɔ̃ lanyʋɔnɔ, gɩdonɩ thʋ̃ pherdara ha wɩ. 19 Dɩ a so warɛ: Na-n kpa mar, dɩ ma cʋʋ nɛr na-n ƴaal tɩbɩla thʋ̃ khaa. 20 Dɩ dapaara, wɩ faarɛ awɩ thʋ̃ pherdasɔ sɩ wa-n kpaaraa. 21 Dɩ bir tɔ na jal wo a yɩ wɩ̃ õkona yenyɔ, Jakɩ Jebedee bikuun, na Jã ɔɔ õkuun, dɩ wɩ ha kha na awɩ thɩ Jebede gboroona, dɩ wa-n gbɛbɩ awɩ thʋ̃ pherdasɔ. 22 Dɩ a we wer, dɩ dapaara wɩ faarɛ gborõo na awɩ thɩ sɩ dɩ wa-n kpaaraa. 23 Dɩ Jeju kɔɔ kpaarɛ Galile dɩɩra fɛʋ, da-n dɩɩr tɩbɩla thɩ̃ɛ Juifisɔɔ Thãgba fʋɔr cɔnanɔ, da-n mɩɩna tutugo bʋɔɔkɛ dɔnɩ ƴũ fãgadaar doda, da-n kpɛɛna khoosɔ dɩɩdɩɩ fɛʋ, na tãdarasɔ dɩɩdɩɩ fɛʋ tɩbɩlaa thɩ̃thɩɩn. 24 Dɩ ɔɔ i kpaarɛ Siri dɩɩra fɛʋ. Dɩ wɩ kpar wɩrɛɛkɛ kho caar dɩɩdɩɩ fʋnɩ dɩ wa-n gaar, na wɩrɛɛkɛ n ’wãganɛnɩ: Kpãkpũdara, na ji khidara, na gbãgbarasɔ a pɔnanaa dɩ a kpɛɛ wɛr. 25 Dɩ tibil jɔjʋɔ ther Galile, na Dekapol, na Jerujalɛm, na Jude, na Jʋrdɛ̃ iiro dɩ wa-n kpaaraa.
51 Mɔ̃ Jeju yɩnɩ tibil jɔjʋɔɔle, a jʋʋnɛ gɔ̃gʋɔna ƴũ a too, dɩ ɔɔ kpãkpãadara tɔr a wɔrɔ̃ɔ. 2 Agɩpɩ dɩ ma da-n dɩɩr wɩ thakɛ ayɩwɔɔ: 3 Gɩ da wɩrɛraakɛ jɩɛnnɩ dɩ thu thɩ̃ɛ n ɓɔr wɛr, gɩdonɩ ƴũ fãgadaarɩ dɩ wɛr hɩna. 4 Gɩ da wɩrɛraakɛ n bɩɛnnɩ, gɩdonɩ Thãgba na cʋʋ wɛr dɩ wa faa haar. 5 Gɩ da wɩrɛraakɛ dɔnɩ hɛlɛlɛ fɩldara, gɩdonɩ wɛr na hɩna thɩɩkɛ. 6 Gɩ da wɩrɛraakɛ n gbɛ̃gbɛrɛnɛnɩ gɩrɛ saranɩɩ cʋʋra, gɩdonɩ Thãgba na cʋʋ wɛr dɩ wa ’li dɩbara. 7 Gɩ da wɩrɛraakɛ n dɔnanɩ tɩbɩla bʋɔ, gɩdonɩ wɛr Thãgba na dona bʋɔ. 8 Gɩ da wɩrɛraakɛ hananɩ ha phuu, gɩdonɩ wɛr na yɛ Thãgba. 9 Gɩ da wɩrɛraakɛ n cʋɛnɩ ha ɩɩ dɩ ga-n hale, gɩdonɩ wɛr wa-n we Thãgbaa bɩsãsɔ. 10 Gɩ da wɩrɛraakɛ wɩ-n kpooronɩ dɩɩ do fɩl sarʋ dɔ nɔɔ, gɩdonɩ ƴũ fãgadaarɩ dɩ wɛr hɩna. 11 Gɩ da nar ɔbɔɔkɛ wɩ-n nɩɩr nɩnɩ dɩ wa-n kpoona nar, dɩ wa-n kʋɛna anɩ isɔ na sõso bɩɩ, dɩɩ do mɛr dɔ nɔɔ, gɩdonɩ mɛ̃ wɩ kɔɔ kpoo Thãgbaa bobonasɔraakɛ kɔɔ kʋlɛ nɩnɩ ƴɩɛ. 12 Nɩ dɔ daʋ na-n fʋ nɩ na-n kãka, gɩdonɩ anɩ khaardaakɛ na ’lɛnɩ Thãgbaa dʋɔ, ga kɔ̃tɩnɛ. 13 Nɛr dʋɔn laan thɩɩra, sɩ ado laan bir dasɩ a mɩla bã, mɔ̃ wa fʋ sɩ na cʋʋ gɩ dɩ ga bir na hana mɩlalɛ? Ga dor ga bɔr bã, khuirə wa dʋna na faa mɛ̃, dɩ tɩbɩla na-n saar na nɛɛ. 14 Nɛr dʋɔn dahɩrɛ tɩbɩlala fɛʋ thɩɩra. Dɩɩkɛ wɩ thenɩ gɔ̃gʋɔna na puno na kera’. 15 Dɩ wa-n pɛ dɔɔ lãphana a suuro bɩlãkpʋʋnna’, sɩ bilela wɩ-n dɛ̃ɛ dɩɩ hɩrɛ wɩrɛ fɛʋʋkɛ hanɩle cɔ bɩnɔ. 16 Nɩ dɔ anɩ dahɩrɛ na-n hɩrɛ tɩbɩlaa ƴɛra thale, wɩ puno wa-n yɩ anɩ thɔ̃ bɔsɔ, wa-n dʋbɩ anɩ Thɩɩkɛ hanɩle ƴũu i. 17 Na-n kpɩɛr waa mɩ ɩnɛ ɩ̃ kʋkʋʋl Thãgbaa jɔfʋa’, dɩ Thãgbaa bobonaa so ga. Ma ɩ̃ ɩ̃ kʋkʋʋl ga, sɩ ɩ̃ ka ɩ̃ cʋʋ gɩrɛ fɛʋ jɔfʋ n ƴaalnɩ ga-n cʋɛ. 18 Gɩdonɩ sobɔr mɩ so nar, a fʋna bɔɔkɛ ƴũ na thɩɩ hanɩle na jalna na pɩna, dɩkhaa thɩ̃ bu fɩɩʋ na halerakɛ jɔfʋra gɩ do gɩ kʋkʋʋla’, foo thɩ̃ɛ fɛʋ n cʋʋ gɩ dã oti. 19 Dɩ gɛr gɩ ʋrɛɛkɛ na kʋɛanɩ jɔfʋsɔɔkɛ bɩɛl, a jɔfʋ buu gɩrakɛ fɩɩʋ dɩ ntɛ kʋɛ, sɩ da-n dɩɩr tɩbɩla wa-n cʋɛ ɔmɛ̃, ɔr wa we dabuu ƴũ fãgadaarɩ dɩra, sɩ ʋrɛɛkɛ n hɩnɛ gɩnɩ sɩ da-n dɩɩrna tɩbɩla wa-n cʋɛ ɔmɛ̃, ntɛɛle wa-n we kɔ̃tɩn ƴũ fãgadaarɩ dɩra. 20 Gɩdonɩ mɩ so narɛ, ado anɩ fɩl sar na ba jɔfʋ dɩɩrdara na jɔfʋ bʋ dʋdarasɔɔda ga, na lõ ƴũ fãgadaarɩ dɩra yuuraka’. 21 Nɩ kɔɔ nɩɛrɛ mɔ̃ wɩ kɔɔ sonɩ mamadarara ayɩ: “Fa-n kʋ tibilə’.” Ʋrɛɛkɛ na kɔnɩ tibil, a na ’lɛr kɩɩlɛ. 22 Sɩ me wer mɩ so narɛ gɩrɛ: Tibil wo tibilikɛ nĩkhi haar, kɛ na fʋnɩnakɛ ɔɔ omina, a na ’lɛr kɩɩlɛ. Dɩ ʋrɛɛkɛ na nɩrɛnɩ ɔɔ omi, gɩ daan dɩ wa kɩɩlnaa Juifi so gʋʋrdaraa ƴɛra, dɩ ʋrɛ na sɔnɩ ɔɔ omina nayɩ, də̃bəl haa, gɩ daan dɩ ntɛɛle na jal bu paar dɔɔra. 23 Dɩ gɛr gɩ ado fɩ-n ’laarɛ khaardaa Thãgba fʋɔr paar dɩɩ do le fɩ jɩnanɛ afɩ omi hananɛ sor na fɛrɛ, 24 faa le afɩ khaarda Thãgba fʋɔr paar sa jala nɩ gʋʋr kha sor na afɩ omi ɓo gɩ pɩ, sɩ fɩ bir fɩ jal fɩ ’laa afɩ khaarda dɩphã. 25 Nɩ kuune kha kɔrɔ na afɩ sodaar, bɔɔkɛ nɩ hanɩ kha hʋɛra dɩ na-n jal. Agado mɛ̃ gaa, afɩ sodaar na gba fɛr na ha so kɩɩldaar, dɩ so kɩɩldaar na gba fɩ dakha na ha gardɩ, dɩ gardɩ na gba fɩ na to khaɩra. 26 Sobɔr mɩ so far, fa the liir kpɩɩraka’, phaphapha fɩ lɩmɩ afɩ mũsũ koo fɩ pɩ. 27 Nɩ kɔɔ nɩɛrɛ dɩ wɩ so ayɩ: “Fa-n ƴaal khɛ kpɩa’, fa-n ƴaal kuun kpɩa’.” 28 Sɩ me wer mɩ so narɛ gɩrɛ: Tibil wo tibilikɛ n hɩnɛnɩ khɛr ƴaƴaal hɩɩnʋ, gɩ dor a ƴaalɛ khɛrɩle le ɔɔ hara a pɩ. 29 Ado afɩ nyɔ̃bɔ yi do far baradaa, te dɔna faa ƴɔɔ, gɩdonɩ ga ba farɛ ado afɩ tomɩ ɓã bɩɛl bu, gɩ baar gɩrɛ wa gbanɩ afɩ tomɩ koo na dʋna bu paar dɔɔra. 30 Ado afɩ nyɔ̃bɔ nyɔ̃ do farɛ baradaa, kuro dɔna faa ƴɔɔ, gɩdonɩ ga ba farɛ ado afɩ tomɩ ɓã bɩɛl bu, gɩ baar gɩrɛ wa gbanɩ afɩ tomɩ koo na dʋna bu paar dɔɔra. 31 Gɩ kɔɔ sor dakha ayɩ: “Ado ntɛ na faa ɔɔ khɛr a hanaa he kuur sɛbɛ.” 32 Sɩ me wer mɩ so narɛ: Tibil wo tibilikɛ na faanɩ ɔɔ khɛr, sɩ agado kũu kpɩɩ ƴaalɛ dɔ nɔa’, gɩ nɩnanɛ a cʋgʋʋrɛ dɩ debi do kũu kpɩɩ ƴaaldaar, dɩ tibilikɛ na hɛnɩ khɛrɩkɛ wɩ faanɩ, khɛ ƴaal kpɩɩ sopugo a cʋʋ. 33 Nɩ kɔɔ nɩɛrɛ dɩ wɩ kɔɔ so wo mamadarara ayɩ: “Fa-n ʋlfɛ sõso ʋlfɛra’, sɩ cʋɛ gɩrɛɛkɛ fɩ kɔɔ ʋlfɛnanɩ Kɔ̃tɩn.” 34 Sɩ me wer mɩ so narɛ: Na-n ʋlfɛ kpɩɩraka’, dɩ na-n ʋlfɛrakɛ na Thãgbaa dʋɔa’, gɩdonɩ Thãgbaa fãga too pa gɩ. 35 Na-n ʋlfɛ na thɩa’, gɩdonɩ Thãgbaa nɛ jəəda gɩ, na-n ʋlfɛ na Jerujalɛm dɩa’, gɩdonɩ Fãgadaar kɔ̃tɩ̃ɩ dɩ gɩ. 36 Fa-n ʋlfɛ na afɩ yʋa’, gɩdonɩ fa punonakɛ na cʋʋ afɩ yʋsũ bɩɛllakɛ dɩ ga bulolo, agɩbo gɩ biiroə’. 37 Ado nɩ so thɩ̃ɛ ayɩ, ɔɔ, nɩ dɔ gɩ do ɔɔra; anɩ ooho n do oohora, gɩrɛ na hanɩle na ɓaan, ga dor puu cʋʋ hɩ̃daarɩ pa gɩ the dɩphã mɛ̃. 38 Nɩ kɔɔ nɩɛrɛ dɩ wɩ kɔɔ so ayɩ: “A tibil kʋɛ tibil yire, wɩ kʋɛaa yire dakha. A nyɩnɛ a khaa, wɩ khaa nyɩnɛ dakha.” 39 Sɩ me wer mɩ so narɛ: Na-n kɛ̃kɛrɛ̃ kha na tɩɩ puə’. A tibil ka ɓa fɩ nyɔ̃bɔ gbʋaa, birə fe gbʋa kpɩɩ pɩɛraa wo. 40 A tibil ƴaal ɩnɩ-n wɛ fɩ kɩɩl paar a gba fɩ kẽkẽ gburo, birə gba afɩ darã a ɓananaa. 41 A tibil tɔ fɩ na fãga pɛr nɩ jala kha gɩ dã kilə bɩɛl, tɔ kilə bɩɛl pɩɛr gɩ ha yenyɔ. 42 Ʋrɛɛkɛ n bɩɛlnɛ farnɩ thɩ̃ɛ hanaa, fa-n tɔ̃ ʋrɛɛkɛ n ƴaalɛnɩ a pemi far thɩ̃a’. 43 Nɩ kɔɔ nɩɛrɛ dɩ wɩ kɔɔ so ayɩ: “Fa-n na afɩ ’walãkha tibil,” sɩ na laarɛ afɩ lãlaardaar. 44 Sɩ me wer mɩ so narɛ: Na-n na anɩ lãlaardara, na-n bɩɛlnɛ Thãgba na pɛ wɩrɛraakɛ n kpoa narnɩ. 45 Thale na do bɩsana anɩ Thɩraakɛ hanɩle ƴũ, gɩdonɩ a-n cʋʋrɛ ɔɔ wi dɩɩ phã tɩɩ puusɔra na tɩɩ bɔɩsɔra, dɩ cʋʋ dakha nyʋɔn dɩ ga-n dã tɩɩ sarasɔra na wɩrɛra na sarana’. 46 Gɩdonɩ ado nɩ-n nar wɩrɛɛkɛ n naan nɩnɩ, anyee khaarda na ’lɛ? Ga do thalera war gbadara n cʋʋ dakha gaa? 47 Dɩ ado anɩ omi ha nɩ-n fʋɔr dɩbara, anye nɩ cʋʋ dɩɩ tiro a ha kpɩɩ? Ga do thalera wɩrɛ na jɛnɩ Thãgba ga n cʋʋ dakha gaa? 48 Gɛr gɩ nɛrɛ nɩ bʋɔnɔ a ka, mɔ̃kɛ anɩ Thɩ le ƴũ bɔrnɩ a ka.
61 Na-n jɩɛ dʋ bʋrɛ na-n nɩna anɩ bɔ cʋʋ tɩbɩlala wa-n yɛ ga, a gɩ ha mɛ̃ na ’lɛ khaardaa anɩ Thɩraakɛ hanɩle ƴũ fɩɩʋraka’. 2 Gɛr gɩ ɔbɔɔkɛ fɩ-n hanɩ bɔdara thɩ̃ɛ, fa-n do wɩ ʋ̃ tutuu afɩ ƴɛra, mɔ̃kɛ bɩnɛ yenyɔdara n cʋʋnɩ Juifisɔɔ Thãgba fʋɔr cɔnanɔa’, na ƴatɔɔ tɩbɩla n yɛ wɩ a na khɩa wa’. Sobɔr mɩ so nar, wɩ ’lɛr awɩ khaarda thalera pɩ. 3 Sɩ fɛrɛ̃, ado fɩ-n har bɔdara thɩ̃ɛ, fa-n dorakɛ afɩ nyɔ̃bɩlã n jɩ gɩrɛɛkɛ afɩ nyɔ̃bɔ n cʋʋna’; 4 gɩ do mɛ̃ afɩ thɩ̃ ’laa na wolone, dɩ afɩ Thɩɩkɛra yɛ gɩnɩ wolonena ɔr na ka fɩ. 5 Dɩ ɔbɔɔkɛ nɩ-n bɩɛlnɩ Thãgba, na-n ho bɩnɛ yenyɔdaraakɛ n naannɩ ɩnɩ-n jɩlɛ na bɩɛlnɛ Thãgba Juifisɔɔ Thãgba fʋɔr cɔnanɔ na hʋ nʋɔrasɔ tɩbɩla na-n yɛ na’. Sobɔr mɩ so nar, wɩ ’lɛr awɩ khaarda thalera pɩ. 6 Sɩ fɛrɛ, ɔbɔɔkɛ fɩ-n bɩɛlnɩ Thãgba, lona afɩ du bɩnɔ a khaanɛ loo, sa bɩɛlnɛ afɩ Thɩɩkɛ hanɩ ka keranɩ; dɩ afɩ Thɩɩkɛra n yɛnɩ gɩrɛ keranɩ, ɔr na ka fɩ. 7 Dɩ ɔbɔɔkɛ nɩ-n bɩɛlnɩ Thãgba, na-n ther thɩmɩa pɛrɛ pɛrɛ a na pɛra’, mɔ̃kɛ thɩldara n cʋʋna’, gɩdonɩ wɩ-n kpɩɛrɛ jɔ mɩɩrɛ na dɔ nɔɔ, dɩ Thãgba na tu awɩ bɩɛl. 8 Na-n ho waa koe, gɩdonɩ anɩ Thɩ jɩrɛ gɩrɛɛkɛ n ɓɔra nɩnɩ, sɩ dɩ na kɔɔ bɩɛlɛɛ pa’. 9 Dɩ gɛr gɩ nɩ bɩɛlnɛ thakɛ: Asɩ Thɩɩkɛ hanɩle ƴũ, dɔ afɩ i n dʋbɩrɔ; 10 dɔ afɩ fãgadaar do n ɩ̃; dɔ afɩ tuur na-n cʋʋ kɛ thɩɩra, mɔ̃ gɩ-n cʋʋɩɩɩ Thãgbaa dʋɔ. 11 Hana sɩ nĩ dɩkorɩkɛ na dana sɩnɩ. 12 Faa asɩ puukɛ sɩ-n cʋʋnɩ na hana sɩ mɔ̃ sɛrɛ dakha n faanɩ ɩkhasɔɔ puukɛ wɩ-n cʋʋ sarnɩ dɩ sa-n ha wɩ. 13 Fa-n faa sɩ fifiləle n puno sa’, sɩ na taa sɩ puu cʋʋ hɩ̃daarɩ nyɔ̃kɔɔ. [Gɩdonɩ fɛr hɩna nũfiire, na punone, na i dʋbɩrɛ bɔɔ fɛʋ waa khorr. Amɛn.] 14 Dɩ ado nɩ-n faarɛ sopugookɛ tɩbɩla n cʋʋ narnɩ dɩ na-n ha wɩ, anɩ Thɩɩkɛ hanɩ ƴũ a na faarɛ anɩ sopugo dakha a na-n ha nɩ. 15 Sɩ ado na-n faa sopugookɛ tɩbɩla n cʋʋ narna’, anɩ Thɩ na faa dakha anɩ sopugo na ha na’. 16 Ɔbɔɔkɛ nɩ-n lin nʋɔ, na-n ho bɩnɛ yenyɔdaraakɛ n lenɩ sɩ dɩ wa-n kpaar na gbobira’, gɩdonɩ wɩ-n lire ƴɩɛ dɩ wa-n nɩna tɩbɩla wɩ jɛ nʋɔ ɩnɩ li. Sobɔr mɩ so nar, wɩ ’lɛr awɩ khaarda thalera pɩ. 17 Sɩ fɛrɛ, ɔbɔɔkɛ fɩ-n lini nʋɔ, hulo ƴɩƴ, a bʋlana niin yʋʋ; 18 dɩ mɛ̃ fa nɩ̃na tɩbɩla wɩ jɩ nʋɔ fɩ lə’, sɩ afɩ Thɩɩkɛ hanɩ ka keranɩ ɔr fa nɩna, dɩ afɩ Thɩɩkɛra n yɛnɩ dakha gɩrɛ keranɩ, ɔr na ka fɩ. 19 Na-n khɩɩ lẽle thɩ̃ɛ a thɩɩn kɛ thɩɩra, ka ɔphãkerẽsɔ na dʋʋn na kʋɛ gɩna’, na ka yo na cɩnɩ na cu sɩ na lõ na yuə’. 20 Sɩ na-n khɩa lẽle thɩ̃ɛ a na thɩnɛ Thãgbaa dʋɔ, kãkɛ ɔphãkerẽsɔ na dʋʋn na kʋɛ gɩna’, dɩ yo wɛ a na cɩ na cu sɩ na lõ na yuə’. 21 Gɩdonɩ kãkɛ afɩ lẽle thɩ̃sɔ hanɩ, le afɩ ha na ha dakha. 22 Yire dʋɔn lãphã tormrra. Ado afɩ yi bɔr, afɩ tomɩ fɛʋ dahɩrɛra ga ha. 23 Sɩ adõ afɩ yi na bɔra’, afɩ tõmɩ fɛʋ na har dabɩrəra. Sɩ ado dahɩrɛɛkɛ fɩ hananɩ afɩ bɩnɔ birəre, ga dor dabirəra na kɔtɩnɛ na ka. 24 Tibil bɩɛllakɛ na puno na do thɔma kɔ̃tɩna yenyɔra ga, foo a na laarɛ bɩɛl sɩ a na na bɩɛl, agɩbo a na mar kha an bɩɛl sɩ a hɛbɩ bɩɛl. Na puno na do thɔma Thãgbara nakha lẽle thɩ̃a’. 25 Gɛr gɩ dɩ ɩ̃ so nar: Na-n too na dɛna anɩ yi gɩrɛraakɛ na khonɩ na-n yɔna ga, dɩ anɩ tomɩda gɩ gɩrɛraakɛ na tona’. Yire na ba dɩkoraa? Dɩ tomɩr na ba kɩ̃kɩɩnaa? 26 Nɩ hɩnɛ mɔ̃kɛ ’lominə jɩɛra hanɩ. Wa-n diirə’, wa-n kha ga, wa-n hana thɩ̃ɛ a ur thʋnɛna ga, sɩ anɩ Thɩɩkɛ hanɩ ƴũ, ɔr n haanɛ wɩ. Anɩ the nɔ ga khɩɩr a jɔ wɛr fĩiəə? 27 Ʋmɔ̃ɔ tibil nɛrɛra dɛr na do nɔɔ da puno na dɛɛnɔ ɔɔ yɛ nɔ? 28 Dɩ mɔ̃gɩdo dɩ na-n dɛ kẽkẽ thɩmɩɩrra? Na-n kpɩɛrna naporsɔ hʋɔnɔ wo na hɩnɛ mɔ̃ wɩ-n phuni. Wa-n do thɔma ga, wa-n kpar kẽkẽ wiirə’. 29 Sɩ mɩ so narɛ Salomɔ̃ɔ thɛthɛrakɛ, kɛ dɔnɩ fãgadaar, na ɔɔ nyɔ̃kor bɔ fɛʋ na kɔɔ to kɩ̃kɩɩn dɩɩ hona wɛr bɩɛllaka’. 30 Dɩ ado Thãgba na to hʋɔnɩkɛ hanɩle hʋɔnɔ nĩ dɩɩ ha thaa, sɩɩ do cʋɔ wa to garɛ dɔɔ, a na ka na cʋʋ mɛ̃ dakha nɛrɛraakɛ kanɩ hana ha pɛrɛ gbəə? 31 Dɩ gɛr gɩ na-n ha na dɛ a na so: Anye sa kho yaa, na anye sa yɔ yaa, agɩbo anye sa gba na to yaa ga. 32 Gɩdonɩ gelesɔ fɛʋ wɩrɛ na jɛnɩ Thãgba ga n ƴaalɛ gɩ. Sɩ anɩ Thɩɩkɛ hanɩle ƴũ, a jɩrɛ gɩrɛ n ɓɔra nɩnɩ. 33 Sɩ caca thɩ̃ɛ nɩ ka na ƴaalɛ ɓo Thãgbaa fãgadaar do na ɔɔ fɩl sar, sɩ gelesɔɔlerarakɛ fɛʋ Thãgba na ha nɛr a na ɓaan. 34 Dɩ gɛr gɩ na-n ha na dɛna cʋɔdaa ga, gɩdonɩ cʋɔɔ thɛthɛrakɛ n dɛnanɛ ɔɔbara. Na-n bãbanɛ na nĩkɛɛ nɩ, gɩ daan.
71 Na-n fi do kɩɩldara ga, dɩ mɛ̃ Thãgba na do nar Kɩɩldaara’. Mɔ̃ nɩ fi nɩ do kɩɩldara, mɛ̃ Thãgba na do nar Kɩɩldaar. 2 Gɩdonɩ mɩɛda ca ʋrɛ nɩ-n kɔɔ mɩɛnanɩ thɩ̃ɛ, ɔr wa mɩɛna na ha nɩ. 3 Mɔ̃gɩdo dɩ fɩ ka gar yire hɔ̃ phɩɩnaakɛ hanɩ afɩ omii yiro, sɩ fa-n ka dɩ fɩ hɩɩn kparrɛɛkɛ hanɩ afɩ yiroə? 4 Wo mɔ̃ fa fʋ sɩ na so afɩ omina nayɩ: Jɩlɛ ɩ̃ ti hɔ̃ phɩ̃ɩkɛ ha fɩnɩ yiro, sɩɩ dorakɛ kparrɛ hale afɩ yiro? 5 Fɛr bɩnɛ yenyɔdaar, te kparrɛɛkɛ hanɩ afɩ yiro ɓo, le fa jɩɩ yɩ hɔ̃ phɩ̃ɩkɛ hanɩ afɩ omii yiro dɩphã a na ti. 6 Na-n gba Thãgbaa thɩ̃ a na ha bena ga, anaa wa kɛrna fɛr a na cɛcɛbɛ fɩ. Na-n gba dakha anɩ dɛ thɩ̃ a na dʋna sɩthɔra ga, anaa wa bɩɩrnanɛ thɩɩ. 7 Na-n bɩɛlnɛ na ’lɛr, na-n ƴaalɛ na yɩɛrɛ, na-n bɛ loo wa khɛr nɛr. 8 Gɩdonɩ tibil wo tibilikɛ n bɩɛlnɛnɩ a-n ’lɛr, dɩ ʋrɛɛkɛ n ƴaalɛnɩ a-n yɩɛrɛ, dɩ ʋrɛɛkɛ n bɛnɩ loo wa khɛrʋʋrɛ. 9 Ʋmɔ̃ɔ tibil anɩ thɩ̃thɩɩn ɔɔ bi na bɩɛllɔ buru dɩ na haa bokaar? 10 A thʋm a bɩɛl a haa sii? 11 Ado nɛrɛɛkɛ dʋɔnnɩ tɩɩ puusɔ jɩ thɩ̃ bʋɔ a na ha anɩ bisɔ, mɔ̃ ga thʋ̃ na da anɩ Thɩraakɛ hanɩle ƴũ na pɔna, a na gba thɩ̃ bʋɔ na ha wɩrɛɛkɛ n bɩɛlnɛnaa? 12 Thɩ̃ɛ wo thɩ̃ɛɛkɛ nɩ-n ƴaalnɩ tɩbɩla na-n cʋɛ nar, nɛrɛ dakha na-n cʋɛ ga thɩ̃ ca wɛrra, gɩdonɩ gɛr dɔ gɩrɛ Mʋɩjɩɩ jɔfʋ na Thãgbaa bobonaa so sonɩ. 13 Na-n lona na lõfonʋɔɔkɛ ’luruneni fɩɩʋ, gɩdonɩ lõfonɔ pɩɛ hə̃ə na hʋ pɩɛ hə̃ə dʋɔn gɩrɛ n jalananɩ bu paar, dɩ wɩrɛ kɛ harɔnɩ wɩ jɔrɛ ka. 14 Sɩ wɩrɛɛkɛ yɛnɩ lõfonʋɔɔkɛ ’luruneni ka, na hʋɛɛkɛ hanɩ ɓɩnɩnɩnɩ kɛ n jalanɩ yire khorra, wa kpɛra’. 15 Na-n jɩɛ dʋ bʋrɛ sõso bobonasɔra, wɩ-n debire a ho banaasɔ a na pɔ anɩ pa, sɩ awɩ bɩnɔ kpe wɛ, kɛ n phʋnɛnɩ. 16 Sɩ awɩ biikɛ wɩ-n senɩ na jɩna wɩ. Fa khʋnɛ ɓãɓar be ʋsɩɛra ya? Dɩ fa yɛɛrɛ bara dakha pabɩrʋra ya? 17 Thale gɩ, thɩrʋ wo thɩrʋʋkɛ dɔnɩ thɩr bʋɔ, bi bɔɩra a-n se, dɩ thɩr puu na-n se bi puu oti. 18 Thɩr bʋɔ na puno na se bi puə’, dɩ thɩr puu na puno na se bi bʋɔ dakha ga. 19 Dɩ thɩrʋ wo thɩrʋʋkɛ na-n sɛnɩ bi bʋɔa’, wa kurre na dʋna dɔɔra. 20 Dɩ gɛr gɩ awɩ birəəkɛ wɩ-n senɩ na jɩ wɩ. 21 Ga do wɩrɛ fɛʋʋkɛ n wɛ mɩnɩ Kɔ̃tɩn, Kɔ̃tɩn, na lona ƴũ fãgadaarɩ dɩra ga, sɩ ʋrɛ dɩbara n cʋɛnɩ ɩ̃ Thɩɩkɛ hanɩle ƴũu tuur. 22 Tibil jɔjʋɔ na so marɛ dawiile nayɩ: Kɔ̃tɩn, Kɔ̃tɩn, ga do afɩ i sɩ kɔɔ gba dɩ sa-n tinə Thãgba tukɩrʋaa? Ga do afɩ i sɩ kɔɔ gba a weena kɔ̃tɛɛbiisɔaa? Ga do afɩ i sɩ kɔɔ gba a cʋʋna nɔ kpaa thɩ̃ jɔjʋɔaa? 23 Liir ma so war casɩ nayɩ: Ma kɔɔ jɩ nɩnakɛ kpɩɩa’, nɩ hala sa sɛ mɩ nɛrkɛ dɔnɩ sopugo cʋʋdara. 24 Mɛ̃ gɩ tibil wo tibilikɛ nɩɛnɛnɩ ɩ̃ thɩmɩɩsɔɔkɛ a yɩr da-n cʋʋ, a na hʋrɛ kũu kpɛsɛɛkɛ thɛnɩ ɔɔ cɔ boka nã thɛrɛɛra. 25 Dɩ thãgba nyʋɔn n daan, dɩ nyʋɔn be poo a gbʋma, dɩ jɩɛ ɩɩrɛ dɩ ga-n be cʋɔrɩle, sɩ ga jə’, gɩdonɩ boka nã thɛrɛɛra wɩ thɩɩ. 26 Sɩ tibil wo tibilikɛ nɩɛnɛnɩ ɩ̃ thɩmɩɩsɔɔkɛ sɩ aa-n cʋa’, a na hʋrɛ kũu də̃bəəluukɛ thɛnɩ ɔɔ cɔ gbalãkothɩnna. 27 Dɩ thãgba nyʋɔn n daan, dɩ nyʋɔn be poo a gbʋma, dɩ jɩɛ ɩɩrɛ dɩ ga-n be cʋɔrɩle dɩɩ do gɩ təəre ji, dɩ ɔɔ jirə puurore ka. 28 Dɩ ɔbɔɔkɛ Jeju kɔɔ mɩɩnɩ thɩmɩaakɛ dɩɩ pɩ, nʋɔ kɔɔ kpaarɛ tibil jɔɔle ɔɔ dɩɩrra. 29 Gɩdonɩ a dɩɩr wɛr mɔ̃ a hananɩ hʋɛ, ga ho mɔ̃ jɔfʋ dɩɩrdarasɔ n dɩɩr wɩna’.
