EBIRƎSƆ

1

1 Mamara Thãgbaa bobonaa nɔ Thãgba kɔɔ gba bɔɔ dɩɩdɩɩra na thɩmɩɩ ƴιɛ dɩɩdɩɩ a mɩɩna asɩ mama thɩ kɔ̃tɩ̃sɔ, 2 sɩ pɩpɩɩ bɔɔraakɛ Bikuun a gba a mɩɩna sɩ, kɛ dɔnɩ ʋrɛɛkɛ a pɛrnɩ dɩ do thɩ̃ɛ fɛʋʋ hɩ̃hɩ̃, ɔrra dakha a gba a tinə thɩɩ na ƴũ. 3 Ɔɔ pa Thãgbaa i dʋbɩɩkɛ kɔ̃tɩnanɩ n yɩr; ɔɔ pa tibil na yɩ gbelẽ gbelẽ mɔ̃ Thãgba dʋʋr hanι; ɔɔ nɔ thιmιιkɛ hananι fãga ka a fʋna thɩ̃ɛ fɛʋ dιι jιιl. Ɔr kɔɔ cʋɛ sopugo hɛl thɔma sa too gιrɛ Thãgba dawabʋʋ nyɔ̃bɔra le ƴũ pər. 4 Mɛ̃ Bikuun kɔ̃tɩ̃ a jɔ thɔ̃thɔ̃daar thusɔ fĩi, mɔ̃ a ’lɛnι ireekɛ kɔ̃tιnanι dιι jɔ awιda. 5 Gιdonι ʋmɔ̃ɔ thɔ̃thɔ̃daar thu Thãgba kɔɔ sor ayι: “Fɛr dʋɔn ɩ̃ Bikuun, mɛr Thãgba kɔna fɩ nĩ gɩrɛ.” Wo: “Ma dʋʋraarɛ Thɩrɛ a do mar Bikuun.” 6 Dɩ ɔbɔɔkɛ a birni thɔ̃ ɔɔ caca Bikuun thɩɩraakɛ a sor ayɩ: “Dɔ Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar thusɔ fɛʋ n gburõku wa-n fʋɔrʋʋ.” 7 Sι thɔ̃thɔ̃daar thusɔɔdara wer a sor ayι: “A-n cʋʋrɛ ɔɔ thɔ̃thɔ̃daar thusɔ dι wι do jɩɛ, dɩ cʋʋ dakha ɔɔ thɔ̃dara dι wι do dɔlιnanɛ.” 8 Sι Bikuunida wer a sor ayι: “Afι fãga too pa ya Thãgba, khorrdaa gɩ waa vʋ̃ʋ. Afɩ fãgadaar do, fɩl sar fãgadaar dʋʋr gɩ. 9 Fɩ nar fɩl sarʋ sa laar fιl gõgolõ, gɛr gι Thãgbaakɛ dɔnι afι Thãgba phiir fi, mɔ̃ a bʋl fιnι niin, kɛ dɔnι da niin, dι fι jɔr gιrɛ afι kuunsɔ fɛʋ.” 10 Wo: “Fɛr Kɔ̃tɩn, kɛkɛkɛra fɛr kɔɔ te thɩɩ, dɩ thãgbara ƴũ dɔ thɩ̃ɛɛkɛ fɩ cʋʋnɩ na afɩ nyɛ̃. 11 Gelesɔ ga kʋɛrɛ, sɩ fe wer fɩ toonɩ fɩ toore, ga tɩnɛsɔ fɛʋ kẽkẽ khaa. 12 Fa pur gersɔ kʋla kʋla dɛbɛ khaa, dɩ ga debire kẽkẽ khaa. Sɩ fe wer ɔmɛna fer toorakɛ a ha, afɩ yɛ na hana ga pɩra’.” 13 Dɩ ʋmɔ̃ɔ thɔ̃thɔ̃daar thu Thãgba kɔɔ sor ayɩ: “Tɔɔ ɩ̃ nyɔ̃bɔra phaphapha ɩ̃ cʋʋ afι lãlaardara wι do afι nɛ jəəda.” 14 Ga do thuesɔ wι do fɛʋ a ha Thãgbaa thɔna, dι thɔ̃ wι wa-n bulo wιrɛ teananι wι ’lɛ taaraa?

2

1 Gɛr dɔ kιrʋ gι teenanɛ sa-n bãbanɛ a jιɛ mar yʋʋ gιrɛraakɛ sι kɔɔ nιɛnι, a ga ha mã’, sa tɔr na khokhιa gar. 2 Gιdonι ado thιmιιrιkɛ thɔ̃thɔ̃daar thusɔ kɔɔ mιιnι gι kɔɔ nιnanɛ dι sobɔr gι do, dι ado jɔfʋ kʋɛrɛ fɛʋ na nũ nʋʋrɛ fɛʋ kɔɔ ’lɛr sor dιι tee kha, 3 sɛrɛ mɔ̃ sa fuu ado sa-n pər taarɛraakɛ kɔ̃tιnanι thaka? Kɛ dɔnι gιrɛ Kɔ̃tιn kɔɔ ιιrnanι a mιι, dι wιrɛ kɔɔ nιɛnɛnι bir gba a mιι sι dι sobɔr gι do. 4 Thãgba kɔɔ gbaar jιιnsɔ, na ma kʋ thɩ̃ɛsɔ, na nɔ kpaa thɩ̃ɛsɔ dιιdιι, na Thu Phuu khaardasɔɔkɛ a-n tιnɛnι mɔ̃ a-n ƴaalnι, a gba gɛr a nιnana dι gιrɛra wι-n mιιnι sobɔr gι. 5 Gιdonι ga do thɔ̃thɔ̃daar thusɔra Thãgba kɔɔ jo thιιkɛ na ιnanι, kɛ sι-n mιιnι gιra’. 6 Mee ʋkha ka kɔɔ mιιrɛ dιkhãa pa Thãgbaa sɛbɛra ga thιmιι ayι: “Anye tibil do dι fι jιnaa dι tibil bιsaan gι dι fa hιιn? 7 Fι kɔɔ wuruure bɔɔ gbe dι ’lũ a jɔ thɔ̃thɔ̃daar thusɔ. Fι kɔɔ haarɛ i dʋbιrɛ na cʋrɛ. 8 Fι cʋʋrɛ thɩ̃ɛ fɛʋ dɩɩ jʋʋraa dɩ jəəro nɛɛ.” Gɩdonɩ mɔ̃ Thãgbara cʋʋnι thɩ̃ɛ fɛʋ dιι jʋʋraa, thɩ̃ɛ na hale kpιιrakɛ sιι do ga jʋʋraa gaaga. Sιrakɛ sa yιɛ nɛnɛ̃ pι mɔ̃ thɩ̃ɛ fɛʋra jʋʋraana’. 9 Sι Jeju sι yι, kɛ dɔnι ʋrɛɛkɛra Thãgba kɔɔ wurni bɔɔ gbe dι ’lũ a jɔ thɔ̃thɔ̃daar thusɔ, dι mɛ̃ a na puno na khi tιbιla fɛʋʋ sora, gɩ do Thãgbaa bɔ jɩ dɔ nɔɔ, sɩ nɛnɛ̃ sɩ yɩɩrɛ mɔ̃ a ’lɛnɩ i dʋbɩrɛ na cʋrɛ, dɩɩ do khirikɛra a kɔɔ khini dɔ nɔɔ. 10 Mɔ̃ Thãgba na fʋnɩ sɩɩ do a cʋʋrɛ bikona jɔɔ dɩ wɩ ’lɛ i dʋbɩrɛ, gɛr gɩ dɩɩ tee kha dɩ ɔrkɛra tenɩ thɩ̃ɛ fɛʋ, kɛ fɔnɩ dakha thɩ̃ɛ fɛʋ dɩɩ jɩɩl, kɔɔ gba bɔ gaarɛ a leena khal khaa ʋrɛɛkɛ dɔnɩ kɔ̃tɩnɩkɛ wa ’lɛrɔnɩ taarɛ. 11 Gɩdonɩ ʋrɛɛkɛ n cʋɛnɩ tibil dɩ phu, na wɩrɛɛkɛ phonɩ, Thɩ bɩɛlla wɩ the fɛʋ, gɛr dɔ kɩrʋ dɩ yicuru na-n fʋ Jeju mɔ̃ a na we wɩnɩ õkona ga. 12 Dɩ gɩ har mɔna a sonɩ ayɩ: “Ma-n mɩɩrɛ ɩ̃ õkuunsɔ afɩda, ma-n khɩɩ fɛr kpa jɛdaraa thɩ̃thɩɩn.” 13 Wo: “Mɛrɛ ma faarɛ ɩ̃ ha a na ha Thãgba.” Wo: “Mɛr ha ʋ na bɩsanaakɛ Thãgba kɔɔ ha mɩnɩ.” 14 Gɛr gɩ gɩrɛ gɩdonɩ tɔmɩn na tomɩr bɩsana n hana, mɛ̃ Jeju kɔɔ hana gɩ dakha a puno a khi gɩ kʋkʋʋl ʋrɛ hιnanι fãgaakɛ dɔnι khidaa, ɔr dɔ Satã; 15 dι mɛ̃ Jejura na-n taa wιrɛ fɛʋʋkɛ khir n kʋnι maar dιι do dee paar gι pɛ wι awι yi hanana fɛʋ. 16 Gιdonι sobɔr gι, ga do thɔ̃thɔ̃daar thusɔ dɔ wιrɛ a na-n bulnə’, sι gι kherere Thãgbaa sɛbɛra ayι: “Abιrahamι məlsɔ dɔ wιrɛ a na-n bulni.” 17 Gɛr dɔ kιrʋ dιι tee kha dι kɔɔ debi a ho ɔɔ õkuunsɔ thɩ̃ɛ fɛʋra, dι mɛ̃ a do gbõdaarιkɛ na-n jιɛnnι tibil bʋɔra, kɛ dɔnι sobɔdaar Thãgbaa thɔna, a na-n do sopugo hɛl thɔma tιbιlala. 18 Gιdonι mɔ̃kɛ a kɔɔ yιnι gaarɛ fifiləlela fɛʋʋkɛ a kɔɔ yɩnɩ, a hananɛ punone a na-n bulnə wιrɛ n yɛnι fifiləle.

