LUKI
11 Tιbιl jɔjʋɔ kɔɔ ’lire dʋʋr bʋɔ, a khere thɩ̃ɛsɔɔkɛ cʋɛnι asι thɩ̃thιιn, 2 mɔ̃kɛ tιbιlaakɛ dɔnι sobɔ so jιdara gbanι mιι sι dιι ha, kɛ dɔnι wιrɛ kɔɔ yɛ gιnι na yire dιι fʋna ga fʋ bɔɔ, wι dor dakha Thãgbaa thιmιι mιιdara. 3 Mɛrɛ dakha, mι jιɛ ’lo bɔɔbɔɔ, a jι mɔ̃ thɩ̃ɛɛlera kɔɔ ιιrnι fʋ paarrakɛ kɛkɛkɛ, dι mι yιɛrɛ dιι do gι bɔrɛ dι ɩ̃ khere gιrɛ kpa kha kpa kha, dι ma-n mιɛ fι, fɛr Teofιl bʋɔ, 4 fι puno fι jιι jι, dι sobɔr dιιrɛɛlera fι kɔɔ ’lɛnι do. 5 Dabɔɔkɛ Ɛrɔɔdι donι fãgadaar Jude dιιra, Thãgbaa bonι jidaar bιɛl kɔɔ hale wι-n wenι Jakarι, Abιaa too gι. Ɔɔ khɛr, kɛ wι-n wenι Elijabɛtι, dɔ Aarɔ̃ɔkɛ dɔnι gbõdaarι məl. 6 Dι wɛr yenyɔ fɛʋ dor tιbιlaakɛ saranι Thãgbaa ƴɛra. Dι wι-n hιιnɛ Kɔ̃tιnι jɔfʋsɔ na ɔɔ so fɛʋ, wa hana so paara’. 7 Sι wa hana bιsaana’, gιdonι Elijabɛtι dor khɛr kʋ̃bʋʋ, wɛr yenyɔ fɛʋ tιnɛ. 8 Dι wi bιɛl, Jakarι n dor ɔɔ bonι ji thɔ̃ Thãgbaa ƴɛra, gιdonι ɔɔ too dea mɛ̃. 9 Mɔ̃kɛ bonι jidara n cʋʋnι, wι lιrɛ lιι dιι do ɔɔda gι, dι na lõ Kɔ̃tιnι fʋɔr cɔ kɔ̃tιιna an thii thɩ̃ɛɛkɛ n hʋnanι daʋ. 10 Sι tibil jɔ derre phiilo, dι wa-n bιɛl Thãgba, dabɔɔkɛ Jakarι n thiini thɩ̃ɛɛkɛ n hʋnanι daʋ. 11 Le Kɔ̃tιnι thɔ̃thɔ̃daar thu bιɛl the Jakarιra a jιιl nyɔ̃bɔɔra, paarιkɛ wι-n thiini thɩ̃ɛɛkɛ n hʋnanι daʋ. 12 A Jakarι yιι, haar fuguure dι maar fʋʋ. 13 Sι Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thu sʋʋraa ayι: Jakarι, fa-n do maar n fʋ fa’, gιdonι Thãgba ture afι bιɛl. Afι khɛr Elijabɛtι na kʋɔn kũubir, dι fa dʋʋ ire Jã. 14 A na do farɛ dadaa na kãkadaa, dι daʋ na fʋrɛ tibil jɔjʋɔ ɔɔ kɔna. 15 Gιdonι a na dor tibil kɔ̃tɩ̃ι Kɔ̃tιnι ƴɛra, a na yɔ dιvɛ̃ dι ta khaa ga, a na hinəne Thu Phuu dabɔɔkɛrakɛ a hanι ɔɔ nιι kɔ̃lora. 16 Dι ɔr na cʋɛ Ɩjιrayɛl bιsana jɔɔjɔɔ, dι wa kɛr na bir Kɔ̃tιn awι Thãgbara. 17 Dι ɔr na kʋlɛ Kirisiti ƴιɛ, a hanana Elι Thãgbaa bobonι thu ca na ɔɔ puno, a cʋʋna thɛɛ ha gι bir gι ha awι bιsãsɔra, sɩ a kpa nũ nʋʋrdara a pɛr wɩ hana tɩɩ saraa kpɛsɛ, gɩ do mɛ̃ a gbɛbɩ tɩbɩla dɩ wɩ too Kɔ̃tɩnɩ too. 18 Dɩ Jakarɩ bule Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thurə: Mɔ̃ ma jɩ dɩ sobɔr thɩ̃ɛɛlera na do, gɩdonɩ mɩ tɩnɛ dɩ ɩ̃ khɛr dakha tɩ̃? 19 Dɩ Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thu bir birsee: Mɛr dʋɔn Gabɩrɩɛlɩkɛ n jɩlɛnɩ Thãgbaa ƴɛra. A thɔ̃ mɛr ayɩ, ɩ̃ sɔ far a mɩana fɩ dakha tutugo bʋɔɔkɛra. 20 Dɩ hɩnɛ, gɩdonɩ fa kɔɔ pɛr haar ɩ̃ thιmιιsɔraakɛ na dananι a ga bɔ dã ga, fa dor nɔ madaar, fa puno a na mιι thιmιιra’ phaphapha gι dana wireekɛ gιrɛɛkɛra na danι. 21 Sι tιbιla har dι wa-n pιɛr Jakarι, dι nʋɔ kpaa wɛr mɔ̃ a-n pʋɔrnι le Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩ̃ bιnɔ. 22 Sι ɔbɔɔkɛ Jakarι thenι aa-n puno na mιιna wι thιmιιra’. Dι mɛ̃ wι jι thɩ̃ɛ a yι le Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩ̃ bιnɔ. Dι a mar da-n mιιna wι na nyɛ̃be, dιι do nɔ marra a toona thalera. 23 Dι ɔbɔɔkɛ Jakarιι thɔ̃ do wi pιnι, a bire kɔ̃ ɔɔ cɔ. 24 Ɔbɔɔkɛ ga toonι gbe, dιι do ɔɔ khɛr Elijabɛtι hananɛ pɛmɛr da-n toona cɔ haar dιι cʋʋna pora yemɔι, sι dι so ayι: 25 Hιnɛ gιrɛɛkɛ Kɔ̃tιn cʋʋ marnɩ, ɔbɔɔkɛ a hɩɩn mɩnɩ sa ti gɩrɛɛkɛ dɔ marnɩ yicuru tɩbɩlala. 26 Dɩ ɔbɔɔkɛ Elijabɛtɩ hananɩ pɛmɛr dɩɩ cʋʋ pora maadõ, Thãgba bire thɔ̃ ɔɔ thɔ̃thɔ̃daar thu Gabɩrɩɛl Galile, dɩ bɩɛllakɛ wɩ-n wenɩ Najarɛtɩ, 27 khɛ biireraakɛ na jɛnɩ kuun pa’. Sɩ a hananɛ wɛdaar, kɛ wɩ-n wenɩ Jojɛfɩɩkɛ dɔnɩ Davɩdɩɩ tibil. Dɩ khɛ biireelee irə n dʋɔn Marɩ. 28 Le Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thu pɔ Marɩɩ pa, a sʋʋraa: Mι fʋɔr fɛr, fɛrɛɛkɛ Thãgba jιnι bʋɔra, Kɔ̃tιn har kha na fɛrɛ. 29 Sι mɔ̃kɛ Marι nιɛnι ga thιmιιle, haar fuguure ka dι bule ɔɔbara: Anye dɔ fʋɔr caakɛɛ kιr ya fɛ? 30 Dι Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thu sʋʋraa: Marι, fa-n do maar n fʋ fa’, gιdonι Thãgba jɩɛn fι bʋɔra. 31 Dι hιnɛ, fa hananɛ pɛmɛr a na kɔ̃ kũubir a na dʋʋ ire Jeju. 32 A na dor tibil kɔ̃tɩ̃ι, dι ɔɔ i na-n dɔ Kəkəədaarι Bikuun, dι Kɔ̃tιn Thãgba na haarɛ ɔɔ mama thι kɔ̃tɩ̃ Davιdιι fãga too pa. 33 Dι mɛ̃ a na do fãgadaar khorr Jakɔbιι toora, dι ɔɔ fãgadaar do na hana khu paara’. 34 Dι Marι so Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thurə: Mɔ̃ ga do sι na ha thale gιdonι ma jι kuun pa? 35 Dι Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thu birsee: Thu Phuu na ιna na ha far, dι Kəkəədaar na ɔɔ fãga na kɛɛ farɛ ιtιιr. Gɛr gι bιsaanιkɛ fa kɔnι, wa-n wιιrɛ daphuu, Thãgbaa Bikuun. 36 Dι hιnɛ, Elijabɛtι afι tibil, a hananɛ pɛmɛr dakha ɔɔ tɩ̃ bɔra, dι kũubir a na kɔ̃, ɔrkɛ wι-n kɔɔ wenι khɛr kʋ̃bʋʋ hana gɛr pora maadõ gι cʋʋ nɛnɛ̃. 37 Gιdonι thɩ̃ bιɛl na hale kpιιkɛ Thãgba na-n punonaa ga. 38 Dι Marι birsee: Hιnɛ, mι dor Kɔ̃tιnι thɔ̃daar, dɔ gι dã mι mɔ̃kɛra fι sonι. Dι Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thu fagʋʋ sa jal. 39 Dawiilera Marι ιιr a gba hʋɛ na phananɛ, da-n jal gɔ̃gɔ̃ khʋra Juda dι bιɛlla, 40 a lõ Jakarιι cɔ a fʋɔr Ehjabɛtι. 41 Dι ɔbɔɔkɛ Elijabɛtι nιɛnι Marιι fʋɔr, ɔɔ bi ubire le ɔɔ kɔ̃lora, dι Elijabɛtι hinə Thu Phuu, 42 a hulẽ na nɔ kheu ayι: Thãgba bɔna fɛr a jɔ khɛra fɛʋ, dι biilera afι kɔ̃lora ’lɛr bɔnanɛ. 43 Mɔ̃ gι fʋ sι ɩ̃ Kɔ̃tɩ̃ι nι ɩ̃ a yι mι? 44 Gιdonι hιnɛ, dapaara afι fʋɔr lõ mιnι nũ kaar, ɩ̃ bi ubire na kãkar kɛ ɩ̃ kɔ̃lora. 45 Gι da fɛrkɛra pιɛrnι haar, gιdonι gιrɛ thɛnι Kɔ̃tιnι pa dι wι mιι fι, ga daan oti. 46 Dι Marι so ayι: Ɩ̃ ha n khιιrɛ Kɔ̃tιn, 47 dι ɩ̃ ha na-n kãka Thãgba ɩ̃ Taadaarra, 48 gιdonι a hιιnɛ ɔɔ hɛlɛlɛ thɔ̃daar khɛr. Gιdonι hιnɛ, a fʋna nɛnɛ̃kɛ, thɩ kɔ̃ caar fɛʋ na so marɛ anayι, Thãgba bɔna mɛr. 49 Gιdonι Thãgbaakɛ dɔnι thɩ̃ɛ fɛʋʋ Punodaar cʋʋ marɛ thɩ̃ kɔ̃tɩna; dι ɔɔ i n dʋɔn daphuu. 50 Dɔ ɔɔ bɔ dona n hale wιrɛraakɛ n maanɛɛnι məlle wo məllela fɛʋ. 51 A nιnanɛ mɔ̃kɛ ɔɔ fãga nyɔ̃ hanι, a bɩ̃bιlanɛ wιrɛɛkɛ hananι i ƴaal kpιɛrɛsɔ haarra. 52 A tɔr fãgadara awι fãga too para kpɛɛ, sa cʋʋ hɛlɛlɛ fιldara dι wι pal ιιr. 53 A cʋʋrɛ kɔmɛdara dɩ wɩ hi na thɩ̃ bʋɔ, sa faa lɛ̃lɛ na nyɛ̃ biire dɩ wɩ jal. 54 A bulle Ɩjɩrayɛl ɔɔ thɔ̃daar, gɩdonɩ ɔɔ bɔ donana a jɩna 55 Abɩraham na ɔɔ məlsɔ khorr, mɔ̃kɛ a kɔɔ sonɩ asɩ mama thɩ kɔ̃tɩ̃sɔra. 56 Dɩ Marɩ too nakha Elijabɛtɩ pora yẽthersɔ. Agɩpɩ dɩ kɛr bir kɔ̃ ɔɔ cɔ. 57 Dι ɔbɔɔkɛ Elijabɛtιι bi kɔ̃ bɔ danι, a kʋɔn kũubir. 58 A Elijabɛtιι cɔ khudara na ɔɔ toosɔ nιɛ dι Kɔ̃tιn kɔɔ donaanɛ bʋɔ dιι kar, wι-n kãkarɛ kha na ɔr. 59 Dι wire makõther wirera, wι pɔr a kur biile khʋ̃ʋ, sa ƴaal wι haa ire Jakarι, kɛ dɔnι ɔɔ thιι irə wo. 60 Sι ɔɔ nι so: Kpei, Jã wa-n wιι. 61 Dι wι sʋʋraa: Tibil na hale afι toora a hana ire thala’; 62 sa mιιna ɔɔ thι nyɛ̃be wι hιιn mɔ̃kɛ a-n ƴaalnι a na-n wιι. 63 Dι Jakarι bιɛl sɛbɛ a khere pɛr ayι: Jã wa-n wιι. Dι nʋɔ kpaa wι fɛʋ. 64 Dι dapaara Jakarιι nɔ khɛr, dι delẽbire lιmι dι puno wo da-n mιι thιmιa, da-n khιιna Thãgba. 65 Dι maar fʋlɛ cɔ khudara fɛʋ, dι Jude gɔ̃gɔ̃ dιdara fɛʋ kɔɔ mιιrɛ kha ga thɩ̃sɔɔlera. 66 Dι wιrɛ fɛʋʋkɛ kɔɔ nιɛnɛnι thɩmɩɩrɩle, wι fʋ gɛr le awι bιnɔ sι wa-n so aa: Dι mɔ̃ biilera na ha ya fɛ? Sι Kɔ̃tιnι nyɔ̃ kɔɔ kɛɛraarɛ. 67 Dι ɔɔ thι Jakarι hinə Thu Phuu, a ma da-n ti Thãgba tukιrʋ thakɛ ayι: 68 Kɔ̃tιnιkɛ dɔnι Ɩjιrayɛl Thãgba hιna khιιrɛ, gιdonι a ιnɛ a kher ɔɔ too sa birse wi. 69 A pɛ sarɛ Taadaar kɔ̃tɩ̃ι ɔɔ thɔ̃daar Davιdιι toora, 70 mɔ̃kɛ a kɔɔ mιιnι dιι the ɔɔ bobon phusɔɔ nɔɔ kɛkɛkɛ; 71 taarɛ gι dι ga-n taa sι asι sodarara, na wιrɛraakɛ fɛʋ n laarɛ sιnιι nyɔ̃kɔɔ. 72 Mɛ̃ a kɔɔ dona asɩ mama thɩ kɔ̃tɩ̃sɔ bʋɔ, a jɩnana ɔɔ nɔ bɩɛl ʋlfɛ phu. 73 Gɛr dʋɔn nʋɔɔkɛ a kɔɔ sonɩ na asɩ mama thɩ kɔ̃tɩ̃ Abɩraham, 74 dɩ mɛ̃ Thãgba na ha sɩ fãga, ɔbɔɔkɛ a na taa sɩnɩ asɩ sodaraa nyɔ̃kɔɔ na pɩ, sa-n dʋʋraa thɔma na ’lar, 75 na phur, na fɩl sarʋ ɔɔ ƴɛra wire fɛʋ asɩ yi hanana. 76 Sɩ fɛrɛ bɩsã buu, wa we fer Kəkəədaarɩ bobon, gɩdonɩ fɛr na kʋlɛ Kɔ̃tɩn ƴɩɛ, fa-n gbɛbɩrɩ ɔɔ hʋsʋnɔ. 77 Dɩ mɛ̃ a na nɩna ɔɔ too taa jɩɩr, dɩ ga ther awɩ sopugosɔɔ faara, 78 gɩdonɩ asɩ Thãgba hinəne bɔ donanɛ, gɛr dɔ nɔɔ dɩ ƴũu dahɩrɛ phã a ɩ̃ a kher sɩ; 79 a na-n hɩrɛ wɩrɛɛkɛ hanɩ dabirəra, na khi jəərera, a thɔɔ asɩ nɛ a na-n pɛ ha ie hʋɛra. 80 Dɩ bɩsaanna n khʋɔn, dɩ ɔɔ thu na-n ’lɛ fãga. Sɩ bəənnə a-n cɔ, phaphapha dɩɩ dana wireekɛ a nɩnanɩ ɔɔbara Ɩjɩrayɛldaraa ƴɛ thɩ̃thɩɩn.
21 Ɔbɔɔlera, Sejaar Ogusiti fãgadaar kɔ̃tɩ̃ɩ kɔɔ ’laa jɔfʋ ayɩ, wɩ thera tɩbɩla fɛʋ. 2 Dɩ caca therreele kɔɔ har ɔbɔɔkɛ Kiriniyusi donɩ gobanɛr Siri dɩɩra. 3 Dɩ tɩbɩla fɛʋ bɩɛlbɩɛl kɔɔ jaal wɩ ther wɩ awɩ dɩraakɛ wɩ thenɩ. 4 Dɩ Jojɛfɩ dakha kɛ thɛnɩ Galile Najarɛtɩ dɩɩra, a jaal Jude Davɩdɩɩ dɩraakɛ wɩ-n wenɩ Bɛtɩlɛhɛm, gɩdonɩ Davɩdɩɩ tibil gι a do ɔɔ ca. 5 A jaal dakha na Marι, ɔɔ wɛdaarιkɛ hananι pɛmɛr wι ther wι. 6 Dι mɔna wι hanιle, Marιι bi kɔ̃ bɔ daan, 7 dι kɔ̃ ɔɔ biir bi dι do kũubir, dι parʋʋ bibɔrɔ kɩ̃kιιn a pɛ bekolela, gιdonι phɩ̃ paar na hale kãkɛ kpakpala n cɔnι dι wa ha wa’. 8 Dι khuirəəle bana khedara hale hʋɔnɔ, dι wa-n bɛr awι banasɔ dιtιnɔ. 9 Dι le Kɔ̃tιnι thɔ̃thɔ̃daar thu bιɛl the war, dι Kɔ̃tιnι carbara hιrɛrɛ a dii war. Dι maar fʋlɛ wι jɔɔ ka. 10 Dι Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thuulera so warɛ ayι: Na-n do maar n fʋ na’, gιdonι tutugo bʋɔ mι-n mιι nι kɛ na dɔnι da kɔ̃tɩ̃ι Ɩjιrayɛldarara fɛʋ. 11 Nĩkɛ nι ’lɛr Taadaar bιɛlιkɛ dʋɔnnι Kirisiti, Kɔ̃tιn gι, kɛ wι kɔnι Davιdιι dιra. 12 Dι gιrɛɛkɛ na dɔ narnι jιιn dʋɔn: Na yιrɛ bibɔrɔ, dι wa parʋʋ bibɔrɔ kɩ̃kιιn na pɛ bekolela. 13 Le dapaara ƴũ ko kena tə̃tə̃tə̃ the Thãgbaa dʋɔ a caan Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thuule, dι wa-n khιι kha Thãgba awι ha, dι wa-n sona aa: 14 Thãgbaa i n dʋbarɔ le thãgbara ƴũ pər, sι ha ιι n dɛɛnɛ tιbιlala thιιra, kɛ n lonaanι haar. 15 Dι ɔbɔɔkɛ Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thusɔɔle faa wɩnɩ, sɩ wa-n bir Thãgbaa dʋɔ, bana khedaraale mɩɩrɛ kha bɩɛlbɩɛl ayɩ: Dɩ a mɛ̃ gɩ, nɩ ɩna sɩ jal phaphapha sɩ dã Bɛtɩlɛhɛm sɩ hɩɩn gɩrɛ dananɩ le, kɛ dɔnɩ gɩrɛra Kɔ̃tɩn cʋʋ sɩnɩ dɩ sɩ jɩ. 16 Dɩ wɩ jaal khə̃khə̃ a ƴaal Marɩ, na Jojɛfɩ, na bibɔrɔɔle wɩ pɛnɩ bekolela a yɩ wɩ. 17 Ɔbɔɔkɛ wɩ yɩɩnɩ pɩ, wɩ gbaar thɩmɩa fɛʋʋkɛ wɩ nɩɛnɩ bɩsã buudaraale a mɩɩ. 18 Dɩ wɩrɛ fɛʋʋkɛ kɔɔ nɩɛnɛnɩ, nʋɔ kpaa wɛr bana khedaraa thɩmɩɩraale. 19 Sɩ Marɩ fʋrɛ ga thɩ̃sɔɔle fɛʋ ɔɔ bɩnɔ da-n kpɩɛrna gɩ. 20 Dɩ bana khedara kɛrrɛ a dʋbɩ Thãgbaa i dɩ wa-n birnə, dɩ wa-n khɩɩnaa dakha gɩrɛraakɛ fɛʋ wɩ nɩɛnɩ a torna yire, gɩdonɩ gɩ har mɔna Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thuulera kɔɔ so warnɩ. 21 A wire makõther dã, wɩ kurre biile khʋ̃ʋ sɩ wa-n wɩɩ Jeju, ireekɛ Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thu kɔɔ ’laanɩ sɩ ɔɔ nɩ na hana ɔɔ pɛmɛ pa’. 22 Dɩ ɔbɔɔkɛ Jojɛfɩ na Marɩɩ phʋɔl wi danɩ, mɔ̃kɛ Mʋɩjɩɩ jɔfʋ hanɩ, wɩ gbaar Jeju a jalna Jerujalɛm wɩ ha Kɔ̃tɩn. 23 Gɩdonɩ mɛ̃ gɩ khere Kɔ̃tɩnɩ jɔfʋra ayɩ: “Caca kuuminə fɛʋʋkɛ wa kɔnɩ, Kɔ̃tɩnɩda wa do.” 24 Dɩ Jojɛfɩ na Marɩ ’laarɛ bonɩ jirrə, mɔ̃kɛ gɩ kherenɩ Kɔ̃tɩnɩ jɔfʋra, “kʋlãpuo yenyɔ agɩbo puusɛ̃ ɓɔla yenyɔ.” 25 Dɩ hɩnɛ, kũu bɩɛl gɩ, a hale Jerujalɛm dɩ wa-n wɩɩ Sɩmɛ̃ʋ. Kuunile dor tibil sarʋ, da-n cʋna Thãgba. A-n pιɛrɛ dakha ʋrɛɛkɛ Ɩjιrayɛl na ’lɛrɔnι taarɛ, dι Thu Phuu haaraa. 26 Thu Phuu kɔɔ khιιraarɛ gιrɛ thɛnɩ Thãgbara, dɩ a na yɩrɛ Kɔ̃tɩnɩ Kirisiti na yire sɩ na khi. 27 Dɩ Thu Phuurə thɔɔrɛ Sɩmɛ̃ʋ a jalna Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩɩna. Ɔbɔɔkɛ Jeju bɩsã buulee thɩ na ɔɔ nɩ pɔnaanɩ, wɩ cʋʋnaa mɔ̃kɛ jɔfʋ sonɩ, 28 Sɩmɛ̃ʋ teguure a pɛ ɔɔ nyɔ̃kɔɔ sa khɩɩ Thãgba ayɩ: 29 Nɛnɛ̃kɛ Kɔ̃tɩn, sɛ afɩ thɔ̃daarra a kɔ̃ na ha ɩɩ mɔna fɩ kɔɔ sonɩ; 30 gɩdonɩ mɩ torre afɩ taara yire, 31 kɛ fɩ gbɛbɩnɩ tɩbɩla fɛʋʋ ƴɛra. 32 Taarɛɛle na dor dahɩrɛ a na hɩrɛ tibil caar fɛʋ, sɩ gɩ do i dʋbɩrɛ Ɩjɩrayɛl afɩ toora. 33 Nʋɔ kɔɔ kpaarɛ Jojɛfɩ na Marɩ gɩrɛraakɛ n mɩanɩ Jejura. 34 Dɩ Sɩmɛ̃ʋ bɩɛlɛ Thãgba a pɛ war, sa so Jejuu nɩ Marɩra ayɩ: Hɩnɛ, Thãgba cʋʋrɛ bɩsaanɩkɛ a dɔ ji paar na pal ɩɩr paar Ɩjɩrayɛldara jɔjʋɔra, na jɩɩnɩkɛ tɩbɩla na bananɩ; 35 dɩ mɛ̃ tibil jɔjʋɔɔ kpɩɛr gbulsɔ na yɩr, sɩ fe wer, khalghãa na gɔ fɛr haarra. 36 Thãgbaa bobon khɛ bιɛl gι, a kɔɔ hale dakha dι wa-n wιι An Panʋɛlι bikhɛr gι, a do Ajɛɛrι ca. A thʋnɛ tɩ̃ ka. A fʋna ɔɔ biir bɔɔ yɛna makonyɔ a kɔɔ cʋʋ na ɔɔ ko, 37 dι ɔɔ ko khi, sι dι too do khikhɛrʋ. Yɛna kpalanã yenã a hana, dι aa-n ’lee Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tιιna ga; Thãgbaa thɔ̃ a-n do dιtιnɔ na dιwιlʋ, dι li nʋɔ da-n bιɛlna Thãgba. 38 Dι bɔ bιɛllaalera, ɔr dakha pɔr da-n khιι Thãgba a mιιna Jejuuda tιbιla fɛʋraakɛ n pιɛrɛnι ʋrɛɛkɛ na birseneni Jerujalɛmdara. 39 Ɔbɔɔkɛ Jojɛfι na Marι cʋʋnι thɩ̃ɛsɔ fɛʋ dιι pι, mɔ̃kɛ Kɔ̃tιnι jɔfʋ sonι, wι kɛrrɛ bir kɔ̃ Galile Najarɛtι awι dιra. 40 Dι bιsaan na-n khɔ̃ da-n ’lɛ fãga, dι ɔɔ kpɛsɛ dakha na-n jɔr da-n ’lɛna dakha Thãgbaa bɔna. 41 Bɔɔ fɛʋ ɔɔ thι na ɔɔ nι n jaal Jerujalɛm yɛna yɛna fɛtιιkɛ wι-n wenι Pakι. 42 Dι ɔbɔɔkɛ a hananι yɛna yʋɔr yenyɔ, wι jaal mɔ̃kɛ wι yιnι wa-n cʋɛ fɛtιra. 43 Dι ɔbɔɔkɛ fɛtι pιnι dι wι bir dι wa-n kɔ̃, Jeju bιsaanιlera toore le Jerujalɛm, sɩ ɔɔ thɩ na ɔɔ nɩ na kɔɔ ja’. 44 Dɩ wɩ-n kpɩɛrɛ Jeju hale na awɩ kpakpaarsɔ, a ɩɩr waa dɩɩ na tɩ̃ɩ, sɩ wa-n ƴaalʋʋ awɩ too na awɩ jɩ jɩnaa pa. 45 Mɔ̃kɛ wa-n yɩɩna’, wɩ kɛrrɛ bir Jerujalɛm dɩ wa-n jɩɩ ƴaalʋʋ. 46 A wire yẽther ka pɩ, wɩ yɩɩrɛ Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩɩna dɩ too dɩɩrdaraa thɩ̃thɩɩn, da-n pɛ wɩ nũu da-n bulena wɩ thɩ̃ɛ. 47 Dɩ wɩrɛ fɛʋʋkɛ n kɔɔ pɩɛnɩ nũu, nʋɔ kpaa wɛr ɔɔ kpɛsɛra na mɔ̃ a-n birse wini. 48 A ɔɔ thɩ na ɔɔ nɩ yɩɩ, gɩ kpaa wɛr nʋɔ, dɩ ɔɔ nɩ bulee: Ɩ̃ bi ya, mɔ̃gɩdo dɩ fɩ cʋʋ sɩ thakɛ? Hɩnɛ, afɩ thɩ na mɛrɛ, sɩ kɔɔ ƴaal fɛr waa na dɛr. 49 Dɩ bule wi: Mɔ̃gɩdo dɩ na-n kɔɔ ƴaal mɩ? Na jɩ dɩ gɩ teenanɛ dɩ ma cʋʋ ɩ̃ Thιι thɔ̃aa? 50 Sι wa jι thιmιιrιle a so warnι kιrʋa’. 51 Agιpι Jeju bire kɔ̃ nakha wɛr Najarɛtι dιιra da-n nι wι nũu. Dι ɔɔ nι fʋrɛ thιmιaale fɛʋ ɔɔ bιnɔ. 52 Sι Jeju n khʋɔn dι ɔɔ kpɛsɛ na-n pɛr, da-n da Thãgba haar na tιbιla.
31 Ɔbɔɔkɛ Tɩbɛɛr Sejaar kɔɔ donɩ fãgadaar kɔ̃tɩ̃ɩ dɩ ga cʋʋ yɛna yʋɔr yemɔɩ, ga bɔɔlera Pɔ̃sɩ Pɩlatɩ do dakha gobanɛr Jude dɩɩra, sɩ Ɛrɔɔdɩ do fãgadaar buu Galile dɩɩra, dɩ ɔɔ õkuun Filipi do Ituredara na Tɩrakonɩtɩdaraa fãgadaar bu, sɩ dɩ Lɩjanɩasɩ do Abɩlɛndaraa fãgadaar bu; 2 dɩ ɔbɔɔlera dakha An na Kaɩfɩ do gbõdara, gɛr Thãgba mɩɩna Jã, Jakarɩɩ bikuun, bəənnə. 3 Dɩ a jaal da-n kpaar dɩɩ fɛʋ Jʋrdɛ̃ khʋra, da-n so tɩbɩlala aa: Nɩ deba haar sa ’lɛ yɔ kpɛɛrɛ, sɩ Thãgba n faa anɩ sopugosɔ. 4 Thãgbaa bobon Ejaɩɩdaakɛ a kɔɔ kherenɩ ɔɔ sɛbɛra dana mɛ̃ ayɩ. “Tibil wire gɩ dɩ ga-n hulẽ bəənnə ayɩ: Na-n gbɛbɩrɛ hʋɛ Kɔ̃tɩnna, na-n wɛbɩrɛ ɔɔ hʋ bisɔ gɩ pɔlɔ. 5 Bɛlɛ̃ɛ fɛʋ na hire, dɩ gɔ̃gɔ̃ kɔ̃tɩna na gɔ̃gɔ̃ biisɔ fɛʋ na yɩɩrɛ na mãkha na thɩɩ. Gɩrɛɛkɛ gõgolonenɩ ga bire na telẽ, dɩ hʋɛsɔɔkɛ hanɩ yara yara ga pɔlɔlɛ. 6 Dɩ tibil caar fɛʋ na yɩrɛ taarɛɛkɛ thɛnɩ Thãgbara.” 7 Sɩ Jana n sor tibil jɔraale n pʋɔraanɩ wɩ kpɛɛ nyʋɔnɔ dɩ yɩ: Nɛr sikori bisɔ, amɛ sɔ nar nɩ fuo Thãgbaa nĩkhirəəkɛ na ɩnanɩ? 8 A mɛ̃ gɩ na-n sɛ beekɛ n nɛnanɩ anɩ ha debi, sɩ na-n too na so le anɩ bɩnɔ ayɩ, Abɩraham dʋɔn anɩ mama thɩ kɔ̃tã’. Gɩdonɩ mɩ so narɛ: Bokanaakɛrakɛ Thãgba punone a cʋʋ gɩ dɩ gɩ debi a do bɩsana Abɩrahamna. 9 Dɩrakɛ kpãkpo ’lire leere thɩr nɛ kuur leere. Dɩ thɩr wo thɩrʋʋkɛ na-n sɛnɩ bi bʋɔa’, wa kuur ger na dʋna dɔɔra. 10 Dɩ tibil jɔɔle bulee aa: Dɩ a gɩ ha thale, mɔ̃ sa do? 11 Dɩ birse wi: Ʋrɛɛkɛ hananɩ kẽkena yenyɔ, a te bɩɛl hana ʋrɛɛkɛ na hana gɩna’; dɩ ʋrɛɛkɛ hananɩ dɩkor, dɔ a cʋʋna ɔmɛna dakha. 12 Dɩ war gbadaraakɛ pʋɔnnɩ wɩ kpɛɛ nyʋɔnɔ dakha, wɩ bulele Jã: Dɩɩrdaar, dɩ mɔ̃ sa do? 13 Dɩ so war: Na-n taa tɩbɩlala thɩ̃ɛ gɩ kãasɩ gɩrɛraakɛ wɩ pɛrna’. 14 Dɩ sɔrasɛsɔ dakha bulee: Sɩ sɛrɛ, mɔ̃ sa do? Dɩ birse wi: Na-n tagɩrɩ tibillə thɩ̃ɛ na fãga bɩa’, agɩbo na-n pɛ war so khɩa’, sɩ nɩ dɔ gɩrɛ wɩ-n lɩmɩ nɩnɩ na-n da nar. 15 Mɔ̃kɛ tɩbɩla fɛʋ n pɛnɩ nũu dɩ wa-n kpɩɛr awɩ hara, Jã ba dʋɔn Kirisiti yaa, 16 Jã so warɛ fɛʋ ayɩ: Me wer nyʋɔnɔ mɩ-n kpɛɛ nɩ, sɩ tibil bɩɛl na ɩnɛ kɛ hananɩ fãga a jɔ mɩ, dɩ ma hɩɩrʋʋrakɛ a na thʋbʋʋ nɛfaa pɛ̃a’. Ɔr, Thu Phuurə na dɔɔra a na kpɛɛ nɩ. 17 Dɩ jʋ jɛ nyɔ̃kpʋʋn hale dι fʋrɔ ɔɔ nyɔ̃kɔɔ. A na jɛr jɔ a gba jʋ be a pɛ ɔɔ thʋ̃ bιnɔ, sι a thii laagbee dɔɔraakɛ na dɔnι thɩ̃ khiirnənə’. 18 Thale Jã n kɔɔ mɩɩ tutugo bʋɔɔ thɩmɩɩ tɩbɩlala nakha thɩmɩɩ ƴɩrɛ wo na bulo wini. 19 Sɩ gɩdonɩ Ɛrɔɔdɩ fãgadaar buu kɔɔ gbaar ɔɔ õkuuni khɛr Ɛrɔdɩadɩ, Jã phaanʋʋnɛ ga phaan, na gɩ̃ sopugo jɔjɔraakɛ fɛʋ Ɛrɔɔdɩ kɔɔ cʋʋnɩ. 20 Ɛrɔɔdɩ cʋʋrɛ thɩ̃ɛ dɩɩ puuro ka, sɩ gɩrɛ puuroni a jɔrakɛ dʋɔn mɔ̃ a fʋnɩ Jã a to khaɩra. 21 Ɔbɔɔkɛ Jã kɔɔ kpɛɛnɩ tɩbɩla fɛʋ nyʋɔnɔ na pɩ, a kɔɔ kpɛɛrɛ Jeju dakha nyʋɔnɔ. Dɩ ɔbɔɔkɛ Jeju hanɩ da-n bɩɛl Thãgba, thãgbara ƴũ phubire. 22 Dɩ Thu Phuu gbũ puusɛ̃ khaa gbelẽ gbelẽ a lʋʋnaa. Dɩ le nʋɔ the thãgbara ƴũ ayɩ: Fɛr dʋɔn ɩ̃ Bikuunikɛ mɩ-n nanɩ, fɩ lõ mer haar kpɛ. 23 Jeju kɔɔ hananɛ yɛna dɩɩ thɔɔ kpelẽ yʋɔrsɔ, ɔbɔɔkɛ a fʋnɩ ɔɔ thɔ̃. Dɩ tɩbɩla n kpɩɛrɛ Jojɛfɩɩ bikuun a do na Elɩɩ bikuun, 24 Matatɩɩ bikuun, Levɩɩ bikuun, Mɛlkɩɩ bikuun, Janaɩɩ bikuun, Jojɛfɩɩ bikuun, 25 Matatɩasɩɩ bikuun, Amɔsɩɩ bikuun, Nahʋmɩ bikuun, Esɩlɩɩ bikuun, Nagaɩɩ bikuun, 26 Matɩɩ bikuun, Matatɩasɩɩ bikuun, Semeɩɩ bikuun, Jojɛkɩɩ bikuun, Jodaa bikuun, 27 Joanãa bikuun, Rejaa bikuun, Jorobabɛlɩ bikuun, Salatɩɛlɩ bikuun, Nerɩɩ bikuun, 28 Mɛlkɩɩ bikuun, Adɩɩ bikuun, Kosamɩ bikuun, Ɛlmadamɩ bikuun, Ɛrɩ bikuun, 29 Jejuu bikuun, Elɩɛjɛɛrɩ bikuun, Jorɩmɩ bikuun, Matatɩɩ bikuun, Levɩɩ bikuun, 30 Sɩmɛ̃ʋʋ bikuun, Judaa bikuun, Jojɛfɩɩ bikuun, Jonamɩ bikuun, Elɩakɩmɩ bikuun, 31 Meleaa bikuun, Menaa bikuun, Matataa bikuun, Natãa bikuun, Davɩdɩɩ bikuun, 32 Ɩjaɩɩ bikuun, Jobɛɛdɩɩ bikuun, Boajɩɩ bikuun, Salomɔ̃ɔ bikuun, Nasɔ̃ɔ bikuun, 33 Amɩnadabɩɩ bikuun, Adɩmɛ̃ɛ bikuun, Arnɩɩ bikuun, Ɛsɩrɔmɩ bikuun, Farɛsɩɩ bikuun, Judaa bikuun, 34 Jakɔbɩɩ bikuun, Ɩjakɩɩ bikuun, Abɩrahamɩ bikuun, Taraa bikuun, Nakɔɔrɩ bikuun, 35 Serukii bikuun, Ragoo bikuun, Falɛkɩɩ bikuun, Ebɛɛrɩ bikuun, Salaa bikuun, 36 Kaɩnamɩ bikuun, Arfasaadɩɩ bikuun, Sɛmɩ bikuun, Noee bikuun, Lamɛkɩɩ bikuun, 37 Matujalaa bikuun, Enɔkɩɩ bikuun, Jarɛɛdɩɩ bikuun, Malelɛlɩ bikuun, Kaɩnãa bikuun, 38 Enɔsɩɩ bikuun, Sɛtɩɩ bikuun, Adãa bikuun, na Thãgbaa bikuun a do.