81 Ɔbɔɔkɛ Jeju kɔɔ thenɩ gɔ̃gʋɔna da-n gbũ, tibil jɔjʋɔ kɔɔ kpaaraarɛ. 2 Dɩ gbuul bɩɛl pʋɔraa, a gburõku ɔɔ ƴɛra, sa sʋʋraa: Kɔ̃tɩn, ado fɩ ture fɩ punone cʋʋ mɩ dɩ ɩ̃ gbuul pɩ. 3 Dɩ Jeju ’laa nyɔ̃ɔ a thaaraa sa sʋʋraa: Mɩ ture afɩ gbuul n pɛ. Dɩ dapaara ɔɔ gbuul pɩɩraa. 4 Agɩpɩ Jeju sʋʋraa: Jɩɛ dʋ bʋrɛ fa-n so tibillə ga, sɩ jala nɛna Thãgbaa bonɩ jidaar mɔ̃ fɩ hanɩ, a ’laanɛna phɔphʋɔl thɩ̃ɛɛkɛ Mʋɩjɩ kɔɔ sonɩ, gɩ nɩna tɩbɩla fɛʋ dɩ fɩ kpɛɛrɛ. 5 Mɔ̃kɛ Jeju kɔɔ lonɩ Kapɛrnayʋm, sɔrasɛ tamaa kɔ̃tɩ̃ bɩɛl pʋɔraarɛ da-n phʋʋrʋʋ thakɛ ayɩwɔɔ: 6 Kɔ̃tɩn, ɩ̃ thɔ̃daar hale a gbãgbar, a phɩ̃ le cʋɔrɔ da-n ’wãga jɔɔ ka. 7 Dɩ Jeju sʋʋraa: Mɛrɛ, ma jaal a na kpɛsɛɛ. 8 Dɩ sɔrasɛ tamaa kɔ̃tɩnna birsee ayɩ: Kɔ̃tɩn, ma teena dɩ fa lõ ɩ̃ cɔa’, sɔ nɔ haarɩkɛrakɛ dɔrɔɔm, sɩ ɩ̃ thɔ̃daar na kpɛɛrɛ. 9 Gɩdonɩ mɛrɛ dakha, mɩ hananɛ ɩ̃ kɔ̃tɩ̃sɔɔkɛ jɔ mɩnɩ, dɩ mɩ hananɛ dakha sɔrasɛsɔɔkɛ mɩ jɔnɩ. A mɩ so bɩɛlla: Jala, dɩ jal. A mɩ so bɩɛlla wo ayɩ: Ɩna, dɩ ɩ̃. A mɩ so ɩ̃ thɔ̃daarra: Gʋɛ gɩrɛ, dɩ cʋʋ. 10 Dɩ ɔbɔɔkɛ Jeju nɩɛnɩ dɩ mɩɩna thale pɩ, nʋɔ kpagʋʋrɛ dɩ so wɩrɛraakɛ n kpaaraanɩ ayɩ: Sobɔr mɩ so nar, Ɩjɩrayɛl dɩɩrarakɛ, ma kɔɔ yɩ tibil bɩɛllakɛ dɩ thʋ̃ hana ha pɛrɛ dɩɩ kɔ̃tɩ̃ thaka’. 11 Dɩ gɛr gɩ mɩ so narɛ gɩrɛ, tibil jɔjʋɔ na ther wi phã paar na wi lõ paar, a na too dɩko kho paar na Abɩraham, na Ɩjakɩ, na Jakɔbɩ ƴũ fãgadaarɩ dɩra. 12 Sɩ wa dʋnanɛ ƴũ fãgadaarɩ dɩɩ bɩsãsɔ jɩɛra dabirə paar na faa, ka wa bɩnɩ wa-n yɩrna nyɩma. 13 Agɩpɩ Jeju sor sɔrasɛ tamaa kɔ̃tɩnaale ayɩ: Kɔna, mɔ̃ fɩ pɛrnɩ haar ɔmɛna ga ha; dɩɩ do wa bɔraalera thɔ̃daarɩlee kho kpɛɛrɛ. 14 Agɩpɩ Jeju gbaar jal Pɩɛrɩ cɔ, a yɩ Pɩɛrɩ khɛrɩ nɩ dɩ phɩ̃ na tomɩ kporre, 15 dɩ a thaaraarɛ nyɔ̃ɔ dɩɩ do ɔɔ tomɩ kpor ɩɩraarɛ, dɩ pal ɩɩr a teguu kpakpaalɛ. 16 A dɩɩ dʋɔr, wɩ kɔɔ kpar kpãkpũdara jɔɔ a pɔnanaa. Dɩ a weere kɔ̃tɛɛbiisɔ na thɩmɩɩ bi bɩɛl, a kpɛɛna dakha khodara fɛʋ. 17 Dɩ mɛ̃ gɩrɛ Thãgbaa bobon Ejaɩ kɔɔ sonɩ dã ayɩ: “Ɔr kɔɔ wea asɩ tomɩ sɩsɔ a hɛlna asɩ khosɔ a faa.” 18 Mɔ̃ Jeju yɩnɩ tibil jɔ dɩ wɩ jɛ a kpalalaa, a ’laarɛ hʋɛ ɩnɩ-n ire iiro. 19 Dɩ jɔfʋ dɩɩrdaar bɩɛl tɔr wɔrɔ̃ɔ a sʋʋraa: Dɩɩrdaar, ma-n kpa farɛ paar wo paarɩkɛ fɩ-n jalnɩ. 20 Dɩ Jeju birsee: Ɓãɓoisɔ hananɛ awɩ ka, dɩ ’lominə hana awɩ tɛl, sɩ mɛr tibili Bikuun na hana ka ma jəəni yʋa’. 21 Tibil bɩɛl wo kpãkpãadarara sʋʋraa: Kɔ̃tɩn, ha mɩ hʋɛ ɩ̃ jal ɩ̃ dʋ ɩ̃ thɩ bo. 22 Sɩ Jeju birsee ayɩ: Na kpa mar sa sɛ khesɔra wa-n dʋ awɩ khisɔ. 23 Dɩ Jeju kɔɔ lʋʋn gboroona, dɩ ɔɔ kpãkpãadara kpaaraarɛ. 24 Dɩ le jɛkhu kɔ̃tɩ̃ɩ ɩɩr mɩɩr nɔɔra, dɩ gborõo na-n ibi nyʋɔn. Sɩ Jeju wer ha da-n daar, 25 dɩ kpãkpãadara tɔr pɔ a jagʋʋ sa sʋʋraa: Kɔ̃tɩn, taa sɩ sɩ-n khiire. 26 Dɩ bule wi ayɩ: Mɔ̃gɩdo dɩ maar fʋ nɩ, nɛrɛɛkɛ kanɩ hana ha pɛrɛ gbe? Le a ɩɩr a mana jɩɛ na mɩɩr nɔɔ, dɩ thɩ̃ɛ na-n tutugo bã. 27 Dɩ nʋɔ kɔɔ kpaarɛ tɩbɩlaale dɩ wa-n bule ayɩ: Anyee tibil ca ha ʋrɛ ya fɛ, dɩ jɩɛrakɛ na mɩɩr nɔɔ na-n nɩɩ nũu? 28 Ɔbɔɔkɛ Jeju iirni gɩ̃ iiro Gadarɛ̃daraa dʋɔ na pɩ, kona yenyɔɔkɛ hananɩ kɔ̃tɛɛbii ther khi dʋ paar dɩ wa-n caanʋʋ. Wɩ-n kʋrɛ maar ka, dɩ tibil na-n ’la dɩ kana hʋɛɛla’. 29 Dɩ wɩ mar dɩ wa-n hulẽ ayɩ: Anye sɩ ha kha na fɛr, Thãgbaa Bikuun? Fɩ ɩnɛ kɛ fɩ hʋɔl sar, sɩ bɔɔ na dã na paa ya? 30 Sɩ dabulo sɩthɔ jɔɔ wɛ a kɔɔ hale ƴɔɔ dɩ wa-n khʋʋl. 31 Dɩ kɔ̃tɛɛbiirə na-n phʋʋr Jeju thakɛ ayɩ: Ado fɩ wee sɩ, thɔna sɩ sɩ lõ sɩthɔsɔraale. 32 Dɩ a so warɛ: Nɩ jala. Dɩ wɩ thɩɩr a jal a lõ sɩthɔsɔraale bɩnɔ, a tinə wi fɛʋ dɩ wɩ ca birbirbir na gɔ̃gɔ̃ horʋ, a jiir mɩɩr nɔɔra, a khiir le nyʋɔnɔ. 33 Dɩ wɩrɛɛkɛ n khɛ wɩnɩ, wɩ kɔɔ car kɔ̃, a mɩɩ dɩɩra thɩ̃ɛ fɛʋ na gɩrɛ kɔɔ dananɩ kuunnaakɛ kɔɔ hananɩ kɔ̃tɛɛbiisɔ. 34 Dɩ tɩbɩla fɛʋ dɩɩra ther jal Jejuu pa; dɩ ɔbɔɔkɛ wɩ yɩɩnɩ, wɩ phʋʋrʋʋrɛ ayɩ a thɛ nɩ dɩɩra.
91 Dɩ Jeju kɔɔ lʋʋn gboroona a iir lanyʋɔn, sa gba kɔ̃ ɔɔ dʋɔ. 2 Dɩ hɩnɛ, wɩ kɔɔ gbaar gbãgbarʋʋkɛ n phɩnanɩ phɩ̃ paar a pɔnanaa. Dɩ mɔ̃ Jeju yɩnɩ awɩ ha pɛ, a sor gbãgbarʋra: Pɩɛr ’lar ɩ̃ bɩsã, afɩ sopugo hɛl farɛ. 3 Dɩ wɩ̃ jɔfʋ dɩɩrdarasɔ n sor na awɩ bɩ̃ ayɩ: Thãgbaa i kuunikɛ n kʋɛ. 4 Dɩ mɔ̃ Jeju jɩnɩ awɩ kpɩɛr, a bule wer ayɩ: Mɔ̃gɩdo dɩ nɩ hana kpɩɛr puu thakɛ anɩ bɩnɔ? 5 Gɩmɔ̃ yɔɔnɛ sorra: Afɩ sopugo hɛl farɛ gɩ yaa, agɩbo ɩrɛ jala gɩ? 6 Sɩ mɔ̃ na fʋnɩ sɩ na jɩ, dɩ mɛr tibili Bikuun hananɛ hʋɛ thɩɩra dɩ ɩ̃ faana sopugo, sa bir so gbãgbarʋra: Ɩrɛ, gba afɩ phɩ̃ pa na kɔna. 7 Dɩ a ɩɩrɛ da-n kɔ̃ ɔɔ cɔ. 8 Mɔ̃ tibil jɔɔle yɩnɩ gele, maar fʋlɛ wɛr dɩ wa-n dʋbɩ Thãgbaakɛ hananɩ tɩbɩla ga puno caale. 9 Dɩ Jeju tɔr na jal gbe, a yɩ kũu bɩɛlɩkɛ wɩ-n wenɩ Matiə dɩ too war gba paar da-n tee war, dɩ sʋʋraa: Na kpa mar. Dɩ Matiə ɩɩr da-n kpaaraa. 10 Dɩ Jeju kɔɔ har dɩko kho paar cʋɔrɔ, dɩ war gbadara jɔɔ na sopugodara kɔɔ toonanɛ kha Jeju na ɔɔ kpãkpãadarasɔ. 11 Mɔ̃ jɔfʋ dɩɩrdara yɩnɩ thɩ̃ɛ thale, wɩ sor ɔɔ kpãkpãadarara: Mɔ̃gɩdo dɩ anɩ dɩɩrdaar na-n kho dɩkɔ na war gbadara na sopugodarasɔ? 12 Dɩ mɔ̃ Jeju nɩɛnɩ gele, a so warɛ: Ga do tɩɩ khena n kɔɔ ƴaalɛ dɔtɔrɔa’, sɩ wɩrɛ gɩ-n khonɩ gɩ. 13 Nɩ jala na dɩrɛ a jɛ thɩmɩɩrɩkɛɛ kɩr, kɛ sɔnɩ Thãgbaa sɛbɛra ayɩwɔɔ: “Bɔ donanɛ mɛr Thãgba n ƴaal, ga do bonɩ jir ga.” Gɩdonɩ ga do fɩl sardara mɩ ɩ̃ ɩ̃ ƴaala’, sɩ sopugodara wɛ. 14 Le Jã Batɩsɩtɩɩ kpãkpãadarasɔ pɔ Jejura a bulee: Mɔ̃gɩdo dɩ se wer na jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ na-n li nʋɔ, sɩ afɩ kpãkpãadarasɔ wer na-n li nʋɔa’. 15 Dɩ Jeju birse wi: Nɩ-n kpɩɛrɛ dɩ wɩrɛɛkɛ wɩ wenɩ herra na punone wa-n bɩ bɔɔkɛ wɩ hanɩ kha na khɛr he ya? Sɩ wiresɔ na hale wa hɛl warnɩ khɛr he. Le wa li nʋɔ dɩphã. 16 Tibil na gba kẽkẽ phaa na kur na bɛbɩna kẽkẽ tɩ̃a’, gɩdonɩ daphaale na-n haalɛ datɩ̃ɩ, gɩ do gɩ ka ɓəəre dɩphã waa a ka puuro ka. 17 Wa-n gba dakha thʋʋrɩkɛ dɔnɩ daphaa a pɛ bʋla tɩɩna ga. A wɩ cʋʋ mɛ̃, bʋlaa na wɩɛlɛ dɩ thʋʋr na deer, gɩ do bʋlaale kʋɛrɛ mɛ̃. Sɩ wɩ-n pɛr thʋ phaa bʋla phaara oti dɩɩ gbɛbɩ too. 18 Ɔbɔɔkɛ Jeju kɔɔ hanɩ da-n mɩɩ wɩ ga thɩmɩɩsɔɔkɛ, kɔ̃tɩ̃ bɩɛl pɔr dã a gburõkuraa ƴɛ thɩ̃thɩɩn sa so: Ɩ̃ bikhɛr khire ga pʋɔr pa’, sɩ ɩna a dɛɛnaa nyɛ̃ɛ a na bɩre na hana yɩre. 19 Dɩ Jeju ɩɩrɛ da-n kpaaraa nakha ɔɔ kpãkpãadara. 20 Dɩ hɩnɛ khɛ bɩɛl gɩ, a kɔɔ hale a hana tɩ̃ɩ a cʋʋna yɛna yuɔr yenyɔ, dɩ a tɔr pɔ Jejura khiro a thaaraaa kẽkẽ nʋɔra. 21 Gɩdonɩ a kɔɔ sor le na ɔɔ bɩ̃ ayɩ: A mɩ punonakɛ a thar ɔɔ kẽkẽ haraakɛrakɛ sɩ ma kpɛɛrɛ. 22 Dɩ mɔ̃ Jeju kɩɩlnɩ a yɩɩ a sʋʋraarɛ: Pɩɛr ’lar ɩ̃ bikhɛr, afɩ ha pɛ kpɛɛnɛ fɩ; dɩ dapaara khɛrɩlee kho kpɛɛ. 23 Dɩ ɔbɔɔkɛ Jeju danɩ kɔ̃tɩnɩ cɔ, a yɩrɛ bel ʋ̃dara na tɩbɩla jɔɔ dɩ wa-n khɔ̃, dɩ a so warɛ: 24 Nɩ tɔ birə gɩdonɩ khebirrə na khə’, sɩ a-n daarɛ; sɩ wɩ-n maanʋʋnɛ. 25 Ɔbɔɔkɛ a tini tibil jɔɔle dɩ wɩ thɩɩr, a lʋʋn a fʋ khebirrə nyɔ̃ɔ dɩ pal ɩɩr. 26 Dɩ ga tutugo kɔɔ kpaarɛ paar fɛʋ ga bənəəle. 27 Mɔ̃kɛ Jeju thenɩ le da-n jal, yara yenyɔ n kpaaraarɛ dɩ wa-n hulẽ ayɩ: Jɛ sɩ bʋɔrarakɛ ya, Davɩdɩɩ Bikuun. 28 Dɩ mɔ̃ a lonɩ cʋɔrɔ na pɩ, yaraale pɔr wɔrɔ̃ɔ dɩ bule wi: Nɩ pɛrɛ haar ma punone gelela a na cʋʋ ya? Dɩ wɩ birsee: Ɔɔ, Kɔ̃tɩn. 29 Dɩ le a tha war yinəna sa so: Mɔ̃ anɩ ha pɛ hanɩ, ɔmɛna ga ha. 30 Dɩ awɩ yi khɛrrɛ. Sɩ Jeju jɩɛ kpãkpãa war thakɛ dɩɩ khɩɩr ka ayɩ: Nɩ jɩɛ dʋ bʋrɛ, na-n do tibil n jɩ thɩ̃ɛɛka’; 31 sɩ mɔ̃ wa thenɩ, dapaara wɩ mar ɔɔda a be dɩ wa-n wɩɛl ga bənəəle koo. 32 Mɔ̃kɛ wa thenɩ le, wɩ kpar kuunikɛ hananɩ kɔ̃tɛɛbu nɔ madaar a pɔnanaa. 33 Dɩ a weeraarɛ kɔ̃tɛɛbuule sɩ dɩ nɔ madaarɩle na-n mɩɩ thɩmɩa dɩphã. Dɩ nʋɔ kɔɔ kpaarɛ tibil jɔɔle dɩ wa-n so: Sa kɔɔ yɩ thɩ̃ɛ thakɛ Ɩjɩrayɛl dɩɩra kpɩɩraka’. 34 Sɩ jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ wer na-n so ayɩ: Kɔ̃tɛɛbiisɔɔ kɔ̃tɩ̃ n hanaa fãga dɩ weena kɔ̃tɛɛbii. 35 Dɩ Jeju n kɔɔ kpaarɛ dɩ kɔ̃tɩnasɔra fɛʋ na dɩ biisɔra, da-n dɩɩr tɩbɩla thɩ̃ɛ Juifisɔɔ Thãgba fʋɔr cɔnanɔ, da-n mɩɩna tutugo bʋɔɔkɛ dɔnɩ ƴũ fãgadaar doda, da-n kpɛɛna khoosɔ dɩɩdɩɩ fɛʋ na tãdarasɔ dɩɩdɩɩ fɛʋ. 36 Sɩ mɔ̃ a yɩnɩ tibil jɔɔle, bʋɔ fʋʋrɛ gɩdonɩ wɩ thʋnɛ vɔɔ dɩɩ ka war, dɩ wa-n puno bã a ho banaakɛ na hananɩ khekha’. 37 Dɩ le a so ɔɔ kpãkpãadarara ayɩ: Jɔ jɔrɛ, sɩ jʋ kha na kpɛra’. 38 Gɛr gɩ na-n bɩɛlnɛ ʋrɛ dɔnɩ Kɔ̃tɩn jʋ kharra a thɔna thɔ̃dara wa-n kha jɔ.
101 Agɩpɩ dɩ Jeju we ɔɔ kpãkpãadara yʋɔr yenyɔ a ha wɩ punone dɩ wa-n weena kɔ̃tɛɛbi hɔ̃hɔlasɔ, wa-n kpɛɛna khoosɔ dɩɩdɩɩ fɛʋ na tãdarasɔ dɩɩdɩɩ fɛʋ. 2 Thɔ̃thɔna yʋɔr yenyɔɔ isɔra ha gɩrɛ: Gacadaar Sɩmɔ̃ɔkɛ wɩ-n wenɩ Pɩɛr na ɔɔ õkuun Ãdire, Jakɩ Jebedee bikuun na Jã ɔɔ õkuun, 3 Filipi na Bartelemɩ, Tomasɩ na Matiəəkɛ dɔnɩ war gbadaar, Jakɩ Alfee bikuun, na Tade, 4 Sɩmɔ̃ɔkɛ dʋɔnnɩ gbɛ̃gbɛrɛ̃ tibil, na Judasɩɩkɛ thɛnɩ Karɩyɔtɩ dɩɩra, kɛ lirenanɩ Jeju. 5 Wɛr dɔ yʋɔr yenyɔɔkɛ Jeju kɔɔ thɔnɩ a so war thakɛ ayɩ: Na-n jal thɩldaraa pa ga, na-n lõ Samarɩdarasɔɔ dɩsɔra ga. 6 Sɩ nɩ ka na jala Ɩjɩrayɛl ca wɩrɛra bureni a ho banaa. 7 Sɩ mɔ̃ nɩ-n jalnɩ na-n mɩa ayɛ, bɔɔ n daan dɩ ƴũ Fãgadaar na-n gba fãga. 8 Na-n kpɛɛnɛ khodarasɔ dakha, na-n ɩrɛ khesɔ khirera, na-n cʋɛ gbulosɔɔ gbuul ga-n pɩ, na-n wea kɔ̃tɛɛbiisɔ na faa. Khaar nɩ ’lɛ, na-n ’laanɛ khaar. 9 Na-n gba dɛ a fʋrɔa’, na-n gba war dɩ war yɩra gɩ a to lokaara’; 10 na-n fʋrɔ kpakpaar lokaara’, na-n gba kẽkena yenyɔa’, na-n to nɛfaa ga, na-n fʋrɔ gbʋʋla’, gɩdonɩ thɔ̃daar teenanɛ haanɛ. 11 Dɩ dɩ kɔ̃tɩ̃ dɔɔraakɛ na lonɩ, a dɩ buurə gɩ, nɩ bulene ado tibil hale kɛ teananɩ a na tee nɩ. Nɩ tɔɔ le ntɛɛ pa phaphapha gɩ dana wireekɛ na thenɩ le. 12 Sɩ ado na lõ cɔ dɔɔra, nɩ kɔɔ fʋɔrɛɛ. 13 Ado cɔ dɔɔ teere kha, anɩ ha ie n ɓananaa, sɩ ado cɔ dɔɔ na tee kha ga, anɩ ha ie n birə nar. 14 Ɔbɔɔkɛ wa-n tee nɩna’, dɩ ga do wɩ-n pɛ anɩ thɩmɩɩ nũu dakha ga, nɩ thɛ cɔ dɔɔrara agɩbo dɩ dɔɔrara, sa kpɛɛnɛ thɩlãkobe anɩ nɛra. 15 Sobɔr mɩ so nar, wireekɛ Thãgba na kɩɩlnanɩ tɩbɩla, Sɔdɔmdara na Gɔmɔɔrdaraa kɩɩlɩkɛ wa ’lɛnɩ na khɩɩr mɔ̃ dɩɩlee kɩɩl na khɩɩrna’. 16 Sɩ nɩ hɩnɛ, banaa nɩ ho dɩ ɩ̃ thɔ̃ kpesɔɔ thɩ̃thɩɩn; gɛr gɩ nɩ kpɛsɛnɛ sii kha sa hana hɛlɛlɛ a hɔ puusɩ̃ɛ. 17 Sɩ na-n jɩɛ dʋ bʋrɛ tɩbɩlala, gɩdonɩ wa fʋlɛ nɛr na jalna kɩɩl paar, wa ciil ner na khasa Juifisɔɔ Thãgba fʋɔr cɔra. 18 Mɛr na dɔ nɔɔ dɩ̃ wa fʋlɛ nɩ na jalna gobanɛrsɔ na fãgadarasɔɔ ƴɛra, gɩ mɩɩ wɩ anɩ ha pɛda na ca kpala dakha. 19 Sɩ ɔbɔɔkɛ wa liirna nɩnɩ, na-n dɛ mɔ̃kɛ na mɩɩnɩ, agɩbo gɩrɛɛkɛ na sona’. Gɩrɛ na sonɩ na ɩ̃ narɛ ga bɔraalera. 20 Gɩdonɩ ga do nɛr na mɩa ga, sɩ anɩ Thɩɩ Thu gɩɩkɛ na mɩanɩ le anɩ bɩnɔ na ha nɩ. 21 õkuun na liirnanɛ ɔɔ õkũu bɩnɔ dɩ wa kʋ; ɔmɛ̃ thɩrɛ na cʋʋ na ɔɔ bɩsã. Bɩsana dakha na ɩɩrɛ na tɛna thɛ na nɛ na cʋʋ dɩ wa kʋʋr wɩ. 22 Tɩbɩla fɛʋ na laar nɛr, gɩ do ɩ̃ i dɔ nɔɔ, sɩ ʋrɛ na yɩranɩ na dana khu paar, ɔr na ’lɛ taarɛ. 23 A wɩ kpoo nar dɩ bɩɛlla, nɩ fuo ca ka dɩ kpɩɩra. Sɩ sobɔr mɩ so nar, na kpaar Ɩjɩrayɛl dɩɩ fɛʋ na pɩ sɩɩ do mɛr tibili Bikuun bire ɩ̃a’. 24 Kpãkpãadaar na hale a na kɔ̃tɩ̃ na jɔ ʋrɛ n dɩrɛɛna’, dɩ thɔ̃daar wo na hale a na kɔ̃tɩ̃ na jɔ ɔɔ kɔ̃tã’. 25 Gɩ daan dɩ wa hɩɩn kpãkpãadaar mɔ̃ wɩ-n hɩɩnnɩ ʋrɛ n dɩrɛɛnɩ, wɩ hɩɩn thɔ̃daar dakha mɔ̃ wɩ hɩɩnnɩ ɔɔ kɔ̃tɩ̃. Ado wɩ we cɔdaar kuun Bɛljɛbul, dɩ mɔ̃ wa ka na we dɩphã ɔɔ cɔdara? 26 Gɛr gɩ na-n ma wɩ kpɩɩa’, gɩdonɩ thɩ̃ɛ na hale na ker sɩɩ do ga yɩraa ga, dɩ thɩ̃ɛ na hale na ha gbul sɩɩ do wa jɩ gaaga. 27 Gɩrɛ mɩ khe narnɩ pa birə paar, nɩ sɔ gɩ dahɩrɛra tɩbɩla n nɩɛ. Gɩrɛ nɩ nɩɛnɩ bʋ̃bʋʋnɛna, nɩ hulene gi nãsʋrɔ. 28 Na-n ma wɩrɛ n kɔnɩ tomɩr, sɩ wa-n puno thue dɩ wɩ kʋaa ga, sɩ nɩ ka na ma ʋrɛ hananɩ punone a na cʋʋ dɩ anɩ thu na anɩ tomɩ na kʋɛ bu paar dɔɔra. 29 Wa-n dolõ ’lominə yenyɔ war be yenyɔaa? Sɩrakɛ bɩɛl na puno na ji thʋnɔ, sɩ agado anɩ Thɩ tuonaa ga. 30 Anɩ thɛthɛɛ yʋsũsɔrakɛ Thãgba ther ger fɛʋ. 31 Gɛr gɩ na-n do maar na-n fʋ na’, anɩ the nɔ khɩɩrɛ a jɔ ’lomĩ jɔjɔjʋɔ. 32 Gɛr gɩ tibil wo tibilikɛ na tuon mini tɩbɩlaa ƴɛra, mɛrɛ dakha ma tuure ɩ̃ Thɩraakɛ hanɩle ƴũu ƴɛra. 33 Sɩ ʋrɛɛkɛ bɔ mɩnɩ tɩbɩlaa ƴɛra, mɛrɛ dakha ma bor ntɛɛle ɩ̃ Thɩraakɛ hanɩle ƴũu ƴɛra dakha. 34 Na-n kpɩɛr ha ɩɩ mɩ ɩna ɩ̃ ’laa thɩɩra ga. Ma ɩ̃ ɩ̃ ’laa ha ɩa’, sɩ bajɩna gɩ. 35 Gɩdonɩ mɩ ɩnɛ ɩ̃ pɛr leere bikuunna na ɔɔ thɩ, bikhɩɛnna na ɔɔ nɩ, khɛrra na ɔɔ koo nɩ dakha, 36 dɩ wɩrɛ dɔnɩ tibili cɔdara na fien na do ɔɔ lãlaardara. 37 Ʋrɛ n naannɩ ɔɔ thɩ, a ɔɔ nɩ gɩ, a jɔ mɩ aa teena ma’; dɩ ʋrɛɛkɛ n naannɩ ɔɔ bikuun, a ɔɔ bikhɛr gɩ, a jɔ mɩ aa teena ma’. 38 Dɩ ʋrɛɛkɛ na-n gbaannɩ ɔɔ kʋkʋ thɩr dɩ heen da-n kpana mara’, aa teena ma’. 39 Ʋrɛɛkɛ n tɛbanɩ ɔɔ yi, ga ka na buurəəre, sɩ ʋrɛɛkɛɛ yi na kanɩ na bu mɛrɛra, ɔr na lɛ waa gel. 40 Ʋrɛ tea nɩnɩ, mɛr a tee, dɩ ʋrɛɛkɛ tea mɩnɩ, ʋrɛɛkɛ thɔna mɩnɩ a tee dakha. 41 Ʋrɛ teanɩ Thãgbaa bobon Thãgbaa bobon teguu, a na ’lɛr khor Thãgbaa bobonɩ kha; dɩ ʋrɛɛkɛ teanɩ tɩɩ sarʋ tɩɩ sar teguu, a na ’lɛr khor tɩɩ sarʋʋ kha. 42 Ʋrɛɛkɛ na cɛnɩ yɔ ie haarɩkɛrakɛ na ha ɩ̃ kpãkpãadaar pɩɛrʋʋkɛ, gɩdonɩ mɛrra a-n kpa dɩɩ do gɛr dɔ nɔɔ, sobɔr mɩ so nar, ntɛ na ’lee ɔɔ khoa’.