3

1 Gɛr gι, omi phuusɔ, nɛrɛɛkɛ dakha Thãgba wenι, na-n hιnɛ Jejuukɛ a thɔnι dι do gbõdaar asι ha pɛdara, 2 kɛ dɔnι sobɔ cʋʋ tibil Thãgbaraakɛ kɔɔ pιɛraanι mɔ̃kɛ Mʋιjι dakha kɔɔ donι sobɔ cʋʋ tibil Thãgbaa cɔra fɛʋ. 3 Gιdonι gι teenaanɛ mɔ̃ a ’lɛnι i dʋbιrɛ a jɔ Mʋιjι mɔ̃kɛ cɔ mι n ’lɛnι ire dι jɔ cʋɔr thɛthɛ. 4 Cʋɔr wo cʋɔr sι mιmι n hale, dι ʋrɛ mɛnι thɩ̃ɛ fɛʋ Thãgba gι. 5 Sι Mʋιjι wer mɔ̃ a donι thɔ̃ don, a dor sobɔ cʋʋ tibil Thãgbaa cɔra fɛʋ, gι do gιrɛ n nɛnanι gιrɛ teananι gι mιa. 6 Mɛ̃ Kirisiti ha dakha ɔɔ cɔ, sι Bikuun or do; dι ɔɔ cɔra sɛr gι, ado sι jιɛ fʋrɔ tu jιιrιkɛ sι hananι dιι ma, na nũ pɛrɛɛkɛ sι-n kãkarɔnι. 7 Gɛr gι, gι har mɔ̃kɛ Thu Phuu sonι ayι: “Nĩ, ado nι nιɛ ɔɔ wi, 8 na-n do anɩda n khɩɩr mɔ̃kɛ gɩ kɔɔ hanɩ bɔɔraakɛ nɩ kɔɔ ɩɩrnanaanɩ cɩ̃cɩmanɛ, na bɔɔraalera nɩ kɔɔ fifiləəni bəənnə a hɩɩna’. 9 Liir anɩ mama thɩ kɔ̃tɩ̃sɔ kɔɔ fifilə mi a hɩɩn, wɩ kɔɔ jʋʋr mer a hɩɩn, sɩ wɩ kɔɔ yɩrɛ mɔ̃ ɩ̃ thɔ̃ hanɩ a cʋʋna yɛna kpalanyɔ. 10 Gɛr gɩ dɩ nĩkhii kɔɔ fʋ mɩ wa bɔɔ tibil casɔraale, dɩ ɩ̃ so ayɩ: Kpɩɛrɛ lɛ̃ wɛr waa khorr; wa kɔɔ jɩ ɩ̃ hʋa’. 11 Gɛr gɩ dɩ ɩ̃ kɔɔ ʋlfɛ mɔ̃ nĩkhii fʋ mɩnɩ ayɩ: Wa lõ ĩ hɩɩrra kpɩɩraka’.” 12 Omɩna, na-n jɩɛ hɩɩn dɩ tibil anɩ thɩ̃thɩɩn na-n hana ha puukɛ dɔnɩ so bo haar, a ba kɛr a bir sa faa Thãgba yidaara’. 13 Sɩ na-n kpãkpaanɛ kha bɩɛlbɩɛl wire wire, mɔ̃ na punoni na so nayɩ: “Nĩkɛ”, gɩ do mɛ̃ tibil na ha anɩ thɩ̃thɩɩn sopugo n fɩɩlʋʋ ɔɔda n khɩɩra’. 14 Gɩdonɩ sɩ debire a do wɩrɛ hɩnanɩ kha na Kirisiti gɩrɛ a hananɩ, ado sɩ jɩɛ fʋ kĩkĩ a dana khu paar tu jɩɩrɩkɛ sɩ kɔɔ hananɩ caca fʋ paar, 15 mɔ̃kɛra gɩ kherenɩ Thãgbaa sɛbɛra ayɩ: “Nĩ, ado nɩ nɩɛ ɔɔ wi, na-n do anɩda n khɩɩr mɔ̃kɛ gɩ kɔɔ hanɩ bɔɔraakɛ nɩ kɔɔ ɩɩrnanaanɩ cɩ̃cɩmana’.” 16 Gɩdonɩ ana dɔ wɩrɛɛkɛra kɔɔ nɩɛnɛnɩ sa ɩɩrnanaa cɩ̃cɩmanɛ? Ga do wɩrɛ fɛʋʋkɛra Mʋɩjɩ kɔɔ kpanɩ dɩ wɩ the Ejipiti dɩɩra gaa? 17 Dɩ anara nĩkhii kɔɔ fʋ Thãgba yɛna kpalanyɔ saagado wɩrɛ kɔɔ cʋɛnɩ sopugo a thii le bəənnə ga? 18 Dɩ anara a kɔɔ ʋlfɛ ayɩ, wa lõ ɩnɩ hɩɩrra ga, ga do wɩrɛ kɔɔ nʋrɛnɩ nũu gaa? 19 Mɛ̃ sɩ yɩɛ dɩ wa kɔɔ puno a lõa’ gɩdonɩ wɩ ’leere ha pɛrɛ.

4

1 Nɛnɛ̃ gɩrɛ, ʋlfɛrɛɛkɛ Thãgba kɔɔ ʋlfɛna sɩnɩ sɩ lona ɩnɩ hɩɩrra, gɩ hale ’lo, gɛr gɩ dɔ maar na-n fʋ sɩ tibil bɩɛl nɛrɛra na-n ’lee ga hɩɩrɩla’. 2 Gɩdonɩ wɩ kɔɔ mɩɩ sɛr tutugo bʋɔɔ thɩmɩɩ mɔ̃kɛ wɩ kɔɔ mɩɩ wɩnɩ, sɩ thɩmɩɩrɩlera wɩ kɔɔ nɩɛnɩ ga kɔɔ cʋʋ wɩ thɩ̃a’, gɩdonɩ ga kɔɔ caanna ha pɛrɛ wɩrɛraakɛ kɔɔ nɩɛnɛna’. 3 Sɩ ado sɛrkɛ pɩɛrnɩ haar gɩ, sɩ lʋʋn ɔɔ hɩɩrra, mɔ̃kɛra a sonɩ ayɩ: “Gɛr gɩ dɩ ɩ̃ kɔɔ ʋlfɛ mɔ̃ nĩkhii fʋ mɩnɩ ayɩ: Wa lõ ɩ̃ hɩɩrra kpɩɩraka’.” Sιι dorakɛ a fʋna bɔɔkɛ a kɔɔ tini thιι ɔɔ thɔ̃ kɔɔ mãa pιrɛ. 4 Gιdonι gι mιιrɛ pa bιɛl ɔɔ sɛbɛra wire makonyɔɔda ayι: “Wire makonyɔra Thãgba kɔɔ hιιr ɔɔ thɔnaakɛra fɛʋ a kɔɔ cʋʋnι.” 5 Dι a bire so ga thιmιιra ayι: “Wa lõ ɩ̃ hιιrra kpιιraka’.” 6 Hʋɛ phιnɛ dιphã casι ιkhasɔra dι wa puno na lõ ga hιιrraale, dι gιdonι wιrɛ kɔɔ dɔnι cacadaraakɛ kɔɔ nιɛnɛnι tutugo bʋɔɔ thιmιι, nũ nʋʋrɛ kɔɔ dor nɔɔ dι wa lõa’, 7 Thãgba bire gιrɛ dιphã a pɛr wi kpιι wo, kɛ ɔɔ i n donι “Nĩkɛ”, dι gι ιnι na pʋɔr a cʋʋrɛ Davɩdɩ dɩ mɩɩ ga thɩmɩɩkɛ kɔɔ sɔnɩ ayɩ: “Nĩ, ado nɩ nɩɛ ɔɔ wi, na-n do anɩda n khɩɩra’.” 8 Gɩdonɩ ado Jojue kɔɔ ha wɛr hɩɩrɛ, gele pɩrɔnɩ Thãgba na bir na mɩɩ wi kpɩɩda bã. 9 Sɩ hɩɩrɛ hale wire makonyɔ wire Thãgba thɩɩnnɩ ɔɔ toora. 10 Gɩdonɩ ʋrɛ lonanɩ Thãgbaa hɩɩrra, a-n hɩɩrɛ dakha ɔɔ thɔna mɔ̃kɛ Thãgba hɩɩrnɩ ɔɔdara. 11 Gɛr gɩ sɩ yɩra a lona hɩɩrɛraale, dɩ tibil bɩɛl na-n lõ ga nũ nʋʋr caraale a ’lea’. 12 Gɩdonɩ Thãgbaa so hananɛ yire, gɩ-n cʋʋrɛ dakha thɩ̃ɛ, gɩ-n kher a jɔ bajɩna wo bajɩnaakɛ n khɛnɩ ƴɩɛ yenyɔ, gɩ-n gɔr phaphapha dɩɩ tɩnɛ haar na thue, dɩɩ tɩnɛ ƴɔɔ pa na khuu niin, gɩ-n pəlle tibili bɩ̃ na ɔɔ ha kpɩɛr. 13 Thɩ̃ bɩɛl na hale a ker dɩ aa yɩ gaaga, sɩ thɩ̃ɛ fɛʋ toore gbelẽ gbelẽ a yɩr casɩ ɔɔ ƴɛra, kɛ dɔnɩ ʋrɛ sa mɩɩrɔnɩ asɩda. 14 Mɛ̃ gɩ gɩdonɩ sɩ hananɛ gbõdaar kɔ̃tɩ̃ bɩɛlɩkɛ kɔɔ kpãsɛnɛnɩ thãgbara ƴũ, kɛ dɔnι Jeju Thãgbaa Bikuun, sι jιɛ jιιl kιbι ha pɛrɛraakɛ sι canι. 15 Gιdonι gbõdaarιkɛ sι hananι, ga do gbõdaar gιιkɛ na-n punoneni a na-n pər asι yɔɔra gaaga, sι ɔr, a kɔɔ yɩrɛ fifiləle asɩ kha thɩ̃ɛ fɛʋra, sɩ aa cʋʋ sopugoə’. 16 Gɛr gɩ sa-n wɔrɔnɛ na tu jɩɩr Thãgbaa fãga too pa, ka bɔ jɩɩr hanɩ, mɛ̃ sa ’lɛ bɔ donanɛ, sa-n ’lɛna dakha bulle thɩ̃ ɓɔr bɔɔ ga-n the ɔɔ bɔ jɩra.

5

1 Gɩdonɩ gbõdaar wo gbõdaarɩkɛ wɩ-n phiirni tɩbɩlaa thɩ̃thɩɩn, wɩ-n pɩɛraarɛ a na-n dɔ tɩbɩlala Thãgbaa thɔ̃, a na ’laana khaardaasɔ a na jenə bonɩɛ tɩbɩlaa sopugosɔra. 2 A-n dor ʋrɛ na-n hananɩ hɛlɛlɛ fɩlɛ yʋ ’leedarara, na wɩrɛraakɛ lɛnanɩ hʋɛra, gɩdonɩ a dor tibil dakha a yɔɔ. 3 Dɩ yɔɔrɛɛlera dɔ nɔɔ dɩɩ teena a je bonɩɛ ɔɔ thɛthɛɛ sopugosɔra dakha mɔ̃kɛ a-n jini tɩbɩlaadara. 4 Tibil bɩɛl na hale na ti dɩbara nayɩ, ɩnɛr na cʋɛ thɔ̃ caale saagado Thãgba wɩɛ mɔ̃ a wenɩ Aarɔ̃ dɩ ha gaaga. 5 Mɛ̃ gɩ ha na Kirisiti. Ga do ɔr kɔɔ te ire dɩbara ɩnɩ-n dɔ gbõdaara’, sɩ a ’lɛ gɛr ʋrɛraakɛ kɔɔ sʋɔraanɩ ayɩ: “Fɛr dʋɔn ɩ̃ Bikuun, mɛr Thãgba kɔna fɩ nĩ gɩrɛ.” 6 Mɔ̃kɛ a sonɩ dakha pa kpɩɩ wo ayɩ: “Fɛr dʋɔn bonɩ jidaar khorr mɔ̃kɛ Mɛlkɩsɛdɛkɩɩ kpam hanɩ.” 7 Ɔɔ yi hana bɔɔ kɛ thɩɩra, khɩɩ khena na yilẽbe a kɔɔ bɩɛlna Thãgba da-n ƴɛɛnaa, ɔrkɛ hananɩ punone na taanaa khirrə, dɩ ɔɔ dɩbara jo dor nɔɔ dɩ Thãgba kɔɔ tu ɔɔ bɩɛl. 8 A donɩnakɛ Bikuun sɩ a kɔɔ dɩɩrɛ nũ nɩɩr dɩɩ the gɩrɛraakɛ a kɔɔ gaarɔnɩ bʋɔ. 9 Dɩ ɔbɔɔkɛ a danɩ waa thu pɩ, a debire do khorr taa ’lɛ paar wɩrɛraakɛ n nɩɛnɛɛnɩ nũu; 10 dɩ Thãgba kɔɔ pɩɛrɛ a dɔ gbõdaar mɔ̃kɛ Mɛlkɩsɛdɛkɩɩ kpam hanɩ. 11 Ga thɩmɩɩra sɩ hananɛ thɩ̃ɛ jɔɔ a na mɩɩ, sɩ thɩ̃ɛ gɩɩkɛ khiinoni mɩɛrɛra gɩdonɩ anɩ nũ ka hulone. 12 Gɩdonɩ nɛrɛɛkɛ kɛkɛkɛ kanɩ teena nɩ deba dɔ tɩbɩlaa dɩɩrdara, nɛr ha wɩrɛ ’lo n ƴaalɛnɩ wɩ birə na dɩrɛ nɩ Thãgbaa so tɔ̃tʋ̃ɔ pa, dɩɩ do ɩlɛ̃ nɩ-n ƴaal ’lo na-n ƴaal dɩko khena ga. 13 Dɩ tibilikɛ n bɔnɩ da-n jɩɩl ɩlɛna, aa-n jɩ gɩrɛ dɔnɩ dasarʋ kpɩa’, gɩdonɩ bɩsã buu a do. 14 Sɩ dɩko khena wɩrɛ bɩnanɩ hɩna, kɛ dɔnɩ wɩrɛ mɩlananɩ bɩ̃ kuure, dɩ wɩ puno dɩ wa-n jɩ gɩrɛɛkɛ bʋɔnɔnɩ na gɩrɛ puuroni.