41 A Jeju hinə Thu Phuu, a ther Jʋrdɛ̃ mɩɩrɔ, dɩ Thu Phuu thɔgʋʋ a jalna bəənnə. 2 Le Satã fifiləə a cʋʋna wire kpalanyɔ. Dɩ Jeju na kɔɔ kho dɩkor ga wisɔraala’; a ga wiile ka pɩ kɔmɛr fʋʋrɛ. 3 Dɩ le Satã sʋʋraa aa: Ado fɛr dʋɔn Thãgbaa Bikuun, sɔ bokaarraakɛ gɩ debi gɩ do dɩkor. 4 Dɩ Jeju birsee: Gɩ kherere Thãgbaa sɛbɛra ayɩ: “Ga do dɩkor dɩbara na hana tibil yirə’.” 5 Dɩ Satã kpaa a jʋʋnna ƴũ, a nɩɩraa dapaara fãgadaar dɩɩsɔ fɛʋʋkɛ hanɩ thɩɩra, 6 sa sʋʋraa: Fɛr ma ha fãga fãgadaar dɩɩsɔraakɛ fɛʋ na awɩ nyɔ̃kor bɔ, gɩdonɩ wɩ kɔɔ ha mɛr, dɩ ma har ntɛɛkɛ mɩ pɛrnɩ haar ɩ̃ ha. 7 Dɩ gɛr gɩ ado fa gburõkure na fʋɔr mɩ, afɩda ga do fɛʋ. 8 Dɩ Jeju sʋʋraa: Gι kherere ayɩ: “Kɔ̃tɩn, afɩ Thãgba fa fʋɔr, dɩ ɔrra dιbara fa doro thɔma.” 9 Dɩ Satana kpaa wo, a jalna Jerujalɛm a jʋʋnna Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩɩna ƴũ, sa sʋʋraa: Ado fɛr dʋɔn Thãgbaa Bikuun, bɩna kɩɛr a je thʋnɔ, gɩdonɩ gɩ kherere ayɩ: 10 “A na pɛrɛ ɔɔ thɔ̃thɔ̃daar thusɔ dɩ wa hɩɩn fɩ” 11 dɩ “wa tɛ fɛr, agado mã’ fa ber nɔɔ bokaarra.” 12 Sɩ Jeju birsee: Gɩ kherere ayɩ: “Fa-n fifilə Kɔ̃tɩn afɩ Thãgba a hɩɩna’.” 13 Dɩ ɔbɔɔkɛ Satã kɔɔ fifiləəni na fɩlɛ fɛʋʋle pɩ, a fagʋʋrɛ phaphapha a yɩ hʋ kpɩɩ wo. 14 Dɩ mɛ̃ Jeju bir na Thu Phuu fãga Galile, dɩ ɔɔ i kpaar dɩ khuirəəle fɛʋ. 15 Dɩ a-n dɩɩrɛ tɩbɩla awɩ Thãgba fʋɔr cɔnana, dɩ wɛr fɛʋ n dʋbʋʋrɛ. 16 Dɩ Jeju jal Najarɛtɩ kãkɛ wɩ kɔɔ haanʋʋnɩ; dɩ hɩɩr wire a lʋʋn Juifisɔɔ Thãgba fʋɔr cɔra mɔ̃kɛra a-n kɔɔ cʋʋnɩ. 17 Dɩ mɔ̃ a ɩɩrnɩ a so sɛbɛ, Thãgbaa bobon Ejaɩɩ sɛbɛ wɩ haa. Dɩ a phubire sɛbɛra a yɩ kãkɛ gɩ kherenɩ ayɩ: 18 “Kɔ̃tɩnɩ Thu Phuu ha marɛ, gɩdonɩ a phiir mer ma-n mɩa tutugo bʋɔɔ thɩmɩɩ bɔdarara. A thɔ̃ mɛr ma-n mιa deara wɩ ’lɛ taarɛ, na wɩrɛraakɛ na-n yɛna’ dɩ wa yɩ. A thɔ̃ mɛr ɩ̃ taa wɩrɛɛkɛ wɩ-n kpooronɩ, 19 a na mɩana Kɔ̃tɩnɩ bɔ jɩ yɛ.” 20 Agɩpɩ dɩ khaan sɛbɛ a bir ha thɔ̃daar sa too. Dɩ tɩbɩla fɛʋʋkɛ hanɩle Juifisɔɔ Thãgba fʋɔr cɔ bɩnɔɔle gaaraarɛ yire. 21 Dɩ a mar da-n mɩɩ wɩ: Nĩkɛ ga Thãgbaa sɛbɛ thɩmɩɩkɛ nɩ nɩɛnɩ daan pɩ. 22 Dɩ tɩbɩla fɛʋ n mɩιrɛ ɔɔda bɔ, dι dakha nʋɔ kpaa wɛr bɔ jɩ thɩmɩɩraakɛ n thɛnɩ ɔɔ nɔra, dɩ wa-n so: Ga do ɔr dʋɔn Jojɛfɩɩ bikuunaa? 23 Sɩ Jeju so warɛ: Gellakɛ na so marɛ sokpaakɛ anayɩ: Dɔtɔrɔ, kpɛɛnɛ afɩ khora dɩbara bɛɛ, gɩrɛ fɛʋʋkɛ fɩ kɔɔ cʋʋnɩ Kapɛrnayʋm dɩ sɩ nɩɛ, cʋɛ gɩ kɩɛr afɩ dʋɔ. 24 Dɩ a bire so war wo: Sobɔr mɩ so nar, wa-n bu Thãgbaa bobon bɩɛllakɛ ɔɔ dʋɔ bɔɔbɔa’. 25 Sobɔr mɩ so nar: Khikhɛra jɔɔjɔɔ kɔɔ hale Ɩjɩrayɛl dɩɩra Elɩɩ bɔɔ, ɔbɔɔkɛ thãgba kɔɔ kurni yɛna yẽther na pora maadõ, dɩ kɔmɛ kɔ̃tɩ̃ɩ ji dɩɩra fɛʋ. 26 Sɩ ɔbɔɔlerakɛ Thãgba na kɔɔ thɔ̃ ɔɔ bobon Elɩ khikhɛraraale bɩɛllakɛ, saagado khikhɛr bɩɛlɩkɛ hanɩ Sarɛpɩta Sɩdɔ̃ dɩɩraa pa gaaga. 27 Dɩ dakha gbulo bərəəm kɔɔ hale Ɩjɩrayɛl dɩɩra Thãgbaa bobon Elijee bɔɔ, sι bɩɛl wɛrrarakɛ na kɔɔ kpɛɛ, saagado Naamãakɛ dɔnɩ Siridaar gaaga. 28 Dɩ ɔbɔɔkɛ wɩrɛ fɛʋʋkɛ hanι Juifisɔɔ Thãgba fʋɔr cʋɔrɔɔle nɩɛnɩ gelela, nĩkhii fʋlɛ wɛr. 29 Dɩ wɛr fɛʋ ɩɩr a tʋɔrʋʋ dɩ bɩnɔ thena, a jalna phaphapha a dana gɔ̃gɔ̃ horʋ wɩ dʋnaa ɓɛlɛnɔ, gɩdonɩ gɔ̃gɔ̃ yʋɔ awɩ dɩ ha. 30 Sɩ ɔr thɛthɛ dẽdẽdena a jal awɩ ƴɛ thɩ̃thɩɩn a thena. 31 Dɩ Jeju jaal Kapɛrnayʋm Galile dɩɩra, da-n dɩɩr tɩbɩla hɩɩr wire. 32 Dɩ nʋɔ kpaa wɛr ɔɔ dɩɩrra gɩdonɩ ɔɔ thɩmɩɩ hananɛ fãga. 33 Dɩ le kũu bɩɛl kɔɔ ha Juifisɔɔ Thãgba fʋɔr cɔra, kɛ hananɩ kɔ̃tɛɛbu hɔ̃hɔl, dɩ a hulene dɩɩ khɩɩr ka ayɩ: 34 Ee, anye sɩ ha kha na fɛr Najarɛtɩ Jeju? Fɩ ɩnɛ fɩ kʋɛ sɩ yaa? Mɩ jɩrɛ ntɛ fɩ donɩ: Thãgbaa Tɩɩ phu fι do. 35 Sɩ Jeju manaanɛ ayɩ: Pɩra, sa thɛ kuunnaale. Mɔ̃kɛ kɔ̃tɛɛbuurə baanɩ thʋnɔ tibil jɔɔlee thɩ̃thιιn, a thιιraarɛ dιphã, sι aa cʋgʋʋ dιkharakɛ dιι puurə’. 36 Dι nʋɔ kpaa tιbιla fɛʋ dι wa-n mιι kha bιɛlbιɛl aa: Anyee thιmιι ca ha ʋrɛ? A-n mar kɔ̃tɛɛbi hɔ̃hɔlasɔrarakɛ na fãga dι puno wi dι wa-n the. 37 Dι ɔɔ i kpaar dι khuirəəle fɛʋ. 38 Ɔbɔɔle Jeju thenι Juifisɔɔ Thãgba fʋɔr cɔra, a jaal a lõ Sιmɔ̃ɔ cɔ. Dι Sιmɔ̃ɔ khɛrι nι gι, a ji tomι kporre, dι wι phʋʋr Jeju dι wa-n pιɛ. 39 Dι Jeju pɔ gʋɛraa a phaan tomι kporre, dι tomι kporre ιιraa. Dι dapaara dι ιιr a tee wι kpakpaalɛ. 40 Wi lõ bɔɔ, wιrɛ fɛʋʋkɛ hananι khodaraakɛ kho caar dιιdιι fʋnι, wι pɔna wɛr Jejura dι dɛ̃ɛ war fɛʋ bιɛlbιɛl nyɛ̃ɛ, dι wι kpɛɛ. 41 Dι kɔ̃tɛɛbiisɔ dakha kɔɔ ther tιbιla bərəəmna, a hulẽ dι wa-n sona aa: Fɛr dʋɔn Thãgbaa Bikuun. Sι Jeju mana wɛr, aa-n tu wι mιa nʋɔa’, gιdonι wι jιrɛ ɔr dʋɔn Kirisiti. 42 A dιι wιl Jeju ther jal khuirə, dι tibil jɔ mar dι wa-n ƴaalʋʋ. Ɔbɔɔkɛ wι yιιnι, wι-n yιrnaanɛ a na-n faa wa’. 43 Sι Jeju so warɛ: Gι teenanɛ ma-n mιι tutugo bʋɔɔ thιmιιkɛ dɔnι Thãgbaa fãgadaar doda gɩ̃ dιsɔra dakha, gιdonι gɛrra Thãgba kɔɔ thɔ̃ mι. 44 Dι a hale Jude dιιra da-n mιι Thãgbaa thιmιι Juifisɔɔ Thãgba fʋɔr cɔra.
51 Mɔ̃kɛ Jeju hanι Jenejarɛtι mιιr nɔ nʋɔra, dι tibil jɔ kpa jιɛraa dι wa-n cɔ kha wι nιɛ Thãgbaa thιmιι, 2 a yɩrɛ mɩɩr nɔ nʋɔra gborõo yenyɔ, dɩ thʋ̃ phera gbuno wa-n cɔcɔɔ awɩ thʋ̃ pherdasɔ. 3 Dɩ a lʋʋn gborõ bɩɛllaakɛ dʋɔnnɩ Sɩmɔ̃ɔda, sa bɩɛlɛɛ ayɩ a tɔ gboroona, a hʋnɔnɛna thɩɩ gbe. Agɩpɩ dɩ too le gborõ bɩnɔ da-n dɩɩr tibil jɔ. 4 Ɔbɔɔkɛ a dɩɩr wɩnɩ pɩ, a sor Sɩmɔna: Tɔ jala yɔ hulõ paar, nɩ dʋna anɩ thʋ̃ pherda gɩ fʋ thʋma. 5 Dɩ Sɩmɔ̃ birsee: Dɩɩrdaar, sɩ kɔɔ dor thɔma na dɩtɩnɛ fɛʋ dɩɩ khɩɩr ka, sɩ sa kɔɔ fʋ thɩ̃a’. Sɩ gɩdonɩ fɛr sɔ, ma dʋnanɛ thʋ̃ pherdasɔra. 6 A wɩ kɔɔ cʋʋ mɛ̃, wɩ ’lɛr thʋma tə̃tə̃tə̃, dɩ awɩ thʋ̃ pherdasɔ na-n kuur. 7 Dɩ wɩ kɔɔ kher awɩ kuunsɔɔkɛ hanɩ gborõ kpɩɩra, wɩ pɔ a bulo ni. Dɩ wɩ pɔ a hi gborõo yenyɔɔle a tha thʋnɔ dɩ wa-n mʋʋ nyʋɔnɔ. 8 Ɔbɔɔkɛ Sɩmɔ̃ Pɩɛr yɩnɩ gele, a jire Jejuu ƴɛra sa sʋʋraa: Hʋnɔnɛna mɩ Kɔ̃tɩn, gɩdonɩ sopugodaar ha mɩ. 9 Gɩdonɩ nʋɔ kɔɔ kpagʋʋrɛ, ɔr nakha wɩrɛ fɛʋʋkɛ kɔɔ hanaanɩ thʋmanaakɛ wɩ kɔɔ fʋnɩ. 10 Mɛ̃ gɩ kɔɔ ha dakha na Jakɩ, na Jã Jebedee bikuunsɔɔkɛ n buloni kha thɔma na Sɩmɔ̃. Sɩ dɩ Jeju so Sɩmɔna: Fa-n do maar n fʋ fa’. Nɛnɛ̃ dɩphã tɩbɩla fa-n ƴaal mar thʋ̃ khaa. 11 Ɔbɔɔkɛ wɩ kɔɔ dananɩ gborõo thɩɩ, wɩ faarɛ thɩ̃ɛ fɛʋ sɩ dɩ wa-n kpaaraa. 12 Mɔ̃kɛ Jeju kɔɔ hanɩ dɩ bɩɛlla, hɩnɛ kũu bɩɛl haleekɛ pala teenɩ tomɩr. Ɔbɔɔkɛ a yɩnɩ Jeju, a jire ɔɔ ƴɛra a sumo thɩɩra da-n phʋʋrʋʋ thakɛ ayɩ: Kɔ̃tɩn, ado fɩ ture, fɩ punone cʋʋ mɩ dɩ ɩ̃ gbuul pɩ. 13 Dɩ Jeju ’laa nyɔ̃ɔ a thaaraa sa so: Mɩ ture afɩ gbuul n pɛ. Dɩ dapaara gbuule pɩɩraa. 14 Agɩpɩ dɩ kpãkpaanaa a na-n so tibillə ga, sɩ a jala nɛna Thãgbaa bonɩ jidaar mɔ̃ a hanɩ, a ’laana phɔphʋɔl thɩ̃ɛɛkɛ Mʋɩjɩ kɔɔ sonɩ, gɩ nɩna tɩbɩla fɛʋ dɩ a kpɛɛrɛ. 15 Dι Jejuu i n kpaarɛ paar fɛʋ dɩ a-n pɛr, dɩ tibil jɔjʋɔ bərəəm pʋɔraarɛ wɩ pɩɛ nũu, wɩ ’lɛna dakha kho kpɛɛrɛ. 16 Sɩ a sɩ warɛ sa the jal bəənnə a bɩɛl Thãgba. 17 Wi bɩɛl Jeju kɔɔ hale da-n dɩɩr tɩbɩla. Dɩ jɔfʋ bʋ dʋdara na jɔfʋ dɩɩrdaraakɛ thɛnɩ Galile dɩɩra, na Jude dɩɩra, na Jerujalɛm dɩɩra fɛʋ, kɔɔ hale a too. Dɩ Kɔ̃tɩnɩ fãga n cʋʋrɛ Jeju da-n kpɛɛ khodara. 18 Dɩ hɩnɛ, tɩbɩla kɔɔ gbaar kũu bɩɛlɩkɛ gbãgbarnɛnɩ na jɔ̃ a pɔna, dɩ wa-n ƴaal wɩ lonaa wɩ pɛ Jejuu ƴɛra. 19 Sɩ mɔ̃kɛ wa jɩnɩ ka wa lonaana’, gɩdonɩ tɩbɩla jɔrɛ ka, wɩ jʋʋnaanɛ nãsʋrɔ a tona kaar na ɔɔ jɔ̃ Jejuu ƴɛra tɩbɩlaa thɩ̃thɩɩn. 20 Ɔbɔɔkɛ Jeju yɩnɩ awι ha pɛ a sor: Ɩ̃ kuun, afɩ sopugosɔ hɛl farɛ. 21 Dɩ jɔfʋ dɩɩrdara na jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ mar dɩ wa-n so na awɩ bɩ̃ ayɩ: Amɛ ha ʋrɛ n kʋɛanɩ Thãgbaa i thakɛ? Amɛ n punone dɩ faa sopugosɔ saagado Thãgba gɩ dɩbara ga? 22 Dɩ Jeju jɩ mɔ̃ wɩ-n kpɩɛrnɩ awɩ bɩnɔ, a bule wi: Mɔ̃gɩdo dɩ nɩ hana kpɩɛr caakɛ anɩ bɩnɔ? 23 Gɩmɔ̃ yɔɔnɛ sorra: Afɩ sopugosɔ hɛl farɛ gɩ yaa, agɩbo: Ɩrɛ a jala gɩ? 24 Sɩ mɔ̃ na fʋnɩ sɩ na jɩ, dɩ mɛr tibili Bikuun hananɛ hʋɛ thɩɩra dɩ ɩ̃ faana sopugosɔ, mɩ so farɛ gbãgbarʋ, ιrɛ gba afɩ jɔ̃ na kɔna. 25 Dɩ dapaara dɩ ɩɩr awɩ ƴɛra a gba jɔ̃ɔkɛ a-n kɔɔ phɩnɔnɩ, a dʋbɩna Thãgbaa i da-n kɔna. 26 Dɩ nʋɔ kpaa tɩbɩla fɛʋ dɩ wa-n dʋbɩ Thãgbaa i, dɩ maar fʋlɛ wɩ dɩ wa-n sona: Sɩ yɩrɛ nɔ kpaa thɩ̃ɛsɔ nĩ waa. 27 A gele pɩ, Jeju ther a yɩ war gbadaar bɩɛlɩkɛ wɩ-n wenɩ Levɩ, dɩ too war gba paar da-n tee war. Dɩ Jeju sʋʋraa: Na kpa mar. 28 Dɩ Levɩ faa thɩ̃ɛ fɛʋ sa ɩɩr da-n kpaaraa. 29 Dɩ Levɩ cʋʋraarɛ fɛtɩ kɔ̃tɩ̃ɩ ɔɔ cɔ. Dɩ war gbadara jɔɔjɔɔ kɔɔ hale na wɩ̃ tibilsɔ dɩko kho paarra na wɛr. 30 Dɩ jɔfʋ dɩɩrdara na jɔfʋ bʋ dʋdara na-n hũhuun sa so ɔɔ kpãkpãadarara: Mɔ̃gɩdo dɩ nɩ kho na-n yɔna na war gbadara nakha sopugodara? 31 Dɩ Jeju birse wi: Ga do tɩɩ khena n kɔɔ ƴaalɛ dɔtɔrɔa’, sɩ wɩrɛ gɩ-n khonɩ gɩ. 32 Ga do fɩl sardara mɩ ɩ̃ ɩ̃ ƴaala’, sɩ sopugodara wɛ dɩ wa debi haar. 33 Dɩ tɩbɩlaale sʋʋraa ayɩ: Jãa kpãkpãadara n lire nʋɔ tɔ̃tɔ̃tɔ̃ dɩ wa-n bɩɛlna Thãgba jɔfʋ bʋ dʋdaraa kpãkpãadarasɔɔ kha, sɩ dɩ afɩ too wer n kho dɩ wa-n yɔna. 34 Dɩ Jeju so war: Na punone na cʋʋ wɩrɛ wɩ wenɩ herra dɩ wa li nʋɔ, ɔbɔɔkɛ wɩ hanɩ kha na khɛr he ya? 35 Sɩ wiresɔ na hale wa hɛl warnɩ khɛr he, dɩ dawisɔɔlera wa li nʋɔ dɩphã. 36 Dɩ a so warɛ sokpa bɩɛl wo: Tibil na ɓəər kẽkẽ phaa a bɛbɩna kẽkẽ tɩ̃a’. A a cʋʋ mɛ̃, ga dor a ɓəəre kẽkẽ phaale, sɩɩ do dakuruule a ɓəərni a bɛbɩna datɩ̃ɩ, ga ma kha ga. 37 Dɩ tibil na gba thʋʋrɩkɛ dɔnɩ daphaa na pɛr bʋla tɩɩna ga. A a cʋʋ mɛ̃, thʋ phaa na wɩɛlɛ bʋlaa sɩ na deer, gɩ do bʋlaale kʋɛrɛ mɛ̃. 38 Sɩ dɔ fɩ pɛ thʋ phaa bʋla phaara oti. 39 Tibilikɛ n dɛnɩ thʋ tɩ̃ɩ, a na ƴaal daphaa bã, gɩdonɩ a na sor nayɩ, thʋ tɩ̃ɩ n daanɔ.
61 Hɩɩr wi bɩɛl Jeju n kɔɔ kar a lõ jʋ lɩɛra. Dɩ ɔɔ kpãkpãadara ’laa a kha jɔ a fɔfɔrɔ a kho. 2 Dɩ wɩ̃ jɔfʋ bʋ dʋdara bule wi: Mɔ̃gɩdo dɩ na-n cʋʋ gɩrɛ jɔfʋ yɩnɩ gɩ-n sãsɩrɛ hɩɩr wire? 3 Dɩ Jeju birse wi: Na kɔɔ yɩɛ Thãgbaa sɛbɛra gɩrɛɛkɛ Davɩdɩ kɔɔ cʋʋnɩ, ɔbɔɔkɛ kɔmɛr kɔɔ fʋʋnɩ ɔr na wɩrɛɛkɛ a kɔɔ hananɩ kha gaa? 4 Mee a kɔɔ lʋʋn Thãgba fʋɔr cʋɔrɔ a gba buruukɛ wι-n hanι Thãgba a kho, sa ha wιrɛɛkɛ a hananι kha, sιrakɛ Thãgbaa gbõdara teana dιbara wι khɔ gι. 5 Sι dι so war: Mɛr tibili Bikuun dor Kɔ̃tιn hιιr wirerarakɛ. 6 Hιιr wi bιɛl wo, Jeju lʋʋn Juifisɔɔ Thãgba fʋɔr cɔra, a ma da-n dιιr tιbιla. Dι le a yι kũu bιɛlιkɛ ɔɔ nyɔ̃bɔ nyɔ̃ khini. 7 Dι jɔfʋ dιιrdara na jɔfʋ bʋ dʋdara jʋʋr Jeju dι wa-n hιιn ado a na kpɛɛrɛ tibil khoo hιιr wire, gιdonι hʋɛ wι-n ƴaal wι pιɛraa sor. 8 Sι a jιrɛ mɔ̃ wι-n kpιɛrnι awι bιnɔ, a so kuunnaakɛ nyɔ̃ɔ khini ayι: Ɩrɛ jιlɛ kιɛr thɩ̃thιιn. Dι pal ιιr jιιl. 9 Dι Jeju so war: Mι-n bule ner, hιιr wire teana bɔ cʋʋrɛ yaa, puu cʋʋrɛ; agιbo fι taa tibil yaa, fι kʋʋ? 10 Sι a hιιn wɛr fɛʋ da-n finə sa bir so kuunnana: ’Laanɛ afι nyɔ̃; dι ’laa dιι do gι kpɛɛrɛ. 11 Dι nĩkhii fʋlɛ wι, dι wa-n gʋʋr kha awι ha mɔ̃ wa cʋʋnɩ Jejura. 12 Ɔbɔɔlera Jeju kɔɔ ther jal gɔ̃gʋɔna a bɩɛl Thãgba; dɩ a kɔɔ toore le a bɩɛl Thãgba dɩ dɩɩ wɩlna. 13 Dɩ ɔbɔɔkɛ dɩι wιlnι, a wer ɔɔ kpãkpãadara a phiir yʋɔr yenyɔ. Wɛr a ha ire thɔ̃thɔna: 14 Sιmɔ̃ ɔr a dʋ ire Pιɛr, sι ɔɔ õkuun n dɔ Ãdire, Jakι. Jã, Filipi, Bartelemι, 15 Matiə, Tomasι, Jakι Alfee bikuun, 16 na Sιmɔ̃ɔkɛ dʋɔnnι gbɛ̃gbɛrɛ̃ tibil, Juudi Jakιι bikuun, na Judasιιkɛ thɛnι Karιyɔtι, kɛ kɔɔ debanι do lĩlir. 17 Dι Jeju gbũ nakha wɛr a jιιl gɔ̃gɔ̃ ɓɛlɛ̃ paar, kãkɛ ɔɔ kpãkpãadara jɔɔ hanι, na tibil jɔjʋɔ tə̃tə̃tə̃əkɛ thɛnι. Jude dιιra fɛʋ na Jerujalɛm, nakha Tιιr na Sιdɔ̃ dι khuirə kɛ hanι lanyɔ̃ nʋɔra. 18 Wι pɔr wι pɛ Jeju nũu wι ’lɛna kho kpɛɛrɛ. Dι wιrɛ fɛʋʋkɛ kɔ̃tɛɛbii n hʋɔlɔnι kɔɔ kpɛɛrɛ dakha. 19 Dι tibil jɔɔle fɛʋ n ƴaalɛ wa-n thaaraa, gιdonι fãga n thιιraarɛ dι a-n kpɛɛ wι fɛʋ. 20 Dι Jeju gba da-n hιιn ɔɔ kpãkpãadara sa so war ayι: Gι da nɛr bɔdarara, gιdonι Thãgbaa fãgadaar do dor anιda. 21 Gι da nɛrɛraakɛ kɔmɛr n fʋnι nɛnɛ̃, gιdonι na hire phi. Gι da nɛrɛraakɛ n khιanι, gιdonι na ’lɛr daʋ. 22 Gι da nar ɔbɔɔkɛ tιbιla na laar nιnι, ɔbɔɔkɛ wa lee nιnι na faa kpιι, wa-n nιιrna nι, wa-n kpɔrɔna nι ire dιι ho thɩ̃ɛɛkɛ dɔnι kpɔ̃kpɔrɔ̃ thɩ̃ɛ tibili Bikuuni sora. 23 Na-n hana daʋ ga wiraalera a na kãkanɛ, gιdonι khaarda kɔ̃tɩ̃ι hale Thãgbaa dʋɔ dι a-n pιɛr nι. Gιdonι thalera awι mama thι kɔ̃tɩ̃sɔ kɔɔ cʋʋ Thãgbaa bobonasɔra. 24 Sι ga puu narɛ nɛrɛɛkɛ dʋɔnnι lẽledara, gιdonι nι ’lɛr anι ha faa pι. 25 Ga puu narɛ nɛrɛɛkɛ n hienni, gιdonι kɔmɛr na fʋ nɛr. Ga puu narɛ nɛrɛɛkɛ n mananι nɛnɛ̃, gιdonι na har bιwɛra na yilẽbera. 26 Ga puu narɛ ɔbɔɔkɛ tιbιla fɛʋ n mιιnι anιda bɔ, gιdonι thale awι mama thι kɔ̃tɩ̃sɔ kɔɔ cʋʋ na wιrɛ kɔɔ dɔnι sõso bobonasɔ. 27 Sι mι so narɛ nɛrɛɛkɛ n pɛ mιnι nũu: Na-n na anι lãlaardara, na-n cʋɛ wιrɛ n laarɛ nιnι bɔɔ. 28 Na-n bɔna wιrɛɛkɛ n sɔna nιnι, na-n bιɛlnɛ Thãgba a na pɛ wιrɛraakɛ n hʋɔlɛ narnι. 29 A tibil ɓa fι gbʋa bιɛl, fe gbʋa kpιι a hanaa dakha. Dι a tibil gbaan afι darã, sιɛraa a gba afι kẽkẽ gburo dakha wo. 30 Tibil wo tibilikɛ n bιɛlnɛ farnι thɩ̃ɛ, hanaa, dι tibilikɛ gbaan fιnι thɩ̃ɛ, fa-n lʋʋra’. 31 Gιrɛɛkɛ nι-n ƴaalnι tιbιla na-n cʋɛ nar, na-n cʋɛ ɔmɛ̃ wɛrra dakha. 32 A na na wιrɛɛkɛ n naan nιnι, anye dɔ gιrɛ teronι a ha kpιι? Gιdonι sopugodara dakha wι-n nar wιrɛɛkɛ n naan wιnι. 33 Dι a na cʋʋ bɔɔ wɛkɛra n cʋɛ nɩnɩ bɔɔ, anye dɔ gɩrɛ teronɩ a ha kpɩɩ? Gɩdonɩ sopugodara dakha thalera wɩ-n cʋʋ. 34 Dɩ a wɩrɛɛkɛ nɩ-n pɛrnɩ haar wa yɩ gɛr na ha nɩ nɩ-n pemi thɩ̃ɛ, anye dɔ gɩrɛ teronɩ a ha kpɩɩ? Gɩdonɩ sopugodara dakha wɩ-n pemine kha awɩ ha, sɩ wa-n kpɩɛrna mɔ̃ wa birni na ’lɛ oti. 35 Sɩ na-n na anɩ lãlaardara, na-n cʋɛ bɔɔ, na-n pema tɩbɩla sɩ na-n kpɩɛr nɩ birə ’lɛrɔ dɩkha ga. Dɩ mɛ̃ na ’lɛ khaarda kɔ̃tɩ̃ɩ, dɩ na dor dakha Kəkəədaarɩ bɩsãsɔ, gɩdonι a bɔrɛ tɩɩ kʋɛara na tɩɩ puusɔra. 36 Gɛr gɩ nɩ dɔ bɔ jɩ tɩbɩla, mɔ̃ anɩ Thɩ donɩ bɔ jɩdaar. 37 Na-n fi do kɩɩldara ga, dɩ mɛ̃ Thãgba na do nar Kɩɩldaara’. Na-n heen tibil sora’, dɩ mɛ̃ na ’lɛ so heene dakha ga. Na-n faa tɩbɩlaa dɩ pa a na hana wɩ, dɩ mɛ̃ Thãgba na faa anɩ dɩ pa a na ha nɩ dakha. 38 Na-n ’laanɛ, dɩ mɛ̃ Thãgba na ’laa a na ha nɩ dakha. Ga dor mɩɛda bʋɔɔkɛ wa ɩɩnɩ a na yɛyɛɛ gɩ hi ga-n jal wɩ ha nɩ. Gɩdonɩ mɩɛda ca ʋrɛɛkɛ nɩ-n kɔɔ mɩɛnanɩ thɩ̃ɛ, ɔrra Thãgba na mɩɛna a na ha nɩ oti. 39 Dɩ Jeju so warɛ sokpaa wo ayɩ: Yaarʋ na punone na thɔɔ yaarʋ ya? Mee wɛr yenyɔ fɛʋ na jiire kõkorro. 40 Kpãkpãadaar na hale a na kɔ̃tɩ̃ na jɔ ʋrɛ n dιrɛɛna’, sι ɔbɔɔkɛ a na dιιrnι na pι, a na har mɔ̃kɛ ʋrɛ dιrɛɛnι hanι. 41 Mɔ̃gιdo dι fι ka gar yire hɔ̃ phɩɩnaakɛ hanɩ afɩ omii yiro, sɩ fa-n ka dɩ fɩ hɩɩn kparrɛɛkɛ hanɩ afɩ thɛthɛɛ yiroə? 42 Dɩ mɔ̃ fa fʋ sɩ na so afɩ omina nayɩ: Ɩ̃ omi, jɩlɛ ɩ̃ ti hɔ̃ phɩ̃ɩkɛ ha fɩnɩ yiro, fɛrɛɛkɛ na yɛnɩ kparrɛɛkɛ hanɩ afɩ yiroə? Fɛr bɩnɛ yenyɔdaar, te kparrɛɛkɛ hanɩ afɩ yiro ɓo, le fa jɩɩ yɩ hɔ̃ phɩ̃ɩkɛ hanɩ afɩ omii yiro a na ti. 43 Thɩr bʋɔ na puno na se bi puə’. Dɩ thɩrʋʋkɛ na bʋɔnɔna’ na puno na se bi bʋɔ dakha ga. 44 Gɩdonɩ be wɩ-n jɩna thɩra fɛʋ bɩɛlbɩɛl. Sobɔr gɩ, wa-n yɛɛ bara usɩɛra ga, dɩ wa-n khʋ̃ ɓãɓar be paabɩrʋra dakha ga. 45 Tɩɩ bʋɔ n tire dabʋɔɔkɛ hanɩ ɔɔ hara dɩ thena, sɩ tɩɩ puu n tire dapuukɛ hanɩ ɔɔ hara dɩ thena. Gɩdonɩ gɩrɛ n henɩ haarra, gɛr n thɛ nɔɔ. 46 Mɔ̃gιdo dι na-n we mι Kɔ̃tιn, Kɔ̃tιn, sι na-n cʋʋ gιrɛ mι-n so narna’. 47 Tibil wo tibilikɛ ιna marnι da-n nιɛ ɩ̃ thιmɩɩ dɩ gbuuro yʋʋ da-n cʋʋ, ma nι narɛ ntɛɛkɛ a honι. 48 A hʋrɛ tibilikɛ n mɛnɩ cʋɔr, a kpe koru dιι hulono dɩ kpɛɛrɔ go kʋʋ boka nã thɛrɛɛra. Dɩ ɔbɔɔkɛ nyʋɔn phanɩ, dɩ poo be dɩ a-n cɩr cʋɔrɩle, sɩ ga puno cʋʋ thɩ̃a’, gɩdonɩ kuunile mɩɩrɛ dɩɩ bɔr. 49 Sɩ ʋrɛɛkɛ n nɩɛnɛnɩ sɩ aa-n cʋa’, a hʋrɛ tibilikɛ thɛnɩ cʋɔr thɩ bʋraara, sɩ aa kpe koru a kpɛɛrɔ go kʋa’. Dɩ ɔbɔɔkɛ poo benɩ dɩ a-n cɩr cʋɔrɩle, dɩɩ do dapaara gɩ derre, dɩ cʋɔrɩle jire ji puure.