111 Ɔbɔɔkɛ Jeju kɔɔ dɩɩrnɩ ɔɔ kpãkpãadara yʋɔr yenyɔ thɩ̃ɛɛkɛ pɩ, a ther le a jal da-n dɩɩr tɩbɩla da-n mɩɩna wɩ Thãgbaa thɩmɩɩ awɩ dɩsɔra. 2 Jãakɛ wɩ kɔɔ fʋnɩ a to khaɩra, a nɩɛrɛ thɔmaakɛ Kirisiti n cʋʋnɩ, dɩ a thʋɔn ɔɔ kpãkpãadara wɩ jala bulenee ayɛwɔɔ: 3 Fɛr dɔ ʋrɛɛkɛra na ɩnanɩ yaa, agɩbo dɔ sa-n pɩɛr tɩɩ kpɩɩ? 4 Dɩ Jeju birse wi: Nɩ kɛra birə a sɔ Jana gɩrɛɛkɛ nɩ-n nɩɛnɩ na gɩrɛɛkɛ nɩ-n yɩnɩ: 5 Yarasɔ n yɩrɛ, nɛ kʋɛdarasɔ n sar bɔɔbɔɔ, gbulosɔɔ gbuul pɩrɛ, dɩ nʋrasɔ khɛrrɛ, dɩ khesɔ n ɩɩrɛ dɩ wɩ the khirera, dɩ bɔdara nɩɛrɛ Thãgbaa tutugo bʋɔɔ thɩmɩɩ. 6 Sɩ gɩ da ʋrɛraakɛ ma doronɩ nɛ baradaa ga. 7 Ɔbɔɔkɛ tɩbɩlaakɛ kɔnɩ na pɩ, Jeju mar da-n mɩɩ tibil jɔɔle Jãadara aa: Anye nɩ kɔɔ ka jal bəənnə a hɩɩn? Poo balãsɩɩkɛ jɩɛ n khəəfəni gɩ ya? 8 Dɩ anye nɩ kɔɔ jal yɩ? Kuunikɛ n tɔnɩ kẽkẽ ɓʋ̃ɔ gɩ ya? Nɩ hɩnɛ wo wɩrɛɛkɛ n tɔnɩ kẽkẽ ɓɔna fãgadaraa cɔ wɩ-n ha. 9 Dɩ anye nɩ kɔɔ jal yɩ? Thãgbaa bobon gɩ ya? Mɩ so narɛ, sobɔr gɩ, bɩɛlɩkɛ jɔnɩ Thãgbaa bobon gɩ. 10 Jãada dɔ gɩrɛ kheranɩ kɩɛr Thãgbaa sɛbɛraakɛ ayɩ: “Hɩnɛ, mɛr Thãgba thɔna ɩ̃ thɔ̃thɔ̃, dɩ na kʋʋl fɩ ƴɩɛ, a gbɛbɩrɩ fɩ hʋɛ afɩ ƴɛ kʋʋlɔ.” 11 Sobɔr mɩ so nar, wɩrɛ fɛʋraakɛ khɛra n kɔnɩɩ thɩ̃thɩɩn, bɩɛl na hale a ɩɩr a kɔ̃tɩ̃ a jɔ Jã Batɩsɩtɩ kpɩɩraka’. Sɩ ʋrɛ kanɩ do dabuu fɩɩʋ ƴũ fãgadaarɩ dɩra, a kɔ̃tɩnɛ a jɔ Jã. 12 A fʋna Jã Batɩsɩtɩɩ bɔɔ a dana nɛnɛ̃kɛ, wɩ-n pɛrɛ fãga dɩ wa-n lõ ƴũ fãgadaarɩ dɩra, dɩ wɩrɛ n pɩɛrnɩ fãga, wɛr hɩna. 13 Gɩdonɩ Thãgbaa bobonasɔ fɛʋ na jɔfʋ, gɩ kɔɔ mɩɩrɛ Thãgbaa so a dana Jãa bɔɔ. 14 Dɩ ado nɩ ƴaalɛ nɩ tu gi, ɔr dɔ Elɩra teananɩ a ɩna. 15 Ntɛɛkɛ hananɩ nũu dɩ nɩna, dɔ a na-n pɛ nũu. 16 Ana ma cʋna nĩdaraakɛ dɩphã ya fɛ? Wɩ hʋrɛ bɩsanasɔɔkɛ n tɔɔnɩ ƴatɔɔ, dɩ wa-n we awɩ ’walãkhasɔ dɩ wa-n so: 17 Sɩ kɔɔ ʋnɛ bɩɩl nɛrɛra, sɩ na kɔɔ sa ga, sɩ kɔɔ khɩɩrɛ nɛrɛra, sɩ na kɔɔ ba’. 18 Gɩdonɩ Jã kɔɔ ɩnɛ, aa-n kɔɔ kho dɩkora’, aa-n kɔɔ yɔ thɩ̃a’, dɩ wɩ jɩɩl sa yɩ: Kɔ̃tɛɛbuu hanaanɛ. 19 Dɩ mɛr tibili Bikuun ɩ̃ wo, a thɩ̃ɛ mɩ-n kho, a thɩ̃ɛ mɩ-n yɔ, dɩ wɩ jɩɩl wo sa yɩ: Hɩnɛ, kũu kɛ̃kɛbɩ gɩ, a dona ta yɔn, war gbadara na sopugodaraa kuun gɩ. Sɩ gɩrɛɛkɛ Thãgbaa kpɛsɛ n cʋʋnɩ n nɩnanɛ dɩ sobɔr har kpɛsɛrɛɛlee pa. 20 Le Jeju ma da-n phaan dɩɩsɔɔkɛ a kɔɔ cʋʋrɔnɩ ɔɔ nɔ kpaa thɩ̃sɔ jɔɔ, gɩdonɩ ha debire na kɔɔ hala’, ayɩ: 21 Ga puu farɛ Korajɛ̃ dɩɩ, ga puu farɛ Bɛcaɩda dɩɩ, gɩdonɩ ado nɔ kpaa thɩ̃ɛɛkɛ cʋɛnɩ anɩ thɩ̃thɩɩn kɔɔ cʋʋrɛ mɛ̃ Tɩɩr na Sɩdɔ̃ dɩɩra, wa kɔɔ mãa debire haar kɛkɛkɛ, sɩ na to bɔrɔ na bʋlna thoo. 22 Gɛr gɩ dɩ ɩ̃ so nar: Wireekɛ Thãgba na kɩɩlnanɩ tɩbɩla, Tɩɩrdara na Sɩdɔ̃daraa kɩɩlɩkɛ wa ’lɛnɩ na khɩɩr mɔ̃ anɩ kɩɩl na khɩɩrna’. 23 Sɩ fɛrɛ Kapɛrnayʋm dɩɩ, Thãgba na khəi fer na jʋʋnna ƴũ ya? Ǝ̃’ə̃, Thãgba na gbumo fer dɩ fa thʋ khĩdi dɩɩ. Gɩdonɩ ado nɔ kpaa thɩ̃ɛɛkɛ kɔɔ cʋɛnɩ afɩ pa Sɔdɔm gɩ kɔɔ cʋʋ, ga dor a na kɔɔ hale na dana nĩ. 24 Gɛr gɩ dɩ ɩ̃ so nar: Wireekɛ Thãgba na kɩɩlnanɩ tɩbɩla, Sɔdɔmdaraa kɩɩlɩkɛ wa ’lɛnɩ na khɩɩr mɔ̃ anɩ kɩɩl na khɩɩrna’. 25 Ga bɔɔlera Jeju gba thɩmɩa da-n mɩɩ ayɩ: Thɩrɛ, mɩ-n fʋɔr fɛr, fɛrkɛ dɔnɩ Kɔ̃tɩn thãgbara ƴũ na thɩɩra, gɩrɛraakɛ fɩ kɔɔ kernɩ thɩ̃ɛsɔɔkɛra kpɛsɛdarara na thɩ̃ jɩnana, sa gba gɩ a nɩna bɩsã bii. 26 Ɔɔ Thɩrɛ, fɛr gɩ kɔɔ da haar dɩ fɩ cʋʋ mɛ̃. 27 Ɩ̃ Thɩ gbaar thɩ̃ɛ fɛʋ a dʋ mɩ nyɔ̃kɔɔ, sɩ tibil na jɩ Bikuun saagado Thɩrɛ gaaga, dɩ tibil na jɩ Thɩrɛ dakha saagado Bikuun gaaga, saagado wo Bikuunna ɔr ƴaalɛ a nɩrɔ n taa ga. 28 Nɩ ɩna mɛrɛra, nɛrɛ fɛʋʋkɛ n vɔɔnɩ kɛ n heenenɩ dakha heendaakɛ dɩbarɔnɩ, dɩ ma ha nɛr hɩɩrɛ. 29 Nɩ tɔ kpeleleekɛ dɔnɩ ɩ̃da, dɩ nɩ to ɩ̃ dɩɩrsɔ, gɩdonɩ hɛlɛlɛ fɩldaar na ha jodaar ha mɩ, dɩ na ’lɛr hɩɩrɛ anɩ hara. 30 Gɩdonɩ ɩ̃ kpeleekɛ ma to nɩnɩ, gɩ habarɛ; dɩ ɩ̃ heendaakɛ ma heen nɩnɩ, ga dɩbɩrɔa’.
121 Ga bɔɔlera Jeju n kɔɔ ka a lõ jʋ lɩɛra hɩɩr wire. Dɩ kɔmɛr kɔɔ fʋrɛ ɔɔ kpãkpãadara, dɩ wɩ mar a ’laa kha jɔ dɩ wa-n kho. 2 Dɩ mɔ̃ jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ yɩ gɩnɩ, wɩ sʋʋraarɛ ayɩ: Hɩnɛ, afɩ kpãkpãadara n cʋʋrɛ gɩrɛ jɔfʋ yɩnɩ gɩ-n sãsɩrɛ hɩɩr wire. 3 Dɩ Jeju birse wi: Na kɔɔ yɩɛ Thãgbaa sɛbɛra gɩrɛɛkɛ Davɩdɩ kɔɔ cʋʋnɩ, ɔbɔɔkɛ kɔmɛr kɔɔ fʋʋnɩ ɔr na wɩrɛɛkɛ a kɔɔ hananɩ kha gaa? 4 Mee a kɔɔ lʋʋn Thãgba fʋɔr cʋɔrɔ a gba buruukɛ wɩ-n hanɩ Thãgba dɩ wɩ kho, sɩrakɛ ɔɔ thɛthɛ na tɩbɩlaale a kɔɔ hananɩ kha na kɔɔ hana hʋɛ a na kho ga, Thãgbaa gbõdara dɩbaraada gɩ. 5 Dɩ na ba yɩ gɩ jɔfʋ sɛbɛra wo, mɔ̃kɛ Thãgbaa gbõdara n cʋʋnɩ Thãgba fʋɔr cʋɔrɔ gɩrɛ dɩ wa-n kʋɛ hɩɩr wire, sɩ wa-n ’lɛ soraa gaa? 6 Dɩ mɩ ka so narɛ ʋkhaakɛ kɔ̃tɩnanɩ a jɔ Thãgba fʋɔr cʋɔr hakɛ. 7 Ado nɩ kɔɔ jɩrɛ thɩmɩɩrɩkɛɛ kɩr, kɛ sɔnɩ Thãgbaa sɛbɛra ayɩ: “Bɔ donanɛ mɛr Thãgba n ƴaal, ga do bonɩ jir ga” na kɔɔ heen wɩrɛkɛ na hananɩ dɩa sora’. 8 Gɩdonɩ mɛr tibili Bikuun dʋɔn Kɔ̃tɩn hɩɩr wirerarakɛ. 9 Sɩ Jeju ther le a gba jal lõ awɩ Thãgba fʋɔr cɔra. 10 Dɩ le a yɩ kũu bɩɛlɩkɛ nyɔ̃ɔ khini. Sɩ gɩdonɩ wɩ-n ƴaalɛ hʋɛ wɩ pɛr Jeju sor, wɩ buleele ayɩ: Hɩɩr wire teenanɛ kho kpɛɛrɛ ya? 11 Dɩ a birse wer: Ʋmɔ̃ɔ tibil nɛrɛra, ado a hana bana bɩɛl ’lẽ’lẽ’lẽ dɩ ji kõkorro hɩɩr wire, a na halʋʋ na təə? 12 Dɩ tibil na khɩɩr the nʋɔ a jɔ banaa fiiəə? Dɩ gɛr gɩ hɩɩr wire teena bɔ cʋʋrɛ. 13 Dɩ le a so kuunnaale ayɩ: ’Laanɛ afɩ nyɔ̃, dɩ ’laa dɩɩ do gɩ kpɛɛrɛ a ha mɔ̃ ʋ̃ nyɔ̃ hanɩ. 14 Dɩ jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ ther dɩ wa-n gʋʋr kha mɔ̃ wa fʋnɩ sɩ na kʋ Jeju. 15 Dɩ Jeju nɩɛrɛ gele a faa paarɩle sa the. Dɩ tibil jɔjʋɔ kɔɔ kpaaraarɛ, dɩ a kpɛɛrɛ khodara fɛʋ; 16 sɩ a-n kpãkpãa warɛ dɩɩ khɩɩr ka ayɩ, wa-n so ntɛ ɩnɩ dona’. 17 Gɩ do mɛ̃ thɩmɩɩrɩkɛ Ejaɩ kɔɔ mɩɩnɩ dã oti: 18 “Hɩnɛ, ɔr dʋɔn thɔ̃daarɩkɛ mɛr Thãgba phiirni, ʋrɛ mɩ-n nanɩ gɩ, a lõ mer haar kpɛ. Ma pɩɛraarɛ ɩ̃ Thu, dɩ a na mɩɩrɛ fɩl sarʋ tibil caar fɛʋra. 19 A na bana thɩ̃ banaa ga, a na hulə̃’, dɩ tibil bɩɛl na nɩ ɔɔ nɔ dɩ bɩnɔ dakha ga. 20 A na kha jʋmũukɛ hanɩ kpɛlɛ kpɛlɛ na fa ga. A na khiir dakha lãphã pɔ̃ɔkɛ n dɔnɩnakɛ isi haara’, phaphapha a cʋʋ fɩl sarʋ gɩ kəə. 21 Dɩ ɔr tibil caar fɛʋ na-n pɛ nũu.” 22 Le wɩ kpa kuunikɛ kɔ̃tɛɛbuu cʋʋnɩ dɩ do nɔ madaar a yaarna a pɔna Jejura, dɩ wee kɔ̃tɛɛbuu a faa, dɩ nɔ madaarɩle mɩɩrɛ nʋɔ da-n yɩna dɩphã. 23 Dɩ nʋɔ kpaarɛ tibil jɔɔle fɛʋ dɩ wa-n so: Dɩ ɔr ba dɔ Davɩdɩɩ Bikuunna yaa? 24 Dɩ ɔbɔɔkɛ jɔfʋ bʋ dʋdara nɩɛnɩ gele, wɩ sor ayɩ: Kuunikɛ na-n wee kɔ̃tɛɛbiisɔ saagado na Bɛljɛbulikɛ dɔnɩ yʋʋ kɔ̃tɛɛbiisɔraa fãga gaaga. 25 Mɔ̃ Jeju jɩnɩ awɩ kpɩɛr, a so warɛ: Fãgadaar dɩ wo fãgadaar dɩɩkɛ n tɩnɛnɛnɩ a bir da-n kena dɩbara, a na wɩɛlɛ; dɩ dɩɩ wo dɩɩkɛ agɩbo, cʋɔr wo cʋɔrɩkɛ tɩnɛnɛnɩ a bir da-n kena dɩbara, ga puno na jɩɩla’. 26 Dɩ ado Satã na wee Satã, a tɩnɛ a bir da-n kena dɩbara, mɔ̃ ɔɔ fãgadaar dɩ na fʋ sɩ na jɩɩl? 27 Dɩ ado mɛrɛ Bɛljɛbuli fãga mɩ-n gba dɩ ma-n weena kɔ̃tɛɛbiisɔ, sɩ anɩ bɩsãsɔ amɛɛ i wɩ-n gba dɩ wa-n weena wɩ? Dɩ gɛr gɩ anɩ thɛthɛɛ bɩsãsɔra na dʋɔn anɩ so kɩɩldara. 28 Dɩ ado mɛrɛ, Thãgbaa Thu mɩ-n gba dɩ ma-n weena kɔ̃tɛɛbiisɔ, ga dor Thãgbaa fãgadaar do dã nɛr mɛ̃ dɩphã. 29 Mɔ̃ tibil na fʋ sɩ na lõ na fãga kũu khɩɩ cɔ na taaraa thɩ̃ɛsɔ, saagado kũu khɩɩlera a kɔɔ fʋ ɓo a lə? Ado a punoo ɓo dɩphã, gɛr a na taaraa thɩ̃ɛ fɛʋ cʋɔrɔ. 30 Ʋrɛ na-n hanɩ kha na mɛrɛa’, ɩ̃da a-n bo, dɩ wo ʋrɛ na-n bulo mini sɩ kpa ga, ɔr n bɩ̃bɩlanɛ gɩ. 31 Gɛr gɩ dɩ ɩ̃ so nar ayɩwɔɔ: Thãgba na faarɛ sopugo caar dɩɩdɩɩ fɛʋ na i kʋɛ caar dɩɩdɩɩ fɛʋʋkɛ tɩbɩla n cʋʋnɩ a na-n ha wɩ, sɩ ʋrɛ na kʋɛanɩ Thu Phuu i, Thãgba na faa ga sopugo caale kpɩɩraka’. 32 Dɩ tibil wo tibilikɛ na mɩanɩ thɩmɩɩ puu na pɛ mɛr tibili Bikuunna, Thãgba na faarɛ ga sopugo caale na haa, sɩ tibil wo tibilikɛ na mɩanɩ thɩmɩɩ puu na pɛ Thu Phuurə, Thãgba na faa ga sopugo caale kpɩɩrakɛ na haa, dɩ nɛnɛ̃ bɔɔkɛ gɩ, dɩ bɔɔraakɛ na ɩnanɩ ga. 33 A nɩ-n kpɩɛrɛ thɩrʋ bɔrɛ, oti ɔɔ bi n bɔr. A nɩ-n kpɩɛrɛ thɩrʋ puurore, oti ɔɔ bi n puuro. Gɩdonɩ be wɩ-n jɩna thɩrʋ. 34 Nɛr sikori bisɔ, mɔ̃ ner na kɔɔ punona na mɩɩ thɩmɩɩ bʋɔ, puu ca ʋrɛ nɩ thʋnɩ puuro? Gɩdonɩ gɩrɛ henɩ bɩnɔ, gɛr nʋɔ n mɩɩ. 35 Tɩɩ bʋɔ n tire dabʋɔ ɔɔ thɩ̃ bɔra. Dɩ tɩɩ puu n tire dapuu ɔɔ thɩ̃ puurə. 36 Mɩ so narɛ, wireekɛ Thãgba na kɩɩlnanɩ tɩbɩla, thɩmɩɩ mɔlɔsɔɔkɛ tɩbɩla kɔɔ mɩɩnɩ wa ther ger fɛʋ na ha wɩ. 37 Gɩdonɩ afɩ thɩmɩɩ na cʋɛ sor dɩ ga hɛl far, dɩ afɩ thɩmɩɩ na cʋɛ wo dɩ sor na heen fɩ. 38 Le ɩkhaa jɔfʋ dɩɩrdara na jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ hana thɩmɩɩr a so Jejura ayɩwɔɔ: Dɩɩrdaar, sɩ-n ƴaalɛ fɩ cʋɛ nɔ kpaa thɩ̃ bɩɛl sɩ yɩ gɩ. 39 Dɩ birse wi: Nĩdaraakɛ puuroni thakɛ, kɛ faanɩ awɩ Thãgba, n ƴaalɛlakɛ nɔ kpaa thɩ̃ɛ, sɩ nɔ kpaa thɩ̃ kpɩɩ na bir na yɩ saagado Jonasɩ Thãgbaa bobonɩda gaaga. 40 Gɩdonɩ mɔ̃ Jonasɩ kɔɔ cʋʋnɩ wire yẽther na dɩtɩnɛ yẽther thʋ̃ kɔ̃tɩ̃ bɩnɔ, ɔmɛ̃ mɛr tibili Bikuun na cʋʋ wire yẽther na dɩtɩnɛ yẽther thɩɩkɛɛ bɩnɔ. 41 Wireekɛ Thãgba na kɩɩlnanɩ tɩbɩla, Nɩnɩvɩdara na ɩɩrɛ na the khirera nakha nĩdaraakɛ, dɩ wɛr na heene wɩ sor, gɩdonɩ wɩ kɔɔ debire haar ɔbɔɔkɛ Jonasɩ kɔɔ mɩɩ wɩnɩ Thãgbaa thɩmɩɩ. Sɩ nɩ ka hɩnɛ ʋkhaakɛ kɔ̃tɩnanɩ a jɔ Jonasɩ hakɛ. 42 Wireekɛ Thãgba na kɩɩlnanɩ tɩbɩla, khɛr fãgadaarɩkɛ kɔɔ hanɩ wi phã paar nyɔ̃bɩlana na ɩɩrɛ na the khirera nakha nĩdaraakɛ, dɩ ɔr na heene wɩ sor. Gɩdonɩ ɔr, thɩ khu paar a kɔɔ the a pɔ a pɛ Salomɔ̃ɔ kpɛsɛ nũu. Sɩ nɩ ka hɩnɛ ʋkhaakɛ kɔ̃tɩnanɩ a jɔ Salomɔ̃ hakɛ. 43 Ɔbɔɔkɛ kɔ̃tɛɛbu hɔ̃hɔl n thenɩ tibillə, a-n jaal da-n kpaar bə̃ kparaara, da-n ƴaal kãkɛ a na toonɩ na hɩɩr, sɩ aa-n yɩ gɩ kpɩɩa’. 44 Agɩpɩ a-n sor dɩ yɩ: Ma kɛrrɛ na bir ɩ̃ cɔ kãkɛ mɩ kɔɔ thenɩ. Ado a pɔ dã a yɩ cʋɔrɩle dɩɩ do dakhɩɩ, dɩ wɩ kpabɩ sa gbɛbɩ thɩ̃ɛ fɛʋ bɔɔbɔɔ, 45 le a-n jal dɩphã mɛ̃ dɩ kpa kɔ̃tɛɛbi kpɩɩsɔ wo makonyɔɔkɛ n hʋɔlɛnɩ dɩ wɩ jʋɔ, dɩ wɩ pɔ a lõ a too le. Dɩ mɔ̃ ga hanɩ tibilləəle pɩpɩɩ paar, ga ka na puurore na jɔ caca fʋ paar. Mɛ̃ ga ha gɩrɛ na nĩda puu ca ƴɩrɛ. 46 Mɔ̃ Jeju hanɩ da-n mɩɩna tibil jɔɔle, ɔɔ nɩ na ɔɔ õkũu bɩnɔsɔ pɔr a jɩɩl phiilo, dɩ wa-n ƴaal wɩ mɩɩnaa. 47 Dɩ ʋkha sʋʋraa: Hɩnɛ, afɩ nɩ na afɩ õkũu bɩnɔsɔ hale phiilo a ƴaal wɩ mɩɩna fɩ. 48 Dɩ Jeju birsee ayɩ: Amɛ n dʋɔn ɩ̃ nɩ, na ɩ̃ õkona, na ɩ̃ õkhɛrsɔ? 49 Agɩpɩ dɩ ’laa nyɔ̃ɔ ɔɔ kpãkpãadarasɔra sa so: Nɩ yɛ kɛ ɩ̃ nɩ na ɩ̃ õkona. 50 Gɩdonɩ tibil wo tibilikɛ n cʋɛnɩ ɩ̃ Thɩɩkɛ hanɩle ƴũu tuur, ɔr dʋɔn ɩ̃ õkuun, na ɩ̃ õkhɛr, na ɩ̃ nɩ.
131 Ga wiilera Jeju kɔɔ the cʋɔrɔ a too mɩɩr nɔɔra, 2 dɩ tibil jɔjʋɔ gbɛbɩ pʋɔraa a der, dɩ gɛr gɩ dɩ jʋʋn a too gboroona, sɩ dɩ tibil jɔɔle too mɩɩr nɔ nʋɔra. 3 Dɩ a mɩɩ wɛr thɩmɩa jɔɔ na sokpaa. A so warɛ ayɩ: 4 Bi jaldaar gɩ, a the da-n jal be. Dɩ mɔna a-n jalnɩ, yɛ̃ bi jire hʋɛra, dɩ ’lominə pɔ ʋʋl. 5 Yɛ ji wo bokanana, ka thɩ nʋʋn na jɔrna’, a phu dapaara kɔrɔ, gɩdonɩ ga jɩɩ mʋʋ a hulõə’. 6 Dɩ ɔbɔɔkɛ wire phanɩ, dɩ ɩtʋɛ hẽ, gɩ ɔ̃’ɔlɔnɛ a khi, gɩdonɩ ga yɩ nɛ gɔ paara’. 7 Yɛ ji wo ka uu hanɩ, dɩ uu ɩɩr a sɩlã gɩ. 8 Yɛ ji thɩ bʋɔra a phu a bɩ̃, bi bɩɛl n bɩnɛ dɩɩ hana be tamaa, ɩkha kpalãther, ɩkha kpelẽ yʋɔr. 9 Ntɛɛkɛ hananɩ nũu, dɔ a na-n pɛ nũu. 10 Dɩ kpãkpãadara tɔr pɔ Jejura a bulee: Mɔ̃gɩdo dɩ fa-n mɩɩna wɩ sokpaa? 11 Dɩ birse wi: Nɛr Thãgba kɔɔ ha nɩ jɛ thɩ̃ gbulsɔɔkɛ dɔnɩ ƴũ fãgadaar doda, sɩ we wer Thãgba na ha wa’. 12 Gɩdonɩ ʋrɛɛkɛ hananɩ thɩ̃ɛ, Thãgba na bire na haa na dɛbɩrɔ, dɩ na hana gɩ dɩ ga jɩɩ jɔr; sɩ ʋrɛɛkɛ na hananɩ thɩ̃a’, Thãgba na tiirəərerakɛ phubi gɩrɛɛkɛra a hananɩ. 13 Gɛr dɔ kɩrʋ dɩ ma-n mɩɩna wɩ sokpaa; gɩdonɩ wɩ-n hɩɩnɛ sɩ wa yɩ ga, wɩ-n pɛ nũu sɩ wa-n nɩa’, dɩ wa jɩ kɩrʋ dakha ga. 14 Dɩ awɩdara Thãgbaa bobon Ejaɩ kɔɔ mɩɩ thakɛ ayɩ: “Na-n nɩɛrɛ wer bɔɔbɔɔ na anɩ nũ, sɩ na jɩ kɩrʋ kpɩɩraka’. Na-n hɩɩnɛ wer bɔɔbɔɔ na anɩ yi, sɩ na yɩ gɩ kpɩɩraka’. 15 Gɩdonɩ tɩbɩlaakɛɛ ha debire a dibi; wɩ sɔbɩrɛ awɩ nũ ka, a khaan dakha awɩ yi, anaa ga hor wa yɩ gɛr na awɩ yi, a na nɩɛ na awɩ nũ, a na jɩna kɩrʋ na awɩ bɩ̃, a na kɛr na bir mar, dɩ mɛr Thãgba na kpɛɛ wɩ.” 16 Sɩ gɩ da nar, gɩdonɩ ner n yɩ gɛr dɩ nɩ nɩ gɛr dakha. 17 Sobɔr mɩ so nar, Thãgbaa bobona na tɩɩ sarasɔ jɔɔjɔɔ kɔɔ ƴaalɛ wɩ yɩ gɩrɛɛkɛra nɩ-n yɩnɩ gɩrɛ, sɩ wa kɔɔ yɩ ga, wɩ nɩɛna dakha gɩrɛɛkɛra nɩ-n nɩɛnɩ gɩrɛ, sɩ wa kɔɔ nɩ ga. 18 Dɩ gɛr gɩ nɛrɛ, nɩ pɛ nũu gɩrɛ dɔnɩ bi jal sokpaa kɩrra. 19 Ʋrɛ n nɩɛnɛnɩ ƴũ fãgadaarɩ dɩ thɩmɩɩ sɩ aa-n jɩ kɩrʋa’, ɔr hʋɔn hʋ nʋɔ ka be kɔɔ jalnɩ, dɩɩ do Satã n pʋɔn, dɩ tiir beele kɔɔ jalanɩ ɔɔ hara. 20 Ʋkha n ho boka thɩɩ ka be jalnɩ, a-n nɩɛrɛ Thãgbaa so dɩ tu dapaara na daʋ, 21 sɩ aa-n sɩ gar dɩɩ yɩ nɛ gɔ paar ɔɔ hara ga, bɔɔ gbe a-n pər gar dɩbara; dɩ ɔbɔɔkɛ nɩwɛ na kpoore n danɩ, dɩɩ do Thãgbaa soolera dɔ nɔɔ dɩɩ do dapaara a faarɛ ha pɛrɛ. 22 Ʋkha n nɩɛ Thãgbaa so sɩ dɩɩ do a hʋrɛ ka uu hanɩ sɩ be jallɔ, sɩ dɛr bɔɔraakɛra na lẽle thɩ̃ kpɩɛr fifiləle, gele n ɩrɛ dɩɩ sɩlã Thãgbaa so dɩ ga-n puno na se bə’. 23 Ʋrɛ n nɩɛnɛnɩ Thãgbaa so dɩ jɩ kɩrʋ, ɔr hʋɔn thɩ bʋɔ ka be kɔɔ jalnɩ dɩɩ do a-n ser be: Bi bɩɛl n ser tamaa, ʋ kpalãther, ʋ kpelẽ yʋɔr. 24 Dɩ a so warɛ sokpa kpɩɩ wo ayɩ: Ƴũ fãgadaarɩ dɩ gɩ hurɛ kuunikɛ jalanɩ jʋ bi bʋɔ ɔɔ lɔɔ. 25 Sɩ ɔbɔɔkɛ tɩbɩla n daarnɩ, ɔɔ lãlaardaar pɔr a jal yaya a pɛr jɔraale sa kɔ̃. 26 Dɩ ɔbɔɔkɛ jɔ phuni a ɩ̃ a pemi dɩ ga-n bɩ̃, wɩ yɩrɛ dakha yaya. 27 Dɩ cɔdaar kuuni thɔ̃daarsɔ pɔ a bulee: Kɔ̃tɩn, ga do jʋ bi bɔɩ fɩ jal afɩ lɔaa? Sɩ ka yayasɔɔkɛ the le? 28 Dɩ birse wi: Lãlaardaar cʋɛ thɩ̃ɛɛle. Dɩ thɔ̃dara bulee, dɩ fɩ-n ƴaalɛ sɩ jala phɩrɛ yayasɔra ya? 29 Dɩ birse wi: Kpei, a nɩ yɩ nɩ phɩrɛ yaya, na phɩɩrnanɛ jʋ bɔɩ. 30 Nɩ sɛ gar, gɩ gbɛbɩ gɩ khɔ̃ bɩɛlbɩɛl, phaphapha gɩ dana jʋ kha bɔɔ. Dɩ a jʋ kha bɔɔ dã, gɛr ma sor jʋ khara: Nɩ kɔɔ phɩrɛ yaya ɓo a le gɩ dera gbulona gbulona wɩ thii, sa kha jɔ a uro ɩ̃ thʋna. 31 Dɩ Jeju so warɛ sokpa kpɩɩ wo ayɩ: Ƴũ fãgadaarɩ dɩ gɩ hʋrɛ seneve bireekɛ kuun kɔɔ gbanɩ a jal ɔɔ lɔɔ. 32 Thɩr bireekɛ ’lunoni a jɔ be fɛʋ gɩ, sɩ ɔbɔɔkɛ a phuni pɩ, a-n kɔ̃tɩnɛ dɩ jɔ thɩr bii fɛʋ dɩ ɩ̃ dɩ do thɩrʋ, dɩ ’lominə n pɔ a na tɛl ɔɔ jɛ̃sɔra. 33 Dɩ a so warɛ sokpa kpɩɩ wo ayɩ: Ƴũ fãgadaarɩ dɩ gɩ hʋrɛ tabɩɩrɩkɛ khɛr kɔɔ gbanɩ a mʋʋ buru mɩ̃ nyɔ̃kpõ khaa yẽtherra, phaphapha dɩ buru mɩ̃ boloola fɛʋ bʋ̃. 34 Gelesɔ fɛʋ sokpaa Jeju kɔɔ mɩɩna tibil jɔɔle. Aa-n kɔɔ mɩɩna wɩ saagado sokpaa gaaga; 35 dɩ mɛ̃ gɩrɛ Thãgbaa bobon kɔɔ mɩɩnɩ na dã oti gɩ sor: “Sokpaasɔ, mɛr Thãgba na-n mɩɩna. Ma mɩɩrɛ thɩ̃ɛsɔɔkɛ kɔɔ keranɩ kɛkɛkɛ a fʋna thɩ̃ ti bɔɔ.” 36 Agɩpɩ Jeju faarɛ tibil jɔɔle sa lõ cʋɔrɔ, dɩ ɔɔ kpãkpãadara tɔr pʋɔraa sa sʋʋraa: Mɩɛnɛ sɩ yayaakɛra hanɩ lɔɔ sokpa kɩr. 37 Dɩ birse wi: Ʋrɛɛkɛ jalanɩ jʋ bi bʋɔɔle, mɛr tibili Bikuun gɩ. 38 Lɩɛ dʋɔn tɩbɩla fɛʋ thɩɩraakɛ. Jʋ bi bɔɩ dʋɔn ƴũ fãgadaarɩ dɩɩ bɩsãsɔ; sɩ yaya dʋɔn puu cʋʋ hɩ̃daarɩ bɩsãsɔ. 39 Lãlaardaarɩkɛ jalanɩ, Satã gɩ. Dɩ jʋ kha bɔɔ dʋɔn thɩɩkɛɛ pɩ bɔ. Jʋ khadara dʋɔn Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thusɔ. 40 Dɩ mɔ̃ wa khɩɩnɩ yaya a na thii, mɛ̃ ga ha thɩ̃ɩkɛɛ pɩ bɔ dakha. 41 Mɛ̃ mɛr tibili Bikuun na thɔ̃ ɩ̃ thɔ̃thɔ̃daar thusɔ, dɩ wa tiir ɩ̃ fãgadaarɩ dɩra wɩrɛ fɛʋʋkɛ n cʋɛnɩ tɩbɩla dɩ wa-n bara, na wɩrɛ n cʋɛnɩ sopugo, 42 a na dʋʋrna wɩ dɔɔraakɛ jʋɔnɔnɩ dɩɩ ka bɩnɔ na faa, ka wa bɩnɩ wa-n yɩrna nyɩma. 43 Liir dɩphã tɩɩ sarasɔ na-n carã awɩ Thɩ fãgadaarɩ dɩra mɔ̃ wire n caranɩ. Ntɛɛkɛ hananɩ nũu dɩ nɩna, dɔ a na-n pɛ nũu. 44 Ƴũ fãgadaarɩ dɩ, gɩ hʋrɛ lẽle thɩ̃ɛɛkɛ keranɩ lɔɔ. Dɩ tibilikɛ yɛ gɩnɩ, a-n kerore sɩ dɩ jal na daʋ, dɩ dolõ thɩ̃ɛ fɛʋʋkɛ a hananɩ dɩ thena lɩɛɛle. 45 Ƴũ fãgadaarɩ dɩ wo, gɩ hʋrɛ ƴaƴabɩdaarɩkɛ hanɩ dɛ ƴaallɔ. 46 Dɩ ɔbɔɔkɛ a yɩnɩ dɛ bireekɛ khiinoni the nʋɔ ka, a-n jaal dɩ dolõ thɩ̃ɛ fɛʋʋkɛ a hananɩ dɩ thena dɛ bireele. 47 Ƴũ fãgadaarɩ dɩ wo, gɩ hʋrɛ thʋ̃ pherdaakɛ wɩ dʋnanɩ lanyʋɔnna, dɩɩ fʋ thʋ̃ caar dɩɩdɩɩ. 48 Dɩ ɔbɔɔkɛ gɩ hini, thʋ̃ pherdara n hallɛ thena gẽgerena, sa too a phiir gɩrɛ bʋɔnɔnɩ a pɛ daʋ, sa dʋʋrna gɩrɛ na bʋɔnɔna’ a faa. 49 Mɛ̃ ga ha thɩɩkɛɛ pɩ bɔ. Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thusɔ na ɩna na lee tɩɩ puusɔ tɩɩ sarasɔɔ thɩ̃thɩɩn, 50 sɩ na dʋʋrna wɩ dɔɔraakɛ jʋɔnɔnɩ dɩɩ ka a na faa, ka wa bɩnɩ wa-n yɩrna nyɩma. 51 Nɩ jɩrɛ kɩrʋ gɩrɛsɔra fɛʋ dɩphã gaa? Dɩ wɩ tu: Ɔɔ, sɩ jɩrɛ kɩrʋ. 52 Dɩ a so warɛ ayɩ: Gɛr gɩ jɔfʋ dɩɩrdaar wo jɔfʋ dɩɩrdaarɩkɛ ’lɛnɩ dɩɩrɛɛkɛ dɔnɩ ƴũ fãgadaar doda, a hor cɔdaar kuunikɛ n tenɩ ɔɔ lẽle thɩna thɩ̃ phana na thɩ̃ tɩna. 53 Ɔbɔɔkɛ Jeju mɩɩnɩ ga sokpasɔɔkɛ pɩ, gɛr a ɩɩrɔ le a jal. 54 Dɩ a kɛrrɛ bir kɔ̃ ɔɔ dʋɔ, a ma da-n dɩɩr tɩbɩla thɩ̃ɛ Juifisɔɔ Thãgba fʋɔr cɔra, dɩ mɛ̃ nʋɔ kpaa wɩ dɩ wa-n so ayɩ: Ka kpɛsɛ caakɛ na nɔ kpaa thɩ̃ caakɛ a-n cʋʋnɩ the? 55 Ga do ɔr dʋɔn thɩr khaadaarɩ bikuunaa? Ga do ɔɔ nɩ wɩ-n we Marɩaa? Dɩ ga do Jakɩ, na Jojɛfɩ, na Sɩmɔ̃, na Juudi dɔ ɔɔ õkuunsɔaa? 56 Dɩ ɔɔ õkhɛrsɔ fɛʋ wo na ha kha na sɛrɛaa? Dɩ ka a yɩ gelesɔra fɛʋ? 57 Dɩ mɛ̃ wɩ beesuu. Dɩ Jeju so warɛ ayɩ: Paar fɛʋ Thãgbaa bobon na-n ’lee cʋrɛ, saagado ɔɔ dʋɔ na ɔɔ cɔ gaaga. 58 Dɩ aa-n cʋʋ le nɔ kpaa thɩ̃ɛ jɔa’, gɩdonɩ wa-n pɩɛ haara’.
