EFƐJƖDARA

1

1 Mɛr Polιkɛ dɔnι Jeju Kirisitii thɔ̃thɔn mɔ̃ Thãgba tuni, thɔna sɛbɛɛkɛ a ha tιι phuusɔɔkɛ dɔnι sobɔ omιnaakɛ Jeju Kirisiti hιnι, dι wι ha Efɛjι. 2 Thãgba asι Thι na Jeju Kirisiti Kɔ̃tιn n hana nι ha ιι a jɛ nɩ dakha bʋɔra. 3 Thãgbaakɛ dɔnɩ asɩ Kɔ̃tɩ̃ Jeju Kirisitii Thɩ hɩna khɩɩrɛ, kɛ kɔɔ bɔna sɩnɩ na bɔna caar dɩɩdɩɩkɛ dɔnɩ thudaa, kɛ thɛnɩ ƴũ dιι do Jeju Kirisiti dɔ nɔɔ. 4 Thale Thãgba phiir si dιι do Jeju Kirisitii pa gι the, sι aa kɔɔ ti thιιkɛ pa’ ayι, sι pho a ’lea dι paar ɔɔ ƴɛra. Ɔɔ naʋra 5 a kɔɔ mãa phiir sar dι sa dʋʋraa bιsana, gι do Jeju Kirisitii pa gɩ the, mɔ̃kɛ gɩ kɔɔ daaraanɩ haar dɩ ƴaal, 6 sɩ puno sa-n khɩsʋʋ ɔɔ nɔ kpaa bɔ jɩ hananaakɛra a kɔɔ jɩ sɩnɩ dɩɩ do ɔɔ Bikuunikɛ a nanɩ dɔ nɔɔ. 7 Ɔrra sɩ ’lɛ birsere na sopugo faarɛ dɩɩ the ɔɔ tɔmɩna, a ha mɔ̃kɛ ɔɔ bɔ jɩ kɔ̃tɩ̃ɩkɛ 8 ɔr Thãgba kɔɔ jɩ sɩnɩ jɔɔ hanɩ, a hanana sɩ kpɛsɛrɛ na jɩɩr fɛʋ. 9 Ɔr cʋɛ sɩ dɩ sɩ jɩ ɔɔ tuurikɛ keranɩ, kɛ dɔnɩ ɔɔ ƴaal bɔɔkɛ a kɔɔ hananɩ ɔɔ hara kɛkɛkɛ, 10 gɛr dʋɔn ado bɔɔ dã ɩna gbɛbɩrɛ gɩrɛ fɛʋ hanɩ ƴũ na thɩɩra dɩ ga do bɩɛl Kirisiti n do gar yʋʋ. 11 Kirisiti dɔ nɔɔ dɩ Thãgba kɔɔ phiir si dɩ sa ha kpɩɩ mɔ̃ a kɔɔ maanɩ ƴaalɛ, gɩdonɩ ɔr n cʋɛ thɩ̃ɛ fɛʋ dɩ ga-n ha mɔ̃ a-n ƴaalnɩ gɩ hana, 12 sɩ puno sa-n khɩsʋʋ ɔɔ i dʋbɩ hanana, sɛrɛɛkɛ dɔnɩ wɩrɛ kɔɔ kʋlɛnɩ ƴɩɛ a hana nũ pɛrɛ Kirisitira. 13 Nɛrɛ dakha nɩ kɔɔ pɛrɛ haar ɔrra ɔbɔɔkɛ nɩ kɔɔ nɩɛnɩ sobɔ thɩmɩɩrɩkɛ dɔnɩ tutugo bʋɔɔkɛ hananι taarɛ, dι ɔrra dakha dɔ nɔɔ dι Thãgba dʋ nar jιιnιkɛ dɔnι Thu Phuukɛ a kɔɔ ʋlfɛnι ιna ’ laarɛ, 14 ɔr dɔ barã paar gιrɛraakɛ sa ’lɛnι, a cʋʋ sɛr dɩ sɩ jɩ tue dɩ Thãgba na taarɛ dɩphã waa vʋ̃ʋ wιrɛ a hɩnɩ, wɩ puno wɩ do wɩrɛ na-n khɩsaanɩ ɔɔ i dʋbɩ hanana. 15 Gɛr gɩ mɛrɛ dakha mɔ̃kɛ mɩ nɩɛnɩ anɩ thɩmɩɩ ha pɛrɛraakɛ nɩ hananɩ Jeju Kɔ̃tɩnna, na anɩ naakɛ nɩ-n nanɩ tɩɩ phuusɔ fɛʋ. 16 Ma-n pɩr Thãgba khɩɩrɛ kpɩɩ anɩdara ga. Mɩ-n wer anɩ i dι ma-n bιɛlna 17 asι Kɔ̃tɩ̃ Jeju Kirisitii Thãgbaakɛ dɔnι Thιrɛɛkɛ hιnanι i dʋbιrɛ, a hana nι Thu Phuu a na-n ha nι kpɛsɛrɛ a na-n nιnana nι nι jιι jιι; 18 a phuo ni dakha yire nι jι mɔ̃ nũ pɛrɛɛkɛ a kɔɔ we narnι hanι, nι jιna mɔ̃ ɔɔ nɔ kpaa thɩ̃ ɓɔ̃ɔkɛ a thιιnnι ɔɔ tιι phusɔra hanι, 19 nι jιna dakha ɔɔ fãga kʋkʋʋkɛ hanιle sɛr ha pɛdaraa ha, ga fãga caalera wabanι thale; 20 gɛr a kɔɔ ιιrna Kirisiti dι the khirera a cʋʋnaa dι too gιrɛ ɔɔ nyɔ̃bɔra le Thãgbaa dʋɔ, 21 a kəə fãgadarara fɛʋ, na punodarara fɛʋ, na dakpɛna yʋʋsɔra fɛʋ, na kɔ̃tɩnasɔra fɛʋ, a kəəna thɩ̃ɛ wo thɩɛna fɛʋʋkɛ hananɩ ire dɩ wɩ we, ga do nɛnɛ̃ bɔɔraakɛ gɩ dɩbara ga, sɩ bɔɔraakɛ na ɩnanɩ dakha. 22 Dɩ Thãgbara gbaar thɩ̃ɛ fɛʋ dɩ jəəro nɛɛ, a pɩɛraarɛ dɩ do yʋʋ we gbɛbɩdarara. 23 We gbɛbɩdarara dɔ ɔɔ tomɩɩkɛ ɔɔ thɛthɛ hironi phi ɔrkɛ henɩ thɩɩkɛra a gbana ƴũ koo.