71 Ɔbɔɔkɛ Jeju kɔɔ mɩɩnɩ ɔɔ thɩmɩɩsɔɔkɛ fɛʋ tɩbɩlalaakɛ n pɩɛnɩ nũu dɩɩ pɩ, a jaal Kapɛrnayʋm. 2 Dɩ sɔrasɛ tamaa kɔ̃tɩ̃ bɩɛl gɩ, a kɔɔ hale dɩ ga-n kho ɔɔ thɔ̃daar bɩɛlɩkɛ a-n nanɩ dɩɩ ka, dɩ dã khir. 3 Dɩ ɔbɔɔkɛ sɔrasɛ tamaa kɔ̃tɩ̃ɩle nɩɛnɩ Jejuuda, a thʋɔnaanɛ wɩ̃ Juifi kɔ̃tɩnasɔ, wɩ jala a bɩɛlnɛɛ a pɔ a kpɛɛnɛ ɩnɩ thɔ̃daar. 4 Dɩ wɩ pɔ dã Jeju a phʋʋrʋʋ dɩ wa-n gbɛ̃gbɛrɛna thakɛ ayɩ: Kuunikɛ teenanɛ fɩ cʋʋraa gele. 5 Gɩdonɩ a-n nar asɩ ca, dɩ ɔr gɩɩkɛ kɔɔ mɛnɩ asɩ Thãgba fʋɔr cɔ. 6 Dɩ Jeju jal nakha wɛr. Dɩ mɔ̃kɛ a-n wɔrɔnɩ cʋɔr, sɔrasɛ tamaa kɔ̃tɩ̃ɩle thʋɔn ɔɔ kuunsɔ wɩ sʋɔraa ayɛ: Kɔ̃tɩn, fa-n thʋ̃ vɔɔ mã’, gɩdonɩ ma teena dɩ fa lõ ɩ̃ cɔa’. 7 Gelela dɔ nɔɔ dɩ ma kɔɔ teena ɩ̃ pɔ dɩbara afɩ pa ga; sɩ sɔ thɩmɩɩ bi bɩɛl dɩbara, ɩ̃ thɔ̃daar na kpɛɛrɛ. 8 Gɩdonɩ mɛrɛɛkɛ, mɩ hananɛ ɩ̃ kɔ̃tɩ̃sɔɔkɛ jɔ mɩnɩ, dɩ mɩ hananɛ dakha sɔrasɛsɔɔkɛ mɩ jɔnɩ. A mɩ so bɩɛlla: Jala, dɩ jal. A mɩ so bɩɛlla wo ayɩ, a ɩna, dɩ ɩ̃. A mɩ so ɩ̃ thɔ̃daarra: Cʋɛ gɩrɛ, dɩ cʋʋ. 9 Dɩ ɔbɔɔkɛ Jeju kɔɔ nɩɛnɩ ga thɩmɩɩle, nʋɔ kɔɔ kpagʋʋrɛ sɔrasɛ tamaa kɔ̃tɩ̃ɩdaraale. Dɩ Jeju kɩɩl a so tibil jɔraale n kpaaraanɩ ayɩ: Mɩ so narɛ Ɩjɩrayɛl dɩɩrarakɛ ma kɔɔ yɩ tibil dɩ hana ha pɛrɛ thaka’. 10 Dɩ mɔ̃kɛ thɔ̃thɔnaale kɔɔ kɛrnɩ na bir cʋɔrɔ, wɩ yɩrɛ thɔ̃daarɩle dɩ hana tomɩ kheu. 11 Agɩpɩ Jeju jaal dɩ bɩɛllaakɛ wɩ-n wenɩ Naɩn, dɩ ɔɔ kpãkpãadara na tibil jɔ kɔɔ cʋrrɛ kha dɩ wa-n jal. 12 Dɩ ɔbɔɔkɛ Jeju n wɔrɔnɩ dɩ lõfonʋɔ, hɩnɛ wɩ gbaar khire dɩ wa-n jalna dʋ paar. Khikhɛr bɩɛlɩ bi bɩɛlla gɩ ’lẽ’lẽ’lẽ dɩ hana, dɩ dɩdara jɔɔ kɔɔ har kha na khikhɛrʋʋle. 13 Ɔbɔɔkɛ Kɔ̃tιn yιιnι, bʋɔ fʋʋrɛ dι sʋʋraa: Fa-n khιa’. 14 Agιpι dι tɔ pɔ a thar khi gbadaara. Dι wιrɛ gbaannι khire jιιl. Dι Jeju so khireraale ayι: Daɓolbir mι so farɛ, ιrɛ. 15 Dι khire pal ιιr a too a ma da-n mιι thιmιa. Dι Jeju kpaa a ha ɔɔ nι. 16 Dι maar fʋlɛ tιbιla fɛʋ, dι wa-n dʋbι Thãgbaa i dι wa-n sona: Thãgbaa bobon kɔ̃tɩ̃ bιɛl ιrɛ asι thɩ̃thιιn. Dι Thãgba ιnɛ dakha a kher ɔɔ too. 17 Dι thιmιιrιle cʋʋrɛ Jejuuda dιι kpaar paar fɛʋ Judera na dι khuirə fɛʋ. 18 Jã kɔɔ nιɛrɛ thɩ̃ɛsɔɔlera fɛʋ ɔɔ kpãkpãadara mιgʋʋnι, dι a wer ɔɔ kpãkpãadarara yenyɔ, 19 a thɔ̃ wι Kɔ̃tιnna wι bulenee ayɛ: Fɛr dʋɔn ʋrɛɛkɛ na ιnanι yaa, agιbo dɔ sa-n pιɛr tιι kpιι? 20 Dι ɔbɔɔkɛ tιbιlaale danι Jejuu pa, wι sʋʋraarɛ: Jã Batιsιtι thɔna sι sι bulene fi ayɛ: Fɛr dʋɔn ʋrɛɛkɛ na ιnanι yaa, agιbo dɔ sa-n pιɛr tιι kpιι? 21 Ga bɔraalera Jeju kpɛɛrɛ khodara jɔɔ na wιrɛɛkɛ hananι taansɔ, a weena dakha kɔ̃tɛɛbi hɔ̃hɔla, a khɛrna yarasɔ jɔɔjɔɔ yinə. 22 Dι Jeju birse wi: Nι kɛra birə a sɔ Janana gιrɛɛkɛ nι yιnι, na gιrɛɛkɛ nι nιɛnι: Yarasɔ n yιrɛ, nɛ kʋɛdara n sar bɔɔbɔɔ, gbulosɔɔ gbuul pιrɛ, dι nʋrasɔ khɛrrɛ, dι khesɔ n ιιrɛ dι wι the khirera, dι bɔdara nιɛrɛ Thãgbaa tutugo bʋɔɔ thιmιι. 23 Sι gι da ʋrɛraakɛ ma doronι nɛ baradaa ga. 24 Ɔbɔɔkɛ wιrɛ Jã thɔnι kɔnι pι, Jeju mar da-n mιι tibil jɔɔle Jãadara: Anye nι kɔɔ jal a hιιn bəənnə? Poo balãsιιkɛ n khəəfəneni gι ya? 25 Dι anye nι kɔɔ jal yι? Kuunikɛ n tɔnι kẽkẽ ɓʋ̃ɔ gι ya? Nι hιnɛ wιrɛɛkɛ n tʋɔnnι kẽkẽ ɓɔna dι wa-n khona dιko bʋɔ, fãgadaraa cɔ wι-n ha. 26 Dι anye nι kɔɔ jal yι? Thãgbaa bobon gι ya? Mι so narɛ, sobɔr gι, bιɛlιkɛ jɔnι Thãgbaa bobon gι. 27 Jã dʋɔn ʋrɛɛkɛ wι kɔɔ khereronι Thãgbaa sɛbɛra ayι: “Hιnɛ, mɛr Thãgba thɔna ɩ̃ thɔ̃thɔ̃, dι na kʋʋl fι ƴιɛ, a gbɛbιrι fι hʋɛ afι ƴɛ kʋʋlɔ.” 28 Dι mι so narɛ, wιrɛ fɛʋraakɛ khɛra n kɔnιι thɩ̃thιιn, bιɛl na hale a kɔ̃tɩ̃ jɔ Jã ga. Dι ʋrɛ kanι do dabuu fιιʋ Thãgba fãgadaarι dιra, a kɔ̃tιnɛ a jɔ Jã. 29 Ɔbɔɔkɛ tιbιla fɛʋ na war gbadara nιɛnι Jãa nɔ, wι jιrɛ dι Thãgba sarrɛ, a tu dι Jã kɔɔ kpɛɛ wι nyʋɔnɔ. 30 Sι jɔfʋ bʋ dʋdara na jɔfʋ dɩɩrdarasɔ wer kɔɔ cʋʋrɛ gɩrɛ Thãgba n ƴaal warnɩ dɩɩ debi a do mɔlɔ thɩ̃ɛ wɛrra, mɔ̃kɛ wɩ bonɩ Jãa yɔ kpɛɛ. 31 Ana ma cʋna nĩdaraakɛ dɩphã, dɩ ana wɩ hona ya fɛ? 32 Wɩ hʋrɛ bɩsanasɔɔkɛ n tɔɔnɩ ƴatɔɔ, dɩ wa-n we kha bɩɛlbɩɛl dɩ wa-n so: Sɩ kɔɔ ʋnɛ bɩɩl nɛrɛra, sɩ na kɔɔ sa ga. Sɩ kɔɔ khɩɩrɛ nɛrɛra, sɩ na kɔɔ dea’. 33 Gɩdonɩ Jã Batɩsɩtɩ kɔɔ ɩnɛ, aa-n kho dɩkora’, aa-n yɔ taan dakha ga, dɩ nɩ so: Kɔ̃tɛɛbuu hanaanɛ. 34 Dɩ mɛr tibili Bikuun ɩ̃ wo, a thɩ̃ɛ mɩ-n kho, a thɩ̃ɛ mɩ-n yɔ dɩ nɩ so: Hɩnɛ, kũu kɛ̃kɛbɩ gɩ a dona ta yɔn, war gbadara na sopugodaraa kuun gɩ. 35 Sɩ wɩrɛ fɛʋʋkɛ n tuonni Thãgbaa kpɛsɛ n nɩnanɛ dɩ sobɔr har kpɛsɛrɛɛlee pa. 36 Jɔfʋ bʋ dʋdaar bɩɛl gɩ, a we Jeju a pɔ ɩnɩ-n kho kha dɩkor. Dɩ Jeju lõ jɔfʋ bʋ dʋdaarɩlee cɔra, a too dɩko kho paar. 37 Dɩ hɩnɛ, khɛ sopugodaar bɩɛl gɩ, a kɔɔ hale dɩ bɩnɔ. Ɔbɔɔkɛ a nɩɛnɩ dɩ Jeju hale jɔfʋ bʋ dʋdaarɩ cɔ da-n kho dɩkor, a pɔnanɛ latɩkolo na laaso ja bʋlabir; 38 a gulẽgana Jejuu nɛ khʋra da-n khɩɩna, sa ma da-n huro Jejuu nɛ na yilẽbe. Agɩpɩ dɩ pɩɩn na ɔɔ yʋsũ sa pal Jejura nɛɛ, da-n thir latιkolola. 39 Ɔbɔɔkɛ jɔfʋ bʋ dʋdaarιle kɔɔ wɛnι Jeju yιɛnι, a sor ɔɔbara ayι: Ado Thãgbaa bobon kuunikɛ do, a na jιrɛ khɛrιkɛ n thaaraanι, ntɛ a donι na mɔ̃kɛ a hanɩ: Khɛr sopugodaar gɩ. 40 Dɩ Jeju so: Sɩmɔ̃, mɩ hananɛ thɩ̃ɛ a na so far. Dɩ birsee: Dɩɩrdaar, mɩa. 41 Dɩ Jeju so: Tibil bɩɛlɩkɛ wɩ-n kɔɔ peminoni war kɔɔ hale, dɩ tɩbɩla hanaa helu. Cacadaarɩda daan wire taamɔɩ thɔ̃ lɩmɩnɛɛ war; sɩ balanyɔdaarɩda dã wire kpalanyɔ yʋɔr thɔ̃ lɩmɩnɛɛ war. 42 Dɩ mɔ̃kɛ wa-n yɩɛnɩ a na lɩmʋa’, a faarɛ a ha wɩ fɛʋ yenyɔra. Ʋmɔ̃ wɛr yenyɔraale na naanɛɛ a na jɔ? 43 Dɩ Sɩmɔ̃ birsee: Mɩ pɛrɛ haar ʋrɛɛkɛɛ hel jʋɔnɔnɩ gɩ. Dɩ Jeju birsee: Sobɔr fɩ so. 44 Agɩpɩ dɩ kɩɩl da-n hɩɩn khɛrɩle sa bule Sɩmɔ̃: Fɩ yɩrɛ khɛrɩkɛɛ? Afɩ cɔ mɩ lõ sɩ fa kɔɔ ha mɩ nyʋɔn ɩ̃ cɔcɔɔnɛ nɛa’, sɩ khɛrɩkɛ hurone mi nɛɛ na ɔɔ yilẽbi sa bir a pɩɩnna ɔɔ yʋsũ. 45 Fa kɔɔ pal mɩ a fʋɔr ma’, sɩ khɛrɩkɛ a fʋna bɔɔkɛ mι lonι a dana nɛnɛ̃kɛ, aa sιrɔrakɛ kpιι ɩ̃ nɛ pala’. 46 Fa kɔɔ bʋl mι niin yʋʋra ga, sɩ khɛrɩkɛ a kɔɔ bʋl mɛr latιkolo nɛɛ. 47 Gɛr gι mι so farɛ, Thãgba faarɛ ɔɔ sopugookɛ kɔɔ jʋɔnɔnιnakɛ a haa, gιdonι khɛrιkɛɛ naʋ jɔrɛ; dι ʋrɛɛkɛ Thãgba faanι sopugo gbe a ha, gbera ɔɔ naʋ n ha dakha. 48 Dι Jeju so khɛrraale: Thãgba faarɛ afι sopugosɔ a ha fι. 49 Dι wιrɛɛkɛ a kɔɔ hananι kha dιko kho paar mar dι wa-n so awιbarara aa: Amɛ ha ʋrɛ dι ba faarakɛ sopugosɔ ya fɛ? 50 Sι Jeju so khɛrraale: Afι ha pɛ taa fι, kɔna na ha ɩɩ.
81 Agɩpɩ Jeju kɔɔ jaal da-n kpaar dɩ kɔ̃tɩnana na dɩ biisɔra, da-n dɩɩr tɩbɩla da-n mɩɩna tutugo bʋɔɔ thɩmɩɩkɛ dɔnɩ Thãgbaa fãgadaar doda. 2 Dɩ yʋɔr yenyɔ kɔɔ har kha na ɔr, na wɩ̃ khɛrsɔɔkɛ a kɔɔ weeronɩ kɔ̃tɛɛbi hɔ̃hɔlasɔ a faa a kpɛɛna khoosɔ. Marɩɩkɛ wɩ-n wenɩ Magɩdala, kɛ kɔ̃tɛɛbii makonyɔ kɔɔ thɩɩrɔnɩ gɩ, 3 na Janɩkɛ dʋɔnnɩ Kuja, Ɛrɔɔdɩɩ thɔ̃daraa hɩɩndaarɩ khɛr, na Sujan, na wɩ̃ khɛrsɔ bərəəmkɛ n kɔɔ buloni Jeju na ɔɔ kpãkpãadara na awɩ thɩ̃sɔ. 4 Tɩbɩlaakɛ thɛnɩ dɩɩsɔra fɛʋ bɩɛlbɩɛl pɔr Jejura. Mɔ̃ tibil jɔjʋɔɔle kpanɩ kha a jɛ, a so warɛ sokpaakɛ ayɩ: 5 Bi jaldaar gɩ, a the da-n jal be. Dɩ mɔna a-n jalnɩ yɛ̃ bi jire hʋɛra, dɩ tɩbɩla saar na nɛɛ, dɩ ’lominə pɔ uul. 6 Yɛ̃ bi ji gbãgbã nã thɛrɛɛra. Ɔbɔɔkɛ gɩ phuni pɩ, gɩ khire gɩdonɩ ga-n yɩ thɩ mɩ̃a’. 7 Yɛ ji wo uu thɩ̃thɩɩn a gbɛbɩna uusɔ, a phu dɩ uu sɩlã gɩ. 8 Yɛ ji thɩ bʋɔra. Ɔbɔɔkɛ gɩ phuni pɩ, gɩ ɩnɛ a bɩ̃ dɩ a-n kakɛ tamaa. Ɔbɔɔkɛ Jeju sonɩ thale pɩ, a hulene ayɩ: Ntɛɛkɛ hananɩ nũu dɩ nɩna, dɔ a na-n pɛ nũu. 9 Dɩ ɔɔ kpãkpãadara bulee sokpaalee kɩrra. 10 Dɩ birse wi ayɩ: Nɛr Thãgba kɔɔ ha nɩ jɛ thɩ̃ gbulikɛ dʋɔnnɩ ɔɔ fãgadaar doda. Sɩ ʋkhasɔ sokpaa wɩ-n sona war, dɩ mɛ̃ “wa-n hɩɩn sɩ wa yɩ ga, wa-n nɩɛ dakha sɩ wa jɩ kɩrʋa’.” 11 Sokpaakɛɛ kιrra ha gιrɛ: Thãgbaa so dʋɔn be. 12 Wιrɛ hɔnι hʋ nʋɔ wɛr dɔ wιrɛ na-n nιɛnɛnι, agιpι Satã n pɔ dι ti sorιle awι hara, gι do nɔɔ wa pɛr haar wι ’lɛna dakha taara’. 13 Wιrɛ hɔnι gbãgbã nã thɛrɛɛ wɛr dɔ wιrɛ na-n nιɛnɛnι Thãgbaa so, dι wι tu na daʋ, sι wa-n sιrɔ Thãgbaa so dιι yι nɛ gɔ paara’, dιι do bɔɔ gbe wι pɛr haar dιbara. Dι ɔbɔɔkɛ fifiləle n dã wιnι, wι-n kɛrnanɛ khiru. 14 Sι gιrɛɛkɛ jenι u ballɔ hʋɔn wιrɛɛkɛ n nιɛnɛnι Thãgbaa so, sι mɔ̃ wι-n ιιrnι hʋɛrara, dɛr na ler, na gιrɛ n danι tibil haar n sιlã wɛr, dι wa-n se beekɛ leana’. 15 Sι gιrɛ jenι thι bʋɔra hʋɔn wιrɛɛkɛ na-n nιɛnɛnι Thãgbaa so dι wι fʋ gι na bɩ̃ bʋɔ, na fιl telẽe a na se be na yιrrɛ. 16 Tibil na pɛr dɔɔ lãphana sι agιpι a gba a suuro bιlãkpʋʋnna, agιbo a to kakala ballɔa’, sι bilela a na dɛ̃ɛ wιrɛ n lonanι n yι dahιrɛ. 17 Gιdonι thɩ̃ɛ na hale na ker sι ga do wι cʋʋrɛ dιι thaa ga, dι thɩ̃ɛ na hale na ha gbul sιι do wa jι gaaga, gι do dakha wo ga yιraa ga. 18 Na-n jιɛ dʋ bʋrɛ mɔ̃kɛ nι-n nιɛnι, gιdonι ʋrɛɛkɛ hananι thɩ̃ɛ, Thãgba na bire na haa na dɛbιrɔ; sι ʋrɛɛkɛ na hananι thɩ̃a’, Thãgba na tiirəərerakɛ phubi gιrɛɛkɛ a-n kpιɛrnι ιnι hananɛ. 19 Dι Jejuu õkũu bιnɔsɔ na ɔɔ nι kɔɔ pʋɔraarɛ, sι wa puno a na dãa ga gιdonι tιbιla jɔrɛ. 20 Dι wι sʋʋraa aa: Afɩ nɩ na afɩ õkũu bɩnɔsɔ hale phiilo dɩ wa-n ƴaal wɩ yɩ fɩ. 21 Dɩ birse wi: Ɩ̃̃̃ nɩ na ɩ̃ õkona dɔ wɩrɛɛkɛ n pɛnɩ Thãgbaa thɩmɩɩ nũu, dɩ wɩ yɩr dɩ wa-n cʋʋ. 22 Wi bɩɛl Jeju kɔɔ lʋʋn gboroona na ɔɔ kpãkpãadara, sa so war ayɩ: Nɩ dɔ sɩ iir iiro; dɩ wɩ jaal. 23 Mɔ̃kɛ wɩ hanɩ phɛllɔ Jeju daarɛ. Dɩ dapaara jɛkhure ɩɩrɛ na fãga mɩɩr nɔɔra, dɩ nyʋɔn ma dɩ ga-n hi gborõo, dι thɩ̃ɛ na-n bɔ war bã. 24 Dι wι tɔ dã a jaa Jeju a sʋʋraa: Dιιrdaar, dɩɩrdaar, sι-n buure. Dι mɛ̃ a jaa a mana jιɛ na nyʋɔnιkɛ n uboni dιι pιr, dι thɩ̃ɛ na-n tutugo bã. 25 Sι agιpι dι bule wi: Kana anι ha pɛ ha? Sι maar kɔɔ fʋlɛ wɛr dι nʋɔ kɔɔ kpaa wι, dι wa-n bule khasɔ bιɛlbιɛl aa: Anyee tibil ca ha ʋrɛ, dι punonakɛ jιɛ na mιιr nɔ nyʋɔnnakɛ dι ga-n nιι nũu? 26 Dɩ wι kɔɔ daan dιιkɛ dɔnι Jerajedaraa dʋɔ, kɛ hanι ka Galile dιι pɛnι ƴιɛ. 27 Ɔbɔɔkɛ Jeju gbuni thιιra, dʋɔdaar bιɛlιkɛ hananι kɔ̃tɛɛbiisɔ caanʋʋnɛ. Gι kɔɔ maanɛ kɛkɛkɛ aa-n kɔɔ tonι kɩ̃kιɩna’, aa-n cɔ cʋɔrɔa’, sι khi dʋ paarsɔ a-n cɔ. 28 Mɔna a yɩnɩ Jeju, a hulene a jinə ɔɔ ƴɛra sa phã nɔ khɩɩr ayɩ: Anye mɩ ha kha na fɛr Jeju, Thãgba Kəkəədaarɩ Bikuun? Mɩ-n phʋʋr fɛr fa-n hʋɔl mara’. 29 Gɩdonɩ Jeju kɔɔ sʋʋraarɛ: A fɩ jɩ thɛ. Kɔ̃tɛɛbu hɔ̃hɔlɩle kɔɔ mãa hana kuunikɛ kɛkɛkɛ, dɩ wɩ linəə jɔrkɔ a baranaa nɛɛ na ther a na bɛr, sɩrakɛ a-n khaarɛ lidaale sɩ kɔ̃tɛɛbuule n halʋʋ dɩ jalna bəənnəsɔ. 30 Dι Jeju bulee: Mɔ̃ afι i n do? Dι birsee: Dajɔ gι. Gιdonι kɔ̃tɛɛbi jɔjʋɔ kɔɔ lonanaa. 31 Dι wι-n phʋʋrɛ Jeju a na-n wee nι a faa kõkorʋra ga. 32 Sι dabulo sιthɔsɔ kɔɔ hale jɔɔ gɔ̃gʋɔna dι wa-n khʋʋl. Dι kɔ̃tɛɛbiirə phʋʋr Jeju a ha nɩ hʋɛ ɩnɩ-n lõ sɩthɔsɔraale bɩnɔ, dɩ ha wɩ hʋɛ. 33 Dɩ kɔ̃tɛɛbiisɔ thɩɩr kuunnaale a jal a lõ sɩthɔsɔraale bɩnɔ a tinə wi le gɔ̃gɔ̃ horo, dɩ wɩ caalɛ a jiir mɩɩr nɔɔra a khiir. 34 Dɩ ɔbɔɔkɛ wɩrɛ n khɛ wɩnɩ yɩnɩ gɩrɛɛkɛ dananɩ, wɩ kɔɔ car kɔ̃ a mɩɩ dɩɩra na kõgosora mɔ̃ thɩ̃ɛɛle hanɩ. 35 Dɩ tɩbɩla the jal hɩɩn gɩrɛɛkɛ kɔɔ dananɩ; dɩ wɩ pɔr Jejura, a yɩ kuunile kɔ̃tɛɛbiisɔ kɔɔ thɩɩrɔnɩ dɩ too Jejuu kal ƴɔɔ, a to kɩ̃kɩɩn a hanana dakha yʋ bʋɔ. Dɩ maar fʋlɛ wɩ fɛʋ. 36 Dɩ wɩrɛɛkɛ kɔɔ yɛnɩ thɩ̃ɛɛle cʋɛnɩ mɩɩ wɛr mɔ̃kɛ Jeju taanɩ kuunile kɔɔ hananɩ kɔ̃tɛɛbii. 37 Dɩ Jerajedara fɛʋ kɔɔ bɩɛlɛ Jeju a thɛ awɩ thɩ̃thɩɩn sa faa wɩ, gɩdonɩ maar kɔɔ fʋlɛ wɛr dɩɩ ka. 38 Dɩ Jeju lõ gborõo a bir da-n kɔ̃. Dɩ kuunilera kɔ̃tɛɛbii kɔɔ thɩɩrɔnɩ phʋʋrʋʋ a dɔ ɩnɩ-n do ɔɔ totoo. Sɩ Jeju bor sa sʋʋraa: 39 Birə kɔna afɩ cɔ a mɩa thɩ̃ɛ fɛʋʋkɛ Thãgba kɔɔ cʋʋ farnɩ. Dɩ mɛ̃ a jal a mɩɩ paar fɛʋ dɩɩraale gɩrɛ fɛʋʋkɛ Jeju kɔɔ cʋʋraanɩ. 40 Ɔbɔɔkɛ Jeju kɔɔ kɛrnɩ bir, tɩbɩla fɛʋ teguure, gɩdonɩ wɩ-n kɔɔ pɩɛrʋʋrɛ fɛʋ. 41 Sɩ hɩnɛ, kũu bɩɛlɩkɛ wɩ-n wenɩ Jaɩrʋsɩɩkɛ dɔnɩ kɔ̃tιn Juifisɔɔ Thagba fʋɔr cɔra pɔr, a ji Jejuu ƴɛ thɩ̃thιɩn da-n phʋʋrʋʋ a pɔ ιnι cɔ. 42 Gιdonι a hananɛ khebi bιɛl ’lẽ’lẽ’lẽ dι thɔɔ yɛna yʋɔr yenyɔ, kɛ n khenι. Dι mɔ̃ Jeju hanι jaal, tibil jɔɔle thʋnɛ gbʋɔrʋʋ ka. 43 Dι khɛ bιɛl gι, a hale a hana tɩ̃ι a cʋʋna yɛna yʋɔr yenyɔ, dι a kɔɔ kʋɛrɛ thιdarara ɔɔ thɩ̃sɔɔkɛ a hananι fɛʋ, sι tibil bιɛllakɛ na kɔɔ puno a kpɛsɛa’. 44 Dι a tɔr pɔ Jejuu khiro a thaaraa kẽkẽ nʋɔra; dι dapaara ɔɔ tɔmɩ̃ theele kur. 45 Dι Jeju bule aa: Amɛ thaan mar? Mɔ̃kɛ tιbιla fɛʋ n bananι Pιɛr sʋʋraarɛ: Dιιrdaar, tibil jɔ wer hi far thaa dι wa-n cʋɔr fι, sι dι fa-n bule amɛ thaan farι? 46 Dι Jeju birse: Tibil tha marɛ, gιdonι mι jιrɛ fãga kɔɔ the marɛ gbe. 47 Ɔbɔɔkɛ khɛrιlera yιɛnι dιι do Jeju jιnaanɛ, a pɔr na jẽu a ji Jejuu ƴɛra, a so tιbιla fɛʋʋ ƴɛ thɩ̃thιιn mɔ̃ dɔnι kιrʋ dι ιnι kɔɔ thaaraa na mɔ̃kɛ ιnι kɔɔ kpɛɛnι dapaara khə̃khə̃. 48 Dι Jeju sʋʋraa: Ɩ̃ bikhɛr, afι ha pɛ taa fι, kɔna na ha ιι. 49 Mɔ̃ a hanι mιιrɔ, tibil bιɛl ther Jaιrʋsι kɔ̃tιnι cɔ, a pɔ so Jaιrʋsιra aa: Afι bikhɛr khire. Fa-n vɔɔ Dιιrdaar bã. 50 Sι mɔ̃ Jeju kɔɔ nιɛnι gele, a sor Jaιrʋsιra: Fa-n do haar n ubi fa’, sι pιɛr haar dιbara dι a na ler. 51 Dι ɔbɔɔkɛ a kɔɔ danι cʋɔr aa tu tibil n lona kha na ɔr, saagado Pιɛr na Jakι na bιsaanιlee thι na ɔɔ nι gaaga. 52 Tιbιla fɛʋ n khιιrɛ dι wa-n bιna. Dι Jeju so: Na-n khιa’ aa khə’, sι a-n daarɛ. 53 Sι wι-n maanʋʋnɛ gɩdonɩ wɩ jɩrɛ a khire. 54 Sɩ dɩ fʋʋ nƴɔ̃ɔ sa so nɔ khɩɩr: Bɩsaan, pala ɩrɛ. 55 Dɩ ɔɔ fesu kɛr birəə, dɩ pal dapaara a ɩɩr. Dɩ Jeju so war aa, dɔ wɩ haa dɩkor a kho. 56 Dɩ nʋɔ kpaa khebiri thɩ na nɩrɛ, sɩ Jeju kpãkpãa warɛ wa-n so tibillə gɩrɛɛkɛ kɔɔ danana’.