6

1 Gɛr gɩ dɔ sɩ sɩrɔ gɩrɛ dɔnɩ Kirisitii thɩmɩɩ tɔ̃tʋ̃ɔ pa, sɩ sɩ bãba sa-n ƴaal dɩɩrɛɛkɛ na cʋɛ sɩnɩ dɩ sa bɩ̃; sa-n bir ’lo a na jɩɩl gɩrɛraakɛ dɔnɩ tɔ̃tʋ̃ɔ paar, kɛ dɔnɩ thɔ̃ khi faarɛ, na ha pɛrɛ Thãgbara ga, 2 na dɩɩrɛ yɔ kpɛɛrɛsɔra na nyɛ̃ dɛɛna’, na khee ɩɩr na khorr kɩɩla’. 3 Gɛr dɔ gɩrɛ sa cʋʋnɩ a Thãgba tu. 4 Gɩdonɩ ado wɩrɛ kɔɔ ’lɛnɩ Thãgbaa dahɩrɛ gɩ, kɛ ’lɛnɩ khaardaakɛ thɛnɩ Thãgbaa dʋɔ a hɩɩn, kɛ ’lɛnɩ dakha awɩda Thu Phuurə, 5 a ’lɛna dakha Thãgbaa thɩmɩɩkɛ bʋɔnɔnɩ a hɩɩn, na fãgaakɛ dɔnɩ bɔɔkɛ n ɩnanɩɩda; 6 a tibil ca wele kɛr bir, wa puno na bir na debi haar bã, gɩdonɩ we wer wɩ bire gba Thãgbaa Bikuun dɩ wa-n kpa kʋkʋ thɩrʋra, dɩɩ do yicuru wɩ-n pɩɛraa tɩbɩlaa ƴɛra. 7 Thɩɩkɛ thãgba nyʋɔn n sɛnɩ wire wire dɩ phu thɩ̃ khonanɛ wɩrɛraakɛ kʋlɛɛnɩ, Thãgba bɔnanɛ a ’lɛ. 8 Sɩ ado a phu uu na sɩkajɩɩl, bɔ taa thɩɩ gι bã, sɔ̃ togʋʋ a too dɩ pɩpɩɩ paar dɔɔ a na caanna. 9 Nɛrɛɛkɛ mɩ-n nanɩ, sɩ-n mɩɩnɩnakɛ thakɛ sɩ sɩ hana narɛ tu jɩɩr dɩ nɩ har hʋ bʋɔraakɛ dɔnɩ taa hʋɛ. 10 Gɩdonɩ Thãgba na gõgolõ a na diinə anɩ thɔ̃ na naʋʋkɛ nɩ-n nɩnanɩ ɔɔ irə, mɔ̃kɛ nɩ kɔɔ cʋʋnι thɩ̃ɛ ɔɔ tιι phusɔra a ba harakɛ cʋʋrɔ gιra’. 11 Sι-n ƴaalɛ nɛrɛ fɛʋ bιɛlbιɛl n hanana ga gbɛ̃gbɛrɛ̃ ca gι dana khu paar; dι mɛ̃ gιrɛ nι-n pɛnι nũu na dã na ha otirə. 12 Sa-n ƴaal dokhʋʋr n fɔ na’, sι na-n phɛla wιrɛ ’lɛnι gιrɛ Thãgba kɔɔ ʋlfɛna wιnι ιna ha wɛr, gι the awι ha pɛra na awι ha fʋra. 13 Ɔbɔɔkɛ Thãgba kɔɔ ʋlfɛnanι Abιraham, gι hʋrɛ nʋɔ gι dι so, dι ire na hanιle a kɔ̃tɩ̃ jɔ ɔɔda dι na wa’, ɔɔ thɛthɛɛ i a we a sona nʋɔɔle, 14 ayι: “Sobɔr gι, ma bɔna fɛr dι a kɔ̃tɩ̃, dι ma cʋʋrɛ afι məl dι wa ler na jɔr.” 15 Thale Abιraham n kɔɔ pιɛr na ha fʋrɛ a ’lɛ gιrɛ Thãgba kɔɔ ʋlfɛnaanι ιna haarɛ. 16 Tιbιla ireekɛ kãasιnɛnι awιdara wι-n soro nʋɔ, dι thɩ̃ banaa fɛʋʋkɛ hanι awι thɩ̃thιιn ga pιrɛ nɔ sorraale. 17 Dι gɛr gι mɔ̃ Thãgba n ƴaalnι a jιι nιna ɔɔ ʋlfɛ ’lɛdara dι gιrɛ a pɛrnι haar ιna cʋʋrɛ na do daphιlanaa ga, gɛr gι dι ɓaan nɔ sor. 18 Dι mɛ̃ thɩ̃ɛ yenyɔɔkɛ na dɔnι daphιlanaa ga, kɛ Thãgba na punoni na kuro sõsora’, na cʋʋ sι dι sa hana ’lar dι a jɔr na ka, sɛrkɛ asι phι pa donι nũ pɛ hananɛ gιrɛraakɛ thιnɛ sarnι ƴɛ kʋʋlɔ. 19 Ga nũ pɛ caakɛ sι hananι gι hʋrɛ gborõ fʋ therιkɛ n fɔnι gborõo dιɩ ma, gɩ-n kpãsɛrɛ kɩ̃kɩɩnna dɩɩ lõ a dã bɩnɔ, 20 ka Jejn do sarnɩ ƴɛ kʋl a lõ mɔ̃ a donɩ gbõdaar khorr mɔ̃kɛ Mɛlkɩsɛdɛkɩɩ kpam hanɩ.

