NA FAARONGOLAA DIANA NA A MARK E KEDEA

A John Siuabu e aade aagau ana tala.

1

1Na hafalilana mai na Faarongolaa Diana naa sulia a Jesus Christ na Wela nia a God e urii: 2E talaꞌae iilingia baa a Aesea na profet na e kekedea si doo na a God e haea fuana a Christ ka urii, <<Tara nau ku oodua kou na wane ni ngali baea nau i nao ani oe, eeri ka aade aagau ana tala fuamu. 3Tee wane e rii i laona na aanogwou ka urii, <Na Lord e dao na mai! Muka aade aagau ana na tala maasi nia, ma muka olosia na tala fuana.>>>

4Urinae a John Siuabu e dao mai i aanogwou, ma ka funao ka bae fifii fuana na tooa gi eeri daka oolitai manata ma daka siuabu, eeri a God ka manata lukea na aade taꞌalaa gera gi. 5Ma na tooa oro gi faasia na lolofaa i Judea ma na fera i Jerusalem, da lea mai uria rongolana na baelana John. Gera ka faarongo ana na aade taꞌalaa gera gi, ma nia ka siuabu gera i laona kafo i Jodan.

6A John e ofi ana na maku ana iifuna doo fai ae na da alangia ana na kamel, ma ka kania na kakabe ana na ungana na bulumakau i liitana, ma ka ania na siko gi ma na wewedua. 7Ma a John ka bae urii fuana tooa gi, <<Tee wane tara ka lea mai i burigu, ma i nia e baita ka tasa liufi nau, ma i nau kusi faorana uria na agwaarolaa uria na lukelana na tae silipa nia. 8Haia, i nau ku siuabu gamu go agu ana na kafo, sui tara nia ana na ka siuabu gamu ana na Aanoedoo Aabu.>>

Na siuabulana ma na iilitoolana a Jesus.

9E langi si tau laugo i buira doo nae gi, a Jesus e dao mai faasia na fera i Nasaret i laona na lolofaa i Galili, ma ka dao mai siana a John. Ma a John ka siuabu nia i laona na kafo i Jodan. 10Ma ana si kada a Jesus e tatae mai faasia laona na kafo, i nia ka rikia na lofo halo e ifi ma na Aanoedoo Aabu ka sifo mai faafi nia iilingia fe bola. 11Ma tesi lingee doo e talo mai faasia i langi ka urii, <<Ni oe naa na wela rakediana nau, nau ku eele asianaa suli oe.>>

12Ma ana si kada nae ua go, na Aanoedoo Aabu ka talaia Jesus fui aanogwou. 13Ma nia ka too i seenae sulia fai aakwala fe dani, ma a Satan ka iilitoona. Na doo kwasi gi da too laugo seenae, ma na ensel gi daka lea mai, daka aadasuli nia.

A Jesus e filia oote wane totongenao fuana fafurongo nia gi.

14I buira na da aalua sui naa a John i laona na beu ni kanilaa, a Jesus ka lea i Galili ma ka ainitalo ana na Faarongolaa Diana faasia a God. 15I nia ka bae urii, <<Si kada e dao naa, ma na Initooa a God e dao garangi na mai. Muka oolitai manata faasia na aade taꞌalaa gamu gi, ma muka manata mamana ana na Faarongolaa Diana naa.>>

16Ma ana si kada a Jesus e lea i kamena na aasi i Galili, nia ka rikia a Simon fai nia haasina a Andrew. Daaro dedee adaaro ana moge daaro laona na aasi nae, sulia daaro na roo wane da dedee gi. 17Ma a Jesus ka bae urii fuadaaro, <<Moro lea mai fai nau, ma langi molu si nani naa uria iia go ana, sulia i nau tara ku toolamainia na nanilaa uria na tooa gi fuamoro eeri gera laugo tara daka lea mai fai nau.>> 18Ma si kada nae ua go, daaro ka lugasia naa na moge daaro gi, ma daaro ka lea fai nia.

19Ma si kada a Jesus e lea toꞌou lau kou, nia ka rikia a James fai nia a John, na roo wela a Sebedi gi. Daaro gwouru adaaro i laona na baru, ma daaro ka kauraa furai adaaro. 20Ma si kada a Jesus e riki daaro go, nia ka soe daaro naa, ma daaro ka tafusia na maa daaro a Sebedi i laona na baru fai nia na wane ni rao gi, ma daaro ka lea naa fai nia a Jesus.

A Jesus e taria na aagalo taꞌa faasia tee wane.

21A Jesus fai nia na oote fafurongo nia gi da dao ana fera i Kapaneam. Ma ana maedani Sabat, a Jesus ka lea laona na Beu Aabu ni figulaa ma ka faatolomaidoo. 22Ma na tooa gi daka kwele asianaa ana na faatolomaia nia, sulia nia e faatolomai mala na wane na e too ana na mamanaa, ma ka eꞌete asianaa faasia na wane faatolomai gi ana na kwaieresia gi.

23Ma ana si kada nae laugo, tee wane na aagalo taꞌa e adosia, nia e ruu mai laona na Beu Aabu nae. Ma nia ka rii ka urii, 24<<Jesus ae! Ni oe na wane faasia i Nasaret! Na taa naa tara oko iilia ani gemelu? Ni oe o lea mai uria na faafunuilamelulaa naa? I nau ku haitamamu go agu, ni oe na wane Aabu nia a God!>>

25Ma a Jesus e bae susuala fuana na aagalo taꞌa nae ka urii, <<O bona amu, ma oko haga mai i maa faasia na wane na na!>>

26Ma na aagalo taꞌa nae e rii ma ka lebesia na wane nae, ma ka haga tafa na mai faasia. 27Ma na tooa gi sui na da oogu i seenae, daka kwele asianaa, ma daka ledi kwailiu ani gera daka urii, <<Na taa naa e urii? Ta faatolomaia faalu oto mone na e too ana na rigitaa urii naa. Sulia na aagalo taꞌa gi boroi, i nia e oodu gera ma daka roosulia na baelana.>>

28Haia, na uunuunu sulia a Jesus ka talofi aliꞌali fuana na lolofaa teefou nae i Galili.

A Jesus e guraa na tooa oro gi na da matai.

29Jesus fai nia a James ma a John ma teni tooa lau, gera lea kou faasia na Beu Aabu ni figulaa, daka lea fai nia a James ma a John uria luma gera a Simon ma a Andrew. 30Ma na fungo geni a Simon e matai ana tatasua, ma ka teo go ana i laona na iifitai nia. Si kada a Jesus e dao ana luma nae, gera faarongo ana siana. 31Ma nia ka lea siana geni nae, ma ka dau i abana, ma ka faatataea. Ma na tatasulaa nae ka sui faasia, ma nia ka falea fanga fuada.

32Ma ana fe haulafia nae, si kada na hato e suu, na tooa gi da ngalia mai siana a Jesus na tooa matai gi sui ma na tooa gi sui na aagalo taꞌa gi da adosida laugo. 33Ma tooa gi sui faasia fera nae daka figu mai i maana na luma nae. 34Ma a Jesus ka guraa na tooa oro gi na da matai ana na matailaa oro eꞌete gi. Ma nia ka taria laugo na aagalo taꞌa oro gi. Ma i nia ka langi si faalamainia na aagalo taꞌa nae gi dasi bae, sulia gera da haitamana sui go naa i nia naa ni tei.

A Jesus e funao i Galili.

35I ofaidani ana bobongi si kada e rorodoa ua, a Jesus e tatae, ma ka haga kou i maa faasia na luma nae, ma ka lea uria na fooalaa ana tesi gula nae e aaroaro. 36Ma a Simon fai nia na ruana nia gi da lea, ma daka nani uri nia. 37Ma si kada daalu daotoona, daalu ka bae urii fuana, <<Na tooa gi da nani uri oe.>>

38Ma a Jesus e oolisida ka urii, <<Golu ka lea lau ana teni fera aai gi garangi i seegi, eeri kuka funao laugo fuada, sulia aena si doo nae na kuka lea mai laona molaagali naa.>>

39Ma i nia e lea laona na maefera gi sui i laona na lolofaa na i Galili, ma ka funao i laona Beu Aabu ni figulaa gera gi, ma ka taria na aagalo taꞌa gi faasia tooa oro gi.

A Jesus e guraa na nonina tee wane na fura e haungia.

40Tee wane na fura e ania nonina e lea mai siana a Jesus, ma ka boururu ma ka ingo nia ka urii, <<Lea so o dooria, oko faamafoa fasi na nonigu naa.>>

41Ma a Jesus e kwaimanatai asianaa fuana, ma ka tekwalaa na aba kou ma ka hamosia na wane nae, ka bae urii, <<Nau ku dooria agu. Na nonimu naa ka mafo naa!>> 42Ma aliꞌali go na fura nae ka sigi naa faasi nia, ma na nonina ka mafo teefou naa.

43Ma a Jesus ka oodua na wane nae ka lea na ana, ma ka bae fifii fuana ka urii, 44<<Langi osi faarongoa lau ta wane ana si doo na ku iilia ani oe naa. O lea, oko faatai na nonimu siana na fataabu, ma oko falea na kwaisuusia na a Moses e eeresia eeri ka falea na faamamanalaa fuana na tooa gi sui naa na nonimu e mafo naa.>>

45Sui, na wane nae e lea, ma ka uunuunu ana sulia si taa baa a Jesus e iilia ani nia ana si gula gi sui. Nia naa, ka afetai naa fuana a Jesus uria na lea faatailaa i laona na fera gi, ma ka too go ana i maa ana si gula aaroaro gi. Ka urinae boroi ana, na tooa gi faasia na fera gi sui daka lea go mai ada i siana.

A Jesus e guraa tee wane na nonina e mae.

2

1Na aange fe dani i buira, a Jesus e ooli lau mai uria i Kapaneam. Ma na faarongolaa suli nia ka tagala hasa i nia e too go ana i fera. 2Urinae na tooa oro gi asianaa daka figu mai siana Jesus lelea na luma na nia e too ana ka fungu asianaa, ma ka langi naa tesi gula ni toolaa i laona luma. Ma i maa boroi, na tooa oro gi asianaa da figu laugo ana. Ma a Jesus ka funao fuada. 3Ma ana si kada nae laugo tee fai wane gi da lea mai, daka ngalia mai tee wane na nonina e mae. 4Ma sulia na figua baita nae, nia naa ka afetai naa fuada uria na ngalilana kou siana Jesus. Urinae daalu ka raa i fafona luma fai nia na wane nae. Ma daalu ka tafangia tee maekwadaa baita i fafona luma i ootofana si gula nae a Jesus e too ana, ma daalu ka faasifoa na wane nae i fafona iifitai nia siana a Jesus. 5Ma si kada a Jesus e rikia na manata mamanalaa gera nae, nia ka bae urii fuana na wane noni mae nae, <<Ruana ae, nau ku manata lukea naa na aade taꞌalaa oe gi.>>

6Ma si kada nae, teni wane faatolomai ana kwaieresia gi da gwouru laugo i seenae, ma daka manata ada urii fuada i talada, 7<<Uria taa na wane naa ka bae urinae? I nia e bae tataga ana God nae! E langi ta wane si bobola fai nia na manata lukelana na aade taꞌalaa gi, tee taifilia a God go ana na ka bobola fai nia!>>

8Ma ana si kada nae laugo a Jesus ka haitamana go ana si manataa gera loko gi i lioda, ma nia ka bae urii fuada, <<Uria taa na molu ka manata urinae? 9Nia e waluda go ana uria na haelana fuana na wane naa na nonina e mae, <Nau ku manata lukea naa na aade taꞌalaa oe gi,> sulia langi molu si rikia hasa kuka too ana rigitaa uria iililanalaa. Sui taa, nia e afetai uria na haelana, <O tatae, oko ngalia na iifitai oe, ma oko fali,> sulia tara molu ka rikia hasa kuka too ana mamanaa uria iililanalaa, langi e langi. 10I nau ku iilia si doo aai na e afetai naa uria na faamamanalana fuamolu hasa nau, na Wela nia Iimola gi, ku too ana na mamanaa lao molaagali naa uria na manata lukelana na aade taꞌalaa gi.>> Ma i nia ka bae urii fuana na wane nae na nonina e mae, 11<<I nau ku haea fuamu, o tatae, ngalia na iifitai oe, oko lea naa i fera oe.>>

12Ma na wane nae e tatae i maada, ma kafi ngalia na iifitai nia ma ka lea naa. Ma i gera sui daka kwele asianaa, ma daka silia a God urii, <<Langi golu si rikia ua mai tesi doo urii!>>

A Jesus e soea a Livae.

13A Jesus e lea ooli lau i kamena na aasi i Galili. Ma tee figua baita daka lea mai siana, ma i nia ka hafalia na faatolomai fuada. 14Ma ana si kada nia e liu kou, nia ka rikia a Livae na wela a Alfeas e gwouru go ana si gula nia ni gonilana na malefo ana na takisi. Ma a Jesus ka bae urii fuana, <<O lea mai fai nau.>> Ma a Livae e tatae ma ka lea na ana fai nia.

15Ma i buira na a Jesus e soea sui, i nia e lea ka fanga i luma nia a Livae. Ma na wane faafefe oro gi ana wane goni malefo ana na takisi, ma na wane taꞌa gi aai, da fanga laugo fai nia a Jesus ma na oote fafurongo nia gi. Sulia na tooa oro urinae gi na da lea fai nia. 16Ma na wane gi na da faatolomai ana kwaieresia gi na da Farisi laugo, si kada gera rikia naa a Jesus e fanga fai nia na wane gi na da gonia na malefo ana na takisi ma na wane taꞌa gi aai, daka ledia na oote fafurongo nia gi daka urii, <<Uria taa na nia ka fanga fai gera na wane taꞌa loko gi?>>

17Ma si kada a Jesus e rongoa si doo nae, nia ka bae urii fuada, <<E langi lau na wane na e akwaa na e dooria na wane na e kwaifaamouri, ma ni tei gera na da matai taari daka dooria na wane urinae eeri ka gura gera. Urinae, i nau kusi lea mai uria na soelana na tooa na toolada e oꞌolo gi, ma ku lea mai taari uria na soelada na tooa taꞌa gi.>>

Si oomelawanelaa sulia na aabu fangalaa.

18Ana tesi kada na oote fafurongo nia gi a John Siuabu ma na Farisi gi da aabu fanga. Ma teni tooa gi da lea mai, ma daka ledia a Jesus daka urii, <<Uria taa naa na oote fafurongo a John gi ma na oote fafurongo gera na Farisi gi daka aabu fanga, ma na oote fafurongo oe gi ka langi?>>

19Ma a Jesus e oolisida ka urii, <<Na tooa gi na da kwairoꞌoi ana ta baraa langi dasi aabu fanga si kada wane fungao e too ua ana fai gera. Afetai daka aabu fanga si kada na nia e too ua ana fai gera. 20Sui, tara ka dao ana si kada tooa eꞌete da lafua na fungao faasi gera, ma ana fe dani nae taari gera dafi aabu fanga.

21<<E langi ta wane so ka modea ta maku na e udaꞌuda naa fai nia si maku na e faalu. Sulia lea so nia ka iilia si doo nae, si maku faalu nae ka lafi karia na maku nae e udaꞌuda naa, ma ka haungainia na maekwadaa na baita. 22Ma muka haitamana naa na waen da taingainia i laona na ungana na nanigot, e afetai ta wane ka aalua na waen faalu i laona na ungedoo kwali. Sulia lea so i nia ka iilia si doo urinae, si kada na waen nae ka furafura mai, nia ka fogea na ungedoo kwali nae, ma na waen nae ma na ungedoo nae ka taꞌa sui go. Nia naa aadea i nia ka aalua na waen faalu i laona na ungedoo faalu laugo.>>

Na ledilaa sulia na raolaa ana maedani ana Sabat.