141 Ga bɔɔlera Ɛrɔɔdɩ fãgadaar buu kɔɔ nɩɛ mɔ̃ Jejuu i the n kpaarnɩ, a so ɔɔ thɔ̃darara ayɩ: 2 Jã Batɩsɩtɩ gɩ, ɔr ɩrɛ a the khirera, gɛr gɩ dɩ puno da-n cʋʋ ga nɔ kpaa thɩ̃sɔɔle. 3 Gɩdonɩ Ɛrɔɔdɩra kɔɔ fʋrɛ Jã a li a to khaɩra. A cʋʋrɛ thale gɩ da Ɛrɔdɩadɩraakɛ dɔnɩ ɔɔ õkuun Filipii khɛr. 4 Gɩdonɩ Jã n kɔɔ sʋʋraarɛ dɩ yɩ: Ga teena dɩ fa tee afɩ õkuuni khɛr na hea’. 5 Dɩ a-n ƴaalɛ a kʋʋ, sɩ dɩɩ do tibil jɔ dɔ nɔɔ dɩ maar na-n fʋʋ, gɩdonɩ wɩ-n hɩɩnɛ Jã dɩ do Thãgbaa bobon. 6 Sɩ wireekɛ wɩ kɔɔ kɔnɩ Ɛrɔɔdɩ, ga wiile daan dɩ wɩ hana fɛtɩ; le Ɛrɔdɩadɩɩ bikhɛr lõ da-n sa bɩna wɩrɛraakɛ wɩ wenɩɩ thɩ̃thɩɩn, dɩ gɩ kɔɔ dar Ɛrɔɔdɩra; 7 dɩ mɛ̃ a kɔɔ ʋlfɛ ayɩ, ɩna haarɛ thɩ̃ɛ wo thɩ̃ɛɛkɛ a na bɩɛlnɩ. 8 Dɩ ɔɔ nɩ kɔɔ tʋɔrɛ pɛr ayɩ ayɛ: Pɛ mɩ kɩɛr dapaara Jã Batɩsɩtɩɩ yʋ kpɛ̃kpɛrɛ̃ biro. 9 Dɩ haar n kɔɔ helle fãgadaarɩle, sɩ gɩdonɩ ɔɔ ʋlfɛɛle na wɩrɛ a wenɩ fɛtɩra dɔ nɔɔ, dɩ so ayɩ, wɩ hanaa. 10 Dɩ a thʋɔn khaɩra dɩ wɩ jal a kʋ Jã a kur yʋʋ. 11 Dɩ wɩ gbaar yʋʋra a pɛr kpɛ̃kpɛrɛ̃ biro a pɔna ha khebir, dɩ khebir gba jalna ha ɔɔ nɩ. 12 Dɩ Jãa kpãkpãadara pɔr a gba khire a dʋ, sa jal a mɩɛ Jeju. 13 Ɔbɔɔkɛ Jeju nɩɛnɩ gele, a faarɛ sa gba gborõo a the le, a jal dɩkhãa pa bəənnə, dɩ tibil jɔ nɩɛrɛ a the dɩɩsɔra a kpaaraa na nɛɛ. 14 Dɩ ɔbɔɔkɛ a-n thenɩ gboroona, a yɩrɛ tɩbɩlaale tə̃tə̃tə̃ dɩ wa-n kʋʋ bʋɔ, dɩ a kpɛɛrɛ awɩ khodara. 15 Ɔbɔɔkɛ dɩɩ dʋɔrnɩ, kpãkpãadara tɔr pʋɔraa a sʋʋraa: Paarɩkɛra sɩ hanɩ bəənnə gɩ, dɩ bɔɔ ’lire kar. Bɩlanɛ tibil jɔɔkɛra, wɩ jal dɩ biisɔra, wɩ the dɩkɔ wɩ kho. 16 Dɩ Jeju birse wi: Ga teena wɩ kɔna ga, nɛrɛɛ thɛthɛ n hana wɩ dɩkɔ wɩ kho. 17 Dɩ wɩ sʋʋraa: Sa hana thɩ̃ɛ saagado buru yemɔɩ na thʋma yenyɔ dɩbara gaaga. 18 Dɩ a sor: Nɩ gba ɛna ha mɩ. 19 Dɩ a sor tibil jɔraalera wɩ tɔɔ ka hʋɔn hanɩ. Dɩ a gbaar buru yemɔɩɩlera na thʋma yenyɔɔle, a gba ƴɩɛ ƴũ sa bɩɛl Thãgba pɛr. Sɩ agɩpɩ, dɩ kuur burura a ha kpãkpãadara, dɩ kpãkpãadara gba tɩnɛ tibil jɔɔle. 20 Dɩ wɛr fɛʋ bɩɛlbɩɛl kɔɔ khor a hi phi, sɩ wɩ gbaar dakuruukɛ wɩ tɩnɛnɩ sa sɩ, dɩɩ hi kpona yʋɔr yenyɔ. 21 Sɩ wɩrɛ kɔɔ khɔnɩ, wɩ thɔɔrɛ kona gbɩlanɩ yemɔɩ, sɩ wa ther khɛra na bɩsana a pɛra’. 22 A gele pɩ dapaara, Jeju tɔr ɔɔ kpãkpãadara pɛr, dɩ wɩ lõ gboroona wɩ kʋʋlʋʋ ƴɩɛ wɩ iir gɩ̃ iiro, ɔbɔɔkɛ a na-n bɩlanɩ tibil jɔɔle. 23 Dɩ ɔbɔɔkɛ a bɩlanɩ tibil jɔɔle pɩ, a gbaar jal jʋʋn gɔ̃gʋɔna dɩbara a bɩɛl Thãgba. Dɩ ɔbɔɔkɛ dɩɩ dʋɔrnɩ, a hale dɩbara. 24 Sɩ gborõo ’lire ha mɩɩr nɔ thɩ̃thɩɩn, dɩ nyʋɔn ubi dɩ ga-n be gborõole, gɩdonɩ jɩɛ wɩ telẽ. 25 Dɩ ɔbɔɔkɛ dɩɩ n lɔrnɩ wɩllɛ, Jeju gbaar da-n pɔ ɔɔ kpãkpãadarara da-n ɩɩr mɩɩr nɔ nyʋɔnna ƴũ. 26 Ɔbɔɔkɛ wɩ yɩɩnɩ da-n ɩɩr nyʋɔnna ƴũ, maar fʋlɛ wɛr dɩɩ ka, dɩ wɩ sor aa: Khĩdidaar ga do. Dɩ gɩdonɩ maar fʋlɛ wɛr, wɩ mar dɩ wa-n hulẽ. 27 Dɩ Jeju so war dapaara ayɩ: Nɩ pɩɛr ’lar mɛr Jeju gɩ, na-n do maar n fʋ na’. 28 Dɩ Pɩɛr birsee: Kɔ̃tɩn, ado fɛr gɩ, sɔ mar ɩ̃ ɩɩr dakha mer nyʋɔnna ƴũ ɩ̃ pɔ far. 29 Dɩ sʋʋraa: Ɩna. Dɩ Pɩɛr the gboroona a ɩɩr nyʋɔnna ƴũ da-n jal Jejura. 30 Sɩ mɔ̃ a yɩnɩ jɩɛ dɩ ga-n the na fãga maar fʋʋrɛ, dɩ a mar da-n mʋʋ nyʋɔnɔ a hulẽ aa: Kɔ̃tɩn, taa mɩ. 31 Dɩ dapaara Jeju ’laa nyɔ̃ɔ fʋʋ sa sʋʋraa: Fɛr ha pɛ ’lũdaar, mɔ̃gɩdo dɩ fa-n baalɔ? 32 Dɩ ɔbɔɔkɛ wɩ lonɩ gboroona jɩɛ kurre. 33 Dɩ wɩrɛ hanɩ gboroona pɔr a gburõku, dɩ wa-n fʋɔr Jeju dɩ wa-n sona aa: Sobɔr gɩ, Thãgbaa Bikuun fɩ do waa gel. 34 Dɩ ɔbɔɔkɛ wɩ kɔɔ iirni iiro pɩ, wɩ jaal a dã Jenejarɛtɩ khʋra. 35 Dɩ ɔbɔɔkɛ tɩbɩla paarɩlera jɩnɩ Jeju, wɩ thɔnanɛ thɩmɩa paar fɛʋ ga bənəəle. Dɩ wɩ kpar khodarasɔ fɛʋ a pɔnanaa. 36 Dɩ wɩ-n phʋʋrʋʋrɛ a ha nɩ hʋɛ ɩna-n thar ɔɔ kẽkẽ nɔrarakɛ dɩbara dɔrɔɔm. Dɩ wɩrɛ fɛʋʋkɛ kɔɔ thaaraanɩ, awɩ kho kpɛɛrɛ.
151 Le jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ na jɔfʋ dɩɩrdarasɔ the Jerujalɛm a pɔ Jejuu pa a bulee: 2 Mɔ̃gɩdo dɩ afɩ kpãkpãadarasɔ na-n kʋɛ asɩ mama kɔ̃tɩ̃sɔɔ so? Gɩdonɩ a wa kho dɩkor, wa-n phʋɔl awɩbara ga. 3 Dɩ birse wi: Sɩ nɛrɛ dakha, mɔ̃gɩdo dɩ na-n kʋɛ Thãgbaa jɔfʋ dɩɩ do anɩ mama kɔ̃tɩ̃sɔɔ so hɩɩn dɔ kɩrʋ? 4 Gɩdonɩ Thãgba sor ayɩ: “Na cɔ afɩ thɩ na afɩ nɩ” dɩ “ado ntɛ nɩɩr ɔɔ thɩ, a ɔɔ nɩ gɩ, wɩ kʋɔ.” 5 Sɩ ner n yɩ: Ʋrɛɛkɛ na sɔnɩ ɔɔ thɩra agɩbo ɔɔ nɩra nayɩ: Thɩ̃ɛɛkɛ ma kɔɔ ha fɩnɩna gɩ bul fi, gɛr mɩ gba dɩɩ do Thãgbaa khaarda; 6 wa tibilile na hana a cʋ ɔɔ thɩ na ɔɔ nɩ bã; dɩɩ do mɛ̃ anɩ mama kɔ̃tɩ̃sɔɔ so cʋʋ Thãgbaa so dɩɩ debi do mɔlɔ thɩ̃ɛ. 7 Nɛr bɩnɛ yenyɔdara, sobɔr Thãgbaa bobon Ejaɩ kɔɔ so anɩdara ger waa, gɩdonɩ a sor ayɩ: 8 “Nɔfaar tibil ca ƴɩrɛ n cʋna mɛr Thãgba pɔɩ, sɩ dɩ awɩ ha hʋnɔna mɩ fĩi. 9 Fʋɔrɛɛkɛ wɩ-n fʋɔr mɩnɩ, mɔlɔ gɩ, gɩdonɩ jɔfʋʋkɛ tɩbɩla pɛrnɩ wɩ-n dɩɩr tɩbɩla.” 10 Dɩ Jeju wer tibil jɔ dɩ wɩ pɔ dɩ so war: Na-n pɛ nũu a jɛ kɩrʋ. 11 Ga do gɩrɛ n lonanɩ tibil nɔɔ, gɛr na cʋgɛɛ dɩ na bisə’, sɩ gɩrɛ n kanɩ the tibili nɔɔ, gɛr dɔ gɩrɛ na cʋgɛɛnɩ dɩ na bise. 12 Dɩ ɔɔ kpãkpãadara tɔr pɔ a sʋʋraa: Fɩ jɩrɛ dɩ thɩmɩɩrɩkɛ fɩ kɔɔ mɩɩnɩ dor nɛ baradaa jɔfʋ bʋ dʋdarara bɛ? 13 Dɩ birse wi: Thɩ̃ɛ wo thɩ̃ɛɛkɛ ɩ̃ Thɩ ƴũ na diirnə’, nɛɛ wa phɩɩrna na faa. 14 Nɩ sɛ war. Yara wɛ dɩ wa-n thɔɔ yara. Ado yaarʋ na thɔɔ yaarʋ, wɛr yenyɔ fɛʋ na jiire kõkorro. 15 Dɩ Pɩɛr bulee: Mɩɛnɛ sɩ sokpaakɛɛ kɩrra. 16 Dɩ Jeju birsee: Nɛrɛ dakha, jaa jɩɩr ’lũ ner dakha wo koe? 17 Na jɩ gɩ dɩɩ do thɩ̃ɛ wo thɩ̃ɛ fɛʋʋkɛ n lonanɩ tibili nɔɔ, bucuurə gɩ-n ka ɓo, sɩ agɩpɩ dɩɩ the cuuəə? 18 Sɩ gɩrɛɛkɛ n thɛnɩ tibili nɔɔ gɛr dɔ gɩrɛ n thɛnɩ haarra, dɩ gɛr dɔ gɩrɛra n cʋɛnɩ tibil dɩ bise. 19 Gɩdonɩ tibil haarra, le kpɩɛr puu n the, na tɩɩ kʋr, na khɛ kpɩɩ ƴaalɛ na kũu kpɩɩ ƴaalɛ, na bɔdɛl cʋʋrɛ, na yuur, na sõso so jɩɩr, na tibil i kʋɛrɛ. 20 Gɛr dɔ gɩrɛ n cʋɛnɩ tibil dɩ bise, sɩ a fa phʋɔl afɩbara ga, sa kho dɩkor, gele na cʋʋ tibil da bisə’. 21 Dɩ agɩpɩ, Jeju the le a jal lõ Tɩɩr na Sɩdɔ̃ khʋra. 22 Dɩ hɩnɛ Kanãa khɛr gɩ, a ha ga khʋraalera, a pɔ da-n hulẽ ayɩ: Kɔ̃tɩn, Davɩdɩɩ Bikuun, jɛ mɩ bʋɔra. Ɩ̃ bikhɛr hale dɩ kɔ̃tɛɛbuu na-n hʋɔlɔ jɔɔ ka. 23 Sɩ Jeju na deeraa nʋɔa’, dɩ ɔɔ kpãkpãadara tɔ pɔ a sʋʋraa: Weaa a kɔ̃, gɩdonɩ a-n kɩɛr sɛr nʋɔ khiro kpɛ. 24 Dɩ birse wi: Thãgba na thɔ̃ mɩ saagado Ɩjɩrayɛl caraakɛ bureni a ho banaa gaaga. 25 Sɩ khɛrɩle pɔr a gburõkuraa ƴɛ thɩ̃thɩɩn ayɩ: Kɔ̃tɩn, ɩna taa mɩnakɛ. 26 Dɩ Jeju birsee: Ga bɔr dɩ fa gba bɩsanaa dɩko na pɛ benana ga. 27 Dɩ khɛrɩle bir birsee: Sobɔr gɩ wer Kɔ̃tɩn, sɩ bebe n khorrakɛ dakurusɔɔkɛ awɩ hɩ̃hɩ̃sɔ na-n khonɩ dɩ ga-n jaal le dɩko kho paar thʋnɔ. 28 Dɩ le Jeju sʋʋraa: Sobɔr gɩ khɛr, afɩ ha pɛra waa gɩ kɔ̃tɩnɛ. Mɔ̃ fɩ-n ƴaalnɩ, ɔmɛna ga ha. Dɩ wa bɔraalera dɩɩ do ɔɔ bikhɛr kpɛɛrɛ. 29 Agɩpɩ Jeju faa paarɩle sa gbana Galile mɩɩr nɔ nʋɔ da-n jal. Dɩ le a jal a jʋʋn gɔ̃gʋɔna a too. 30 Dɩ le wo tibil jɔjʋɔ tə̃tə̃tə̃ pʋɔraarɛ na nɛ kʋɛdara, na tãdara, na yarasɔ, na nɔ madarasɔ, na wɩ̃ khodaar kpɩɩ jɔɔ. Dɩ wɩ pɔna wɛr a der ɔɔ ƴɛ thɩ̃thɩɩn dɩ a kpɛɛ wɛr. 31 Dɩ mɛ̃ nʋɔ kpaa tibil jɔɔle mɔ̃ wɩ yɩnɩ nɔ madara dɩ wa-n mɩɩ thɩmɩa, na tãdara dɩ wɩ kpɛɛna, dɩ nɛ kʋɛdara na-n sa bɔɔbɔɔ, yarasɔ bir wa-n yɩ. Dɩ tibil jɔɔlera n dʋbɩrɛ Ɩjɩrayɛl Thãgbaa i. 32 Dɩ Jeju wer ɔɔ kpãkpãadara a so war ayɩ: Bʋɔ fʋ mɛr tibil jɔraakɛ, gɩdonɩ wire yẽther ha gɩrɛ wɩ toona mɩnɩ, sɩ wa hana thɩ̃ɛ na khoa’. Dɩ ma ƴaal ɩ̃ bɩlã wɩ na kɔmɛra’ agakpaana ga khabɩ wɛr hʋɛra. 33 Dɩ kpãkpãadara sʋʋraa ayɩ: Mɔ̃ sa fʋ sɩ na yɩ kɩɛr dɩkɔ bəənnə thaa, dɩ ga taa bʋɔ dɩ tibil jɔ ca ƴɩrɛ na kho na hi? 34 Dɩ Jeju bule wi: Buru yemɔ̃ nɩ hana? Dɩ wɩ birsee: Makonyɔ gɩ na thʋ̃ yɩra ɩkha. 35 Dɩ a sor tibil jɔraalera wɩ tɔɔ thʋnɔ; 36 agɩpɩ dɩ gba buru makonyɔɔlera na thʋmaalera. Dɩ ɔbɔɔkɛ a bɩɛlnɩ Thãgba pɛr pɩ, a kuure a ha ɔɔ kpãkpãadarasɔ, dɩ kpãkpãadara gba a tɩnɛ tibil jɔɔlera. 37 Dɩ wɛr fɛʋ bɩɛlbɩɛl kɔɔ khor a hi phi, sɩ dakurusɔɔkɛ sɛnɩ kpona makonyɔ wɩ kɔɔ gba dɩɩ hi. 38 Sɩ wɩrɛ kɔɔ khɔnɩ dɩkɔɔlera, wɩ kɔɔ daan kona gbɩlanɩ yenã, sɩ wa ther khɛra na bɩsana a pɛra’. 39 Agɩpɩ dɩ bɩlã dɩphã tibil jɔɔle sa lõ gboroona, a gba da-n jal Magadã khʋra.
161 Dɩ jɔfʋ bʋ dʋdara, na wɩrɛ n yɛnɩ khi ɩɩrɛ na hala’, pɔr Jejura dɩ wa-n fifiləə a bulee a nɛ nar nɔ kpaa thɩ̃ɛɛkɛ thɛnɩ thãgbara ƴũ. 2 Dɩ Jeju birse wi: Dʋɔrɔ nɩ-n sor aa, thãgba na pəbire wire, gɩdonɩ ƴũ bɩsɩrɛ. 3 Dɩ duuro dɩ nɩ yɩ aa, thãgba na ɩnɛ nĩ, gɩdonɩ ƴũ dor ndɔlɔ̃pa sɛ haar. Nɩ-n punone dɩ nɩ jɩ mɔ̃ thɩ̃ɛ n hanɩ thãgbara ƴũ, sɩ na-n ka dɩ nɩ puno jɩ jenasɔɔkɛ dɔnɩ bɔɔkɛɛda ga. 4 Nĩdaraakɛ puuroni thakɛ, kɛ faanɩ awɩ Thãgba, n ƴaalɛlakɛ nɔ kpaa thɩ̃ɛ, sɩ nɔ kpaa thɩ̃ kpɩɩ na bir na yɩ saagado Jonasɩɩ nɔ kpaa thɩ̃ gaaga. Agɩpɩ a faa wɛr sa jal. 5 Sɩ kpãkpãadara n kɔɔ iire sa diinə buru gbaar. 6 Dɩ Jeju so war ayɩ: Na-n jɩɛ dʋ bʋrɛ na-n tɛ̃tɛna jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ na wɩrɛ n yɛnɩ khi ɩɩrɛ na halaa taba’. 7 Dɩ kpãkpãadara ma dɩ wa-n mɩɩ kha awɩ ha ayɩ: Gɩdonɩ sa kɔɔ gba buruə’, gɛr gɩ. 8 Dɩ Jeju jɩ mɔ̃ wɩ-n mɩɩnɩ kha a bule wi: Mɔ̃gɩdo dɩ na-n mɩɩ kha anɩ ha, nɛr ha pɛ ’lũdara aa, na kɔɔ gba buruə yaa? 9 Jaa na jɩ kɩrʋ paa koe? Na jɩna buru yemɔɩɩkɛ tɩbɩla gbɩlanɩ yemɔɩ kɔɔ khonɩ na kpõ nʋɔɔkɛ nɩ kɔɔ uulnəə? 10 Na buru makonyɔɔkɛ tɩbɩla gbɩlanɩ yenã kɔɔ khonɩ na kpõ nʋɔɔkɛ nɩ kɔɔ uulnəə? 11 Mɔ̃ gɩ fʋ sɩ dɩ na jɩ kɩrʋ pa? Ga do burudaa mɩ mɩɩ na’. Sɩ na-n jɩɛ dʋ bʋrɛ jɔfʋ bʋ dʋdara na wɩrɛ n yɛnɩ khi ɩɩrɛ na halaa tabɩra. 12 Dɩ le wɩ jɩ dɩphã dɩ mɔ̃ a yɩnɩ wa-n dɔ bʋrɛ, ga do buru cʋʋ tabɩɩr ga, sɩ jɔfʋ bʋ dʋdara na wɩrɛ n yɛnɩ khi ɩɩrɛ na halaa dɩɩr a so. 13 Dɩ mɔ̃ Jeju danɩ Sejare Fihpi khʋra, a bulele ɔɔ kpãkpãadara thɩ̃ɛ thakɛ ayɩwɔɔ: Amɛ tɩbɩla n yɩ mɛr tibili Bikuun ka dor? 14 Dɩ wɩ birsee: Ɩkha n yɩ, Jã Batɩsɩtɩ fɩ do. Wɛ n yɩ, Elɩ fɩ do. Wɛ n yɩ wo, fɛr dɔ Jeremɩ agɩbo Thãgbaa bobon bɩɛl. 15 Dɩ bule wi: Sɩ ner, amɛ nɩ-n yɩ mɩ dor? 16 Dɩ Sɩmɔ̃ Pɩɛr birsee: Fɛr dʋɔn Kirisiti Thãgba yidaarɩ Bikuun. 17 Dɩ Jeju sʋʋraa: Gɩ da farɛ Sɩmɔ̃ Jonasɩɩ bikuun, gɩdonɩ ga do tibil kpɩɛrɛra gɩ the dɩ fɩ jɩ thɩ̃ɛɛka’, sɩ ɩ̃ Thɩɩkɛ hanɩle ƴũ gɩ. 18 Sɩ mɛrɛ, mɩ so farɛ: Ga boka kɔ̃tɩnaakɛra ma ɩɩr ɩ̃ we gbɛbɩdara, sɩ fe wer Pɩɛr fa-n do (i kɩrʋ dʋɔn bokaar), dɩ khĩdi dʋɔɔ fãgasɔ na mar na kəə war kpɩɩraka’. 19 Ma ha fɛr ƴũ fãgadaarɩ dɩɩ lakilesɔ, dɩ gɩrɛ fa lini thɩɩra, oti ga li Thãgbaa dʋɔ dakha, sɩ gɩrɛ fa thʋbɩnɩ thɩɩra, oti ga thʋbɩ Thãgbaa dʋɔ dakha. 20 Dɩ a kpãkpaanɛ ɔɔ kpãkpãadarara dɩɩ khɩɩr ka ayɩ, wa-n so tibillə dɩ Kirisiti ha na’. 21 Liir Jeju ma dɩphã da-n so ɔɔ kpãkpãadarara casɩ, mɔ̃ ɔr teenanɩ a jala Jerujalɛm, kɔ̃tɩnasɔ, na bonɩ jidaar kɔ̃tɩnasɔ, na jɔfʋ dɩɩrdarasɔ n gaarʋʋ jɔɔ, sɩ wɩ kʋʋ dakha, sɩ wire yẽther wirera a na ɩɩrɛ na the khirera. 22 Sɩ Pɩɛr kpaarɛ kana pa kpɩɩ, a ma da-n phaanʋʋ ayɩ: Kɔ̃tɩn, Thãgba na thʋ̃ na tu dɩ thɩ̃ɛ tha.e na dã fɩ kpɩɩa’. 23 Sɩ Jeju kɛr a so Pɩɛrra ayɩ: Hala mɩ ƴɔɔ Satã. Fɛr dɔ mar nɛ baradaa, gɩdonɩ ga do Thãgbaa kpɩɛr fɩ-n kpɩɛra’, sɩ mɔ̃kɛ tibil n kpɩɛrnɩ gɩ. 24 Le Jeju so ɔɔ kpãkpãadarara ayɩ: Ado ntɛ pɛr haar ɩna-n kpa mar, dɔ a faa dɩbara yɩrnanɛ, sɩ a gba ɔɔ kʋkʋ thɩr a na-n kpana mar. 25 Gɩdonɩ tibilikɛ n kanɩ dɩ hana bʋ dʋr na ɔɔ yi, ga ka na buurəəre. Sɩ ʋrɛɛkɛɛ yi na bonɩ mɛrɛra, ɔr na ka na ’lɛ gɩ waa gel. 26 Gɩdonɩ anyee bɔ ca ga taa tibil, ado a ’lɛ thɩ̃ɛ fɛʋ thɩɩraakɛ, sɩɩ do ɔɔ yi buurəəre? Dɩ agɩbo anye haankɛ dɩ tibi na gba na debina ɔɔ yi? 27 Gɩdonɩ mɛr tibili Bikuun na bire na ɩ̃ na ɩ̃ Thɩɩ i dʋbɩ nakha ɩ̃ thɔ̃thɔ̃daar thusɔ. Liir ma ka tɩbɩla fɛʋ bɩɛlbɩɛl thɩ̃ɛ dɩ ga mɩɛna mɔ̃ ntɛɛ thɔna hanɩ. 28 Sobɔr mɩ so nar, ɩkhasɔ wɩrɛraakɛ hanɩ kɩɛr na khiir, sɩɩ do wa yɩ mɛr tibili Bikuun ɔbɔɔkɛ ma-n ɩnɩ ɩ̃ gba fãga gaaga.
171 A wire maadõ ka pɩ, Jeju kpar Pɩɛr na Jakɩ na Jã Jakɩɩ õkuun, dɩ wɩ jal kha pa kpɩɩ a jʋʋn gɔ̃gɔ̃ gbaana. 2 Dɩ Jejuu tomɩ debire awɩ ƴɛ thɩ̃thɩɩn, dɩ ɔɔ ƴɛ na-n carbara mɔ̃ wire n carbaranɩ, ɔɔ kẽkẽsɔ debi a bulolo phõphõphõ mɔ̃ dahɩrɛ n hanɩ. 3 Dɩ hɩnɛ Mʋɩjɩ na Elɩ kɔɔ the warɛ dɩ wa-n khʋɛ kha na Jeju. 4 Dɩ Pɩɛr so Jejura: Kɔ̃tɩn, gɩ bɔrɛ sɩ hanɩ kɩɛr. Ado fɩ ture, ma dʋrɛ waa yẽther kɩɛr, bɩɛl n do afɩda, bɩɛl n do Mʋɩjɩɩda, bɩɛl n do Elɩɩda. 5 Mɔna a hanɩ mɩɩrɔ, ndɔlɔ̃pa bulo phɩphɩphɩl gbune a thi war. Dɩ hɩnɛ nʋɔ ther le ndɔlɔ̃paarrara ayɩ: Ʋrɛɛkɛra dʋɔn ɩ̃ Bikuunikɛ mɩ-n nanɩ, a lõ mer haar kpɛ. Na-n pɩɛ nũu. 6 Ɔbɔɔkɛ kpãkpãadara nɩɛnɩ nʋɔɔle, wɩ jiire sumo thɩɩra, gɩdonɩ maar fʋlɛnɛ wɩ jɔɔ ka. 7 Sɩ Jeju tɔr dã wɩ a tha war sa so war: Nɩ ɩrɛ, na-n do maar n fʋ na’. 8 Dɩ wɩ gbaar ƴɩɛ na hɩɩn, wa yɩ tibil saagado Jeju gɩ dɩbara gaaga. 9 Mɔ̃ wɩ thenɩ gɔ̃gʋɔna dɩ wa-n gbũ, Jeju kpãkpãa warɛ thakɛ ayɩ: Na-n gba thɩ̃ɛɛlera nɩ yɩnɩ a mɩɩ tibil bɩɛllaka’, phaphapha mɛr tibili Bikuun n ɩɩr ɩ̃ the khirera. 10 Dɩ kpãkpãadara kɔɔ bulele Jeju ayɩ: Dɩ a thale gɩ, mɔ̃gɩdo dɩ jɔfʋ dɩɩrdarasɔ na-n so ayɩ: Elɩ kɔɔ teana a ɩna ɓo? 11 Dɩ birse wi: Sobɔr gɩ wer, Elɩ na ɩna na wɛbɩ thɩ̃ɛ fɛʋ. 12 Sɩ mɩ so narɛ Elɩ kɔɔ mãa ɩɩn sɩ wa kɔɔ jɩa’, sa cʋgʋʋ mɔ̃ wɩ pɛrnɩ haar. Dɩ ɔmɛna wa gaar gɩrɛ mɛr tibili Bikuun. 13 Dɩ liir kpãkpãadara jɩ dɩphã dɩ Jã Batɩsɩtɩɩda a mɩɩ wɩ. 14 Ɔbɔɔkɛ wɩ kɔɔ danɩ tibil jɔ, kũu bɩɛl pɔr agulẽga Jejura a sʋʋraa: 15 Kɔ̃tɩn, jɛ ɩ̃ bikuun bʋɔra, gɩdonɩ ji khidaar gɩ da-n gaar jɔɔ ka. Dɩ wire wire a-n ji dɔɔ na nyʋɔnɔ. 16 Dɩ mɩ kɔɔ kpaarɛ ha afɩ kpãkpãadara, sɩ wa kɔɔ punoo a kpɛa’. 17 Dɩ Jeju birse: Nɛr nĩ babala na puu cʋʋdaraakɛɛ, ʋmɔ̃ bɔɔ ma thʋ̃ na toona nɩnakɛ gɩ dana? Dɩ ʋmɔ̃ bɔɔ ma thʋ̃ na fʋ nar haarrarakɛ gɩ dana? Nɩ kpaa ɛna mar kɩɛr. 18 Dɩ Jeju mananɛ kɔ̃tɛɛbuule dɩ the bɩsaannaale, dɩ dapaara a kpɛɛrɛ. 19 Dɩ kpãkpãadara tɔr pɔ Jejura a bulee hɛllɩ ayɩ: Mɔ̃gɩdo dɩ ser na kɔɔ puno a wee kɔ̃tɛɛbuulera a fa ga? 20 Dɩ Jeju birse wi ayɩ: Gɩdonɩ anɩ ha pɛ na kpɛra’, gɛr gɩ. Sobɔr mɩ so nar, ado nɩ hananɛ ha pɛrɛ dɩɩ ho seneve bireekɛ n hanɩ fɩɩʋ, na punone na so gɔ̃gʋɔnaakɛ nayɩ: Ǝlə kɩɛr a jala pal, dɩ a na əlle na jal. Dɩ thɩ̃ bɩɛl na hale dɩ na thʋnɔ kpɩɩraka’. 21 [Sɩ kɔ̃tɛɛbu ca ʋrɛ na ha therra na the, saagado Thãgba bɩɛlɛ gɩ na nɔ lirəə ga.] 22 Dɩ ɔbɔɔkɛ wɩ hanɩ dɩ wa-n kpaar Galile, Jeju so warɛ ayɩ: Wa fʋrɛ mɛrkɛ dɔnɩ tibili Bikuun na ha tɩbɩla, 23 dɩ wa kʋ mɩ, sɩ wire yẽther wirera ma ɩɩrɛ a na the khirera. Dɩ wɩ gbobire jɔɔ ka. 24 Ɔbɔɔkɛ Jeju na ɔɔ kpãkpãadara danɩ Kapɛrnayʋm dɩɩ, wɩrɛ n gbaannɩ Thãgba fʋɔr cɔ lãpho wer Pɩɛr a bulee ayɩ: Anɩ dɩɩrdaarra, a-n lɩmɩnɛ Thãgba fʋɔr cɔ lãpho bɛ? 25 Dɩ birse wi: Ɔɔ, a-n lɩmɩnɛ. Dɩ ɔbɔɔkɛ Pɩɛr lonɩ cʋɔrɔ, Jeju kɔɔ kʋʋlɛ ƴɩɛ a bulee: Sɩmɔ̃, mɔ̃ fɩ-n kpɩɛr? Fãgadara thɩɩra, anara wɩ-n tee lãpho, dɩ agɩbo anara dʋɔnyɛ̃ n tee war? Awɩ bɩsãsɔra wɛ yaa, kpakpalala wɛ? 26 Dɩ birsee: Kpakpalala wɛ. Dɩ Jeju sʋʋraa: Dɩ gɛr gɩ, bɩsana na hana lɩmɩnɛ na lɩma’. 27 Sɩ mɔ̃ sa cʋʋnɩ sɩ gɩ do sa do war nɛ baradaa ga, jala dɔna thʋ̃ pheru mɩɩr nɔ nyʋɔnɔ, sa hala te caca thʋmɩkɛ fa fʋnɩ. Khɛraa nʋɔ. Fa yɩrɛ le war bireekɛ na dananɩ tɩbɩla yenyɔɔ lãpho lɩmɩ. Te jalana a ’laanɛ ɩ̃da na afɩda.