7

1 Mɛlkɩsɛdɛkɩ ʋrɛra Salɛm fãgadaar gɩ, a dona Thãgba Kəkəədaarɩ bonɩ jidaar, ɔr kɔɔ caanɛ Abɩraham ɔbɔɔkɛ a kɔɔ punoni fãgadara sɩ da-n ɩ̃, dɩ a kɔɔ bɔnanɛ Abɩraham; 2 dɩ Abɩraham haarɛ bɩɛl yʋɔrra ɔɔ thɩ̃sɔra fɛʋ. “Fɩl sar fãgadaar” a do mɔ̃kɛ ɔɔ i kɩr hanɩ, wo Salɛm fãgadaar a do dakha, a thɩɛna gaa “ha ie fãgadaar” gɩ. 3 Aa hana thɩra’, aa hana nɩra’, aa hana məllə’; ɔɔ yi na hana fʋ paara’, ga hana pɩ paara’; Thãgbaa Bikuun a ho, a too khorr a do bonι jidaar. 4 Hιnɛ mɔ̃kɛ kuunile kɔ̃tιnι, ʋrɛɛkɛra asι mama thι kɔ̃tɩ̃ Abιraham kɔɔ tini bιɛl yʋɔr ɔɔ thιna a ha, kɛ dɔnι thɩ̃ɛɛkɛ a thenanɩ kʋʋrra. 5 Levɩɩ bɩsã ɩkhaakɛ n dɔnɩ bonɩ ji thɔma, jɔfʋ ha wɛr hʋɛ dɩ wa tee bɩɛl yʋɔr tɩbɩlala, a thɩɛna gaa awɩ omisɔra wɛ, kɛrakɛ dɔnɩ Abɩrahamɩ məlsɔ. 6 Sɩ ɔrkɛra na thɛnɩ awɩ thɩ kɔna ga, a teere Abɩraham bɩɛl yʋɔrra, dɩ a kɔɔ bɔnanɛ ʋrɛ ʋlfɛrɛ telenɩ. 7 Dɩ bananɛ na hala’, ʋrɛ kɔ̃tɩnanɩ n bɔna ʋrɛ ’lunoni. 8 Mɔ̃ gɩ-n hanɩ gbõdaraa pa, tɩbɩlaakɛ dɔnɩ wɩ-n khire, wɛr n tea bɩɛl yʋɔrra, sɩ Mɛlkɩsɛdɛkɩ wer, kɛ Thãgbaa sɛbɛ yɩnɩ aa do dakhinənə’, ɔr tea kɩɛr bɩɛl yʋɔrra. 9 Levɩɩkɛ n ’lɛnɩ bɩɛl yʋɔrra, sɩ punone so dɩ Abɩraham bɩɛl yʋɔrraakɛ a ’laanɩ ɔr ’laanɛ, 10 dɩ gɩdonɩ ɔɔ mama thɩ kɔ̃tɩ̃ Abɩraham na kɔɔ kʋ̃ɔ sɩ dɩ Mɛlkɩsɛdɛkɩ caanʋa’. 11 Levɩtɩɩ bonɩ ji thɔna jɔfʋʋkɛ tɩbɩla ’lɛnɩ kɔɔ ɩɩr, dɩ ado gɩ dor thɩ̃ɛɛkɛ bʋɔnɔnɩ a dã thu, anyera bonɩ jidaar kpɩɩ bir hale mɔ̃kɛ Mɛlkɩsɛdɛkɩɩ kpam hanɩ, sɩ ga do wo mɔ̃kɛ Aarɔ̃ɔ kpam hanɩ ga? 12 Dɩ gɩdonɩ bonɩ ji thɔma debire, dɔ jɔfʋ n debi dakha. 13 Sɩ ʋrɛ thɩ̃ɛɛkɛ mɩɩrɔnɩ ca kpɩɩ gɩ, kɛrakɛ wa bɩɛl na-n kɔɔ donɩ thɔma bonɩ ji paara’. 14 Gɩ yɩrrɛ casɩ dɩ asɩ Kɔ̃tɩ̃ Judaa cara a the, kɛ dɔnɩ caarɩkɛ Mʋɩjɩ na kɔɔ mɩɩnɩnakɛ dɩkha dɩɩ ɩɩna bonɩ jidaraada ga. 15 Gɩ jɩɛ yɩr casɩ dɩphã, gɩdonɩ bonɩ jidaar kpɩɩ ɩɩrɛ kɛ hɔnɩ Mɛlkɩsɛdɛkɩ. 16 Ɔɔ bonɩ jidaar do, ga do mɔ̃ tibil jɔfʋ n pɛrnɩ gɩ hana mɛ̃ gɩ ha ga, sɩ yireekɛ na dɔnɩ dapɩnana’, ga fãga a dona. 17 Gɩdonɩ gɩ mɩɩrɛ ɔɔda Thãgbaa sɛbɛra ayɩ: “Fɛr dʋɔn bonɩ jidaar khorr mɔ̃kɛ Mɛlkɩsɛdɛkɩɩ kpam hanɩ.” 18 Mɛ̃ gɩ dɩ mama jɔfʋ hɛllɔ, gɩdonɩ ga hana fãga ga, ga-n taa bʋɔ dakha ga, 19 jɔfʋ na-n cʋʋnɩ tibil dɩ bɔr dɩ dã thuə’, sɩ nũ pɛrɛɛkɛ baannɩ ɩnɛ dɩphã, gɛr dʋɔn gɩrɛ sɩ-n wɔrɔnanɩ Thãgba. 20 Dɩ gɩdonɩnakɛ thɩ̃ɛ thale na kɔɔ dã sɩ ga do nɔ so ʋlfɛrɛ haanɔaa ga, sɩ Levɩtɩsɔ wer dor bonɩ jidara sɩ nɔ so ʋlfɛrɛ na hala’. 21 Sɩ Jeju wer dor bonɩ jidaar na nɔ so ʋlfɛrɛ dɩ gɩ ther Thãgbaraakɛ sʋɔraanɩ ayɩ: “Mɛr Kɔ̃tɩn kɔɔ ʋlfɛrɛ na nɔ sor, sɩ ma debi kpɩɛra’ ayɩ: Fɛr dʋɔn bonɩ jidaar khorr.” 22 Nɔ bɩɛl ʋlfɛrɛɛkɛ baannɩ a jɔ fĩi, Jeju doro ga barãda. 23 Dɩrakɛ wo bonɩ jidaraale wɩ-n jɔrɛ gɩdonɩ khir n dor nɔɔ dɩ wa-n pʋɔra’. 24 Sɩ gɩdonɩ o wer khorrdaar a do, a hɩnɛ bonɩ ji thɔmaakɛ na seerenɩ na ka tɩɩ kpɩɩra ga. 25 Gɛr dɔ nɔɔ da puno na taa waa vʋ̃ʋ wιrɛ na kanι ɔɔ pa sι na yι hʋɛ a na wɔrɔ̃ Thãgba, gιdonι yidaar a do khorr dι ƴɛɛna Thãgba da-n pɛ war. 26 Dι gι teere kha sι hananι gbõdaar caa thale dι phu, a do dι pa ’leedaar, aa hana jiinə’, a leere kpιι na sopugodara; thãgbara ƴũukɛ gbaanɛnι sι ɔɔda kãasι garɛ. 27 Aa hana ƴaalɛ wɩ̃ gbõdaraa kha a na-n ji bonιɛ wire koo ɔɔ thɛthɛɛ sopugosɔra ɓo sι a ji a na-n pɛ tιbιlala ga, gιdonι babιɛl a kɔɔ jinə dιbara bonιɛ mɔ̃ a kɔɔ ’laanι ɔɔbara. 28 Gιdonι jɔfʋ n pɛrɛ tιbιlaakɛ dɔnι yɔyɔa dι wι do gbõdara, sι Thãgbaa ʋlfɛ nɔ sookɛ pιrɔnι a kpa jɔfʋra kɔɔ pιɛr Bikuun waa khorr, kɛ dɔnι ʋrɛ dananι thu.

8

1 Gιrɛ dɔnι thɩ̃ kɔ̃tɩ̃ι gιrɛraakɛ sι-n sonι gɛr dʋɔn, sι hananɛ le Thãgbaa dʋɔ gbõdaar caalera tɔɔnι Thãgba dawabʋʋ fãgadaar too para nyɔ̃bɔɔra, 2 da-n do thɔma Thãgba fʋɔr paarιkɛ dɔnι kẽkẽ wa bɔɔkɛ Kɔ̃tιnι thɛthɛ kɔɔ dʋnι, ga do tibil doa’. 3 Gbõdaar wo gbõdaarιkɛ wι-n pɛrnι, wι-n pιɛrɛ a na-n ’laanɛ khaardaa Thãgbara a na jenə bonιɛ, dι gɛr gι gι teenanɛ asι gbõdaar n hanana dakha thɩ̃ɛ a ’laanɛ. 4 Ado thιιra a kɔɔ ha, a na kɔɔ do bonι jidaara’, gιdonι wɛ hale n ’laanɛnι khaardaa mɔ̃ jɔfʋ sonι. 5 Dι bonι jidaraale gιrɛ wι-n cʋʋnι gι hʋrɛ gιrɛ hanι Thãgbaa dʋɔ dι ga jəər gi; mɛ̃ gι kɔɔ ha na Mʋιjι ɔbɔɔkɛ a-n dʋnι kẽkẽ waa, Thãgba sʋʋraarɛ ayι: “Jιɛ hιιn, sa cʋɛ thɩ̃ɛ fɛʋ gι ho gιrɛ fι kɔɔ yιnι gɔ̃gʋɔna.” 6 Sι nɛnɛ̃ Kirisiti ’lɛr thɔmaakɛ kɔ̃tιnanι a jɔ awιda fɛʋ, mɔ̃kɛ a donι ƴɛƴɛɛ dιι do nɔɔ dι nɔ bιɛl ʋlfɛrɛɛkɛ baannι hale, kɛ jιlɛnι ʋlfɛ thɩmɩɩrraakɛ baannɩ dakha. 7 Gɩdonɩ ado caca nɔ bɩɛl ʋlfɛrɛ ’leere dɩ paar, anyera wa ƴaal balanyɔdaa ’lo? 8 Sɩ dɩɩkɛ Thãgba yɩ warnɩ a soro thakɛ ayɩ: “Mɛr Kɔ̃tɩn sɔ ayɩwɔɔ: Wire hale na dã, dɩ ma ʋlfɛ nɔ bɩɛl ʋlfɛ phaa na Ɩjɩrayɛl ca na Judaa ca dakha; 9 ga ho nɔ bɩɛl ʋlfɛ ƴιrɛ mɩ kɔɔ ʋlfɛnanɩ awɩ mama thɩ kɔ̃tɩ̃sɔ, bɔɔraalera mɩ kɔɔ fʋ wɩnɩ na nyɛ̃ɛ a ti Ejipiti dɩɩra ga. Dɩ gɩdonɩ wɛr thɛthɛ na kɔɔ bãba ɩ̃ nɔ bɩɛl ʋlfɛra a jιι fʋ ga, mɛrɛ dakha ma kɔɔ pər wara’, mɛr Kɔ̃tιn sɔ. 10 Kɔ̃tιn sɔ ayɩwɔɔ: A ga wiile dã, nɔ bɩɛl ʋlfɛrɛɛkɛ ma ʋlfɛnanɩ Ɩjɩrayɛl ca, thakɛ ga ha: Ma pɛrɛ ɩ̃ jɔfʋsɔ awɩ kpɩɛrra, ma khere ger awɩ hara; ma dor awɩ Thãgba, wɩ do ɩ̃ too. 11 Tibil na hana a dɩɩr ʋrɛ wɩ khunəni kha, dɩ õkuun gɩ a na-n dɩɩr õkuun a so ayɩ: Jɛ Kɔ̃tɩna’. Gɩdonɩ fɛʋ na jɩ mɛr, gɩ fʋna tɩɩ pɔɩ gɩ gbana tɩɩ kɔ̃tɩna. 12 Gɩdonɩ ma jɩ wɛr bʋɔra awɩ thɩ̃ gõgolona, dɩrakɛ ma jɩna awɩ sopugosɔ kpɩɩ bã.” 13 Mɔ̃ a-n wenɩ ʋlfɛrɛɛle daphaa, a cʋʋrɛ cacadaa dɩɩ do datɩ̃ɩ. Dɩ gɩrɛ tɩnanɩ a kpɔrɔ n jaal gɩrɛ bũburõ paar.