2

1 Anɩ dɩ pa na anɩ sopugo dor nɔɔ dɩ nɩ kɔɔ khi mamara; 2 dabɔɔlera nɩ kɔɔ ha garnɩ dɩ na-n kpaan na fɩlɛɛkɛ dɔnɩ thɩɩkɛɛda, dɩ na-n nɩ nũu ʋrɛraakɛ dɔnɩ kɔ̃tɩn fãgadarasɔraakɛ dɔnɩ thudaakɛ hanɩ jɩɛra le ƴũ, kɛ dɔnɩ ʋrɛ n dɔnanɩ gɩrɛ nũ nʋʋrdara thɔma. 3 Sɛrɛ fɛʋ dakha thalera sɩ kɔɔ ha dɩ sa-n kɔɔ ɩɩr mɔ̃kɛ asɩ tibil do pa n ƴaalnɩ, dɩ sa-n cʋʋna dakha gɩrɛ n kɔnɩ asɩ tomɩ na asɩ kpɩɛr thue, dɩ asɩ ti parakɛ Thãgbaa nĩkhi too sɩ too ɩkhasɔɔ kha. 4 Sɩ Thãgbaakɛ ɔɔ bɔ dona na wabɩnɩ kpãkpalã ga, na ɔɔ naʋ kɔ̃tɩ̃ɩkɛ a kɔɔ na sɩnɩ, 5 sɩɩ dorakɛ sɛr dɔ wɩrɛ kɔɔ khenɩ dɩɩ do asɩ dɩ pa dɔ nɔɔ a bire ha sɩ yire na Kirisiti. Thãgbaa bɔ jɩ dɔ nɔɔ dɩ nɩ ’lɛ taarɛ. 6 A kɔɔ ɩɩr sɛr kha dɩ sɩ gbɛbɩ too Thãgbaa dʋɔ nakha Kirisiti, dɩɩ the asɩ bɩɛl dora na Jeju Kirisiti. 7 Gɩ do nɔɔ a nɩna bɔɔraakɛ n ɩnanɩ mɔ̃kɛ ɔɔ bɔ jɩ thʋnɩ wabɩ, dɩɩ the bɔɔraakɛ a bɔ sarnɩ dɩɩ do Jeju Kirisiti dɔ nɔɔ. 8 Gɩdonɩ Thãgbaa bɔ jɩra nɩ kɔɔ ’lɛ taarɛ dɩɩ the ha pɛrɛra, ga do anɩ pa gɩ tha’, Thãgbaa khaarda gɩ. 9 Məbi paar na ha liir tibil n məbiroə’, gɩdonɩ ga do anɩ dɩkha cʋʋra gι tha’. 10 Gιdonι sɛr dɔ Thãgbaa nyɛ̃ thɔ̃; a kɔɔ ti ser dιι do Jeju Kirisitii pa gι the, sa-n cʋɛ thɔ̃ bʋɔɔkɛ a kɔɔ maanι gbɛbιrɛ sa-n cʋɛ. 11 Gɛr gι nι jɛna gιrɛ nɩ kɔɔ donɩ mamara, nɛr kɔɔ dɔ ca kpalaakɛ Juifisɔ n hɩɩnnɩ mɔ̃ na donɩ khʋ̃ kurdara ga, sɩɩ do mɔ̃ wι donι khʋ̃ kurdara jιιn gιιkɛ tibil nyɛ̃ɛ pɛrnι. 12 Ɔbɔɔraalera na kɔɔ hana Kirisita’, na kɔɔ hana lõ paar Ɩjιrayɛldaraa thɩ̃thιιna’, nι kɔɔ dor kpakpala nɔ bιɛl ʋlfɛrɛraakɛ kɔɔ ʋlfɛnɛnι, na kɔɔ hana nũ pɛra’, na kɔɔ hana Thãgba thιιraaka’. 13 Sι nɛnɛ̃ dιphã nɛrkɛ kɔɔ hʋnɔnɛnι mamara, Kirisitii tɔmɩ̃ cʋʋ nɛr dι nι tɔ wɔrɔ̃ gιrɛ, dιι the anι bιɛl dora na Jeju Kirisiti. 14 Gιdonι ɔr dʋɔn asι ha ie, ɔrkɛ cʋɛnι Juifisɔ na ca kpala dι wι do bιɛl, mɔ̃ a wιɛlnι laarɛɛkɛ dɔnι gʋʋkɛ lea wɩnɩ kha. 15 Ɔɔ tomɩ a gba a kʋkʋʋlna jɔfʋ na gιrɛ jɔfʋ n yιnι foo gι cʋɛ, na sɔsɔɔkɛ gι hananι, a cʋʋrɛ mɛ̃ gɩ do nɔɔ caar yenyɔɔle n gbɛbɩ wɩ do tɩɩ pha bɩɛl, gɩ do thale dɔ ha ɩɩ a pɛrnɩ. 16 Ɔɔ khi kʋkʋ thɩrʋra a kʋna laarɛ, a cʋʋna dakha caar yenyɔ dɩ wɩ bir kũu kha na Thãgba a do tomɩ bɩɛl. 17 A kɔɔ ɩnɛ a mɩɩ tutugo bʋɔɔkɛ dɔnɩ ha iedaa nɛrɛraakɛ hʋnɔnɛnɩ na Thãgba, na wɩrɛraakɛ wɔrɔnɛnɩ. 