23Ana tee maedani ana Sabat, a Jesus ma na oote fafurongo nia gi da tasa sulia na tala na e liu i laona na raoa ana doo iilingia raes. Ma si kada gera liu ana, na fafurongo nia gi daka fusia funge doo gi. 24Ma na Farisi gi daka bae urii fuana a Jesus, <<O rikia fasi! Uria taa na oote fafurongo oe gi daka iilia si doo naa na kwaieresia e luia ana maedani ana Sabat?>>

25,26Ma a Jesus e oolisida ka urii, <<Gamu langi molu si iidu haitamana go si doo baa a David e iilia si kada baa a Abiata na wane e fooanigwou? Si kada baa a David ma na wane nia gi da fiolo, sulia langi ada tesi fanga. Ma nia ka lea i laona na Beu Aabu nia a God, ma ka ania na beredi nae da falea sui naa fuana a God. Ma e aabu asianaa fuana a David ma na wane nia gi uria na anilana na beredi nae, sulia taifilia go na fataabu gi go ana na daka haitamana anilana. Ma sui a David ka ania go ana ma ka falea laugo fuada na wane nia gi, ma daka ania.>>

27Sui a Jesus ka bae urii fuada, <<A God e haungainia maedani ana Sabat fuana na tooa gi. I nia langi kasi haungainia na tooa gi fuana maedani ana Sabat. 28I aena naa nau, na Wela nia Iimola gi, ku too ana na mamanaa usia si maedani ana Sabat lau.>>

A Jesus e guraa tee wane na abana e mae.

3

1Sui a Jesus e lea lau i laona na Beu Aabu ni figulaa, ma tee wane na abana e mae e too i seenae. 2Ma teni tooa gi i seenae, daka dooria feengilana a Jesus. Nia na aadea gera ka bubu suli nia, hai so daka rikia lea so i nia ka guraa na wane nae ana maedani ana Sabat. 3Ma a Jesus ka bae urii fuana na wane nae na abana e mae, <<O take mai i seegi i nao ana na tooa naa gi sui go.>> 4Sui a Jesus ka ledi gera ka urii, <<Si taa naa na kwaieresia golu e faalamainia hai golu ka iilia ana maedani ana Sabat? E faalamainia na iililana si doo diana gi ma langi na iililana si doo taꞌa gi? E faalamainia na faamourilana ta wane, langi na haumaelilana ta wane?>>

Sui ka langi dasi oolisia go ana tesi doo. 5A Jesus e rakehasu, ma ka aada galigali gera, sui taa e kwaimanatai lau fuada sulia da garo asianaa i laona na lioda, ma na mangoda ka ngasi laugo. Sui i nia ka bae urii fuana na wane nae, <<O tekwala mai na abamu.>> Ma nia ka tekwalaa na abana go, ma na abana ka diana naa lau. 6Sui na Farisi gi da haga kou i maa, ma daka bae oofu fai nia teni wane ana gule tooa a Herod gi, ma daka haungainia teni manata gi uria haumaelilana a Jesus.

Na figua baita i kamena aasi.

7Sui a Jesus fai nia oote fafurongo nia gi daka lea uria na aasi i Galili, ma na tooa oro gi daka lea i buira. I gera da lea mai faasia na bali fera i Galili ma i Judea, 8ma faasia i Jerusalem ma i Idumea, ma faasia na bali fera loko gi da ooli fui taelana hato ana kafo i Jodan. Ma teni tooa da lea mai faasia na fera gi galia na fera i Taea ma i Saedon. Na figua baita nae da lea mai i siana a Jesus, sulia da rongoa si doo baita gi na i nia e iilida. 9A Jesus ka haea fuana na oote fafurongo nia gi hai daka aade aagau ana ta baru, aata na tooa gi daka beresia, sulia na figua nae e baita asianaa. 10Sulia nia e guraa na tooa oro gi, nia naa na tooa gi na mataia gi e haungida daka suungai gera kou hai so daka hamosia mone ada a Jesus. 11Ma si kada na tooa gi na aagalo taꞌa gi e adosida da riki nia, daka boururu i nao ani nia ma daka rii ka urii, <<I oe na Wela nia a God!>> 12Ma a Jesus ka bae luida ana na aagalo taꞌa nae gi, hai ka langi dasi faarongoa lau ta wane ani nia.

A Jesus e filia na aakwala ma roo aposol gi.

13Sui a Jesus e raa kou gwouna tee fe uuo, ma ka soea na wane gi na nia doorida, ma gera ka lea mai siana. 14Ma nia ka aadafilia na aakwala ma roo wane, ma ka alangi gera ana aposol gi. Ma nia ka bae urii fuada, <<Nau ku aadafili gamu eeri muka too fai nau ma kuka oodu gamu laugo uria na funaolaa. 15Ma molu ka too ana na mamanaa uria na tarilana na aagalo taꞌa gi.>>

16Haia, na hatada na aakwala ma roo wane na nia e filida: A Simon (na a Jesus e faahataa laugo ana a Peter), 17ma a James ma a John na wela a Sebedi gi (na a Jesus e alangi daaro ana Boneges, na malutana na wane gi na da iilingia na kwakwanga), 18ma a Andrew, ma a Filip, ma a Batolomiu, ma a Matthew, ma a Tomas, ma a James na wela nia a Alfeas, ma a Tadeas, ma a Simon na wane ana tee gule tooa gera Jiu na da dooria tarilana na tooa i Rom faasia Israel, 19ma a Judas Iskariot na wane baa na e falea Jesus fuana maalimaea nia gi.

A Jesus ma a Bielsebul.

20Sui a Jesus ka ooli i fera. Ma na tooa oro gi daka figu laugo mai, ma ka langi naa tesi kada hai so a Jesus ma na oote fafurongo nia gi uria na fangalaa. 21Ma si kada na tooa futa nia gi da rongoa si doo nae, i gera ka lea uria, sulia da rongoa na tooa gi da bae daka urii, <<I nia e ooewanea naa.>>

22Ma teni wane faatolomai doo gi ana na kwaieresia na da lea mai faasia i Jerusalem daka bae urii, <<Na wane baita ana na aagalo taꞌa gi na hatana a Bielsebul naa e too fai nia a Jesus naa! Ma a Jesus ka taria na aagalo taꞌa gi ana na mamanaa na wane baita nae ana aagalo taꞌa gi naa.>>

23Nia naa, a Jesus ka soeda mai siana ka bae urii fuada ana si baea oomelawanea gi ka urii, <<A Satan na molu alangia ana a Bielsebul i nia ka tari utaa ani nia i talana? 24Haia, lea so na initooa ka firu fai nia i talana, tara na initooa nae e afetai ka oofu. 25Ma lea so na wane ma na afe nia ma na wela nia gi da firu fai gera i talada, tara e afetai daalu ka oofu. 26Ma na initooa a Satan ka urinae laugo. Lea so na initooa nia ka firu fai nia i talana, tara na initooa nae ka tagala ma ka funu go ana.

27<<Ma a Satan e iilingia laugo ta wane rigita. E afetai ta wane aai ka ruu i laona na luma nia ta wane rigita ma ka ngalia si doo nia gi faasia, lea so i nia langi kesi kani faafia fasi na wane rigita nae i nao.

28<<Doo mamana nau ku haea fuagamu, na aade taꞌalaa gi sui ma na bae tatagalaa gi sui na tooa gi da iilida, a God ka bobola uria manata lukelana go ana. 29Haia, so ta wane ka bae tataga fuana na Aanoedoo Aabu, tara God kasi manata lukea, sulia i nia naa na aade taꞌalaa na e totoo firi.>> 30A Jesus e haea si doo naa sulia na tooa gi da haea nia e too ana na aagalo taꞌa.

Ni tee nia a Jesus ma na haasina gi.

31Ma i buira doo nae gi, ni tee nia a Jesus ma na haasina gi, daka dao naa. Ma gera ka take go ada i maana luma, ma daka fale baea kou fuana ma daka ledi uri nia. 32Na tooa oro gi asianaa na da gwouru gali nia ma daka faarongo nia daka urii, <<Ni tee oe ma na haasimu gi da nii mai i maa, i gera da doori riki oe.>>

33Ma a Jesus e oolisida ka urii, <<Ni tei naa ni tee nau ma na haasigu gi?>> 34Sui nia ka aada kou fuana na tooa gi na da gwouru gali nia, ma ka bae urii, <<Nia naa na tooa da iilingia ni tee nau ma na haasigu gi! 35Sulia ni tei go ana na e iilia si doo gi na a God e dooria, i nia naa iilingia na haasigu, ma na waiwane nau, ma ni tee nau.>>

Na oomelawanelaa sulia na wane na e fasi.

4

1Ana tesi kada lau a Jesus e faatolomai i kamena aasi i Galili. Ma na tooa oro asianaa daka figu gali nia, ma i nia ka tae i laona tee baru, ma ka gwouru i laona, ma ka lea toꞌou i kafo. Ma na tooa gi daka take kou i kamena kafo. 2Ma a Jesus e faatolomainia si doo oro gi fuada ana si baea oomelawane gi ka urii, 3<<Molu fafurongo fasi! Tee wane e lea ka fasia na mige doo nia gi i laona raoa nia. 4Ma si kada nia e tagalangainia ana na mige doo nae gi, teni mige doo gi da asida sulia na tala, ma na manu gi da lofo mai, ma daka anida teefou. 5Ma teni mige doo gi da asida ana si gula foulaa, si gula na gano kasi baita. Ma da tae aliꞌali sulia na gano e rauraua. 6Haia, si kada na hato e tae mai, nia ka hatofia na ai nae gi, ma daka kuku laugo ada, sulia na lali doo gi kasi lea oolo. 7Ma teni mige doo gi da asida i matangana na kwaletotore gi, na e tae mai ma ka nuku faafia na ai gi, ma ka langi dasi fungu go. 8Ma teni mige doo gi lau e asia i laona na gano na e diana, ma da tae mai ma daka fungu ana doo oro gi. Ma teni doo gi daka fungu ana oolu finite doo gi, ma teni doo gi daka fungu ana oono finite mige doo gi, ma teni doo gi lau daka fungu ana tee talange doo gi.>>

9Sui a Jesus ka isia baelana urii, <<Muka manata diana sulia si doo nae gi na mu rongoda gi.>>

Doo na e aadea a Jesus ka bae ana si baea oomelawanea gi.

10Si kada a Jesus e too ana taifilia, na bali ana wane gi na da rongoa na baelana daka lea mai siana fai nia na aakwala ma roo fafurongo nia gi, ma daka ledi nia eeri ka lukea fuada na malutana na baea ni oomelawanea baa gi. 11Ma nia ka oolisi gera ka urii, <<A God e faatainia sui naa si doo aagwa gi sulia na Initooa nia fuagamu. Haia, ma na tooa gi na da too i maa ana Initooa nia, nau kuka haea si doo gi sui fuada ana si oomelawanea gi, 12eeri daka aadaada boroi, ma langi dasi aada haitamana go tesi doo, ma da fafurongo boroi, ma ka langi dasi rongo haitamana go tesi doo. Sulia lea so daka aada haitamana ma daka rongo haitamana, gera ka aabulo fuana a God, ma tara nia ka manata lukea na aade taꞌalaa gera gi.>>

A Jesus e inifitaa si oomelawanea sulia na wane baa e fasi.

13Sui a Jesus ka bae urii fuada, <<Gamu langi molu si haitamana go si oomelawanelaa naa? Lea so molu si haitamana go si oomelawanelaa naa, tara molu kafi haitamana utaa ana oomelawanelaa aai? 14Na wane baa na e fasi doo, nia e fasia na baelana a God. 15Ma teni tooa gi na da rongoa na baelana God, da iilingia na mige doo gi na e asia i sulia na tala. Ma si kada da rongo, a Satan e lea mai, ma ka lafua laugo ana faasida. 16Ma teni tooa gi lau da iilingia na mige doo gi na da asida ana si gula foulaa, ma da rongoa na baelana God ma aliꞌali da ngalia, ma daka eele asianaa. 17Sui taa, e langi dasi too ana ta lali diana doo. Nia naa da mouri go ada sulia si kada toꞌou. Ma si kada na afetaia ma na nonifiilaa e dao mai i nunufana na faarongolaa nae, daka lugasia na ada na baelana God. 18Ma teni tooa gi aai da iilingia na mige doo gi na da asida i matangana na kwaletotore gi. I gera rongoa na baelana God, 19sui taa, da manata aꞌabo ada sulia si doo gi ana mouria gera, ma daka manata baita ana na malefo, ma doo naa gi e iilingia na kwaletotore gi e nuku faafia na mige doo nae, ma langi dasi fungu go ana ta fufue doo. 20Ma teni tooa gi lau da iilingia na mige doo gi na da asida i laona si gano diana. I gera rongoa si baelana God ma daka roosulia, ma daka fungu ana fufue doo gi. Teni doo ana na oolu finite doo, ma teni doo na oono finite doo, ma teni doo na tee talange doo.>>

Si oomelawanelaa sulia na kwesu.

21Ma a Jesus ka bae lau urii fuada, <<E utaa? Ta wane e ngalia mai na kwesu ma ka aalua ana i farana na teu langi na iifitai? Langi go. Nia ka aalua i fulina i langi! 22Urinae tesi doo na da haufinia, tara a God ka aalua ana si gula folaa. Ma si doo na da foda faafia, tara a God ka faatainia. 23Muka manata diana sulia si doo gi na mu rongoa.>>

24Ma a Jesus ka bae lau urii fuada, <<Muka manata diana sulia si doo gi na mu rongoa. A God ka keto gamu laugo iilingia si ketolaa na gamu iilia ana tooa eꞌete gi, sui ka baita lau. 25Ma na wane na e too ana teni si doo gi, a God tara ka falea doo oro gi fuana. Ma na wane na e langi kasi too ana tesi doo, a God tara ka lafua lau si doo toꞌou boroi ana na i nia e too ana.>>

Si oomelawane sulia na mige doo na e bulao.

26A Jesus ka bae laugo urii, <<Na Initooa a God e iilingia na wane na e fasia si mige doo gi i laona na raoa nia. 27Nia ka teo ana ana fe rodo ma ka aada ma ka liliu ana ana dani, ma sulia si kada nae na mige doo gi e bulao ana ma ka tae ana. Sui na wane nae kasi haitamana laugo ana na doo na e aadea ka tae. 28Na gano i talana naa e faataea na ai nae gi ma ka faafungu ana fufue doo gi. Na fufurungana e bango mai i nao, sui na funge doo, ma i buri na mige doo gi kafi bango mai. 29Ma si kada na mige doo nae gi e moua, na wane nae ka hafalia na tabalilana na funge doo gi, sulia e dao na ana si kada ni gonidoolaa.>>

Si Oomelawanelaa sulia na migena ai na hatana na mastad.

30A Jesus e ledi lau ka urii, <<Tara si taa naa golu ka bolangainia ana na Initooa nia a God? Ma langi ta si oomelawane taa na golu ka inifitaa ana? 31Nia e urii: Tee wane e ngalia na migena mastad, na e toꞌou ka tasa ana migena ai gi sui, ma ka fasia lao gano. 32Ma i buira nia e fasia sui, na migedoo baa ka tae ma ka hau ana na ai baita ka liufia na ai oro gi. Ma ka too ana na hare ai baita gi, ma na manu gi da lofo mai ma da haungainia na nui gera gi ana.>>

33A Jesus e bae fuana na tooa gi ana si oomelawanelaa nae gi urinae, ma e haea si doo gi na e bobola fai nia daka haitamana. 34Ma nia e bae fuada ana si baea oomelawane gi sui go. Sui si kada na e too ana taifili nia fai nia na oote fafurongo nia gi, nia ka faafolaalia na doo gi sui fuada.

A Jesus e faaaroaroa na koburu.

35I haulafia ana fe dani nae, a Jesus e bae urii fuana oote fafurongo nia gi, <<Golu lea fasi fui bali aasi aai loko.>> 36Ma da tafusia na figua nae, ma daka lea fai nia a Jesus i laona na baru nae nia e gwouru i laona. Teni baru gi aai laugo da too i seenae. 37Ma na ooru baita e tae mai ma na nanafo gi ka hafalia na lealaa mai i laona na baru, ma ka garangi kuruu naa. 38Ma a Jesus e teo mai ana i buira na baru, ma ka bogou ana na doo ni bogoulaa. Ma na oote fafurongo nia gi da faaada nia ma daka bae urii, <<Wane baita ae, golu garangi golu ka mae naa! Osi manata aꞌabo go urii?>>

39Ma a Jesus e tatae ma ka bae rigita fuana na ooru ka urii, <<Oko too aaroaro naa!>> Ma ka bae laugo fuana na nanafo gi ka urii, <<Molu ka ngado naa!>> Urinae ua go, na ooru baa ka aaroaro, ma na folaa ka asia naa. 40Ma nia ka bae urii fuana oote fafurongo nia gi, <<Uria taa na molu ka mou asianaa? I gomolu molu si manata mamana ua?>>

41Ma gera ka mou ma daka ledi kwailiu ani gera daka urii, <<Wane taa naa? Na ooru ma na nanafo gi boroi daka roosuli nia!>>

A Jesus e guraa tee wane na aagalo taꞌa e adosia.