9

1 Dɩ caca nɔ bɩɛl ʋlfɛrɛra dakha kɔɔ hananɛ jɔfʋsɔ mɔ̃kɛ tɩbɩla na fʋɔrnɩ Thãgba, a hanana dakha Thãgba fʋɔr paar kɛ thɩɩra. 2 Gɩdonɩ kẽkẽ waa kɔɔ dʋrɛ, dɩ ka wɩ-n kɔɔ lonɩ dã caca le wɩ-n we pa phuu; liir dɔ carã dɛ̃ɛ paar kɔɔ ha, na tabal, na buruukɛ wɩ-n hanɩ Thãgba. 3 Sɩ balanyɔ kẽkẽ billo liir dɔ paarɩkɛ wɩ-n wenɩ sãsɩ pa phuu, 4 dɛ bʋlaa hale kɛ dɔnɩ latɩkolo ’wii paar, na nɔ bɩɛl ʋlfɛ khɛɛsʋʋkɛ wɩ kolnɩ koo na dɛ kãkɛ dɛ bʋlaakɛ wɩ pɛrnɩ maan hanɩ, na kãkɛ Aarɔ̃ɔ gbolɩkɛ kɔɔ phɛnɩ phɩ̃ɩ hanɩ, na bokanaakɛ wɩ khereronɩ nɔ bɩɛl ʋlfɛ thɩmɩɩr. 5 Nɔ bɩɛl ʋlfɛ khɛɛsʋʋra ƴũule thɔ̃thɔ̃daar thusɔ hale kɛ n nɛnanɩ Thãgbaa i dʋbɩ, dɩ awɩ jəər n kɔɔ kɛa so hɛl paar; sɩ ga do ga thɩmɩɩsɔ sɩ-n ƴaal sɩ mɩɩ nɩ nɛnɛ̃ kɩrʋ n yɩra’. 6 Dɩ mɔ̃ thɩ̃ɛsɔɔlera hanɩ thale, bonɩ jidara n lʋʋn bɔɔ fɛʋ caca paar waaraale dɩ wa-n do awɩ thɔ̃. 7 Sɩ balanyɔ paar gbõdaar dɩbara n lona babɩɛl yɛ bɩɛl. Tɔmɩnɩkɛ a jinəni bonɩɛ a pɛ ɔɔbara na tɩbɩlaa sopugosɔra a-n lona. 8 Gɛr dɔ gɩrɛ Thu Phuu nɩnanɩ dɩ sãsɩ pa phu hʋɛ na khɛr pɩ ɔbɔɔkɛ caca kẽkẽ waa hanɩle ’loa’. 9 Sokpaa gɩ dɩ ga-n nɩ sar mɔ̃kɛ thɩ̃ɛ hanɩ nɛnɛ̃ bɔɔkɛ, dɩ khaardaasɔ na bonɩɛɛkɛ wɩ-n jini, ga puno na cʋʋ tibilikɛ n fʋɔrɛnɩ Thãgba thale, gɩ do ɔɔ kpɩɛrnɔ bɔrɛ waa a dã thuə’. 10 Gɩdonɩ thɩ̃ khonanɛ gɩ, na dayɔnanɛ, na phʋɔl caarsɔ dɩɩdɩɩ dɩbara, kɛ tɩbɩla pɛrnɩ dɩɩ do jɔfʋ phaphapha gɩ dana bɔɔkɛ Thãgba na gbɛbɩnɩ thɩ̃ɛ dɩ ga jɩɩ bɔr. 11 Sɩ Kirisiti ɩnɛ a do gbõdaar thɩ̃ bʋɔraakɛ hanɩkɛ gɩrɛ; a kɔɔ kpãsɛrɛ waaraakɛ kɔ̃tɩnanɩ ka, kɛ bʋɔnɔnɩ dakha ka, kɛ na dɔnɩ tibili nyɛ̃ thɔ̃a’, kɩrʋ dʋɔn, ga do thɩɩkɛɛda ga. 12 A kɔɔ lʋʋn babιɛl khorr sãsɩ pa phuurə sɩ ga do bʋ tɔmɩn na na ɓol tɔmɩn a kɔɔ lona ga, sɩ ɔɔ thɛthɛɛ tɔmɩ̃ gɩ, dɩɩ do babɩɛl a kɔɔ birse si waa khorr. 13 Gɩdonɩ ado bʋ tɔmɩn, na nake tɔmɩn, na naphɩɩ thookɛ wɩ-n gbanɩ a jɛbɩ wɩrɛraakɛ biseneni dɩɩ do gɩ phʋɔl wɛr dɩ wɩ phu gɩdonɩ wɩ lɩrɛ, 14 mɔ̃ ga ka na ha na gɩrɛ Kirisitii tɔmɩ̃ n cʋʋnι, kɛ dɔnι ʋrɛ kɔɔ ’laanɛnι ɔɔbara Thãgbara a do bonι jirikɛ na hananι sι paara’, dιι do Thu Phuukɛ dɔnι khorrdaarι pa gι the. Kirisitii tɔmɩ̃ιlera na phʋɔlɛ asι ha a na ti mɔlɔ thɔmaakɛ sι kɔɔ cʋʋnι sι sι puno dιphã sa-n fʋɔr Thãgba yidaar. 15 Gɛr gι dι Kirisiti do ƴɛƴɛɛ dιι do nɔɔ dι nɔ bιɛl ʋlfɛ phaa hale, dι mɛ̃ wιrɛ Thãgba wenι na puno na ’lɛ bɔnanɛɛkɛ dɔnι khorrdaa, kɛ Thãgba yιnι ιna ’laarɛ. Gι punone ha mɛ̃ gιdonι bιɛl kɔɔ khire dι khirile na birsene tιbιla dι wa the puureraakɛ wι kɔɔ cʋʋnι caca nɔ bιɛl ʋlfɛ bɔɔ. 16 Gιdonι a thɩ̃ gba sɛbɛ hale, dɔ tue n jι dι ʋrɛ kheranι sɛbɛɛlera khire. 17 Gιdonι thɩ̃ gba sɛbɛɛle na-n taa bʋɔ ɔbɔɔkɛ ʋrɛɛkɛ kheranι hananι yirə’, sι gι-n taarɛ bʋɔ bɔɔkɛ ʋrɛɛkɛ kheranι khini pι dιphã. 18 Gɛr dɔ kιrʋ dι caca nɔ bιɛl ʋlfɛrɛ na kɔɔ puno na jιɩ do ʋlfɛrɛ sɩɩ do tɔmɩn na kɔɔ halaa ga. 19 Ɔbɔɔkɛ Mʋɩjɩ kɔɔ sonɩ jɔfʋ sɛbɛra jɔfʋ fɛʋ bɩɛlbɩɛl tɩbɩla fɛʋʋ ƴɛra pɩ, a gbaar bana sũu sɩɛ, na ɩjopɩ faa, a ɓɛna na ɓol tɔmɩn na bʋ tɔmɩn, na nyʋɔn a jɛbɩ sɛbɛraale na tɩbɩlala fɛʋ sa so ayɩ: 20 “Tɔmɩnɩkɛ dʋɔn nɔ bɩɛl ʋlfɛ jɩɩn nɛrɛra na Thãgba.” 21 Ɔmɛna a jɛbɩ dakha tɔmɩn kẽkẽ waara, na Thãgba fʋɔr thɔ̃ do thɩ̃ɛsɔra fɛʋʋkɛ hanιle. 22 Ado jɔfʋra gι, gι sɩrɛ fɩɩʋrakɛ sɩɩ do thɩ̃ɛ fɛʋ tɔmɩn n phʋɔlɛ gɩ, dɩ ado tɔmɩn na deera’, sopugo faarɛ na hala’. 23 Thɩ̃ɛsɔɔkɛra fɛʋ dɔnɩ gɩrɛ n nɛnanɩ mɔ̃ ƴũ thɩ̃ɛsɔ hanι, gι teenanɛ phʋɔlɛ thakɛ, dɩ gɩrɛɛ thɛthɛɛkɛ dɔnɩ ƴũdaa bonɩ jirikɛ baannι gɩ-n ƴaal. 24 Gɩdonɩ Kirisiti na kɔɔ lõ pa phuurəəkɛ tibil nyɛ̃ɛ cʋʋna’, kɛ n kporonanɩ gɩrɛ dɔnɩ thɩ̃ bire, sɩ Thãgbaa dʋɔɔ thɛthɛ a lõ, dɩ mɛ̃ a na-n jɩɩl gɩrɛ Thãgbaa ƴɛra asɩ jɩɩl. 25 Dɩ dakha wo aa-n kɔɔ lõ le da-n jinə ɔɔ dɩbara bonɩɛ bɔɔ fɛʋ, mɔ̃kɛ gbõdaar n lonɩ pa phuurə yɩɛr koo na thɩ̃ kpɩɩ tɔmã’. 26 Agado mɛ̃ ga, ga dor bɔɔ fɛʋra a na-n kɔɔ gaar bʋɔ gɩ fʋna thɩɩ ti bɔɔ; sɩ nɛnɛ̃kɛ dɩphã pɩpɩɩ bɔɔraakɛ babɩɛl a kɔɔ ɩ̃ sopugo hɛl ɩɩn, gɩ the gɩrɛraakɛ a kɔɔ gbanɩ ɔɔbara a jinə bonɩɛ. 27 Tɩbɩla fɛʋ bɩɛlbɩɛlɩda dʋɔn babɩɛl wa khi, agɩpɩ Thãgba n kɩɩlna wɩ. 28 Mɛ̃ dakha Kirisiti kɔɔ jinə dɩbara bonɩɛ babɩɛl a heen tibil jɔjʋɔɔ sopugo, sɩ balanyɔdaa a na bire na ɩ̃, ga do sopugodaara gɩ bã, sɩ wɩrɛ n pɩɛrɛɛnɩɩ taa pa gɩ mɛ̃.