91 Dɩ Jeju wer yʋɔr yenyɔ a ha wɩ fãga na punone kɔ̃tɛɛbiisɔra fɛʋ, wa-n kpɛɛna khodara dakha. 2 A thɔ̃ wɛr wɩ jala a na mɩa Thãgbaa fãgadaar doda a na kpɛɛna khodara. 3 Sɩ a so warɛ: Na-n gba thɩ̃ɛ fʋrɔ jalna kpaar paar, dɩ gbʋʋl gɩ, dɩ kpakpaar lokaar gɩ, dɩ buru gɩ, dɩ war ga. Na-n fʋrɔ dakha kẽkena yenyɔa’. 4 Dɩ cʋɔr wo cʋɔrɩkɛ na lonɩ, nɩ tɔɔ le a kɔnana. 5 Sɩ ado pa dɔɔkɛ wa tee nɩna’, a na the le dɩ dɔɔraale, nɩ kpɛɛnɛ thɩlãkobeekɛ ma nιnι nɛɛ a faa war gι nιna wι thιmιιr. 6 Dɩ kpãkpãadara jaal dɩ wa-n kpaar dɩɩra dɩɩra, dɩ wa-n mɩɩ tutugo bʋɔɔ thɩmɩɩ, dɩ wa-n kpɛɛna khodara paar fɛʋ. 7 Ɔbɔɔkɛ Ɛrɔɔdɩ fãgadaar buu kɔɔ nɩɛnɩ dɩ wa-n mɩɩ thɩ̃ɛɛkɛ fɛʋ n cʋɛnɩ, ɔɔ kpɩɛr nyanyaanɛ fɛʋ, gɩdonɩ wɩ̃ tibil n sor ayɩ: Jã Batɩsɩtɩ gɩ, ɔr ɩrɛ the khirera. 8 Ɩkhasɔ n yɩ wo: Elɩ gɩ, a nɩna ɔɔbara. Wɛ n yɩ: Mama Thãgbaa bobon bɩɛl ɩrɛ a the khirera. 9 Dɩ Ɛrɔɔdɩ sor: Mee mɩ kɔɔ kʋrɛ Jã a kur yʋʋ, sɩ amɛ ha ʋrɛ mɩ-n nɩɛrɔnɩ ga thɩ̃sɔɔkɛ? Dɩ mɛ̃ a ƴaal ɩnɩ-n yɩɩ. 10 Dɩ ɔbɔɔkɛ thɔ̃thɔna kɛrnɩ bir, wɩ mɩɩrɛ Jeju gɩrɛ fɛʋʋkɛ wɩ kɔɔ cʋʋnι. Dι kpa wι kana pa kpιι Bɛcaιda dι khʋra. 11 Sι ɔbɔɔkɛ tibil jɔɔle nιɛnι wι kpaanɛ. Dι Jeju tee wer a mιι wι Thãgbaa fãgadaar doda, a kpɛɛna dakha wιrɛɛkɛ n ƴaalɛnι kho kpɛɛrɛ. 12 Dι ɔbɔɔkɛ dιι n dʋɔrnι, yʋɔr yenyɔɔle pɔr a sʋʋraa aa: Bɩlanɛ tibil jɔɔkɛ wι jal dι biisɔra na kõgosoraakɛ wɔrɔnɛnι, wɩ cɔ wɩ ƴaalna dakha dɩkɔ wɩ kho, gɩdonɩ kɩɛrɩkɛ sɩ hanɩ bəənnə gɩ. 13 Dɩ Jeju so war: Nɛrɛɛ thɛthɛ n hana wɩ dɩkɔ wɩ kho; sɩ dɩ wɩ birsee: Buru yemɔɩ dɩbara sɩ hana na thʋma yenyɔ, agado sɛrɛɛ thɛthɛ jala a the dɩkɔ a ha tɩbɩla fɛʋʋka’. 14 Sɩ tɩbɩlaale kɔɔ thɔɔrɛ gbɩlanɩ yemɔɩsɔ. Dɩ Jeju so ɔɔ kpãkpãadarara: Nɩ cʋɛ wɩ wɩ der der paar kpalanyɔ yʋɔr yʋɔr. 15 Dɩ wɩ cʋʋ oti a cʋʋ wɩ fɛʋ dɩ wɩ der. 16 Dɩ Jeju gba buru yemɔɩɩle na thʋma yenyɔɔle, a gba ƴɩɛ ƴũ a bɩɛl Thãgba a pɛr, sa kuur buru a ha kpãkpãadara wɩ gba tɩnɛnɛ tibil jɔɔlera. 17 Dɩ wɛr fɛʋ bɩɛlbɩɛl kɔɔ khor a hi phi; dɩ wɩ kɔɔ gbaar dakuruukɛ wɩ tɩnɛnɩ sa sɩ dɩɩ hi kpona yʋɔr yenyɔ. 18 Wi bɩɛl Jeju kɔɔ har dɩbara da-n bɩɛl Thãgba, dɩ a kɔɔ bulele ɔɔ kpãkpãadaraakɛ hanɩ kha na ɔr ayɩ: Amɛ tɩbɩla n yɩ mɩ dor? 19 Dɩ wɩ birsee: Ɩkhasɔ n yɩ Jã Batɩsɩtɩ fɩ do. Wɛ n yɩ Elɩ fɩ do. Wɛ n yɩ wo, mama Thãgbaa bobon bɩɛl ɩrɛ a the khirera. 20 Sɩ Jeju bule wi: Sɩ ner, amɛ nɩ-n yɩ mɩ dor? Dɩ Pɩɛr birsee: Thãgbaa Kirisiti fɩ do. 21 Sɩ Jeju kpãkpãa warɛ dɩɩ khɩɩr ka aa, wa-n so tibillə ga. 22 Dɩ a sor wo a ɓaan ayɩ: Dɔ mɛrkɛ dʋɔnnɩ tibili Bikuun n gaar bʋɔ jɔɔ. Dɩ kɔ̃tɩna, na bonɩ jidaar kɔ̃tɩna, na jɔfʋ dɩɩrdarasɔ na bo mer, sɩ dakha wa kʋ mɛr, sɩ wire yẽther wirera ma ɩɩrɛ na the khirera. 23 Agɩpɩ dɩ so war fɛʋ ayɩ: A ntɛ pɛr haar ɩna-n kpa mar, dɔ a faa dɩbara yɩrnanɛ, sɩ a gba ɔɔ kʋkʋ thɩr dɩwɩlʋ koo a na-n kpana mar. 24 Gɩdonɩ tibilikɛ n kanɩ dɩ hana bʋ dʋr na ɔɔ yi, ga ka na buurəəre. Sɩ ʋrɛɛkɛɛ yi na bonɩ mɛrɛra, ɔr na ’lɛ gɩ waa gel. 25 Anyee bɔ ca ga taa tibil, ado a ’lɛ thɩ̃ɛ fɛʋ thɩɩraakɛ sɩɩ do ɔɔ yi buurəəre, agɩbo dɩ kʋɛ ɔɔ dɩbara? 26 Dɩ a yicuru fʋ tibil mɛrɛra na ɩ̃ thɩmɩιra, yicuru na fʋrɛ mɛr tibili Bikuun ntɛra, ɔbɔɔkɛ ma birni na ɩ̃ na ɩ̃ i dʋbɩɩkɛ dʋɔnnɩ ɩ̃ Thɩɩda na dakha thɔ̃thɔ̃daar thu phuusɔɔda. 27 Sobɔr mɩ so nar, ɩkhasɔɔkɛ hanɩ kɩɛr na khiir sɩɩ do wa yɩ Thãgbaa fãgadaar doaa ga. 28 Ɔbɔɔkɛ Jeju mɩɩnɩ thɩmɩaakɛ pɩ dɩ a cʋʋ wire makõther, gɛr a kparɔ Pɩɛr na Jã na Jakɩ a jʋʋnna gɔ̃gʋɔna Thãgba bɩɛl paar. 29 Ɔbɔɔkɛ a hanɩ Thãgba bɩɛllɔ, ɔɔ ƴɛ debire dɩ ɔɔ kẽkẽ bulolo phõphõphõ dɩ a-n hɩl phalphalphal. 30 Dɩ hɩnɛ, tɩbɩla yenyɔ wɛ dɩ wa-n khʋɛ kha na ɔr. Mʋɩjɩ na Elɩ gɩ, 31 a the na carbararɛ, dɩ wa-n mɩɩ kha Jejuu khidaakɛ a na khini Jerujalɛm. 32 Sɩ daan kɔɔ fʋrɛ Pɩɛr na ɔɔ kpakpaarsɔ. Sɩ a wɩ jaa, wɩ yɩrɛ Jejuu carbara na tɩbɩla yenyɔɔle hanɩ kha na ɔr. 33 Ɔbɔɔle tɩbɩlaale n lɔrnɩ kʋɔn, Pɩɛr sor Jejura: Dɩɩrdaar, gɩ bɔrɛ sɩ hanɩ kɩɛr. Sɩ dɔ waa yẽther, bɩɛl n do afɩda, bɩɛl n do Mʋɩjɩɩda, bɩɛl n do Elɩɩda. Gɩdonɩ aa jɩ gɩrɛ a-n sona’. 34 Dɩ mɔna a-n mɩɩnɩ thale, ndɔlɔ̃paar gbune a thi tɩbɩla yẽtheraale. Dɩ mɔna ndɔlɔ̃paarɩle n thi warnɩ, maar fʋlɛlɛ kpãkpãadara. 35 Dɩ nʋɔ kɔɔ ther ndɔlɔ̃paarrara a so: Ʋrɛɛkɛ dʋɔn ɩ̃ Bikuunikɛ mι phiirni. Na-n pιɛ nũu. 36 Dι ɔbɔɔkɛ wι kɔɔ nιɛnι nʋɔɔle, Jeju sɛ dιbara. Dι kpãkpãadara pιrrɔrɛ, wa kɔɔ mιι tibil ga bɔɔle gιrɛ wι kɔɔ yιna’. 37 A dιι kɔɔ wιl wι ther gɔ̃gʋɔna dι wa-n gbũ, dι tibil jɔjʋɔ caan Jeju. 38 Dι hιnɛ, kũu bιɛl tibil jɔraale hulene: Dιιrdaar, mι-n phʋʋr fɛr hιnɛ mι bιsaanιkɛ, gιdonι ɔr dɔ ɩ̃ bikũu bιɛl. 39 Dι bɔɔkɛ kɔ̃tɛɛbuulera ιιrnaanι pι, dιι do dapaara a hulene, dι kɔ̃tɛɛbuurə n cʋgʋʋrɛ da-n laan da-n thena nyɔ̃thɩ̃ khɔrɔ̃ɔ. A ayι, ιnι-n thιιraarɛ kιɛr dιι do gbɔlɔlɔlɔ a sιraa waa dι ha. 40 Dι mι kɔɔ bιɛlɛ afι kpãkpãadara wι wea kɔ̃tɛɛbuurə, sι wa kɔɔ punoə’. 41 Dι Jeju so war: Nɛr nĩ babala na puu cʋʋdaraakɛɛ, ʋmɔ̃ bɔɔ ma thʋ̃ na toona nι gι dana? Dι ʋmɔ̃ bɔɔ ma thʋ̃ na fʋ nar haarrarakɛ gι dana? Kpa afι bikuunna a ɛna kɛ kιɛr. 42 Dι mɔ̃kɛ a-n wɔrɔnι, kɔ̃tɛɛbuurə gbaarɛ kpɛɛ da-n laan. Dι Jeju mananɛ kɔ̃tɛɛbu hɔ̃hɔlιle, sa kpɛɛ bιsaan a kpa ha ɔɔ thι. 43 Dι nʋɔ kpaa tιbιla fɛʋ mɔ̃ wι yιnι Thãgbaa puno hana. Mɔ̃kɛ nʋɔ kpaanι wɛr fɛʋ gιrɛra fɛʋʋkɛ Jeju cʋʋnι, a sor ɔɔ kpãkpãadarara: 44 Nι jιɛ pɛ ga thιmιιkɛ nũu bɔɔbɔɔ, gιdonι wa fʋrɛ mɛrkɛ dɔnι tibili Bikuun na ha tιbιla. 45 Sι ɔɔ kpãkpãadara na kɔɔ jι thιmιιrιle kιrʋa’. Gι kɔɔ ha warɛ gbul dι wa-n puno na jι kιrʋa’, dι maar kɔɔ fʋlɛ wɛr dι wa bir ’la na bule ga. 46 Thɩ̃ banaa kɔɔ ιιrɛ awι thɩ̃thιιn, dι wa-n bana kha awι ha: Amɛ dɔ kɔ̃tιn gιrɛra asι thɩ̃thɩɩn ya fɛ? 47 Dɩ Jeju kɔɔ jɩrɛ gɩrɛɛkɛ wɩ-n kpɩɛrnɩ awɩ bɩnɔ, a kpa bɩsã buu pɔna dɩ khunəə sɩ dɩ so war: 48 Ntɛɛkɛ na teanɩ bɩsã buu thakɛ gɩ do ɩ̃ i dɔ nɔɔ, mɛrɛɛ thɛthɛ a tee, dɩ ntɛɛkɛ tea mɩnɩ, ʋrɛɛkɛ thɔna mɩnɩ a tee dakha. Gɩdonɩ ʋrɛɛkɛ dʋɔnnɩ da’lũu fɩɩʋ nɛrɛ fɛʋʋ thɩ̃thɩɩn, ɔr gɩɩkɛ kanɩ do kɔ̃tɩn. 49 Dɩ Jã so Jejura ayɩ: Dɩɩrdaar, sɩ kɔɔ yɩrɛ tibilikɛ n gbaannɩ afɩ i dɩ weena kɔ̃tɛɛbiisɔ da-n faa, dɩ sɩ kɔɔ pɩɛrʋʋ gɩdonɩ aa do asɩ kpakpaardaara’. 50 Dɩ Jeju birsee: Na-n pɩɛrʋa’, gɩdonɩ ʋrɛɛkɛ na-n ƴaalɛ nɩnɩ sʋa’, nɛrra a-n pɛ. 51 Ɔbɔɔkɛ wireekɛ Jeju teenanɩ a jʋnɛ ƴũ n thɔɔnɩ, Jerujalɛm a ga ƴɩɛ sa yɩ foo ɩnɩ-n thʋ le. 52 Dɩ a thʋɔn tɩbɩla, dɩ wɩ kɔɔ kʋʋlʋʋ ƴɩɛ a jal lõ Samarɩdaraa dɩ bɩɛlla wɩ gbɛbɩraa cɔ paar. 53 Sɩ dɩdaraale na kɔɔ tuə’, gɩdonɩ Jerujalɛm khʋra a ga ƴɩɛ. 54 Dɩ ɔbɔɔkɛ ɔɔ kpãkpãadara Jakɩ na Jã yɩnɩ thɩ̃ɛ thale, wɩ buleele ayɩ: Kɔ̃tɩn, fɩ-n ƴaalɛ sɩ wɛ dɔɔ gɩ the ƴũ gɩ gbũ gɩ hɩ̃ wɩ fɛʋ ya? 55 Dɩ Jeju kɩɩl a hɩɩn wɩ sa phaan wɩ dɩɩ khɩɩr ka [ayɩ: Na jɩɩ jɩ fɩl ca ʋrɛ nɩ hanana’; 56 gɩdonɩ mɛr tibili Bikuun na ɩ̃ ɩ̃ cʋʋ tibil a jal bu paara’, sɩ mɩ ɩnɛ ɩ̃ taa tibil.] Sɩ agɩpɩ wɩ kɔɔ jaal dɩ kpɩɩ. 57 Mɔ̃kɛ wɩ kɔɔ hanɩ hʋɛra, tibil bɩɛl sor Jejura: Ma-n kpa farɛ paar wo paarɩkɛ fɩ-n jalnɩ. 58 Dɩ Jeju birsee: Bãɓoisɔ hananɛ awɩ ka, dɩ ’lominə hananɛ awɩ tɛl, sɩ mɛr tibili Bikuun na hana kãkɛ ma jəəni yʋa’. 59 Sɩ a sor tibil bɩɛlla wo ayɩ: Na kpa mar. Dɩ birsee: Ha mɩ hʋɛ ɩ̃ jal ɩ̃ dʋ ɩ̃ thɩ ɓo. 60 Sɩ Jeju sʋʋraarɛ: Sɛ khesɔra wa-n dʋ awɩ khisɔ, sɩ fɛrɛ jala na mɩa Thãgbaa fãgadaar doda. 61 Dɩ bɩɛl wo sʋʋraa: Ma-n kpa farɛ Kɔ̃tιn, sι ha mι hʋɛ ɓo ɩ jal ɩ̃ fʋɔr ɩ̃ cɔdara wι tɔɔ bɔɔ. 62 Dι Jeju sʋʋraa: Tibil wo tibilikɛ fɔnι sũgbure da-n kʋʋl sι da-n hιιn khiro, a na mar na lõ Thãgba fãgadaarι dιra ga.
101 A gele ka pι, Kɔ̃tιn kɔɔ phiire kpãkpãadara kpalãther yʋɔr wo, a thɔ̃ wι yenyɔ yenyɔ ɔɔ ƴɛ kʋʋlɔ dɩɩra fɛʋ, na paar fɛʋʋkɛ ɔɔ thɛthɛ teenanɩ a jala. 2 Sɩ a so warɛ: Jɔ jɔrɛ, sɩ jʋ kha na jɔra’. Gɛr gɩ na-n bɩɛlnɛ ʋrɛ dɔnɩ Kɔ̃tɩn jʋ kharra, a thɔna thɔ̃dara wa-n kha jɔ. 3 Nɩ jala, sɩ nɩ hɩnɛ, banaa nɩ ho dɩ ɩ̃ thɔ̃ kpesɔɔ thɩ̃thιιn. 4 Na-n fʋrɔ pɔtιma ga, na-n fʋrɔ kpakpaar lokaara’, na-n fʋrɔ nɛfaa ga, dι na-n fʋɔr tibil hʋɛra ga. 5 Sι cʋɔr wo cʋɔrraakɛ na lonι, cacara nι kɔɔ sɔ: Ha ιι hana cʋɔrraakɛ. 6 Dι ado tibilikɛ dɔnι ha iedaar hale cʋɔrraale, anι ha ie na ɓaanaanɛ, a mɛ̃ gaa ga kɛrrɛ na bir nar. 7 Nι tɔɔ cɔ dɔɔraalera, dι gιrɛɛkɛ wa ha nιnι nι khɔ a na yɔna, gιdonι thɔ̃daar teenanɛ ɔɔ lɩmɩ. Na-n ιιr na kpaar cɔna cɔna ga. 8 Dι dιι wo dιιraakɛ na lonɩ dɩ wa tee nɩ, na-n khɔ dɩkor wo dɩkorɩkɛ wa ha nɩnɩ. 9 Na-n kpɛɛnɛ khodaraakɛ na hanɩle a na sɔna war: Bɔɔ n daan dɩ Thãgba na-n gba fãga nɛrɛra. 10 Sɩ dɩɩ wo dɩɩraakɛ na lonɩ kãkɛ wa tee nɩna’, nɩ jala dɩ bɩnɔ a sɔ thakɛ ayɛwɔɔ: 11 Sɩ-n kpɛɛrɛ anɩ dɩ thɩlãkobiikɛ ma sɩnɩ nɛɛ dɩ sa-n faa nar, sɩ nɩ jɛrakɛ dɩ Thãgbaa fãgadaar do n daan. 12 Mɩ so narɛ wireekɛ Thãgba na kɩɩlnanɩ tɩbɩla Sɔdɔmdaraa kɩɩlɩkɛ wa ’lɛnɩ na khɩɩr mɔ̃ dɩɩlee kɩɩl na khɩɩrna’. 13 Ga puu farɛ Korajɛ̃ dɩɩ. Ga puu farɛ Bɛcaɩda dɩɩ. Gɩdonɩ ado nɔ kpaa thɩ̃ɛɛkɛ cʋɛnɩ anɩ thɩ̃thɩɩn kɔɔ cʋʋrɛ mɛ̃ Tιιr na Sιdɔ̃ dιιra, wa kɔɔ mãa debire haar kɛkɛkɛ sι na to bɔrɔ na bʋlna thoo. 14 Gɛr gι wireekɛ Thãgba na kιιlnanι tιbιla, Tιιrdara na Sιdɔ̃daraa kιιlιkɛ wa ’lɛnι na khιιr mɔ̃ anι kιιl na khιιrna’. 15 Sι fɛr Kapɛrnayʋm dιι, Thãgba na khəi fer na jʋʋnna ƴũ ya? Ǝ̃’ə̃, Thãgba na gbumo fer dι fa thʋ khĩdi dιι. 16 Tibilikɛ n pɛ nιnι nũu, mɛr a-n pɛ nũu. Tibilikɛ bɔ nιnι, mɛr a bo; dι tibilikɛ bɔ mιnι, ʋrɛɛkɛ thɔna mιnι a bo. 17 Dι kpalãther yʋɔr kɛrrɛ bir na daʋ dι wa-n so: Kɔ̃tιn, kɔ̃tɛɛbiisɔrakɛ wι jo sarɛ dιι do afι i dɔ nɔɔ. 18 Dι Jeju so war: Mι kɔɔ torre Satana yire dι thena ƴũ a ji, mɔ̃kɛ thãgba n lenι dɔɔ. 19 Nι hιnɛ, mι ha nɛr punone dι na saarna siisɔ na lanasɔ na lãlaardaarι fãga fɛʋ, dι thɩ̃ bιɛllakɛ na puno na cʋʋ nι puurə’. 20 Sι na-n kãka thakɛ gιdonι kɔ̃tɛɛbiisɔ jo nara’, sι nι ka na kãkanɛ gιdonι anι isɔ kherere Thãgbaa dʋɔ. 21 Ga bɔ bɩɛllaalera Jeju n kɔɔ kãkarɛ dɩɩ the Thu Phuurə da-n sona: Thɩrɛ, mɩ-n fʋɔr fɛr, fɛrkɛ dɔnɩ Kɔ̃tɩn thãgbara ƴũ na thɩɩra, gɩrɛraakɛ fɩ kɔɔ kernɩ thɩ̃ɛsɔɔkɛra kpɛsɛdarara na thɩ̃ jɩnana, sa gba gɩ a nɩna bɩsã bii. Ɔɔ Thɩrɛ, fɛr gɩ kɔɔ da haar dɩ fɩ cʋʋ mɛ̃. 22 Ɩ̃ Thι gbaar thɩ̃ɛ fɛʋ a ha mι, sι tibil na jι ntɛ Bikuun donι saagado Thιrɛ gaaga; dι tibil na jι dakha ntɛ Thιrɛ donι saagado Bikuun gaaga, saagado wo Bikuunna ɔr ƴaalɛ a nιrɔ ntaa ga. 23 Sι agιpι dι kɛr a telẽ ɔɔ kpãkpãadara a so war awι ha ayι: Gι da wιrɛraakɛ n yɛnι thɩ̃ɛɛkɛ nι-n yιnι. 24 Gιdonι mι so narɛ, Thãgbaa bobona jɔɔ na fãgadarasɔ kɔɔ ƴaalɛ wι yι gιrɛ nι-n yιnι sι wa kɔɔ yι ga, wι nιɛna dakha gιrɛɛkɛ nι-n nιnι sι wa kɔɔ nι ga. 25 Dι hιnɛ, jɔfʋ dιιrdaar bιɛl gι, a ιιr pɔ da-n fifilə Jeju, a bulee thakɛ: Dιιrdaar, anye ma cʋʋ a na ’lɛ yire khorr? 26 Dɩ Jeju birsee: Anye Mʋɩjɩɩ jɔfʋ so? Dɩ anye fɩ-n yɩ le? 27 Dɩ birsee: “Dɔ fa-n na Kɔ̃tɩn afɩ Thãgba na afɩ bɩ̃ fɛʋ, na afɩ ha fɛʋ, na afɩ fãga fɛʋ, na afɩ kpɩɛr fɛʋ, na afɩ ’walãkha tibil mɔ̃kɛ fɩ-n nanɩ afɩbara.” 28 Dɩ Jeju sʋʋraa: Fɩ ture dɩɩ bɔr, dɩ cʋɛ thalera fa ’lɛr yire. 29 Sɩ gɩdonɩ a-n kɔɔ ƴaalɛ a nɩna mɔ̃ a sarnɩ, a bulele Jeju: Dɩ amɛ dʋɔn ɩ̃ ’walãkha tibililera? 30 Dɩ Jeju bir sʋʋraa wo ayɩ: Kũu bɩɛl gɩ, a kɔɔ the Jerujalɛm da-n jal Jeriko, a lõ yu hɔ̃hʋɔldarara dɩ wɩ tagɩrʋʋ thɩ̃ɛ fɛʋ, sa bɩɩrʋʋ dɩ dã khir, sɩ dɩ wɩ fagʋʋ sa jal kɔ̃. 31 Dɩ dabɔɔlera, bonɩ jidaar bɩɛl kɔɔ gbaar ɔ hʋʋlera da-n jal, a phuro kuunnaale a golona ʋ̃ hʋ gɛl a jal. 32 Dɩ kũu bɩɛlɩkɛ dɔnɩ Levɩɩ ca pɔr dakha a dã paarɩlera, a yɩ kuunile sa golona ʋ̃ hʋ gɛl a jal. 33 Sɩ Samarɩdaar bɩɛlɩkɛ n kpaarɛnɩ pɔr a dã kuunile. Ɔbɔɔkɛ a yɩɩnɩ, bʋɔ fʋʋrɛ. 34 Dɩ a tɔr pɔ dã a gba niin na taanɩkɛ wɩ-n wenɩ dɩvɛ̃, a pɩɛraa khoosɔra sa li. Agɩpɩ dɩ gbaa pɛ kũkəənə, a jalna kpakpal cɔ bɩɛlla da-n haan. 35 A dɩɩ wɩl, a tire wire yenyɔ thɔ̃ lɩmɩnɛɛ war a ha ʋrɛɛkɛ dʋɔnnɩ kpakpal cɔ hɩɩndaar sa sʋʋraa: Gba na haanaa, sɩ gɩrɛɛkɛ fa kʋɛnɩ na dɛbɩrɔ, a mɩ bir ɩ̃ ma lɩmɩ fɛr. 36 Dɩ Jeju bulee: Ʋmɔ̃ wɛr yẽtherraale fɩ pɛr haar, ɔr dʋɔn ’walãkha tibil kuunnaakɛ lonanɩ yu hɔ̃hʋɔldarara? 37 Dɩ birsee: Ʋrɛɛkɛ kɔɔ dɔnaanɩ bʋɔ gɩ. Dɩ Jeju sʋʋraa: Dɩ fɛrɛ dakha jala na cʋɛ ɔmɛ̃. 38 Dɩ mɔ̃kɛ Jeju hanɩ hʋɛra na ɔɔ kpãkpãadara dɩ wa-n jal, a lʋʋn dɩ bɩɛlla. Dɩ khɛ bɩɛlɩkɛ wɩ-n wenɩ Martɩ teguure ɔɔ cɔ. 39 Dɩ Martɩɩ õkhɛrɩkɛ wɩ-n wenɩ Marɩ toore Kɔ̃tɩnɩ ƴɛ thɩ̃thɩɩn, da-n pɛ ɔɔ thɩmɩɩ nũu. 40 Sɩ Martɩ or har thɔ̃ jɔjʋɔra kĩkĩkĩ, sa gba pɔ Jejura a sʋʋraa ayɩ: Kɔ̃tɩn, ga ba fɩ gɩrɛɛkɛra ɩ̃ õkhɛr faa marnɩ thɔmaakɛra fɛʋ dɩbara gaa? Sʋɔraa a bulo mi. 41 Dɩ Kɔ̃tɩn birsee: Martɩ, Martɩ, fɩ-n dɛr dɩ fa-n jena thɩ̃ jɔjʋɔra. 42 Thɩ̃ bɩɛl dɩbara teana fɩ cʋʋrɛ. Marɩ kɔɔ phiire dabʋɔɔkɛ na hanɩ taa paara’.
111 Wi bɩɛl Jeju kɔɔ har pa bɩɛl da-n bɩɛl Thãgba. Ɔbɔɔkɛ a pɩnɩ, ɔɔ kpãkpãadaar bɩɛl sʋʋraarɛ aa: Kɔ̃tɩn, dɩrɛ sɩ sa-n bɩɛl Thãgba mɔ̃ Jã kɔɔ dɩɩrnɩ ɔɔ kpãkpãadara. 2 Dɩ Jeju so war: Ɔbɔɔkɛ nɩ-n bɩɛlnɩ Thãgba nɩ sɔ thakɛ aa: Thɩrɛ, dɔ afɩ i n dʋbɩrɔ, dɔ afɩ fãgadaar do n ɩ̃. 3 Na hana sɩ wire fɛʋʋ dɩkookɛ na-n dana sɩnɩ. 4 Faa asɩ sopugosɔ a hana sɩ, gɩdonɩ sɛrɛ dakha sɩ-n faarɛ puureekɛ tɩbɩla n cʋʋ sɩnɩ dɩ sa-n ha wɩ. Dɩ fa-n faa sɩ fifiləle n puno sa’. 5 Dɩ Jeju so war wo: A tibil bɩɛl nɛrɛɛ thɩ̃thɩɩn hana kuun a jal ɔɔ cɔ dɩnɩrɔ a sʋʋraa thakɛ: Ɩ̃ kuun, pema mɩ buru yẽther, 6 gɩdonɩ ɩ̃ kũu bɩɛl ther dɩkhãa pa a ɩ̃, sɩ ma hana thɩ̃ɛ a na haa ga. 7 Sɩ ole cɔ bɩnɔ birsee: Fa-n vɔɔ ma’, loo khaanɛ pɩ dɩ ɩ̃ bɩsãsɔ na mɛrɛ sɩ phɩɩnɛ, ma puno na ɩɩr na ha fɩ gɩrɛ fɩ-n ƴaalna’. 8 Mɩ so narɛ, ga do a donɩ ɔɔ kuun, gɛr a na ɩɩrɔ na haa gɩrɛɛkɛ a-n ƴaalna’, sɩ a na ɩɩrɛ na haa gɩrɛ fɛʋʋkɛra a-n ƴaalnɩ, gɩdonɩ ɔɔ kuun bɩɛlɛ da-n kɛ̃kɛrɛna. 9 Dɩ mɛrɛ, mɩ so narɛ: Na-n bɩɛlnɛ na ’lɛr, na-n ƴaalɛ na yɩɛrɛ, na-n bɛ loo wa khɛr nɛr. 10 Gɩdonɩ tibil wo tibilikɛ n bɩɛlnɛnɩ a-n ’lɛr, ʋrɛɛkɛ n ƴaalɛnɩ a-n yɩɛrɛ, dɩ ʋrɛɛkɛ n bɛnɩ loo wa khɛrʋʋrɛ. 11 Ʋmɔ̃ɔ thι anι thɩ̃thιιn ɔɔ bi na bιɛllɔ buru a haa bokaar? Agιbo dι bιɛlaa thʋm, sii a na haa gι do thʋm ya? 12 Dι a yɔl paar a bιɛl, laan a na haa ya? 13 Ado nɛrɛɛkɛ dʋɔnnι tιι puusɔ jɩ thɩ̃ bʋɔ a na ’laa anι bisɔra, mɔ̃ ga thʋ̃ na da anι Thιraakɛ hanιle ƴũ na pɔna, da ’laa Thu Phuu na ha tιbιlaakɛ n bιɛlaanɩ? 14 Jeju weere kɔ̃tɛɛbu bɩɛlɩkɛ cʋɛnɩ kuun dɩ do nɔ madaar. Ɔbɔɔkɛ kɔ̃tɛɛbuulera kɔɔ thɩɩraanɩ pɩ, nɔ madaar n mɩɩrɛ thɩmɩa dɩphã, dɩ nʋɔ kpaa tibil jɔɔle. 15 Sɩ wɩ̃ tibil wɛrra na-n so: Bɛljɛbulikɛ dɔnɩ yʋʋ kɔ̃tɛɛbiisɔra n hanaa fãga dɩ weena kɔ̃tɛɛbii. 16 Wɩ̃ tibil wo na-n fifiləə a bulee nɔ kpaa thɩ̃ɛɛkɛ thɛnɩ thãgbara ƴũ. 17 Mɔna Jeju jɩnɩ awɩ kpɩɛr a so warɛ: Fãgadaar dɩ wo fãgadaar dɩɩkɛ n tɩnɛnɛnɩ a bir da-n kena dɩbara a na wɩɛlɛ, dɩ cɔna dakha na wɩɛlɛ kpa kha kpa kha. 18 Dɩ gɛr gι, a Satã tɩnɛ a bir da-n kena dɩbara, mɔ̃ ɔɔ fãgadaar dɩ na fʋ sɩ na jɩɩl, gɩdonɩ nɩ-n sor: Bɛljɛbul hana mɩ fãga dɩ ma-n weena kɔ̃tɛɛbiisɔ? 19 Dɩ ado mɛrɛ, Bɛljɛbuli fãga mɩ-n gba dɩ ma-n weena kɔ̃tɛɛbiisɔ, sɩ anɩ bɩsãsɔ amɛɛ i wɩ-n gba dɩ wa-n weena wɩ? Dɩ gɛr gɩ wɛr thɛthɛra na dʋɔn anɩ so kɩɩldara. 20 Sɩ ado Thãgbaa fãga mɩ-n gba dɩ ma-n weena kɔ̃tɛɛbiisɔ, ga dor Thãgbaa fãgadaar do dã nɛr mɛ̃ dɩphã. 21 A kũu khɩɩ hana ko ke thɩ̃ɛ a na bɛrna ɔɔ cɔ, gɩrɛɛkɛ a hɩnɩ na toore bɔɔbɔɔ. 22 Sɩ ado bɩɛlɩkɛ hananɩ fãga a jʋɔ pɔr a punoo, a na fʋʋrɛ sɩ na taa ɔɔ ko ke thɩ̃sɔɔkɛra fɛʋ a-n kɔɔ kpɩɛrɔnɩ, sɩ a tɩnɛ gɩrɛ fɛʋʋkɛ a kɔɔ taaraanι. 23 Ʋrɛɛkɛ na-n hanɩ kha na mɛrɛa’, ɩ̃da a-n bo; dɩ wo ʋrɛɛkɛ na-n bulo mini sɩ kpa ga, ɔr n bɩ̃bιlanɛ gι. 24 Ɔbɔɔkɛ kɔ̃tɛɛbu hɔ̃hɔl n thenι tibillə, a-n jaal da-n kpaar bəənnə da-n ƴaal kãkɛ a na toonι na hιιr. A a na yι ga, a-n sor dι yι: Ma kɛrrɛ na bir ɩ̃ cɔ kãkɛ mι kɔɔ thenι. 25 A a pɔ dã a yι cʋɔrιle dι wι kpabι a gbɛbιrι thɩ̃ɛ bɔɔbɔɔ; 26 le a-n jal dιphã mɛ̃ dι kpa kɔ̃tɛɛbi kpιιsɔ wo makonyɔɔkɛ n hʋɔlɛnι dι wι jʋɔ, dι wι pɔ a lõ a too le. Dι mɔ̃ gι hanι kuunnaale pιpιι paar, gι ka puurore a jɔ caca fʋ paar. 27 Dι mɔ̃kɛ Jeju kɔɔ mιιnι thale, khɛ bιɛl tibil jɔɔlee thɩ̃thιιn sʋʋraarɛ na nɔ kheu: Gι da khɛrraakɛ kɔna fɩnɩ na ɩlɛ̃sɔɔkɛ fɩ mamɩnɩ. 28 Dɩ Jeju birsee: Ɔɔ, ga ka na dar wɩrɛraakɛ n pɛnɩ Thãgbaa thɩmɩɩ nũu dɩ wa-n cʋʋ. 29 Mɔna tibil jɔɔle kpanɩ dɩ wa-n jɛ, le Jeju ma da-n so: Nĩdaraakɛ dʋɔn tɩɩ puusɔɔkɛ n ƴaalɛnɩ nɔ kpaa thɩ̃ɛ. Sɩ nɔ kpaa thɩ̃ kpɩɩ na bir na yɩ saagado Jonasɩɩda gaaga. 30 Gɩdonɩ mɔ̃kɛ Jonasɩ kɔɔ donɩ jɩɩn Nɩnɩvɩdarara, mɛna mɛr tibili Bikuun na do jɩɩn nĩdararaakɛ dakha. 31 Wireekɛ Thãgba na kɩɩlnanɩ tɩbɩla, khɛr fãgadaarɩkɛ kɔɔ hanɩ wi phã paar nyɔ̃bɩlana, na ɩɩrɛ na the khirera nakha nĩdaraakɛ, dɩ ɔr na heene wɩ sor. Gɩdonɩ ɔr, thɩ khu paar a kɔɔ the a pɔ a pɛ Salomɔ̃ɔ kpɛsɛ nũu. Sɩ nɩ hɩnɛ, ʋkhaakɛ kɔ̃tɩnanɩ a jɔ Salomɔ̃ hakɛ. 32 Wireekɛ Thãgba na kɩɩlnanɩ tɩbɩla, Nɩnɩvɩdara na ɩɩrɛ na the khirera nakha nĩdaraakɛ, dɩ wɛr na heene wɩ sor, gɩdonɩ wɩ kɔɔ debire haar ɔbɔɔkɛ Jonasɩ kɔɔ mɩɩ wɩnɩ Thãgbaa thɩmɩɩ. Sɩ nɩ hɩnɛ, ʋkhaakɛ kɔ̃tɩnanɩ a jɔ Jonasɩ hakɛ. 33 Tibil na gbaar lãphã a na pɛ wo sɩ a ker ya, agɩbo a suuro bɩlãkpʋʋn ya? Ga do bilela a na dɛ̃ɛ dɩ wɩrɛɛkɛ n lonanɩ le n yɩ dahɩraa? 34 Afɩ yi dʋɔn lãphã afɩ tomɩra, dɩ ɔbɔɔkɛ afɩ yi bɔrnɩ, afɩ tomɩ fɛʋ dahɩrɛra gɩ-n ha. Sɩ ɔbɔɔkɛ afɩ yi na bɔrna’, afɩ tomɩ fɛʋ dabirəra gɩ-n ha. 35 Gɛr gɩ na jɩɛ hɩɩn dɩ dahɩrɛɛkɛra fɩ hananɩ afɩ bɩnɔ, ga-n do dabirə ga. 36 Sɩ ado afɩ tomɩ fɛʋ har dahɩrɛra, dɩ kho bɩɛl na bo too dabirəra ga, ga dor a har dahɩrɛra fɛʋ gɩ ho mɔ̃ lãphã n carã fɩnɩ ɔɔ hɩrɛ. 37 Dɩ ɔbɔɔkɛ Jeju mɩɩnɩ pɩ, jɔfʋ bʋ dʋdaar bɩɛl wɩɩrɛ a pɔ ɩnɩ cɔ a khɔ dɩkor. Dɩ jal lõ dɩko kho paar. 38 Dɩ nʋɔ kɔɔ kpaarɛ jɔfʋ bʋ dʋdaarɩle, mɔ̃kɛ a yɩɛnɩ dɩɩ do Jeju na kɔɔ phʋɔl dɩbara ɓo sɩ da-n kho dɩkora’. 39 Sɩ Kɔ̃tɩn sʋʋraarɛ: Nɛr jɔfʋ bʋ dʋdara, nɩ-n cɔcɔɔrɛ thɩ̃ yɔdaa khiru na dɩko khodaa khiru, sɩ bɩnɔ nɩ hinəne thɩ̃ tagɩrɩ kpɩɛrɛ na dakha kpallɛ. 40 Də̃bələ ha nɩ bã, ga do ʋrɛɛkɛra cʋɛnɩ khiru, ɔrra cʋɛ bɩnɛ dakha gaa? 41 Nɩ ka na ’laanɛ gɩrɛɛkɛ hanɩ bɩnɔ, dɩ mɛ̃ thɩ̃ɛ fɛʋ na do daphuu nɛrɛra. 42 Sɩ ga puu narɛ nɛr jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ, gɩdonɩ nɩ-n tire bɩɛl yʋɔr anɩ bi fara na anɩ thɩ̃ phulosɔraakɛ fɛʋ dʋɔnnɩ bii. Sɩ dɩ nɩ hɛbɩ fɩl sarʋ na naʋʋkɛ dʋɔnnɩ Thãgbaada. Sɩ gɛr ka do thɩ̃ɛɛkɛ teananɩ na-n cʋɛ, sɩ ga do wɩ yɩ nɩ hɛba gela’. 43 Ga puu narɛ nɛr jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ, gɩdonɩ nɩ-n nar ƴɛ kʋʋl too paar Juifisɔɔ Thãgba fʋɔr cʋɔrɔ. Nɩ-n nar dakha wo tɩbɩla na-n fʋɔrɛ nɩ kɔ̃tɩ̃ fʋɔrʋʋ ƴatɔɔsɔ. 44 Nɛrɛ ga puu narɛ, gɩdonɩ nɩ hʋrɛ kaakɛ tɩbɩla n saarnɩ, gɩdonɩ ga yɩr dɩ wɩ jɩ kaa ga. 45 Dɩ jɔfʋ dɩɩrdaar bɩɛl sʋʋraa: Dɩɩrdaar, thalera fɩ-n mɩɩnɩ, sɛr fɩ-n nɩɩr dakha. 46 Dɩ Jeju birsee: Nɛr jɔfʋ dɩɩrdarasɔ ga puu narɛ dakha, gɩdonɩ nɩ-n heene tɩbɩla heendaasɔɔkɛ dɩbarɔnɩ, sɩ wo na-n thar heendaasɔrara na nyɔ̃ɔ fɩɩʋraka’. 47 Nɛrɛ ga puu narɛ, gɩdonɩ nɩ-n mɩrɛ Thãgbaa bobonasɔɔkɛ anɩ mama thɩ kɔ̃tɩ̃sɔ kɔɔ kʋʋrnɩɩ ka. 48 Nɛr dʋɔn wɩrɛ n nɛnanɩ mɔ̃ anɩ mama thɩ kɔ̃tɩ̃sɔɔ thɔna hanɩ, dɩ nɩ tu ger gɩdonɩ wɛr, wɛr kɔɔ kʋʋrɛ Thãgbaa bobonasɔ. Sɩ nɛrɛ, nɛr n mɛ awɩ kasɔ. 49 Gɛr dɔ kɩrʋ dɩ kpɛsɛrɛɛkɛ thɛnɩ Thãgbaa pa so ayɩ: Ma thɔ̃ warɛ bobonasɔ na thɔ̃thɔnasɔ. Wa kʋʋrɛ wɛ wɛrra, dɩ ɩkhasɔ wa hʋɔl warɛ. 50 Gɛrra na dɔ nɔɔ dɩphã dɩ sor na heen nĩdaraakɛ Thãgbaa bobonasɔ fɛʋʋ tɔmιnaakɛ wι kɔɔ deernι kɛkɛkɛ dιι fʋna thιιkɛɛ ti bɔɔ, 51 Abɛlι tɔmɩ̃ gι fʋna a dana Jakarιιda, kɛ wι kɔɔ kʋnι bonι ji paar na Thãgba fʋɔr cɔ thɩ̃thιιn. Ɔɔ mι so narɛ, sor na heene nĩdaraakɛ gι do tιbιla fɛʋʋlee tɔmɩ̃ dɔ nɔɔ. 52 Ga puu narɛ nɛr jɔfʋ dιιrdarasɔ, gιdonι nι tire lakileekɛ n khɛranι jιιr, dι anι thɛthɛ na-n lona’, wιrɛ n ƴaalɛnι wι lõ na-n sι war wo wι lona ga. 53 Ɔbɔɔkɛ Jeju thenι paarιle, jɔfʋ dιɩrdarasɔ na jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ mar dɩ wa-n gbʋɔrʋʋ na nĩkhii, gɩ cʋgʋʋ a mɩɩ thɩ̃ɛ jɔɔjɔɔ; 54 gɩdonɩ wɩ nʋɔrɛ wɩ fʋʋ dɩkhaa thɩmɩɩraakɛ na thɛnɩ ɔɔ nɔɔ.