5

1A Jesus fai nia na fafurongo nia gi, da faifolo ana na aasi i Galili, ma daka dao ana na bali aasi aai nae ana na lolofaa i Gerasa. 2Ma si kada a Jesus e sifo faasia na baru, tee wane na aagalo taꞌa e adosia ka lea mai faasia na mae oba ni aalulana wane mae gi, ma ka lea mai i siana. 3Na wane nae e too i laona na kwaingeia nae gi, ma e langi ta wane so ka bobola fai nia na kanilana ana tesi oko ana seni. 4Sulia si kada oro gi, da kani na faafia na abana ma na aena ana seni, sui nia ka muusia go ana na seni nae gi ma ka magaa go ana na kakai halo nae gi i aena. Ma e langi ta wane kasi rigita bobola fai nia na ngirilanalaa. 5Ma fe rodo gi ma fe hato gi, nia e too i matangana na kwaingeia gi ma i laona na tolo gi, ma nia ka rii ma ka kwai nia ana i talana ana na fou gi.

6Si kada nia e too tau ua mai, nia ka rikia a Jesus, ma ka lalao mai, ma ka boururu i nao ani nia. 7Ma nia ka rii baita ka urii, <<A Jesus ae, ni oe na Wela a God na e too mai i langi. Na taa naa o doori iilia ani nau? Oko aalangai i maana a God osi falea si kwakwaelaa fuagu!>>

8(Nia e bae urinae sulia a Jesus e bae urii fuana, <<Aagalo taꞌa ae, o haga mai i maa faasia na wane naa.>>)

9Sui a Jesus e ledia ka urii, <<Ni tei naa hatamu?>>

Ma i nia e oolisia ka urii, <<Na hatagu a Oomea gi, sulia i gemelu melu oro.>> 10Ma nia ka gania a Jesus hai so ka langi si oodu gera faasia na bali fera nae.

11Ma tee ferae boso baita da too laugo i kamena na uuo loko, ma daka fanga go ada. 12Ma na aagalo nae gi da gania a Jesus daka urii, <<O fale gemelu fuana na boso loko gi hai so melu ka ruu amelu i laoda.>> 13Ma a Jesus ka faalamai gera, ma na aagalo taꞌa nae gi da haga mai, ma daka lea daka ruu i laona na boso nae gi. Na ferae boso nae e bobola fai nia na roo tooni boso, ma da lalao i oobina fou naa, ma daka asia fui laona na aasi nae, ma daka lola teefou.

14Haia, wane nae gi na da aadasulia na boso nae gi, daka tafi, ma daka faarongo ana si doo nae i fera nae ma na fera toꞌou galigalia gi. Ma na tooa gi daka lea uria na rikilana si doo na e fuli. 15Ma ana si kada da dao siana a Jesus, daka rikia na wane baa na aagalo taꞌa oro gi da adosia e gwouru go ana seenae, ma nia ka oofi naa ma ka manata oꞌolo naa. Ma na tooa gi daka mou asianaa. 16Ma na tooa gi na da rikia si doo nae e fuli, da uunuunu sulia i siada na tooa gi, ma da uunuunu laugo sulia na boso nae gi.

17Ma i buri, na tooa nae gi daka gania a Jesus eeri ka lea faasia na bali fera gera.

18Ma si kada a Jesus e tae laona na baru, na wane baa na aagalo taꞌa gi da adosia i nao, nia ka gania uria na lealaa fai nia. 19A Jesus ka langi si faalamainia, ma ka bae urii fuana, <<O ooli i fera siana na tooa oe gi, ma oko faarongo gera ana si doo gi sui na Lord e aadea fuamu ma na kwaimanataia nia fuamu.>>

20Ma na wane nae e lea, ma ka faarongoa na tooa gi ana lolofaa i Dekapolis ana si doo gi sui na a Jesus e iilia fuana. Ma na tooa gi sui daka kwele asianaa.

A Jesus e guraa roo geni.

21A Jesus e faafolo lau kou uria ta bali aasi, ma ana si kada nia ka dao ana, na tooa oro gi daka figu gali nia. 22Ma tee wane ada na wane olosi doo gi i laona na Beu Aabu ni figulaa i fera loko, hatana a Jaeras, ka lea mai. Ma si kada e rikia a Jesus, nia ka boururu i maana aena, 23ma e gania ka urii, <<Na gala haari nau e garangi mae naa. O lea mai, ma oko aalua mone amu na abamu i fafona hai so ni nia ka akwaa ma ka mouri.>>

24Ma a Jesus ka lea naa fai nia. Ma na figua baita da lea i buira ma daka kwaiberesi gali nia.

25Ma tee inite aai e nia laugo i seenae na abu sura e haungia sulia tee aakwala ma roo fe ngali sui naa. 26Ni nia ka nonifii asianaa, ma boroi ana nia ka nagaa na malefo nia gi sui fuana na wane ni kwaiguralaa oro gi, na toolana kasi diana go. E taꞌa taari ka tasa asianaa. 27Ma si kada ni nia e rongoa na uunuunua sulia a Jesus, ni nia ka lea mai i buira i matangana na figua nae, ma ka hamosia na maku ruruu nia a Jesus. 28Sulia nia e manata urii, <<Lea so kuka hamosia mone agu na maku nia, nau kuka diana naa.>>

29Ma si kada nia e hamosia na maku nia, aliꞌali na abu na e tafangi nia ka sui naa, ma nia ka madafia i laona na nonina hasa ni nia e nonilaa naa faasia na mataia nia. 30Ma ana si kada nae ua go, a Jesus e haitamana na mamanaa nia e gura ta iimola. Ma i nia ka aabulo i matangana na figua nae, ma ka ledida ka urii, <<Ni tei naa e hamosia kou na maku nau?>>

31Ma na oote fafurongo nia gi da oolisia daka urii, <<I oe o rikia go amu na tooa oro naa gi da figu kwaiberesi gali oe. Uria taa na oko ledi uria ni tei naa e hamosi oe?>>

32Sui a Jesus e aada go ana gali nia hai so ka rikia ni tei nae e iilia si doo nae. 33Haia, na inite nae e haitamana si doo nae e fuli fuana, ma nia ka lea mai ma ka lelebe ana moulaa, ma ka boururu i maana aena a Jesus. Ma ni nia ka faarongoa ana doo mamana gi sui suli nia. 34Ma a Jesus ka bae urii fuana, <<Inite ae, God e gura oe sulia na oe manata mamana ani nau. O lea naa, ma osi manata aꞌabo, ma oko nonilaa naa faasia na mataia oe.>>

35Ma si kada a Jesus e bae ua go ana, teni wane gi da dao mai faasia na luma a Jaeras, ma daka bae urii fuana a Jaeras, <<Na haari oe baa e mae naa. Osi faaꞌaberosia lau na wane faatolomai doo naa.>>

36Haia, a Jesus kasi fafurongo go uria si doo na da haea, ma ka bae na ana urii fuana a Jaeras, <<Langi osi mou lau. Oko manata mamana amu.>> 37Ma i nia kasi faalamainia ta wane ka lea fai nia, taifilia go a Peter, ma a James, ma a John na haasina a James. 38Ma si kada da dao i luma nia a Jaeras, a Jesus ka rongoa na ngalulaa fai nia na aangilaa ma na suungimaelaa e baita. 39Ma nia ka ruu kou, ma ka bae urii fuada, <<Uria taa na molu aangi ma muka suungimae? Na wela naa langi nia kasi mae, ni nia e teo go ana.>>

40Sui, gera daka waela ada ana a Jesus. Ma i nia e eeresi gera i maa, ma ka talaia na maa nia ma ni tee nia na wela nae, ma na oote fafurongo nia gi na da too fai nia, ma daalu ruu ana bali luma na wela nae e too ana. 41Ma nia ka dau ana na abana na wela nae, ma ka bae urii fuana, <<Talita kom!>> Na malutana e urii, <<Gala haari ae, i nau ku haea fuamu o tatae!>>

42Ma ni nia ka tatae, ma ka take, ma ka fali. Na wela nae tee aakwala ma roo fe ngali ana go na e sui naa. Ma ni gera daka kwele asianaa ana si doo naa. 43Sui a Jesus ka bae luida eeri ka langi dasi faarongolana ta wane lau ana si doo nae. Ma ka haea gera ka falea tesi fanga fuana na wela baa hai ka ania.

Na tooa gi i Nasaret da oote gera ana a Jesus.

6

1A Jesus fai nia na oote fafurongo nia gi, da tafusia na gula nae ma daka ooli uria fera nia. 2Ma ana maedani ana Sabat, nia ka faatolomai i laona na Beu Aabu ni figulaa. Ma tooa oro gi da rongo nia, ma daka kwele asianaa. Ma gera ledida kwailiu ani gera daka urii, <<Na wane naa e ngalia mai ana si doo naa gi i fai? Ma na liotooa taa na da falea fuana naa? Ma nia e iili utaa ana si doo ni kwelelaa ana gi nae? 3Nia na wane ni toleluma go ana, na alakwa baa ni Mary naa, ne baa? Ma na haasina gi na a James, ma a Josef, ma a Judas, ma a Simon, ne baa? Ma na waiwane nia gi da too go ada i seenaa.>> Ma daka oote gera ani nia.

4Ma a Jesus ka bae urii fuada, <<Na tooa gi ana fera gi sui da haitamana daka faabaitaa na profet. Haia, ma na tooa gi ana fera nia i talana ma na tooa futa nia gi afetai daka faabaita nia.>>

5Ma nia kasi bobola naa fai nia na iililana lau si doo kwaibalatana go oro ana i seenae. I nia e aalua go ana na abana faafia ta aange tooa matai gi ma ka gura gera. 6Ma nia ka kwele asianaa sulia na tooa gi da langi dasi manata mamana.

A Jesus e oodua na aposol gi.

Sui a Jesus e lea ana maefera gi galigalia i seenae, ma ka faatolomai ana na tooa gi. 7Nia ka soea mai na aakwala ma roo wane ni fafurongo nia gi siana, ma i nia ka falea na mamanaa fuada uria tarilana na aagalo taꞌa gi, ma ka ooduda teefou, na roo wane gi daaro ka lea oofu. 8Ma a Jesus ka bae fifii fuada ka urii, <<E langi molu si ngalia ta si doo uria na leaa naa, taifilia kubou go na molu ngalia. Ma langi molu si ngalia tesi fanga, ma langi ta wai, ma langi tesi malefo. 9Molu ka haingia na tae silipa, sui ka langi molu si ngalia roo si maku ruruu. 10Ma si kada ta wane e gonitai gamu, molu ka too fai nia lea ka dao ana si kada molu tafusia na fera nae. 11Ma lea molu dao ana na fera ma na tooa gi i seenae langi dasi gonitai gamu ma ka langi dasi dooria go fafurongolaa molu, molu ka lea amolu faasida. Ma molu ka kwae tafusia na aafuafui gano faasia na tae silipa molu gi uria na faatailana naa fuada tara a God ka keto gera.>>

12Ma ni gera da lea ma da funao hai so na tooa gi daka oolitai manata faasia na aade taꞌalaa gera gi. 13Ma daka taria na aagalo taꞌa oro gi, ma daka gwaia na tooa matai oro ma daka gura gera laugo.

Na maelana a John Siuabu.

14Haia, a Herod na aaofia e rongoa si doo naa gi, sulia na hatana a Jesus e talofia na fera gi sui. Ma teni tooa gi daka haea, <<A John Siuabu e mouri lau! Nia naa i nia ka aadea doo kwaibalatana gi.>>

15Ma teni tooa gi lau daka haea, <<I nia a Elaeja.>>

Ma teni tooa aai gi daka bae urii, <<I nia ta profet, iilingia na profet baa gi i nao mai.>>

16Ma si kada a Herod e rongoa si doo naa gi, nia ka bae urii, <<A John na wane baa ku oodua wane oomea gi uria iri muusilana na ketena, e tatae lau faasia na maea.>> 17Sulia a Herod i talana na e kwaiodui sui uria na dumulilana a John, ma daka aalua i laona na beu ni kanilaa. A Herod e iilia si doo naa sulia nia ka aadea ana ni Herodias, na afe nia a Filip na haasina. 18A Herod e aalua a John i laona na beu ni kanilaa, sulia nia e bae urii fuana a Herod, <<Na kwaieresia e luia osi aadea na afe nia na haasimu.>>

19Ma si lio taꞌa ni Herodias ka asia asianaa fuana a John, ma ka dooria na haumaelilana, sui ma ka afetai fuana, 20sulia a Herod ka suusi nia, sulia nia e moungia a John, sulia nia ka haitamana nia na wane oꞌolo ma na wane e aabu. Haia, a Herod e dooria asianaa na rongolana a John, boroi ana i nia ka manata aꞌabo ana si kada gi na e rongoa ana.

21Sui ni Herodias e daotoona si kada diana nia. Ana fe dani na a Herod e faabaita fe dani na e futa ana, i nia e haungainia tee fangaa fuada na wane baita nia gi, ma na wane baita nia gi ana oomea, ma na wane naonao gi na da too i laona i lolofaa Galili. 22Ma si kada na haari nia ni Herodias e ruu mai ma ka wae, a Herod ma na wane nia gi na da fanga fai nia daka eele baita asianaa sulia. Ma a Herod ka bae urii fuana na haari nae, <<O gani nau mai uria tesi doo na o dooria, ma nau kuka falea fuamu.>> 23Ma i nia e bae aalangai ana aalafuu fuana ka urii, <<Tesi taa naa o gani uria, nau kuka falea fuamu. Boroi ana ta bali ana na initooa nau.>>

24Ma na haari ka haga kou i maa ka lea naa siana ni tee nia, ka bae urii, <<Tesi taa naa tara ku gani uria?>>

Ma ni tee nia e oolisia ka urii, <<Na ketena a John Siuabu.>>

25Ma na haari nae e ooli aliꞌali siana a Herod, ma ka gania ka urii, <<I nau ku dooria oko falea mai na ketena a John Siuabu fuagu i fafona ta karao ana si kada naa.>>

26Ma a Herod ka liobukonu asianaa sulia si doo nae. Sui taa, sulia si bae aalangaia na nia e iilia i maada na wane gi na da fanga fai nia, i nia kasi luia naa faasia. 27Ma nia ka oodua tee wane fofolo uria ngalilana mai na ketena a John. Ma na wane nae ka lea i laona na beu ni kanilaa, ma ka iri muusia na luana a John, 28ma ka ngalia mai na ketena i fafona na karao, ma ka falea fuana na haari nae, ma ni nia ka falea fuana ni tee nia. 29Ma si kada na oote fafurongo nia gi a John da rongoa si doo naa, gera lea mai ma daka ngalia na nonina ma daka aalua i laona na kwaingeia.

A Jesus e hangonia na lima tooni wane gi.

30Na aposol gi da ooli mai, ma daka figu siana a Jesus, ma daka faarongo nia ana si doo gi na da iilida ma daka faatolomainia gi. 31Jesus fai nia na oote fafurongo nia gi, gera abero asianaa, sulia na tooa oro gi da dao mai ma daka ooli kou ada. Ma Jesus fai nia na oote fafurongo nia gi, gera langi dasi too na ana ta si kada boroi uria na fangalaa. Nia naa, a Jesus ka bae urii fuada, <<Molu lea mai fai nau uria tesi gula aaroaro eeri golu ka mamalo fasi agolu.>> 32Ma da lea taifili gera ana baru uria tesi gula aaroaro.

33Sui, na tooa oro gi faasia na fera gi sui da aada haitamada, ma daka lalao i nao ani gera, ma daka dao ada i seenae. 34Ma si kada a Jesus e oolo mai ana, nia ka rikia na figua baita, ma ka kwaimanatai asianaa fuada, sulia gera da iilingia na sipsip gi na e langi ada ta wane aadasuli gera. Ma nia ka faatolomai gera ana si doo oro gi.