181 Ga bɔɔlera kpãkpãadara tɔ pɔ Jejura, a bulee ayɩ: Amɛ dɔ kɔ̃tɩn a jɔrakɛ fɛʋ ƴũ fãgadaarɩ dɩra? 2 Le Jeju we bɩsã buu dɩ pɔ dɩ thɩɩnʋʋ awɩ thɩ̃thɩɩn sa so: 3 Sobɔr mɩ so nar, ado na debi a ho bɩsã biə’, na lõ ƴũ fãgadaarɩ dɩra yuuraka’. 4 Gɛr gɩ tibil wo tibilikɛ na debanɩ na wur na ho bɩsã buukɛ, ɔr na dɔ kɔ̃tɩn na jɔ fɛʋ ƴũ fãgadaarɩ dɩra, 5 dɩ tibil wo tibilikɛ na teanɩ bɩsã buu ʋrɛɛ khaa kɛ, dɩɩ do ɩ̃ i dɔ nɔɔ, mɛrɛɛ thɛthɛ a tee. 6 Nã kɔ̃tɩ̃ tə̃ə juur tibillə fʋɔrɔ wɩ dʋnanaa wɩ faa lanyɔ̃ hulõ paar, baar gɩrɛɛkɛ a na kanɩ na cʋʋ dɩ bɩsã biikɛ pɛ mɩnɩ haar dɩ bɩɛl na bara. 7 Ga puure tɩbɩlala thɩɩra gɩrɛraakɛra nɛ baradaa hanɩkɛ. Nɛ baradaa werrakɛ dɔ ga-n hale, sɩ ga puure tibilləəkɛ n cʋɛnɩ dɩ ga-n hale. 8 Ado afɩ nyɔ̃ agɩbo afɩ nɔ do far baradaa, kuro dɔna faa ƴɔɔ. Gɩdonɩ a fɩ ’lɛ yire khorr na nyɔ̃ bɩɛl agɩbo nɔ bɩɛl, gɩ baar nyɛ̃ɛ yenyɔ agɩbo nɛɛ yenyɔɔkɛ fa hananɩ, sɩ wɩ dʋna fɩ wɩ faa khorr dɔɔra. 9 Dɩ ado afɩ yi dɔ far baradaa, te dɔna faa ƴɔɔ. A fɩ ’lɛ yire khorr na yi khoroo, gɩ baar yinə yenyɔɔkɛ fa hananɩ sɩ wɩ dʋna fɩ bu paar dɔɔra. 10 Na-n jɩɛ dʋ bʋrɛ na-n beesi bɩsã biisɔɔkɛ bɩɛllaka’. Gɩdonɩ mɩ so narɛ, awɩ thɔ̃thɔ̃daar thusɔ hale Thãgbaa dʋɔ ɩ̃ Thɩɩkɛ hanɩle ƴũu ƴɛ thɩ̃thɩɩn bɔɔ fɛʋ. 11 [Gɩdonɩ mɛr tibili Bikuun ɩnɛ ɩ̃ taa wɩrɛɛkɛ bureni.] 12 Mɔ̃ nɩ-n kpɩɛr? Ado tibil hana banaa tamaa dɩ bɩɛl bu, a na sɩ tamaa phe birera gɔ̃gʋɔna sɩ a jal a ƴaal ʋrɛ bonəə? 13 Sobɔr mɩ so nar ado a yɩɩ, ga dʋʋraarɛ daʋ a na jɔ tamaa phe bireekɛ na burenə’; 14 mɛ̃ gɩ, anɩ Thɩɩkɛ hanɩle ƴũ, aa-n tu dɩ bɩsã biikɛ bɩɛllakɛ n buə’. 15 Ado afɩ omi cʋʋ sopugo, jala dɩbara a nɩɛraa ɔɔ sopugo. Ado a pɛ fɛr nũu, ga dor fɩ cʋʋrɛ afɩ omi dɩ kɛr bir. 16 Sɩ ado aa pɛ fɩ nũə’, kpa tibil bɩɛl agɩbo yenyɔ a jalana, dɩ mɛ̃ “sɔɔle ɓibi na gʋʋr mɔ̃ sobɔ so jɩdara yenyɔ agɩbo yẽɩher yɩɛnɩ dɩɩ ha.” 17 Dɩ ado a bor wele nũ pɛrɛ, gba gɩ dɩphã a sɔ we gbɛbɩdarara. Dɩ ado a bor we gbɛbɩdara nũ pɛrɛ, dɔ dɩphã a ho far thilaar na war gbadaar. 18 Sobɔr mɩ so nar, thɩ̃ɛ wo thɩ̃ɛɛkɛ na lini kɛ thɩɩra, ɔmɛ̃ ga li Thãgbaa dʋɔ. Sɩ thɩ̃ɛ wo thɩ̃ɛɛkɛ na thʋbɩnɩ kɛ thɩɩra, ɔmɛ̃ ga thʋbɩ Thãgbaa dʋɔ. 19 Sobɔr mɩ so nar wo, ado tɩbɩla yenyɔ nɛrɛra na tu kha nɔ bɩɛl kɛ thɩɩra, thɩ̃ɛ wo thɩɛnaakɛ wa bɩɛlnɩ ɩ̃ Thɩraakɛ hanɩle ƴũ, a na ha wɛr. 20 Gɩdonɩ kãkɛ tɩbɩla yenyɔ yẽthersɔ gbɛbɩnɩ kha na ɩ̃ i, le mɩ-n ha awɩ thɩ̃thɩɩn. 21 Le Pɩɛr tɔ dã a bulee ayɩ: Kɔ̃tɩn, ado ɩ̃ omi cʋʋ mɩ puure, balamɔ̃ ma faa na haa? Nyɛ̃be makonyɔ ga dã ya? 22 Dɩ Jeju birsee: Ga do nyɛ̃be makonyɔ mɩ so fara’, sɩ nyɛ̃be makonyɔ der paar kpalãther yʋɔr mɩ so. 23 Gɛr gɩ ƴũ fãgadaarɩ dɩ, gɩ hʋrɛ fãgadaarɩkɛ ƴaalɛnɩ a ther war ɔɔ thɔ̃daarsɔɔ pa a hɩɩn. 24 Ɔbɔɔkɛ a manɩ da-n ther, wɩ kpar tibil bɩɛlɩkɛ hanaanɩ helu gbɩlanɩ kɔ̃tɩ̃ der paar gbɩlanɩ a pɔnanaa. 25 Dɩ mɔ̃ aa hananɩ thɩ̃ɛ a na lɩma’, ɔɔ kɔ̃tɩ̃ yɩ dɩ wɩ dolonee, ɔr na ɔɔ khɛr, na ɔɔ bɩsãsɔ, na thɩ̃ɛ fɛʋʋkɛ a hananɩ a lɩma heluulera. 26 Dɩ thɔ̃daarɩle jire a gburõku ɔɔ ƴɛ thɩ̃thɩɩn sa sʋʋraa: Fɔ haar sɩ ma lɩmɩ fɛr fɛʋ. 27 Dɩ bʋɔ fʋrɛ thɔ̃daarɩlee kɔ̃tɩna, dɩ faa helula a haa, sa sɩɩraa dɩ jal. 28 Mɔ̃ thɔ̃daarɩlera gbanɩ da-n jal, a caananɛ ɔɔ ’walãkha bɩɛlɩkɛ wɩ-n donanɩ kha thɔ̃ bɩɛl, kɛ hanaanɩ dakha helu war be yenãsɔ. Dɩ a fʋʋrɛ a khɩmɩ ulebire sa so: Lɩma mɩ heluukɛ fɩ hana mɩnɩ. 29 Dɩ ɔɔ ’walãkhaale jire ɔɔ ƴɛra da-n phʋʋrʋʋ ayɩ: Fɔ haar sɩ ma lɩmɩ fɛr. 30 Sɩ a bor sa jalnaa a to khaɩra phaphapha dɩ lɩmʋʋ ɔɔ hella. 31 Ɔbɔɔkɛ ɔɔ ’walãkhasɔ yɩnɩ mɔ̃ thɩ̃ɛɛle danɩ thale, bʋɔ fʋlɛ wɛr jɔɔ ka. Dɩ wɩ gbaar gɩrɛɛkɛ dananɩ fɛʋ a jalna a mɩɛ awɩ kɔ̃tɩ̃. 32 Le kɔ̃tɩn wɩɩ dɩ pɔ dɩ sʋʋraa: Eɛr thɔ̃daar puu, mɩ kɔɔ faarɛ afɩ hel fɛʋ a ha fɩ, gɩdonɩ fɩ kɔɔ phʋʋr mɛr. 33 Dɩ fɛrɛ dakha ga teena fɩ jɛ ʋrɛ nɩ donanɩ kha ’walãkha tibil thɔmana bʋɔra, mɔ̃ mɩ kɔɔ jɩ fɩnɩ bʋɔra gaa? 34 Dɩ nĩkhii fʋrɛ ɔɔ kɔ̃tɩ̃ɩle, dɩ gbaa ’laa gardɩ hɔ̃hɔlala wɩ hʋɔlaa phaphapha a bir a lɩmɩ dakha ɔɔ hella fɛʋ. 35 Thale ɩ̃ Thɩɩkɛ hanɩ ƴũ na cʋʋ na nɛrɛ, ado nɛrɛ fɛʋ bɩɛlbɩɛl yɩ, na-n faa anɩ omii dɩ pa na haar fɛʋ a na haa ga.
191 Ɔbɔɔkɛ Jeju mɩɩnɩ thɩmɩaakɛ dɩɩ pɩ, a ther Galile a jal Jude khʋra, Jʋrdɛ̃ mɩɩr iiro. 2 Dɩ tibil jɔjʋɔ tə̃tə̃tə̃ kɔɔ kpaaraarɛ, dɩ le a kpɛɛ wɩ khoo. 3 Dɩ jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ pʋɔraarɛ dɩ wa-n fifiləə ayɩ: Hʋɛ hale dɩ tibil na faa ɔɔ khɛr gãgã dɔɔraakɛrakɛ a yɩɩraanɩ ya? 4 Dɩ birse wi: Na kɔɔ yɩɛ Thãgbaa sɛbɛra, dɩ “kuun na khɛr thɩ̃ Tidaar kɔɔ cʋʋ caca fʋ paaraa”? 5 Mee a kɔɔ sor ayɩ: “Gɛr dɔ kɩrʋ dɩ kuun na lee kha na ɔɔ thɩ na ɔɔ nɩ, sɩ a ɓã kha na ɔɔ khɛr, wɛr yenyɔ n gbɛbɩ wɩ do tibil bɩɛl.” 6 Gɩ do mɛ̃ wa do yenyɔ bã, sɩ wɩ coore kha a do bɩɛl. Gɛr gɩ gɩrɛ Thãgba coornɩ dɩɩ do bɩɛl, tibil na-n lee ga. 7 Dɩ wɩ bulee wo ayɩ: Dɩ a thale gɩ, mɔ̃gɩdo sɩ dɩ Mʋɩjɩ kɔɔ ’laa hʋɛ ayɩ: “Kuun n hana ɔɔ khɛr he kuur sɛbɛ sa weaa a faa?” 8 Dɩ birse wi ayɩ: Anɩdara khiinoni dɔ kɩrʋ dɩ Mʋɩjɩ kɔɔ ’laa hʋɛ nɩ wea anɩ khɛrsɔ na faa. Sɩ caca fʋ paar, ga kɔɔ ha thaka’. 9 Sɩ mɩ so narɛ, tibil wo tibilikɛ na faanɩ ɔɔ khɛr, sɩ ga do kũn kpɩɩ ƴaalɛ ga, sa bir he khɛ kpɩɩ, khɛ kpɩɩ ƴaal sopugo a cʋʋ. 10 Dɩ ɔɔ kpãkpãadara sʋʋraa aa: Dɩ ado thale thɩɛna na ha kuun na khɛrra, gɩ baarrakɛ dɩ tibil na he khɛra’. 11 Dɩ birse wi: Tɩbɩla fɛʋ na tu thɩmɩɩrɩka’, sɩ wɩrɛ dɩbara wɩ hanɩ punone. 12 Gɩdonɩ wɛ hale kɛ awɩ nɩsɔ kɔnɩnakɛ dɩ wɩ do kʋ̃bʋʋ, sɩ wɛ hale wo kɛ tɩbɩla cʋʋnɩ dɩ wɩ do kʋ̃bʋʋ. Wɛ hale wo ƴũ fãgadaar doda donɩ nɔɔ dɩ wɩ too kpakpaar. Gɛr gɩ ʋrɛɛkɛ punoneni a na tu thɩmɩɩrɩkɛ, a to. 13 Dɩ tɩbɩla kɔɔ gbaar bɩsã bii a pɔna Jejura a dɛɛnɛ war nyɛ̃ɛ sa bɩɛlnɛ Thãgba pɛ war. Sɩ kpãkpãadara kɔɔ phaanɛ wɩrɛ pɔna wɩnɩ. 14 Dɩ Jeju sor: Nɩ dɔ bɩsã bii na-n ɩ̃ mar, na-n pɩɛr Gɩdonɩ wɩrɛ hɔnɩ bɩsana, wɛr ƴũ fãgadaar do mana. 15 Dɩ a dɛ̃ɛ warɛ nyɛ̃ɛ sa the le a jal. 16 Le tibil bɩɛl tɔ pɔ a bule Jeju ayɩ: Dɩɩrdaar, anye dɔ thɩ̃ bʋɔɔkɛ teananɩ ɩ̃ cʋɛ a ’lɛ yire khorr? 17 Dɩ Jeju birsee: Mɔ̃gɩdo dɩ fa-n bule mi gɩrɛraakɛ bʋɔnɔnɩ? Bɩɛl dɩbara haanle kɛ bʋɔnɔnɩ. Ado fɩ-n ƴaalɛ fɩ ’lɛ yire khorr, na hɩnɛ Thãgbaa jɔfʋsɔ. 18 Dɩ bulee: Gɩmɔ̃ɔ jɔfʋ? Dɩ Jeju birsee aa: “Fa-n kʋ tibilə’, fa-n hana khɛ kpɩɩ ƴaala’, fa-n hana kũu kpɩɩ ƴaala’, fa-n yuə’, fa-n sõso pɛ tibilə’, 19 na cɔ afɩ thɩ na afɩ nɩ, dɩ na na dakha afɩ ’walãkha tibil mɔ̃ fɩ-n nanɩ afɩbara.” 20 Dɩ daɓolbirile sʋʋraa: Mɩ kɔɔ mãa nɩ ga jɔfʋraale fɛʋ nũu, anye sɛ mɩ cʋʋrɛra ’lo? 21 Dɩ Jeju sʋʋraa: Ado fɩ-n ƴaalɛ fɩ bʋɔnɔ a ka, jala dolone gɩrɛ fɩ hananɩ, a gba hana bɔdara, dɩ mɛ̃ fa ’lɛ lẽle thɩ̃ɛ Thãgbaa dʋɔ, agɩpɩ fɩ ɩ̃ fa-n kpa mar. 22 Ɔbɔɔkɛ daɓolbirile nɩɛnɩ ga thɩmɩɩle, a gbure ƴɩɛ da-n kɔna, gɩdonɩ lẽledaar gɩ na sobɔr. 23 Dɩ Jeju so ɔɔ kpãkpãadarara ayɩ: Sobɔr mɩ so nar, ƴũ fãgadaar dɩ lʋʋn khɩɩrɛ lẽlera. 24 Mɩ bire ma-n ’loro wo: Nyɔɔmɛɛ lõokɛ a na lonɩ mɩsɩmɩ kaarra, ka yɔɔrɛ jɔ lẽlee Thãgba fãgadaar dɩ lõ. 25 Mɔ̃ kpãkpãadara nɩɛnɩ gele, nʋɔ kpaa wɛr jɔɔ ka, dɩ wa-n so ayɩ: Dɩ a thale gɩ, amɛ na punonenakɛ a na ’lɛ taarɛ? 26 Dɩ Jeju hɩɩn wɩ sa so war: Ado tɩbɩlala wer gɩ, thɩ̃ punonaa ga, sɩ Thãgba wer, ɔr n punone thɩ̃ɛ fɛʋ. 27 Le Pɩɛr gba thɩmɩa a sʋʋraa: Dɩ hɩnɛ, sɛrɛ sɩ faarɛ thɩ̃ɛ fɛʋ sɩ sa-n kpa far, anye sa yɩrɔ gɩrɛ kper? 28 Dɩ Jeju birse wi: Sobɔr mɩ so nar, ado mɛr tibili Bikuunna gɩ, ɔbɔɔkɛ thɩ̃ɛ na birni na wɛbɩ ga-n do daphaa, dɩ ma too ɩ̃ i dʋbɩ too paraakɛ dɔnɩ fãga too paar, nɛrɛɛkɛ kɔɔ kpaanɛ marnɩ na toore dakha fãga too pa yʋɔr yenyɔra, sɩ na-n kɩɩlna Ɩjɩrayɛl ca yʋɔr yenyɔ. 29 Dɩ tibil wo tibilikɛ ɩ̃ i na donɩ nɔɔ dɩ na faarɔ ɔɔ cɔ, a ɔɔ õkuunsɔ wɛ, a ɔɔ õkhɛrsɔ wɛ, a ɔɔ thɩ gɩ, a ɔɔ nɩ gɩ, a ɔɔ bɩsãsɔ wɛ, a ɔɔ lɛ gɩ, a na ’lɛr thɩ̃ɛ jɔɔ a na ’lɛna yire khorr dakha. 30 Sɩ tibil jɔjʋɔɔkɛ dɔnɩ ƴɛ kʋla, wɛr na fien na do sɩka pɩra, sɩ sɩka pɩra jɔɔ n fi wɩ do ƴɛ kʋla.
201 Gɩdonɩ ƴũ fãgadaarɩ dɩ gɩ hʋrɛ cɔdaar kũu bɩɛlɩkɛ thɛnɩ cʋɔrɔ duuro phiphiphi, da-n ƴaal thɔ̃ dona a pɛr ɔɔ lɔɔ. 2 Dɩ wɩ gʋʋrɛ kha na thɔ̃ donaale dɩɩ do a na ha wɛr wi bɩɛl thɔ̃ lɩmɩnɛɛ lɩmɩ, agɩpɩ dɩ thɔ̃ wɩ ɔɔ lɔɔ. 3 Dɩ a ther khɛ yɔ kpãa bɔɔ a yɩ wɩ̃ tibil, dɩ wɩ too ƴatɔɔ mɔlɔ. 4 Dɩ so war: Nɛrɛ dakha, nɩ jala ɩ̃ lɔɔ, agɩpɩ ma ha nɛr gɩrɛɛkɛ na teana nɩnɩ. 5 Dɩ wɩ jal. Dɩ a bire the wo ʋlkhɔɔ na mɔ̃ wire ɩnɩ da-n dʋɔr a cʋʋ ɔmɛna wo. 6 Dɩ dʋɔrɔ a bire the wo a yɩ wɩ̃ tibil ɩkhasɔ dɩ wɩ too, dɩ bule wi. Mɔ̃gɩdo dɩ nɩ too kɩɛrra dɩ wire na-n pɩna, sɩ na-n do thɔma ga. 7 Dɩ wɩ birsee: Tibil na gba sɩ thɔma ga, gɛr gɩ. Dɩ a so warɛ: Nɛrɛ dakha, nɩ jala ɩ̃ lɔɔ. 8 Ɔbɔɔkɛ wire n lonɩ, cɔdaar kuunilera hɩnanɩ lɩɛra sor ɔɔ thɔ̃daraa hɩɩndaarra ayɩ: Wɛ thɔ̃ donana a lɩma wɩ awɩ war, sɩ kɔɔ fɔna sɩka pɩra a danana ƴɛ kʋla. 9 Wɩrɛ kɔɔ jalanɩ thɔmana dʋɔrɔ, wɛr bɩɛlbɩɛl ’lɛr wi bɩɛl thɔ̃ lɩmɩnɛɛ lɩmɩna oti. 10 Dɩ ƴɛ kʋla pɔr pɩpɩɩ paar dɩ wa-n kpɩɛr waa, ɩna ’lɛr jɔɔ, sɩ wɛr bɩɛlbɩɛl dakha ’lɛr wi bɩɛl thɔ̃ lɩmɩnɛɛ lɩmɩna oti. 11 Dɩ mɔ̃ wɩ ’lɛnɩ thale, wɩ ɩɩrnanɛ khʋ̃ɛ cɔdaar kuunnaale dɩ wa-n so ayɩ: 12 Wɩrɛ pɩrɔnɩ a ɩ̃ a cʋʋ lɩɛr bɩɛl dɩbara, fɩ hɩɩn wɛr dɩɩ ka mãkhana sɛrkɛ vɔɔnɩ thɔmana, dɩ ɩtʋɛ be sɩ dakha ga do kpãkpalã ga. 13 Dɩ birse tibil bɩɛl wɛrra: Ɩ̃ kuun wei, ma dɩ far fɩɩʋraka’. Ga do mɔ̃ sɩ gʋʋrnɩ kha fɩ kɔɔ ture wi bɩɛl thɔ̃ lɩmɩnɛɛ lɩmaa? 14 Gba gɩrɛ dɔnɩ afɩda a kɔna. Mɛr ƴaalɛ ɩ̃ ha ʋrɛ dɔnɩ sɩka pɩr mɔ̃kɛ mɩ ha fɩnɩ. 15 Ma hana hʋɛ na cʋʋna ɩ̃ thɩ̃sɔ mɔ̃kɛ mɩ-n ƴaalnaa? Agɩbo fɩ-n bel mer gɩdonɩ mɩ hananɛ ha bulo filɛ ya? 16 Dɩ Jeju so war ayɩ: Mɛ̃ sɩka pɩra na fi na do ƴɛ kʋla, sɩ ƴɛ kʋla n fi wɩ do sɩka pɩra. 17 Mɔ̃ wɩ hanɩ hʋɛra dɩ wa-n jal Jerujalɛm, Jeju kpar kpãkpãadara yʋɔr yenyɔ dɩ wɩ ha kha pa kpɩɩ, dɩ le hʋɛrara a so war ayɩ: 18 Nɩ hɩnɛ, Jerujalɛm sɩ-n jal gɩrɛ, ka wa fʋnɩ mɛr tibili Bikuun na ha bonɩ jidaar kɔ̃tɩna, na jɔfʋ dɩɩrdarasɔ, dɩ wa pɛ mar so kʋnanɛ, 19 sɩ na gba mɩ na ha ca kpala, dɩ wa mãa mɛr, wa ciil mer dakha na khasa, sɩ wɩ gba mɩ wɩ kpa kʋkʋ thɩrʋra. Sɩ wire yẽther wirera ma ɩɩrɛ na the khirera. 20 Le Jebedee bikonaa nɩ pɔ na ɔɔ bikuunsɔ a gulẽga sa bɩɛl Jejura dɩkha. 21 Dɩ bulee ayɩ: Anye fɩ-n ƴaal? Dɩ birse Jeju: A fɩ gba fãga, ’laanɛ hʋɛ dɩ ɩ̃ bikona yenyɔɔkɛ bɩɛl n too afɩ nyɔ̃bɔra, bɩɛl n too afɩ nyɔ̃bɩlana. 22 Dɩ Jeju birse wi: Na jɩ gɩrɛ nɩ-n bɩɛlna’. Na punone na yɔ thɩ̃ yɔnanɛɛkɛ dɔnɩ bɔ gaarɛɛkɛ ma yɔnɩ ya? Dɩ wɩ birsee: Ɔɔ, sa punone. 23 Dɩ a bire birse wi wo: Sobɔr gɩ wer, na punone na yɔna ɩ̃ thɩ̃ yɔnada. Sɩ ado ɩ̃ nyɔ̃bɔ toora gɩ, na ɩ̃ nyɔ̃bɩlã toora, ga do ɩ̃ pa gɩ ha dɩ ma ’laa hʋɛa’, sɩ wɩrɛ dɩbara ɩ̃ Thɩ gbɛbɩrɔnɩɩda gɩ. 24 Sɩ ɔbɔɔkɛ kpãkpãadara yʋɔrɩle kɔɔ nɩɛnɩ gele, nĩkhii kɔɔ fʋlɛ wɛr õkona yenyɔraale. 25 Dɩ Jeju we wer dɩ wɩ pɔ, dɩ so war ayɩ: Nɩ jɩrɛ dɩ ca kpalaa fãgadara n ʋʋnɛ tɩbɩlala kpɛ, dɩ wɩrɛ dɔnɩ kɔ̃tɩna n cʋʋ warɛ fãga dɩɩ pho ka. 26 Sɩ na-n ka jɩna mɛ̃ gɩ ha anɩ thɩ̃thɩɩna’. Sɩ tibil wo tibilikɛ n ƴaalɛnɩ ɩnɩ-n dɔ kɔ̃tɩn, dɔ ɔr n ka a do anɩ thɔ̃daar. 27 Sɩ tibil wo tibilikɛ n ƴaalɛnɩ ɩnɩ-n dɔ ƴɛ kʋl anɩ thɩ̃thɩɩn, dɔ ɔr n ka a do anɩ dee. 28 Dɩ mɛ̃ mɛr tibili Bikuun ɩ̃, ga do dɩ tibil na do mar thɔma ga, sɩ mɩ ɩnɛ ɩ̃ ka ɩ̃ do thɔma ɩ̃ ’laana ɩ̃ yi gɩ birse tɩbɩla bərəəm. 29 Ɔbɔɔkɛ wɩ-n thenɩ Jeriko, tibil jɔjʋɔ bərəəm kɔɔ kpar Jejura. 30 Dɩ yara yenyɔ kɔɔ hale a too hʋ nʋɔra. Dɩ ɔbɔɔkɛ wɩ nɩɛnɩ dɩɩ do Jeju n ka, wɩ mar dɩ wa-n hulẽ ayɩ: Kɔ̃tɩn, Davɩdɩɩ Bikuun, jɛ sɩ bʋɔra. 31 Dɩ tibi. jɔɔle mana wɛr ayɩ, wɩ pɩra. Sɩ wɩ bire jɩɩ hulẽ kheu ayɩ: Kɔ̃tɩn, Davɩdɩɩ Bikuun, jɛ sɩ bʋɔra. 32 Dɩ Jeju jɩɩl sa we wɩ a bule wi: Anye nɩ-n ƴaal ɩ̃ cʋɛ nar? 33 Dɩ wɩ birsee: Kɔ̃tɩn, asɩ yi sɩ-n ƴaal gɩ khɛra. 34 Dɩ bʋɔ fʋ Jeju dɩ tha awɩ yirə, dɩ dapaara dɩ wɩ bir yɩ dɩ wa-n kpaaraa.