18 Ɔr dɔ nɔɔ dɩ sɛrɛ bɩɛlbɩɛl yɩ lõ paar Thɩrɛra na Thu Phuu bɩɛl. 19 Gɛr gɩ dɩphã na do kpakpala na hʋ ka bã, sɩ bɩɛl nɩ do na tɩɩ phuusɔ a dona Thãgbaa cɔ too. 20 Nɛr dɔ cʋɔrɩkɛ mɛnɩ, sɩ thɔ̃thɔna na Thãgba tukɩr tidara kɔɔ kpɛa gʋʋ ɓo, dɩ Jeju Kirisitii thɛthɛ dɔ go tɩ bokaar. 21 Bɩɛl dʋʋr na ɔr thɛthɛ na dɔ nɔɔ dɩ cʋɔrra fɛʋ na cõcool na khɔ̃ a na do cɔ phuu Kɔ̃tɩnna. 22 Bɩɛl dʋʋrrara na ɔr wɩ gba nɩ a ɓaan a gbɛbɩ mι dι nι do cʋɔr Thãgbara, kɛ Thu Phuu n cɔrɔnι.

3

1 Gɛrra dɔ nɔɔ dι mɛr Polιkɛ dɔnι khaɩdaar Jeju Kirisitii sora dɩɩ do nɛr ca kpala dɔ nɔɔ, n bɩɛl Thãgba dɩ ma-n pɛ nar. 2 Mɩ pɛrɛ haar nɩ nɩɛrɛ bɔɔbɔɔ mɔ̃kɛ Thãgba pɛ marnɩ thɔma dɩ ma-n cʋʋ nɛrɛra, dɩɩ do ɔɔ bɔ jɩra gɩ the. 3 Thãgba kɔɔ nɛ mar thɩ̃ɛ a cʋʋ mɩ dɩ ɩ̃ jɩ thɩ̃ gbulikɛ keranɩ, gɛr ha gɩrɛ mɩ kherenɩ a cʋɩ nar gbe; 4 dɩ mɔ̃ nɩ-n hɩɩnnɩ sɛbɛɛkɛ na punone na jɩ dɩ mɩ jɩɛ jɩ Kirisitii thɩ̃ gbulilera. 5 Bɔɔkɛ kɔɔ kanɩ mamara tɩbɩla na kɔɔ jɩ thɩ̃ gbulikɛ mɔ̃kɛ Thu Phuu nɩna gɩnɩ gɩrɛ Thãgbaa thɔ̃thɔ̃daar phusɔra na ɔɔ tukɩr tidarara ga. 6 Gɛr dɔ mɔ̃ ca kpala na bulni kha na Juifisɔ gɩrɛ wɩ hananɩ, a na debi dakha a na do tomɩ bɩɛlɩ ɓãɓã na wɛr, a na bulnə kha Thãgbaa ʋlfɛɛkɛ tibil na ’lɛnɩ Jeju Kirisitira gɩ do tutugo bʋɔra gɩ the, 7 kɛ mɩ doronɩ gɩrɛ thɔ̃thɔn dɩɩ ha mɔ̃kɛ khaardaakɛ Thãgba ha mɩnɩ ɔɔ fãgara hanɩ, sɩ dɩɩ do ɔɔ bɔ jɩra gɩ the. 8 Mɛrkɛ dɔnɩ dabuu a jɔ tɩɩ phuusɔ fɛʋ, sɩ Thãgba kɔɔ jɩ mɛr bʋɔra a pɛ mar ma-n mɩa ca kpala tutugo bʋɔɔkɛ dɔnι Kirisitii thɩ̃ ɓɔ̃ɔkɛ na hanι mιɛrɛra ga, 9 ɩ̃ cʋɛ tιbιla fɛʋ wι jιι yι mɔ̃ thɩ̃ gbullə yιrnι, gιrɛ Thãgbaakɛ dɔnι thɩ̃ɛ fɛʋʋ Tidaar kɔɔ maanι kerre kɛkɛkɛ. 10 Mɛ̃ dιphã we gbɛbιdara na cʋʋ fãgadara na punodara Thãgbaa dʋɔ dι wa jι Thãgbaa kpɛsɛɛkɛ jʋɔnɔnι. 11 Thãgba cʋʋrɛ mɛ̃ dιι nιna ɔɔ kpιɛrιkɛ dɔnι khorrdaakɛ yιranι dιι do asι Kɔ̃tɩ̃ Jeju Kirisitira gι the, 12 kɛ sι yιrɔnι hʋɛ na ha pɛrɛɛkɛ sι hananaanι a na ba wɔrɔna Thãgba na ’lar. 13 Mɛ̃ gι mι-n bιɛl nɛr na-n do nyɛ̃ɛ n khiir ni bɔ gaarɛraakɛ mι-n yιnι anι sora ga, anι dabɔ ga kɛr na do. 14 Gɛr dɔ kιrʋ dι ma-n gulẽga Thιrɛɛ ƴɛra, 