10

1 Jɔfʋ na do thɩ̃ biree thɛtha’, sɩ thɩ̃ ɓʋ̃ɔɔkɛ na ɩnanɩɩ jəər gɩ, dɩ a na puno kpɩɩrakɛ na bonɩ ji ca bɩɛlɩlera n jenɩsɔ wire wire yɩɛr koo, a na cʋʋ wɩrɛ n pɔnɩ Thãgbara dɩ wa bɔr na dã thuə’. 2 Gɩdonɩ ado wɩrɛ n fʋɔrɛnɩ Thãgba thale awɩ sopugosɔ kɔɔ hɛl warɛ sobɔr, ga dor sopugoo so heen fɩɩʋrakɛ na bo na too awɩ hara bã, dɩ wa sɩrɔrɛrakɛ dakha bonɩ jir. 3 Sɩ ga bonɩ jiile n ka cʋʋrɛ tɩbɩla yɩɛr koo dɩ wa-n jɩna awɩ sopugosɔ. 4 Gɩdonɩ nake tɔmɩn na bʋ tɔmɩn na puno na hɛl sopugosɔ kpɩɩraka’. 5 Gɛr dɔ kɩrʋ mɔ̃ Kirisiti n lonɩ kɛ thɩɩra a sor Thãgbara ayɩ: “Ga do bonɩ jir fɩ-n ƴaal dɩ khaardaa ga, sɩ tomɩr fɩ mɩ mɩ. 6 Nʋ̃ thii bonɩ jir, na sopugo hɛl bonɩ jir na-n da fara’; 7 dɩ gɛr gɩ dɩ ɩ̃ so: Hɩnɛ mɛr ha ʋ, ɩ̃ cʋʋ afɩ tuur ya Thãgba, gɩ ha mɔ̃kɛ ɩ̃dara kherenɩ lo sɛbɛra.” 8 Gɩrɛ a sonɩ caca dʋɔn: “Ga do bonɩ jir fɩ-n ƴaal, dɩ khaardaa gɩ, dɩ nʋ̃ thii bonɩ jir gɩ, dɩ sopugo hɛl bonɩ jir ga, ga-n da fara’.” Sɩɩ do mɔ̃ jɔfʋ pɛrnɩ ga bonɩɩle n ji. 9 Agɩpɩ a sor wo: “Hɩnɛ mɛr ha ʋ ɩ̃ cʋʋ afι tuur.” Mɛ̃ a hɛllɔ caca bonι jir sι Kirisitii bonι ji lõ ga kara. 10 Gιdonι Jeju Kirisiti cʋʋrɛ gιrɛ Thãgba kɔɔ ƴaalnι a cʋɛ a ’laa ɔɔ tomι babιɛl khorr, sι phu sι lee kpιɩ. 11 Bonɩ jidara fɛʋ bɩɛlbɩɛl ƴũ jιιlɔ wι-n jιιl dι wa-n do awι thɔ̃ dι wa-n ji bonι ji ca bιɛlsɔra wire wire, kɛ na-n punoneni na ti sopugo kpιιraka’. 12 Sι o wer bonι ji bιɛl a kɔɔ ji sopugora sa too gιrɛ khorr Thãgbaa nyɔ̃bɔra, 13 da-n pιɛr dιphã phaphapha Thãgba n cʋʋ ɔɔ lãlaardara wɩ dʋʋraa ɔɔ nɛ jəəda. 14 Gιdonι bonι ji bιɛl a cʋʋna wιrɛ phonι a lee kpιι dι wι bɔr ka khorr a dã thu. 15 Dι Thu Phuu cʋʋ sɛr dakha dɩ sɩ jɩ tue. Cacara a sor ayɩ: 16 “Kɔ̃tɩn sɔ ayɩwɔɔ: A ga wiile dã, nɔ bɩɛl ʋlfɛrɛɛkɛ ma ʋlfɛna wɩnɩ thakɛ ga ha: Ma pɛrɛ ɩ̃ jɔfʋsɔ awɩ hara, ma khere ger awɩ kpɩɛrra.” 17 Dɩ a sor wo: “Ma jɩna awɩ sopugosɔ dɩ awɩ thɩ̃ gõgolõ gɩ kpɩɩ bã.” 18 Dɩ ka sopugo faarɛ n hanɩ bonɩɛ na-n ji sopugora bã. 19 Mɛ̃ gɩ omɩna, sι jιrɛ tue dι hʋɛ phιnɛ dιphã waa dι sa-n lona sãsι pa phuurə, dιι do Jeju Kirisitii tɔmɩ̃ dɔ nɔɔ. 20 Hʋɛɛlera a kɔɔ phɛl sarnι hʋ phaa gι, a dona yi hʋɛ, a kpãsɛ kɩ̃kιιnna, a thιɛna gaa ɔɔ tomι gι. 21 Dι wo sι hananɛ gbõdaarιkɛ Thãgba pɛrnι dι do yʋʋ ɔɔ cɔ. 22 Mɛ̃ gɩ sɩ jɩɛ tɔ na wɔrɔ̃ Thãgba na ha bʋɔ, na ha pɛrɛɛkɛ dananɩ thu, na haarɩkɛ Thãgba phʋɔlnɩ a ti kpɩɛrnɔ puu a faa, a na wɔrɔnaa dakha na tomɩrɩkɛ cɔcɔɔnɛnɩ na yɔ hɩrɛ. 23 Sɩ fɔ asɩ nũ pɛɛkɛra sɩ yɩnɩ sɩ hananɛ kĩkĩ, gɩdonɩ sɩ jɩɛ jɩ tue dɩ gɩrɛ Thãgba ʋlfɛnɩ ɩna cʋʋrɛ, gɛrra a na cʋʋ. 24 Sa-n jɩɛ dʋ kha bʋrɛ gɩ tɔ naʋ ga-n pɛr na dakha thɔ̃ bɔ cʋʋrɛ. 25 Sa-n bo pa bɩɛl gbɛbɩra’, mɔ̃kɛ ɩkhasɔ n cʋʋna’, sɩ sa-n mɩa kha yɩr thɩmɩa, mɔ̃ nɩ taanɩ yɩ Wireele dɩ ga-n wɔrɔ̃. 26 Gɩdonɩ a sɩ jɩ gbobi sɩ na cʋʋ sopugo ɔbɔɔkɛ sɩ ’lini ’lɛr sobɔ jɩɩr pɩ, bonɩɛ na-n hale sopugora bã. 27 Sɩ gɩrɛ dɔnɩ ma kʋ thɩ̃ɛɛkɛ sɛnɩ dʋɔn kɩɩlʋ na Thãgbaa ha kpor nĩkhiikɛ na thiəni ɔɔ lãlaardara dɔ khaa. 28 Tibil wo tibilikɛ n kɔɔ kʋɛanɩ Mʋɩjɩɩ jɔfʋ, ado tɩbɩla yenyɔ yẽthersɔ so ɩnɩ torre yire, wɩ-n kɔɔ kʋʋrɛ sι wa-n jιι bʋɔra ga. 29 Nι kpιɛrɛ hιnɛ mɔ̃ ga puuro na pɔna ʋrɛraakɛ na-n gbaannι Thãgbaa Bikuun dι dʋʋraa thɩ̃a’, kɛ dɔnι ʋrɛ n hιnɛnι nɔ bιɛl ʋlfɛ tɔmιnιkɛ phʋɔlɛɛnι dιι dʋʋraa mɔlɔ thɩ̃ɛ, da-n kpɛna dakha Thu Phuukɛ dɔnι bɔ jιdaa. 30 Gιdonι sι jιrɛ ʋrɛ kɔɔ sɔnι ayι: “Hel tiire dɔ ιnda, dι mɛr dɔ ʋrɛ na lιmanι tibil gιrɛ a cʋʋnι”, wo, “Kɔ̃tιn na kιιlnanɛ ɔɔ too.” 31 Thɩ̃ɛ gι dι ga-n kʋ maar ka ado fɩ təə ji Thãgba yidaarι nyɔ̃kɔɔ. 32 Na-n jɛna caca wiresɔ, ɔbɔɔkɛ nι kɔɔ ’lɛnι Thãgbaa dahιrɛ pι, nι kɔɔ jιιlɛ kιbι kɛ̃kɛrɛ̃ kɔ̃tιιna bʋɔraakɛ nι-n gaarnι. 33 Kho bιɛl nι dor yι ga thɩ̃ɛ nιιrɛraakɛ wι-n nιιr nιnι na nιwɛraakɛ nι-n yιnι, kho bιɛl wo nι ture a lõ bɔ gaar bιɛlla na wιrɛɛkɛ n gaarɛnι thale. 34 Dι bʋɔ n kɔɔ fʋ nɛr wιrɛraakɛ dɔnι khaιdara, dι nι ture na daʋ tιbιla n taa nar thɩ̃ɛ, sι dι na-n jιna dι nι hananɛ thɩ̃ ƴιrɛ baannι a do thɩ̃ɛɛkɛ n pʋɔrɛnι khorr. 35 Gɛr gι na-n dʋna anι tu jιra a fagaa koe, gι hananɛ khorιkɛ kɔ̃tιnanι tə̃ə. 36 Nι teenanɛ nι hanana yιrrɛ ado nι-n ƴaalɛ na-n cʋɛ gιrɛ Thãgba tuni, a ’lɛna gιrɛ Thãgba kɔɔ ʋlfɛnι a ha nι. 37 Gιdonι gι kherere Thãgbaa sɛbɛra ayɩ: “Kɩɛr na bɔɔ gbe fɩɩʋ, ʋrɛɛkɛra hanɩ ɩɩn da-n ɩ̃ a na daan a na pʋɔra’; 38 sɩ ʋrɛ mɩ hɛllɔnɩ sor dɩɩ do ha pɛrɛ dɔ nɔɔ, ɔr na hana yire, sɩ ado a kɛr bir ɔɔda na da mar haara kpɩɩraka’.” 39 Sɩ se wer sa do wɛkɛ n kɛranɩ dɩ wɩ bir khiro a na buurə’, sɩ sɛr dɔ wɛkɛ hananɩ ha pɛrɛ gɩ taa asɩ thu.