211 Ɔbɔɔkɛ wɩ-n wɔrɔnɩ Jerujalɛm a dã Bɛtɩfaje khʋra, gɔ̃gʋ̃ɔɔkɛ hananɩ olɩvɩ thɩra, le Jeju thɔ̃ ɔɔ kpãkpãadara yenyɔ a so war: 2 Nɩ jala dɩɩraakɛ nɩ pɛnɩ ƴɩɛ. Na yɩrɛ dapaara kũkə̃ nɩɩ dɩ wa li na daɓolʋ. Nɩ thʋba a kpa wɩ ɛna ha mɩ. 3 Dɩ a tibil bule ni thɩ̃ɛ, nɩ sʋɔraa ayɛ: Kɔ̃tɩn n ƴaalɛ; dɩ dapaara a na sɩ warɛ dɩ na kpa na ɩna. 4 Dɩ thɩ̃ɛ thakɛ daan gɩ cʋʋ gɩrɛ Thãgbaa bobon sonɩ gɩ ha oti. 5 “Nɩ sɔ Sɩyɔ̃dara ayɛ: Nɩ hɩnɛ anɩ fãgadaar n pɔr nɛrɛra. Hɛlɛlɛ fɩlɛ hiirəəre dɩ jʋʋnna kũkə̃ nɩɩ, kũkə̃ ɓolʋʋkɛ dɔnɩ thɔ̃ do nʋmɩ bi.” 6 Dɩ kpãkpãadara jaal a cʋʋ gɩrɛ Jeju yɩnɩ wɩ cʋɛ. 7 Dɩ wɩ kpar kũkə̃ nɩrɛ na daɓolʋ a pɔna, a gba awɩ kẽkẽsɔ a dɛ̃ɛ war, sa cʋʋ Jeju dɩ jʋʋn. 8 Dɩ tibil jɔjʋɔ n belle awɩ kẽkẽ kɔ̃tɩ̃sɔ dɩ wa-n pɛ hʋɛra, sɩ wɛ cɩ thɩr jɛ̃ɛ dɩ wa-n pɛ hʋɛra. 9 Dɩ tibil jɔɔle kʋʋlɛ Jeju ƴɩɛ, wɛ na-n kpaan khiro, dɩ wa-n hulenasɔ ayɩ: “Ojana, Davɩdɩɩ Bikuun. Bɔnanɛ n hana ʋrɛraakɛ n ɩnanɩ gɩrɛ na Kɔ̃tɩnɩ i. Ojana thãgbara ƴũ pər.” 10 Ɔbɔɔkɛ Jeju lonɩ Jerujalɛm, dɩɩ fɛʋ kɔɔ tutugore, dɩ wa-n bule ayɩ: Amɛɛ tibil ca ha olela ya fɛ? 11 Dɩ tibil jɔɔle birse wi ayɩ: Jeju Thãgbaa bobon gɩɩkɛ thɛnɩ Najarɛtɩɩkɛ dɔnɩ Galile dɩɩ. 12 Dɩ Jeju lʋʋn Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩɩna. A weele wɩrɛ fɛʋʋkɛ n dolonenɩ thɩ̃ɛsɔ, na wɩrɛ n thɛnɩ thɩ̃ɛ le Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩ̃ bɩnɔ, a tʋɔrna war debidarasɔɔ tabalsɔ a kpɛɛ, na kʋlã puu dolõdaraa too pasɔ, 13 sa so war: Mee gɩ kherere Thãgbaa sɛbɛra ayɩ: “Mɛr Thãgbaa cɔ wa-n we mɛr Thãgbaa fʋɔr pa”, sɩ dɩ ne wer cʋʋ gɩ dɩɩ do yu hɔ̃hʋɔldaraa wɔ̃ pa. 14 Dɩ yarasɔ na nɛ kʋɛdara pɔr le Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩɩna, dɩ Jeju kpɛɛ wɩ. 15 Sɩ nĩkhii fʋlɛlɛ bonɩ jidaar kɔ̃tɩnasɔ, na jɔfʋ dɩɩrdarasɔ mɔ̃ wɩ yɩnɩ nɔ kpaa thɩ̃ɛsɔɔle a-n cʋʋnɩ, na mɔ̃ bɩsanasɔ n huleni le Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩ̃ bɩnɔ ayɩ: 16 Ojana, Davɩdɩɩ Bikuun. Dɩ wɩ buleele: Fɩ nɩɛrɛ gɩrɛra wɩ-n sonɩɩ? Dɩ Jeju birse wi: Ɔɔ, mɩ nɩɛrɛ. Sɩ a bire bule wi: Na kɔɔ yɩ ga thɩmɩɩ caakɛra Thãgbaa sɛbɛra kpɩɩaa ya? Mee gɩ sor: “Fɛr Thãgba n teere khɩɩrɛɛkɛ thɛnɩ bɩsã yɩrasɔ na ilẽ mamasɔɔ nɔra.” 17 Agɩpɩ a faa wɛr sa the dɩɩra a jal Betanɩ, kãkɛ a cɔnɩ. 18 A dɩɩ kɔɔ wɩl, mɔ̃ Jeju kɛrnɩ da-n bir le dɩɩra, kɔmɛr fʋʋrɛ. 19 Dɩ mɔ̃ a yɩnɩ thɩr khonanɛ hʋɛra, a gbaar pɔ, sɩ aa yɩɩraa thɩ̃a’, fa haar gɩ dɩbara. Dɩ mɛ̃ Jeju so thɩrʋʋlera ayɩ: Fa se yuurakɛ bã. Dɩ dapaara thɩrʋʋle khi. 20 Mɔ̃ kpãkpãadara yɩnɩ thɩ̃ɛ thale, nʋɔ kpaa wɛr dɩ wɩ so aa: Mɔ̃ thɩrʋʋle fʋ sa khi dapaara thale ya fɛ? 21 Dɩ Jeju birse wi: Sobɔr mɩ so nar, ado nɩ hananɛ ha pɛrɛ sɩɩ do na-n baalɔa’, ga do gɩrɛ dananɩ thɩrʋʋkɛ dɩbara na cʋa’, sɩ adorakɛ na so gɔ̃gʋɔnaakɛ ayɩ: Ǝlə kɩɛr a je pal lanyʋɔnna ga cʋʋrɛ. 22 Dɩ thɩ̃ɛ wo thɩ̃ɛɛkɛ na bɩɛlnɩ Thãgbara na ha pɛrɛ, na yɩ gɛr. 23 Dɩ Jeju gbaar jal lõ Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩɩna, dɩ ɔbɔɔkɛ a hanɩ da-n dɩɩr tɩbɩla thɩ̃ɛ, bonɩ jidaar kɔ̃tɩna na tɩbɩlaa kɔ̃tɩ̃sɔ pɔr a bulee ayɩ: Ka hʋ caakɛra fɩ hananɩ dɩ fa-n cʋʋna thɩ̃ɛsɔɔkɛra the, dɩ amɛ hana fɩ hʋɛɛkɛra? 24 Dɩ Jeju birse wi: Ma bule ner mer dakha thɩ̃ bɩɛl. Ado nɩ birse mi, mɛrɛ dakha ma so narɛ hʋ ca ʋrɛ mɩ hananɩ, dɩ ma-n cʋʋna thɩ̃ ca gɩrɛsɔra. 25 Jãa yɔ kpɛɛ, ka gɩ the? Thãgbaa dʋɔ gɩ yaa, tɩbɩlaa pa gɩ the? Dɩ wɩ mar dɩ wa-n bana kha awɩ hasɔ ayɩ: Ado sɩ tu wo ayɩ: Thãgbaa dʋɔ gɩ the, a na bule ser nayɩ, dɩ anye dɔ kɩrʋ dɩ sa kɔɔ pɛ ɔɔ thɩmɩɩ haara? 26 Dɩ ado sɩ tu wo ayɩ: Tɩbɩlaa pa gɩ the, sa ’lɛr sor na tibil jɔɔkɛ gɩdonɩ tɩbɩla fɛʋ kɔɔ gbaar Jã dɩ do Thãgbaa bobon. 27 Dɩ gɛr gɩ dɩ wɩ birse Jeju: Sa ja’. Dɩ a so warɛ dakha ayɩ: Dɩ a thale gɩ, ma so nar mer ka mɩ yɩnɩ hʋɛ dɩ ma-n cʋʋna ga thɩ̃sɔɔka’. 28 Mɔ̃ nɩ-n kpɩɛr? Kũu bɩɛl gɩ a kɔɔ hana bikona yenyɔ, dɩ a sor cacadaarra ayɩ: Ɩ̃ bɩsã, jala nĩ lɔɔ a kʋlɛ mɩ. 29 Dɩ birsee: Ma jala’; agɩpɩ dɩ debi kpɩɛrɛ sa jal. 30 Dɩ bir so balanyɔdaarra ɔmɛna. Dɩ birsee: Kɔ̃tɩn, ma jaal, sɩ aa jala’. 31 Wɛr yenyɔraale, ʋmɔ̃ cʋɛ ɔɔ thɩɩ tuur? Dɩ wɩ birsee: Cacadaar gɩ. Dɩ Jeju so war ayɩ: Sobɔr mɩ so nar, war gbadara na bɔdɛlasɔ, wɛr fien kʋʋl nɩ ƴɩɛ dɩ wa-n lõ Thãgba fãgadaarɩ dɩra. 32 Gɩdonɩ Jã kɔɔ ɩnɛ anɩ pa a nɩ nar fɩl sar hʋɛ, sɩ na kɔɔ pɛ ɔɔ thɩmɩɩ haara’; sɩ war gbadara na bɔdɛlasɔ wɛr pɩɛr ɔɔ thɩmɩɩ haar, sɩ nɛrkɛ kanɩ yɩ gɩ, na debirakɛ haar pɩpɩɩ paar sa pɛ ɔɔ thɩmɩɩ haara’. 33 Nɩ pɛ kɛ sokpa kpɩɩ nũu wo. Cɔdaar kũu bɩɛl gɩ, a kɔɔ cʋʋ nãkʋɔr a bã dãgbol diiro, a kpena dakha bi cɔrɔ paar sa mɩ bɛbɛr cɔ gbãa. Agɩpɩ dɩ gba nãkʋɔr hɩɩndara a pɛr wa-n hɩnɛ ɓo, sa gba jal kpaar paar. 34 Ɔbɔɔkɛ gɩ ɩnɩ dã bi khʋ̃ bɔɔ, a thʋɔn ɔɔ thɔ̃daarsɔ wɩ jala nãkʋɔr hɩɩndarara, a tea war nãkʋɔr thɩr be a pɔna. 35 Sɩ nãkʋɔr hɩɩndaraalera fʋlɛlɛ thɔ̃daraale, a bɩɩr bɩɛl sa kʋ bɩɛl wo, sa dʋʋrna bɩɛl bokana. 36 Dɩ a bire thɔ̃ wɩ̃ thɔ̃dara dɩ wɩ jɔ cacadaraale, sɩ nãkʋɔr hɩɩndaraalera cʋʋ wɛr otirə wo. 37 Pɩpɩɩ paar dɩ thɔna war dɩphã ɔɔ bikuun sa so: Wa cʋrɛ ɩ̃ bikuun. 38 Sɩ ɔbɔɔkɛ nãkʋɔr hɩɩndaraale ’laanɩ yɩ bikuun, wɩ mɩɩrɛ kha awɩ ha ayɩ: Ʋrɛɛkɛ na dʋɔn thɩ̃ hɩn, nɩ dɔ sɩ kʋʋ, sɩɩ do sɛr hɩna thɩɛna. 39 Dɩ mɛ̃ wɩ fʋʋ a dʋna nãkʋɔr khuirə sa kʋʋ. 40 Nɛnɛ̃ dɩphã, ado nãkʋɔr kɔ̃tɩn pɔ, anye a na cʋʋ nãkʋɔr hɩɩndaar ca wele? 41 Dɩ wɩ birsee ayɩ: A na kʋʋrɛ te puule sɩ bʋɔ na fʋʋa’, sɩ a gba nãkʋɔr a ha nãkʋɔr hɩɩndaar kpɩɩsɔ wo, kɛ na khʋnanɩ be wa-n haa ɔbɔɔkɛ ga ɩnɩ ga-n se. 42 Dɩ Jeju so war: Na kɔɔ hɩɩn gɩrɛ Thãgbaa sɛbɛ sonɩ yuuəə ya? Mee gɩ sor ayɩ: “Bokaarɩkɛ cɔ mɛ kɔɔ bonɩ debire a do go tɩ bokaar. Sɩ Kɔ̃tɩnɩ pa thɩ̃ɛɛlera the, dɩ sɩ yɩɛrɛ dɩɩ do sar thɩ̃ kɔ̃tɩ̃ɩ.” 43 Gɛr gɩ dɩ ɩ̃ so nar ayɩwɔɔ: Thãgba na taa narɛ ɔɔ fãgadaarɩ dɩ na ha caarɩkɛ na-n sɩɛnnɩ beekɛ na dɔnɩ Thãgba fãgadaarɩ dɩda. 44 [Dɩ tibil wo tibilikɛ na jenɩ bokaarraalera a na khaarɛ; sɩ ʋrɛɛkɛ bokaarɩlera na jironi ga cʋ̃banʋʋnɛ pɛrɛ pɛrɛ pɛrɛ.] 45 Ɔbɔɔkɛ bonɩ jidaar kɔ̃tɩna na jɔfʋ bu dʋdarasɔ kɔɔ nɩɛnɩ sokpaasɔɔle, wɩ jɩrɛ dɩ wɛr Jeju kɔɔ so. 46 Dɩ wɩ kɔɔ ƴaalɛ hʋɛ wɩ fʋʋra, sɩɩ do maar kɔɔ fʋɔn wɩ tibil jɔraale, gɩdonɩ wɩ gbaar Jeju dɩ do Thãgbaa bobon.
221 Dɩ Jeju bire gba thɩmɩa wo da-n mɩɩna wɩ na sokpaa ayɩ: 2 Yũ fãgadaar do, gɩ hʋrɛ fãgadaarɩkɛ kɔɔ cʋɛnɩ fɛtɩ ɔɔ bikuuni herra. 3 Agɩpɩ a thʋɔn ɔɔ thɔ̃daarsɔ wɩ jala wɛ wɩrɛ wɩ kɔɔ soronɩ wɩ pɔ he fɛtɩrara, sɩ wa kɔɔ tu na pɔa’. 4 Dɩ a bire thɔ̃ thɔ̃daar kpɩɩsɔ wo a so war ayɩ: Nɩ sɔ wɩrɛrara wɩ wenɩ ayɛwɔɔ: Nɩ hɩnɛ, mɩ gbɛbɩrɛ he fɛtɩ dɩkorra pɩ, mɩ kʋʋrɛ nakena, a kʋʋrna nʋ̃ ƴɩkhasɔ wa khʋɔn kpãkpalã ga; thɩ̃ɛ fɛʋ gbɛbɩrɛ pɩ, nɩ ɩna he fɛtɩrara mɛ̃. 5 Sɩ wa thernanakɛ werɩle wɩ we wɩna’; sɩ ʋ n gbaar da-n jal ɔɔ lɔɔ, ʋ n gba da-n jal ɔɔ ƴabɩ pa. 6 Sɩ wɛ fʋ thɔ̃dara a hʋɔlɔ sa kʋʋr wɩ. 7 Dɩ nĩkhii fʋrɛ fãgadaarɩle dɩ thɔ̃ ɔɔ sɔrasɩsɔ, dɩ wɩ bũburõ tɩɩ kʋʋrdaraalera sa thii wi dɩɩ. 8 Dɩ agɩpɩ a sor ɔɔ thɔ̃daarsɔrara ayɩ: Gɩdonɩ he fɛtɩ dɩkɔ gbɛbɩrɛ pɩ, sɩ wɩrɛ wɩ kɔɔ wenɩ dɩ ga do wɩ teena gɛra’, 9 gɛr gɩ, nɩ jala hʋ lee paarsɔ a wɛ wɩrɛ fɛʋʋkɛ nɩ yɩnɩ, wɩ ɩ̃ he fɛtɩra. 10 Dɩ thɔ̃daraale ɩɩr jal hʋɛsɔrara a khɩɩ wɩrɛ fɛʋʋkɛ wɩ yɩnɩ, tɩɩ puusɔ na tɩɩ bɔɩsɔ, dɩ welela wɩ wenɩ a pɔna wɩ hire he dɩko kho paar. 11 Dɩ fãgadaarɩle lʋʋn da-n hɩɩn wɩrɛ tɔɔnɩ dɩko kho paarra, dɩ a yɩrɛ le kũu bɩɛlɩkɛ na tɔnɩ he kɩ̃kɩɩna’. 12 Dɩ a buleele: Ɩ̃ kuun, mɔ̃ fɩ fʋ sa lõ kɩɛr, sɩ fa to he kɩ̃kɩɩna’; dɩ kuunile pɩr pɔbɩ. 13 Le fãgadaarɩle so thɔ̃darara: Nɩ fʋɔnɛɛ a le nɛɛ na nyɛ̃ɛ a dɔna faa jɩɛra dabirə paar, ka wa bɩnɩ wa-n yɩrna nyɩma. 14 Gɩdonɩ wɩrɛ wɩ wenɩ wɩ jɔrɛ kpɛ, sɩ wɩrɛ wɩ phiirni wa kpɛra’. 15 Le jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ jal dɩ wa-n gʋʋr kha, mɔ̃ wa fʋnɩ sɩ na nɔ Jeju thɩmɩɩraakɛ a na mɩɩnɩ. 16 Dɩ wɩ thʋɔn ɔɔ pa awɩ kpãkpãadarasɔ na Ɛrɔɔdɩɩ too, dɩ wɩ sʋʋraa ayɩ: Dɩɩrdaar, sɩ jɩrɛ dɩ sobɔ tibil fɩ do, dɩ fɩ-n dɩɩrɛ dakha Thãgbaa hʋ na sobɔr sɩ fa-n ma tibilə’, gɩdonɩ fa-n hɩɩn tɩbɩla dɩɩdɩa’; 17 dɩ gɛr gɩ sɔ sar mɔ̃ fɩ yɩɛnɩ dɩɩ ha. Gɩ teere kha dɩ sa lɩmɩ Sejaar lãpho yaa, ga tee kha ga. 18 Sɩ gɩdonɩ Jeju jɩrɛ awɩ bɩ̃ kpal thɩmɩɩ, a birse wer: Nɛr bɩnɛ yenyɔdara, mɔ̃gɩdo dɩ na-n fifilə mi? 19 Nɩ nɛ mar warɩkɛra nɩ-n gbanɩ dɩ nɩ lɩmɩ lãphora. Dɩ wɩ gba war birera a pɔna. 20 Dɩ a bule wer: Amɛ ha ʋrɛ fotoraakɛ, dɩ amɛɛ khere ha gɩrɛ? 21 Dɩ wɩ birsee: Sejaar gɩ. Dɩ mɛ̃ a so war ayɩ: Nɩ ’laanɛ Sejaarra gɩrɛ dɔnɩ Sejaarɩda, a ’laanɛ Thãgbara gɩrɛ dɔnɩ Thãgbaada. 22 Dɩ nʋɔ kɔɔ kpaa wɛr thɩmɩɩraale wɩ kɔɔ nɩɛnɩ, dɩ wɩ gba faa sa jal kɔ̃. 23 Ga wi bɩɛlɩlera Sadʋsɛ̃ɛsɔɔkɛ n yɛnɩ khi ɩɩrɛ na hala’, pɔr Jejura a bulee bulele thakɛ ayɩ: 24 Dɩɩrdaar, Mʋɩjɩ kɔɔ sor ayɩ: “A tibil hana khɛr sa khi sɩ bɩsaan na hala’, ɔɔ õkuun n gba khikhɛrʋʋlera a hɛ a kɔna bɩsana wɩ do ɔɔ õkuuni məl.” 25 Sɩɩ do õkona makonyɔ wɛ a kɔɔ hale asɩ thɩ̃thɩɩn, dɩ cacadaar kɔɔ her khɛr a khi, sɩ gɩdonɩ bɩsaan na hala’ dɩɩ do ɔɔ õkuunna a faa khɛrɩle mɛ̃. 26 Thalera gɩ kɔɔ ha na balanyɔdaar, agɩpɩ na balãtherdaar, a jalna thalera waa a ba dana makonyɔdaar. 27 A wele pɩ fɛʋ na pɩ, khɛr dakha khire. 28 Dɩ gɛr gɩ, ado khe na ɩɩrɛ na the khirera, ʋmɔ̃ wɛr makonyɔra na hɩna khɛrɩlera dɩphã gɩrɛ, gɩdonɩ wɛr fɛʋra kɔɔ hɩɛ. 29 Dɩ Jeju birse wi: Jaa, nɩ buure waa fĩi koe, gɩdonɩ na jɩ Thãgbaa sɛbɛ na Thãgbaa fãga ga, gɛr gɩ. 30 Gɩdonɩ ado khe na ɩɩr na the khirera, kona na he khɛra bã, dɩ khɛra dakha na he kona bã, sɩ wa hʋrɛ Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thusɔɔkɛ hanɩle Thãgbaa dʋɔ. 31 Sɩ ado khee ɩɩr gɩ, na kɔɔ yɩɛ le Thãgbaa sɛbɛra gɩrɛɛkɛ Thãgba so narnaa? 32 Mee ayɩ: “Ɩnɛr dʋɔn Abɩrahamɩ Thãgba, na Ɩjakɩɩ Thãgba, na Jakɔbɩɩ Thãgba.” Thãgba na do khee Thãgba ga, sɩ wɩrɛ hananɩ yiree Thãgba a do. 33 Dɩ tibil jɔɔkɛ hande dɩ wa-n pɛ nũu, nʋɔ kɔɔ kpaa wɛr Jejuu dɩɩrra. 34 Mɔ̃ jɔfʋ bʋ dʋdara kɔɔ nɩɛnɩ dɩ wɩ yɩ, a cʋʋrɛ wɩrɛ n yɛnɩ khi ɩɩrɛ na hala’, dɩ wa yɩ nʋɔ bã, wɩ kpar kha a pɔ. 35 Dɩ tibil bɩɛl wɛrraakɛ dɔnɩ jɔfʋ dɩɩrdaar ɩɩrnanaa bule ʋrɛ wo, da-n fifiləə a hɩɩn ayɩ: 36 Dɩɩrdaar, ʋmɔ̃ dɔrakɛ gɩrɛ jɔfʋ kɔ̃tɩ̃ɩ a jɔ jɔfʋsɔ fɛʋ? 37 Dɩ Jeju birsee: “Dɔ fa-n na Kɔ̃tɩn afɩ Thãgba na afɩ bɩ̃ fɛʋ, na afɩ ha fɛʋ, na afɩ kpɩɛr fɛʋ.” 38 Ɔr dʋɔn cacadaa, kɛ kɔ̃tɩnanɩ a jɔ jɔfʋsɔ fɛʋ. 39 Dɩ yɛ kɛ balanyɔdaa wo kɛ n hʋɔnɛɛnɩ: “Dɔ fa-n na afɩ ’walãkha tibil mɔ̃kɛ fɩ-n nanɩ afɩbara.” 40 Jɔfʋ yenyɔraakɛ jɔfʋ fɛʋ na Thãgbaa bobonasɔɔ so jəəro yʋʋ fɛʋ. 41 Mɔ̃ jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ kpanɩ kha a jɛ, Jeju bule wer thɩ̃ɛ ayɩ: 42 Anye nɩ-n kpɩɛrna Kirisiti? Amɛɛ bikuun a do? Dɩ wɩ birsee: Davɩdɩɩ Bikuun gɩ. 43 Dɩ Jeju so war: Dɩ mɔ̃ gɩ fʋ sɩ Thu Phuu cʋʋ Davɩdɩ da-n wɩɩ Kɔ̃tɩn, ɔbɔɔkɛ a sonɩ ayɩ: 44 “Thãgba sor ɩ̃ Kɔ̃tɩna ayɩ: Tɔɔ ɩ̃ nyɔ̃bɔra, phaphapha ɩ̃ cʋʋ afɩ lãlaardara wɩ do afɩ nɛ jəəda.” 45 Dɩ ado Davɩdɩ n wɩɩrɛ Kɔ̃tɩn thale, mɔ̃ a na fʋ sɩ na do ɔɔ bikuun? 46 Dɩ tibil bɩɛllakɛ na puno na deeraa ga. Dɩ a fʋna ga wiile tibil na-n ’la dɩ bulee thɩ̃ɛ bã.
231 Le Jeju kɔɔ mɩɩna tibil jɔɔle nakha ɔɔ kpãkpãadara ayɩwɔɔ: 2 Jɔfʋ dɩɩrdarasɔ na jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ fien gba Mʋɩjɩɩ too pa dɩ wa-n mɩɛ tɩbɩla jɔfʋ kɩrʋ. 3 Gɛr gɩ, nɩ hɩnɛ a na cʋɛ thɩ̃ɛ fɛʋʋkɛ wɩ-n so narnɩ, sɩ na-n cʋʋ mɔ̃kɛ wɩ-n cʋʋna’, gɩdonɩ nʋɔ wɩ-n sona sɩ wa-n cʋa’. 4 Wɩ-n lire heendaasɔɔkɛ dɩbarɔnɩ dɩ wɩ heen tɩbɩla, sɩ awɩ thɛthɛ na-n ƴaal wɩ tharna awɩ nyɛ̃ fɩɩʋraka’. 5 Wɩ-n cʋʋrɛ awɩ thɩ̃ fɛʋ tɩbɩla na-n yɛ wɩ. Gɛr n dɔ nɔɔ dɩ wɩ cʋʋ awɩ lo kɛra dɩɩ kɔ̃tɩ̃, dɩ wɩ cʋʋ dakha awɩ kẽkẽ kɔ̃tɩ̃ nɔsɔ dɩɩ gbaan jʋɔljʋɔl. 6 Wɩ-n nar ƴɛ kʋʋl too paar dɩko kho paar na ƴɛ kʋʋl too paar awɩ Thãgba fʋɔr cɔsɔra. 7 Wɩ-n nar tɩbɩla na-n fʋɔrɛ wɩ kɔ̃tɩ̃ fʋɔrʋʋ a na wɛna wɩ dakha dɩɩrdara. 8 Sɩ ne wer, na-n do tɩbɩla na-n we nɩ dɩɩrdara ga, gɩdonɩ bɩɛl dɩbara ’lẽ’lẽ’lẽ dʋɔn anɩ Dɩɩrdaar, sɩ nɛrɛ fɛʋ omɩna nɩ do. 9 Dɩ na-n we tibil thɩɩra anɩ tha’, gɩdonɩ bɩɛl dɩbara haanle kɛ dɔnɩ anɩ Thɩ, ʋrɛɛkɛ hanɩ Thãgbaa dʋɔ gɩ. 10 Na-n do wa-n we nɩ kɔ̃tɩna ga, gɩdonɩ bɩɛl dɩbara haanle kɛ dɔnɩ anɩ Kɔ̃tɩ̃, Kirisiti gɩ. 11 Sɩ ʋrɛ dɔnɩ kɔ̃tɩn anɩ thɩ̃thɩɩn a jɔ, ɔr na ka na do anɩ thɔ̃daar. 12 Ʋrɛɛkɛ n kanɩ ire wa wuruure, sɩ ʋrɛɛkɛ n wuroni dɩbara, ɔr wa ɩɩr. 13 Ga puu narɛ nɛr jɔfʋ dɩɩrdara na jɔfʋ bʋ dʋdaraakɛ dɔnɩ bɩnɛ yenyɔdara, gɩdonɩ nɩ-n khaanɛ ƴũ fãgadaarɩ dɩ hʋ tɩbɩlala, nɛrɛɛ thɛthɛɛkɛ yɛnɩ na-n lõa’, dɩ wɩrɛ n ƴaalɛnɩ wɩ lõ wo na-n sɩ war wɩ lona ga. 14 [Ga puu narɛ nɛr jɔfʋ dɩɩrdara na jɔfʋ bʋ dʋdaraakɛ dɔnɩ bɩnɛ yenyɔdara, gɩdonɩ nɩ-n phʋʋnɛ khikhɛra sɩɩ do fɩɩlɛ nɩ-n bɩɛlna Thãgba dɩ nɩ pʋɔrna ƴɛrr tɩbɩla na-n yɛ nɩ dɩphã. Gɛr dɔ kɩrʋ dɩ so kɔ̃tɩ̃ɩ na heen nɩ na khɩɩr na ka.] 15 Ga puu narɛ nɛr jɔfʋ dɩɩrdara na jɔfʋ bʋ dʋdaraakɛ dɔnɩ bɩnɛ yenyɔdara, gɩdonɩ nɩ-n pɩrɛ paar fɛʋ thɩɩraakɛ na lanyʋɔnna tɩɩ bɩɛlla nɩ cʋgʋʋ a fe a hɔ Juifi. Dɩ ado a debi pɩ, dɩɩ do nɩ ka cʋgʋʋrɛ dɩ do bu paarɩ bɩsã dɩ jɔ nɩ balanyɔ. 16 Ga puu narɛ nɛr thɔthɔɔda yarasɔɔkɛ n sɔnɩ dɩ nɩ yɩ: Ado tibil ʋlfɛna Thãgba fʋɔr cʋɔr aa, ga do puure ga. Sɩ ado ntɛ ʋlfɛna dɛɛkɛ hanɩ Thãgba fʋɔr cʋɔr, a toorore. 17 Nɛr də̃bələ na yarasɔ, ʋmɔ̃ ka do dakɔ̃tɩ̃ɩ a jɔ? Dɛ gɩ yaa, Thãgba fʋɔr cʋɔrɩkɛ n cʋɛnɩ dɛ dɩɩ do thɩ̃ phuu gɩ? 18 Nɩ sor wo ayɩ: Ado tibil ʋlfɛna bonɩ ji paar aa, ga do puure ga. Sɩ ado ntɛ ʋlfɛna bonɩ ji thɩ̃ɛɛkɛ dɛɛnɛnɩ bonɩ ji paar, a toorore. 19 Yara ha nɩ bã, ʋmɔ̃ ka do dakɔ̃tɩ̃ɩ a jɔ? Bonɩ ji thɩ̃ɛ gɩ yaa, bonɩ ji paarɩkɛ n cʋɛnɩ bonɩ ji thɩ̃ɛ dɩɩ do daphuu gɩ? 20 Ʋrɛ ʋlfɛnanɩ bonɩ ji paar, bonɩ ji paarra a ʋlfɛna na gɩrɛ fɛʋʋkɛ harɔnɩ. 21 Dɩ ʋrɛ ʋlfɛnanɩ Thãgba fʋɔr cʋɔr, Thãgba fʋɔr cʋɔrra a ʋlfɛna na ʋrɛ n cɔrɔnɩ. 22 Dɩ ʋrɛ ʋlfɛnanɩ Thãgbaa dʋɔ, Thãgbaa fãga too pa a ʋlfɛna na ʋrɛɛkɛ n tɔɔrɔnɩ. 23 Ga puu narɛ nɛr jɔfʋ dɩɩrdara na jɔfʋ bʋ dʋdaraakɛ dɔnɩ bɩnɛ yenyɔdara, gɩdonɩ nɩ-n tire bɩɛl yʋɔr anɩ bi fara na anɩ thɩ̃ phulosɔraakɛ fɛʋ dʋɔnnɩ bii, sɩ dɩ nɩ ka hɛbɩ gɩrɛ dɔnɩ thɩ̃ kɔ̃tɩɩnaakɛ jɔfʋra a faa, kɛ dɔnɩ fɩl sarʋ, na bɔ jɩɩr, na sobɔ cʋʋrɛ. Sɩ gɛr ka do thɩ̃ɛɛkɛ nɩ kɔɔ teenanɩ nɩ cʋʋ, sɩ ga do wɩ yɩ nɩ hɛba gelela ga. 24 Nɛr thɔthɔɔda yarasɔ, nɩ-n tɛr cĩcinə a na faa, sɩ dɩ na-n dɩɩ nyɔɔmɛ. 25 Ga puu narɛ nɛr jɔfʋ dɩɩrdara na jɔfʋ bʋ dʋdaraakɛ dɔnɩ bɩnɛ yenyɔdara, gɩdonɩ nɩ-n cɔcɔɔrɛ thɩ̃ yɔdaa na dɩko khodaa khiru, sɩɩ do bɩnɔ nɩ ka hire na thɩ̃ tagɩrɩ kpɩɛrɛ na dɩbara fʋ thʋnɔnɛ. 26 Fɛr jɔfʋ bʋ dʋdaarɩkɛ yaarɛnɩ, dɔ fɩ cɔcɔɔ thɩ̃ yɔdaa na dɩko khodaa bɩnɛ ɓo, ɔmɛ̃ khiru na hɩrɛ. 27 Ga puu narɛ nɛr jɔfʋ dɩɩrdara na jɔfʋ bʋ dʋdaraakɛ dɔnɩ bɩnɛ yenyɔdara, gɩdonɩ nɩ hʋrɛ kaakɛ wɩ calnɩ mɩlɛ, dɩɩ do jɩɛra wer gɩ bɔrɛ hɩɩnɛna, sɩ dɩɩ do bɩnɔ khi khubo he le na thɩ̃ bise caar fɛʋ. 28 Mɛ̃ nɛrɛɛ thɛthɛ ha; jɩɛra wer, nɩ-n hʋrɛ tɩɩ sara tɩbɩlala, sɩ bɩnɔ, bɩnɛ yenyɔ fɩlɛ he le na sopugo. 29 Ga puu narɛ nɛr jɔfʋ dɩɩrdara na jɔfʋ bʋ dʋdaraakɛ dɔnɩ bɩnɛ yenyɔdara, gɩdonɩ nɩ-n mɩrɛ Thãgbaa bobonasɔɔ ka, dɩ na-n gbɛbɩ tɩɩ sarasɔɔ ka gɩ bʋɔnɔ, 30 sɩ dɩ na-n so dɩ nɩ yɩ aa: Ado sɛr kɔɔ haanle asɩ mama thɩ kɔ̃tɩ̃sɔɔ bɔɔle, sa kɔɔ tu awɩdaale a na deer Thãgbaa bobonasɔɔlee tɔmã’. 31 Thakɛrakɛ nɛrɛɛ thɛthɛ n nɩnanɛ, dɩ nɛr dʋɔn wɩrɛ kɔɔ kʋrɛnɩ Thãgbaa bobonasɔɔlee bɩsãsɔ. 32 Dɩ gɛr gɩ nɩ yɩra pɩɩrɛ anɩ mama thɩ kɔ̃tɩ̃sɔɔ thɔ̃ puurə mɛ̃. 33 Nɛr siisɔ, sikori bisɔ, mɔ̃ na cʋʋ sɩ na the so heenenaakɛ na jalana nɩnɩ bu paar dɔɔra? 34 Gɛrra dɔ nɔɔ dɩ ma thɔna nar Thãgbaa bobonasɔ, na tɩɩ kpɛsɛsɔ, na jɔfʋ dɩɩrdarasɔ, dɩ na kʋʋrɛ ɩkhasɔ, na gba ɩkhasɔ na kpa kʋkʋ thɩrʋra, na ciil ɩkhasɔ na khasa awɩ Thãgba fʋɔr cɔsɔra, na kpoo warɛ dɩɩ wo dɩɩra; 35 dɩ mɛ̃ sor na heen nɩ dɩphã dɩ pa ’leedaraa tɔmɩnaakɛ fɛʋ, kɛ kɔɔ deerenɩ thɩɩraakɛ dɩɩ fʋna Abɛl tɩɩ sarʋʋ tɔmɩ̃ a jalna waa a ba dana Barasɩɩ bikuun Jakarɩɩ tɔmɩ̃, kɛ dɔnɩ ʋrɛ nɩ kɔɔ kʋnɩ Thãgba fʋɔr cʋɔr na bonɩ ji pa thɩ̃thɩɩn. 36 Sobɔr mɩ so nar, gele fɛʋ na heene nĩdaraakɛ sor. 37 Pha Jerujalɛm, Jerujalɛm, fɛrkɛ n kʋrɛnɩ Thãgbaa bobona, dɩ fa-n dʋʋrna wɩrɛ Thãgba kɔɔ thɔ̃ farnɩ bokana, balamɔ̃ balamɔ̃ mɩ kɔɔ ƴaal ɩ̃ gbɛbɩra afɩ too mɔ̃kɛ yɔl nɩɩ n gbɛbɩnɩ ɔɔ bisɔ dɩ thiro gbɛla, sɩ na kɔɔ tuə’. 38 Dɩ nɩ hɩnɛ dɩphã, wa faa narɛ anɩ cɔra dɩ ga do cɔ kpoloo, 39 gɩdonɩ mɩ so narɛ ayɩ: A fʋna nɛnɛ̃kɛ na yɩ mɩ bã, phaphapha gɩ dana bɔɔkɛ na sonɩ nayɩ: “Ʋrɛ n ɩnanɩ na Kɔ̃tɩnɩ i hɩna khɩɩrɛ.”