15 kɛ fɛʋʋkɛ hanι thιιra na ƴũ n ’lɛrnι ire, 16 dι a na gba ɔɔ nɔ kpaa thɩ̃ ɓɔ̃ a cʋʋna nι nι ’lɛ fãga gι jɔr anι hara, gι do ɔɔ Thu Phuurə gι the; 17 Kirisiti n tɔɔ dakha anι hara gι the ha pɛrɛra, nι puno nι gɔ nɛɛ gι hulõ naʋra; 18 nι puno na-n jι na tιι phuusɔ fɛʋ mɔ̃ Kirisitii naʋ pɛrnι, a gbaanna, a hulona, a gbaanna dakha ƴũ; 19 nι jιι jιna ɔɔ naʋʋkɛ kanι jιιr fɛʋ, nι puno nι hi phi na Thãgbaa hi fɛʋ. 20 Ʋrɛɛkɛ hananι punone dι cʋʋna thɩ̃ɛ, dɩɩ do ɔɔ fãgaakɛ n dɔnɩ thɔma asɩ hara gɩ-n the, a-n cʋʋrɛ dɩɩ jɔ gɩrɛ fɛʋ sɩ-n bɩɛlnɩ na sɩ-n kpɩɛrnɩ; 21 ɔɔ i n dʋbarɔ we gbɛbɩdaraa thɩ̃thɩɩn bɔɔ fɛʋ waa khorr vʋ̃ʋ, gɩ do Jeju Kirisitii pa gɩ the. Amɛn.

4

1 Gɛr gɩ mɩ-n bɩɛl nɛr, mɛrkɛ dɔnɩ khaɩdaar Kɔ̃tɩnɩ sora, na-n ɩrɛ ga-n mɩɛ kha na werɩkɛ Thãgba kɔɔ we nɩnɩ. 2 Nɩ jɔ dɩbara, a hana hɛlɛlɛ fɩlɛ, a hanana dakha ha fʋrɛ. Na-n fɔ kha haar bɩɛlbɩɛl na naʋ. 3 Na-n gbuoro yʋʋ Thu Phuu bɩɛl do n hale gɩ too anɩ pa, gɩ do lidaakɛ dɔnɩ ha ɩɩkɛ le nɩnɩ dɔ nɔɔ. 4 Tomɩ bɩɛl hale, na Thu Phuu bɩɛl, mɔ̃kɛ nũ pɛ bɩɛl hanɩle dakha kɛ Thãgba we narnɩ. 5 Kɔ̃tɩ̃ bɩɛl dɩbara haanle, na ha pɛ bɩɛl, na yɔ kpɛɛ bɩɛl, 6 na Thãgba bɩɛl, kɛ dɔnɩ tɩbɩla fɛʋʋ Thɩ, ɔr kəəne thɩ̃ɛ fɛʋra, ɔr dɔ ʋrɛ pɛnɩ paar fɛʋ, a har dakha sɛrɛ fɛʋʋ bɩnɔ. 7 Sɛrɛ fɛʋ bɩɛlbɩɛl ’lɛr bɔ jɩ khaardaa dɩɩ do asɩda, mɔ̃kɛ Kirisiti n ’laanɩ jɔɔ dɩ ha sɩ. 8 Gɛr dɔ gɩrɛ Thãgbaa sɛbɛ sonɩ ayɩ: “Mɔ̃ a-n kɔɔ jʋʋnnɩ ƴũ, a khɩɩrɛ dea a jʋʋnna, a har tɩbɩla dakha khaardaa.” 9 A jʋʋnɛɛ kιr dʋɔn mɔ̃? Mee gι nιnanɛ a kɔɔ gbune a dã thɩ thɛrɛɛ ɓo. 10 Ʋrɛɛkɛ kɔɔ gbunoni ɔr thɛthɛra jʋnɛ a kəə thãgbara ƴũ fɛʋ, dι mɛ̃ ga do ɔr he thιιkɛra a gbana ƴũ koo. 11 Ɔr pιɛr ιkhasɔ wι dɔ thɔ̃thɔna, ιkhasɔ n do Thãgba tukιr tidara, ιkhasɔ n do tutugo bʋɔɔ thιmιι mιιdara, ιkhasɔ n do khɛkhɛ na dιιrdara, 12 gι do nɔɔ tιι phuusɔ n gbɛbιrι wι ’li wa-n jιι cʋʋ ɔɔ thɔ̃, gι cʋʋ dakha Kirisitii tomɩ gɩ khɔ̃ ga-n pɛr, 13 phaphapha sɛrɛ fɛʋ n do bɩɛl ha pɛdaara, na Thãgbaa Bikuuni jɩra, sɩ khɔ̃ sɩ bɩ̃, sɩ mãkhana Kirisitiikɛ dananɩ thu; 14 dɩ mɛ̃ sa do bɩsana ’lo, dɩ dɩɩrɛɛkɛ n phʋnanɩ jɛ khaa na cʋʋ sɩ sa-n kpaar baba ga; dɩɩrɛɛle tɩɩ fɩɩl tɩbɩlaa pa gɩ the, kɛ n gbaannɩ fɩɩlɛ dɩ wɩ cʋʋna tɩbɩla wɩ lona hʋ puurə. 