35Ma si kada na hato e teo folo naa, na oote fafurongo nia gi daka lea mai siana, ma daka bae urii, <<Si gula naa e langi ta wane kasi too ana, ma na hato ka teo folo naa. 36O oodua na tooa naa gi daka lea na ada, eeri daka lea ana si gula galigali naa gi na tooa gi da too ana ma ana na fera gi, eeri daka folia ada tesi fanga.>>

37Sui i nia e oolisida ka urii, <<I gomolu molu falea tesi fanga ada.>>

Ma i gera daka bae urii fuana, <<E utaa ni oe o dooria melu ka lea, melu ka falea mai ta roo talange si malefo uria folilana mai teni beredi oro ka bobola fai nia hangoniladalaa ana?>>

38Ma a Jesus ka ledi gera ka bae urii, <<Fita fe beredi na molu too ana? Lea molu ka aada fasi.>>

Ma si kada da daotoona, daka bae urii, <<Lima fe beredi go fai nia na roo gwe iia.>>

39Sui a Jesus ka haea fuana oote fafurongo nia gi hai daka haea fuada na tooa gi daka gwouru i hae gano ana bubulutaa wane gi i fafona na laua. 40Ma gera ka gwouru i hae gano ana talange wane gi i laona teni bubulutaa ma lima aakwala wane gi i laona teni bubulutaa aai. 41Ma Jesus e ngalia na lima fe beredi nae gi ma na roo gwe iia nae gi, ma ka aada alaa uria i langi, ma ka baelafea a God. Ma nia e niia fe beredi nae gi, ma ka falea fuada na oote fafurongo nia gi, hai daka tolingia fuada na tooa gi. Ma nia ka tolingia laugo na roo gwe iia nae gi fuada sui. 42Ma na tooa gi sui daka fanga, ma daka aabusu naa. 43Sui na oote fafurongo nia gi daka gonia na oorongana na beredi ma na iia na e oore, ma daka faafungua na tee aakwala ma roo koko gi. 44Na lima tooni wane na da fanga.

A Jesus e fali i fafona na kafo.

45Ma i buira si doo naa, a Jesus e faataea na oote fafurongo nia gi i laona na baru, ma daka lea i nao ani nia uria na fera i Betsaeda, na e too mai ana ta bali aai ana na aasi nae. Ma i nia ka too ua kou hai so ka haea fuana na figua nae hai daka lea na ada. 46Ma i buira i nia e aalualu ana tooa gi sui, nia ka lea uria tee fe uuo hai ka fooa ana. 47Ma si kada e hafali rodo mai, na baru baa e nia naa i oogotouna na aasi, ma a Jesus e too ua go ana taifili nia i hara. 48Ma i nia e rikia na oote fafurongo nia gi da uulafu asianaa ana na falutalaa, sulia da naofia na ooru. Ma ana kade rodo i ofaidani, a Jesus ka fali i fafona na kafo, ma ka lea mai siada. Ma nia ka garangi so ka tasa ana faasida. 49Sui, ana si kada da riki nia e fali i fafona na kafo, i gera da manata hasa nia na aagalo. Ma daka rii, 50sulia gera sui go da mou asianaa ana si kada da riki nia ka fali i fafona kafo.

Ma a Jesus e aliꞌali ka bae kou fuada ka urii, <<I nau go ana naa! Langi molu kasi mou.>> 51Sui nia ka tae i laona na baru fai gera, ma na ooru ka aaroaro naa. Ma ni gera daka kwele asianaa, 52sulia e langi dasi haitamana na malutana na hangonilada na lima tooni wane baa gi ana lima fe beredi go. Sulia na manata gera gi e kukuru asianaa.

A Jesus e guraa na tooa matai gi.

53I gera da faifolo ana na aasi nae ma daka oolo ana bali maefera i Genesaret, ma gera ka terengainia na baru i seenae. 54Ma si kada da tafusia na baru, na tooa nae gi aliꞌali daka aada haitamana ua go a Jesus. 55Ma na tooa gi da lalao i bali fera loulou nae, ma daka ngalia mai na tooa matai gi i fafona na tafe gi, uria si gula taa na da rongoa a Jesus e nia ana. 56Ma si gula gi sui na a Jesus e lea ana, na tooa gi daka ngalia mai na tooa matai gi uria i maana usia gi, ma da gania a Jesus fuana na tooa matai gi daka hamosia mone ada na aena maku tekwa nia. Ma na tooa gi sui na da hamosia, da akwaa naa.

Na malutanaa gera na Farisi gi.

7

1Teni Farisi gi ma teni wane faatolomai gi ana na kwaieresia, da lea mai faasia i Jerusalem, ma daka figu galia a Jesus. 2Ma gera ka rikia teni wane ada na oote fafurongo nia gi dasi saufia go na abada suifetei fangalaa iilingia na malutaa gera na Farisi gi na da haea hai so na tooa gi Jiu daka iilia.

3(Sulia na Farisi gi, ma na tooa aai gi i Jiu gi laugo, e afetai daka fanga lea so e langi dasi saufia na abada eeri ka iilingia na koo gera gi da toolamainia na mai. 4Ma si kada da folia mai na fanga gi faasia na usia, e afetai daka fanga ua lea langi dasi saufia fasi, sulia na malutaa gera. Ma daka lea sulia na malutaa oro gera gi iilingia na saufilana na teteu gi ma na kuki gi ma na fofo gi.)

5Ma na Farisi gi ma na wane faatolomai gi ana na kwaieresia, daka ledia a Jesus daka urii, <<Uria taa naa na oote fafurongo oe gi dasi roosulia na faatolomaia naa na koo gia gi da aalua mai fuaga, sulia ka langi dasi saufia go na abada i nao sui dafi fanga?>>

6Ma nia e oolisida ka urii, <<A Aesea e bae mamana si kada baa i nia e bae suli gamu. I gamu naa na wane susuge gi, iilingia na nia e kedea ka urii, <God e haea, na tooa naa gi da faabaita nau go ada ana si baea gera gi, ma na manatada e nia tau faasi nau. 7Gera da fooasi nau oꞌoni go ada, sulia i gera da toolamainia ada na kwaieresia gera gi go ana, ma daka haea kwaieresia nau gi!>

8<<Gamu mu aaburongo agamu na kwaieresia nia gi a God, ma muka roosulia agamu na faatolomaia gera gi na wane gi.>>

9Ma a Jesus ka bae lau urii fuada, <<I gamu mu haitamana asianaa na bulasilana na kwaieresia a God gi ma muka roosulia agamu na malutaa gamu gi. 10Sulia a Moses e bae ka urii, <Oko manata baita ana na maa oe ma ana ni tee oe.> Ma <So ni tei na e kwalangia na maa nia ma langi ni tee nia, gera ka haumaelia.> 11Sui taa, i gamu mu faatolomainia hasa lea ta wane e too ana tesi doo na e haitamana ka adomia ana maa nia ma langi ni tee nia, ma ka bae urii, <Nau tara ku falea si doo naa fuana a God,> 12diana go ana fuana nia ka langi si adomia naa na maa nia ma langi ni tee nia. 13Ma urinae, na faatolomaia na gamu aalua e faalangia na baelana a God. Ma si doo oro urinae gi naa na mu iilida.>>

Si doo gi na e falea na garolaa fuana na wane.

14Sui a Jesus e soea lau mai na figua siana, ma ka bae urii fuada, <<Gamu sui go, mu fafurongo mai uri nau, ma muka haitamana. 15-16E langi tesi doo na ta wane e ania, na e falea na garolaa fuana. Ma si doo ana aade taꞌalaa gi na e ita mai faasia na liona wane taari, nia ana na ka falea na garolaa fuana.>>

17Ma si kada a Jesus e tafusia na figua nae, nia ka ruu i luma, ma na oote fafurongo nia gi da ledia eeri nia ka inifitaa si baea nae gi. 18Ma a Jesus ka bae urii fuada, <<Haia, i gomolu laugo molu kasi haitamana go? Tesi doo na wane e ania e afetai ka falea na garolaa fuana, 19sulia si fangaa e langi kasi lea i laona na liona. E lea ana i laona na rakena, ma ka hagatafa laugo ana i maa faasia na nonina.>> Ana si baea nia a Jesus naa, nia e haea na fanga gi sui e diana fuana anilana.

20Ma a Jesus ka bae lau urii, <<Si doo na ta wane e iilia ma ka haea na e falea na garolaa fuana. 21Sulia na manatalaa taꞌa gi e mango mai faasia i laona na liona na wane, na e aadea nia ka aadea si doo taꞌa gi, ma nia ka beli, ma nia ka haumaelia ta wane, 22ma ka ooeoe, ma nia ka agu doo, ma nia ka iilia doo taꞌa oro gi, ma ka malaꞌoea na tooa gi, ma ka kwaifii, ma ka uunuunu susuge ana taꞌa sulia ta wane, ma nia ka faabaitabaita nia i talana, ma nia ka nue. 23Haia, na doo taꞌalaa nae gi sui e haga mai faasia na manatalana, ma ka falea na garolaa fuana.>>

Na manata mamanalaa nia tee geni maadiu.

24Sui a Jesus e tafusia si gula nae ma ka lea uria na bali fera i Taea. Ma nia e ruu ana i laona tee luma sulia i nia langi kasi dooria ta wane ka haitamana i nia e too i seenae, sui taa e afetai i nia ka aagwa. 25Ma tee geni na haari nia na aagalo taꞌa e adosia e rongoa na uunuunu gi suli nia, ma ka lea mai aliꞌali, ma ka boururu i maana na aena a Jesus. 26Ma na geni nae, i nia na geni maadiu faasia i Fonisia laona lolofaa i Siria. Ma ni nia e gania a Jesus eeri ka taria na aagalo taꞌa nae faasia na haari nia. 27Ma a Jesus ka bae ana si oomelawanea naa fuana ka urii, <<Mika hangonia fasi agami na wela gi i nao. E langi kasi diana hasa gia ka ui ania na fanga gera na wela gi fuana na kui gi.>>

28Ma na geni nae e oolisia ka urii, <<Aarai ae, na kui gi boroi da haitamana daka ania oorongana fanga na e asia i farana na tafe gera na wela gi.>>

29Sui a Jesus ka bae urii fuana, <<Sulia si oolisilaa nae, oko ooli amu i fera oe. Na aagalo taꞌa baa e lea naa faasia na haari oe.>> 30Ma ni nia e ooli i fera, ma ka rikia na haari nia e teo go ana i laona na iifitai. Ma na aagalo taꞌa baa ka lea mamana naa faasia.

A Jesus e guraa tee wane.

31Sui a Jesus e tafusia na bali fera nae i Taea ma ka tasa fuana fera i Saedon ma na bali fera i Dekapolis, ma ka sifo kou fuana na aasi i Galili. 32Ma teni tooa gi i seenae da ngalia mai tee wane na aalingana e boko ma na fakana ka ato siana Jesus, ma daka gania a Jesus eeri nia ka aalua na abana i fafona na wane nae. 33Ma a Jesus ka talaia uria si gula taifili nia faasia na figua, ma nia ka ruungainia na kakauna abana gi i laona na aalingana na wane nae. Ma nia ka ngisu ana na kakauna, ma ka hamosia na meana na wane nae. 34Sui nia ka ada alaa fui langi ma e asimango baita ka bae urii fuana, <<Efata!>> Ma na malutana <<O ifi naa!>>

35Ma ana si kada nae, na aalingana na wane nae ka ifi naa ma na fakana ka aafaafa naa, ma ka hafalia bae folaalaa naa. 36Sui a Jesus ka luia na tooa gi langi dasi faarongoa lau ana ta wane lau. Sui taa, i nia e luida fifii boroi ana, ma na tooa gi daka bae sulia ka lea dongaa na ana. 37Ma na tooa gi na da rongoa, daka kwele asianaa ma daka bae urii, <<Nia e iilia si doo gi sui ka diana asianaa! Nia e haungainia na wane na aalingana e boko boroi ka rongo naa, ma na wane na fakana e ato boroi ka bae naa lau.>>

A Jesus e hangonia na fai tooni wane gi.

8

1Langi si tau i buira doo naa gi, tee figua baita aai ka figu mai. Ma si kada e langi na ada tesi fanga, a Jesus ka soea na oote fafurongo nia gi i siana ma ka bae urii, 2<<Nau ku kwaimanatai naa fuana na tooa naa gi, sulia da too siagu sulia oolu maedani ma ka langi na ada tesi fanga. 3Ma lea so da fiolo ma kuka faaoli gera i fera, gera tara daka asi gera sulia tala, sulia bali ada na fera gera gi e too tau.>>

4Ma na oote fafurongo nia gi daka bae urii, <<Sui taa, tara ta wane ka daotoona tesi fanga i fai i laona na aanogwou urinae hai ka bobola fai nia na hangonilana na tooa oro naa urii gi?>>

5Ma a Jesus e ledida ka urii, <<Ta fita fe beredi na molu too ana?>>

Ma gera ka oolisia daka urii, <<Fiu fe beredi.>>

6Ma a Jesus ka haea fuana na figua nae daka gwouru i aano. Sui, nia ka ngalia na fiu fe beredi nae gi ma ka baelafea a God, sui ka niia ma ka falea fuana oote fafurongo nia gi, hai daka tolingia fuana na tooa gi. 7Ma gera too laugo ana aange gwe iia toꞌou gi. Ma a Jesus e falea laugo si baelafea fuana a God, ma ka haea fuana na oote fafurongo nia gi daka tolingia laugo fuana na tooa nae gi. 8Gera fanga lea daka aabusu go. Ma i buri, na oote fafurongo nia gi sui daka gonia na mumuduna fanga gi na e oore i laona fiu koko gi lea ka fungu. 9Ma na figua nae e bobola fai nia na fai tooni wane. Sui a Jesus ka faaoli gera, 10ma nia fai nia na oote fafurongo nia gi gera aliꞌali daka tae i laona tee baru ma daka lea uria na bali fera i Dalmanuta.

Na Farisi gi da gania a Jesus hai ka iilia tesi kwaibalatana.

11Ma teni Farisi gi da lea mai, ma daka oolisusuu fai nia a Jesus, ma da dooria hai daka iilitoona. Nia naa daka gania hai so i nia ka iilia tesi doo ni kwaibalatana ana hai so ka faatainia mamana a God na e fale nia mai. 12Sui a Jesus e asimango baita, ma ka bae urii, <<Uria taa na tooa gi ana uuni wane naa daka gani uria tesi kwaibalatana? I nau ku haea na doo mamana fuagamu, e langi kusi faatainia go fuana na uuni wane naa.>>

13Ma nia e tafusi gera, ma ka tae laugo ana i laona na baru, ma ka faifolo uria ta bali aasi aai.

A Jesus e bae fifii fuana oote fafurongo nia gi.

14Na oote fafurongo nia gi da manata buro uria na ngalilana mai teni fe beredi gi, ma tee fe beredi go na da too ana i laona na baru. 15Ma a Jesus e bae fifii fuada ka urii, <<Molu ka aadasuli gamu faasia na iisi fuana beredi gera na Farisi gi ma a Herod.>>

16Ma gera ka bae sulia si doo naa i matangada kwailiu ma daka urii, <<I nia e bae urinae sulia langi golu si ngalia mai tee fe beredi.>>

17Ma si kada a Jesus e haitamana gera da lafusia ada nia e bae ana sulia na faatolomaia taꞌa gera na Farisi gi ma a Herod, nia ka bae urii, <<Uria taa na molu ka bae sulia e langi molu si ngalia mai tee fe beredi? E langi molu si haitamana ua? Na liogamu e rorodoa ua? 18E utaa? I gomolu too ana maa, sui ka langi molu si rikia go? Ma molu ka too ana aalinga, sui ka langi molu si rongoa go? E utaa? E langi molu si manatatoona go, 19si kada baa ku niia ana lima fe beredi baa gi fuada na lima tooni wane baa gi? Ma na fita koko baa molu gonia na mumuduna fanga baa uria i laona lea ka fungu?>>

Ma gera oolisia daka urii, <<Na tee aakwala ma roo doo.>>

20Ma a Jesus e ledi lau ka urii, <<Ma si kada baa ku niia ana fiu fe beredi baa gi fuada na fai tooni wane baa gi, na fita koko baa molu gonia na mumuduna fanga uria i laona lea ka fungu?>>

Ma gera oolisia daka urii, <<Na fiu doo.>>

21Ma nia ka bae urii fuada, <<E utaa? E langi molu si haitamana ua nae?>>

A Jesus e gura tee wane maa rodo.