11

1 Ha pɛ hananɛ dʋɔn tu jɩɩr dɩ gɩrɛ sɩ-n pɛnɩ nũu sa ’lɛr, na thɩ̃ɛɛkɛ na dɔnɩnakɛ dayɩnana’, sɩ sɩ jɩrɔ tue dɩ gɩ hale. 2 Ha pɛrɛɛkɛra kɔɔ cʋɛ dɩ kɔ̃tɩna mamara kɔɔ hana i bʋɔ Thãgbara. 3 Ha pɛrɛra sɩ jɩ dɩ nʋɔ Thãgba kɔɔ sona dɩ thɩɩ na ƴũ kɔɔ ti, dɩ mɛ̃ gɩrɛ sɩ-n yɩnɩ the gɩrɛraakɛ na dɔnɩ dayɩnana’. 4 Ha pɛrɛra Abɛl kɔɔ ji bonɩɛ Thãgbara dɩɩ thʋ̃ bɔr ka a jɔ Kayɛ̃ɛda, dɩ gɛrra a kɔɔ ’lɛr i bʋɔ dɩ tɩɩ sarʋ a do mɔ̃ Thãgbara kɔɔ teenɩ ɔɔ khaarda, dɩ ha pɛrɛrara Abɛlɩda hale gɩrɛ ’lo dɩ ga-n mɩɩ sɩɩ dorakɛ a kɔɔ khire. 5 Ha pɛrɛra dɔ nɔɔ Enɔkɩ na kɔɔ khinə sa jʋʋn Thãgbaa dʋɔ, dɩ tibil na kɔɔ puno a yɩɩ bã, gɩdonɩ Thãgbaa kɔɔ gbaanɛɛ a jʋʋnna. Dι Thãgbaa sɛbɛ sor ayι ɔbɔɔkɛ aa kɔɔ jʋʋnnι Thãgbaa dʋɔ pa’, ɔɔda kɔɔ dar Thãgba haar. 6 Dɩ ado ha pɛrɛ na hala’, tibil na puno na da Thãgba haar kpιιraka’; gιdonι ʋrɛɛkɛ n wɔrɔnɛnι Thãgba dɔ a pɛr haar dι Thãgba hale, dι ɔr dʋɔn ʋrɛ n ’laanɛnι khor wιrɛraakɛ n ƴaalɛɛnι. 7 Ha pɛrɛra Noe kɔɔ pɛ nũu thιɛnaakɛ Thãgba kɔɔ kpãkpaanaanι sι dι ga do a yι gɛr pa’. A kɔɔ pər garɛ a gbɛbιrɔ bato gɩ taa ɔɔ cɔdara. Dɩ gɛrra a kɔɔ heenna tɩbɩla thɩɩra sor, dɩ a ’lɛr Thãgbara fɩl sarʋʋkɛ n thɛnι ha pɛrɛra. 8 Ha pɛrɛra Abιraham ɔbɔɔkɛ Thãgba kɔɔ wιιnι, a kɔɔ nιrɛ nũu a the jal paarιkɛ a na ’lɛnι na hɩ̃; dι a kɔɔ ther da-n jal sι aa jι ka a na jalna’. 9 Ha pɛrɛra a kɔɔ jal too dιιraakɛ Thãgba kɔɔ ʋlfɛnι ιna haarɛ, dι a toorore kpakpal togʋʋ da-n cɔ kẽkẽ waʋ na Ɩjakι na Jakɔbι, wɛrkɛ dɔnι ʋlfɛ bιɛlιlee hɩ̃hɩ̃sɔra. 10 Gιdonι dιιkɛ hananι go kpɛɛrɛ dιι tι a-n pιɛr, kɛ Thãgba donι ʋrɛ kheranι mɔ̃ ga mιnι a dona wa mιmι. 11 Ha pɛrɛra Saraa thɛthɛrakɛ ’lini tιιn sι a kɔɔ ’lɛr punone a kɔ̃ bi, gιdonι a hananɛ ha pɛrɛ dι ʋrɛ kɔɔ ʋlfɛnɛnι ʋlfɛrɛɛle, sobɔ tibil a do. 12 Gɛr gι tιι bιɛl ’lẽ’lẽ’lẽekɛrakɛ wo ’lenɩ sɛlɛlɛ pɩ, ’lɛ məlle dɩ wɩ jɔr a ho ƴepələ̃be ƴũ, a hona gbalãkothιnιkɛ n hanι lanyɔ̃ nʋɔra, kɛ tibil na punoneni na thera’. 13 Ha pɛ hʋɛra wele fɛʋ khiir sι wa ’lɛrakɛ thɩ̃ɛɛkɛ Thãgba kɔɔ ʋlfɛna wιna’, sι wι yι gɛr ƴɔɔ a ’laa fʋɔr gι, dι wι ture dakha kpakpala ha nɩ dɩ ɩnɩ dona kpãkpara thɩɩraakɛ. 14 Wɩrɛ n mɩanɩ thakɛ nɩnanɛ casɩ dɩ wɩ-n ƴaalɛ dɩɩkɛ na dɔnɩ awɩda. 15 Ado dɩɩkɛ wɩ kɔɔ thernɩɩda n bor dɩ ga-n too awɩ kpɩɛrɛra, ga dor wa kɔɔ yɩrɛ hʋɛ a na kɛr na biro. 16 Sɩ dɩɩkɛ baannɩ dɩphã wɩ-n ƴaal ka, a thɩɛna gaa dɩɩkɛ hanɩ ƴũ gɩ. Gɛr gɩ yicuru na fʋ Thãgba wa-n we nɩ awɩ Thãgba gaaga, gɩdonɩ a gbɛbɩ warɛ dɩɩ. 17 Ha pɛrɛra Abɩraham kɔɔ jinə Ɩjakɩ bonɩɛ ɔbɔɔkɛ Thãgba kɔɔ bɩɩnɩ bɩnɛ a hɩɩn; ɔrkɛ Thãgba kɔɔ ʋlfɛnanɩ a kɔɔ gbaarra ɔɔ Bikũu bɩɛl ’lẽ’lẽ’lẽ a kɔɔ jinəna bonɩɛ, 18 sɩɩ dorakɛ Thãgba kɔɔ sʋʋraarɛ ɔɔdara ayι: “Ɩjakιra fa ’lɛ məlle wa-n wena afι i.” 19 A hananɛ kpιɛrɛ dι Thãgba hananɛ punone a na ιιrnaa khirera, dι a thιɛna gaa gι hor khirerara a ιιr dι bir ’lιɛ. 20 Ha pɛrɛra Ɩjakι kɔɔ bɔna Jakɔbι na Ejayʋ mɔ̃ thɩ̃ɛ na ha warnι ƴɛ kʋʋlɔ. 21 Ha pɛrɛra Jakɔbι n kɔɔ khi a bɔna Jojɛfιι bikuunsɔ bιɛlbιɛl a gbuu gbʋʋl a wurõwuro sa fʋɔr Thãgba. 22 Ha pɛrɛra Jojɛfιι khi bɔ n thɔɔ dι mιι Ɩjιrayɛl bιsanaa theda a mιɛna wι mɔ̃ wa cʋʋnɩ na ɔɔ khubusɔ. 23 Ha pɛrɛra Mʋɩjɩɩ thɩ na ɔɔ nɩ kɔɔ keruu pora yẽther bɔɔkɛ wɩ kɔɔ kʋɔnɩ, gɩdonɩ wɩ yɩrɛ mɔ̃kɛ bɩsaanna thʋnɩ ɓɔ̃, dɩ maar na kɔɔ fʋ wɩrakɛ fãgadaarɩ jɔfʋra ga. 24 Ha pɛrɛra ɔbɔɔkɛ Mʋɩjɩra kɔɔ khɔnɩ pɩ bo ayɩ, wa-n we nɩ Faarɔ̃ɔ bikhɛrɩ bikuuna’; 25 a ka nar wa-n hʋɔlɛ nar nakha Thãgbaa too sa ka bo sopugo kãkarɩkɛ a na kãkanɩ bɔɔ gbe fɩɩʋ dɩbara. 26 A hɩɩnɛ beesire na Kirisiti dɩɩ dʋʋraa thɩ̃ ɓʋ̃ɔ a jɔ Ejipiti lẽle thɩ̃ɛ, gɩdonɩ khorɩkɛ a na ’lɛnɩ gɛr a-n hɩɩn kirkirkir. 27 Ha pɛrɛra a kɔɔ the Ejipiti dɩɩra sɩ maar na kɔɔ fʋʋrakɛ fãgadaarɩ nĩkhirə ga, gɩdonɩ a harrɛ kĩkĩkĩ a ho a yɩrɛ ʋrɛɛkɛ na dɔnɩ dayɩnana’. 28 Ha pɛrɛra a kɔɔ cʋʋ Pakɩ a jɛbɩna tɔmɩn dɩ mɛ̃ gbõgolõdaar na tha Ɩjɩrayɛldaraa caca birə ga. 29 Ha pɛrɛra Ɩjɩrayɛl bɩsana kɔɔ ɩɩr lanyɔ̃ sɩɛ dɩɩ ho pa khɩɩ gɩ, sɩ ɔbɔɔkɛ Ejipitidara kɔɔ pɛrnɩ haar ɩnɩ-n cʋɛ oti iner, wɩ kɔɔ khiire nyʋɔnɔ. 30 Ha pɛrɛra Jeriko gʋʋsɔ kɔɔ jiiro ɔbɔɔkɛ Ɩjɩrayɛl bɩsana kɔɔ fini diiro nyẽbe makonyɔ na pɩ. 31 Ha pɛrɛra Rahabɩ khɛ pɔɩ na kɔɔ khi na nũ nʋra ga, gɩdonɩ a kɔɔ teere gɩgɩla na ha bʋɔ. 32 Dɩ anye hale ’lo dɩ ma bir na so wo? Gɩdonɩ ma yɩ ƴɩɛ na mɩɩ nɩ Jedeyɔ̃ɔda, na Barakɩɩda, na Sãsɔ̃ɔda, na Jefɩtheeda, na Davɩdɩɩda, na Samʋɛlɩda, na Thãgbaa bobonaada ga. 33 Ha pɛrɛ dɔ nɔɔ dɩ wɩ kɔɔ puno fãgadarasɔɔ dɩ, wɩ cʋʋrɛ dakha gɩrɛ saranɩ, wɩ kɔɔ ’lɛr gɩrɛ Thãgba kɔɔ ʋlfɛna wɩnɩ, wɩ kɔɔ khaanɛ sidũ’ũ gbuokho, 34 wɩ kɔɔ kʋkʋʋlɛ dɔɔ fãga, wɩ forre bajɩna kʋrra, wɩ kɔɔ ther yɔɔrɛra a ’lɛ fãga, wɩ dor kũu khaa kʋʋrra, wɩ weelele sɔrasɩ kpala. 35 Khɛr ɩkha bire ’lɛ awɩ tibilsɔɔkɛ ɩrɛnɩ a the khirera. Tibil ɩkhasɔ n kɔɔ ’wãga dɩ wa-n khinə, sa bo fuure wɩ puno wɩ ’lɛ khi ɩɩrɛɛkɛ baannɩ. 36 Ɩkhasɔ hire maanɛ na ciile, na jɔrkɔ lir, na khaɩ tʋʋr. 37 Wɩ kɔɔ dʋʋrɛ ɩkhasɔ na bokana a kʋʋr, a vaar ɩkhasɔ na thɩr khaadaa, a kʋʋr ɩkhasɔ na bajɩna, bana lʋʋ na bʋ lʋʋ ɩkhasɔ n kɔɔ to dɩ wa-n finə bilili, a ’leena thɩ̃ɛ phuphuphul, wɩ-n kpoo warɛ dɩ wa-n ʋ̃ʋ war. 38 Tɩbɩlaalera na teena thɩɩka’. Wɩ-n kpaarɛ bəənnə, na gɔ̃gɔnana, wɩwɩl kanana na bi kpololo wɩ-n kɔɔ cɔ. 39 Wele fɛʋʋle wɩ kɔɔ ’lɛr i bʋɔ Thãgbara awɩ ha pɛ hanana, sɩ wa kɔɔ ’lɛ gɩrɛɛkɛ a kɔɔ ʋlfɛna wɩna’. 40 Thɩ̃ɛɛkɛ bʋɔnɔnɩ a ka Thãgba thɩɩn asɩ thɩɩn, dɩ ga do a-n ƴaalɛ gɩ dɔ wɛr bʋɔnɔ a dã thu sɩɩ do ser na halaa ga.

12

1 Gɛr gɩ sɛrɛ dakha mɔ̃ sɩ hananɩ yi tordara dɩ wɩ jɔr tə̃tə̃tə̃ a jɛ kpala sar, dɔ sɩ faa gɩrɛ fɛʋʋkɛ dɔ sarnɩ heendaa na sopugookɛ na-n pʋɔrɛnɩ sɩ dɩɩ barã sa’, sɩ sa-n ca na yɩrrɛ kɔlɔ̃kɔɔkɛra phɩnanɩ asɩ ƴɛ thɩ̃thɩɩn, 2 sa-n hɩɩnna Jeju kirkirkir, kɛ ha pɛrɛ n thernɩ, kɛ dɔnɩ dakha ʋrɛ n cʋɛnɩ ha pɛrɛ dɩɩ jɩɩ do ha pɛrɛ. Daʋʋkɛ Thãgba kɔɔ thɩɩnaanɩ dɔ nɔɔ dɩ kɔɔ gaar bʋɔ na ha fʋrɛ kʋkʋ thɩrʋra, sɩ aa kɔɔ therna yicuruukɛ gɩ-n hanana’, dɩ nɛnɛ̃ a toore Thãgbaa fãga too pa nyɔ̃bɔɔra. 3 Na-n jɩɛ kpɩɛrna ʋrɛɛkɛ kɔɔ fʋɔnnɩ haar bo ca olela ɓoɓo sopugodara kɔɔ bʋʋnɩ, dɩ mɛ̃ na vɔa’, dɩ nyɛ̃ɛ na khiir ni dakha ga. 4 Anɩ kɛ̃kɛrɛ̃ na sopugo ga jalna nɩ pɩ dɩ tɔmɩn thʋ̃ tha’. 5 Nɩ diinəne fɩl dɩɩr thɩmɩɩrɩle ya? Mee bikũu dʋʋrra Thãgba so nar ayɩ: “Ɩ̃ bikuun, na pərə Kɔ̃tɩnɩ wɛbɩra; ado a na naar fɩ, fa-n do haar n kʋɛ fa’. 6 Gɩdonɩ ʋrɛ Kɔ̃tɩn nanɩ, ɔr a-n wɛbɩ, ʋrɛ a-n wenɩ bikuun ɔr a-n ciil.” 7 Anɩ wɛbɩ dɔ nɔɔ dɩɩ teena nɩ to gaarɛ. Thãgba n hɩɩn nɛr mɔ̃ nɩ donɩ ɔɔ bikuunsɔ; gɩdonɩ ʋmɔ̃ɔ bikuun haanle dɩ thɩrɛ na wɛbʋa? 8 Ado Thãgba na-n wɛbι nι bikona fɛʋʋ kha ga, ga dor khɛ pɔɩɩ bιsãsɔ nι do, ga do bikũu bɔ nι doa’. 9 Dιrakɛ asι thιsɔ kɛ thιιraakɛ n kɔɔ wɛbι sɛr, sι sι-n kɔɔ cʋ wɛr, dι ga ka teena sι wuro jɔ ƴũ Thιrɛra a ’lɛ yirəə? 10 Bɔɔ gbe asι thιsɔ kɔɔ wɛbι sι mɔ̃kɛ wι yιɛnι dιι bɔr, sι Thãgba n wɛbι sɛr thɩ̃ɛ n bɔ sar sι puno sι phu mɔ̃kɛ a phuni. 11 Sobɔr gι wer, wɛbιrɛ fɛʋ ga-n do daʋ fʋ paara’, gbobire gι-n do, sι pιpιι paar ha ιι gι-n do dιι ιna dakha fιlɛɛkɛ saranι wιrɛraakɛ lonanι wɛbιrɛraalera. 12 Gɛr gι nι dɔ anι nyɛ̃ɛkɛ ƴʋɔlɛnι n hιl nar, anι nɛkhilikɛ taanɛnι n bir gι sar. 13 Nι dɔ anι nɛ na-n gba hʋ telẽe dι mɛ̃ gbãgbarʋʋ nɔ na ɓɔra’, sι gι ka gι kpɛɛ. 14 Na-n ƴaalɛ ha ie toore na tιbιla fɛʋ na kpιι leere, gιdonι ado kpιι leere na hala’, tibil bιɛllakɛ na yι Kɔ̃tιna’. 15 Na-n jιɛ dʋ bʋrɛ dι tibil bιɛl na-n ’lee Thãgbaa bɔ ja’, thιr nɛ khaa na-n phu dakha a na pɛ nyanyaanɛ anι thɩ̃thιιn gι ho ga mar tibil jɔjʋɔa’. 16 Na-n jιɛ dʋ bʋrɛ tibil na-n do bɔdɛl cʋʋdaara’, dι dakhabaa gι Ejayʋʋ kha ga, kɛ wi bιɛl dιkor donι nɔɔ dι faarɔ ɔɔ hʋ hana mɔ̃ a donι caca bikuuna’. 17 Nι jιrɛ a gι pιrɔ ɔbɔɔkɛ a ƴaalnι a bir a ’lɛ ɔɔ thιι bɔna, a kɔɔ bʋʋrɛ sιrakɛ a kɔɔ ƴaal gɛr na yilẽbe, sι ga do thɩ̃ɛ na punone na debi bã. 18 Ga do gɔ̃gʋ̃ɔɔkɛ tibil na punoni na thar nι wɔrɔ̃a’, kɛ dɔnι dɔ haara’, kɛ hanι kukukulə’, dι dabirə ga, dι thãgba jɛ kɔ̃tɩ̃ι ga, 19 dι tutuu ʋʋn ga, dɩ nɔ khena ga, mɔ̃kɛ wɛkɛ kɔɔ nɩɛnɛnɩ kɔɔ bɩɛlnɩ dɩ ɩna-n bir a nɩ gɩrakɛ bã; 20 gɩdonɩ wa mar ga thɩmɩɩlera sɔnɩ thaka’, gɩ yɩ: “Ado nʋm gɩrakɛ sa thar gɔ̃gʋɔnaale bokana wa dʋʋrnaa a na kʋ.” 21 Dι thɩ̃ɛɛlera wι garnι yire n kɔɔ kʋrɛ maar ka, dι Mʋιjι ba sona ayι, maar hor ga tɔ nɛr na kpɛɛ dι ιna-n jẽ. 22 Sι ne wer Sιyɔ̃ gɔ̃gʋ̃ɔ nι wɔrɔ̃, kɛ dɔnι Thãgba yidaarι dι, kɛ dɔnι ƴũ Jerujalɛm, ka thɔ̃thɔ̃daar thusɔ tə̃tə̃tə̃ hanι, 23 a wɔrɔna wιrɛ gbɛbanι kha dι wa-n kãka, kɛ dɔnι Thãgbaa caca bikuunsɔɔ kpa jɛ pa, kɛ awι i kherenι Thãgbaa dʋɔ; nι wɔrɔnɛ dakha kιιldaarιkɛ dɔnι tιbιla fɛʋʋ Thãgba, a wɔrɔna tιι saraakɛ Thãgba cʋʋnι dιphã dι wι bɔr a dã thu, 24 a wɔrɔna Jejuukɛ dɔnɩ ƴɛƴɛɛ dɩɩ do nɔɔ dɩ nɔ bɩɛl ʋlfɛ phaa hale, a wɔrɔna tɔmɩ̃ jɛbɩrɛɛkɛ n jɩɛnnɩ khe a ba Abɛlɩda. 25 Na-n jɩɛ hɩɩn, na-n bo ʋrɛɛkɛ n mɩana’, gɩdonɩ ado wɛkɛ kɔɔ bɔnɩ Thãgbaadaakɛ ʋrɛ kɔɔ hanɩ thɩɩra n mɩɩ wɩnɩ na kɔɔ puno a fuə’, mɔ̃ ser na fʋ sɩ na fuu ado sɩ bo ʋrɛɛkɛ tɔɔnɩ ƴũ sɩ da-n mɩɩ. 26 Ɔɔ nɔ kɔɔ jɩɩn thɩɩkɛra dabɔɔlera; dɩ nɛnɛ̃ a ʋlfɛrɛ gɩrɛ wo ayɩ, ɩna bire na jẽ thɩɩ babɩɛl wo, sɩ ga do thɩɩ gɩ dɩphã dɩbara ga sɩ na thãgbara ƴũ. 27 Dɩ thɩmɩɩrɩkɛ sɔnɩ ayɩ: “Babɩɛl wo” n nɩnanɛ dɩ thɩ̃ tinəne na jɩɩn a na hɛllɔ, sɩɩ do gɩrɛ na dɔnɩ dajenana’ gɛr jɩlɛ. 28 Gɛr gɩ mɔ̃kɛ sɩ hanɩ gɩrɛ dɩ sa-n ’lɛ fãga dɩɩkɛ na dɔnɩ datutugonaa ga, dɔ sɩ hana fɔfʋɔr haar sa-n fʋɔrna Thãgba gɩ do fʋɔrɛɛkɛ na daaraanɩ haar, na cʋrɛ nakha maar. 29 Gɩdonɩ asɩ Thãgba dor dakha dɔɔkɛ dɔnɩ thɩ̃ kʋɛ dɔɔ.