241 Mɔ̃kɛ Jeju thenɩ Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩɩna da-n gba hʋɛ, ɔɔ kpãkpãadara tɔr pʋɔraa a nɩɩraa mɔ̃ wɩ mɩnɩ Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩ̃ɩle. 2 Sɩ a birse wer ayɩ: Nɩ yɩrɛ gelesɔra fɛʋaa? Sobɔr mɩ so nar, na yɩ kɩɛr boka bɩɛl dɩ na bir na sɩ na dɛ̃ɛ ʋ̃ bokara ƴũ bã, fɛʋ na derre. 3 Mɔ̃ Jeju toonɩ gɔ̃gʋɔnaakɛ hananɩ olɩvɩ thɩra, kpãkpãadara kɔɔ pɔr a bulee hɛllɩ: So sar bɔɔkɛ gelela na danɩ, na gɩrɛ na dɔnɩ afɩ bir ɩ̃ bɔ jẽ, na thɩɩkɛɛ pɩ bɔda. 4 Dɩ Jeju birse wi: Na-n jɩɛ dʋ bʋrɛ, na-n do tibil n fɩɩl na’; 5 gɩdonɩ tɩbɩla bərəəm na gbaar ɩ̃ i na ɩna wa-n so wɩ yɩ, ɩnɛr dʋɔn Kirisitira; dɩ mɛ̃ wa fɩɩl tɩbɩla jɔɔ. 6 Na nɩɛrɛ ko thɩmɩasɔ, na nɩɛrɛ wa-n mɩɩ aa, kʋʋr na hale. A nɩ jɩ, na-n do maar n fʋ na’, gɩdonɩ dɔ gele n kɔɔ dã, sɩ ga do gɛr na dʋɔn thɩ pɩ paar pa’. 7 Ʋ ca na ɩɩrɛ a na-n kena ʋ̃ ca, ʋ̃ fãgadaarɩ dɩ bɩɛl n ɩɩr a na-n kena ʋ̃ fãgadaarɩ dɩ kpɩɩ. Dɩ kɔmɛ kɔ̃tɩnasɔ na thɩ jɩɩnsɔ na hale paar dɩɩdɩɩsɔ dakha. 8 Sɩ gele fɛʋ bɔ gaarɛɛ fʋ pa gɩ dɩbara. 9 Ɔbɔɔle tɩbɩla na fʋlɛ nɩ a na gaar nɩ bʋɔ dɩ wa kʋʋr nɛr, dɩ tibil caar fɛʋ na-n laar nɛr, gɩ do ɩ̃ i dɔ nɔɔ. 10 Dɩ mɛ̃ ga do nɛ baradaa tibil jɔjʋɔra, dɩ tɩbɩla na-n liire khasɔ wa-n laarna khasɔ dɩɩdɩɩ. 11 Sõso bobonasɔ na ɩɩrɛ wa-n fɩɩl tɩbɩla bərəəm. 12 Dɩ gɩdonɩ puure na jɔrɛ ga-n pɛr, ga dor nɔɔ dɩ tibil jɔjʋɔ na hana naʋ bã. 13 Sɩ ʋrɛɛkɛ na yɩranɩ na dana khu paar, ɔr na ’lɛ taarɛ. 14 Sɩ dɔ wɩ mɩɩ ƴũ fãgadaar tutugo bɔ thɩmɩɩkɛ thɩɩraakɛ koo, gɩ mɩɩ ha pɛdaa tibil caarra fɛʋ. Liir dɩphã na dɔ thɩ pɩ paar mɛ̃. 15 Gɛr dɔ kɩrʋ ɔbɔɔkɛ na yɩnɩ thɩ̃ thuurnəəkɛ na kʋɛanɩ thɩ̃ɛ, kɛ Thãgbaa bobon Danɩɛl kɔɔ mɩɩnɩ dɩ ga ha pa phuurə (dɔ ʋrɛ n hɩnɛnɩ sɛbɛɛkɛ n dʋ gar bʋrɛ), 16 le wɩrɛ hanɩ Jude n fuo ca jala gɔ̃gʋɔna, 17 dɩ ʋrɛɛkɛ na hanɩ nãsʋrɔ a na-n gbũ cʋɔrɔ a gba thɩ̃a’, 18 dɩ ʋrɛɛkɛ dakha na hanɩ lɔɔ, a na-n kɛr bir a gba ɔɔ kẽkẽ kɔ̃tɩ̃ bã. 19 Ga wisɔɔle, ga puurore khɛ pɛmɛdarara na wɩrɛ n mamanɩ bibɔrɔsɔ. 20 Na-n bɩɛlnɛ Thãgba dɩ anɩ fuu bɔɔle na-n do yʋʋrɔa’, agɩbo hɩɩr wirə’. 21 Gɩdonɩ bɔ gaarɛɛle na kɔ̃tɩnɛ na ka, bɔ gaar caa thale na kɔɔ hale kpɩɩrakɛ a fʋna bɔɔkɛ Thãgba tini thɩ̃ɛ dɩɩ ba dana nɛnɛ̃ka’, dɩ ga bir na halerakɛ kpɩɩ bã. 22 Ado wiresɔɔle na kɔɔ tɔ a gburoə’, tibil bɩɛllakɛ na mar na ta ga, sɩ wɩrɛ Thãgba phiirni dɔ kɩrʋ da tɔ wiresɔɔle dɩ ga gburo. 23 Dɩ dabɔɔle ado tibil na so nar nayɩ: Nɩ hɩnɛ, Kirisiti har kɩɛr agɩbo a ha pal, na-n pɛr haara’. 24 Gɩdonɩ wɩrɛ n sõsonenɩ dɩ wɩ yɩ, Kirisiti ha nɩ, agɩbo bobona ha nɩ, na ɩɩrɛ wa-n nɩna tɩbɩla nɔ kpaa thɩ̃ kɔ̃tɩnasɔ na ma kʋ thɩ̃ɛsɔ, wa-n fɩɩlnanakɛ tɩbɩlaakɛ Thãgba kɔɔ phiirni, adora hʋɛ hale. 25 Dɩ gɛr gɩ dɩ ɩ̃ kɔɔ mãa dɩ ma-n so nar gɩrɛ. 26 Ado wɩ so nar ayɩ: Bəənnə a ha, na-n jalaa dɛ, agɩbo: Du bɩnɔ a ha, na-n pɛ gɩ haara’. 27 Gɩdonɩ mɔ̃kɛ thãgba n lenɩ dɔɔ wi phã paar dɩɩ carbara a ka a dã wi lõ paar, thale mɛr tibili Bikuuni bir ɩ̃ na ha. 28 Kãkɛ thɩ̃ khire hanɩ, le dũusɔ na caan kha. 29 Ga bɔɔlera, a bɔ gaarɛ ka na pɩ, dapaara wire na birəre, por dakha na hɩrɛ bã, ƴepələ̃be na ther thãgbara ƴũ ga-n jɛ thɩɩra, dɩ gɩrɛ dɔnɩ fãgaakɛ hanɩ thãgbara ƴũ ga gbugbuyore. 30 Liiir dɩphã wa yɩ mɛr tibili Bikuuni jẽ dɩ ga yɩr thãgbara ƴũ, dɩ tibil caar fɛʋ thɩɩraakɛ na-n bɩrɛ, gɩdonɩ wa yɩrɛ mɛr tibili Bikuun ma-n ɩ̃ na ndɔlɔ̃pana na fãga, na carbararɛ jɔɔ. 31 Dɩ ma thʋɔn ɩ̃ thɔ̃thɔ̃daar thusɔ wa-n ʋ̃ tutuu kɔ̃tɩ̃ɩ, sɩ wɩ kpa wɩrɛ Thãgba phiirni, kɛ hanɩ kɩrrɔ, na gananɔ, na gɛla yenyɔra fɛʋ, wɩ jɛ pa bɩɛl gɩ fʋna ka thãgbara ƴũ khuni gɩ dana ʋ̃ khu pa. 32 Sɩ nɩ dɔ sokpaa thɩr khonanɛdara n dɩɩr nɩ thɩ̃ɛ. Ɔbɔɔkɛ nɩ yɩnɩ ɔɔ jɛ̃sɔ dɩɩ ɓol a na thɔɔ fa ƴolo, nɩ jɩrɛ dɩ ubulo n wɩla. 33 Mɛ̃ gɩ, nɛrɛ dakha, ado na yɩ thɩ̃ɛsɔɔle fɛʋ, nɩ jɛ dɩ mɛr tibili Bikuuni ɩ̃ bɔ n daan, dɩ mɩ har lõfonɔɔ. 34 Sobɔr mɩ so nar, nĩdaraakɛ na khiir koo, sɩ thɩ̃ɛsɔɔkɛ fɛʋ n dã ga. 35 Thãgbara ƴũ na thɩɩ na phor na ka, sɩ ɩ̃ thɩmɩɩsɔ na pho na ka kpɩɩraka’. 36 Sɩ ado wi jɩɩrra gɩ, na bɔɔkɛ ga thɩ̃ɩkɛ na danɩ, tibil bɩɛllakɛ na jɩ ga, thɔ̃thɔ̃daar thusɔrakɛ le Thãgbaa dʋɔ wa ja’, Bikuunnakɛ na ja’, sɩ Thɩrɛ dɩbara jɩɛn gɩ. 37 Mɔ̃kɛ thɩ̃ɛ kɔɔ hanɩ Noee bɔɔ, mɛna ga ha tibili Bikuuni ɩna. 38 Gɩdonɩ wiresɔɔkɛ kɔɔ kanɩ, sɩ thɩ̃ kʋɛ nyʋɔnɩle na-n kpaan, tɩbɩla n kɔɔ khor dɩkɔ, dɩ wa-n yɔna, dɩ wa-n hena kha, dɩ wa-n ’laana awɩ bisɔ herra, phaphapha dɩɩ ba dana wireekɛ Noe kɔɔ lonɩ batora. 39 Sɩrakɛ wa-n kɔɔ dɛna dɩkha ga, foo dɩ nyʋɔn phã a gbʋma wɩ dɩ wɩ khiir fɛʋ. Ɔmɛna ga ha tibili Bikuuni ɩna. 40 Ga wiile kona yenyɔɔkɛ na hanɩ lɛ bɩɛlla, Thãgba na gbaar bɩɛl sɩ na faa bɩɛl. 41 Dɩ khɛra yenyɔɔkɛ na hanɩ kha jʋ nã paar, Thãgba na gbaar bɩɛl sɩ na faa bɩɛl. 42 Gɛr gɩ a nɩ jɩ na-n jʋrɛ, gɩdonɩ na jɩ wireekɛ anɩ Kɔ̃tɩ̃ na ɩna’. 43 Nɩ jɩɛ jɩ gɩrɛɛkɛ bɔɔbɔɔ, ado cɔdaar kuun jɩrɛ bɔ dɔɔkɛ yu na pɔnɩ ɔɔ cɔ dɩtɩnɔ, a na-n bɛrɛ a na sɩɩraa a lʋʋn cʋɔrɔa’. 44 Gɛr gɩ nɛrɛ dakha, nɩ gbɛbɩrɛ pɛ, gɩdonɩ mɛr tibili Bikuun na bire na ɩ̃ bɔɔkɛ na kpɩɛrna mɩna’. 45 Ʋmɔ̃ dɔ sobɔ cʋʋ thɔ̃daar, kɛ kpɛsɛnɛnɩ, dɩ ɔɔ kɔ̃tɩ̃ na pɛr a na-n hɩnɛ ɔɔ cɔdara a na hana wɩ dɩkɔ bɔɔkɛ gɩ teenɩ kha? 46 Ga dar thɔ̃daar ca olela, ɔɔ kɔ̃tɩ̃ na-n danɩ a yɩɩ a na-n cʋʋ mɛ̃. 47 Sobɔr mɩ so nar, ɔɔ kɔ̃tɩ̃ na jɩɛ cʋgʋʋ a do ɔɔ thɩ̃sɔ fɛʋʋ hɩɩndaar. 48 Sɩ ado thɔ̃daar puu gɩ, a na sor ɔɔbarara nayɩ: Ɩ̃ kɔ̃tɩna n pʋɔrɛ ɩɩnna kpɛ; 49 dɩ ado a mar da-n bɩɩr ɔɔ ’walãkhasɔɔkɛ a-n donanɩ kha thɔma, dɩ khona da-n yɔna nakha ta ’laardara. 50 Thɔ̃daar ca olee kɔ̃tɩ̃ na phurore, dawiikɛ aa-n pɩɛrʋʋna’, na bɔɔraakɛ aa kpɩɛrnana’; 51 dɩ a na cɩɩrɛ yɩra yɩra, sɩ na gbaa na pɛ wɩrɛraakɛ dɔnɩ bɩnɛ yenyɔdara, paarɩkɛra wa bɩnɩ wa-n yɩrna nyɩma.
251 Ga bɔɔle, ƴũ fãgadaarɩ dɩ ga hʋrɛ khɛ biirə yʋɔrɩkɛ na jɛnɩ kuun pa’, kɛ kɔɔ gbaannɩ awɩ lãphãsɔ a jal wɩ caan khɛrɩ ko. 2 Yemɔɩ wɛrra dor də̃bələ, sɩ yemɔɩ do khɛ bi kpɛsɛsɔ. 3 Də̃bələ gbaar awɩ lãphãsɔ sɩ wa kɔɔ gba niinə’, 4 sɩ khɛ bi kpɛsɛsɔɔle gbaar awɩ lãphãsɔ a gbana niin na nĩ pɛdaa a fʋrɔ. 5 Mɔ̃ khɛrɩ ko n pʋɔrnɩ pʋɔrra, dayuur fʋlɛ wɛr fɛʋ dɩ wa-n daar. 6 A dɩɩ nɩrɔ hulẽbire ther aa: Nɩ yɛ khɛrɩ ko, nɩ thɛ na caanɛɛ. 7 Dɩ khɛ biirəəle fɛʋ pal ɩɩr a ma dɩ wa-n gbɛbɩ awɩ lãphãsɔ. 8 Dɩ khɛ bi də̃bələəle so khɛ bi kpɛsɛsɔra ayɩ: Nɩ pɛ sar anɩ ninə gbe, gɩdonɩ asɩ lãphãsɔ n khiire. 9 Dɩ khɛ bi kpɛsɛsɔɔle birse wi: Ǝ̃’ə̃, gɩdonɩ ga dã sɩ kha na nɛrɛa’, nɩ jala wɩrɛraakɛ n dolonenɩ a thɛ anɩda. 10 Dɩ ɔbɔɔkɛ wɩ jalnɩ wɩ the, dɩɩ do khɛrɩ ko daan, dɩ khɛ bi wele kɔɔ gbɛbɩrɛnɩ pɩ, cʋrrɛ kha a lõ he fɛtɩ cʋgʋʋ, sɩ dɩ loo khaan. 11 Ga too gbe dɩ wa khɛ bisɔɔle pɔ dakha wer dɩ wa-n so: Kɔ̃tɩn, Kɔ̃tɩn, khɛra sɩ loo. 12 Dɩ birse wi: Sobɔr mɩ so nar, ma jɩ na’. 13 Gɛr gɩ a nɩ jɩ na-n jʋrɛ, gɩdonɩ na jɩ wire dɩ bɔɔ ga. 14 Ga hʋrɛ kũu bɩɛlɩkɛ kɔɔ ƴaalɛnɩ a kpaar, a we ɔɔ thɔ̃daarsɔ, a pɛ war ɔɔ lẽle thɩ̃sɔ wa-n hɩnɛ. 15 Dɩ a har bɩɛl war bɔrɔ yemɔɩ, a ha bɩɛl war bɔrɔ yenyɔ, sa ha balãtherdaar war bɔrɔ bɩɛl. A ha wɛr fɛʋ bɩɛlbɩɛl mɔ̃ awɩ puno hanɩ, sa gba jal kpaar paar. 16 Dapaara ʋrɛɛkɛ kɔɔ ’lɛnɩ war bɔrɔ yemɔɩ gbaar jalna da-n ƴabɩna, a ’lɛ yemɔɩ a dɛɛnɔ wo. 17 Mɛ̃ ʋrɛɛkɛ kɔɔ ’lɛnɩ war bɔrɔ yenyɔ ’lɛ yenyɔ wo a dɛɛnɔ. 18 Sɩ ʋrɛɛkɛ kɔɔ ’lɛnɩ war bɔrɔ bɩɛl dɩbara, a jaal a kpe koru a puu le ɔɔ kɔ̃tɩ̃ɩ war faa. 19 A gɩ ɩ̃ a pʋɔr thɔ̃daraalee kɔ̃tɩna bire ɩ̃, a we wɩ wɩ thera war ɩnɩ-n hɩɩn. 20 Dɩ ʋrɛɛkɛ kɔɔ ’lɛnɩ war bɔrɔ yemɔɩɩle tɔr dã na dɛɛnɛ yemɔɩɩkɛ a ’lɛnɩ a so: Kɔ̃tɩn, fɩ kɔɔ pɛ marɛ war bɔrɔ yemɔɩ. Yɛ yemɔɩ phaa mɩ birni ’lɛ a dɛɛnɔ. 21 Dɩ ɔɔ kɔ̃tɩ̃ sʋʋraa: Gɩ bɔrɛ kpɛ, thɔ̃daar bʋɔ ha fɩ na sobɔ cʋʋdaar. Fɩ kɔɔ dor sobɔ cʋʋdaar thɩ̃ fɩɩʋra, nɛnɛ̃ ma pɛ farɛ dɩ fa do hɩɩndaar thɩ̃ jɔjʋɔra. Lona daʋraakɛ dɔnɩ afɩ kɔ̃tɩ̃ɩda. 22 Dɩ ʋrɛɛkɛ kɔɔ ’lɛnɩ war bɔrɔ yenyɔ tɔ dã a so: Kɔ̃tɩn fɩ kɔɔ pɛ marɛ war bɔrɔ yenyɔ, yɛ kɛ yenyɔ phaa mɩ birni ’lɛ a dɛɛnɔ wo. 23 Dɩ ɔɔ kɔ̃tɩ̃ sʋʋraa: Gɩ bɔrɛ kpɛ, thɔ̃daar bʋɔ ha fɩ na sobɔ cʋʋdaar. Fɩ kɔɔ dor sobɔ cʋʋdaar thɩ̃ fɩɩʋra, nɛnɛ̃ ma pɛ farɛ dɩ fa do hɩɩndaar thɩ̃ jɔjʋɔra. Lona daʋraakɛ dɔnɩ afɩ kɔ̃tɩ̃ɩda. 24 Dɩ ʋrɛɛkɛ kɔɔ ’lɛnɩ war bɔrɔ bɩɛl dɩbara tɔr dã dakha a so: Kɔ̃tɩn, mɩ jɩrɛ fɛr dɔ tibilikɛ afɩda khɩɩrnɩ, dɩ fa-n kha jɔ kãkɛ fa diirnə’, dɩ fa-n kha kãkɛ fa kɔɔ jalnɩ woa’. 25 Gɛr gɩ maar kɔɔ fʋ mɩ dɩ ɩ̃ gba afɩ bɔrɔ bɩɛlla a puu thɩɩra. Gɩkɛ gba, gɛr dɔ afɩda. 26 Dɩ ɔɔ kɔ̃tɩ̃ birsee ayɩ: Fɛr thɔ̃daar puu na khãkhal, fɩ kɔɔ jɩrɛ dɩ mɛr dɔ ʋrɛ n khanɩ kãkɛ ma kɔɔ diirnə’, dɩ ma-n kha dakha kãkɛ ma kɔɔ jalnɩ thɩ̃a’, 27 dɩ gɩ kɔɔ teenanɛna wɩ yɛ fɩ gbaar ɩ̃ war a ’laa kãkɛ ma ’lɛrɔnɩ khor. A mɩ kɛrrɛ bir ɩ̃, ɩ̃ gba ɩ̃da na khor. 28 Dɩ gɛr gɩ, nɩ taaraa bɔrɔ bɩɛlɩle a hananɩ, a hana ʋrɛ hananɩ bɔrɔ yʋɔrɩle. 29 Gɩdonɩ tibil wo tibilikɛ hananɩ thɩ̃ɛ, wa bire na haa na dɛbɩrɔ wo, dɩ na hana gɩ dɩ ga jɩɩ jɔr. Sɩ tibil wo tibilikɛ na hananɩ thɩ̃a’, wa tiirəərerakɛ phubi gɩrɛ a hananɩ. 30 Sɩ olela na dɔnɩ bɔ taa thɔ̃daara’, nɩ dɔnaa jɩɛra dabirə paar faa, kãkɛ wa bɩnɩ wa-n yɩrna nyɩma. 31 Ɔbɔɔkɛ mɛr tibili Bikuun na-n ɩnɩ na ɩ̃ i dʋbɩ nakha ɩ̃ thɔ̃thɔ̃daar thusɔ fɛʋ, ma toore ɩ̃ i dʋbɩ fãga too para. 32 Dɩ le wa kpa tibil caar fɛʋ na jɛ ɩ̃ ƴɛ thɩ̃thɩɩn, dɩ ma leere wɛ na wɛ, mɔ̃kɛ bana khedaar n leenɩ banaa na bɔ. 33 Dɩ ma pɛr banaa ɩ̃ nyɔ̃bɔra, sɩ ɩ̃ pɛ bɔ ɩ̃ nyɔ̃bɩlana. 34 Le mɛr fãgadaar na so wɩrɛraakɛ hanɩ ɩ̃ nyɔ̃bɔra ɩ̃ yɩ: Nɩ ɩna nɛrkɛ ɩ̃ Thɩ bɔnanɩ, a gba fãgadaar dɩɩkɛ wɩ kɔɔ maanɩ gbɛbɩ nar kɛkɛkɛ thɩɩkɛ ti bɔɔ a hɩna. 35 Gɩdonɩ kɔmɛr kɔɔ fʋ mɛr dɩ nɩ kɔɔ ha mɩ dɩkor; yɔlkhaa kɔɔ fʋ mɛr dɩ nɩ kɔɔ ha mɩ nyʋɔn; mɩ kɔɔ dor kpakpal dɩ nɩ kɔɔ tee mɩ; 36 mɩ kɔɔ hananɛ sãɓɔlɔ̃ dɩ nɩ kɔɔ saa mɩ kɩ̃kɩɩn; gɩ-n kɔɔ kho mer dɩ nɩ kɔɔ pɔ a yɩ mɩ; mɩ kɔɔ har khaɩra dɩ nɩ kɔɔ pɔ a yɩ mɩ. 37 Le tɩɩ sarasɔ na birse mi nayɩ: Kɔ̃tɩn, ʋmɔ̃ bɔɔ sɩ kɔɔ yɩ fɩ na kɔmɛr a ha fɩ dɩkor, dɩ yɔlkhaa kɔɔ fʋ fɩ dɩ sɩ kɔɔ ha fɩ nyʋɔn? 38 Ʋmɔ̃ bɔɔ sɩ kɔɔ yɩ fɩ dɩ fɩ kɔɔ do kpakpal dɩ sɩ kɔɔ tee fɩ, agɩbo na sãɓɔlɔ̃ dɩ sɩ kɔɔ ha fɩ kɩ̃kɩɩn? 39 Ʋmɔ̃ bɔɔ sɩ kɔɔ yɩ fɩ dɩ ga-n kho fɩ, agɩbo dɩ fɩ kɔɔ ha khaɩra dɩ sɩ kɔɔ pɔ a yɩ fɩ? 40 Dɩ mɛr fãgadaar na birse wer nayɩ: Sobɔr mɩ so nar, gɩrɛ fɛʋʋkɛ nɩ kɔɔ cʋʋnɩ ɩ̃ omi bu fɩɩʋra, mɛrra nɩ kɔɔ cʋʋ. 41 Agɩpɩ, ma sor wɩrɛraakɛ hanɩ ɩ̃ nyɔ̃bɩlana: Nɩ hala mɩ jala ƴɔɔ, nɛrkɛ so kɔ̃tɩ̃ɩ heennɩ, nɩ jala lona khorr dɔɔraakɛ wɩ gbɛbɩnɩ thɩɩn Satana, na ɔɔ thɔ̃thɔ̃daar thusɔra. 42 Gɩdonɩ kɔmɛr kɔɔ fʋ mɛr sɩ na kɔɔ ha mɩ dɩkora’; yɔlkhaa kɔɔ fʋ mɛr sɩ na kɔɔ ha mɩ nyʋɔna’; 43 mɩ kɔɔ dor kpakpal sɩ na kɔɔ tee ma’; mɩ kɔɔ hananɛ sãɓɔlɔ̃ sɩ na kɔɔ ha mɩ kɩ̃kɩɩna’; gɩ-n kɔɔ kho mer dɩ mɩ kɔɔ har dakha khaɩra, sɩ na kɔɔ pɔ a yɩ ma’. 44 Dɩ le wa birse mi dakha nayɩ: Kɔ̃tɩn, ʋmɔ̃ bɔɔ sɩ kɔɔ yɩ fɩ na kɔmɛr na yɔlkhaa, agɩbo dɩ fɩ kɔɔ do kpakpal, agɩbo dɩ fɩ kɔɔ hana sãɓɔlɔ̃, dɩ ga-n kho fɩ dakha, agɩbo wo dɩ fɩ ha khaɩra dɩ sa kɔɔ cʋʋ fɩ bɔa’. 45 Dɩ le ma birse wi nayɩ: Sobɔr mɩ so nar, thɩ̃ɛ fɛʋʋkɛ na kɔɔ cʋʋnɩ ɩ̃ omi bu fɩɩʋra ga, mɛrra na kɔɔ cʋa’. 46 Dɩ wɛr, wa jaal khorr so ’lɛ paar, sɩ tɩɩ sara n ’lɛ yire khorr.