15 Sɩ sobɔ mɩɩrɛ na naʋ sa ka na khɔnɔ thɩ̃ɛ fɛʋra ʋrɛraakɛ dɔnɩ yʋʋ, a thɩɛna gaa Kirisiti gɩ. 16 Ɔr dɔ nɔɔ dɩ tomɩ ɓaanʋsɔ dɩɩdɩɩ n coor kha a do bɩɛl dɩɩ the ƴɔɔpasɔraalera tomɩrra n hananɩ, mɛ̃ gɩ ɔbɔɔkɛ tomɩ ɓaanʋ dɩɩdɩɩlera n donɩ awɩ thɔ̃ mɔ̃kɛ gɩ teenanɩ, tomɩrra koo n khʋɔn dɩ ga-n pɛr na naʋ. 17 Gɛr gɩ gɩrɛ mɩ-n sonɩ dɩ ɩ̃ bo dɩ ma-n kpãkpaanɔ mɔ̃ mɩ donɩ Kɔ̃tɩnɩda dʋɔn wɔɔ: Na-n hana fɩlɛ ’lo a ho thɩldaraakɛ hananɩ mɔlɔ kpɩɛra’. 18 Awɩ kpɩɛr pa gɩ birəre, wa hana Thãgbaa yiikɛ a-n ’laana’, dɩ gele awɩ kpɩɛr ’leeraakɛ wɩ hananɩ na awɩ ha dibirə gɩ the. 19 Awɩ puu cʋʋ na-n thʋ wɩ haar fɩɩʋraka’; wɩ gbaar dɩbara a faa dakhaba cʋʋrɛra, dɩ wa-n cʋʋna thɔ̃ bisesɔ fɛʋʋkɛ n kɔ wɩnɩ thue. 20 Sɩ nɛrɛ, ga do thale gɩ dɩɩr nɩ Kirisitii pa ga. 21 Sɩ mee mɩ pɛrɛ haar nɩ nɩɛrɛ bɔɔbɔɔ mɔ̃ ɔɔda mɩɩnɩ, dɩ wɩ dɩɩr nɛr sobɔrɩkɛ hanɩ Jejura, 22 gɛr dʋɔn a thɩɛna gaa dɔ nɩ faa cʋʋ pa tɩ̃ɩkɛ nɩ kɔɔ hananɩ mamara, kɛ dɔnɩ tɩɩ tɩ̃ dʋʋrιkɛ hananι thɩ̃ ƴaal kpãkpãa kheuukɛ na-n hiennə’, dιι tʋɔ dι ga-n jalna kʋɛ paar. 23 Dɔ nι debi nι do daphaa haarra na kpιɛrɛra. 24 Nι tɔ tιι pha dʋʋrιkɛ Thãgba tini da-n hʋʋ fιl sarrɛra na phurrəəkɛ thɛnι sobɔrra. 25 Gɛr gι dɔ nι faa sõsor sι nɛrɛ fɛʋ bιɛlbιɛl na-n mιι gιrɛ dɔnι sobɔr ’walãkha tibillə, gιdonι tomι ɓãasɔ sι do a dona tomι bιɛl. 26 A nĩkhii fʋ nι na-n cʋʋ sopugoə’; na-n do wire n lõ sι nĩkhii n cι nara’, 27 dι na-n faa Satã a yι lõ paara’. 28 Ʋrɛɛkɛ dʋɔnnι yudaar a na-n yu bã, sι a ka na dɔ thɔ̃ bʋɔ na ɔɔ nyɛ̃ a hanana dakha gɩrɛ a na-n ’laanɩ wιrɛraakɛ thɩ̃ɛ n ɓɔrnι. 29 Na-n do thιmιι puu bιɛllakɛ na-n the anι nɔa’, sι na-n mιa thιmιι bʋɔ tιbιlala mɔ̃ thɩ̃ɛ ha warnι gι cʋʋ wι wι khɔ̃ wa-n pɛr, gι dɔ thιmιaakɛ na bʋɔnɔnι wιrɛraakɛ n nιɛnɛnι. 30 Na-n cʋʋ haar ga-n hel Thãgbaa Thu Phuə’; ɔr dɔ ʋrɛ dɔnι jιιn Thãgba dʋ narnι dιι nιna dι taarɛ na ’lɛr dιphã waa vʋ̃ʋ, wireekɛ na ιnanι. 31 Nι dɔna bɩ̃ gbur fɛʋ a faa, na nĩkhii, na nĩkhi khιι, na so kιιr, na tibil i kʋɛrɛ, na bɩ̃ kpallɛsɔ fɛʋ. 32 Sι nι ka na bɔ khasɔ a na jɛ kha bʋɔra, a faa sopugosɔ na hana kha mɔ̃kɛ Kirisiti donι nɔɔ dι Thãgba kɔɔ faarɔ anι sopugosɔ a ha nι.