121 Ɔbɔɔlera tibil jɔjʋɔ kɔɔ kpa a jɛ jɛ paar gbɩlanɩ tə̃tə̃tə̃ a thʋ̃ dɩ wa-n saar kha, dɩ Jeju ma da-n so ɔɔ kpãkpãadarara caca ayɩ: Na-n jɩɛ dʋ bʋrɛ jɔfʋ bʋ dʋdarasɔɔ tabɩraakɛ dɔnɩ bɩnɛ yenyɔ fɩlɛ. 2 Thɩ̃ɛ na hale na ker sɩ ga do wɩ cʋʋrɛ dɩɩ thaa ga, dɩ thɩ̃ɛ na hale a na ha gbul sɩɩ do wa jɩ gaaga. 3 Dɩ gɛr gɩ thɩ̃ɛ fɛʋʋkɛ na mɩɩnɩ pa birə paar, dahɩrɛra wa nɩ gɩ, dɩ gɩrɛ na bʋ̃bʋʋnɩ du bɩnɔ, nãsʋrɔ wa hulẽ gi. 4 Mɩ so narɛ nɛrɛɛkɛ dʋɔnnɩ ɩ̃ kuunsɔ: Na-n ma wɩrɛɛkɛ n kɔnɩ tomɩr, sɩ agɩpɩ wa-n puno cʋʋ dɩkha ɓaan bãa ga. 5 Ma nɩ narɛ ntɛɛkɛ nɩ teenanɩ na-n ma. Na-n ma ʋrɛɛkɛ hananɩ punone a a kʋ pɩ, sɩ dɩ dʋna dɔɔra. Ɔɔ mɩ so narɛ, ɔr gɩɩkɛ teananɩ na-n ma. 6 Ga do war be yenã wɩ-n dolõ ’lominə yemɔɩaa? Sɩrakɛ bɩɛl na hale dɩ Thãgba na diinə ga. 7 Dɩ anɩ yʋsũsɔrakɛ, Thãgba ther ger fɛʋ. Gɛr gɩ na-n do maar na-n fʋ na’, anɩ the nɔ khɩɩrɛ a jɔ ’lomĩ jɔjɔjʋɔ. 8 Sɩ mɩ so narɛ, tibil wo tibilikɛ n tuon mini tɩbɩlaa ƴɛra, mɛr tibili Bikuun na tuure dakha Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thusɔɔ ƴɛra. 9 Sɩ ʋrɛɛkɛ bɔ mɩnɩ tɩbɩlaa ƴɛra, ma bor ntɛɛle dakha Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thusɔɔ ƴɛra. 10 Dɩ tibil wo tibilikɛ na mɩanɩ thɩmɩɩ puu na pɛ mɛr tibili Bikuunna, Thãgba na faarɛ ga sopugo caale na ha ntɛ. Sɩ tibilikɛ na kʋɛanɩ Thu Phuu i, Thãgba na faa ga sopugo caale kpɩɩraka’. 11 Dɩ ɔbɔɔkɛ wa kpa nɩnɩ wa-n jalna kɩɩl paar Juifisɔɔ Thãgba fʋɔr cɔnana, na kɔ̃tɩnasɔɔ ƴɛra, na fãgadarasɔɔ ƴɛra, na-n hana dɛ mɔ̃kɛ na mɩɩnɩ gɩ taa na’, agɩbo gɩrɛɛkɛ na sona’; 12 gɩdonɩ Thu Phuu na dɩrɛ nɩ gɩrɛɛkɛ teananɩ sor dɩ na so dabɔɔlera. 13 Dɩ kũu bɩɛl tibil jɔɔlee thɩ̃thɩɩn sor Jejura: Dɩɩrdaar, sɔ ɩ̃ õkuunna sɩ tɩnɛ thɩ̃ɛɛkɛ asɩ thɩ khini sa faa sar, dɩ Jeju birsee: 14 Kuun, amɛ kɔɔ pɛ mar ɩ̃ dɔ anɩ so gʋʋrdaar agɩbo anɩ khĩdi thɩ̃ tɩnɛdaar? 15 Agɩpɩ dɩ so war: Na-n jɩɛ dʋ bʋrɛ bɔɔbɔɔ ha pɩɛr caarsɔra dɩɩdɩɩ fɛʋ, gɩdonɩ tibil na puno na ’lɛ yire ɔɔ lẽle thɩ̃ jɔ hanana ga, a a lerakɛ dɩɩ ha mɔ̃. 16 Dɩ a so warɛ sokpaakɛ ayɩ: Lẽle kũu bɩɛl gɩ, a kɔɔ hale dɩ thɩ̃ɛ bʋɔraa lɔɔ dɩɩ ka. 17 Dɩ a kpɩɛrɛ ɔɔ hara sa so: Anye ma cʋʋ ya fɛ? Gɩdonɩ ma hana thʋ̃ khɩɩ a na urro ɩ̃ jʋ bã. 18 Sι agιpι dι so: Hιnɛ gιrɛ ma cʋʋnι dιphã. Ma tʋɔrɛ ɩ̃ thʋ̃sɔ a na kpɛɛ, sι ɩ̃ bir ɩ̃ mι dakɔ̃tιna gι jɔ mɛ̃; agιpι le ma ur ɩ̃ jʋ ɩ̃ thιιnna ɩ̃ lẽle thɩ̃sɔ fɛʋ. 19 Dι ma sor ɩ̃barara nayι: Mɛrɛ, mι hananɛ lẽle thɩ̃ɛ a thιιn dιι jɔr a na cʋʋ yɛna jɔɔjɔɔ. Ma toore ma-n hɩɩr ɩ̃ kho ma-n yɔna ma-n kãkana. 20 Sɩ Thãgba sʋʋraa: Fɛr də̃bəəlu, nĩ dιtιnɔɔkɛ ma teere afι thu, sι gιrɛɛkɛra fɛʋ fι kɔɔ gbɛbιnι amɛɛda ga do wo? 21 Mɛ̃ gι ha na tibilikɛ n thιnɛnι thɩ̃ɛ gι dɔ ɔɔ thɛthɛɛda, sι dιι do Thãgbaa pa wer, aa do lẽledaara’. 22 Agιpι Jeju sor ɔɔ kpãkpãadarara: Gɛr gι dι ɩ̃ so nar ayι: Na-n dɛ anι yirə dιko thιmιιrra, anye na kho yaa, dι tomιrιdara gι, anye na to yaa ga. 23 Gιdonι yire dor thɩ̃ kɔ̃tɩ̃ι a jɔ dιkor, dι tomιr dakha dor thɩ̃ kɔ̃tɩ̃ι a jɔ kɩ̃kιιn. 24 Na-n kpιɛrna ’lominəsɔ na hιnɛ, wa-n diirə’, wa-n kha ga, wa-n hana dιko thιιn paar dι thʋnɛ ga, sι Thãgba n haanɛ wι. Anι the nɔ ga khιιr a jɔ ’lominəəda fĩiəə? 25 Amɛ nɛrɛɛ thɩ̃thιιn na punone a na tɔ ɔɔ yɛ nɔ na dɛɛnɔ dɛrra? 26 Dι mɔ̃ na-n marnι na cʋʋrakɛ thɩ̃ buə’, sι mɔ̃gιdo dι na-n dɛna gιrɛɛkɛ sɛnι? 27 Na-n kpιɛrna naporsɔ wo na hιnɛ mɔ̃kɛ wι-n phuni. Wa-n kpar kẽkẽ wiirə’, wa-n le kẽkena ga. Sι mι so narɛ Salomɔ̃ɔ thɛthɛrakɛ kɛ dɔnι fãgadaar, na ɔɔ nyɔ̃kor bɔ fɛʋ, aa kɔɔ to kɩ̃kιιn dιι ho wɛr bιɛllaka’. 28 Dɩ a Thãgba to hʋɔnɩkɛ hanɩle hʋɔnɔ nĩ dɩɩ ha thaa, sɩɩ do cʋɔ wa to garɛ dɔɔ, a na ka na cʋʋ mɛ̃ nɛrɛra dakha gaa, nɛrɛɛkɛ kanɩ hana ha pɛrɛ gbe? 29 Dɩ nɛrɛ na-n ƴaal gɩrɛ na khonɩ na gɩrɛ na yɔna’, dɩ na-n too na dɛdɛda’. 30 Gɩdonɩ gele fɛʋ wɩrɛ na jɛnɩ Thãgba ga n ƴaalɛ gι, sι ado nɛr gι, anɩ Thɩ jɩrɛ gɩrɛ n ɓɔra nɩnɩ. 31 Sɩ nɩ ka na ƴaalɛ Thãgbaa fãgadaar do, sɩ ga thɩ̃sɔɔlera fɛʋ Thãgba na ha nɛr na ɓaan. 32 Ɩ̃ bana bi, na-n do maar n fʋ na’, gɩdonɩ anɩ Thɩra gɩ da dɩ na ha nɩ Thãgba fãgadaarɩ dɩ. 33 Nɩ dolone anɩ lẽle thɩ̃sɔ a na hana bɔdara. Nɩ yɩrana mũsũ lokanaakɛ na kʋɛana’, na lẽle thɩ̃ɛɛkɛ hanɩ Thãgbaa dʋɔ, kɛ na dɔnɩ dapɩnana’, kãkɛ yu na dana’, dɩ ɔphãkerẽsɔ wɛ a na kʋɛ ga. 34 Gɩdonɩ kãkɛ anɩ lẽle thɩ̃sɔ hanɩ, le anɩ ha na ha dakha. 35 Nɩ gbɛbɩrɛ anɩ dɩbara a cʋɛ anɩ lãphãsɔ ga-n hɩrɛ. 36 Dɩ nɛrɛ, nɩ hɔ tɩbɩlaakɛ tɔɔnɩ dɩ wa-n pɩɛr awɩ kɔ̃tɩ̃ɩkɛ na thɛnɩ herra na ɩ̃, wɩ khɛrʋʋ loo khə̃khə̃ ɔbɔɔkɛ a na danɩ a na-n be. 37 Ga dar thɔ̃darasɔraale, a awɩ kɔ̃tɩ̃ na pɔ a yɩ wɩ dɩ wa jʋʋr. Sobɔr mɩ so nar, a na gbɛbɩrɛ ɔɔbara sa cʋʋ wɩ wɩ too dɩko kho paar, a tɔ a pɔ a na-n tɩnɛ wɩ. 38 Ga dar thɔ̃darasɔraale na ka, ado awɩ kɔ̃tɩ̃ na ɩ̃ a yɩ wɩ dɩ wa jʋʋr thakɛ, a dɩnɩrɔ gɩ, a yɔl ko khɩɩ bɔɔ gɩ. 39 Nɩ jɩɛ jɩ gɩrɛɛkɛ bɔɔbɔɔ, ado cɔdaar kuun jɩrɛ bɔɔkɛ yu na pɔnɩ ɔɔ cɔ, a na-n bɛrɛ a na sɩɩraa a lʋ̃ʋ cʋɔrɔa’. 40 Nɛrɛ dakha nι gbɛbɩrɛ pɛ, gɩdonɩ mɛr tibili Bikuun na bire na ɩ̃ bɔɔkɛ na kpɩɛrna gɩna’. 41 Dɩ Pɩɛr bule: Kɔ̃tɩn, sɛr fɩ-n sor sokpaakɛra yaa, agɩbo tɩbɩla fɛʋra gɩ? 42 Dɩ Kɔ̃tɩn birsee: Ʋmɔ̃ dʋɔn thɩ̃ hɩɩndaarɩkɛ dʋɔnnɩ sobɔ cʋʋdaar, kɛ kpɛsɛnɛnι, dι ɔɔ kɔ̃tɩ̃ na pɛr da do ɔɔ cɔdaraa hιιndaar a na-n hana wι dιkɔ ɔbɔɔkɛ gι teenanι? 43 Ga dar thɔ̃daar ca olela ɔɔ kɔ̃tɩ̃ na-n danι a yιι a na-n cʋʋ mɛ̃. 44 Sobɔr mι so nar, ɔɔ kɔ̃tɩ̃ na jιɛ cʋgʋʋ da do hιιndaar ɔɔ thɩ̃sɔra fɛʋ. 45 Sι ado thɔ̃daarιle sor ɔɔbarara ayι: Ɩ̃ kɔ̃tɩ̃ n pʋɔrɛ, sa ma da-n bɩɩr thɔ̃daar kona na thɔ̃daar khɛra, dι khona da-n yɔna dɩ taan na-n kʋʋ; 46 thɔ̃daarɩlee kɔ̃tɩ̃ na phurore dawiikɛ aa-n pɩɛrʋʋna’, na bɔɔraakɛ aa kpɩɛrnana’. Dɩ a na cɩɩrɛ yιra yιra, sι na gbaa na pɛ wιrɛraakɛ na pιɛrnɩ haara’. 47 Thɔ̃daarɩkɛ kɔɔ jɛnɩ ɔɔ kɔ̃tɩ̃ɩ tuur sɩ aa gbɛbɩ thɩ̃a’, agɩbo aa cʋʋ mɔ̃kɛ ɔɔ kɔ̃tɩ̃ n ƴaalna’, a na ’lɛr bɩɩrɛ dɩ a kɔ̃tɩ̃ na sobɔr. 48 Sɩ ʋrɛɛkɛ na jɛna’, sa cʋʋ gɩrɛɛkɛ dananɩ bɩɩrɛ, a na ’lɛ bɩɩrɛ jɔa’. Tibilikɛ wɩ hanɩ jɔɔ, mɛ̃ wa bulee jɔɔ dakha, na tibilikɛ wɩ pɛrnɩ a na-n hɩnɛ thɩ̃ɛ jɔɔ, mɛ̃ wa bulee a na kpãkpaanɔ jɔɔ. 49 Dɔɔ mɩ ɩna ɩ̃ pɛ thɩɩra, dɩ anye mɩ-n ƴaal ’lo a gɩ ’li mar? 50 Mɩ teenanɛ ɩ̃ ’lɛ yɔ kpɛɛrɛɛkɛ dɔnɩ bʋɔɔkɛ ma gaarnɩ, sɩ nɩ yɛ mɔ̃ gɩ do marnɩ kpɩɛrɛɛkɛ n ’waan mɩnɩ ɓoɓo phaphapha gɩ dã. 51 Nɩ-n kpɩɛrɛ ha ɩɩ mɩ ɩna ɩ̃ ’laa thɩɩra gaa bɛ? Ǝ̃’ə̃, mɩ so narɛ leere gɩ. 52 Gɩdonɩ a fʋna nɛnɛ̃kɛ, tɩbɩla yemɔɩ cɔ bɩɛlla na leere kha. Yẽther na yenyɔ na ti kha dɔa’, dɩ yenyɔ na yẽther dakha na ti kha dɔa’. 53 Thɩrɛ na ti kha dɔɔ na ɔɔ bikuuna’, dɩ bikuun na ti kha dɔɔ na ɔɔ thɩ dakha ga. Nɩrɛ na ti kha dɔɔ na bikhɩɛna’, dɩ bikhɩɛn na ti kha dɔɔ na nɩrɛ dakha ga. Nɩrɛ na ti kha dɔɔ na ɔɔ bikuuni khɛra’, dɩ bikuuni khɛr na ti kha dɔɔ na ɔɔ koo nɩ dakha ga. 54 Dɩ Jeju sor tibil jɔraale wo ayɩ: Ɔbɔɔkɛ nɩ-n yɩnɩ ndɔlɔ̃paar gananɔ dɩɩ birə, mee nɩ-n sor dapaara dɩ nɩ yɩ, thãgba nyʋɔn na daan, dɩɩ dã ger oti. 55 Dɩ ɔbɔɔkɛ nɩ-n yɩnɩ jɩɛ dɩ ga-n the wi phã paar nyɔ̃bɩlana, nɩ-n sor dɩ nɩ yɩ aa: Susuur na kʋrɛ, dɩɩ dã ger oti. 56 Nɛr bɩnɛ yenyɔdara, nɩ-n punone dɩ nɩ jɩ mɔ̃kɛ thɩ̃ɛ n hanɩ thãgbara ƴũ na thɩɩra, sɩ mɔ̃ na-n ka dɩ nɩ jɩ mɔ̃ nɛnɛ̃ bɔɔkɛ wer hana? 57 Dɩ mɔ̃gɩdo dɩ na-n ka nɩ jɩ anɩbara gɩrɛ dɔnɩ dasarʋa? 58 Ado afɩ sodaar we fɩ kɩɩl paar kɔ̃tɩnaa ƴɛra, ɔbɔɔkɛ fɩ hanɩ jaal na afɩ sodaarra, dɔ bʋɔ sɩ nɩ gʋʋr kha sorra gɩ pɩ le hʋɛra; agado mɛ̃ gaa, a na jalna fɛr so kɩɩldaarɩ ƴɛra, dɩ so kɩɩldaar dakha na gba fɩ a na ha gardɩ, dɩ gardɩ na khaan fɩ khaɩra. 59 Sɩ mɩ so farɛ, fa the le kpɩɩraka’, phaphapha fɩ lɩmɩ gɩ pɩna.
131 Ga bɔraalera wɩ̃ tibilsɔ kɔɔ pɔr a mɩɩ Jeju gɩrɛɛkɛ kɔɔ dananɩ Galiledaraakɛ Pɩlatɩ kɔɔ kʋʋrnɩ, ɔbɔɔkɛ wɩ hanɩ bonɩ jiro. 2 Dɩ Jeju birse wi: Nɩ-n kpɩɛrɛ dɩ Galileda wele kɔɔ dʋɔn sopugodara a jɔ wɩ̃ Galiledarasɔ fɛʋ, gɩdonɩ wɩ kɔɔ gaarɛ bʋɔ thalaa bɛ? 3 Ǝ̃’ə̃, mɩ so narɛ, ga do mɛ̃ ga; nɛrɛ dakha ado na debi haara’, mɛna na khiir fɛʋ. 4 Dɩ agɩbo tɩbɩla yʋɔr makõtherɩkɛ cɔ gbãakɛ hanɩ Siloe kɔɔ jironi a kʋʋr, nɩ-n kpɩɛrɛ dɩ wɛr kɔɔ dʋɔn sopugodara a jɔ Jerujalɛmdara fɛʋaa bɛ? 5 Ǝ̃’ə̃, mɩ so narɛ, ga do mɛ̃ ga; nɛrɛ dakha, ado na debi haara’, mɛna na khiir fɛʋ. 6 Dɩ Jeju so warɛ sokpaakɛ ayɩ: Kũu bɩɛl gɩ, a kɔɔ hana thɩrʋ ɔɔ lɔɔ. Ɔbɔɔkɛ se bɔɔ danɩ, a pɔr a khʋ̃, aa yɩɩraa thɩ̃a’. 7 Dɩ a sor ɔɔ lɛ hɩɩndaarra: Hɩnɛ, yɛna yẽther ha gɩrɛ mɩ ɩnɩ kɛ a ƴaal ɩ̃ khʋ̃ be, sɩ ma yɩ thɩ̃a’. Kuro kpɛa. Anye a na harɔ kɛ a na-n kʋɛ thɩɩ mɔlɔ? 8 Dɩ ɔɔ lɛ hɩɩndaar birsee: Kɔ̃tɩn, sɩɛraa dɛʋʋkɛ wo, ɩ̃ cɩɩn ɩ̃ finə sɩ ɩ̃ pɛr beethɩn; 9 agakpaana a na ser na yɩɛrɩkɛ na ɩnanɩ, sɩ ado aa sa’, fɩ kur dɩphã fɩ kpɛɛ. 10 Hɩɩr wi bɩɛl, Jeju kɔɔ hale Juifisɔɔ Thãgba fʋɔr cɔ bɩɛlla da-n dɩɩr tɩbɩla. 11 Dɩ hɩnɛ, khɛ bɩɛl gɩ, a halera dɩ kɔ̃tɛɛbuu hanaa a pɩɛraa taan kɛkɛkɛ, dɩ cʋʋna yɛna yʋɔr makõther. A khar, aa kɔɔ puno na ’lamɩsɛ kpɩɩ bã. 12 Dɩ ɔbɔɔkɛ Jeju yɩɩnɩ, a wɩɩrɛ dɩ pɔ dɩ sʋʋraa ayɩ: Khɛr, fɩ ’lɛr taarɛ afɩ tanaakɛra fɩ hananɩ. 13 Agɩpɩ Jeju dɛɛnaa nyɛ̃ɛ; dɩ dapaara dɩ ’lamɩsɛ, da-n dʋbɩ Thãgbaa i. 14 Sɩ nĩkhii kɔɔ fʋrɛ ʋrɛ dɔnɩ kɔ̃tɩn Juifisɔɔ Thãgba fʋɔr cɔra, gɩrɛraakɛ Jeju kpɛɛnɩ khɛrɩle hɩɩr wire. Dɩ a sor tibil jɔraale: Wire maadõ hale kɛ dʋɔnnɩ thɔ̃ do wire, gɛr gɩ nɩ ɩna wa-n kpɛɛ nɩ khoo ga wisɔraale. Sɩ na-n do ga-n do hɩɩr wirə’. 15 Dɩ Kɔ̃tɩn birsee: Nɛr bɩnɛ yenyɔdara, nɛrɛ fɛʋ bɩɛlbɩɛl na-n khɛr anɩ nake, agɩbo anɩ kũkə̃ hɩɩr wire na barana a jalna dɩ yɔ nyʋɔnaa? 16 Sɩ khɛrɩkɛ dʋɔnnɩ Abɩrahamɩ bikhɛrɩkɛ Satã kɔɔ lini ɩɩrɔ kɛkɛkɛ dɩ cʋʋna yɛna yʋɔr makõther, ga teena gɩ do hɩɩr wire mɩ thʋbʋʋ lirikɛra gaa? 17 Mɔna a-n mιɩnɩ gele, yicuru fʋrɛ ɔɔ sodarasɔ fɛʋ, sɩ dɩ tibil jɔɔle wer na-n kãka nɔ kpaa thɩ̃ɛsɔraakɛ fɛʋ a-n cʋʋnɩ. 18 Jeju bire so war wo: Anye Thãgbaa fãgadaar do hona, dɩ anye ma gba a na mɩɛna ya fɛ? 19 Gɩ hʋrɛ seneve bireekɛ n hanɩ fɩɩʋ, kɛ kuun kɔɔ gbanɩ a jal ɔɔ nãkʋɔrra, dɩɩ phu a ɩɩr a do thɩrʋ, dɩ ’lominə na-n tɛl ɔɔ jɛ̃sɔra. 20 A bire so war wo: Anye ma gba na mɩɛna mɔ̃ Thãgbaa fãgadaar do hanɩ ya fɛ? 21 Gɩ hʋrɛ tabɩɩrɩkɛ khɛr kɔɔ gbanɩ a mʋʋ buru mɩ̃ nyɔ̃kpõ khaa yẽtherra, phaphapha dɩ buru mɩ̃ boloola fɛʋ bʋ̃. 22 Dɩ Jeju kɔɔ kpaarɛ dɩ kɔ̃tɩnana na dɩ biisɔra a dɩɩr tιbιla da-n jalna Jerujalɛm. 23 Dι tibil bιɛl bulee: Kɔ̃tιn, sιι do tιbιla gbe ’lɛr taarɛ bɛ? Dι Jeju birse wi: 24 Nι yιra lonana lõfonʋɔɔkɛ ’luruneni, gιdonι mι so narɛ, tιbιla jɔɔ na ƴaalɛ wι lõ sι wa punoə’. 25 Gιdonι ɔbɔɔkɛ cɔdaar kuun na ιιrnι na khaan loo na pι, sι dι na pɔ na jιιl phiilo, le na ma na-n be loo na-n sona: Kɔ̃tιn, khɛra sι loo. Dι a na birse ner: Ma jι kãkɛ nι thena’. 26 Dι mɛ̃ na ma na-n so: Sι kɔɔ khor dι sa-n yɔna afι ƴɛ thɩ̃thιιn, dι fι kɔɔ dιιr sɛr dakha asι dʋɔ. 27 Sι a na birse ner nayι: Ma jι kãkɛ nι thena’. “Nι tɔ jala mι ƴɔɔ, nɛrɛ fɛʋʋkɛ n cʋɛnι gιrɛ na-n sarana’.” 28 Dɩ le na bɩ na-n yɩrna nyɩma ɔbɔɔkɛ na yɩnɩ Abɩraham, na Ɩjakɩ, na Jakɔbɩ, na Thãgbaa bobonasɔ fɛʋ Thãgba fãgadaarɩ dɩra, sɩ dɩ wa faa ne wer phiilo. 29 Tɩbɩla na ther wi phã paar, na wi lõ paar, na gɛlʋ yenyɔra fɛʋ, a na too dɩko kho paar Thãgba fãgadaarɩ dɩra. 30 Sɩ nɩ hɩnɛ sɩka pɩra, wɛr na fien na do ƴɛ kʋla, sɩ ƴɛ kʋla n fi wɩ do sιka pιra. 31 Ga bɔɔlera ιkhaa jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ pɔ a so Jejura: Ɩrɛ thɛ kιɛrra, gιdonι Ɛrɔɔdι n ƴaalɛ a kʋ fι. 32 Dι birse wi: Nι jala sɔ fιfιllaalera ayɛ: Hιnɛ, nĩ na cʋɔ ma weere kɔ̃tɛɛbiisɔ a na kpɛɛna khodarasɔ, sι ɩ̃ thɔ̃ na pιrɛ balãther wire. 33 Sι nĩ na cʋɔ na gιbɩ̃ι, gι teenanɛ ɩ̃ gba ɩ̃ hʋ ma-n jal, gιdonι Thãgbaa bobon na teena a khe a hʋnɔna Jerujalɛm dιa’. 34 Jerujalɛm, Jerujalɛm, fɛrkɛ n kʋrɛnι Thãgbaa bobona, dι fa-n dʋʋrna wιrɛɛkɛ Thãgba kɔɔ thɔ̃ farnι bokana, balamɔ̃ balamɔ̃ mι kɔɔ ƴaal ɩ̃ gbɛbιra afι too mɔ̃kɛ yɔl nιι n gbɛbιnι ɔɔ bisɔ dι thiro gbɛla, sι na kɔɔ tuə’. 35 Nι hιnɛ, wa faa narɛ anι cɔra dι ga do cɔ kpoloo. Sι mι so narɛ ayι, na yι mι bã phaphapha gι dana bɔɔkɛ na sonι nayι: “Ʋrɛ n ιnanι na Kɔ̃tιnι i hιna khιιrɛ.”
141 Hιιr wi bιɛl Jeju kɔɔ lʋʋn jɔfʋ bʋ dʋdaar kɔ̃tɩ̃ bιɛlι cɔ a kho dιkor. Dι wιrɛɛkɛ kɔɔ hanιle n kɔɔ jʋrʋʋrɛ. 2 Dι hιnɛ, kũu bιɛl gι, a hale Jejuu ƴɛra a hana khookɛ n ’laanɛnι tomι mʋɔrɛ. 3 Dι Jeju bule jɔfʋ dιιrdara na jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ ayι: Hιιr wire n sãsιrɛ kho kpɛɛrɛ yaa, ga-n sãsa? 4 Dι wι pιr pɔɔpɔɔ. Dι Jeju fʋ khodaarιle a kpɛɛ ɔɔ kho sa sιιraa dι bir kɔ̃. 5 Agιpι Jeju bule wi: Ʋmɔ̃ɔ tibil nɛrɛra ado ɔɔ bi ji birera, agιbo ɔɔ nake gι, a na tii dapaara khə̃khə̃ hιιr wirəə? 6 Dι wa kɔɔ puno a na birsee gelela bã. 7 Agιpι a sor wιrɛraakɛ wι kɔɔ wenι dιkorra sokpa bιɛl, gιdonι a yιrɛ mɔ̃kɛ wι-n phiirni ƴɛ kʋʋl too pa. Dɩ a so warɛ: 8 Ɔbɔɔkɛ tibil we fɩnɩ dɩkorra dɩ fɩ jal, fa-n gba too paar ƴɛ kʋʋlɔ afɩ dɩbara ga. Agakpaana tibil kpɩɩkɛ kɔ̃tɩnanɩ a jɔ fɩ hale, kɛ wɩ wenɩ dakha; 9 dɩ ʋrɛɛkɛra kɔɔ wɛ nɩnɩ fɛʋ na pɔr na so far: Hana ʋrɛ too paarɩkɛra. Le yicuru na fʋ fɩ mɔ̃kɛ fa-n birni pɩpɩɩ too paarra. 10 Sɩ ɔbɔɔkɛ wɩ we fɩnɩ dɩkorra dɩ fɩ jal, tɔɔ pɩpɩɩ too paarra, dɩ ɔbɔɔkɛ ʋrɛɛkɛ kɔɔ wɛ fɩnɩ na lonɩ a na so farɛ: Ɩ̃ kuun, ɩrɛ a ɩna tɔɔ kɛkɛ ƴɛ kʋʋlɔ. Le ga do far cʋrɛ wɩrɛ fɛʋraakɛ fɩ hananɩ kha dɩko kho paar. 11 Gɩdonɩ ʋrɛɛkɛ n kanɩ ire wa wuruure, sɩ ʋrɛɛkɛ n wuroni dɩbara, ɔr wa ɩɩr. 12 Dɩ Jeju so ʋrɛraakɛ kɔɔ wɩɛnɩ dakha ayɩ: Dabɔɔkɛ fɩ-n wenɩ tɩbɩla nɩ khɔ kha dɩkor, a ʋlkhɔɔ gɩ, a dɩtɩnɔ gɩ, fa-n we afɩ kuunsɔ, agɩbo afɩ õkuunsɔ, agɩbo afɩ toosɔ, agɩbo afɩ cɔ khu lẽledarasɔa’. Gɩdonɩ agakpaana wa we fer dakha wer, gɩ ho wɩ lɩmɩ fɛr. 13 Sɩ ɔbɔɔkɛ fɩ-n wenɩ tɩbɩla dɩkorra, wɛ wɩrɛ dɔnɩ bɔdara, na tãdara, na nɛ kʋɛdarasɔ, na yarasɔ. 14 Dɩ ga da farɛ gɩdonɩ wa hana thɩ̃ɛ a na lɩmɩ fa’, sɩ Thãgba gɩɩkɛ na lɩma fɩnɩ wireekɛ tɩɩ sara na ɩɩrnɩ na the khirera. 15 Dɩ tibil bɩɛl wɩrɛraakɛ kɔɔ tɔɔnɩ dɩko kho paarɩle, ɔbɔɔkɛ a nɩɛnɩ thɩmɩɩrɩle pɩ, a sor Jejura: Ga dar ʋrɛraakɛ na khɔnɩ dɩkor Thãgba fãgadaarɩ dɩra. 16 Dɩ Jeju sʋʋraa: Kũu bɩɛl gɩ, a kɔɔ cʋʋ fɛtɩ kɔ̃tɩ̃ɩ a wena tɩbɩla jɔɔ. 17 A dɩko kho bɔɔ dã, a thʋɔn ɔɔ thɔ̃daar a jala a wɛ wɩrɛɛkɛra a kɔɔ wenɩ wɩ pɔ, gɩdonɩ thɩ̃ɛ fɛʋ gbɛbɩrɛ pɩ. 18 Sɩ wɛr fɛʋ bɩɛlbɩɛl mar dɩ wa-n ther thɩ̃ɛsɔ dɩɩdɩɩ: Cacadaar sʋʋraarɛ: Mɩ kɔɔ ther lɛ phaa dɩɩ teena ɩ̃ jala hɩnɛ. Mɩ-n bɩɛl fɛr ma ’lɛ na pɔa’. 19 Dɩ ʋ yɩ: Mɩ kɔɔ ther nakena yʋɔr dɩ ma-n jal ɩ̃ dona wɩ thɔma ɩ̃ hɩɩn. Mɩ-n bɩɛl fɛr ma ’lɛ na pɔa’. 20 Dɩ ʋ so wo: Mɩ her khɛr he phaa, dɩ gɛr gɩ ma ’lɛ na pɔa’. 21 Dɩ ɔbɔɔkɛ thɔ̃daarɩle kɔɔ birni dã cʋɔr, a mɩɩrɛ ɔɔ kɔ̃tɩ̃ thɩ̃ therresɔɔlera fɛʋ. Dɩ nĩkhii fʋ cɔdaar kuun, dɩ so ɔɔ thɔ̃daarra ayɩ: Birə jala khə̃khə̃khə̃ a lona dɩ kɔ̃tɩ̃ ƴatɔɔ na hʋ kɔ̃tɩnana, a kpa bɔdarasɔ, na tãdarasɔ, na yarasɔ, na nɛ kʋɛdarasɔ a ɛna kɛ. 22 Dɩ thɔ̃daarɩle sʋʋraa: Kɔ̃tɩn, gɩrɛɛkɛra fɩ kɔɔ sonɩ mɩ cʋʋrɛ pɩ, sɩ too paar bo sɩrakɛ wo ’lo. 23 Dɩ Kɔ̃tɩn so ɔɔ thɔ̃daarra: Birə gba hʋɛsɔ na jala na hʋ sɔ̃sʋ̃ɔsɔ, a yɩrana tɩbɩla wɩ lõ wɩ hi ɩ̃ cɔ phi. 24 Gɩdonɩ mɩ so narɛ, tibil bɩɛl wɩrɛraakɛ mɩ kɔɔ wenɩ na ’lɛ ɩ̃ dɩkora bã. 25 Tibil jɔjʋɔ n kɔɔ kpar Jejura, dɩ kɛr a so war: 26 A tibil na ɩ̃ mɛrɛra sɩ aa-n laar ɔɔ tha’, na ɔɔ na’, na ɔɔ khɛra’, na ɔɔ bɩsãsɔa’, na ɔɔ õkonasɔa’, na ɔɔ õkhɛrsɔa’, na ɔɔ thɛthɛɛ yə’, a na puno na do ɩ̃ kpãkpãadaara’. 27 Dɩ ntɛɛkɛ na-n heenenɩ ɔɔ kʋkʋ thɩr da-n kpana mara’, a na puno na do ɩ̃ kpãkpãadaara’. 28 Gɩdonɩ ʋmɔ̃ɔ tibil nɛrɛra ado a ƴaal a mɩ cɔ gbãa, ga do a na toore ɓo a ther gɩrɛɛkɛ a na kʋɛnɩ a hɩɩn, ado a hananɛ gɩrɛ na dananaa? 29 A mɛ̃ gaa, ɔbɔɔkɛ a kpɛɛnɩ go kʋʋ pɩ sɩ aa puno pa’, wɩrɛ fɛʋʋkɛ na yɩɛnɩ wa-n maanʋʋnɛ wa-n sonaa wɩ yɩ aa: 30 Hɩnɛ, kuunikɛ kɔɔ fʋrɛ da-n mɩ cɔ gbãa, sɩ aa puno kpoora’. 31 Dɩ agɩbo wo, ʋmɔ̃ɔ fãgadaar na-n jala a ke kʋʋr na ʋ̃ fãgadaar, sɩɩ do aa kɔɔ too ɓo a gʋʋr a hɩɩn, ado a na punone na kona gbɩlanɩ yʋɔr a na caan ole hananɩ kona gbɩlanɩ kpelẽ da-n pɔnanaa ga? 32 Ado a na punoə’, mee ɔbɔɔkɛ wa fãgadaarɩle hanɩnakɛ ƴɔɔ, ƴɛƴɛa a na thɔ̃ wɩ caanɛ ƴɛgaa? 33 Mɛ̃ gɩ dakha, ntɛɛkɛ na-n bɔnɩ gɩrɛ fɛʋʋkɛ a hɩna’, a na puno na do ɩ̃ kpãkpãadaara’. 34 Thɩ̃ bʋɔ laan do, sɩ a laan bir dasɩ a mɩla bã, mɔ̃ wa fʋ sɩ na cʋʋ dɩ a bir na hana mɩlalɛ? 35 Ga taa thɩɩ bʋɔa’, dɩ ga do beethɩn woa’. Khuirə wa dʋna na faa. Ntɛɛkɛ hananɩ nũu dɩ nɩna, dɔ a na-n pɛ nũu.