13

1 Na-n yɩra a na na kha mɔ̃ nɩ donɩ omɩna. 2 Na-n pərə a na tea kpakpala, gɩdonɩ thalee cʋʋ ʋkhasɔ n kɔɔ teero thɔ̃thɔ̃daar thusɔ sɩ wa-n kɔɔ ja’. 3 Na-n jɛna wɩrɛ hanɩ khaɩra gɩ ho khaɩdarara ha nɩ ner; na-n jɛna wɩrɛ wɩ-n kpooronɩ gɩdonɩ nɛrɛ dakha tomɩrra nɩ hana. 4 Dɔ tɩbɩla fɛʋ na-n hɩɩn her gɩ do thɩ̃ɛɛkɛ hananɩ cʋrɛ, dɩ thɩ̃ bise na-n lõ herraala’. Gιdonι Thãgba na kιιlnanɛ wιrɛ dɔnι bɔdɛl cʋʋdara, na khɛ kpιι ƴaaldara, na kũu kpιι ƴaaldara. 5 Anι ιιr para na-n do war laarɛ n ho ga hərə nera’, sι nι dɔ ga-n da nar na gιrɛ nι hananι, gιdonι Thãgbaa thɛthɛ sɔ ayι: “A gι dʋ mɔ̃ dʋ mɔ̃, sι ma hana faarɛ na faa fa’; ma sι far dιbara kpιιraka’.” 6 Dι gɛr gι sι punone so na tu jιιr ayι: “Kɔ̃tιn dʋɔn ɩ̃ bubul, maar na fʋ mι thιɛna ga; anye tibil na puno na cʋʋ mɩ?” 7 Na-n jɛna anɩ thɔthɔɔdaraakɛ kɔɔ mɩa nɩnɩ Thãgbaa thɩmɩɩ. Nɩ hɩnɛ mɔ̃ awɩ yi khu pa hanɩ, sɩ na phɛla awɩ ha pɛ. 8 Mɔ̃ Jeju Kirisiti hanɩ de, mɛna a ha nĩ na bɔɔ khorr. 9 Na-n do dɩɩr kpɩɩsɔ dɩɩdɩɩ n cʋʋ nɩ nɩ lɛ̃ hʋɛra ga, gɩdonɩ gɩ bɔrɛra gɩ do Thãgbaa bɔ jɩ cʋɛ sɩ dɩ sɩ tɩ, sɩ ga-n do dɩko thɩmɩɩr gɩ, kɛ na kɔɔ cʋɛnɩ wɛkɛ ma garnɩ yʋʋ bɔaa ga. 10 Sɩ hananɛ bonɩ ji paar, kɛ wɩrɛ n dɔnɩ thɔma kẽkẽ waaraale na hananɩ hʋɛ a na khoro thɩ̃a’. 11 Nʋmaakɛ gbõdaar n gbanɩ, ga tɔmɩ̃ a lona pa phuurə a jinə sopugo hɛl bonɩɛ, khuirə wɩ-n thena gɩ dɩ wɩ thii dɩɩ hɩ̃. 12 Gɛrra gɩ dɩ Jeju dakha, mɔ̃ a na fʋnɩ sɩ na gba ɔɔ thɛthɛɛ tɔmɩ̃ a phʋɔlna tɩbɩla wɩ phu, kɔɔ gaar bʋɔ dɩ khuirə. 13 Gɛr gɩ sɩ thɛ a na jalalaa le khuirə a to beesi ca bɩɛlla na ɔɔda. 14 Gɩdonɩ sa hana kɛ thɩɩra dɩɩkɛ na jalanɩ ƴɛrra’, sɩ dɩɩkɛ na ɩnanɩ sɩ-n ƴaal. 15 Gɛr gɩ sɩ gba khɩɩrɛ gɩ do bonɩ ji thɩ̃ɛ sa-n khɩɩna Thãgba bɔɔ fɛʋ, gɩ do Jeju dɔ nɔɔ, a thɩɛna gaa khɩɩrɛɛkɛ asɩ delẽbi n khɩɩnɩ ɔɔ i gɩ. 16 Sɩ na-n diinə bɔ cʋʋrɛ na tibil bullə’, gɩdonɩ ga bonɩ ji caale n da Thãgba haar. 17 Na-n nɛ anɩ thɔthɔɔdara nũu, nɩ wuro war a jɔ, gɩdonɩ wɛr n bɛra anɩ thu mɔ̃ wɩ donɩ wɩrɛ na mɩanɩ Thãgbara mɔ̃ awɩ thɔ̃ hanɩ. A na cʋʋ mɛ̃, wa-n jɩɛ do awɩ thɔ̃ na daʋ ga do war sɩɩra’, gɩdonɩ gele thale na ɩna nar bɔɔ fɩɩʋraka’. 18 Nɩ bɩɛlnɛ Thãgba na pɛ sar. Sɩ jɩɛ jɩ dɩ sɩ hananɛ haarɩkɛ na-n heene sɩnɩ sora’, mɔ̃ sɩ-n ƴaalnɩ dɩ sa hana fɩl bʋɔ thɩ̃ɛ fɛʋra. 19 Thɩ̃ɛ gɩ dɩ ma-n bɩɛl nɩ na haar fɛʋ nɩ cʋɛ Thãgba n ha mɩ hʋɛ ɩ̃ puno ɩ̃ pɔ anɩ pa kɔrɔ. 20 Dɔ Thãgbaakɛ ha ɩɩ n thernɩ, kɛ kɔɔ ɩrɛnɩ Jeju asɩ Kɔ̃tɩ̃ɩkɛ dɔnɩ bana khedaar kɔ̃tɩn khirera, dɩɩ do tɔmɩnɩkɛ n nɛnanɩ nɔ bɩɛl ʋlfɛrɛɛkɛ dɔnɩ khorrdaara gɩ the, 21 n ha nɩ thɩ̃ bɔɩ fɛʋʋkɛ dananɩ nɩ puno na-n cʋʋ ɔɔ tuur, a na-n cʋʋ sar dakha gɩrɛ daaraanɩ, ga-n the Jeju Kirisitira; dɔ ɔr n hɩ̃ i dʋbɩrɛ bɔɔ fɛʋ waa khorr vʋ̃ʋ. Amɛn. 22 Mɩ-n bɩɛl nɛr omɩna dɩ na fʋ haar fɩl dɩɩr thɩmɩɩrraakɛ mɩ khere narnɩ ga donɩ gɩ kpɛra’. 23 Nɩ jɛna dɩ wɩ tire Timothe asɩ omi khaɩra a faa. Ado a ɩnɛ kɔrɔ sa pɔr kha a na yɩ nɩ. 24 Nɩ fʋɔrɛ anɩ thɔthɔɔdarasɔ fɛʋ na tɩɩ phuusɔ fɛʋ. Ɩtalɩdara fʋɔr nɛr. 25 Thãgba na-n jɛ nɛrɛ fɛʋ bʋɔra. Amɛn.