5

1 Gɛr gι mɔ̃kɛ nι donι Thagbaa bιsãsɔɔkɛ a-n nanι, na-n dɔ ɔɔ phɛldara. 2 Na-n ιrɛ naʋra mɔ̃kɛ Kirisiti kɔɔ na sιnι a faa ɔɔbara asι sora, a do khaardaa na bonι jir Thãgbara, kɛ hɔnι thɩ̃ɛɛkɛ n hʋnaanι daʋ. 3 Sι ado bɔdɛl cʋʋrɛ gɩ, na thɩ̃ bise cʋʋrɛ, na ha pιɛrɛ, na-n dorakɛ thιmιι ca gele n too nι nɔɔ fιιʋraka’, gele na teena tιι phuusɔa’; 4 mɛna gι dakha na yicur thιmιa, na folo folo mιιrɛ, agιbo na nɔ jι thιmιaakɛ dɔnι thιmιι bise, sι dɔ nι ka na-n mιι Thãgbaa khιι thιmιa. 5 Gιdonι nι jιɛ jι dι bɔdɛl cʋʋdaar, na thɩ̃ bise cʋʋdaar, na ha pιɛrdaarιkɛ mãkhananι thιl jir, na hana dιkha Kirisiti na Thãgba fãgadaarι dʋɔa’. 6 Na-n do tibil n gba mɔlɔ thιmιa a na-n fιιlna na’, gιdonι gele n dɔ nɔɔ dι Thãgba n ιιrna nĩkhii nũ nʋʋrdarara. 7 Gɛr gι na-n bɔ kha fιιʋrakɛ na wele hanι thala’. 8 Mamara dabirə nι kɔɔ do, sɩ nɛnɛ̃kɛ mɔ̃ nɩ donɩ Kɔ̃tɩnɩda dahɩrɛ nɩ do. Na-n hana fɩlɛɛkɛ dahɩrɛdara n hananɩ, 9 gɩdonɩ ka dahɩrɛ hanɩ liir bɔ cʋʋrɛ dɩɩdɩɩ, na fɩl sarʋ, na sobɔr n ha. 10 Nɩ mɩɛnɛ na hɩnɛ a jɛ gɩrɛ n danɩ Kɔ̃tɩn haar; 11 sɩ na-n bɔ kha fɩɩʋrakɛ na dabirəə thɔ̃a’, gɩdonɩ thɩ̃ bʋɔ na-n the la’, sɩ nɩ ka tɔ gɩ thɛna na pɛ dahɩrɛra. 12 Gɩdonɩ gɩrɛ tɩbɩlaale n cʋʋnι wolonena, gι-n kʋrɛrakɛ yicuru mιιrɛra. 13 Sι a ga thɩ̃ fɛʋʋle the dahιrɛra pι gι-n yιrrɛ mɛ̃ gbelẽ gbelẽ, 14 gιdonι gιrɛ dahιrɛ n caranι gι-n hιrɛrɛ. Gɛr dɔ kιrʋ dι gι so ayιwɔɔ: “Fɛrkɛ n daarɛnι, jaga, ιrɛ kherə a thɛ, Kirisiti na carã fɛr.” 15 Gɛr gɩ na-n jɩɛ dʋ bʋrɛ anɩ ɩɩr para, na-n ɩɩr də̃bəəl khaa ga, sɩ na-n ɩrɛ dakpɛsɛ khaa. 16 Ƴɩɛɛkɛ nɩ yɩnɩ na-n faa gɩ ka fɩɩʋraka’, gɩdonɩ bɔɔra nɛnɛ̃ waa ga bɔra’. 17 Gɛr gɩ na-n do jɩ ’leedara ga, sɩ na-n jɛ gɩrɛ dɔnɩ Kɔ̃tɩnɩ tuur. 18 Na-n do taan na-n kʋ na’, dakhaba thɔma yɛ, sɩ nɩ ka dɔ Thu Phuu n hi ni. 19 Nɩ gba Thãgbaa khɩkhɩɩ nɩ, na fɔfʋɔr nɩɛ, na Thu Phuu nɩɛsɔ a na khʋɛana khasɔ. Na-n khɩna na anɩ ha fɛʋ na wireekɛ na danɩ Kɔ̃tɩn haar. 20 Wire fɛʋ na-n fʋɔrɛ Thãgba Thɩrɛ thɩ̃ɛ fɛʋra, gɩ do asɩ Kɔ̃tɩ̃ Jeju Kirisitii irə gɩ the. 21 Kirisitii cʋ dɔ kɩrʋ nɩ wuro khasɔ bɩɛlbɩɛl na jɔ. 22 Khɛra, na-n jɔ anɩbara anɩ kora mɔ̃ nɩ-n jonɩ anɩbara Kɔ̃tɩnna. 