151 Dɩ war gbadara na sopugodara fɛʋ kɔɔ tɔr wɔrɔ̃ Jeju, dɩ wa-n pɩɛ nũu. 2 Dɩ jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ na jɔfʋ dɩɩrdarasɔ na-n hũhuun kha dɩ wa-n sona aa: Kuunikɛ a-n teere sopugodara kpakpaalɛ dɩ wa-n kho kha dɩkor. 3 Dɩ Jeju so war sokpaakɛ: 4 Ʋmɔ̃ɔ tibil nɛrɛɛ thɩ̃thɩɩn na hana banaa tamaa dɩ bɩɛl na bu, sɩɩ do aa faa tamaa phe bireele sɛnɩ khʋʋl paar, sa jal a ƴaal bιɛlιle bonι phaphapha a yιa’. 5 Mee a a yιι pι, a na gbaarɛ na daʋ a na pɛ ɔɔ nyɔ̃ gbɛgbɛlla. 6 A a dã cʋɔr, a na wer ɔɔ kuunsɔ na ɔɔ cɔ khudarasɔ na so war nayι: Nι dɔ sa-n kãka kha, gιdonι mι bire yι ɩ̃ banaakɛra kɔɔ bonι. 7 Mɩ so narɛ, thale daʋ na ha Thãgbaa dʋɔ sopugodaar bιɛlι ha debira, a na jɔ tιɩ sara tamaa phe bireekɛ na-n ƴaalɛnɩ ha debira’. 8 Dɩ agɩbo, ʋmɔ̃ɔ khɛr na hana sẽkãsɩ yʋɔr dɩ bɩɛl na bu, sɩɩ do aa pɛ lãphã sa kpabɩ cʋɔr a jɩɩ ƴaal phaphapha a yɩ ga? 9 Mee a a yɩ gɩ, a na wer ɔɔ kuunsɔ na ɔɔ cɔ khudarasɔ wɩ pɔ a so war ayɩ: Nɩ dɔ sa-n kãka kha, gɩdonɩ mɩ bire yɩ sẽkãsɩɩkɛ kɔɔ bo mɩnɩ. 10 Mɩ so narɛ, thale daʋ na ha Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thusɔɔ thɩ̃thɩɩn sopugodaar bɩɛllaakɛ n debanɩ haar. 11 Dι Jeju so war wo ayι: Kũu bιɛl gι, a hana bikona yenyɔ. 12 Dι bikũu diine so ɔɔ thιra: Ɩ̃ thι, ha mι gιrɛ na dɔnι ɩ̃da. Dι ɔɔ thι tιnɛ wι ɔɔ thɩ̃sɔ wɛr yenyɔra fɛʋ. 13 Ga pʋɔra’ sι bikũu diine ιιr a khιι ɔɔ thɩ̃sɔ fɛʋ, a jalna dι kpιιra ƴɔɔ fĩi. Le a jãjalã ɔɔ thɩ̃sɔra khaarkhaar cʋʋrɛra. 14 Dι ɔbɔɔkɛ a kʋɛnι thɩ̃ɛ fɛʋ pι, kɔmɛ kɔ̃tɩ̃ι lʋʋn dιιraalera, dι le bʋɔ ma dι a-n fʋʋ. 15 Dι ιιr jal tibil bιɛlla dιιraale a gba nι thɔma, dι gbaa pɛ ɔɔ lɔɔ a na-n khɛ nι dabulo sιthɔsɔ. 16 Dι a kɔɔ pɛrɛ haar, ιna-n khɔra dιkɔɔkɛ dabulo sιthɔsɔ n khonι, sι tibil na-n haa ga. 17 Le fιlɛ n ιnaa dιphã, dι so ɔɔbara: Ɩ̃ thιι cɔ thɔ̃dara yemɔ̃ haanle gιrɛ, kɛ n khɔnι dιkɔ dι wι hi sa sι, sι me wer, kɔmɛr na-n lιɛr mι kɛkɛ. 18 Ma ιιrɛ a na bir ɩ̃ thιι pa na sʋʋraa nayι: Ɩ̃ thι, mι cʋʋrɛ sopugo Thãgbara na fɛrɛra. 19 Ma teena dι wa we mι afι bikũu bιnɔ ’lo bã, sι gba mι ɩ̃ ho afι thɔ̃daar bιɛl. 20 Dι le a ιιr da-n bir ɔɔ thιra. Sι dabɔɔkɛ a kɔɔ hanι ƴɔɔ fĩi, ɔɔ thι yιιrɛ dι bʋɔ fʋʋ, dι ca caan a fʋʋ a pal. 21 Dι bikuun sʋʋraa: Ɩ̃ thι, mι cʋʋrɛ sopugo Thãgbara na fɛrɛra, ma teena dι wa we mι afι bikũu bιnɔ ’lo bã. 22 Dι thιrɛ sor ɔɔ thɔ̃darara: Nι gba kẽkẽ gbãakɛ ɓɔnanι a jɔ kẽkena fɛʋ, a ɛna kɔrɔ a tʋɔnɛɛ, a tɔnaa nyɛ̃bi tʋʋ a tʋɔnɛɛ nɛfaa. 23 Nι fɔ naɓol khʋ̃ɔ a ɛna kɔ, 24 sɩ kho sa-n kãkana, gιdonι ɩ̃ bikuunikɛ a kɔɔ khire sι a bire a hana yire. A kɔɔ bure sι sι yιιrɛ. Dι wι mar dι wa-n kãka. 25 Sι bikũu kɔ̃tιn kɔɔ har lɔɔ. Dι ɔbɔɔkɛ a kɔɔ thenι lɔɔ da-n ɩ̃ a thɔɔ cɔ nʋɔ, a nιɛrɛ bιna dι wa-n sa. 26 Dι a wer thɔ̃daar bιɛl a bulee thɩ̃ doo n cʋɛnι thale. 27 Dι thɔ̃daarde sʋʋraa: Afι õkuun birə ɩ̃, dι gιdonι afι thι bire yιι na tomι kheu, gɛr gɩ dɩ kʋʋ naɓol khʋ̃ɔ. 28 Dι nĩkhii fʋrɛ bikũu kɔ̃tιn dι bo cɔ lʋʋn. Dι ɔɔ thι the a phʋʋrʋʋ a lona. 29 Dι le a so ɔɔ thιra: Hιnɛ, yɛna jɔrɛ ka mι do fιnι thɔma, dι ma kɔɔ nʋʋr nũu afɩ jɔfʋ bɩɛlla yuuraka’, sɩ fa kɔɔ ha mɩnakɛ bʋ̃bir ɩ̃ ɓolana ɩ̃ kuunsɔ babɩɛla’. 30 Sɩ afɩ bikuunikɛ ɩnanɩ gɩrɛ, ʋrɛɛkɛ kanɩ kɔɔ jãjalã afɩ thɩ̃sɔ bɔdɛlasɔra, ɔr fɩ ka kʋ naɓol khʋ̃ɔ. 31 Dɩ ɔɔ thɩ sʋʋraa: Fɛr ɩ̃ bɩsã, fɩ har kha na mɛrɛ wire fɛʋ, dɩ thɩ̃ɛ fɛʋʋkɛ mɩ hananɩ afɩda gɩ do. 32 Sɩ gɩ teenanɛ sɩ ɓola a na kãkanɛna, gɩdonɩ afɩ õkuunikɛ a kɔɔ khire, sɩ a bire a hana yire, dɩ dakha a kɔɔ bure, sɩ sɩ bire yɩɩ.
161 Dɩ Jeju sor dakha ɔɔ kpãkpãadarara ayɩ: Lẽle kuun gɩ, a kɔɔ hale a hana thɩ̃ hɩɩndaar bɩɛl, dɩ wɩ pɔ a sʋʋraa mɔ̃ ɔɔ thɩ̃ hɩɩndaarra n kʋɛnɩ ɔɔ thɩ̃sɔ. 2 Dɩ lẽle kuunile wɩɩrɛ a bulee: Anye ha gɩrɛ mɩ nɩɛnɩ dɩ wa-n mɩɩ fɛrɛra? Thera thɩ̃ɛsɔ a nɛna mɩ ɩ̃ hɩɩn, gɩdonɩ fa puno a na do ɩ̃ thɩ̃ hɩɩndaar bã. 3 Dɩ thɩ̃ hɩɩndaarɩle so ɔɔ bara: Anye ma cʋʋ ya fɛ? Gɩdonɩ ɩ̃ kɔ̃tɩ̃ na faa mɛr. Ɩ̃ kʋʋl yaa? Sɩ ma hana fãga woa’. Ma-n bɩɛl yaa? Sɩ yicuru na fʋ mɛr. 4 Mɩ jɩrɛ gɩrɛɛkɛ ma cʋʋnɩ dɩphã, dɩ tɩbɩla na tee mɩ awɩ cɔ ɔbɔɔkɛ ɩ̃ kɔ̃tɩ̃ na faa mɩnɩ. 5 Dɩ le a we wɩrɛɛkɛ kɔɔ pemanɩ thɩ̃ɛ ɔɔ kɔ̃tɩna bɩɛlbɩɛl fɛʋ, a bule cacadaar: Yemɔ̃ fɩ hana ɩ̃ kɔ̃tɩ̃ helu? 6 Dɩ birsee: Balãga niin tamaa gɩ. Dɩ thɩ̃ hɩɩndaar sʋʋraa: Gba afɩ sɛbɛ a tɔɔ khə̃khə̃, a kherene kpalanyɔ yʋɔr. 7 Agɩpɩ dɩ bule ʋ̃ wo ayɩ: Sɩ fɛrɛ yemɔ̃ afɩ hel ha? Dɩ birsee: Jʋ kpona tamaa gɩ. Dɩ sʋʋraa: Gba afɩ sɛbɛ a kherene kpalanã. 8 Dɩ kɔ̃tɩn khɩɩrɛ bubur thɩ̃ hɩɩndaarɩle, mɔ̃ a hananɩ kpɩɛrɛ gbãʋ thɩ̃ cʋʋrɛra. Gɩdonɩ nɛnɛ̃ bɔɔkɛɛ bɩsãsɔ n kpɩɛrɛ gbãʋ na awɩ hohosɔ a jɔ dahɩrɛɛ bɩsãsɔ. 9 Sɩ mɛrɛ mɩ so narɛ: Nɩ gba lẽle thɩ̃ɛsɔɔkɛ na sarana’ a kurona kuune, dɩ ɔbɔɔkɛ ga pɩnɩ, wa tee ner dɩ na lõ khorr waara. 10 Tibilikɛ dʋɔnnɩ sobɔ cʋʋdaar thɩ̃ biisɔra, mɛna a na do sobɔ cʋʋdaar thɩ̃ kɔ̃tɩnasɔra dakha. Sɩ ʋrɛɛkɛ dʋɔnnɩ bubur cʋʋdaar thɩ̃ biisɔra, mɛna a na do bubur cʋʋdaar thɩ̃ kɔ̃tɩnasɔra dakha. 11 Ado mɛ̃ gɩ, ado na kɔɔ do sobɔ cʋʋdara lẽle thɩ̃ɛsɔraakɛ na saranaa ga, amɛ na pɛ nar nɩ dɔ sobɔ lẽle thɩ̃ hɩɩndara? 12 Dɩ ado na kɔɔ do sobɔ cʋʋdara gɩrɛraakɛ dɔnɩ tibil kpɩɩda ga, amɛ na hana nɩ gɩrɛɛkɛ dɔnɩ anɩda? 13 Thɔ̃daar na hale a na puno na do thɔma kɔ̃tɩna yenyɔra ga, foo a na laarɛ bɩɛl sɩ a na na bɩɛl, agɩbo a na mar kha na bɩɛl sɩ a hɛbɩ bɩɛl. Na puno na do thɔma Thãgbara nakha lẽle thɩ̃a’. 14 Dɩ jɔfʋ bʋ dʋdarasɔɔkɛ dʋɔnnɩ war nadara kɔɔ hale dɩ wa-n pɛ thɩmɩaalera fɛʋ nũu, dɩ wɩ-n maanɛ Jejura. 15 Dɩ so war: Nɛrɛ, nɛr dʋɔn tɩbɩlaakɛ n cʋɛnɩ dɩ nɩ ho fɩl sardara tɩbɩlaa ƴɛra, sɩ Thãgba jɩrɛ anɩ hasɔ. Gɩdonɩ gɩrɛɛkɛ tɩbɩla n hɩɩnnɩ dɩɩ do thɩ̃ kɔ̃tɩ̃ɩ, gɛr dʋɔn kpɔ̃kpɔrɔ̃ thɩ̃ɛ Thãgbaa ƴɛra. 16 A dana Jã Batɩsɩtɩɩ bɔɔ, jɔfʋ na Thãgbaa bobona kɔɔ haanle. Dɩ a fʋna ɔbɔɔlera, gɛr wɩ-n mɩɩrɔ tutugo bʋɔɔ thɩmɩɩkɛ dɔnɩ Thãgba fãgadaarɩ dɩda, dɩ tɩbɩla bɩɛlbɩɛl fɛʋ n pɛrɛ fãga ɩnɩ-n lona Thãgba fãgadaarɩ dɩra. 17 Sɩ thãgbara ƴũ na thɩɩ pho ka yɔɔrɛ a ka jɔ dɩkhaa thɩ̃ bu bɩɛl fɩɩʋ jɔfʋra faa. 18 A tibil faa ɔɔ khɛr sa bir a he khɛ kpɩɩ, khɛ kpɩɩ ƴaal sopugo a cʋʋ. Dɩ tibilikɛ na gbaannɩ khɛrɩkɛ ɔɔ ko faanɩ, khɛ kpɩɩ ƴaal sopugo a cʋʋ. 19 Lẽle kũu bιɛl gι, a kɔɔ hale dι to gbιlã kẽkena, dι wire fɛʋ a-n kãka da-n phιphιlana. 20 Dι bɔdaar kuun hale dakha dι wa-n wιι Lajaar, dι nɔra teguu tomιr koo da-n phιna lẽle kuuni lõfonɔra. 21 Dι a kɔɔ pɛrɛ haar ιna-n khɔ dιkorιkɛ n jaalɛnι lẽle kuuni dιko kho pa. Dι benaa thɛthɛ n pʋɔnnakɛ dι wa-n dɛlɛ̃ ɔɔ nɔrsɔra. 22 Dι bɔdaar kuunilera khire, dι Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thusɔ gbaa a jalna Abιrahamι pa. Dι lẽle kuun dakha ɩ̃ a khi dι wι dʋʋ. 23 Dɩ le khĩdi dʋɔ mɔ̃kɛ a-n yɩnɩ bɔ gaarɛ jɔɔ, a gbaar da-n hɩɩn a ’laa yɩ Abɩraham ƴɔɔ fĩi, dɩ Lajaar too ɔɔ kal ƴɔɔ. 24 Dɩ le a hulẽ ayɩ: Ɩ̃ thɩ kɔ̃tɩ̃ Abɩraham, jɛ mɩ bʋɔrarakɛ sa thɔna Lajaar a ɓɛ nyʋɔn na ɔɔ nyɛ̃bi a ɩna a ɩɛna mɩ delẽbire, gɩdonɩ mɩ-n gaarɛ bʋɔ ka dɔlɩnanɛnaakɛ. 25 Sɩ Abɩraham birsee: Ɩ̃ bɩsã, jɛna fɩ kɔɔ ’lɛr bɔɔ ɔbɔɔkɛ fɩ kɔɔ hanɩle thɩɩra, sɩ dɩ dakha Lajaar kɔɔ ’lɛ puure. Sɩ nɛnɛ̃ a hakɛ a faa haar, sɩ fɛrɛ dɩ fa-n gaar. 26 Sɩ ga dorakɛ gele koo gɩ dɩbara woa’, sɩ kõkor pɛ hulõo hakɛ sɛrɛ na nɛrɛɛ thɩ̃thɩɩn, dɩ tɩbɩlaakɛ hanɩkɛ sa ƴaal wɩ seer le anɩ pa, wa punoə’. Dι dakha, wιrɛɛkɛ hana fιnι le sa ƴaal wι seer kɛ asι pa, wa punoə’. 27 Dι lẽle kuun sʋʋraa: Dι a mɛ̃ gι, mι-n bιɛl fɛr thιrɛ dι fa thɔ̃ Lajaar ɩ̃ thιι cɔ, gιdonι mι hananɛ õkona yemɔι, 28 a jala a kpãkpaanɛ war. Ado mɛ̃ gaa, wɛr dakha wa ιnɛ ’wãga paarιkɛra. 29 Dι Abιraham birsee: Wι hananɛ sɛbɛsɔɔkɛ Mʋɩjɩ na Thãgbaa bobonasɔ kɔɔ kherenι. Dɔ wι pɛ wele nũu. 30 Dι lẽle kuun bir birsee: Kpeehe ɩ̃ thι kɔ̃tɩ̃ Abιraham, a kĩdidaar bιɛl jala a yι wι wa debire haar. 31 Dι Abιraham sʋʋraa: A wa pɛ Mʋιjι na Thãgbaa bobonasɔɔda nũə’, sι dι khĩdidaar bɩɛl ɩɩrrakɛ a the khirera, ga cʋʋ wɩ dɩ wa pɛr haara’.
171 Jeju sor ɔɔ kpãkpãadarara ayɩ: Ka paar na hale sɩ gɩ do nɛ baradaasɔ na halaa ga, sɩ ga puure ʋrɛraakɛ n cʋɛ gɩnɩ dɩ ga-n hale. 2 A wɩ gba nã kɔ̃tɩ̃ɩ tə̃ə, a li tibilləəle fʋɔrɔ sa dʋnaa lanyʋɔnɔ, ga baar gɩrɛɛkɛ a na kanɩ na cʋʋ bɩsã biikɛra bɩɛl dɩ na bara. 3 Na-n jɩɛ dʋ bʋrɛ. Ado afɩ omi cʋʋrɛ sopugo, phaanɛɛ, dɩ ado a debi haar faa hanaa. 4 Dɩ adorakɛ a cʋʋ fɩ puure wi bɩɛl nyɛ̃be makonyɔ, sa bir pɔ far nyɛ̃be makonyɔra a so far ayɩ, ɩnɩ debire haar, dɔ fɩ faa fɩ haa. 5 Dɩ thɔ̃thɔna so Kɔ̃tɩnna: Dɛba sar ha pɛrɛ. 6 Dɩ Kɔ̃tɩn birse wi: Ado nɩ kɔɔ hananɛna ha pɛrɛ dɩɩ ho seneve bireekɛ n hanɩ fɩɩʋ, na punone na sona thɩrʋraakɛ nayɩ: Ǝlə a jala thera lanyɔ̃ bɩnɔ dɩbara, dɩ a na nɩ nɛr nũu. 7 Amɛ nɛrɛɛ thɩ̃thɩɩn na hana thɔ̃daar a na-n kʋʋlʋʋ, agɩbo a na-n khɩɩ nʋma, a a the lɔɔ na ɩ̃ gɩ do a sʋʋraarɛ waa ayɩ, a ɩna kɔrɔ a tɔɔ khɔ dɩkor? 8 Ga do a na ka na sʋʋraarɛ nayɩ: Cʋɛ mɩ dɩkor, sa gbɛbɩrɛ ɩ̃ dɩko thɩɩn gbɛbɩrɩ. A mɩ kho dɩphã a yɔna a pɩ, fɩ kho fer fɩ yɔna gaa? 9 A na fʋɔrɛ ɔɔ thɔ̃daar, gɩdonɩ a kɔɔ cʋʋrɛ gɩrɛɛkɛ a kɔɔ pɩɛraanɩ ya? 10 Mɛ̃ gɩ ha na nɛrɛ dakha. Ɔbɔɔkɛ nɩ cʋʋnɩ gɩrɛ fɛʋʋkɛ wι pɛ narnι pɩ, nɩ sɔ ayɛwɔɔ: Mɔlɔ thɔ̃ dona ha sɩ, dɩ gɩrɛɛkɛ teananɩ sɩ cʋɛ sɩ cʋʋ. 11 Mɔ̃kɛ Jeju hanɩ hʋɛra da-n jal Jerujalɛm, a kɔɔ kanaɛ hʋɛɛkɛ hanɩ Samarɩ na Galile thɩ̃thɩɩn. 12 Dɩ mɔ̃kɛ a pɔnɩ da-n lõ dɩ bɩɛlla, gbulo yʋɔr gbaar dɩ wa-n caanʋʋna sa jɩɩl ƴɔɔ gbe; 13 sɩ wa-n hulẽ: Jeju Dɩɩrdaar, jɛ sɩ bʋɔra. 14 Dɩ ɔbɔɔkɛ Jeju y wɩnɩ a so warɛ: Nɩ jala nɛna Thãgbaa bonɩ jidara mɔ̃ nɩ hanɩ. Dɩ ɔbɔɔkɛ wɩ kɔɔ gbanɩ hʋɛ dɩ wa-n jal, awɩ gbuul pɩ warɛ hʋɛrara. 15 Sɩ bɩɛl wɛrra ɔbɔɔkɛ a kɔɔ yɩɛnɩ dɩ ɔɔ gbuul pɩrɛ, a kɛrrɛ bir dapaara da-n dʋbɩ Thãgbaa i na nɔ kheu. 16 Dɩ a jire Jejuu ƴɛra a sumo da-n fʋɔrʋʋ; Samarɩdaar bɩɛl gɩ. 17 Dɩ Jeju so: Ga do tɩbɩla yʋɔr gbuule kɔɔ pɩrɔaa? Sɩ yʋɔr phebireekɛ sɛnɩ ka wɩ ha? 18 Agado kpakpalɩle ga, tibil bɩɛllakɛ na kɔɔ hale a bir a dʋbɩ Thãgbaa iə’. 19 Agɩpɩ dɩ sʋʋraa: Ɩrɛ birə kɔna, afɩ ha pɛ taa fɩ. 20 Dɩ jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ bule Jeju wɩ jɩ bɔɔkɛ Thãgba na gbani fãga, dɩ Jeju birse wi: Thãgbaa fãgadaar do na ɩ̃ gɩ do tibil yɩɛra’. 21 Dɩ wa puno na so nayɩ: Nɩ hɩnɛ kɩɛr gɩ, agɩbo pal ga, gɩdom Thãgbaa fãgadaar do anɩ thɩ̃thɩɩn gɩ ha. 22 Dɩ a sor ɔɔ kpãkpãadarara wo: Bɔ bɩɛl na daan dɩ na ƴaal mɛr tibili Bikuuni wi n phana, sɩ na yɩ ga. 23 Wa so narɛ nayι: Nι hιnɛ kιɛr a ha, agιbo pal a ha. Na-n jala’, dι na-n ca na kpa wara’. 24 Gιdonι mɔ̃kɛ thãgba n lenι dɔɔ ʋ̃ gɛllɔ dιι hιrɛ a carbara a ka thʋ ʋ̃ gɛl, mɛ̃ mɛr tibili Bikuun na ha ɩ̃ wirə. 25 Sι gι teenanɛ ɩ̃ kɔɔ gaar bʋɔ ɓo nĩdaraakɛ n bo mι. 26 Gιrɛɛkɛ kɔɔ dananι Noee bɔɔ, oti ga dã tibili Bikuuni bɔɔ dakha. 27 Tιbιla n kɔɔ khor dιkɔ dι wa-n yɔna, dι wa-n hena kha dι wa-n ’laana awι bisɔ herra phaphapha dιι ba dana Noee bato lõ wi waa dιphã, dι nyʋɔn kɔɔ phã a gbʋma wι dι wι khiir fɛʋ. 28 Ga har mɔ̃kɛ gι kɔɔ hanι Lɔtιι bɔɔ. Wι-n kɔɔ khor dιkɔ dι wa-n yɔna, dι wa-n thena thɩ̃ɛsɔ dι wa-n dolona thɩ̃ɛ, dι wa-n diirnə, dι wa-n mιna cɔna. 29 Sι wireekɛ Lɔtι kɔɔ thenι Sɔdɔm, gɛr dɔɔ na girbi kɔɔ the ƴũ a gbũ a thii wi fɛʋ. 30 Mɛ̃ ga ha wireraakɛ mɛr tibili Bikuun na nιnanι ɩ̃bara. 31 Dawiilera, ʋrɛɛkɛ na hanι nãsʋrɔ sι dι ɔɔ thɩ̃sɔ ha cɔ bιnɔ, a na gbũ na gba bã, dι ʋrɛɛkɛ dakha na hanι lɔɔ, a na kɛr na hir bã. 32 Na-n jɛna Lɔtɩι khɛrɩda. 33 Ʋrɛɛkɛ n ƴaalɛnɩ ɩna-n tɛba ɩnɩ yi, ga ka na buurəəre, sɩ ʋrɛɛkɛɛ yi kanɩ bu, ɔr na ka na ’lɛ. 34 Mɩ so narɛ, ga dɩtɩnɔɔlera tɩbɩla yenyɔ na hale phɩ̃ pa bɩɛl, Thãgba na gbaar bɩɛl sɩ na faa bɩɛl. 35 Dɩ khɛra yenyɔɔkɛ na hanɩ kha jʋ nã paar, Thãgba na gbaar bɩɛl sɩ na faa bɩɛl. 36 [Kona yenyɔ na hale lɛ bɩɛlla, Thãgba na gbaar bɩɛl sɩ na faa bɩɛl.] 37 Dɩ kpãkpãadara bulee: Kɔ̃tɩn, kana gɩrɛɛkɛra na dã? Dɩ Jeju birse wi: Kãkɛ thɩ̃ khire hanɩ, le dũusɔ na caan kha.
181 Dɩ Jeju so war sokpa bɩɛl, a nɩna wɩ mɔ̃kɛ wɩ teenanɩ wa-n bɩɛlnɛ Thãgba wire fɛʋ sɩ wa-n vɔa’, ayɩ: 2 So kɩɩldaar bɩɛl gɩ, a kɔɔ hale dɩ bɩɛlla. Aa-n ma Thãgba ga, aa-n therna tibil dakha ga. 3 Dɩ khikhɛr bɩɛl kɔɔ hale dɩɩraalera dakha, kɛ n pʋɔnnɩ ɔɔ pa da-n sʋʋraa: Wɛ ɩ̃ sodaar a ɩ̃ fɩ gʋʋr sɩ sor. 4 A a pɔ dɩ so kɩɩldaarɩle n bo, a a pɔ dɩ bo, sɩ agɩpɩ a bire so ɔɔbara: Sobɔr gɩ wer, ma-n ma Thãgba ga, dɩ tibil gɩ dɩ ɩ̃ therna ga. 5 Sɩ gɩdonɩ khikhɛrʋʋkɛra n vɔɔ mɛr thakɛ, ma gʋʋrɛ ɔɔdara, a mɛ̃ gaa a na ɩnɛ a na-n vɔɔ mɩ ƴɛrr. 6 Dɩ Kɔ̃tɩn so: Nɩ nɛ gɩrɛɛkɛ gõgolõ so kɩɩldaar kɔɔ sonɩ pal; 7 sɩ Thãgba a na ka na nɩna wɩrɛɛkɛ a kɔɔ phiirni ɔɔ fɩl sar, kɛ n hulenenaanɩ dɩwɩlʋ na dɩtɩnɔ fɛʋaa? A na pʋɔrɛ sa a nɩna wɩ ya? 8 Mɩ so narɛ a na nɩna wɛr dapaara ɔɔ fɩl sar. Sɩ ɔbɔɔkɛ mɛr tibili Bikuun na birni na ɩ̃, ma yɩrɛ ha pɛrɛ thɩɩra bɛ? 9 Jeju sor sokpa bɩɛl wo wɩrɛraakɛ n kpɩɛrɛnɩ ɩnɩ dor fɩl sardara, sɩ dɩ wa-n beesi ʋkhasɔ, a sor ayɩ: 10 Tɩbɩla yenyɔ wɛ, dɩ wa-n jal Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩɩna wɩ bɩɛl Thãgba. Bɩɛl do jɔfʋ bʋ dʋdaar, sɩ bɩɛl do war gbadaar. 11 Dɩ jɔfʋ bʋ dʋdaar jɩɩl ƴũ jɩɩlɔ da-n bɩɛl ɔɔ thɛthɛɛ dɩbara thakɛ: Ɩ̃ Thãgba, mɩ-n fʋɔr fɛr gɩrɛraakɛ ma honanɩ tibil ɩkhasɔa’, kɛ dɔnɩ tɩɩ tagɩrɩdara’, agɩbo wɩrɛ na saranaa ga, dɩ khɛ kpɩɩ ƴaaldara gɩ woa’, dɩ war gbadaarɩkɛ gɩrakɛ woa’. 12 Mɩ-n lire nʋɔ balanyɔ wire makonyɔra, mɩ-n ’laarɛ dakha bɩɛl yʋɔr thɩ̃ɛ fɛʋraakɛ mɩ n ’lɛnι. 13 Sι war gbadaarιle jιιlɛ ƴɔɔ gbe, aa ’la na hɩɩn ƴũə’ sa gʋɛ ƴιɛ thιιra a so: Pha Thãgba, jɛ mɛr sopugodaarɩkɛ bʋɔra. 14 Mɩ so narɛ, tibililera ka fire kɔna so hɛllɛ, sɩ ole wer, kpei. Gɩdonɩ ʋrɛɛkɛ n kanɩ ire, wa wuruure, sɩ ʋrɛɛkɛ n wuroni dɩbara, ɔr wa ɩɩr. 15 Dɩ tɩbɩla kɔɔ gbaar awɩ bisɔ a pɔna Jejura a dɛɛnɛ war nyɛ̃ɛ, sɩ mɔ̃ kpãkpãadara yɩnɩ gelela, wɩ kɔɔ phaanɛ wɩrɛ pɔna wɩnɩ. 16 Dɩ Jeju we wɩ wɩ pɔna wɩ, sɩ a sor: Nɩ dɔ bɩsana na-n ɩ̃ mar na-n pɩɛr wa’, gɩdonɩ wɩrɛ hɔnɩ bɩsana, wɛr Thãgbaa fãgadaar do mana. 17 Sobɔr mɩ so nar, ʋrɛɛkɛ na-n tuonni Thãgbaa fãgadaar do bɩsanaa khaaka’, a na puno na lono kpɩɩraka’. 18 Kɔ̃tɩ̃ bɩɛl gɩ, a kɔɔ bule Jeju thakɛ ayɩ: Dɩɩrdaar bʋɔ, anye ma cʋʋ na ’lɛ yire khorr? 19 Dɩ Jeju sʋʋraa: Mɔ̃gɩdo dɩ fɩ we mɩ dabʋɔ? Tɩɩ bʋɔ na hala’, Thãgba dɩbara bʋɔnɔ. 20 Fɩ jɩrɛ Thãgbaa jɔfʋ: “Fa-n hana khɛ kpɩɩ ƴaala’, fa-n hana kũu kpɩɩ ƴaala’, fa-n kʋ tibilə’, fa-n yuə’, fa-n sõso pɛ tibilə’, na cɔ afɩ thɩ na afɩ nɩ.” 21 Dɩ kuunile birsee: Mɩ kɔɔ mãa nɩ ga jɔfʋraale fɛʋ nũu kɛkɛkɛ ɩ̃ daɓol dĩi bɔɔ. 22 Ɔbɔɔkɛ Jeju kɔɔ nɩɛnɩ gele a sʋʋraarɛ: Thɩ̃ bɩɛl ɓɔr fɛr wo. Jala dolone thɩ̃ɛ fɛʋʋkɛ fɩ hananɩ a hana bɔdara, dɩ mɛ̃ fa ’lɛ lẽle thɩ̃ɛ Thãgbaa dʋɔ, agɩpɩ fɩ ɩ̃ fa-n kpa mar. 23 Ɔbɔɔkɛ kuunile nɩɛnɩ gele a gbure ƴɩɛ, gɩdonɩ lẽledaar gɩ na sobɔr. 24 Ɔbɔɔkɛ Jeju yɩɩnɩ dɩ gbu ƴɩɛ a sor: Thãgba fãgadaar dɩ lʋʋn khɩɩrɛ waa gel wɩrɛraakɛ dɔnɩ lɛ̃lɛ. 25 Gɩdonɩ nyɔɔmɛɛ lõokɛ a na lonɩ mɩsɩmɩ kaar ka yɔɔrɛ jɔ lẽlee Thãgba fãgadaar dɩ lõ. 26 Dɩ wɩrɛɛkɛ kɔɔ nɩɛnɛnɩ so: Dɩ a mɛ̃ gɩ, amɛ na punone na ’lɛ taarɛ? 27 Dɩ Jeju birse wi: Gɩrɛɛkɛ na dɔnɩ thɩ̃ punonaa tɩbɩlala ga, gɛr Thãgba n ka puno. 28 Dɩ Pɩɛr so: Hɩnɛ, sɛrɛ sɩ faarɛ asɩ thɩ̃sɔ fɛʋ sɩ sa-n kpa far. 29 Dɩ Jeju birse wi: Sobɔr mɩ so nar, tibil na faa ɔɔ cɔ, a ɔɔ khɛr gɩ, a ɔɔ õkuunsɔ wɛ, a ɔɔ thɩ gɩ, a ɔɔ nɩ gɩ, a ɔɔ bɩsãsɔ wɛ, gɩ do Thãgbaa fãgadaar do dɔ nɔɔ, 30 sɩɩ do aa ’lɛ thɩ̃ɛ jɔɔ nɛnɛ̃ bɔɔraakɛ dɩɩ jɔ gɩrɛɛkɛ a kɔɔ faanaa ga, dɩ bɔɔkɛ na ɩnanɩ dakha a na ’lɛr yire khorr. 31 Sɩ Jeju kɔɔ kpar yʋɔr yenyɔ dι wι ha kha, dι so war: Nι hɩnɛ Jerujalɛm sι-n jal gιrɛ, dι thɩ̃ɛ fɛʋʋkɛ Thãgbaa bobona kɔɔ kherenι Thãgbaa sɛbɛra mɛr tibili Bikuunna na daan. 32 Gιdonι wa fʋ mɛr na ha ca kpala, dι wa mãa mɛr a na kpoona mar, wι cιιrna nyɔ̃thɩ̃ι wa-n pɛ mar. 33 A wι ciil mi na khasa pι, wa kʋ mɛr. Sι wire yẽther wirera ma ιιrɛ na the khirera. 34 Sι kpãkpãadara na kɔɔ jι gar thɩ̃ bιɛllaka’. Thιmιι caale kɔɔ ker warɛ, wa jι gι kιrʋa’. 35 Mɔ̃kɛ Jeju n wɔrɔnι Jeriko, yaar bιɛl gι, a kɔɔ hale a too hʋ nʋɔra da-n bιɛl thɩ̃ɛ. 36 Dι ɔbɔɔkɛ a nιɛnι tibil jɔ dι wa-n ka, a bulele a jι kιrʋ. 37 Dι wι sʋʋraa: Najarɛtι Jeju n ka. 38 Dι hulẽ: Jeju, Davιdιι Bikuun, jɛ mι bʋɔra. 39 Dι wιrɛɛkɛ kɔɔ hanι ƴɛ kʋʋlɔ, wι manaanɛ ayι a pιra, sι a ka jιɛ bir hulẽ wo: Davιdιι Bikuun, jɛ mι bʋɔra. 40 Dι Jeju jιιl sa yι wι kpaa pɔna. Dι ɔbɔɔkɛ a danι, Jeju buleele: 41 Anye fι-n ƴaal ɩ̃ cʋɛ far? Dι birsee: Kɔ̃tιn, cʋɛ mι ma-n yɩ. 42 Dɩ Jeju sʋʋraa: Dι khɛra, afι ha pɛ taa fι. 43 Dι dapaara ɔɔ yi khɛr da-n yι, a kpa Jejura da-n dʋbιna Thãgbaa i. Ɔbɔɔkɛ tιbιla fɛʋ yιnι gelela wι khιιrɛ Thãgba.