261 Ɔbɔɔkɛ Jeju mɩɩnɩ thɩmɩaakɛ fɛʋ dɩɩ pɩ, a sor ɔɔ kpãkpãadarara ayɩ: 2 Nɩ jɩrɛ wire yenyɔ sɛ sɩ Pakɩ n dã, dɩ wa fʋrɛ mɛr tibili Bikuun na kpa kʋkʋ thɩrʋra. 3 Ɔbɔɔlera bonɩ jidaar kɔ̃tɩnasɔ na tɩbɩlaa kɔ̃tɩ̃sɔ kpa kha a jɛ Kaɩfɩ gbõdaarɩ gbayara, 4 a gʋʋr kha mɔ̃ wa cʋʋnɩ sɩ na fʋ Jeju na fɩɩlɛ a na kʋ. 5 Sɩ wɩ-n sor aa, wa-n do gɩ do bɔɔkɛ tɩbɩla hanɩ fɛtɩ cʋʋrɔ kĩkĩkə̃’, a mɛ̃ gaa ga hor khʋ̃ɛ na har tɩbɩlaa thɩ̃thɩɩn. 6 Mɔ̃ Jeju hanɩ Betanɩ Sɩmɔ̃ gbuuluu cɔ, 7 khɛ bɩɛl pʋɔraarɛ le a fʋrɔ laaso ja bʋlabir, kɛ hananɩ latɩkolo niinikɛ khiinoni the nʋɔ ka. Dɩ ɔbɔɔkɛ Jeju hanɩ dɩko kho paar, khɛrɩle lʋʋn le a deer latɩkolookɛ Jejuu yʋra. 8 Mɔ̃ kpãkpãadara yɩɛnɩ thale, nĩkhii fʋlɛ wɛr dɩ wɩ so ayɩ: Anyee thɩ̃ kʋɛ ca ha gɩrɛ thakɛ? 9 Ga do wa kɔɔ dolone latɩkolo niinile gɩ khɩɩr, wɩ gba warɩle wɩ ha bɔdara gaa? 10 Dɩ Jeju jɩrɛ a so war: Mɔ̃gɩdo dɩ na-n pɛ khɛrɩkɛ nɩwɛ? Thɔ̃ bʋɔ a cʋʋ mar waa gel. 11 Sɩ ado bɔdara wɛ, wɩ har anɩ pa wire fɛʋ, sɩ ado mɛr gɩ, ga do wire fɛʋ na hana ma’. 12 Sɩ mɔ̃ a deernɩ latɩkolo niinikɛ ɩ̃ tomɩra, a gbɛbɩ mɛr mɔ̃ wa dʋ mɩnɩ. 13 Dɩ sobɔr mɩ so nar, paar fɛʋʋkɛ wa-n mɩɩnɩ Thãgbaa tutugo bʋɔɔ thɩmɩɩ thɩɩraakɛ fɛʋ, wa-n mɩɩrɛ dakha gɩrɛɛkɛ khɛrɩkɛ kɔɔ cʋʋnɩ dɩ wa jɩnaa. 14 Le kpãkpãadaar bɩɛl yʋɔr yenyɔra, kɛ wɩ-n wenɩ Judasɩ, kɛ thɛnɩ Karɩyɔtɩ dɩɩra, jal bonɩ jidaar kɔ̃tɩnaa pa a so war ayɩ: 15 Anye na tu na ha mɩ, ado mɩ liirna Jeju a ha nɩ? Dɩ wɩ haarɛ wire kpelẽ yʋɔr lɩmɩnɛɛ war. 16 Dɩ a fʋna ɔbɔɔlera, a jɩɛ ma da-n ƴaal hʋɛ waa mɔ̃ a na fʋnɩ sɩ aliirna Jeju a ha wɩ. 17 Buruukɛ na hananɩ tabɩɩraa caca fɛtɩ wi daan, dɩ kpãkpãadara kɔɔ pɔr Jejura a bulee ayɩ: Kana fɩ-n ƴaal sɩ jala gbɛbɩrɛ Pakɩ dɩkor fɩ kho? 18 Dɩ so war: Nɩ jala dɩɩra kũu bɩɛlɩ pa a sʋɔraa ayɛ: Dɩɩrdaar sɔ ayɩwɔɔ aa, ɩnɩ bɔ daan, dɩ afɩ pa ɩna cʋʋ Pakɩ nakha ɩnɩ kpãkpãadara. 19 Dɩ kpãkpãadara cʋʋrɛ gɩrɛ Jeju kɔɔ so warnɩ a jal gbɛbɩ Pakɩ dɩkor. 20 A dɩɩ dʋɔr, Jeju pɔr na ɔɔ kpãkpãadara yʋɔr yenyɔ, dɩ wɩ too dɩko kho paar. 21 Dɩ ɔbɔɔkɛ wɩ hanɩ dɩko khoro, a so warɛ ayɩ: Sobɔr mɩ so nar, tibil bɩɛl nɛrɛra na liirna mɛr. 22 Dɩ wɩ gbobire jɔɔ ka, sa ma fɛʋ bɩɛlbɩɛl dɩ wa-n bule: Mɛr gɩ ya Kɔ̃tɩn? 23 Dɩ birse wi: Ʋrɛɛkɛɛ nyɔ̃ n ’lɔɔnɩ kha na mɛrɛ tasa bɩɛl, ɔr gɩɩkɛ na lirena mɩnɩ. 24 Mɛr tibili Bikuun wer n jaal mɔ̃ gɩ khere marnɩ Thãgbaa sɛbɛra, sɩ ga puure tibil ʋrɛraakɛ na lirenanɩ mɛr tibili Bikuun. A wa kɔɔ kɔ̃ tibil ca olelaka’, gɩ ka baar. 25 Dɩ Judasɩɩkɛ na lirenaanɩ bulee: Dɩ mɛr gɩ ya Dɩɩrdaar? Dɩ Jeju birsee: Gɛrra fɩ so gele. 26 Ɔbɔɔkɛ wɩ hanɩ dɩko khoro Jeju gbaar buru, dɩ ɔbɔɔkɛ a bɩɛlnɩ Thãgba pɛr pɩ, a kuure a ha ɔɔ kpãkpãadara sa so war: Nɩ gba a khɔ, gɩrɛra dʋɔn ɩ̃ tomɩ. 27 Agɩpɩ dɩ gba thɩ̃ yɔnanɛ, dɩ ɔbɔɔkɛ a fʋɔrnɩ Thãgba pɛr pɩ, a ha wɛr sa so war: Nɩ gba fɛʋ a yɔ. 28 Gɩdonɩ gɛrra dɔ ɩ̃ tɔmɩ̃, Thãgbaa nɔ bɩɛl ʋlfɛ tɔmɩ̃ gɩɩkɛ deerenɩ gɩ faa tɩbɩla bərəəm sopugo. 29 Mɩ so narɛ ma bir na yɔ dɩvɛ̃ɛkɛ bã, phaphapha gɩ dana wireekɛ ma birni na yɔ daphaa wo na nɛrɛ ɩ̃ Thɩɩ fãgadaar dɩra. 30 Ɔbɔɔkɛ wɩ kɔɔ khɩnɩ nɩɛ pɩ, wɩ ther jal gɔ̃gʋɔnaakɛ hananɩ olɩvɩ thɩra. 31 Le Jeju so war ayɩ: Nĩ dɩtɩnɔɔkɛ ɩ̃da na dor nɔɔ dɩ nɛrɛ fɛʋ na kɛrna khiru, gɩdonɩ gɩ kherere Thãgbaa sɛbɛra ayɩ: “Mɛr Thãgba na bɩɩrɛ bana khedaar, dɩ banaasɔɔkɛ gbɛbanɩ kha na bɩ̃bɩlanɛ paar fɛʋ.” 32 Sɩ ɔbɔɔkɛ mɛr Jeju na ɩɩrnɩ na the khirera na pɩ, ma kʋʋl nɛr ƴɩɛ na jal Galile. 33 Dɩ Pɩɛr sʋʋraa: Ado afɩda na dor nɔɔ dɩ tɩbɩla fɛʋ na kɛrna khirurakɛ, sɩ me wer ma kɛrna khiru kpɩɩraka’. 34 Dɩ Jeju sʋʋraa: Sobɔr mɩ so far, fɛrɛ, nĩ dɩtɩnɔɔkɛra yɔl kʋʋ na ’lɛ na khɩɩ pa’, sɩ balãther fa bana nayɩ fa jɩ ma’. 35 Pɩɛr bir birsee: Adorakɛ wɩ yɩ foo sɩ khe kha, sɩ ma puno na bana nayɩ ma jɩ faa ga. Dɩ ɔmɛna kpãkpãadara fɛʋ so wer. 36 Dɩ Jeju kpar ɔɔ kpãkpãadara dɩ wɩ jal da paarɩkɛ wɩ-n wenɩ Jɛcɛmanɛ, dɩ a so warɛ ayɩ: Nɩ tɔɔ kɩɛr ɔbɔɔkɛ ma jalnɩ ma-n bɩɛl Thãgba. 37 Dɩ a kɔɔ kpar Pɩɛr na Jebedee bikona yenyɔ, sɩ a mar da-n gbobi dɩ haar kʋɛsʋʋ. 38 Dɩ a so warɛ: ɩ̃ ha gbobire khikhi gbobire waa gel. Nɩ tɔɔ kɩɛr a na jʋrɛ na mɛrɛ. 39 Sɩ agɩpɩ dɩ tɔ jal gbe, a ji thɩɩra a sumo, da-n bɩɛl Thãgba thakɛ ayɩ: ɩ̃ Thɩ, ado hʋɛ na hale, hʋnɔnɛna mɩ thɩ̃ yɔnanɛɛkɛ, sɩ ga-n do mɔ̃kɛ mɩ-n ƴaalnɩ ga, sɩ mɔ̃kɛ fɛrɛ n pɛrnɩ haar gɩ hana. 40 Dɩ agɩpɩ dɩ ɩɩr a bir pɔ kpãkpãadaraa pa a yɩ wɩ dɩ wa-n daar, dɩ so Pɩɛrra: Na kɔɔ puno toorakɛ gbe a jʋʋr hɩɩn na mɛrɛaa koe? 41 Na-n jʋrɛ a na bɩɛlna Thãgba, dɩ mɛ̃ na lõ fifiləlela ga. Tuur wer n har haarra gel, sɩ tibili tibil do pa fãga ’lee. 42 Dɩ a bire jal balanyɔ wo da-n bɩɛl Thãgba thakɛ ayɩ: Ɩ̃ Thɩ, ado hʋɛ na hale, dɩ thɩ̃ yɔnanɛɛkɛ na hʋnɔna mɩ sɩɩ do ma yɔ ga, dɔ gɩ ha mɔ̃ fɩ tuni. 43 Sɩ a bire pɔ wo a yɩ wɩ dɩ wa-n daar wo, gɩdonɩ dayuur fʋ wɛr a kar. 44 Dɩ a faa wɛr sa bir jal da-n bɩɛl Thãgba gɩ do balãther; dɩ mɔna a-n bɩɛlnɩ Thãgba, thɩmɩɩ nɔ bɩɛlɩlera a bir da-n ’loro. 45 Agɩpɩ dɩ bir pɔ kpãkpãadaraa pa a so war: Nɩ daarɛ dɩphã a hɩrɛ. Nɛnɛ̃ dɩphã bɔɔ daan dɩ wa fʋ mɛr tibili Bikuun na ha sopugodara. 46 Nɩ ɩrɛ sɩ jal, sɩ nɩ hɩnɛ ʋrɛra lirena mɩnɩ n ɩnɛ. 47 Dɩ mɔna Jeju hanɩ mɩɩrɔ, Judasɩɩkɛra dɔnɩ bɩɛl kpãkpãadara yʋɔr yenyɔra daan, na tibil jɔjʋɔɔkɛ fɔrɔnɩ bajɩnasɔ, na gbolasɔ, kɛ bonɩ jidaar kɔ̃tɩnasɔ na tɩbɩlaa kɔ̃tɩ̃sɔ kɔɔ thɔnɩ. 48 Sɩ lĩlir kɔɔ nɩ warɛ gɩrɛ a na cʋʋnɩ aa, ʋrɛɛkɛ ɩna palnɩ, ɔr gɩ, wɩ fʋɔnɛɛ. 49 Dɩ dapaara a tɔr dã Jeju sa so: Dɩɩrdaar, gba fʋɔrɛ; sa palʋʋ. 50 Dɩ Jeju sʋʋraa: Ɩ̃ kuun, gɩrɛ fɩ ɩnɩ fɩ cʋʋ, cʋɛ bɛɛ. Le tɩbɩlaale kpa Jeju a fʋ. 51 Dɩ bɩɛl wɩrɛraakɛ hananɩ kha Jeju hal ɔɔ bajɩna, a phe a cɩna gbõdaarɩ thɔ̃daar nũu a kur. 52 Dɩ Jeju sʋʋraa: Birəna afɩ bajɩna tʋɔr khal kpara, gɩdonɩ wɩrɛ fɛʋʋkɛ na gbaannɩ bajɩna, bajɩnana wa gba na kʋʋrna wɩ. 53 Fa jɩ dɩɩ do mɩ hananɛ hʋɛ na bɩɛl ɩ̃ Thɩra da thɔna mar dapaara ɔɔ thɔ̃thɔ̃daar thusɔ, dɩ wa ka gbɩlanɩ kpalãther yʋɔr yenyɔra gaa? 54 Sɩ a mɩ cʋʋ mɛ̃, mɔ̃ gɩrɛ Thãgbaa sɛbɛ sonɩ ayɩ: Gɩ dana thakɛra, mɔ̃ ga fʋ sɩ na dã na ha oti? 55 Ga bɔɔlera Jeju so tibil jɔraale: Nɩ ɩnanɛ bajɩnasɔ na gbolasɔ, nɩ fʋ mɩ mɔ̃ wɩ-n fʋnɩ yu hɔ̃hʋɔldaar koe. Wire fɛʋ mɩ-n kɔɔ toore Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩɩna dɩ ma-n dɩɩr thɩ̃ɛ, sɩ na kɔɔ fʋ ma’. 56 Sɩ thɩ̃ɛsɔɔkɛ thakɛ fɛʋ daan, dɩ mɛ̃ gɩrɛɛkɛ Thãgbaa bobona kɔɔ kherenɩ na dã na ha oti. Le ɔɔ kpãkpãadarasɔ fɛʋ fagʋʋ sa fuule. 57 Dɩ wɩrɛ fʋɔnnɩ Jeju, wɩ kpaarɛ jalna Kaɩfɩ gbõdaarɩ pa, ka jɔfʋ dɩɩrdarasɔ na kɔ̃tɩnasɔ kpanɩ kha a jɛ. 58 Sɩ Pɩɛr n kɔɔ kpar Jejura nɔ bɩɛl nɔ bɩɛl, a ba dana gbõdaarɩ gbaya, a lõ a too le na gardɛsɔ a hɩɩn mɔ̃ ga pɩnɩ. 59 Dɩ bonɩ jidaar kɔ̃tɩna na so gʋʋrdara fɛʋ kɔɔ kpɛr sɔ dɩ wa-n pɛ Jejura, wɩ yɩrɔ hʋɛ wɩ kʋʋ. 60 Sɩ wa kɔɔ yɩ ga, sɩrakɛ tibil jɔ kɔɔ pɔr a kuur sɔ̃sɔ dɩ wa-n pɛ Jejura. Pɩpɩɩ paar yenyɔ pɔr a so ayɩ: 61 Kuunikɛ sor ayɩ, ɩna punone na wɩɛr Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩ̃ɩ, sɩ ɩnɩ-n bir ɩnɩ-n mɩ wo wire balãther. 62 Dɩ gbõdaar pal ɩɩr a bule Jeju: Fa hana nʋɔ na birsena gaa? Anyee so ha gɩrɛ tɩbɩlaakɛra n pɛ farnɩ thakɛ? 63 Sɩ Jeju pɩr pɔbɩ, dɩ gbõdaar bir sʋʋraa: Na Thãgba yidaarɩ i, sɔ sar ado fɛr dʋɔn Kirisiti Thãgbaa Bikuun. 64 Dɩ Jeju birsee: Gɛrra ha gele fɩ sonɩ, sɩ wo mɩ so narɛ, a fʋna nɛnɛ̃kɛ na yɩrɛ mɛr tibili Bikuun dɩphã dɩ ma too Thãgbaa nyɔ̃bɔra, dɩ ma ther dakha thãgbara ƴũ ma-n ɩ̃ ndɔlɔ̃panana. 65 Le gbõdaar ɓəər ɔɔ kẽkẽsɔ sa so: A kʋɛrɛ Thãgbaa i. Anye hale dɩ sa bir na ƴaal so jɩdara ’lo? Mee nɩ nɩɛrɛ mɔ̃ a kʋɛnɩ Thãgbaa i, mɔ̃ nɩ-n kpɩɛr? 66 Dɩ wɩ birsee: Khir a teena. 67 Sɩ agɩpɩ wɩ mar a cɩɩr nyɔ̃thɩ̃ɩ dɩ wa-n pɩɛraa ƴɩɛra, sɩ dɩ wa-n thʋʋrʋʋ na nyɔ̃ po, sɩ ɩkhasɔ na-n ɓaalɛɛ sɩ dɩ wa-n so: 68 Kirisiti, jɛ ntɛsɔ n bɛ fɩnɩ sa sɔ sar. 69 Sɩ Pɩɛr kɔɔ hale a too le phiilo gbayara. Dɩ thɔ̃daar khɛ bɩɛl tɔr pʋɔraa a sʋʋraa: Fɛrɛ dakha, mee fɩ kɔɔ har kha na Galile Jejuukɛra. 70 Sɩ a bananɛ awɩ ƴɛra fɛʋ ayɩ: Ma jɩ gɩrɛ fɩ-n ƴaalnɩ fɩ so tɔra’. 71 Sɩ agɩpɩ a tɔr thɔɔ lõfonʋɔ, dɩ khɛ kpɩɩ yɩɩ a so wɩrɛraakɛ hanɩle ayɩ: Ʋrɛɛkɛ dakha, a-n kɔɔ har kha na Najarɛtɩ Jejura. 72 Sɩ a bire bana wo da-n ʋlfɛna ɓoɓo ayɩ: Ma jɩ kuunile kpɩɩraka’. 73 Bɔɔ gbe dɩ wɩrɛɛkɛ hanɩle tɔr pɔ Pɩɛrra wo a bir sʋʋraa: Sobɔr gɩ gel, fɛrɛ dakha fɛr dɔ waa tibil ca bɩɛl, gɩdonɩ afɩ nɔ mɩɩ wɩ-n jɩna fɩ. 74 Le a ma dɩphã da-n wɩɩr thɩ̃ɛsɔ da-n ʋlfɛna ayɩ: Ma jɩ kuunile kpɩɩraka’. Dɩ dapaara yɔl kʋʋ khɩɩ, 75 dɩ Pɩɛr jɩnanɛ thɩmɩɩrɩkɛ Jeju kɔɔ sʋʋraanɩ: Yɔl kʋʋ na ’lɛ na khɩɩ pa’, sɩ fa bananɛ balãther nayɩ fa jɩ ma’. Dɩ le a the khuirə da-n bɩ sɔsɔsɔ.
271 A dɩɩ wɩl duuro phiphi, bonɩ jidaar kɔ̃tɩnasɔ fɛʋ na tɩbɩlaa kɔ̃tɩ̃sɔ kpar kha a gʋʋr sɩ wɩ kʋ Jeju. 2 Ɔbɔɔkɛ wɩ liini pɩ, wɩ kpaarɛ jalna a ha Pɩlatɩɩkɛ dɔnɩ gobanɛr. 3 Ɔbɔɔkɛ Judasɩɩkɛ lirenaanɩ yɩnɩ mɔ̃ wɩ pɩɛraanɩ so kʋnanɛ, ɔɔ ha fɛʋ kʋɛrɛ, dɩ gba wire kpelẽ yʋɔr thɔ̃ lɩmɩnɛɛ warɩle, a jalna bonɩ jidaar kɔ̃tɩnaa pa na tɩbɩlaa kɔ̃tɩ̃sɔɔ pa a so ayɩ: 4 Sopugo mɩ cʋʋ, mɔ̃ mɩ liirnanɩ tibilikɛra na hananɩ dɩ paara’ a pɛ khirrə. Dɩ wɩ sʋʋraa: Ga ba sa’, fɛr gɩ ba. 5 Dɩ Judasɩ gba warɩle a jalna dʋna Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩɩna, sa gba jal a ju pɔ̃ɔ. 6 Dɩ bonɩ jidaar kɔ̃tɩna gbaar warɩle sa so: Ga tee kha dɩ sa gba warɩkɛra na pɛ Thãgba mũsumona ga, gɩdonɩ tibil tɔmɩ̃ the nʋɔ gɩ; 7 ɔbɔɔkɛ wɩ gʋʋrnɩ khasɔ pɩ, wɩ gbaar warra a thena bʋla mɩdaarra lɩɛ gɩ do kpakpal khi dʋ paar. 8 Gɛr dɔ nɔɔ dɩ wa-n we lɩɛɛle tɔmɩ̃ lɩɛ a dana nĩkɛ. 9 Le gɩrɛɛkɛ Thãgbaa bobon Jeremɩ kɔɔ sonɩ dã ayɩ: “Wɩ gbaar wire kpelẽ yʋɔr thɔ̃ lɩmɩnɛɛ war, kɛ dɔnɩ lɩmɩ nʋɔɔkɛ ɩjɩrayɛl bɩsana gʋʋrnɩ kha dɩ wa thenaa; 10 Wɩ kɔɔ gba gɛr a thena bʋla mɩdaarra lɩɛ, mɔ̃kɛra Kɔ̃tɩn kɔɔ so marnɩ.” 11 Dɩ Jeju jɩɩlɛ gobanɛrɩ ƴɛra, dɩ gobanɛr bulee thakɛ ayɩwɔɔ: Fɛr dʋɔn Juifi fãgadaarɩ? Dɩ Jeju birsee: Gɛrra ha gele fɩ sonɩ. 12 Sɩ bonɩ jidaar kɔ̃tɩnasɔ na kɔ̃tɩnasɔɔ sookɛ wɩ-n pɩɛraanɩ, aa dee war nʋɔa’. 13 Dɩ Pɩlatɩ sʋʋraa: Fa nɩɛ sɔsɔɔkɛra fɛʋ wɩ-n pɛ farnaa? 14 Sɩ Jeju na deeraarakɛ nʋɔ thɩ̃ bɩɛlla ga, dɩ gɩ kɔɔ kpaarɛ gobanɛr nʋɔ ka. 15 Sɩ fɛtɩra fɛʋ gobanɛr mɩlna gɛr dɩ faa khaɩdaar dɔɔkɛ tibil jɔ n ƴaalnɩ. 16 Sɩ kũu ca ʋkha gɩ a kɔɔ hale khaɩra, kɛ wɩ-n wenɩ Barabasɩ. 17 Mɔ̃ tibil jɔ kpanɩ kha a jɛ, Pɩlatɩ bule wer ayɩ: Ʋmɔ̃ nɩ-n ƴaal gɩrɛra ɩ̃ faa, Barabasɩ gɩ yaa, Jejuukɛ wɩ-n wenɩ Kirisiti gɩ? 18 Gɩdonɩ a jɩrɛ dɩ gbugi dɔ kɩrʋ dɩ wɩ fʋ Jeju a haa. 19 Dɩ ɔbɔɔkɛ a toonɩ ɔɔ kɩɩl too pa, ɔɔ khɛr thʋɔn sʋʋraa: Fa-n lõ tɩɩ sarʋʋlee sora ga, gɩdonɩ ɔɔda dor nɔɔ nĩkɛ dɩ ɩ̃ yɩ gaarɛ dəəlela ka. 20 Dɩ bonɩ jidaar kɔ̃tɩna na kɔ̃tɩnasɔ n yɩrnanɛ tibil jɔɔle wɩ bɩɛlnɛɛ a faa Barabasɩ sa kɔ Jeju. 21 Dɩ gobanɛr bire ɩɩrna gɩ wo a bule wi: Wɛr yenyɔraakɛ, ʋmɔ̃ nɩ-n ƴaal ɩ̃ faa ha nɩ? Dɩ wɩ birsee, Barabasɩ ɩnɩ-n ƴaal. 22 Dɩ Pɩlatɩ bir bule wi: Sɩ anye ma cʋʋna Jejuukɛ wɩ-n wenɩ Kirisiti? Dɩ wɛr fɛʋ so ayɩ: Gbanɛɛ kpa kʋkʋ thɩrʋra. 23 Dɩ gobanɛr bir bule wi: Anyee puu ca a cʋʋ? Dɩ wɩ bir jɩɩ hulẽ wo dɩɩ khɩɩr ka a jɔ mɛ̃ ayɩ: Gbanɛɛ kpa kʋkʋ thɩrʋra. 24 Mɔ̃ Pɩlatɩ yɩɛnɩ dɩɩ do aa-n ma gara’ sɩ dɩ khʋ̃ɛ bo dɩ ga-n jɔr ka, a gbaar nyʋɔn a hul nyɛ̃ɛ tibil jɔɔlee ƴɛra fɛʋ, sa so ayɩ: Aɩ, tɩɩ sarʋʋ tɔmɩ̃ɩkɛ na-n ma maa koe, nɛr gɩ ba. 25 Dɩ tɩbɩlaale fɛʋ so: Ɔɔ, ɔɔ khi thɩmɩɩra n ’le sɩ le na asɩ bɩsãsɔ. 26 Le Pɩlatɩ faa Barabasɩ a ha wɩ, sɩ ɔbɔɔkɛ a ciilni Jeju na khasa pɩ, a fagʋʋrɛ wɩ gbaanɛɛ a kpa kʋkʋ thɩrʋra. 27 Dɩ gobanɛr sɔrasɩsɔ kpar Jeju a lona gobanɛrɩ cɔ, dɩ sɔrasɛsɔ fɛʋ jɛ a kpalalaa. 28 Dɩ wɩ thʋbʋʋrɛ ɔɔ kẽkẽsɔ sa gba darã sɩɛ kpɩ̃kpɩ̃kpɩ̃ a tʋʋ, 29 sa gba uu a kɛr dɩɩ ho fãgadaar kpɩɛr dɩ wɩ subuu yʋɔ, sa gba ɓalʋʋ a haa dɩ fʋrɔ na nyɔ̃bɔɔ. Sɩ agɩpɩ dɩ wɩ gulẽga ɔɔ ƴɛ thɩ̃thɩɩn sɩ wa-n maanʋʋ ayɩ: Gba fʋɔrɛ Juifi fãgadaar. 30 Sɩ dɩ wɩ cɩɩrna nyɔ̃thɩ̃ɩ a na pɩɛraa sa tee ɓalʋʋlera dɩ wa-n bɩɩrnaa yʋʋ. 31 Ɔbɔɔkɛ wɩ maanʋʋnɩ pɩ, wɩ thʋbʋʋrɛ daraana, sa bir gba ɔɔ kẽkẽsɔ a tʋʋ, sa kpaa dɩphã wa-n jalna wɩ kpa kʋkʋ thɩrʋra. 32 Mɔ̃ wɩ-n thenɩ, wɩ caananɛ kũu bɩɛlɩkɛ thɛnɩ Sɩrɛn, ɔɔ i n dʋɔn Sɩmɔ̃. Dɩ wɩ cʋgʋʋrɛ na fãga dɩ gba Jejuu kʋkʋ thɩr a heen. 33 Dɩ mɔ̃ wɩ danɩ paarɩkɛ wɩ-n wenɩ Gɔlgɔta, kɩrʋ dʋɔn Yʋ khubu, 34 wɩ gbaar dɩvɛ̃ a nyanyaana tomɩ dibi thɩɩ a haa a yɔ. Sɩ ɔbɔɔkɛ a ’lɛnɩ hɩɩn, a bor yʋɔr. 35 Dɩ ɔbɔɔkɛ wɩ gbaanɩ a kpa kʋkʋ thɩrʋra pɩ, wɩ gbaar ɔɔ kẽkẽsɔ a tɩnɛ na lɩ lɩr. 36 Agɩpɩ wɩ toore le dɩ wa-n bɛrʋʋ. 37 Sɩ wɩ kɔɔ kherere sɛbɛ a ɓã le kʋkʋ thɩrʋra ƴũ ɔɔ yʋɔ, gɩ nɩna ɔɔ so heen kɩr, gɩ sor aa: Ʋrɛɛkɛra dʋɔn Juifi fãgadaar. 38 Yu hɔ̃hɔla yenyɔ kɔɔ hale dɩ wɩ kpa kʋkʋ thɩrʋra nakha Jejura, bɩɛl ɔɔ nyɔ̃bɔra, bɩɛl ɔɔ nyɔ̃bɩlana. 39 Wɩrɛ n thɛnɩ le sɩ dɩ wa-n ka, wɩ-n nɩɩrʋʋrɛ, dɩ wa-n didiəna yʋʋ, sɩ dɩ wa-n so aa: 40 Fɛrkɛra kɔɔ yɛnɩ, fa wɩɛrɛ Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩ̃ɩ sɩ fɩ bir fɩ mɩ wire balãther, taa afɩbara bɛɛ. Ado Thãgbaa Bikuun fɩ do, gbuno kʋkʋ thɩrʋrara. 41 Mɛ̃ dakha bonɩ jidaar kɔ̃tɩna na jɔfʋ dɩɩrdarasɔ n ɓoɓororaa, dɩ wa-n sona ayɩ: 42 A kɔɔ taarɛ wɩ̃ tibilsɔ, sɩ aa puno na taa dɩbara ga. Dɔ ɔrkɛ dɔnɩ Ɩjɩrayɛldaraa fãgadaar n gbũ nɛnɛ̃ kʋkʋ thɩrʋra sɩ pɩɛ haar. 43 Mee Thãgba ayɩ, ɩnɩ faarɔrɛ ɩnɩbara, dɩ Thãgbara ado a naarɛ a tagaa nɛnɛ̃ bɛɛ. Gɩdonɩ a-n sor dɩ yɩ: Ɩnɛr dʋɔn Thãgbaa Bikuun. 44 Dɩ yu hɔ̃hɔlaakɛ wɩ kpanaanɩ kha n nɩɩrʋʋrɛ dakha wer. 45 A fʋna ʋlkhɔɔ a dana dʋɔrɔ, dɩɩ koo kɔɔ birəre tĩtĩtĩ. 46 Dɩ dʋɔr khʋra Jeju hulene nʋɔ dɩɩ khɩɩr ka ayɩ: Elɩ, Elɩ lama sabakɩtanɩ, kɩrʋ dʋɔn: Ɩ̃ Thãgba, ɩ̃ Thãgba, mɔ̃gɩdo dɩ fɩ bo mɩ faa? 47 Dɩ ɩkhasɔɔkɛ kɔɔ hanɩle a nɩɛ, wɩ sor aa: Elɩ a-n we. 48 Dɩ dapaara tibil bɩɛl wɛrra ca, a gba thɩ̃ɛɛkɛ hɔnɩ tabɩhʋɛ, a mʋʋ ta ƴʋɔna, a gar ɓalʋʋ a ’laaraa a yɔ. 49 Sɩ ɩkhasɔ so ayɩ: Nɩ dɔ sɩ hɩɩn, ado Elɩra na ɩnɛ na tagʋʋ. 50 Sɩ Jeju bire hulẽ wo dɩɩ khɩɩr ka, sa gba ɔɔ thu a ha Thãgba. 51 Dɩ hɩnɛ, kẽkẽ nɩɩkɛ varanɩ le Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩɩna ɓəəre a tɩnɛ yenyɔ a fʋ ƴũ a ba dana thɩɩ; dɩ dakha thɩɩ jɩɩn kɔɔ hale, dɩ boka kɔ̃tɩnasɔ lɩɛr; 52 dɩ kaasɔ dakha khɛr, dɩ tɩɩ phuusɔ jɔɔkɛ kɔɔ khireni ɩɩr a thɩɩr khirera. 53 Dɩ ɔbɔɔkɛ Jeju kɔɔ ɩɩrnɩ a the khirera pɩ, wɩ thɩɩrɛ kaʋ, a lõ dɩ phuurə a nɩna awɩbara tibil jɔjʋɔ. 54 Dɩ sɔrasɛ tamaa kɔ̃tɩ̃ na wɩrɛ kɔɔ hanaanɩ kha, kɛ jɩlɛnɩ le dɩ wa-n bɛr Jejura, mɔ̃ wɩ yɩnɩ mɔ̃ thɩɩ jenɩ na gɩrɛ dananɩ, maar fʋlɛ wɛr ka dɩ wɩ so: Sobɔr gɩ, kuunikɛra Thãgbaa Bikuun a do ger. 55 Dɩ khɛra jɔɔ kɔɔ hale dakha a jɩɩl ƴɔɔ dɩ wa-n hɩɩn. Wɛr dɔ khɛraakɛ n kɔɔ kpaannɩ Jejura dɩ wa-n buluu, a fʋna Galile. 56 Khɛrasɔraale, Magɩdala Marɩ kɔɔ hale na Marɩ ʋrɛ dɔnɩ Jakɩ na Jojɛfɩɩ nɩ, na Jebedee bikuunsɔɔ nɩ. 57 A dɩɩ dʋɔr lẽle kũu bɩɛlɩkɛ wɩ-n wenɩ Jojɛfɩ, kɛ thɛnɩ Arɩmate pɔr. Jejuu kpãkpãadaar a do dakha. 58 Dɩ a kɔɔ jaal Pɩlatɩɩ pa a bɩɛlaa Jejuu for, dɩ Pɩlatɩ ’laa hʋɛ wɩ hanaa. 59 Dɩ Jojɛfɩ gbaar Jejuu for a parna kẽkẽ ɓɔ̃ bulo phaa, 60 a jalna dʋ ɔɔ thɛthɛɛ ka phaaraakɛ wɩ kɔɔ thelnɩ gɔ̃gʋɔna. Agɩpɩ dɩ kpuro boka kɔ̃tɩ̃ɩ tə̃ə a khaanna ka nʋɔ sa jal kɔ̃. 61 Marɩɩkɛ thɛnɩ Magɩdala, na Marɩ kpɩɩ hale a too ka nʋɔra. 62 A dɩɩ wɩl a thɩɛna gaa gbɛbɩ cɔ wire, bonɩ jidaar kɔ̃tɩnasɔ na jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ kpar kha a jɛ Pɩlatɩɩ pa, 63 a sʋʋraa ayɩ: Kɔ̃tɩn, sɩ jɩnanɛ fɩfɩɩldaarɩkɛra mɔ̃ a kɔɔ sonɩ, ɔbɔɔkɛ a kɔɔ hananɩ yire ayɩ, a wire yẽther ka, ɩna ɩɩrɛ na the khirera. 64 Gɛr gɩ, sɔ wa-n bɛr kaa gɩ dana wire yẽther wireelera, a mɛ̃ gaa ɔɔ kpãkpãadara na jaal na yu Jejuu forra na ti, sɩ na so tɩbɩlala nayɩ: A ɩɩrɛ a the khirera. Dɩ pɩpɩɩ fɩɩlɛɛkɛ na puurore na jɔ cacadaa. 65 Dɩ Pɩlatɩ so war: Mee mɩ ha nɛr bɛbɛra, nɩ jala na bɛra mɔna nɩ yɩɛnɩ dɩɩ ha. 66 Dɩ mɛ̃ wɩ jal a pɛr dɩ wa-n bɛr kaa, sɩ jɩɩn wɩ pɛr ka nʋɔra, sɩ dɩ bɛbɛra jɩɩl dɩ wa-n bɛr.
281 Ɔbɔɔkɛ hɩɩr wire pɩnɩ, ga cʋɔ wi duuro phiphiphi, kɛ dɔnɩ wire makonyɔɔ caca wi, Marɩɩkɛ thɛnɩ Magɩdala, na Marɩ kpɩɩlera jaal wɩ hɩɩn kaa. 2 Dɩ hɩnɛ, thɩ jẽ kɔ̃ɩĩɩ kɔɔ hale, gɩdonɩ Kɔ̃tɩnɩ thɔ̃thɔ̃daar thu bɩɛl kɔɔ ther Thãgbaa dʋɔ a gbũ, a kpuro bokaar faa sa tooro. 3 Ɔɔ thɛthɛ n carbararɛ a ho mɔ̃ thãgba n lenɩ dɔɔ, dɩ ɔɔ kẽkẽ bulole phɩphɩphɩl a ho mɩlɛ. 4 Dɩ maar kɔɔ fʋlɛlɛ gardɛsɔɔle dɩɩ ka, dɩ wɩ ma dɩ wa-n jẽ a thʋ̃ debi a ho khe. 5 Sɩ Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thurə sor khɛraraale ayɩ: Ado ne wer gɩ, na-n do maar n fʋ na’, gɩdonɩ mɩ jɩrɛ Jejuukɛ wɩ kɔɔ kpanɩ kʋkʋ thɩrʋra nɩ-n ƴaal; 6 aa haka’, a ɩɩrɛ a the khirera mɔna a kɔɔ sonɩ. Nɩ ɩna hɩnɛ kãkɛ wɩ kɔɔ pɩɛnɩ, 7 sa jala kɔrɔ a sɔ ɔɔ kpãkpãadarara ayɛ, a ɩɩrɛ a the khirera, dɩ a kʋʋl nɛr ƴɩɛ gɩrɛ da-n jal Galile, le na yɩɩ. Nɩ hɩnɛ, gɛr mɩ jɩ a so nar. 8 Dɩ dapaara wɩ faarɛ kaa sa gba wa-n jal na jẽu na da kɔ̃tɩ̃ɩ, sɩ kpãkpãadara wɩ ca jal a mɩɩ thɩ̃ɛɛlera. 9 Dɩ hɩnɛ, Jeju pɔr a caan wɩ a so: Mɩ fʋɔr nɛr. Dɩ khɛraale tɔr wɔrɔ̃ɔ a palʋʋ nɛɛ, dɩ wa-n fʋɔrʋʋ. 10 Dɩ Jeju so warɛ ayɩ: Na-n do maar n fʋ na’, sɩ nɩ jala sɔ ɩ̃ omisɔra wa-n jala Galile, le wa yɩ mɩ. 11 Dɩ ɔbɔɔkɛ khɛraale kɔɔ hanɩ hʋɛra wa-n jal, wɩ̃ kũusɔɔkɛ dɔnɩ bɛbɛraale kɔɔ jaal dɩɩra a mɩɩ bonɩ jidaar kɔ̃tɩna thɩ̃ɛ fɛʋʋle kɔɔ dananɩ. 12 Dɩ wɛr, ɔbɔɔkɛ wɩ kpanɩ kha na kɔ̃tɩnasɔ a gʋʋr pɩ, wɩ gbaar war jɔɔ a ha sɔrasɛɛle sa so war ayɩ: 13 Nɩ sɔ ayɛwɔɔ: Ɔɔ kpãkpãadara kɔɔ pʋɔn dɩtɩnɔ, ɔbɔɔkɛ sɩ-n daarnɩ, a yuu ti. 14 Dɩ ado gobanɛr nɩɛ, sa dor bʋɔ na cʋgʋʋ da tu gɩ do nɔɔ na ’lɛ sora’. 15 Dɩ sɔrasɛsɔ gbaar warɩle, sa cʋʋ mɔna wɩ kɔɔ so warnɩ wɩ cʋɛ. Dɩ thɩmɩɩ ca gelera kpaarɛ Juifisɔɔ thɩ̃thɩɩn a dana nĩkɛ. 16 Dɩ kpãkpãadara yʋɔr bɩɛl jaal Galile, gɔ̃gʋɔnaakɛ Jeju kɔɔ yɩnɩ wɩ caanɛ nɩ. 17 Dɩ ɔbɔɔkɛ wɩ yɩɩnɩ, wɩ gburõkure dɩ wa-n fʋɔrʋʋ. Sɩ ɩkhasɔ wɛrra bor sɩ wa-n baalɔ. 18 Dɩ Jeju tɔr pɔ war sa so war thakɛ ayɩwɔɔ: Fãga fɛʋ, mɛr Thãgba ha, thãgbara ƴũ a gbana thɩɩra. 19 Gɛr gɩ nɩ jala caarra fɛʋ a na cʋɛ tɩbɩla wɩ do kpãkpãadara. Nɩ gba Thɩrɛ, na Bikuun, na Thu Phuu i a na kpɛana wɩ nyʋɔnɔ; 20 dɩ na-n dɩrɛ wɩ wa-n cʋʋ thɩ̃ɛ fɛʋʋkɛ mɩ kɔɔ so narnɩ. Sɩ hɩnɛ, mɛrɛ ma-n har kha na nɛrɛ wire wo wire fɛʋ, gɩ dana thɩɩkɛ pɩ wi.