23 Gɩdonɩ kuun dʋɔn yʋʋ khɛrra, mɔ̃kɛ Kirisiti donɩ yʋʋ we gbɛbɩdararaakɛ dɔnɩ ɔɔ tomɩ, kɛ a doronɩ gɩrɛ Taadaar. 24 Mɔ̃kɛ we gbɛbɩdara n jonɩ dɩbara Kirisitira, khɛra teenanɛ wɩ jɔ dɩbara ɔmɛ̃ awɩ kosɔra thɩ̃ɛ fɛʋra. 25 Kona, na-n na anɩ thɛthɛɛ khɛr mɔ̃kɛ Kirisiti kɔɔ nanɩ we gbɛbɩdara a faa ɔɔbara awɩ sora, 26 dɩ mɛ̃ a na lee wɩ kpɩɩ mɔ̃ a cɔcɔɔ wɩnɩ na nyʋɔn na ɔɔ thɩmɩɩ, 27 gɩ do nɔɔ a cʋʋ we gbɛbɩdaraalera ɓɔnanɩ wɩ jɩɩlʋʋ ƴɛ thɩ̃thɩɩn, wa hana jiine na tɔtɔɔ paar dɩ dɩkhaa thɩ̃ ga, sɩ wa phure a na ’lee dɩ paar. 28 Mɛ̃ gɩ kona teenanɛ wa-n na awɩ thɛthɛɛ khɛr mɔ̃kɛ wɩ-n nanɩ awɩ thɛthɛɛ tomɩ. Ʋrɛ naannɩ ɔɔ thɛthɛɛ khɛr, dɩbara a na. 29 Gɩdonɩ tibil bɩɛl na hale n laarɛnɩ ɔɔ toma’, sɩ a-n haan gɛr da-n jɩɩ tɛbɩrɩ gɩ, mɔ̃kɛ Kirisiti n cʋʋnι gιrɛ we gbɛbιdara, 30 gιdonι sɛr dɔ ɔɔ tomι ɓã. 31 “Gɛr gι dι kuun na lee kha na ɔɔ thι na ɔɔ nι sι a ɓã kha na ɔɔ khɛr, wɛr yenyɔ n gbɛbι wι do tibil bιɛl”, thale gι khere Thãgbaa sɛbɛra. 32 Sobɔ kɔ̃tɩ̃ι gιιkɛ huloneni dι mɔ̃ mι yιɛnι, thale Kirisiti ha gιrɛ na ɔɔ we gbɛbιdara. 33 Sι ado nɛrɛ fɛʋ bιɛlbιɛl gι, kuun na-n na ɔɔ thɛthɛɛ khɛr mɔ̃kɛ a-n nanι ɔɔbara, sι khɛr na-n cɔ ɔɔ ko.

6

1 Bιsana, anιda Kɔ̃tιnι ƴɛra dʋɔn, na-n nɛ anι thι na anι nι nũu, gɩdonɩ gɛr telene. 2 “Na cɔ afɩ thɩ na afɩ nɩ”, gɛr dɔ caca jɔfʋʋkɛ hananɩ ʋlfɛrɛ ayɩ: 3 “Thɩ̃ɛ na bɔ farɛ fɩ hana dakha yire fɩ pʋɔr thɩɩra.” 4 Sɩ nɛr thɛsɔ, na-n cʋʋ thɩ̃ɛ gι thʋ̃ ga-n fʋ anι bιsãsɔ nĩkhiə’, sι na-n haanɛ wι a na dιrɛna wι, a na naarna wι mɔ̃kɛ Kɔ̃tιn n ƴaalnι. 5 Dea, na-n nɛ nũu anι kɔ̃tɩ̃sɔraakɛ nι donanι kha tibil kɛ thιιra, na maar na jẽu, sι na-n cʋɛ na ha bʋɔ gι ho Kirisitira nι-n cʋʋ, 6 sι ga-n do awι ƴɛra dιbara gι ho tιbιla nι-n ƴaal nι da haara’, sι mɔ̃kɛ nι donι Kirisitii deesɔɔkɛ n cʋɛnι gιrɛ dɔnι Thãgbaa tuur na haar fɛʋ. 7 Na-n dɔ war thɔma na ha bʋɔ mɔ̃ gι donι Kɔ̃tιnna nι-n do, ga do tιbιlala ga; 8 na-n jιnana dι tιbιla fɛʋ bιɛlbιɛl, a dee ntɛ do, a waʋ ntɛ do, a na ’lɛr Kɔ̃tιnna mɔ̃kɛ ɔɔ bɔ cʋʋ hanι. 9 Sι nɛr kɔ̃tιnasɔ, na-n cʋɛ ɔmɛ̃ na anι deesɔ; nι sɛrɔ mɔ̃ nι-n mιι warnι thιmιɩ khena, na-n jɩnana dɩ nɛrɛ na anɩ deesɔ Kɔ̃tɩ̃ bɩɛl nɩ hana dɩ hale ƴũ, aa-n hɩɩn tɩbɩla dɩɩdɩa’. 