191 Dι Jeju lʋʋn Jeriko a kpãsɛ da-n jal. 2 Dɩ hɩnɛ, lẽle kũu bɩɛl gɩ, a hale dɩ wa-n wɩɩ Jase, war gbadaraa kɔ̃tɩ̃ a do. 3 Dɩ a ƴaalɛ a jɩ ntɛɛkɛ Jeju donɩ, sɩ aa puno na yɩɩ tibil jɔraala’, gɩdonɩ a gburore. 4 Dɩ a car jal ƴɛ kʋʋlɔ a jʋʋn thɩrʋra a yɩ Jeju, gɩdonɩ le a teena a kana. 5 Dɩ ɔbɔɔkɛ Jeju danɩ paarɩlera, a gbaar hɩɩn ƴũ sa wɩɩ aa: Jase, gbuno kɔrɔ, gɩdonɩ gɩ teenanɛ dɩ ma cɔ afɩ cɔ nĩ. 6 Dɩ Jase gbũ kɔrɔ a teguu kpakpaalɛ na daʋ. 7 Dɩ ɔbɔɔkɛ tɩbɩla fɛʋ yɩnɩ gelela, wɩ-n hũhuune ayɩ: A jaal a cɔ sopugodaarɩ cɔ. 8 Sɩ Jase ɩɩr jɩɩl Kɔ̃tɩnɩ ƴɛ thɩ̃thɩɩn sa sʋʋraa: Hɩnɛ Kɔ̃tɩn, dakuru ɩ̃ thɩ̃sɔra ma-n har bɔdara. A mɩ kɔɔ tee tibil thɩ̃ɛ na fɩɩlɛ, ma bire na haa balanã. 9 Dɩ Jeju sʋʋraa: Taarɛ lʋʋn cʋɔrɔɔkɛ nĩ, gɩdonɩ Abɩrahamɩ bikuun olela do dakha. 10 Gɩdonɩ mɛr tibili Bikuun ɩnɛ wɩrɛɛkɛ bonɩɩ ƴaal pa ɩ̃ taa wɩ. 11 Ɔbɔɔkɛ wɩ kɔɔ hanɩle dɩ wa-n pɛ Jeju nũu, a so warɛ sokpa bɩɛl wo, gɩdonɩ a wɔrɔnɛ Jerujalɛm dɩ wɩ kɔɔ pɛrɛ haar Thãgba na gbaar fãga dapa dapaara. 12 Dɩ a so warɛ: Nũfe kuun gɩ da-n jal dɩ kpɩɩra ƴɔɔ fh wɩ cʋgʋʋ a do fãgadaar, sɩ a bir a ɩ̃. 13 Dɩ a tire ɔɔ thɔ̃darasɔra tɩbɩla yʋɔr a ha wɩ war bɔrɔ bɩɛlbɩɛl sa so war: Na-n ƴabana phaphapha ma ɩnɛ. 14 Sɩ ɔɔ dɩdara n kɔɔ laarʋʋrɛ, dɩ ɔbɔɔkɛ a jalnɩ pɩ, wɩ thʋɔn thɔ̃thɔna wɩ kpaanɛ a sɔ: Sa-n ƴaal olela a dɔ sar fãgadaara’. 15 Dɩ ɔbɔɔkɛ a ’lɛnɩ fãga pɩ, a kɛr bir ɩ̃. A wer thɔ̃daraakɛra a kɔɔ hanɩ war wɩ pɔ, a jɩ gɩrɛɛkɛ wɛr bɩɛlbɩɛl ’lɛnɩ dɩɩ do khor. 16 Dɩ cacadaar pɔr a sor: Kɔ̃tɩn, afɩ bɔrɔ bɩɛl bire ’lɛr khor yʋɔι a dɛbɩrɔ wo. 17 Dɩ sʋʋraa: Gɩ bɔrɛ, thɔ̃daar bʋɔ ha fɩ. Gɩdonɩ fɩ dor sobɔ cʋʋdaar thɩ̃ gberakɛ, dɔ gobanɛr dɩɩ yʋɔrra. 18 Dɩ balanyɔdaar pɔ a so: Kɔ̃tɩn, afɩ bɔrɔ bɩɛlla bire ’lɛr khor yemɔɩ a dɛbɩrɔ wo. 19 Dɩ sʋʋraa: Na fɛrɛ dakha, fa dor gobanɛr dιι yemɔιra. 20 Dι bιɛl pɔ a so: Kɔ̃tιn, yɛ afι bɔrɔ bιɛlla kẽkẽ ballɔ mer kɔɔ to gι. 21 Gιdonι afιdara n kʋ mɛr maar gιdonι fι dor nĩkhidaar, dι fι gba gιrɛɛkɛ fa kɔɔ thιιnna’, dι fι khana gιrɛɛkɛ fa kɔɔ diirnə’. 22 Dι sʋʋraa: Fɛr thɔ̃daar puukɛ, afɩ thɩmɩɩra ma gba a na kɩɩlna fɩ. Fɩ kɔɔ jɩnɩ dɩ nĩkhidaar ha mɩ, dɩ ɩ̃ gba gɩrɛɛkɛ ma kɔɔ thɩɩnna’, dɩ ɩ̃ kha gɩrɛɛkɛ ma kɔɔ diirnə’. 23 Dɩ mɔ̃gɩdo dɩ fa kɔɔ ’laa ɩ̃ war kãkɛ ma ’lɛrɔnɩ khor a mɩ bir ɩ̃a? 24 Agɩpɩ a sor wɩrɛraakɛ hanɩle ayɩ: Nɩ taaraa bɔrɔ bɩɛlɩle, a hana ʋrɛ hananɩ bɔrɔ yʋɔr. 25 Dɩ wɩ sʋʋraa: Kɔ̃tιn, mee bɔrɔ yʋɔr a hana. 26 Mι so narɛ, tibil wo tibilikɛ hananι thɩ̃ɛ, wa bire na ’laa na dɛbιraa wo, sι tibilikɛ na hananι thɩ̃a’, wa tiirəərerakɛ phubi gιrɛɛkɛ a hananι. 27 Sι ado ɩ̃ lãlaardarasɔɔkɛ na kɔɔ ƴaalɛ mιnι ɩ̃ dɔ war fãgadaara’ wɛ, nι kpa wι ɛna a kʋʋrɛ ɩ̃ ƴɛra. 28 Dι ɔbɔɔkɛ Jeju mιιnι thale pι, a kʋʋl wɛr ƴιɛ da-n jal Jerujalɛm. 29 Ɔbɔɔkɛ Jeju n wɔrɔnι Bɛtιfaje na Betanι khʋra, gɔ̃gʋ̃ɔɔkɛ hananι olιvι thιra, le a thɔ̃ ɔɔ kpãkpãadara yenyɔ a so war ayι: 30 Nι jala dιιraakɛ nɩ pɛnɩ ƴɩɛ. A nɩ pɔ na dã, na yɩrɛ kũkə̃ ɓolʋʋkɛ tibil na jʋʋnnɩ pa’ dɩ wa li. Nɩ thʋba a kpa ɛna. 31 A tibil bule ni: Mɔ̃gɩdo dɩ na-n thʋbɩ ya? Nɩ sʋɔraa ayɛ: Kɔ̃tɩn n ƴaalɛ. 32 Dɩ wɩrɛɛkɛ Jeju kɔɔ thɔnɩ jaal a yɩ thɩ̃ɛ dɩɩ ha mɔna a kɔɔ so warnɩ. 33 Dɩ mɔ̃ wɩ-n thʋbɩnɩ kũkə̃ ɓolʋ, ɔɔ hɩ̃hɩ̃sɔ bule wer. Mɔ̃gɩdo dɩ na-n thʋbɩ kũkə̃ ɓolʋʋkɛ? 34 Dɩ wɩ birse: Kɔ̃tɩn n ƴaalɛ. 35 Dɩ wɩ pɔnanɛ kũkə̃ ɓolʋ Jejura, a gba awɩ kẽkẽ a dɛ̃ɛ kũkəənə, sa cʋʋ dɩ Jeju jʋʋn. 36 Mɔ̃ a-n jalnɩ, tɩbɩla kɔɔ belle awɩ kẽkẽ kɔ̃tɩ̃sɔ a pɛr hʋɛra. 37 Ɔbɔɔkɛ a thenɩ olɩvɩ thɩr gɔ̃gʋɔna a gbũ da-n dã, daʋ fʋrɛ kpãkpãada jɔjʋɔɔle fɛʋ, dɩ wɩ ma dɩ wa-n khɩɩ Thãgba na nɔ kheu nɔ kpaa thɩ̃ɛsɔ fɛʋraakɛ wɩ kɔɔ yɩnɩ. 38 Dɩ wa-n so: “Bɔnanɛ n hana fãgadaarraakɛ n ɩnanɩ gɩrɛ na Kɔ̃tɩnɩ i. Ha ɩɩ n hana Thãgbaa dʋɔ na i dʋbɩrɛ thãgbara ƴũ pər.” 39 Ɩkhaa jɔfʋ bʋ dʋdarasɔ tibil jɔɔlee thɩ̃thɩɩn kɔɔ sor Jejura: Dɩɩrdaar, phaanɛ afɩ kpãkpãadara. 40 Dɩ birse wi: Mɩ so narɛ a wɩrɛ pɩr nʋɔrakɛ, bokanasɔ na-n hulene. 41 Ɔbɔɔkɛ Jeju n kɔɔ wɔrɔnɩ a ’laa na yɩ dɩɩle, a-n khɩɩrɛ sa so: 42 Fɛrɛ Jerujalɛm dakha, adora fɩ jɩrɛ gɩrɛ nĩ wireraakɛ thɩ̃ɛsɔɔkɛ na hana fɩnɩna ha ɩɩ, sɩ hɩnɛ nɛnɛ̃, gɩ ker farɛ gɩrɛ waa. 43 Wire na phã farɛ kɛ afɩ lãlaardara na kpenɩ koru a na dii far, sɩ na kpala far a na sɔbɩ fɩ paar fɛʋ kpɩkpɩkpɩ. 44 Dɩ wa cɛcɛbɛ fɛr koo na afɩ bɩsãsɔɔkɛ hanɩ afɩ kal ƴɔɔ, dɩ wa sɩ far boka bɩɛl a dɛ̃ɛ bɩɛlla ga, gɩdonɩ fa kɔɔ jɩ bɔɔkɛ Thãgba kher fɩna’. 45 Dɩ Jeju lõ Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩɩna, a ma a weele wɩrɛ n dolonenɩ thɩ̃ɛ, 46 sa so war: Gι kherere Thãgbaa sɛbɛra ayι: “Mɛr Thãgbaa cɔ na dor ɩ̃ fʋɔr pa”, sι dι ne wer cʋʋ dɩɩ do yu hɔ̃hʋɔldaraa wɔ̃ pa. 47 Dɩ Jeju n kɔɔ hale da-n dɩɩr tɩbɩla wire fɛʋ Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩɩna. Dɩ bonɩ jidaar kɔ̃tɩna na jɔfʋ dɩɩrdara na tɩbɩlaa kɔ̃tɩ̃sɔ n kɔɔ ƴaalɛ wɩ kʋʋ. 48 Sɩ wa jɩ mɔ̃ wa cʋʋnɩ sɩ na fʋʋa’, gɩdonɩ tɩbɩla fɛʋ n kɔɔ pɩɛrɛ nũu bɔɔbɔɔbɔɔ.
201 Dɩ wi bɩɛl mɔ̃kɛ Jeju n kɔɔ dɩɩrnɩ tɩbɩla Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩɩna, da-n mɩɩna wɩ tutugo bʋɔɔ thɩmɩɩ, bonɩ jidaar kɔ̃tιna na jɔfʋ dιιrdara na kɔ̃tιna pɔr 2 a bulee: Sɔ sar ka hʋ caakɛra fι hananι dι fa-n cʋʋna thɩ̃ɛɛkɛra thenι, dι amɛ dɔ ʋrɛɛkɛ hana fιnι hʋɛɛkɛra? Dι birse wi: 3 Ma bule ner mer dakha thɩ̃ bιɛl. 4 Nι sɔ mar: Jãa yɔ kpɛɛ Thãgbaa dʋɔ gι the yaa, tιbιlaa pa gι the? 5 Dι wι mar dι wa-n bana kha awι hasɔ ayι: Ado sι tu ayι: Thãgbaa dʋɔ gι the, a na bule ser dι anye dɔ kιrʋ dι sa kɔɔ pɛ ɔɔ thιmιι haara’. 6 Dι ado sι tu wo ayι: Tιbιlaa pa gι the, tιbιla fɛʋ na dʋʋr sɛr na bokana, gιdonι wι jιɛ jι dι Thãgbaa bobon Jã kɔɔ do. 7 Dι wι birse: Sa jι ka gι thena’. 8 Dι Jeju so war: Dι a thale gι, mɛrɛ dakha ma so nar ka mι yιnι hʋɛ dι ma-n cʋʋna ga thɩ̃sɔɔka’. 9 Agιpι Jeju gbaar thιmιιr a mιι tιbιla na sokpaa ayι: Kũu bιɛl gι, a kɔɔ cʋʋ nãkʋɔr a gba nãkʋɔr hιιndara a pɛr wa-n hιnɛ ɓo, sa jal kpaar paar da-n pʋɔr. 10 Dι ɔbɔɔkɛ bi khʋ̃ bɔɔ danι, a thʋɔn ɔɔ thɔ̃daar bιɛl a jala nãkʋɔr hιιndarara wι hanaa dιkhaa nãkʋɔr thιr bi a pɔna. Sι nãkʋɔr hιιndara bιιrʋʋrɛ sa weguu dι kɔna nyɛ̃ biire. 11 Dι bir thɔ̃ thɔ̃daar kpιι wo, dι wι bιιrʋʋ a pιɛraa yicuru dι kɔna nyɛ̃ biire. 12 Dι bir thɔ̃ balãtherdaar wo, dι wι pιɛraa kaar sa weguu. 13 Dι nãkʋɔr kɔ̃tιn so: Anye ma cʋʋ dιphã ya fɛ? Ɩ̃ bikuunikɛ mι-n nanι ma thɔ̃. Agakpaana ɔr wa cʋ. 14 Sι ɔbɔɔkɛ nãkʋɔr hιιndara yιιnι, wι mιιrɛ kha awι ha ayι: Ʋrɛ dʋɔn thɩ̃ hιn, nι dɔ sι kʋʋ sι thɩ̃ɛ n do asιda. 15 Dι wι gbaa a dʋna nãkʋɔr khuirə sa kʋʋ. Anye nãkʋɔr kɔ̃tιn na cʋʋ wι dιphã? 16 A na pɔr na kʋʋr nãkʋɔr hιιndaraale sa a gba nãkʋɔr a ha tιι kpιιsɔ. Ɔbɔɔkɛ wι nιɛnι gele wι sor: Ga-n ha thala koe. 17 Sι Jeju na-n hιιn wι sa so war: Dι anye gιrɛɛkɛ kherenenι Thãgbaa sɛbɛra ƴaal gι so: “Bokaarιkɛ cɔ mɛ kɔɔ bonι debire a do go tι bokaar”? 18 Dι tibil wo tibilikɛ na jenι bokaarraakɛ a na khaarɛ, sι tibil wo tibilikɛ bokaarιkɛ na jironi, ga cʋ̃banʋʋnɛ pɛrɛ pɛrɛ. 19 Dι bonι jidaar kɔ̃tιna na jɔfʋ dιιrdara n kɔɔ ƴaalɛ hʋɛ wɩ fʋ Jeju dabɔɔlera, sιι do maar n fʋ wɛr tιbιlala. Gιdonι wι kɔɔ jιrɛ dι wɛrra Jeju so sokpaale. 20 Dɩ wɩ mar dɩ wa-n jʋʋr Jeju, a thʋɔnaa gɩgɩla dɩ wɩ pɛr fɩɩlɛ dɩɩ ho tɩɩ sara wɩ do, sɩ wɩ nʋɔ wι fʋ thɩmιιrra, wι liirnaa wι to fãga paar gobanɛr nyɔ̃kɔɔ. 21 Dι wι buleele: Dɩɩrdaar, sɩ jɩrɛ fɩ-n mɩɩrɛ dɩ fa-n dɩɩrna tɩbɩla gɩrɛ dɔnɩ sobɔr, dɩ fa-n hɩɩn dakha tɩbɩla dɩɩdɩa’ sɩ dɩ fa-n dɩɩr tɩbɩla Thãgbaa hʋ na sobɔr. 22 Gɩ teere kha dɩ sa lɩmɩ Sejaar lãpho yaa, ga tee kha ga? 23 Sɩ Jeju jɩrɛ awɩ fɩɩl, a birse wi: Nɩ nɛna mɩ war bire ɩ̃ hɩɩn. 24 Amɛ ha ʋrɛ fotoraakɛ? Dɩ amɛɛ khere ha gɩrɛ? Dɩ wɩ birsee: Sejaar gɩ. 25 Dɩ Jeju so war: Dɩ gɛr gɩ nɩ ’laanɛ Sejaarra gɩrɛ dɔnɩ Sejaarɩda, a ’laanɛ Thãgbara gɩrɛ dɔhɩ Thãgbaada. 26 Dι wa kɔɔ puno a na fʋʋrakɛ ɔɔ thɩmɩɩ bɩɛlla tɩbɩlaa ƴɛ thɩ̃thɩɩna’, sɩ nʋɔ ka kɔɔ kpaa wɛr mɔ̃ a birse wini dɩ wɩ pɩr dɩphã pɔbɩ. 27 Dɩ ɩkhaa Sadʋsɛ̃ɛsɔɔkɛ n yɛnɩ khi ɩɩrɛ na hala’ pʋɔraarɛ, a bulee thakɛ aa: 28 Dɩɩrdaar, hɩnɛ gɩrɛ Mʋɩjɩ kɔɔ khere sarnɩ: “Ado tibil hana õkuun dɩ khi sa faa khɛr sɩ bɩsaan na hala’, ɔɔ õkuun n gba hɛ a kɔna bɩsana wɩ do ɔɔ õkuuni məl.” 29 Dɩ õkona makonyɔ wɛ a kɔɔ hale, dɩ cacadaar kɔɔ her khɛr aa hana bɩsana ga, sa khi. 30 Dɩ balanyɔdaar na balãtherdaar gbaar khikhɛrʋʋlera. 31 Mɛna gɩ hana wɛr makonyɔɔle fɛʋ kɔɔ khireni, sɩ wa hana bɩsaana’. 32 Agɩpɩ khɛrɩlera dakha khire. 33 Dɩ ado khe na ɩɩrɛ na the khirera, ʋmɔ̃ wɛrra na hɩna khɛrɩle? Gɩdonɩ wɛr makonyɔra fɛʋʋ khɛr a kɔɔ do. 34 Dɩ Jeju birse wi: Nɛnɛ̃ bɔɔkɛɛ bɩsãsɔ n her khɛra, dɩ khɛra n her kona. 35 Sɩ wɩrɛ wa yɩnɩ, wɛr teana a na ’lɛ awɩda bɔɔraalera na ɩnanɩ a na ɩɩrna dakha na the khirera, wɛr wa he khɛra ga, dɩ khɛra na he kona ga. 36 Dɩ wa puno a na khi dakha bã, gɩdonι wa hʋrɛ Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thusɔ a na do Thãgbaa bιsãsɔ, gιdonι wι ɩɩrɛ a the khirera. 37 Dɩ ado khee ɩɩr gɩ, gɛr dɔ gιrɛ Mʋιjι kɔɔ cʋʋnι dι sι jι thɩr bu thιmιιrra, ɔbɔɔkɛ a wenι Kɔ̃tιn, “Abιrahamι Thãgba, na Ɩjakιι Thãgba, na Jakɔbιι Thãgba”. 38 Sι Thãgba na do khee Thãgba ga, sι wιrɛ hananι yiree Thãgba a do, gιdonɩ ado ɔrra gɩ, tιbιla fɛʋ hananɛ yire. 39 Dι ιkhaa jɔfʋ dιιrdara birsee: Dιιrdaar, sobɔr fι mιι. 40 Dι wa ’la na bulee thɩ̃ bɩɛllakɛ bã. 41 Dι Jeju bule wi: Mɔ̃ gι fʋ sι tιbιla na-n so aa: Davιdιι Bikuun Kirisiti do? 42 Davιdιι thɛthɛ kɔɔ sor Khιkhιι nι sɛbɛra ayι: “Thãgba sor ɩ̃ Kɔ̃tιna ayι: Tɔɔ ɩ̃ nyɔ̃bɔra, 43 phaphapha ɩ̃ cʋʋ afι lãlaardara wι do afι nɛ jəəda.” 44 Dι a Davιdι n wιιrɛ Kɔ̃tιn thale, mɔ̃ a na fʋ sι na do ɔɔ bikuun? 45 Mɔna tιbιla fɛʋ n kɔɔ pιɛnι nũu, a sor ɔɔ kpãkpãadarara ayι: 46 Na-n jιɛ dʋ bʋrɛ jɔfʋ dιιrdarasɔraakɛ n ƴaalɛnι ιnι-n tɔ kẽkẽ gbana a na kpaarna ƴatɔɔ, kɛ n naannι tιbιlasɔ na-n fʋɔrɛnι kɔ̃tɩ̃ fʋɔrʋʋ, kɛ n phireni ƴɛ kʋʋl too paar Juifisɔɔ Thãgba fʋɔr cʋɔrɔ, na ƴɛ kʋʋl too paar dιko kho paar, 47 kɛ n phʋʋnɛnɩ khikhɛra, sɩɩ do fɩɩlɛ wɩ-n bɩɛlna Thãgba dɩ wa-n pʋɔrna wa-n yɛ nɩ. Wele so kɔ̃tɩ̃ɩ na heen wer na khɩɩr na ka.
211 Dɩ Jeju gba da-n hɩɩn a yɩ lɛ̃lɛɛkɛ n pɩɛrnɩ war Thãgba mũsũ pɛ paar. 2 Dɩ le a yɩ dakha khikhɛr bɔdaar dɩ pɔna tama be yenyɔ a pɛr. 3 Dɩ so: Sobɔr mɩ so nar, khikhɛr bɔdaarɩkɛ pɛrɛ war Thãgba mũsũ pɛ paar dɩɩ jɔ wɛr fɛʋ. 4 Gɩdonɩ war harra wɩrɛ fɛʋʋkɛ kɔɔ pɛr war Thãgba mũsũ pɛ paar, sɩ ɔr, ɔɔ bɔdaar warɩkɛ na haanɛɛnɩ a gba koo a pɛr. 5 Mɔ̃kɛ ɩkhasɔ n kɔɔ mɩɩnɩ boka ɓɔna na khaardaasɔɔkɛ wɩ cʋʋnanɩ Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩ̃ɩ dɩɩ ɓɔ̃ kaada, Jeju so warɛ ayɩ: 6 Bɔɔ na daan dɩ gɩrɛɛkɛra nɩ yɩnɩ, boka bɩɛl na bir na sɩ a na dɛ̃ɛ ʋ̃ bokara ƴũ bã, sɩ fɛʋ na derre. 7 Dι wι bulee: Dιιrdaar, ʋmɔ̃ bɔɔ gelela na dã? Dι anye dɔ jιιnιkɛ na nɛnanι bɔɔkɛ gelesɔra na-n danι? 8 Dι Jeju birse wi: Na-n jιɛ dʋ bʋrɛ, na-n do tibil n fιιl na’, gιdonι tιbιla bərəəm na gbaar ɩ̃ i na ιna wa-n sona wι yι, ιnɛr dʋɔn mɛrɛ; dι wo, bɔɔ n daan. Na-n ha na kpa wara’ koe. 9 Dι ɔbɔɔkɛ na nιɛnι kʋʋr hale na lãʋsɔ, na-n do maar n fʋ na’, gιdonι dɔ gele n kɔɔ dã ɓo, sι ga do gɛr na dʋɔn thι pι paar dapaara pa’. 10 Le a so war: Ʋ ca na ιιrɛ a na-n khena ʋ̃ ca, dι ʋ̃ fãgadaarι dι bιɛl na ιιrɛ a na-n kena ʋ̃ fãgadaarι dι kpιι. 11 Dι thι jẽ kɔ̃tιna, na kho mananɛsɔ, na kɔmɛ kɔ̃tιnasɔ na hale paar dιιdιιsɔ. Hərə thɩ̃ɛ na nɔ kpaa thɩ̃ kɔ̃tιnasɔɔkɛ thɛnι ƴũ na hale dakha. 12 Sι gιrɛ na kʋlɛnι gele ƴιɛ, tιbιla na fʋlɛ nɛr wa-n kpoo nar. Wa fʋlɛ nɛr na jalna Juifisɔɔ Thãgba fʋɔr cɔnanɔ na khaι cɔnanɔ. Wa kpa nɛr na jalna fãgadarara na gobanɛrsɔɔ ƴɛra, gι do ɩ̃ i dɔ nɔɔ. 13 Gɛr na yιrɔ hʋɛ a na mιι wι anι sobɔ so jι thιmιι. 14 Gɛr gι na-n jɛna gι dι na-n ha na kɔɔ dɛ anye na so yaa ga. 15 Gιdonι mɛr na sɔ nar gιrɛɛkɛ na mιιnι, ɩ̃ hana nι kpɛsɛrɛɛkɛ anι lãlaardarasɔ fɛʋ na punoni a na mara’, agιbo a na bana ga. 16 Anι thιrakɛ, na anι nι, na anι õkuunsɔ, na anι too, na anι kuunsɔ, wa liirna nɛr, dι wa cʋʋrɛ ιkhaa tibilsɔ anι thɩ̃thιιn dι wa khiir. 17 Tιbιla fɛʋ na-n laar nɛr gι do ɩ̃ i dɔ nɔɔ. 18 Sι anι yʋsũ bιɛllakɛ na ’la na buə’. 19 A nɩ yιr, na ’lɛr taarɛ. 20 Ɔbɔɔkɛ na yιnι sɔrasɛsɔ dι wa kpala Jerujalɛm dιιra, nι jɛ gι do ɔɔ bũburõ bɔ n daan. 21 Le wιrɛ hanι Jude n fuo ca jala gɔ̃gʋɔna, wιrɛ hanι Jerujalɛm dι bιnɔ n ιrɛ na thɛ, wιrɛ hanι kõgosora na lõ dι bιnɔ bã. 22 Gιdonι ga wisɔɔle na do wiresɔɔkɛ Thãgba na tiirni helu, gι cʋʋ gιrɛ kherenenι fɛʋ Thãgbaa sɛbɛra gι dã. 23 Ga wisɔɔle, ga puurore khɛ pɛmɛdarara na wιrɛ n mamanι bibɔrɔsɔ. Gιdonι nι kɔ̃tɩ̃ι na hale dιιraale na Thãgbaa nĩkhiikɛ na-n kɛ̃kɛrɛnɛnanι ga tibil caakɛ. 24 Bajιna na kʋʋrɛ wɩ, wa fʋlɛ wɛr na jalna wɩ do dea ca kpalaa dɩra fɛʋ, dɩ Jerujalɛm na dor ca kpalaa nɛ saar pa phaphapha ca kpalaa bɔ n dã. 25 Jιιnsɔ na hale wirera na porra na ƴepələ̃besɔra; sι kɛkɛ thιιra bɔ gaar kɔ̃tɩ̃ι na hale tibil caarra fɛʋ, kɛ na jɛnι mɔ̃ wa donι lanyʋɔnnaakɛ n uboni dι a-n bɛɛna ga. 26 Tιbιla na khiire maarra mɔ̃ wι-n kpιɛrnanι gɩrɛɛkɛ na dananɩ thɩɩra, gɩdonɩ gɩrɛ dɔnɩ fãgaakɛ hanɩ thãgbara ƴũ ga gbugbuyore. 27 Le wa yɩ mɛr tibili Bikuun ma-n ɩna ndɔlɔ̃paar, na fãga, na carbarɛ jɔɔ. 28 Ɔbɔɔkɛ gelela na tɔ̃tʋɔnnɩ ga-n dã, nɩ jɩɛ jɩɩl sa gba ƴɩɛ ƴũ na hɩnɛ, gɩdonɩ anɩ birse bɔ n daan. 29 Dɩ Jeju so war sokpa bɩɛl ayɩ: Nɩ hɩnɛ thɩr khonanɛ na thɩrasɔɔkɛ fɛʋ. 30 Ɔbɔɔkɛ awɩ fasɔ n thɔɔnɩ, nɩ jɩrɛ nɛrɛɛ thɛthɛrakɛ dɩ ubulo wɩllɛ pɩ. 31 Dɩ mɛ̃ gɩ nɛrɛ dakha, a nɩ yɩ thɩ̃ɛsɔɔkɛ dɩ a dã, nɩ jɛ dɩ Thãgbaa fãga gba bɔ daan. 32 Sobɔr mɩ so nar, nĩdaraakɛ na khiir koo sɩ thɩ̃ɛsɔɔkɛ fɛʋ na dã ga. 33 Thãgbara ƴũ na thɩɩ na phor na ka, sɩ ɩ̃ thɩmɩɩsɔ na pho na ka kpɩɩraka’. 34 Na-n jɩɛ dʋ bʋrɛ, dɩ kɛbɩrɛ, na ta laarɛ, na dɛrɩkɛ dɔnɩ thɩɩkɛɛda na-n cʋʋ nɩ dɩ na jʋʋr bã, dι ga wiile na danι gι ho mɔ̃kɛ pheru n cιna’. 35 Gιdonι mɛ̃ wireele na phã tιbιlala fɛʋʋkɛ hanɩ thɩɩra. 36 Gɛr gɩ na-n jʋrɛ a na bɩɛlna Thãgba bɔɔ fɛʋ, a ’lɛ fãga a fuona gɩrɛraakɛra fɛʋ na dananɩ, dɩ mɛ̃ na jɩɩl mɛr tibili Bikuuni ƴɛra. 37 Hɩwɛra Jeju n kɔɔ hale Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩɩna da-n dɩɩr tɩbɩla, sɩ a dɩɩ tɩ̃, dɩ jal dɩ cɔ olɩvɩ thɩr gɔ̃gʋɔnaakɛ. 38 Sɩ jijiirə tɩbɩla fɛʋ n pʋɔraarɛ le Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩɩna, dɩ wa-n pɩɛ nũu.