22I gera da dao ana na fera i Betsaeda, ma teni tooa gi daka ngali mai tee wane na maana e rodo ma da gafea a Jesus hai ka hamosia. 23Ma i nia e dau i abana na wane nae, ma ka talaia uria i maa faasia na fera nae. Ma a Jesus e ngisu usia na maana na wane nae, ma nia ka aalua na abana faafi nia. Sui, nia e ledia ka urii, <<I oe o rikia ta si doo?>>

24Ma na wane baa e aada alaa ma ka bae urii, <<I nau ku rikia na tooa gi, da iilingia na ai gi da fali.>>

25Sui a Jesus ka aalua lau na abana faafia na maana na wane nae. Ma na wane nae ka aada mamana, ma ka riki folaa na ana na doo gi sui. 26Ma a Jesus ka oodu nia naa uria na luma nia, ma ka bae urii fuana, <<E langi osi lea ua uria fera nae.>>

A Peter e faatalo ana a Jesus.

27Sui a Jesus ma na oote fafurongo nia gi daka lea uria na fera gi galia na fera i Sesarea Filipae. Ma ana si kada gera fali ana, nia ka ledia na oote fafurongo nia gi ka urii, <<Na tooa gi da haea ni nau ni tei naa?>>

28Ma gera oolisia daka urii, <<Teni tooa gi da haea ada ni oe naa a John Siuabu, ma teni tooa aai gi da haea ada oe a Elaeja, ma teni tooa aai gi lau daka haea ada oe ta wane ada na profet gi.>>

29Ma a Jesus e ledida lau ka urii, <<Ma gamu mone, ni tei na molu haea ana ni nau?>>

Ma a Peter e oolisia ka urii, <<I oe a Christ, na wane a God e filia uria aaofialaa.>>

30Ma a Jesus e bae fifii fuada ka urii, <<E langi molu si faarongo lau ta wane suli nau.>>

A Jesus e bae sulia na maelana.

31Sui a Jesus ka talaꞌae faatolomainia na oote fafurongo nia gi ka urii, <<Nau, na Wela nia Iimola gi, tara ku nonifii ana si doo oro gi. Ma na wane naonao gi, ma na fataabu baita gi, ma na wane faatolomai doo gi ana na kwaieresia, tara daka oote gera ani nau. Ma tara daka haumaeli nau, ma ana ooula fe dani, nau tara kuka mouri lau.>> 32Ma nia ka bae folaa sulia si doo nae. Ma a Peter e talai nia toꞌou kou, ma ka ngatafia. 33Sui a Jesus e aabulo ma ka aada fuana oote fafurongo nia gi, ma ka ngatafia a Peter ka urii, <<Satan ae, o lea tau fasi nau. Na manatalaa oe naa na manatalaa gera na tooa gi go ana, e langi lau na manatalaa nia a God.>>

34Sui a Jesus ka soea mai na figua nae ma na oote fafurongo nia gi siana, ma ka bae urii, <<Lea so ta wane ka dooria ka lea mai fai nau, i nia langi kasi hasi uria na kwaidooria nia i talana. Ma nia ka ngalia na airarafolo nia ana nonifiilaa, ma ka lea mai i suli nau. 35Sulia so ni tei na e dooria ka oogani ana na mourilana, tara nia ka mae. Ma so ni tei naa ka mae fuagu ma fuana na Faarongolaa Diana, i nia ka too ana mouria firi. 36Tesi taa diana fuana ta wane lea so na molaagali naa sui na doo nia, sui kafi mae naa? Langi si diana fuana! 37Langi tesi doo na ta wane ka falea uria na oolifailana ana na mouria nia. 38Ma lea so ta wane e ida ani nau ma na baelagu i laona na uuni dani taꞌa gi ana tooa naa gi e langi dasi fooasia a God, tara nau, na Wela nia Iimola gi, kuka ida laugo ani nia ana si kada i nau ku dao mai i laona na taloa na Maa nau fai nia na ensel aabu gi.>>

9

1Ma a Jesus ka bae lau ka urii, <<I nau ku haea naa fuagamu, teni wane amolu i seenaa e langi dasi mae lea daka rikia na Initooa nia a God ka dao mai ana na rigitaa.>>

Na tatalalana a Jesus.

2I buira oonona maedani, a Jesus ka talaia a Peter ma a James ma a John, ma daalu tae uria gwouna tee fe tolo na e fane, si gula gera ka too ana taifili gera. Ma ana si kada da aadasia, a Jesus ka tatala i nao ani gera i seenae, 3ma na maku nia gi ka sinasina ka kwakwaoa asianaa, ma e langi kasi bobola naa hai so ta wane i laona molaagali ka saufia na maku gi ka urinae. 4Ma na oolu fafurongo nae gi da rikia a Elaeja ma a Moses daaro ka dao faatai i nao ani gera ma daaro ka bae fai nia a Jesus. 5Ma a Peter ka bae urii fuana a Jesus, <<Aarai ae, e diana asianaa golu ka too agolu i seenaa. I gemelu ka tolea ta oolu babala gi, tee doo fuamu, ma tee doo fuana a Moses, ma ta tee doo aai fuana a Elaeja.>> 6A Peter e bae urinae, sulia e langi kasi haitamana naa tesi doo na ka haea, sulia gera mou asianaa.

7Ma tesi barobaro e dao faatai mai ma ka afu faafi gera ana na nunufilana. Ma tesi lingee doo e talo mai faasia na barobaro nae ka urii, <<Nia naa na Wela nau na ku rakediana ana. Molu ka fafurongo urii nia!>> 8Ma gera ka aada aliꞌali gali gera, ma dasi rikia naa ta wane fai gera, tee taifilia go a Jesus.

9Si kada da sifo mai faasia fe tolo nae, a Jesus ka bae luida ka urii, <<Langi molu si faarongoa ta wane ana si doo na molu rikia, lea ka dao ana si kada ni nau, na Wela nia Iimola gi, kuka tatae go faasia na maea.>>

10Ma gera ka roosulia na baelana, ma daka bae ada sulia i matangada kwailiu daka urii, <<Na taa naa na malutana na tataelaa faasia na maea?>> 11Ma gera ka ledia daka urii, <<Uria taa na wane faatolomai gi ana kwaieresia gi daka haea a Elaeja ka ooli fasi ana i nao?>>

12Ma a Jesus e oolisida ka urii, <<A Elaeja ka dao mamana go mai i nao, hai so ka aade aagau ana na doo gi sui. Sui uria taa lau na Kekedelaa Aabu ka haea hasa na Wela nia Iimola gi ka nonifii baita ma na tooa gi daka oote gera ani nia? 13I nau ku haea fuamolu, a Elaeja e dao naa, ma sui na tooa gi daka aadea naa si doo gi na da doori iilia ani nia, iilingia na Kekedelaa Aabu e haea suli nia.>>

A Jesus e guraa tee wela na aagalo taꞌa e adosia.

14Ma si kada da dao mai siada na oote fafurongo aai gi, daka rikia tee figua baita da too gali gera. Ma teni wane faatolomai gi ana na kwaieresia da oolisusuu fai gera. 15Ma si kada na tooa gi da rikia a Jesus, i gera ka kwele asianaa ma da lalao kou uria na bae dianalaa fai nia. 16Ma a Jesus ka ledia na oote fafurongo nia gi ka urii, <<Na taa naa molu oolisusuu fai gera sulia?>>

17Ma tee wane i laona na figua nae e oolisia ka urii, <<Faatolomai ae, i nau ku ngalia mai na alakwa nau i siamu. Na aagalo taꞌa e adosia ma ka langi si bae naa. 18Ma si kada na aagalo taꞌa nae e dao ani nia, ka ui ani nia i aano. Ma na fakana ka ngingisulaa, ma ka gigiri lifo, ma na nonina ka gagaꞌai teefou. Ma i nau ku gania na oote fafurongo oe gi eeri daka taria na aagalo taꞌa nae, sui ma ka afetai fuada.>>

19Ma a Jesus e haea fuada ka urii, <<I gamu langi musi manata mamana ua! Nau ku noni eela uria toolaa fai gamu. Ma nau ku lafusia ta fita si kada lau na kuka too ana fai gamu. Talaia mai na wela nae siagu.>> 20Ma da ngalia mai na wela baa siana a Jesus.

Ma si kada na aagalo nae e rikia a Jesus, nia ka ui ania na wela nae i aano, ma ka lada ma na fakana ka ngingisulaa naa. 21Ma a Jesus ka ledia na maa nia na wela nae ka urii, <<E tau utaa na mai i aangita naa ni nia e urii?>>

Ma i nia e oolisia ka urii, <<E ita ua mai si kada e toꞌou ana. 22Ma si kada oro na e ui ani nia i laona na eere ma i laona na kafo hai so ka haumaelia. Haia, lea so ka bobola go ana fuamu, oko manatai gemere mai ma oko adomi gemere.>>

23Ma a Jesus ka bae urii, <<Iiuka, lea so ni oe ana i talamu o bobola fai nia! Na doo gi sui e waluda go ana fuana ni tei naa e manata mamana.>>

24Ma aliꞌali na maa nia na wela nae ka rii urii, <<I nau ku manata mamana go agu! Sui taa, o adomi nau mai, hai so na manata mamanalaa nau ka rigita!>>

25Ma si kada a Jesus e rikia na figua nae da figu na mai gali gera, i nia ka bae urii fuana na aagalo taꞌa nae, <<I oe na aagalo na o aadea aalingana wela naa ka boko ma na fakana ka ato, i nau ku eeresi oe oko haga mai faasia, ma osi ruufi nia lau.>>

26Ma na aagalo na ka rii, ma ka lebetainia na wela nae, ma ka haga na mai i maa faasia. Ma na wela nae na rikilana ka iilingia na ana na wane e mae, ma na tooa oro daka bae urii, <<I nia e mae naa.>> 27Sui, a Jesus ka dau ana na abana na wela, ma ka tataea, ma nia ka take.

28Ma si kada a Jesus e ruu i luma, na oote fafurongo nia gi daka ledi aagwa ani nia daka urii, <<Uria taa na ka afetai fuamelu uria na tarilana na aagalo baa?>> 29Ma a Jesus e oolisida ka urii, <<Fooalaa taifilia go na e bobola fai nia tarilana na aagalo urii, e langi lau tesi doo.>>

Jesus e bae lau sulia na maelana.

30Sui Jesus ma na oote fafurongo nia gi da tafusia si gula nae, ma daka liufia na bali fera i Galili. Ma a Jesus ka langi si dooria so ta wane ka haitamana si gula na e too ana, 31sulia nia e faatolomainia ana oote fafurongo nia gi ka urii, <<Nau, na Wela nia Iimola gi, tara daka fale nau fuana wane gi. Haia, i gera daka haumaeli nau. Ma ana ooula maedani, tara nau kuka tatae lau uria mouria.>>

32Sui taa, na fafurongo nia a Jesus gi dasi haitamana na malutana si baelana, ma sui daka mou go ada uria na ledilanalaa.

Tei naa e baita ka tasa?

33Ma si kada da dao ana fera i Kapaneam, ma daka ruu i luma, Jesus ka ledia na oote fafurongo nia gi ka urii, <<Na taa baa molu oolisusuu mai ana, sulia na tala?>>

34Sui langi dasi haea tesi doo, sulia da oolisusuu mai hasa ni tei ani gera na ka baita ka liufi gera sui. 35Haia, a Jesus e gwouru, ma ka soea mai na aakwala ma roo fafurongo nia gi siana, ma ka bae urii, <<So ni tei na e dooria ka naonao, i nia ka aalu nia ka isi ma i nia na wane ni rao fuada na tooa gi sui.>>

36Sui a Jesus ka talaia mai tee wela, ma ka faatakea i matangada. Nia ka oofia na wela nae ma ka bae urii fuada, 37<<So ni tei naa ka gonitainia ta wela toꞌou urii ana na hatagu, nia ka gonitai nau laugo. Ma so ni tei naa ka gonitai nau, nia langi si gonitai nau lau i taifili nau, i nia e gonitainia naa laugo a God na e oodu nau mai.>>

38A John e bae urii fuana a Jesus, <<Wane Faatolomai ae, gemelu melu rikia tee wane e taria na aagalo taꞌa gi ana na hatamu, ma melu ka lui nia si iilia si doo nae, sulia nia e langi lau ta wane ana oofulaa golu.>>

39Ma a Jesus ka bae urii, <<E langi molu si lui nia, sulia ni tei naa e iilia tesi doo kwaibalatana ana na hatagu, e afetai kafi haea lau tesi doo taꞌa suli nau. 40Sulia ta wane na e langi kesi maalimaea ani golu, nia wane agolu. 41I nau ku haea na doo mamana fuamolu, ta wane na e falea si mae kafo fuamolu sulia gomolu na tooa nau gi, tara nia ka ngalia mamana naa na kwaiaraa nia.

42Ma lea so ta wane ka faagaroa ta wela ana wela toꞌou naa gi na da manata mamana ani nau, e diana fuana daka kania ta fou baita i luana ma daka ui ania i laona na aasi. 43-44Nia naa, lea so na abamu e faagaro oe, taba muusia amu. E diana fuamu hai so oko too katau ana na mouria i langi fai nia na kuri aba, aata oko sifo i laona si gula ana kwakwaelaa fai nia na roo abamu gi, si gula na eere e totoo si mae. 45-46Ma lea so na aemu ka faagaro oe, oko taba muusia amu. E diana fuamu hai oko too tau amu ana na mouria i langi, fai nia na kuri ae, aata oko sifo i laona si gula ana na kwaelaa fai nia na roo aemu gi. 47Ma lea so na maamu e faagaro oe, oko lafua amu. E diana fuamu hai so oko ruu i laona na Initooa nia a God fai nia tee bali maa, aata oko sifo i laona si gula ana na kwaelaa fai nia na roo bali maa gi. 48Ma si gula nae, na waawaa gi na da ania na tooa gi langi dasi mae, ma na eere na e suungia ana na tooa gi e totoo si mae.

49<<Sulia daka aalua na eere i fafona na tooa gi sui, iilingia na aasi e liufia i laona si fanga.

50<<Ma na aasi na doo diana, sui taa lea so na mamasialana e langi ana faasia, e afetai daka iilia ana tesi doo hai so ka aasilaa lau.

<<Urinae laugo, muka faadiana tooa gi iilingia na aasi e faadiana na fanga. Ma muka too ana fanualama fai gamu kwailiu.>>

A Jesus e faatolomai sulia na kwailugasilaa.

10

1Sui a Jesus e tafusia si gula nae, ma ka lea uria na bali fera i Judea, ma ka faifolo ana na kafo i Jodan. Ma na tooa oro gi daka figu mai siana, ma i nia ka faatolomai gera, iilingia na e ita ka iilia na mai.

2Ma teni Farisi gi da lea siana a Jesus, ma daka iiliili uria faagarolana, daka urii, <<Na kwaieresia gia gi e faalamainia go ana na wane uria ka lugasia go ana na afe nia?>>

3Ma a Jesus e oolisida ka urii, <<Na taa naa a Moses e kwaieresia ana?>>

4Ma daka bae urii, <<A Moses e faalamainia na wane ka kedea si abe doo ana na kwailugasilaa, ma ka falea fuana na afe nia hasa nia ka lugasia naa.>>

5Ma a Jesus ka bae urii, <<A Moses e kedea si kwaieresia naa fuagamu sulia e afetai uria faatolomailaa gamu. 6Sui ana hafalilana mai, si kada a God e haungainia na doo gi sui, i nia ka haungainia na doo wane ma na doo geni. 7Nia naa, na wane ka tafusia na maa nia fai nia ni tee nia, ma ka too oofu fai nia na afe nia, 8ma daaro ka hau ana na tee doo go. Nia naa laugo daaro si roo doo, ma daaro ka tee doo naa. 9Nia naa, si doo na a God e kani oofua sui naa urinae, e langi si diana fuana ta wane ka lukea.>>

10Ma si kada a Jesus fai nia na oote fafurongo nia gi da ooli i luma, daka ledi nia uria si doo naa. 11Ma i nia e oolisia ka urii, <<Ta wane na e lugasia na afe nia ma ka aadea lau ta aai eꞌete, nia e ooeoe naa faafia na afe nia. 12Ma urinae laugo, lea so ta geni e lugasia na aarai nia ma ka aadea lau ta wane eꞌete, ni nia e ooeoe naa faafia na aarai nia.>>

Jesus e faadiana na gala wela gi.