10 Gɩrɛ sɛnɩ dɩphã dʋɔn wɔɔ, nɩ dɔ anɩ puno na-n the anɩ bɩɛl dora na Kɔ̃tɩn na dakha ɔɔ fãga kʋkʋra. 11 Nɩ gba Thãgbaa ko ke thɩ̃ fɛʋ a tɔ, a punone jɩlɛ kɩbɩ a na pɩɛrɛ Satãa fɩɩl thɔ̃ɔkɛ a-n cʋʋnɩ. 12 Gɩdonɩ ga do lãlaardaraakɛ dɔnɩ tɩbɩla sɩ-n kɛ̃kɛrɛna ga, sɩ fãgadara sɩ-n kɛ̃kɛrɛna, na punodara, na wɩrɛ dɔnɩ dabirə fãgadara kɛ, nakha kɔ̃tɛɛbi puusɔɔkɛ hanɩ thãgbara ƴũ. 13 Gɛr dɔ kɩrʋ nɩ gba Thãgbaa ko ke thɩ̃ fɛʋ, dɩ ɔbɔɔkɛ wi puu na phanɩ nɩ puno nɩ pɩɛr lãlaardaar kĩkĩ, a nɩ kɛ̃kɛrɛnɛnakɛ a dana khu paar sɩ nɩ bo nɩ jɩɩl kɩbɩ. 14 Gɛr gɩ nɩ fɔ gɩ ma. Nɩ gba sobɔr gɩ do lophɛrɛ nɩ khɩmɩ pelela; nɩ gba fɩl sarʋ gɩ do kũkũ kɛɛ ther; 15 nɩ tɔ ha ie tutugo bʋɔɔ thɩmɩɩ mɩɩ ƴaalɛ gɩ do nɛfaa anɩ nɛra; 16 bɔɔ fɛʋ nɩ gba ha pɛrɛ gɩ do tomɩ phɩdaakɛ na punoneni a na khiir puu cʋʋ hɩ̃daarɩ dɔ sõ fɛʋ; 17 nɩ subo dakha taarɛ gɩ do the kpɩɛr, nɩ gbana dakha Thu Phuu bajɩnaakɛ dɔnɩ Thãgbaa so. 18 Na-n bɩɛlna Thãgba na-n phʋʋrnaa anɩ bɩɛlla bɔɔ fɛʋ ga-n the Thu Phuurə; na-n jʋrɛna na yɩrrɛ, nɩ bɩɛlnɛ na pɛ tɩɩ phuusɔra fɛʋ, 19 na mɛrɛra dakha dɩ ɔbɔɔkɛ ma-n hanɩ nʋɔ ɩ̃ mɩɩ tutugo bʋɔɔ thɩ̃ gbullə, ɩ̃ yɩ thɩmɩɩrɩkɛ ma gbanɩ na mɩɩna na ’lar, gɩ do gɩ yɩrrɛ casɩ. 20 Ga tutugo bɔɔlera mɩ doro ʋrɛ wɩ pɛrnɩ sɩ dɩ ɩ̃ bir gbãga ha gɩrɛ khaɩra; nɩ bɩɛlnɛ na pɛ mar ɩ̃ puno ma-n mɩɩ na ’lar mɔ̃kɛ gɩ teenanɩ ma-n mɩa. 21 Tɩsɩkɩɩkɛ dɔnɩ omineekɛ mɩ-n nanɩ, kɛ dɔnɩ sobɔ tibil Kɔ̃tɩnɩ thɔna, ɔr na mɩɛnɛ nɩ mɔ̃ thɩ̃ɛ fɛʋ hanɩ ɩ̃ pa na gɩrɛɛkɛ mɩ-n cʋʋnι. 22 Gɩrɛ mɩ thʋɔnaanɩ anɩ pa dʋɔn nɩ jɛ mɔ̃ thɩ̃ɛ hanɩ asɩ pa, gɩ cʋʋ nɩ nɩ faa haar. 23 Ha ɩɩ, na naʋ, na ha pɛrɛ n thɛ Thãgba Thɩrɛɛ pa na Jeju Kirisiti Kɔ̃tɩnɩ pa a na dana omɩna fɛʋ. 24 Wɩrɛ fɛʋʋkɛ n naannɩ asɩ Kɔ̃tɩ̃ Jeju Kirisiti na naʋʋkɛ na dɔnɩ dapɩnana’, Thãgba na-n jɛ wɩ bʋɔra.