221 Fɛtɩɩkɛ wɩ-n wenɩ Pakɩ, kɛ dʋɔnnɩ buruukɛ na hananɩ tabɩɩraada n wɔrɔnɛ. 2 Le bonɩ jidaar kɔ̃tɩna na jɔfʋ dɩɩrdara n kɔɔ ƴaal hʋɛ mɔ̃ wa cʋʋnɩ sɩ wɩ kʋ Jeju, gɩdonɩ maar n fʋɔn wɩ tɩbɩlala. 3 Dɩ Satã lõ Judasɩraakɛ thɛnɩ Karɩyɔtɩ, ʋrɛɛkɛ dɔnɩ kpãkpãadaar bɩɛl yʋɔr yenyɔra. 4 Dɩ a jaal a gʋʋrna bonɩ jidaar kɔ̃tɩna na Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩ̃ gardɛɛ kʋmãdasɔ mɔ̃ a na cʋʋnɩ sɩ na liirna Jeju na ha wɩ. 5 Dɩɩ da war na sobɔr dɩ wɩ yɩ, ɩna haarɛ war. 6 Dɩ tu a jɩɩ ma da-n ƴaal hʋɛ waa a liirna wɩ Jeju, sɩ tibil jɔ na ja’. 7 Dɩ buruukɛ na hananɩ tabɩɩraa fɛtɩ wi dã, kɛ dʋɔnnɩ wireekɛ wɩ-n jinəni Pakɩ bana bire bonɩɛ. 8 Dɩ Jeju thɔ̃ Pɩɛr na Jã a so war ayɩ: Nɩ jala a gbɛbɩrɛ sar Pakɩ dɩkor dɩ sa kho. 9 Dɩ wɩ bulee: Kana fɩ-n ƴaal dɩ sa gbɛbɩ? 10 Dɩ birse wi: Nɩ hɩnɛ, ɔbɔɔkɛ na lonɩ dɩɩra, kuunikɛ heenenɩ nyʋɔn na daa na caana nɛr. Na-n kpaaraa cʋɔrraakɛ a na lonɩ; 11 dɩ nɩ sɔ cɔdaar kuunna: Dɩɩrdaar n bule fer aa, kana duu na ha dɩ ɩna khoro Pakɩ dɩkor na ɩnɩ kpãkpãadara ya? 12 Dɩ a na nɩ narɛ lɩ̃gã kɔ̃tɩ̃ɩkɛ wɩ thɩɩnɔnɩ thɩ̃ɛ. Le na gbɛbɩrɩ Pakɩ dɩkor. 13 Dɩ wɩ jaal a yɩ thɩ̃ɛ fɛʋ dɩɩ ha mɔna Jeju kɔɔ so warnɩ, dɩ mɛ̃ wɩ gbɛbɩ Pakɩ dɩkor. 14 Ɔbɔɔkɛ bɔɔ danɩ, Jeju toore dɩko kho paar na ɔɔ thɔ̃thɔnaakɛ wɩ hananɩ kha. 15 Dɩ a so warɛ ayɩ: Mɩ kɔɔ ƴaalɛ na ɩ̃ ha fɛʋ dɩ ma kho Pakɩ dɩkorɩkɛ na nɛrɛ ɓo sɩ bɔ gaarɛ n dã mɩ. 16 Gɩdonɩ mɩ so narɛ: Ma bir na kho Pakɩ dɩkorɩkɛ kpɩɩ bã, phaphapha gɩrɛ gelela ƴaalnɩ gɩ so n yɩr casɩ Thãgba fãgadaarɩ dɩra. 17 Dɩ a gbaar thɩ̃ yɔnanɛ a bɩɛl Thãgba pɛr sa so: Nɩ gba thɩ̃ yɔnanɛɛkɛ a tɩnɛnɛ anɩ ha. 18 Gɩdonɩ mɩ so narɛ: Ma bir na yɔ dɩvɛ̃ bã, phaphapha Thãgba n gba fãga. 19 Agɩpɩ dɩ gba buru. Ɔbɔɔkɛ a bɩɛlnɩ Thãgba pɛr pɩ, a kuure a ha wɩ sa so: Gɩrɛ dʋɔn ɩ̃ tomɩɩkɛ [mɩ ’laanɩ ha nɩ, na-n cʋɛ thakɛ a na jɛna mɩ. 20 Dɩ mɛ̃ a cʋʋ na thɩ̃ yɔnanɛ dakha. Ɔbɔɔkɛ wɩ khonɩ dɩkor pɩ, a ha wɛr sa so: Thɩ̃ yɔnanɛɛkɛ dʋɔn nɔ bɩɛl ʋlfɛ phaakɛ thɛnɩ ɩ̃ tɔmɩnaakɛ na deerenɩ nɛrɛɛ sora.] 21 Sɩ nɩ hɩnɛ, ʋrɛɛkɛ na lirena mɩnɩ hakɛ dɩko kho paar na mɛrɛ. 22 Mɛr tibili Bikuun n jaal mɔ̃kɛ Thãgba pɛrnɩ gɩ hana. Sɩ ga puure tibilləəkɛ na lirena mɩnɩ. 23 Dɩ wɩ ma dɩ wa-n bule kha bɩɛlbɩɛl awɩ ha ayɩ, amɛ ɩnɛrɛɛ thɩ̃thɩɩn na cʋɛ ga thɩ̃ɩkɛ? 24 Thɩ̃ banaa kɔɔ ɩɩrɛ dakha awɩ thɩ̃thɩɩn, dɩ wa-n bana kha awɩ ha aa: Amɛ asɩ thɩ̃thɩɩn teana gɩrɛra a dɔ kɔ̃tɩn ya fɛ? 25 Dɩ Jeju so war: Ca kpalaa fãgadara n ʋʋnɛ tɩbɩlala kpɛ, dɩ wɩrɛɛkɛ hananɩ fãga wɛrra n cʋʋrɛ dɩ wa-n we wɩ bɔ cʋʋdara. 26 Sɩ ga teena gɩ hana mɛ̃ anɩ thɩ̃thɩɩnaa koe; sɩ tibilikɛ kanɩ do kɔ̃tɩn anɩ thɩ̃thɩɩn, dɔ ɔr n ka a do dabuu, dɩ ʋrɛɛkɛ dʋɔnnɩ yʋʋ, dɔ ɔr n ka a do thɔ̃daar. 27 Gɩdonɩ ʋmɔ̃ n dɔ kɔ̃tɩn, ʋrɛɛkɛ n tɔɔnɩ dɩko kho paar gɩ yaa, agɩbo ʋrɛɛkɛ n tɩnɛnɛnɩ gɩ? Ga do ʋrɛɛkɛ n tɔɔnɩ dɩko kho paar gaa? Sɩ mɛrɛ, mɩ ka har anɩ thɩ̃thɩɩn a ho thɔ̃daar. 28 Nɛrɛ, nɛr dʋɔn wɩrɛɛkɛ jɩlɛ marnɩ kɩbɩ ɩ̃ bɔ gaarra. 29 Gɛr gɩ dɩ ɩ̃ thɩɩn Thãgba fãgadaarɩ dɩ anɩ thɩɩn, mɔ̃kɛ ɩ̃ Thɩ kɔɔ thɩɩn gɩnɩ ɩ̃ thɩɩn; 30 dɩ mɛ̃ na kho na-n yɔna ɩ̃ dɩko kho para ɩ̃ fãgadaarɩ dɩra, nɩ too dakha fãga too paarsɔ na-n kɩɩlna Ɩjɩrayɛl ca yʋɔr yenyɔ. 31 Dɩ Kɔ̃tɩn so aa: Sɩmɔ̃, Sɩmɔ̃, hɩnɛ Satã n kɔɔ luure ka ɩnɩ-n jɛ nɩ jʋ khaa. 32 Sɩ mɩ kɔɔ bɩɛlɛ Thãgba a pɛ far dɩ afɩ ha pɛ na-n buə’, sɩ fɛrɛ ɔbɔɔkɛ fa kɛrnɩ na bir Thãgbara, cʋɛ afɩ omisɔ wɩ tɩ. 33 Dɩ Pɩɛr sʋʋraa: Kɔ̃tιn, mι gbɛbιrɛ pι dι sa lõ kha khaιra, dι ma khi dakha na fɛrɛ. 34 Sι Jeju sʋʋraa: Pɩɛr, mɩ so farɛ yɔl kʋʋ na khɩɩ nĩkɛ pa’, sɩ balãther fa bana nayɩ fa jɩ ma’. 35 Dɩ Jeju bule wer wo ayɩwɔɔ: Ɔbɔɔkɛ mɩ kɔɔ thɔ̃ nɩnɩ sɩ na kɔɔ hana pɔtɩma, dɩ lokaar gɩ dɩ nɛfaa ga, thɩ̃ɛ kɔɔ ɓɔr nɛr ya? Dɩ wɩ birsee: Thɩ̃ bιɛllakɛ na kɔɔ ɓɔr sa’. 36 Dι so war: Sι nɛnɛ̃kɛ ga ha mã’. Tibilikɛ hananɩ pɔtɩma, dɔ a gba a fʋrɔ, mɛna gɩ na tibilikɛ hananɩ lokaar. Dɩ ʋrɛɛkɛ na hananɩ bajɩna ga, dɔ a dolõ ɔɔ kẽkẽ a thena bajɩna. 37 Gɩdonɩ mɩ so narɛ, gɩrɛɛkɛ kɔɔ kherenenɩ Thãgbaa sɛbɛra teenanɛ gɩ dã mɩ, gɩ sor: “Wɩ kɔɔ theruure a ɓã puu cʋʋdarara.” Dɩ gɩrɛɛkɛ ba mɩnɩɩ bɔɔ n daan. 38 Dɩ wɩ so: Kɔ̃tɩn hɩnɛ, bajɩna yenyɔ hakɛ; dɩ birse wi: Gɩ daan. 39 Ɔbɔɔkɛ Jeju kɔɔ thenɩ, a jaal olɩvɩ thɩr gɔ̃gʋɔna mɔ̃kɛ a mɩlna gɩnɩ. Ɔɔ kpãkpãadara kpaaraarɛ. 40 Dɩ ɔbɔɔkɛ a kɔɔ danɩ paarɩle, a so warɛ ayɩ: Nɩ bɩɛlnɛ Thãgba dɩ mɛ̃ na lõ fifiləlela ga. 41 Agɩpɩ Jeju tɔ jal ƴɔɔ gbe dɩɩ mãkha na mɔ̃kɛ tibil n dʋnanɩ bokaar dɩɩ dã, a gburõku da-n bɩɛl Thãgba da-n sona: 42 Thɩrɛ, ado fɩ-n ƴaalɛ hʋnɔnɛ mar thɩ̃ yɔnanɛɛkɛ, sɩ ga do mɔ̃ mɩ-n ƴaalnɩ ga, sɩ mɔ̃ fɛrɛ n pɛrnɩ haar gɩ hana. 43 [Dɩ Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thu bɩɛl ther Thãgbaa dʋɔ a pɔ a haa fãga. 44 Sɩ mɔ̃ Jeju hanɩ da-n ’wãga, a yɩrrɛ a jɩɩ bɩɛl Thãgba dɩ ga-n pɛr; dɩ ɔɔ hʋ̃ʋsɛɛkɛ a hʋ̃ʋsɛnɩ thʋ̃ debi a ho tɔmɩn dɩ ga-n ’lũ thɩɩra.] 45 Dɩ ɔbɔɔkɛ Jeju bɩɛlnɩ Thãgba pɩ, a ɩɩrɛ a bir pɔ kpãkpãadaraa pa, a yɩ wɩ dɩ wa-n daar gɩdonɩ wɩ gbobire. 46 Dɩ bule wi: Mɔ̃gɩdo dɩ na-n daar? Nɩ ɩrɛ a na bɩɛlnɛ Thãgba dɩ mɛ̃ na lõ fifiləlela ga. 47 Mɔ̃ Jeju hanɩ mɩɩrɔ, hɩnɛ tibil jɔ kɔɔ daan. Dɩ ʋrɛɛkɛ wɩ-n wenɩ Judasɩɩkɛ dʋɔnnɩ bɩɛl kpãkpãadara yʋɔr yenyɔra kʋlɛ wɩ ƴɩɛ, a tɔ pɔ Jejura a palʋʋ. 48 Dɩ Jeju bulee: Judasɩ, pallɛla fɩ liirna mɛr tibili Bikuun bɛɛ? 49 Dɩ ɔbɔɔkɛ wɩrɛɛkɛ hanɩ kha na Jeju kɔɔ yɩnɩ gɩrɛɛkɛ n dananɩ, wɩ buleele: Kɔ̃tɩn, sɩ cɛna bajɩna ya? 50 Dɩ bɩɛl wɛrra cɩrɛ gbõdaarɩ thɔ̃daar nyɔ̃bɔ nũu a kʋr. 51 Sɩ Jeju bir so: Na-n cʋʋ thakɛ bã, sa thar kuuni nunəəle dɩɩ ba. 52 Agɩpɩ Jeju so bonɩ jida kɔ̃tɩnasɔra, na Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩ̃ gardɛɛ kʋmãdasɔra, na kɔ̃tɩnasɔraakɛ kɔɔ pʋɔnnɩ wɩ fʋʋ ayɩ: Nɩ ɩnanɛ bajɩna na gbolasɔ nɩ fʋ mɩ, mɔ̃kɛ wɩ-n fʋnɩ yu hɔ̃hʋɔldaar koe. 53 Mɩ-n kɔɔ har kha na nɛrɛ wire fɛʋ Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩɩna, sɩ na kɔɔ tha mar nyɔ̃a’. Sɩ nɛnɛ̃ dʋɔn anɩ bɔ dã pa, na dabirəə fãga bɔ. 54 Ɔbɔɔkɛ wɩ fʋnɩ Jeju pɩ, wɩ kpaarɛ jalna gbõdaarɩ cɔ, sɩ Pɩɛr n kpar Jejura nɔ bɩɛl nɔ bɩɛl. 55 Dɩ tɩbɩla kɔɔ gbɔɔrɛ dɔɔ gbaya thɩ̃thɩɩn a tooro, dɩ Pɩɛr kɔɔ toore kha na wɛr. 56 Dɩ thɔ̃daar khɛ bɩɛl yɩɩ dɩ too a wɔrɔ̃ dɔɔ, dɩ hɩɩnʋʋ kirkirkir sa so aa: Kuunikɛ dakha kɔɔ har kha na ɔr. 57 Sɩ a bananɛ da-n sona ayɩ: Khɛr, ma jɩa’. 58 Bɔɔ gbe tibil kpɩɩ yɩɩ a so: Fɛrɛ dakha, wa tibil ca bɩɛl fɩ do. Dɩ Pɩɛr birsee: Kuun, ma do wa tibil ca ga. 59 A lɩɛr bɩɛl ka wo, tibil kpɩɩ borrakɛ da-n ɩɩraa ayɩ: Sobɔr gɩ gel, kuunikɛ kɔɔ har kha na Jeju gɩdonɩ Galiledaar a do. 60 Sɩ Pɩɛr sʋʋraa: Kuun, ma jɩ gɩrɛɛkɛ fɩ-n ƴaalnɩ fɩ soa’. Dɩ mɔna a hanɩ mɩɩrɔ ’lo, dapaara yɔl kʋʋ khɩɩrɛ. 61 Dɩ Kɔ̃tɩn kɩɩl a hɩɩnʋʋ. Dɩ Pɩɛr jɩna thɩmɩɩrɩkɛ Kɔ̃tɩn kɔɔ sʋʋraanɩ ayɩ: Yɔl kʋʋ na ’lɛ na khɩɩ nĩkɛ pa’, sɩ fa bananɛ balãther nayɩ fa jɩ ma’. 62 Dɩ Pɩɛr the khuirə da-n bɩ sɔsɔsɔ. 63 Tɩbɩlaakɛ n bɛranɩ Jeju wɩ-n maanʋʋnɛ dɩ wa-n bɩɩrnaa, 64 a thii ƴɩɛ, sɩ wa-n bulee: Jɛ ntɛɛkɛ n bɛ fɩnɩ. 65 Dɩ wɩ kɔɔ mɩɩrɛ i kʋɛ thɩmɩa jɔɔjɔɔ a pɩɛraa. 66 A dɩɩ wɩl, tibil kɔ̃tɩnasɔ, na bonɩ jidaar kɔ̃tɩna, na jɔfʋ dɩɩrdarasɔ kɔɔ kpar kha jɛ, sɩ dɩ wɩ kpa Jeju a pɔna awɩ so gʋʋrdarasɔɔ ƴɛra. 67 Dɩ wa-n bulee: Ado fɛr dʋɔn Kirisiti, sɔ sar. Dɩ Jeju birse wi: A mɩ so narrakɛ na pɛ gɩ haara’. 68 Dɩ a mɩ bule ni thɩ̃ɛ na tuə’. 69 Sɩ a fʋna nɛnɛ̃kɛ dɩphã, mɛr tibili Bikuun na toore Thãgbaa fãga nyɔ̃bɔra. 70 Dɩ wɛr fɛʋ bulee: A thɩɛna ga, Thãgbaa Bikuun ha fɩ bɛɛ? Dɩ Jeju birse wi: Sobɔr nɩ so, gɛr mɩ do ger. 71 Dɩ wɩ so: Dɩ anye hale dɩ sa bir na ’lo dɩkha ’lo, gɩdonɩ asɩ thɛthɛ nɩɛrɛ dɩ mɩɩna ɔɔ nɔ.
231 Dɩ wɛr fɛʋ ɩɩr a kpa Jeju a jalna Pɩlatɩɩ ƴɛra, 2 a ma dɩ wa-n pɩɛraa sor ayɩ: Kuunikɛ sɩ fʋnɩ asɩ too a-n tɔ da-n pɛr laʋna, dɩ pɩɛrna tɩbɩla dakha wo wa-n lɩmɩ Sejaarɩ lãphoa’, dɩ a kɔɔ sor dakha wo ayɩ, ιnɛr dʋɔn Kirisiti fãgadaar. 3 Dι Pιlatι bulee thakɛ: Fɛr dʋɔn Juifi fãgadaarι? Dι Jeju birsee: Mɔna fɩ sonɩ gɩ. 4 Dɩ Pɩlatɩ so bonɩ jidaar kɔ̃tɩnana, na tibil jɔraale ayɩ: Ma yɩ dɩ paar fɩɩʋrakɛ kuunnaaka’. 5 Sɩ wɩ bor dɩ wa-n so aa: A-n tɔr tɩbɩla da-n pɛr laʋna, da-n dɩɩr tɩbɩla Jude dɩɩra fɛʋ, a fʋna Galile ka a kɔɔ fʋnɩ a dana kɩɛr. 6 Ɔbɔɔkɛ Pɩlatɩ nɩɛnɩ gele, a bulele ado kuunikɛ Galiledaar a do. 7 Ɔbɔɔkɛ Pɩlatɩ nɩɛnɩ dɩ Ɛrɔɔdιι marra Jeju the, a thɔnaanɛ Ɛrɔɔdɩraakɛ kɔɔ hanɩ Jerujalɛm dawiilera dakha. 8 Dɩ ɔbɔɔkɛ Ɛrɔɔdɩ kɔɔ yɩnɩ Jeju daʋ fʋʋrɛ dɩɩ ka, gɩdonɩ gɩ maanɛ ka a kɔɔ ƴaalnɩ a yɩɩ, gɩrɛraakɛ a kɔɔ nɩɛnɩ dɩ wa-n mɩɩ ɔɔda. Dɩ Ɛrɔɔdɩ pɛrɛ haar, ɩnɩ-n yɩɛ a cʋʋna dιkhaa nɔ kpaa thɩ̃. 9 Dι Ɛrɔɔdɩ buleele thɩ̃ɛ jɔɔ, sɩ Jeju na kɔɔ birsee thɩ̃ bɩɛllaka’. 10 Dɩ bonɩ jidaar kɔ̃tɩna na jɔfʋ dɩɩrdarasɔ kɔɔ hale dɩ wa-n pɩɛraa sor na fãga. 11 Sɩ Ɛrɔɔdɩ na ɔɔ sɔrasɩsɔ n kpɔ̃kpɔrɔɔnɛ. Dɩ ɔbɔɔkɛ wɩ kɔɔ maanʋʋnɩ sa tʋʋ kẽkẽ ɓʋ̃ɔ, Ɛrɔɔdɩ bire thɔnaa Pɩlatɩɩ pa wo. 12 Ga wiilera Ɛrɔɔdɩ na Pɩlatɩɩkɛ kɔɔ dɔnɩ kha lãlaardara mamara kũu kha dɩphã. 13 Dɩ Pɩlatɩ we bonɩ jidaar kɔ̃tɩna, na kɔ̃tɩnasɔ, na tɩbɩla a so war: 14 Nι kɔɔ ɩna marɛ kuunikɛ ayɩ, tɩbɩla a-n tɔ da-n pɛr laʋna; sɩ nɩ hɩnɛ, mɩ kɔɔ buleele anɩ ƴɛra, dɩ ma yɩ puure kuunnaakɛra nɩ-n sonɩ gɩra’. 15 Ɛrɔɔdɩ dakha na kɔɔ yɩɩraa dɩ paara’, gɩdonɩ a bire thɔnaa asɩ ƴɛra wo. Dɩ nɩ hɩnɛ, kuunikɛ na cʋʋ thɩ̃ bɩɛllakɛ dɩɩ teena wɩ kʋʋa’. 16 A mɛ̃ gɩ khasa ma ciilnəə sɩ na fagʋʋ. 17 [Sɩ fɛtɩ bɔɔ fɛʋ Pɩlatɩ teenanɛ a faa khaɩdaarɩkɛ tɩbɩla n ƴaalnɩ a ha wɩ.] 18 Dɩ wɛr fɛʋ hulẽ nɔ bɩɛl ayɩ: Cʋɛ kuunikɛ a khi, sɩ fι faa Barabasι fι ha sι. 19 Sι wι kɔɔ khaanɛ Barabasιιkɛ khaιra, gιdonι ɔr gιιkɛ ιrɛnanι lãʋ dι bιnɔ dι a kɔɔ kʋrɛ dakha tibil. 20 Dι mɔ̃kɛ Pιlatι kɔɔ pɛrnι haar ιnι-n faa Jeju, a bire bule tibil jɔɔle wo. 21 Sι wι hulene kheu aa: Gbaanɛɛ kpa kʋkʋ thιrʋra, gbaanɛɛ kpa kʋkʋ thιrʋra. 22 Dι Pɩlatɩ bir bule wi wo balãtherdaa: Anyee puu ca a cʋʋ? Mer na yɩɩraa thɩ̃ɛɛkɛ a cʋʋnɩ dɩɩ teena wɩ kʋʋa’. A mɛ̃ gɩ khasa ma ciilnəə sɩ na fagʋʋ. 23 Sɩ wɩ bor a hulẽ jɔɔ dɩ wa-n gbɛ̃gbɛrɛna aa: Kpaanɛɛ kʋkʋ thɩrʋra. Dɩ mɔna wɩ-n huleni gɩ hana gɩ ha. 24 Dɩ Pɩlatɩ tha thʋnɔ sa tu ayɩ, gɩrɛra wι-n bιɛlnι wι cʋɛ. 25 Dι a faarɛ kuunikɛ wι kɔɔ bιɛlnι, ʋrɛɛkɛ wι kɔɔ khaannι khaιra laʋna na tibil kʋrra, sa gba Jeju a ha wι mɔ̃ wι-n ƴaalnι. 26 Mɔna wι-n jalnanι Jeju, wι caananɛ kũu bιɛlιkɛ thɛnι lɔɔ da-n kɔ̃, a cʋgʋʋ dι heen kʋkʋ thιrʋ da-n kpana Jejura khiro. Ɔr wι-n we Sιmɔ̃, Sιrɛn a the. 27 Dι tιbιla jɔɔ n kɔɔ kpaaraarɛ, na khɛrasɔɔkɛ n bιɛraanι dι wa-n khιιna, 28 sι Jeju kιιl hιιn khɛraale sa so war: Jerujalɛm khɛra, na-n khιι mara’, sι na-n khιa anι thɛthɛɛdara na anι bιsanaadara. 29 Nι hιnɛ, bɔɔ na daan kɛ wa sonι anayι: Gι da kʋ̃bʋʋsɔra, gι da dakha kɔ̃lʋʋsɔraakɛ na kɔnanι bi yuuə’, na ilẽ bi nʋɔɔkɛ bi na kɔɔ mamιnι yuuə’. 30 Mɛ̃ tιbιla na ma wa-n so gɔ̃gɔ̃ kɔ̃tιnana wι yι: Nι je the sarrakɛ; na gɔ̃gɔ̃ yιrara wι yι: Nι kɛa sarrakɛ. 31 Gιdonι ado wι cʋʋ thale thιr huurə, anye na dana thιr khιιra? 32 Dι bɔ bιɛllaalera, wι kpar puu cʋʋdara yenyɔɔkɛ teananι wι kʋʋrɛ wι a kpana Jeju dakha a jalna. 33 Dι ɔbɔɔkɛ wι danι paarιkɛ wι-n wenι Yʋ khubu, le wι kpa Jeju kʋkʋ thιrʋra nakha puu cʋʋdara yenyɔɔlera, bιɛl ɔɔ nyɔ̃bɔra, bιɛl ɔɔ nyɔ̃bιlana. 34 Sι Jeju sor: Thιrɛ, faa awι sopugo a ha wι gιdonι wa jι gιrɛɛkɛ wι-n cʋʋna’. Lιιkɛ wι kɔɔ lιnι wι tιnɛna ɔɔ kẽkẽsɔ. 35 Dι tibil jɔɔkɛ kɔɔ hanιle jιιlɛ dι wa-n hιιn. Dι kɔ̃tιnasɔ dakha wι-n kɔɔ ɓoɓororaarɛ dι wa-n sona: Aa-n kɔɔ taa wɩ̃ tibiləə a taa ɔɔbara bɛɛ, ado ɔr dɔ Kirisitiikɛ Thãgba phiirni. 36 Dι sɔrasɛsɔ dakha n ɓoɓororaarɛ, a tɔ pɔ na ta ƴʋ̃ɔ dι wa-n haa sι wa-n so: 37 Ado fɛr dʋɔn Juifi fãgadaar, taa afιbara bɛɛ. 38 Dι kherereekɛ kɔɔ hanιle kʋkʋ thιrʋra ƴũ sor: Ʋrɛɛkɛ dʋɔn Juifi fãgadaar. 39 Dι tibil bιɛl puu cʋʋdararaakɛ wι kɔɔ kpanaanι kha kʋkʋ thιrʋra n nιιrʋʋrɛ da-n sʋʋrnaa ayι: Ga do Kirisiti fι doaa? Taa afιbara sa taa sι. 40 Sι ɔɔ ’walãkha bιɛl phaanʋʋnɛ ayι: Fa-n ma Thãgba gaa? Mee ga so heen ca bιɛlla fι ’lɛ dakha. 41 Sι ado sɛr gι, gι teere kha gιdonι sι ’lɛr gιrɛɛkɛ teananɩ asɩ cʋʋ pa. Sι ʋrɛɛkɛ, aa cʋʋ thɩ̃ puu bɩɛllaka’. 42 Agɩpɩ dɩ so Jejura: Jɛna mɩ ɔbɔɔkɛ fa gbanɩ fãga. 43 Dɩ Jeju birsee: Sobɔr mɩ so far, nĩkɛ fa har kha na mɛrɛ hɩɩr paar Thãgbaa kal ƴɔɔ. 44 Gɩ kɔɔ thɔɔrɛ ʋlkhɔɔ, sɩ dɩɩ koo birəre tĩtĩtĩ a dana dʋɔr bɔɔ. 45 Wire kɔɔ birəre, dɩ kẽkẽ nɩɩkɛ hanɩ Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩɩna vaarɛ yenyɔ. 46 Dɩ Jeju kɔɔ hulene nʋɔ dɩɩ khɩɩr ayɩ: Thɩrɛ, mɩ gbaar ɩ̃ thu dɩ ma-n pɛ afɩ nyɛna. Dɩ ɔbɔɔkɛ a sonɩ gele pɩ a khire. 47 Dɩ mɔ̃kɛ sɔrasɛ tamaa kɔ̃tɩ̃ yɩnɩ gɩrɛɛkɛ kɔɔ dananɩ, a-n dʋbɩrɛ Thãgbaa i ayɩ: Sobɔr gɩ, tɩɩ sarʋ kuunikɛ do ger. 48 Dɩ tibil jɔjʋɔ kɔɔ pɔr a tor ga thɩnaale yire, dɩ ɔbɔɔkɛ wɩ yɩnɩ gɩrɛɛkɛ kɔɔ dananɩ pɩ, wɩ kɛrrɛ bir dɩ wa-n kɔ̃ na ƴɛ gʋɛrɛ. 49 Dɩ wɩrɛ fɛʋʋkɛ jɛnɩ Jeju na khɛrasɔɔkɛ n kɔɔ kpaaraanɩ a fʋna Galile, wɩ kɔɔ hale a jɩɩl ƴɔɔ dɩ wa-n hɩɩn gɩrɛ n cʋɛnɩ. 50 Hɩnɛ kũu bɩɛl gɩ, a kɔɔ hale a do so gʋʋrdaar dι wa-n wιι Jojɛfι. Tιι bʋɔ gι a sarna dakha. 51 Aa-n kɔɔ tu ιkhasɔɔdaakɛ wι-n sona’ na gιrɛɛkɛ wι-n cʋʋna’. Juifisɔɔ dιιkɛ wι-n wenι Arιmate a the. Dι a-n pιɛrɛ bɔɔkɛ Thãgbaa fãgadaar do na ιnι. 52 A kɔɔ ιιrɛ jal Pιlatιι pa a bιɛl a ha nι Jejuu for. 53 Agιpι dι gba Jejuu for a gbunə a parʋʋ kẽkẽ bulo ɓʋ̃ɔ, sa dʋʋ kaaraakɛ wι kɔɔ thelnι gɔ̃gʋɔna, kãkɛ wa kɔɔ dʋnι tibil pa’. 54 Sι dιι do gbɛbι wire gι, a thιɛna gaa gɛr dʋɔn hιιr wi tɔ̃tʋ̃ɔ wire. 55 Dι khɛrasɔɔkɛ kɔɔ thɛnι Galile nakha Jeju kɔɔ kpaanɛ Jojɛfιra a yι kaa na mɔ̃ wι dʋnι Jeju. 56 Dι wι kɛrrɛ bir kɔ̃ a gbɛbι niinikɛ n hʋnanι daʋ na latιkolo, sa hιιr hιιr wire mɔ̃kɛ awι jɔfʋ hanι.
241 Dι wire makonyɔɔ caca wi, khɛraale kɔɔ jaal kaara duuro phiphiphi na niinikɛ n hʋnanι daʋ ka, kɛ wι kɔɔ gbɛbιnι. 2 Dι wι yιrɛ bokaar dιι kpuro a khokhιa ka nʋɔra. 3 Dι ɔbɔɔkɛ wι lonι wa kɔɔ yι Jeju Kɔ̃tιnι fora’. 4 Dι mɔ̃kɛ awι kpιɛr nyanyaanɩ, hɩnɛ kona yenyɔɔkɛ tɔnɩ kẽkenaakɛ n caranɛnɩ kɔɔ the warɛ. 5 Dɩ mɔ̃ maar fʋlɛ wɩnɩ ka wɩ gʋɛrɛ ƴιɛ thɩɩra, dɩ konaale bule wi: Mɔ̃gɩdo dɩ na-n ƴaal ʋrɛɛkɛ dʋɔnnɩ yidaar khee thɩ̃thɩɩn? 6 Aa ha ka’, a ɩɩrɛ a the khirera. Sɩ nɩ jɛna mɔ̃kɛra a kɔɔ mɩɩ nɩnɩ ɔbɔɔkɛ a kɔɔ hanɩ Galile ayɩ: 7 Dɔ wɩ liirna mɛr tibili Bikuun, wɩ ha sopugodara wɩ gba mɩ wɩ kpa kʋkʋ thɩrʋra; sɩ ma ɩɩrɛ na the khirera wire yẽther wirera. 8 Dɩ khɛraale jɩna Jejuu thɩmɩɩlera a kɔɔ mɩɩ wɩnɩ, 9 a faa kaa sa kɛr bir kɔ̃ a mɩɩ kpãkpãadara yʋɔr bɩɛl, na ɩkhasɔ fɛʋ gelela fɛʋ. 10 Wɩrɛ kɔɔ mɩanι ga thɩ̃ιle thɔ̃thɔna, Marιιkɛ thɛnι Magιdala gɩ, na Jan, na Marιιkɛ dʋɔnnι Jakιι nι, na wɩ̃ khɛrsɔɔkɛ wι-n kɔɔ hananι kha. 11 Sι thɔ̃thɔna na kɔɔ pɛ khɛraa thιmιιle haara’, a gba gι dιι do war nɔ jι thιmιιr. 12 Dι Pιɛr ιιrɛ a ca jal kaara. Dι ɔbɔɔkɛ a kpuni hιιn, aa yι thɩ̃ɛ saagado kẽkẽ gborõbi haar gι dιbara gaaga, dι a faarɛ sa bir da-n kɔ̃ na nɔ kpaarɛ gιrɛraakɛra kɔɔ dananι. 13 Dι hιnɛ, ga wiilera kpãkpãadara yenyɔ wɛrra kɔɔ hale hʋɛra dι wa-n jal dι bιɛllaakɛ wι-n wenι Emayʋsι. Kilə yʋɔr bιɛlsɔ gι na Jerujalɛm. 14 Dι wa-n mιι kha gιrɛɛkɛ fɛʋ kɔɔ cʋɛnι. 15 Ɔbɔɔkɛ wι-n khʋɛnι kha dι wa-n bulena khasɔ, Jejuu thɛthɛ pɔr dι wι cʋr kha dι wa-n jal. 16 Sι gι hor thɩ̃ɛ kɔɔ yaarɛ wι dι wa jιa’. 17 Dι Jeju bule wi: Anye nι-n bule khasɔ dι na-n jalna? Dι wι jιιl na gbobire. 18 Dι bιɛl wɛrraakɛ wι-n wenι Kileopasι birsee thakɛ: Fɛr bιɛl dιbara dʋɔn kpakpalιkɛ hanι Jerujalɛm dιιra, kɛ na jɛnι gιrɛɛkɛ kɔɔ dananι ga wisɔraakɛra gaa ya? 19 Dι bule wi: Anye? Dι wι birsee: Gιrɛɛkɛ kɔɔ dananι Jejuukɛ thɛnι Najarɛtι, kɛ kɔɔ dʋɔnnι Thãgbaa bobon a hana fãga thɩ̃ cʋʋrɛra na thιmιιrra, Thãgbaa ƴɛra na tιbιla fɛʋʋ ƴɛra dakha, 20 na mɔ̃kɛ bonι jidaar kɔ̃tιna, na asι kɔ̃tɩ̃sɔ kɔɔ liirnaanι a pιɛraa so kʋnanɛ, dι wι gbaa kpa kʋkʋ thιrʋra. 21 Sι sι kɔɔ pɛrɛ haar ɔr na dɔra ʋrɛɛkɛ na birseneni Ɩjιraƴɛl bιsana; sι na gelesɔɔlerakɛ fɛʋ, hιnɛ, wire yẽther ha nĩ thɩ̃ɛsɔɔlera kɔɔ danι. 22 Sobɔr gι, wɩ̃ khɛrsɔ asι thɩ̃thιιn kɔɔ mιι sɛr dι nʋɔ kpaa sι. Wι kɔɔ jaal kaara duuro phiphiphi, 23 sι mɔ̃kɛ wa kɔɔ yιnι ɔɔ fora’, wι pɔr a mιι sι mɔ̃kɛ Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thusɔ kɔɔ the warnɩ a so war: A bire hana yire. 24 Dɩ ʋkhasɔ asɩ thɩ̃thɩɩn kɔɔ jaal kaarara dakha, a yɩ thɩ̃ɛ dɩɩ ha oti mɔna khɛrasɔ kɔɔ mɩɩ sɩnɩ, sɩ ɔɔ thɛthɛ wer wa kɔɔ yɩa’. 25 Dɩ le Jeju so war: Pha, kũu kpɛsɛ ’leedarasɔ, gɩ-n nɩ nɛr waa sobɔr dɩ na pɛr haar gɩrɛ fɛʋraakɛ Thãgbaa bobona kɔɔ sonɩ. 26 Ga kɔɔ teena Kirisiti n gaar bʋɔ thale sɩ a lõ ɔɔ i dʋbɩra gaa? 27 Agɩpɩ dɩ mɩɩ wɩ kɩrʋ Thãgbaa sɛbɛra fɛʋʋkɛ dɔnɩ gɩ baarɛ, a fʋna Mʋɩjɩɩ sɛbɛ a jalna gbana Thãgbaa bobonasɔɔ sɛbɛ fɛʋ. 28 Dɩ ɔbɔɔkɛ wɩ-n wɔrɔnɩ dɩɩle kãkɛ wɩ-n kɔɔ jalnɩ, Jeju cʋʋrɛ dɩɩ ho ƴɔɔ a ƴaal a kpãsɛ a jal. 29 Sɩ wɩ-n kɔɔ yɩrnaanɛ dɩ wa-n sʋʋraa: Birə cɔ, gɩdonɩ wire lʋʋn pɩ, dɩ dɩɩ ’li tɩɩn. Dɩ a lʋʋn wɩ cɔ kha. 30 Dɩ ɔbɔɔkɛ a kɔɔ toonɩ dɩko kho paar na wɛr, a gbaar buru a bɩɛl Thãgba pɛr. Agɩpɩ dɩ kuur a ha wɩ. 31 Le awɩ yi khɛr dɩ wɩ jɩɩ, sɩ dapaara a yɩrrɛ phɩɩ awɩ ƴɛra. 32 Dɩ wa-n mɩɩ kha awɩ ha ayɩ: Da kɔ̃tɩ̃ɩ na kɔɔ fʋ sɩ ɔbɔɔkɛ a-n kɔɔ mɩɩ sɩnɩ hʋɛra da-n nɩna sɩ Thãgbaa sɛbɛ kɩrʋaa? 33 Dɩ wɩ ɩɩr dapaara a kɛr bir Jerujalɛm, a yɩ yʋɔr bɩɛlɩkɛ kɔɔ gbɛbanɩ kha na awɩ kpakpaarsɔɔkɛ 34 kɔɔ sɔ warnɩ ayɩ: Sobɔr gɩ, Kɔ̃tɩn kɔɔ ɩɩrɛ a the khirera a nɩna ɔɔbara Sɩmɔ̃. 35 Dɩ le yenyɔɔle dakha kɔɔ mɩɩ wɩ gɩrɛɛkɛ kɔɔ dana wɩnɩ hʋɛra, na mɔ̃kɛ wɩ jɩɩnɩ dabɔɔkɛ a-n kɔɔ kuurni buru. 36 Ɔbɔɔkɛ wɩ-n mɩɩnɩ thakɛ, Jeju lʋʋn ɔɔbara awɩ thɩ̃thɩɩn sa so war ayɩ: Nɩ hanana ha ɩɩ. 37 Dɩ maar fʋlɛ wɩ dɩ wa-n jẽ, a ka jɩna khĩdidaar wɩ yɩ. 38 Sɩ Jeju so warɛ: Mɔ̃gɩdo dɩ haar fuu ni, dɩ mɔ̃gɩdo dɩ kpɩɛr caar thakɛ ɩɩr anɩ hara? 39 Nɩ hɩnɛ ɩ̃ nyɛ̃ na ɩ̃ nɛ, mɛr gɩ bɔɔbɔɔ. Nɩ tha mar hɩnɛ, gɩdonɩ khĩdidaar na-n hana tomɩr dɩ khubu gɩ mɔ̃kɛ nɩ yɩ mɩnɩ dɩ ɩ̃ ha ga. 40 Dɩ ɔbɔɔkɛ a kɔɔ mɩɩnɩ gele, a nɩna wɛr ɔɔ nyɛ̃ na ɔɔ nɛ. 41 Mɔ̃ daʋ kɔɔ fʋlɛ wɩnɩ wa kɔɔ pɛr haar pɩraka’, dɩ nʋɔ kɔɔ kpaa wɛr wo, dɩ Jeju bule wer: Nɩ hananɛ dɩkhaa thɩ̃ khona kɩɛr ya? 42 Dɩ wɩ haa thʋ̃ ’wana kur bɩɛl. 43 Dɩ gba a kho awɩ ƴɛra. 44 Agɩpɩ dɩ so war ayɩ: Gɛr dʋɔn gɩrɛɛkɛra mɩ-n kɔɔ so narnɩ, ɔbɔɔkɛ mɩ kɔɔ hanɩ kha na nɛrɛ ayɩ: Dɔ gɩrɛɛkɛ fɛʋ kɔɔ kherene marnɩ Mʋɩjɩɩ jɔfʋra, na Thãgbaa bobonaa sɛbɛra, na Khɩkhɩɩ nɩ sɛbɛra n dã oti. 45 Dɩ Jeju cʋʋ awɩ kpɩɛr dɩɩ jaa war, wɩ puno wɩ jɩ Thãgbaa sɛbɛ kɩrʋ. 46 Dι a so warɛ: Mɛ̃ gɩ khere, dɩ gɩ kɔɔ teenanɛ mɛr Kirisiti n kɔɔ gaar bʋɔ sɩ ɩ̃ ɩɩr ɩ̃ the khirera wire yẽther wirera. 47 Dɩ ɩ̃ i wa gba na mɩɩna ha debire, na sopugo faa thɩmɩɩr tibil caarra fɛʋ, sɩ Jerujalɛm ga kɔɔ fʋ. 48 Nɛr dɔ sobɔ so jɩdara ga thɩnaakɛra. 49 Sɩ nɩ hɩnɛ mɛrɛ, ma thɔna narɛ gɩrɛɛkɛ ɩ̃ Thɩ kɔɔ ʋlfɛnɩ, sɩ nɛrɛ nɩ tɔɔ kɛ dɩ bɩnɔ phaphapha nɩ ’lɛ fãgaakɛ na thɛnɩ ƴũ. 50 Agɩpɩ Jeju jalna wɩ a dana Betanɩ khʋra, a ’laa nyɛ̃ɛ ƴũ sa bɩɛl Thãgba a pɛ war. 51 Ɔbɔɔkɛ a kɔɔ bɩɛlnɩ Thãgba a pɛ war a faa wɛr, sɩ dɩ Thãgba khəsuu da-n jʋʋn Thãgbaa dʋɔ. 52 Sɩ wɛr, ɔbɔɔkɛ wɩ kɔɔ fʋɔrʋʋnɩ pɩ, wɩ kɛrrɛ bir kɔ̃ Jerujalɛm na da kɔ̃tɩ̃ɩ. 53 Dɩ le wɩ kɔɔ too Thãgba fʋɔr cɔ kɔ̃tɩɩna wire fɛʋ dɩ wa-n khɩɩ Thãgba.