13Teni tooa gi da ngalia mai na wela toꞌou gi siana a Jesus hai so ka hamosi gera, sui taa na oote fafurongo nia gi daka ngatafi gera. 14Ma si kada a Jesus e rikia si doo naa, nia ka rakehasu, ma ka bae urii fuada, <<Molu faalamainia na wela gi daka lea ada mai siagu, ma langi molu si luida. Sulia ni tei naa e manata mamana ka iilingia gala wela, nia ka bobola uria toolaa lao Initooa nia a God. 15I nau ku haea na doo mamana fuagamu, so ta wane na e langi kasi manata mamana iilingia na gala wela, i nia e afetai ka ruu i laona na Initooa nia a God.>> 16Ma nia ka oofia naa na wela nae gi, ma ka aalua na abana faafi gera ma ka faadiana gera.

Na wane rikidoo.

17Si kada a Jesus e hafalia lea lau go ana, tee wane e lalao mai siana ma ka boururu i naona. Ma nia ka ledia ka urii, <<Wane faatolomai diana ae, tesi taa naa kuka iilia eeri kuka too ana na mouri firi?>>

18Ma a Jesus e oolisia ka urii, <<Uria taa naa oko haea nau ku diana? Sulia langi ta wane si diana go, tee taifilia a God go na e diana. 19Haia, ni oe o haitamana na kwaieresia gi baa e urii, <Osi hauwane, ma oe osi ooeoe, ma osi beli, ma osi suge faafia ta wane, ma osi faafefea ta wane, ma oko manata baita ana na maa oe ma ni tee oe.>>>

20Ma i nia ka bae urii, <<Wane Faatolomai ae, e ita ana si kada ku toꞌou mai, ku roosulia teefou naa kwaieresia nae gi sui go.>>

21Ma a Jesus e aada kou fuana ma ka rakediana ani nia, ma ka bae urii, <<Tesi doo go na e langi ua. O lea, oko faafoli ana na doo oe gi sui, oko ngalia si malefo nae, oko falea fuana na tooa siofaa gi, ma tara oko kafi too ana na todadoo i langi. Sui oko lea mai suli nau.>> 22Ma si kada na wane nae e rongoa go si doo nae gi, na maana ka asia. Ma nia ka lea na ana fai nia na liobukonua, sulia i nia na wane rikidoo asianaa.

23Sui a Jesus ka aada fuana na oote fafurongo nia gi, ma ka bae urii, <<E afetai asianaa fuana na wane rikidoo gi tara daka ruu laona Initooa nia a God.>>

24Ma na oote fafurongo nia gi daka kwele asianaa ana si baea nia nae gi. Sui a Jesus ka bae lau urii, <<Oote wela nau gi ae, e afetai fuana na ruulaa laona Initooa a God. 25E afetai ka tasa lau fuana ta wane rikidoo ka ruu i laona na Initooa a God, faasia na doo fai ae baita so ka ruu i maana ta mae ogilaa.>>

26Ma na oote fafurongo nia gi daka kwele asianaa, ma da bae fuada kwailiu daka urii, <<Tara ni tei gera ana na daka mouri?>>

27Ma a Jesus e bubu kou fuada ka bae urii, <<Si doo naa e afetai fuada na wane gi, ma fuana a God e langi si afetai go. Na doo gi sui e waluda go ana fuana a God.>>

28Ma a Peter ka bae urii fuana, <<Sui gemelu naa, melu tafusia sui naa na doo gemelu gi sui, ma melu ka lea na mai suli oe naa!>>

29Ma a Jesus e oolisia ka urii, <<Iiu, nau ku haea fuagamu, so ni tei na e lugasia na luma nia, ma langi na haasina gi, ma langi na waiwane nia gi, ma langi na maa nia, ma langi ni tee nia, ma langi na wela nia gi, ma langi na gano nia, i nunufagu ma na Faarongolaa Diana, 30tara nia ka ngalia lau si doo nae gi ka oro ka liufia si kada naa. Nia tara ka ngalia ana si doo oro gi ana na luma gi, ma na haasina gi, ma na waiwane gi, ma ni tee gi, ma na wela gi, ma na gano. Ma tara nia ka nonifii laugo. Ma ana si kada na tara ka dao mai, tara nia ka too ana mouri firi. 31Haia, na tooa oro gi na da eeta i nao si kada naa, tara daka isi, ma na tooa oro gi na da isi si kada naa, tara daka eeta i nao.>>

Na ooluna si kada a Jesus e bae sulia na maelana.

32Jesus fai nia na oote fafurongo nia gi da lea lau sulia na tala uria i Jerusalem, ma a Jesus ka eeta i nao ada. Ma na oote fafurongo nia gi daka kwele asianaa, ma na tooa gi aai na da lea kou i burida daka mou asianaa. Ma a Jesus ka talai lau na oote fafurongo nia gi i kele tau kou, ma ka faarongo gera ana si doo gi na tara ka fuli fuana. 33I nia ka bae urii, <<Fafurongo! Golu lea i Jerusalem, ma tara daka fale nau na Wela nia Iimola gi fuada na fataabu baita gi ma na wane faatolomai gi ana na kwaieresia. Ma i gera tara daka keto nau uria na maelagu, ma daka fale nau fuada na tooa maadiu gi. 34Ma na tooa nae gi tara daka faawaela ani nau, ma daka ngisufi nau, ma daka rabusi nau, ma daka haungi nau. Ma ana ooula maedani, nau tara kuka tatae lau faasia na maea.>>

James fai nia John daaro gania Jesus.

35Sui a James ma a John, na roo wela a Sebedi, daaro lea mai siana a Jesus ma daaro ka bae urii, <<Wane Faatolomai ae, i gemere mere dooria oko iilia tesi doo na mere gani oe uria.>>

36Ma a Jesus e ledi ka urii, <<Na taa na moro dooria kuka iilia fuamoro?>>

37Ma daaro oolisia daaro ka urii, <<Oe o faalamainia ta wane ani gemere ka gwouru i bali aaolo amu ma ta wane i bali mouli amu, si kada na o Aaofia ana i laona na Initooa oe.>>

38Ma a Jesus ka bae urii, <<I gomoro moro lalafusia si doo na moro gani uria. I gomoro moro bobola go amoro uria nonifiilaa iilingi nau tara ku nonifii?>>

39Ma daaro oolisia daaro ka urii, <<Gemere mere bobola go amere uria na iililana.>>

Ma a Jesus ka bae urii fuadaaro, <<Haia, tara gomoro moro nonifii iilingi nau. 40Sui taa, langi kusi filia ni tei naa ka gwouru i bali aaolo agu ma i bali mouli agu. A God ana na ka falea si gula nae gi fuada ni tei gera na nia e aade aagau ada a maasida.>>

41Ma si kada na aakwala wane fafurongo aai gi da rongoa si doo naa, daka rakehasuia a James ma a John. 42Ma a Jesus e oofu gera ma ka bae urii, <<Gomolu molu haitamana na wane baita gi ana na tooa maadiu gi, da dooria asianaa ooroilana tooa gera gi, ma na wane naonao gera gi daka haitamana asianaa suungailana tooa uria iililana si doo gera dooria. 43Sui boroi ana, si doo nae ka langi si urinae i matanga molu. Lea so ta wane amolu e dooria ka baita, i nia ka hau ana na wane ni rao gomolu. 44Ma so ni tei naa e dooria ka eeta i nao, i nia ka rao oꞌoni fuada na tooa gi sui. 45Sulia nau, na Wela nia Iimola gi boroi, e langi kusi lea mai eeri na tooa gi daka rao fuagu. I nau ku lea mai taari eeri kuka rao fuana na tooa gi sui, ma kuka falea na mourilagu uria na faamourilana na tooa oro.>>

A Jesus e guraa tee wane maa rodo.

46Ma a Jesus fai nia na oote fafurongo nia gi da dao ana fera i Jeriko. Ma si kada gera da tafusia na fera nae fai nia na figua baita nae, tee wane na maana e rodo e gworu go ana i ninimana na tala uria na ganilana. Na hatana a Batimeas na wela nia a Timeas. 47Ma si kada nia e rongoa a Jesus na wane i Nasaret e lea mai, nia ka rii ka urii, <<A Jesus ae, oe na aaofia ana kwalafaa a David, o manatai nau mai.>>

48Ma na tooa gi daka lui nia, ma daka haea fuana hai so nia ka too aaroaro. Sui, i nia e rii baita ka tasa fetei ka urii, <<Aaofia ana na kwalafaa a David ae, o manatai nau mai!>>

49A Jesus e take ma ka bae urii, <<Molu soea mai.>>

Ma gera soea na wane nae, daka urii, <<Oko eele amu! Oko tatae, sulia Jesus e soe oe.>>

50Ma nia ka lafua maku ruruu baita nia, ma ka tatae aliꞌali, ma ka lea siana Jesus.

51Jesus e ledia ka urii, <<Taa naa oko dooria kuka iilia fuamu?>>

Ma na wane maa rodo nae e oolisia ka urii, <<Aarai baita ae, nau ku dooria kuka aada lau.>>

52Jesus ka bae urii, <<Haia, o lea naa. Oko aada lau sulia o manata mamana ani nau.>>

Ma aliꞌali na maana ka aada lau, ma nia ka lea na sulia a Jesus sulia na tala.

A Jesus e ruu i laona na fera i Jerusalem.

11

1Si kada a Jesus ma na oote fafurongo nia gi da dao ana fera i Betfeis ma i Betani, i siana gwe tolo da alangia ana Olivtri, na e too garangia na fera i Jerusalem, i nia ka oodua na roo wane ana fafurongo nia gi daka lea i nao. 2Ma i nia ka bae urii fuadaaro, <<Moro lea ana fera loko moro naofia kou, ma si kada moro dao seenae, tara moro ka rikia tee gale doo fai ae na hatana na dongki na e langi ta wane kasi tae ua i fafona, da kania go ada i seenae. Moro lukea ma moro ka talaia mai i see. 3Ma lea ta wane e ledi gomoro, <Uria taa na moro ka iilia si doo naa?>, moro ka haea fuana, <A Lord naa e dooria, ma tara i nia ka oolifai aliꞌali laugo mai ana i seenaa.>>>

4Ma daaro lea, ma daaro ka rikia tee gale dongki da kania go ada i ninimana na tala i maana tee luma. Ma si kada daaro lukea ana, 5teni wane gi na da take i seenae daka ledi daaro, daka urii, <<Na taa na moro lukea na gale dongki na uria?>>

6Ma daaro oolisia iilingia baa a Jesus e haea fuadaaro, ma na wane nae gi daka faalamainia fuadaaro. 7Ma daaro ka talaia mai na gale dongki nae siana Jesus, ma daaro ka hamatainia na maku daaro gi i fafona, ma a Jesus ka tae i fafona. 8Na tooa oro gi da hamatainia na maku ruruu gera gi i sulia na tala, ma teni tooa aai gi daka tabalia na hare ai gi, ma daka hamatainia sulia na tala. Gera iilia si doo naa uria faabaitalana Jesus. 9Ma na tooa gi na da eeta i nao, fai nia tooa gi na da isi, da rii daka urii, <<Baelafea fuana a God! Ma a God ka faadiana ana na wane naa e lea mai ana na hatana a Lord! 10Ma a God ka faadiana ana na daolana mai na Initooa na e iilingia na initooa a David na kokoo gia! Gia baelafea a God!>>

11A Jesus e ruu i laona na fera i Jerusalem, ma ka lea i laona labata na Beu Aabu nia a God, ma ka aadaada loko, ma ka rikia na doo gi sui. Sui, i nia ka lea na ana uria i Betani fai nia na aakwala ma roo fafurongo nia baa gi, sulia e garangi rodo naa.

A Jesus e baeluia na ai da alangia ana na figi.

12Ma ana fe dani i buira, si kada a Jesus ma na oote fafurongo nia gi da ooli na mai ana faasia i Betani, a Jesus ka fiolo. 13Ma nia e aada kou, ma ka rikia tee ai uuluulua na da alangia ana na figi. Ma nia ka lea garangia eeri ka rikia hasa ta fufue doo ka too ana. Sui, si kada e dao aena, nia ka rikia go ana na abana gi, sulia si kada nae e langi lau si kada nia na ai nae figi uria na fungulaa. 14Ma a Jesus ka bae urii fuana na ai figi nae, <<Ta wane kasi ania lau ta fufue doo ani oe!>> Ma na oote fafurongo nia gi daka rongoa si doo nae.

A Jesus e lea i laona labata na Beu Aabu nia a God.

15Ma si kada da dao ana i Jerusalem, a Jesus ka lea i laona labata ana Beu Aabu nia a God, ma ka taria na tooa gi sui na da fofoli, ma na tooa gi na da faafoli ana si doo gi i laona labata ana Beu Aabu nia a God. Ma i nia ka faaꞌasiaa na tefolo gi na wane nae gi na da tatala ana na malefo, ma ka faaꞌasiaa na doo gwourulaa gera tooa gi na da faafoli ana na bola gi. 16Ma nia langi kasi faalamainia ta wane ka ngalia tesi doo i laona na labata ana Beu Aabu nia a God. 17Ma nia ka faatolomainia na tooa gi, ka bae urii, <<A God e haea i laona na Kekedelaa Aabu ka urii, <Na Beu nau, da alangia ana na Beu ni fooalaa fuana na tooa ana fera gi sui.> Sui i gamu muka bulasia agamu ana si gula gera na wane bebeli gi.>>

18Sui, na fataabu baita ma na wane faatolomai gi ana na kwaieresia gi, da rongoa si doo naa, ma daka nani uria tesi aadelaa uria na haungilana a Jesus. Ma gera ka moungi nia, sulia na figua teefou nae da kwele asianaa ana na faatolomaia nia.

19Ma i haulafi, a Jesus ma na oote fafurongo nia gi daka lea faasia i Jerusalem.

20I ubongia ana fe dani i buri, si kada a Jesus ma na oote fafurongo nia gi da gula kou sulia na tala, daka rikia na ai figi baa. Na ai baa e kuku naa lea ka sifo go sulia na lalina gi. 21Ma a Peter ka manatatoona si doo baa a Jesus e iilia ana, ma ka bae urii fuana, <<Wane faatolomai ae, o rikia fasi na ai figi baa o ngatafia baa, nia e mae naa!>>

22Ma a Jesus e oolisia ka urii, <<Molu ka manata mamana ana a God. 23Nau ku haea fuagamu, lea so molu ka bae urii fuana fe tolo naa, <O tatae ma oko ui ani oe i laona na aasi,> ma e langi molu si manata hala i laona na liomolu, ma molu ka manata mamana ana si doo na molu haea ka fuli, si doo nae ka fuli go ana fuamolu. 24Nia naa, nau kuka haea fuamolu urii, si kada molu fooa ma molu ka gani uria tesi doo, molu ka manata mamana hasa molu ka ngalia naa, ma tara a God ka falea go ana tesi doo na molu gani uria. 25-26Haia, si kada molu fooa, molu ka manata lukea tesi doo taꞌalaa na ta wane e iilia ani gomolu, eeri na Maa gomolu naa e too mai i langi ka manata lukea laugo na doo taꞌalaa gomolu gi.>>

27A Jesus ma na oote fafurongo nia gi, gera ooli lau mai uria i Jerusalem. Ma si kada a Jesus e fali kou i laona labata ana Beu Aabu nia a God, na fataabu baita gi ma na wane faatolomai gi ana na kwaieresia gi, ma na wane naonao gi daka lea mai siana. 28Ma gera ledi nia daka urii, <<Na mamanaa taa na o too ana uria na iililana si doo naa gi? Haia, ma ni tei naa e falea na mamanaa naa fuamu?>>

29Ma a Jesus e oolisida ka urii, <<Haia, nau ku ledi gomolu fasi laugo ana tesi doo. Lea molu oolisia, nau kufi faarongo gomolu ana na mamanaa na ku too ana uria na iililana si doo naa gi. 30Haia, molu haea fasi fuagu, na mamanaa na a John e too ana uria na siuabulaa e ita mai faasia i fai? E ita mai faasia a God, langi e ita mai faasia na wane gi go ana?>>

31Ma gera ka hafalia na oolisusuulaa i matangada kwailiu daka urii, <<Taa naa golu ka haea? Lea so golu oolisia golu ka urii, <Faasia a God,> nia tara ka bae urii, <Ma sui uria taa na molu kasi manata mamana ana a John?> 32Ma langi si diana laugo fuana golu ka bae urii, <E ita mai faasia na wane gi go ana.>>> (Sulia gera da moungia na tooa gi, sulia na tooa gi sui da haitamana a John nia na profet mamana.) 33Nia naa, da oolisia a Jesus ma daka urii, <<I gemelu melu lalafusia.>>

Ma a Jesus ka bae urii fuada, <<I nau boroi kusi faarongo go ana na mamanaa taa na ku iilia ana si doo naa gi.>>

Si oomelawanelaa sulia na wane ni rao i hara gi.

12

1Sui a Jesus e bae fuada ana si baea oomelawanelaa ka urii, <<Tee wane e fasia na raoa. Ma nia ka haungainia rara galia, ma ka elia tee kilu uria na felesilana na fufue ai gi uria na waen, ma ka tolea tee luma uria na fololaa. Sui nia ka aalua na raoa nia nae i abada teni wane gi na da rao i hara gi, ma ka lea ana uria ta aefera aai. 2Ma si kada na raoa nae e moua, nia ka oodua na wane ni rao nia siada na wane gi ni rao i hara nia, eeri daka falea mai na bali ana na doo gi na da gonia. 3Sui na wane ni rao nae gi da ngiria, ma daka rabusia, ma daka oolifai oꞌoni go ada ani nia. 4Sui na wane baa na e too ana na raoa nae ka oodua lau ta wane ni rao aai. Ma na wane ni rao i hara baa gi da rabusia ketena, ma daka iili taꞌa asianaa ana. 5Sui na wane baa na e too ana na raoa nia, ka oodua lau ta wane ni rao aai, ma daka haumaelia naa. Ma daka aade urinae laugo ana na wane oro gi aai na e ooduda i buri. Da rabusia teni wane gi, ma daka haumaelia teni wane gi aai. 6Haia, ma tee wane go naa na e too uria na oodulana, tee fe wela rakediana nia na wane nae. Ma nia ka oodu nia, ka manata urii, <I gera tara ka manata baita ana wela nau.> 7Sui taa, na wane ni rao i hara nae gi da bae fuada kwailiu daka urii, <Nia naa na wela nia na wane baa e too ana na raoa. Lea mai golu ka haumaelia, hai so golu ka too na agolu ana si doo nia gi sui.> 8Ma gera ngalia na wela nae, daka haumaelia, sui daka ui ania na noina i maa faasia laona na raoa nae.>>

9Ma a Jesus e ledi ka urii, <<Tesi taa na wane na e too ana na raoa nae tara ka iilia? Tara nia e dao mai, ka haumaelia na wane nae gi, sui ka falea na raoa nia nae i abada teni wane eꞌete gi. 10E utaa? Molu si iidumia si Kekedelaa Aabu baa e bae urii, <Si fou na wane rao gi ana tolebeulaa na da oote gera ana, nia ka hau ana si fou initoo ka tasa. 11A Lord naa e iilia si doo naa, ma na rikilana ka diana asianaa.>>>

12Na wane naonao gera Jiu gi daka dooria dumulia a Jesus, sulia da haitamana naa a Jesus e haea si bae oomelawane nae uria bangalilada. Sui taa, gera mou ana na figua nae, ma daka tafusia, ma daka lea na ada.

Na falelana na malefo ana na takisi fuana na aaofia i Rom.

13Teni wane naonao gi da oodua teni Farisi gi ma teni wane gi ana na wane nia gi a Herod uria na ledilana a Jesus hai daka faagaro nia. 14Haia, i gera dao siana, ma daka bae urii, <<Wane Faatolomai ae, gemelu melu haitamana si doo o haeda na doo mamana gi sui go, ma osi manata aꞌabo go sulia si taa gi na wane gi da manata sulia. Ma e langi osi manata go uria na baitalana na tooa. Ni oe o toolamainia go amu na mamanaa sulia na kwaidooria nia a God fuana na tooa gi. Haia, o haea fasi fuamelu! E utaa? Na kwaieresia gia, nia e luia na falelana na malefo ana na takisi fuana na wane initoo ana aefera i Rom? E utaa? Nia bobola melu ka falea, langi e langi?>>

15Sui taa, a Jesus e haitamana go ana si malaꞌoelaa gera, ma nia ka oolisia ka urii, <<Uria taa na molu ka hasi uria na faagarolagu? Molu ngalia fasi mai ta rebe malefo, ku rikia fasi.>>

16Ma gera ka ngalia mai tee fe doo, ma nia ka ledi gera ka urii, <<Na nununa ni tei naa? Ma na hatana ni tei naa?>>

Ma gera oolisia daka urii, <<Na nununa ma na hatana na aaofia i Rom.>>

17Ma a Jesus ka bae urii, <<Molu falea si doo nia gi na aaofia i Rom fuana na aaofia i Rom, ma molu ka falea si doo nia gi a God fuana a God.>>

Ma gera ka kwele asianaa ani nia.

Oomelawanea sulia na tataelaa faasia na maea.

18Sui, teni Sadusi gi da lea mai siana a Jesus. Na tooa naa na tooa na da haea hasa na tooa gi e afetai daka tatae lau faasia na maea. 19Ma gera ledia a Jesus daka bae urii, <<Wane Faatolomai ae, a Moses e kedea na kwaieresia naa fuaga ka baea urii, <Lea so ta wane e mae, ma na afe nia ka mouri ua, sui ka langi kasi too na ana ta wela, na haasina na wane nae ka aadea lau na aai oru nae, hai so daaro ka too ana na wela fuana na wane na e mae.> 20Haia, ana tesi kada, fiu waihaasi too go ada. Ma na wane i nao e aade geni, ma ka langi kasi too ua go ana ta wela, ma ka mae na ana. 21Sui na ruana wane ka aadea lau na geni baa, ma i nia e langi si too laugo ana ta wela, ma ka mae laugo ana. Sui ooula wane ka urinae laugo. 22Ma ka urinae laugo fuana oote waihaasina naa gi i buri. Na fiu waihaasina nae gi sui go na da aadea geni nae, ma ka langi dasi too sui go ana ta wela, ma daka mae sui go. Ma i isi, na geni nae ka mae naa laugo. 23Haia, ana si maedani na tooa mae gi sui tara gera tatae faasia maea, ni tei ani gera nae na afe nia baa? Sulia i gera fiu wane nae gi sui go baa da aadea.>>

24Ma a Jesus ka oolisida ka urii, <<I gomolu molu garo asianaa, sulia molu si haitamana go na Kekedelaa Aabu gi ma na rigitalana a God. 25Sulia, ana si kada na tooa mae gi da tatae lau uria na mouria, i gera iilingia na ada na ensel gi i langi, ma e langi naa ta faarailaa ma ta faatoowanelaa. 26Haia, nau ku faatolomai doo sulia na tataelaa faasia na maea. E utaa? I gomolu molu si iidumia go i laona na kekedelaa nia a Moses, ana si gula baa sulia na eere e harufia na ai baa? A God ka bae fuana a Moses ka urii, <I nau naa God nia a Abraham, ma God nia a Aesak, ma God nia a Jakob.> 27Na malutana urii, na tooa nae gi na da mae naa, a God e haea nia ua na God gera, sulia gera da mouri ua fai nia. Nia naa, gomolu ka garo asianaa!>>

28Ma tee wane faatolomai ana kwaieresia gi e rongoa si baea nae gi. Ma nia ka haitamana na dianalana na oolisilaa nia a Jesus fuana na wane ana Sadusi gi. Nia naa, nia ka lea mai, ka ledia a Jesus ka urii, <<Na kwaieresia taa na e baita tasa liufia na kwaieresia gi sui?>>

29Ma a Jesus e oolisia ka urii, <<Na kwaieresia baita ka tasa e urii, <Tooa gi Jiu ae, muka fafurongo fasi! A Lord na God gia, nia tee Lord taifili nia go. 30Muka rakediana ani nia ana lio gamu teefou, ma ana mango gamu teefou, ma ana manata gamu teefou, ma ana rigitaa gamu teefou.> 31Ma na ruana si kwaieresia ka urii, <Muka rakediana ana na tooa na da too garangi gamu, iilingia laugo na o rakediana fuamu i talamu.> E langi lau ta kwaieresia na e baita tasa liufi na roo kwaieresia naa gi.>>

32Ma na wane faatolomai ana kwaieresia gi ka bae urii fuana a Jesus, <<Wane faatolomai ae, na oolisilaa oe e diana asianaa. Nia ka mamana, tee taifilia a Lord go ana na a God, ma e langi naa ta God eꞌete lau. 33Ma tooa gi daka rakediana ani nia ana na liogera teefou, ma ana na manata gera teefou, ma ana na rigitaa gera teefou. Ma gera ka rakediana ana na tooa gi na da too garangi gera iilingia da rakediana ani gera i talagera. E diana tasa fuana wane ka roosulia roo kwaieresia nae gi, ka liufia na kwaisuusilaa ana doo fai ae gi ma teni si doo gi lau fuana a God.>>

34Ma a Jesus e riki haitamana na liotoolaa nia, ma ka bae urii fuana, <<Oe too garangia naa na Initooa nia a God.>>

Ma buira si doo nae, i gera daka mou go ada uria na ledilana lau a Jesus.

Na wela nia ni tei naa na Christ.

35Si kada a Jesus e faatolomai i laona na Beu Aabu nia a God, nia ka ledi urii, <<E utaa, na wane faatolomai gi ana na kwaieresia gi daka haea a Christ naa na wane ana na kwalafaa nia a David? 36Na Aanoedoo Aabu baa e faabae a David ka urii, <A God e bae urii fuana Lord nau: Oko gwouru i seegi i bali aaolo ani nau, maasia kuka saitasa ana na maalimaea oe gi.> 37A David ana i talana na e soea a Christ ka urii, <Lord.> Nia naa, nau ku ledi go gomolu, utaa naa Christ na kwalafaa nia a David go ana?>>

Na figua baita nae da eele asianaa si kada daka fafurongo ana a Jesus. 38Ma nia ka faatolomainia fuada ka urii, <<Muka aadasuli gamu faasia na faatolomai gi ana kwaieresia gi, sulia gera dooria liliulaa fai nia maku ruruu tekwa gi, ma daka dooria laugo hasa na tooa gi da hae baita ani gera i maana usia gi, 39ma daka dooria gwourulaa ana naofe gula ni gwourulaa i laona Beu Aabu gi ni figulaa ma ana si gula diana gi kada ana fafangaa gi. 40Sui, tooa baa da belia na luma gera oru gi, ma daka fooa tetekwa gi eeri na tooa gi da tangoda. Haia, na faatolomai gi ana kwaieresia gi, na kwakwaelaa gera tara e baita ka tasa!>>

41Si kada a Jesus e gwouru garangia na gula ni fale malefolaa i laona na Beu Aabu nia a God, nia ka rikia tooa na da falea teni malefo gera gi. Ma na wane oro na daka rikidoo gi daka falea si malefo oro. 42Sui, nia ka rikia tee oru siofaa asianaa. Nia ka lea mai, ma ka falea roo si mige malefo toꞌou. 43Ma a Jesus ka soea mai na oote fafurongo nia gi, ma ka bae urii fuada, <<Doo mamana nau ku haea fuamolu, si taa naa gwe oru siofaa e falea, nia baita ka tasa liufia tooa nae gi sui na gera fale malefo baita. 44Sulia tooa rikidoo, gera falea go ada ta bali toꞌou ana rikidoo gera gi. Sui, gwe oru siofaa naa nia e fale teefou na ana si doo gi na nia e too ana uria na mourilana ana.>>

Si kada afetai.

13

1Si kada a Jesus e tafusia na Beu Aabu nia a God, tee wane ana na oote fafurongo nia gi ka bae urii fuana, <<Wane Faatolomai ae, o rikia fasi amu na fou diana naa gi ma na beu diana naa gi!>>

2Ma a Jesus e oolisia ka urii, <<Haia, i oe o rikia na beu baita naa gi? E langi ta tesi fou i seenaa tara ka too lau i fulina. I gera sui go daka tagala i aano.>>

3Ma kada a Jesus e gwouru fafona tolo Olivtri na e too i ootofana na Beu Aabu nia a God, a Peter, ma a James, ma a John, ma a Andrew taifili daalu, daalu lea mai siana, ma daalu ka ledia urii, 4<<O haea fasi fuamelu, i aangita na si doo naa gi tara ka dao mai? Ma ta si taa na tara ka fuli eeri ka faatainia si kada uria si doo naa gi sui ka fuli e dao naa?>>

5Ma a Jesus ka bae urii fuada, <<Molu ka aadaada diana ma molu si faalamainia ta wane ka talai garo ani gomolu. 6Sulia na tooa oro gi tara daka dao mai ana na hatagu, ma daka bae urii, <Ni nau naa na a Christ!> Ma daka talai garo ana na tooa oro gi. 7Ma si kada molu rongoa na firua gi, ma na uunuunua sulia na firua gi, e langi molu si too ana mango lelebelaa. Si doo urinae gi ka dao mai, sui taa na suilana na doo gi sui ka langi ua. 8Na aefera gi daka firu fai gera kwailiu, ma na initooa gi daka firu fai gera kwailiu. Ma na aanuanu gi ka liu ana si gula gi sui, ma na uunifioloa gi ka liu. Ma si doo nae gi e iilingia go ana na geni faafuta e hafali fiiwela.

9<<Ma i gomolu molu ka aadaada diana. Sulia teni tooa gi tara daka dumuli gomolu ma daka ngali gomolu uria na ketolamolulaa sulia molu manata mamana ani nau. Tara gera ka rabusi gomolu i laona na Beu Aabu ni figulaa gi. Ma molu ka take i naofana ada na aaofia gi ma na wane initoo gi, uria na faarongolaa ana na Faarongolaa Diana. 10Ma muka bae sulia na Faarongolaa Diana fuada na tooa gi sui i nao ana na suilana na molaagali. 11Ma si kada da dumuli gomolu, ma daka ngali gomolu uria na ketolamolulaa, e langi molu si manata aꞌabo uria si baea tara molu ka haea. Molu haea go amolu si baea gi na Aanoedoo Aabu e falea fuamolu ana si kada nae e dao mai. Sulia si baea gi na tara molu ka haea, e langi lau na baelamolu i talamolu. Si baea nae gi tara ka lea mai faasia na Aanoedoo Aabu. 12Ma na wane gi tara gera falea na haasida gi i talada uria maelada. Ma na maa gi daka aade urinae laugo fuada wela gera gi. Ma na wela gi tara gera falea na maa gera gi ma ni tee gera gi uria maelada. 13Ma na tooa gi sui tara daka maasusuala ani gomolu, sulia gomolu na tooa nau gi. Haia, ma lea ni tei na ka manata mamana ani nau lea ka dao ana fe dani iꞌisi, i nia ka mouri naa.

14<<Ma tara ni gomolu na molu ka rikia na Doo Taꞌa na tara ka faafunuia na doo gi, e take ana si gula aabu.>> (Si baea fuana na wane na e iiduidu e urii: oko manata diana ana na malutana si doo naa.) <<Sui na tooa gi na da too ana na bali fera i Judea, daka tafi uria i gwouna na tolo gi. 15Ma na wane na e too i maa ana na luma nia kasi ruu lau mai uria i laona na luma nia uria ngalilana tesi doo. 16Ma na wane na e too i laona na raoa nia, ka langi si ooli lau i fera uria na maku ruruu nia. 17Ma ana fe dani nae gi, tara ka taꞌa fuada na aai iiana gi, ma ka taꞌa laugo fuada na aai gi na da too ana na wela bibiu gi. 18Molu ka fooa fuana a God eeri doo naa gi ka langi si dao mai ana si kada ana na uuni gwagwaria. 19Sulia na taꞌalaa ana fe dani nae gi tara ka taꞌa ka liufia tesi doo taꞌa na tooa gi laona molaagali da haitamana, e ita ua mai ana hafalilana si kada a God e haungainia na molaagali lea ka dao ana si kada naa. Ma e langi tesi doo kasi urinae lau. 20Ma lea so a God kasi kurusia fe dani nae gi, e afetai na wane gi ka mouri. Ma i nia e kurusia fe dani nae gi uria na dianalada na tooa nia gi na e filida.

21<<Haia, lea ta wane ka bae urii fuamolu, <Molu rikia fasi, i nia naa na Christ,> ma langi ka bae urii, <Molu rikia fasi, i nia naa loko,> langi molu si manata mamana ani nia. 22Sulia na wane susuge gi na da haea gera na Christ, tara daka dao mai fai nia na wane susuge gi da haea gera ana na profet gi. Ma daka iilia doo kwaibalatana gi, eeri lea so ka waluda go ana, daka talai garo ana na tooa gi na a God e filida. 23Muka aadaada diana! I nau ku faarongo gomolu sui naa i nao sui si doo naa gi kafi dao.

24<<Ma si kada na afetailaa e sui, na hato ma na sinali tara e langi kasi tala. 25Ma na bubulu gi tara daka asida faasia i langi. Ma na doo gi i langi, daka lea garo. 26Sui, nau na Wela nia Iimola gi, kufi dao faatai mai. I nau ku dao mai fai nia na rigitaa baita ma na raralaa baita i fafona na barobaro gi. 27Ma tara kuka falea na ensel gi fuana molaagali loulou, eeri daka gonia na tooa na a God e filida.>>

28Sui, Jesus ka hae ana si oomelawanea ka urii, <<Molu manata fasi sulia na ai figi gi. Kada mu rikia na abada e ngongosala, muka haitamana na kada fuana agoꞌagoa nia e dao garangi naa. 29Ka urinae laugo, si kada mu rikia si doo naa gi tara ka dao mai, muka haitamana na oolisilagu e garangi naa. 30Doo mamana nae nau ku haea fuagamu, si doo naa gi tara ka dao mai suifetei tooa gi sui na da mouri ana si kada naa dasi mae ua. 31Tara langi ma na molaagali naa daka funu. Haia, tee baelagu go na afetai ka funu.

32<<Langi ta wane so ka haitamana si kada tara kuka ooli mai ana. Na ensel gi i langi boroi dasi haitamana, ma so i nau, na Wela boroi, kusi haitamana laugo. A God na Maa taifili nia go na e haitamana. 33Molu ka aadaada diana, ma molu ka kwaimaasi, sulia molu lalafusia i aangita naa si kada nae ka dao mai ana. 34Nia ka iilingia ta wane na e lea ana fera tau, ma ka aalua na luma nia i abada na wane ni raoa nia gi, ma ka haea fuana na wane na e aadasulia na maa eeri ka aadaada diana. 35Nia naa, molu ka aadaada diana, sulia e langi molu si haitamana si kada na aarai baita ana na beu ka dao mai. I nia ka dao mai i haulafi oto, ma langi i initoona na rodo, ma langi i ofaidani, ma langi ana i ubongi. 36Ma lea nia e dao aliꞌali mai, nia ka taꞌa asianaa lea nia ka daotoomolu si kada na molu teo ana. 37Ma si doo nae nau ku haea fuamolu, nia doo nae na kuka haea laugo fuada na tooa gi sui e urii: Molu ka aadaada diana!>>

Na fataabu baita gi da haungainia manata aagwa uria a Jesus.

14

1Haia, ana na Fangaa ana Lofoagaua, na Jiu gi da haitamana anilana na beredi na e langi ta iisi i laona. Ma roo fe dani i nao ana na Fangaa baa, na fataabu baita gi, ma na wane faatolomai gi ana na kwaieresia gi gera ka haungainia manata uria na dumuli aagwalaa ma na haumaelilana a Jesus. 2I gera ka bae urii laugo ada, <<E langi golu si iilia ana si kada ana Fangaa, aata na tooa gi daka firu fai golu.>>

Tee geni e gwaia a Jesus ana fera i Betani.

3Si kada a Jesus e too i laona maefera i Betani, nia ka fanga ana i laona luma nia a Simon na wane na fura e haungia i nao. Ma ta tee geni ka lea mai siana fai nia na bii diana na e fungu ana na gwai na da alangia ana nad, ma na liulana ka baita asianaa. Ni nia e ifingia na maana botele nae, ma ka igitainia na gwai moko diana nae i fafona na ketena a Jesus. 4Ma teni tooa gi na da too i seenae daka rakehasu, ma daka bae fuada kwailiu daka urii, <<Uria taa naa ka nagaa na gwai moko diana naa? 5Utaa naa nia si faafoli ana uria tesi malefo baita, eeri ka ngalia si malefo nae ka falea fuana na tooa siofaa gi?>> Ma gera ka ngatafia.

6Sui taa, a Jesus e rongoa, ka bae urii, <<Molu aalua e too ana! Uria taa na molu ka iinokesi nia? Ni nia e iilia si doo diana asianaa fuagu. 7Na tooa siofaa gi da too go ada fai gamu katau. Ma lea so molu dooria, molu ka adomi gera go amolu ana tesi kada. Haia, ma ni nau kusi too tau go siamolu. 8Ni nia e iilia si doo na ni nia e bobola fai nia na iililana. Nia e igitainia na gwai moko diana naa i nonigu i nao ana maelagu uria na aade aagaulaa uria na aalulagu. 9Doo mamana nau ku haea fuamolu, ana si gula gi sui i laona molaagali na da bae sulia na Faarongolaa Diana naa ana, si doo naa nia e iilia tara daka bae laugo sulia uria na manatoolana ani nia.>>

A Judas e aalafaafia na falelana a Jesus fuana na maalimaea nia gi.

10Sui a Judas Iskariot, tee wane ada na aakwala ma roo fafurongo nia gi, e lea i siada na fataabu baita gi, eeri ka faarongo ada tara nia falea a Jesus fuada. 11Ma i gera ka eele asianaa sulia si doo na nia e haea, ma da bae aalualu uria falelana si malefo fuana. Ma a Judas ka hafalia na aadalaa uria tesi kada diana uria na falelana a Jesus fuada.

Na Fangaa ana na Lofoagaua.

12Ana eetana fe dani ana na Fangaa ana na beredi na e langi ta iisi laona, fe dani na da haumaelia ana na gale sipsip uria na Fangalaa ana na Lofoagaua, na oote fafurongo nia gi a Jesus daka bae urii fuana, <<I fai naa o dooria melu ka lea ma melu ka aade aagau ana na Fangaa ana na Lofoagaua fuamu?>>

13Sui a Jesus ka bae fuana tee roo wane ada ka urii, <<Moro ruu i laona Jerusalem nae, ma tee wane na e ngalia na doo ni ngalilana na kafo tara ka tooda gomoro. Moro ka lea i buira, 14ma ta luma na i nia e ruu i laona, moro lea sulia, moro ka bae urii fuana na wane na e too ana na luma nae, <Na wane Faatolomai e haea, na kade luma i fai hai so i nia ka ania ana na Fangalaa ana na Lofoagaua fai nia na fafurongo nia gi?> 15Ma tara nia ka faatainia tee kade luma baita na e too i langi. I seenae na doo gi sui na ana, ma ka kwaimaakwali naa. Ma moro ka aade aagau ana na doo gi sui fuagolu i seenae.>>

16Haia, na roo wane fafurongo nae gi daaro lea, ma daaro ka dao fera Jerusalem nae, ma daaro ka rikia na doo gi sui e iilingia naa a Jesus baa e haea fuadaaro. Ma daaro ka aade aagau na ana doo gi sui uria na Fangalaa ana na Lofoagaua.

17Sui i haulafi, a Jesus ka dao mai fai nia na aakwala ma roo wane fafurongo nia gi. 18Ma si kada gera fanga, a Jesus ka bae urii, <<Na doo mamana nau ku haea fuamolu, tee wane amolu tara ka fale nau fuana na maalimaea nau gi, ma na wane nae e fanga go ana fai nau ana si kada naa.>>

19Ma na oote fafurongo nia gi daka hafalia na liobukonulaa ma daka ledia a Jesus, ta wane sui ta wane, ka urii, <<E utaa? E langi nau oto, ne?>>

20Ma a Jesus e oolisida ka urii, <<I nia naa tee wane amolu na aakwala ma roo wane fafurongo nau gi, ma i nia naa ta wane na ka aalua si beredi nia i laona na fofo fai nau. 21Ma nau, na Wela nia Iimola gi, tara kuka mae iilingia na Kekedelaa Aabu gi e haea suli nau. Sui taa, kwaimanatai asianaa fuana na wane na tara ka fale nau fuana na maalimaea nau gi! E diana go fuana na wane nae so nia kasi futa go mai.>>

Na fangaa a Lord.

22Ma si kada gera fanga ana, a Jesus e ngalia tee beredi, ma ka baelafea a God, sui ka niia, ma ka falea fuana na oote fafurongo nia gi, ka bae urii, <<Molu ngalia, molu ka ania, i nia naa na nonigu.>>

23Sui i nia ka ngalia na teteu, ma ka baelafea a God, sui ka falea fuada, ma gera sui da gwou. 24Ma i nia ka bae urii, <<Nia naa na abugu na e iigwa fuada na tooa oro gi uria haungainia na gwalulaa faalu nia a God. 25Doo mamana nau ku haea fuamolu, nau kusi gwoufia lau na waen naa lelea ka dao ana fe dani kuka gwoufia na waen faalu i laona na Initooa nia a God.>>

26Sui daka nguulia fe nguu, sui daka lea uria na tolo Olivtri.

A Jesus e haea tara a Peter ka kwaigoloi ani nia.

27A Jesus ka bae urii fuada, <<I gomolu sui go tara molu ka tafusi nau ma molu ka tafi. Sulia na Kekedelaa Aabu baa e haea urii, <Tara a God ka haumaelia na wane na e aadasulia na sipsip gi, ma na sipsip gi sui tara daka tagala.> 28Sui, i buira tara nau kuka tatae lau uria na mouria, i nau kuka eeta i nao ani gomolu uria na i Galili.>>

29Ma a Peter e oolisia ka urii, <<Boroi ana na oote wane aai naa gi sui go daka lea faasi oe, e afetai kuka lea faasi oe!>>

30Ma a Jesus e bae ka urii fuana a Peter, <<Nau ku haea fuamu. I nao ana na kakaraikua ka ai ana roo si kada i laona fe rodo naa i taraꞌena, i oe oko haea ana oolu si kada hasa o lalafusi nau.>>

31Ma a Peter e oolisi rigita ana ka urii, <<Sui boroi ana kuka mae fai oe, e afetai kuka haea hasa ku lalafusi oe!>>

Ma na oote fafurongo aai gi sui go, daka haea laugo tee si doo nae.

A Jesus e fooa i Getsemani.

32Sui a Jesus fai nia na oote fafurongo nia gi, i gera ka lea uria na tesi gula da alangia ana Getsemani. Si kada gera dao, a Jesus ka bae urii fuada, <<Molu gwouru amolu i seenaa si kada ku fooa agu.>> 33Sui nia ka talaia a Peter ma a James ma a John fai nia. Ma nia ka liobukonu asianaa. 34Ma i nia ka bae urii fuada, <<Na liogu e bukonu ka baita asianaa, ma ka bobola ka haumaeli nau. Molu too i seenaa, molu ka aadaada.>>

35Ma nia ka iidu toꞌou kou, ma ka asi nia i hae gano, ma ka fooa hai so lea e bobola go ana, si nonifiilaa ka tasa ana faasi nia. 36Ma i nia e fooa ka urii, <<Maa ae, na doo gi sui e waluda go ana fuamu. O lafua amu na nonifiilaa naa faasi nau. Sui taa, e langi lau si kwaidooria nau, na kwaidooria oe ana.>>

37Sui a Jesus ka ooli mai, ma ka daotoona na oolu wane fafurongo nia baa gi da teo ada. Ma nia ka bae urii fuana a Peter, <<Simon ae, e utaa? Ni oe oko teo amu naa? E utaa? Langi osi bobola go fuana na aadalaa fai nau sulia ta tee si kade rodo mone ana?>> 38Ma i nia ka bae urii fuadaalu, <<Molu ka aadaada ma molu ka fooa, aata a Satan ka faagaro gomolu. Sulia gomolu dooria iilia na doo diana, sui na nonimu gi e makeso.>>

39Ma a Jesus ka lea lau faasi daalu ma ka fooa, ma ka haea laugo tee si baea baa gi. 40Sui nia ka ooli lau mai siada, ma ka daotooda da teo lau, sulia na maada e teteolaa asianaa. Ma e langi daalu si haitamana na tesi doo na daalu ka haea fuana.

41Ma si kada i nia e ooli lau mai ana ooluna si kada, nia ka bae urii fuada, <<I gomolu molu teo ua ma molu ka mamalo ua? Na bobola naa nae! Si kade hato nae e dao na mai! Molu rikia fasi, tara gera ka fale nau naa, na Wela nia Iimola gi, i abana na wane taꞌa gi. 42Molu tatae, golu lea naa. Molu rikia fasi, na wane baa e fale nau fuana na maalimaea nau gi, nia e dao na mai!>>

Na dumulilana a Jesus.

43Si kada Jesus e bae ua go ana, a Judas, na tee wane ana na aakwala ma roo wane fafurongo nia gi ka dao na mai fai nia tee figua baita faasia na fataabu baita gi, ma na wane baita gi, ma na wane faatolomai gi ana na kwaieresia gi. Ma figua baa da ngalia mai na naefe gi ma na subi gi, ma gera ka dao mai fai nia. 44Ma na wane nae na tara ka fale Jesus fuada, nia ka falea sui naa si mamalafooa fuana na figua nae ka urii, <<Na wane na tara ku nonoia, nia na wane na molu dooria. Molu ka dumulia, molu ka talaia ana.>>

45Ma si kada a Judas e dao, nia ka lea na kou siana a Jesus, ma ka bae urii, <<Wane Faatolomai ae!>> Ma nia ka nonoia naa. 46Ma da dumulia naa a Jesus, ma daka ngiri rigita naa ani nia. 47Haia, ma ana si kada nae, tee wane na e take garangi go ana e lafua na naefe nia, ma ka kwae muusia ana na aalingana na wane raoa nia na fooanigwou.

48Ma a Jesus ka bae urii fuada, <<Gomolu molu lea mai fai nia na naefe gi ma na subi gi uria na daulagu, iilingia so i nau ta wane bebeli? 49I nau ku faatolomai go agu siamolu sulia dani i laona na Beu Aabu nia a God, sui langi molu si dumuli nau go. Haia, si doo nae na gamu iilia, nia ka faamamana na Kekedelaa Aabu.>>

50Sui na oote fafurongo nia gi sui gera tafusia, ma daka tafi na ada.

51Ma tee wane daraa na e oofi go ana ana maku folo, e lea mai buira a Jesus. Ma daka hasi uria na dumulilana laugo. 52Ma nia ka lugasia na maku nia nae, ma talu ka tafi na ana.

A Jesus e take i nao na wane baita gi.

53Sui gera ka talaia a Jesus uria i luma nia na wane fooanigwou. Ma na fataabu baita gi, ma na wane baita gi, ma na wane faatolomai gi ana na kwaieresia gi, daalu figu i seenae. 54Ma a Peter e isi tau kou, ma ka ruu laugo laona na labata ana luma i maa ana na luma nia na wane fooanigwou, ma ka gwouru ana seenae fai gera na wane fofolo gi, ma ka hara ana i ninimana na eere. 55Ma na fataabu baita gi ma na wane baita gi sui daka hasi uria na daotoolana tesi doo taꞌa uria feengilaa ana Jesus hai so daka haumaelia, sui ma ka langi dasi daotoona go tesi doo. 56Ma na tooa oro gi daka suge faafia a Jesus, sui na uunuunua gera gi ka langi si bobola go.

57Sui teni wane da take, ma daka suge faafia Jesus urii, 58<<I gemelu melu rongoa i nia e bae urii, <Tara nau ku oogosia na Beu Aabu a God naa na wane gi go ana na da haungainia, haia ma ana na oolu fe dani, i nau kuka tolea ta doo aai, na e langi lau na wane gi na da haungainia.>>> 59Ma i gera boroi, na uunuunua gera gi kasi bobola go.

60Ma na wane fooanigwou e take i nao ani gera, ma e ledia a Jesus ka urii, <<E utaa? I oe osi too go ana tesi baea uria na oolisilana ana si baelaa naa gi na tooa naa gi da haea suli oe?>> 61Sui a Jesus ka bona go ana, ma ka langi si oolisia go. Ma na fooanigwou e ledia lau ka urii, <<E utaa? I oe naa na Christ, na Wela nia a God initooa?>>

62Ma a Jesus e oolisia ka urii, <<Iiuka, i nau na naa. Ma i oe tara oko rikia na Wela nia Iimola gi ka gwouru i bali aba aaolo ana na God ana rigitaa, ma i nia ka lea mai faasia i langi i fafona na barobaro gi.>>

63Sui na wane fooanigwou nae e karia na maku tekwa nia uria ka faatainia na rakehasulaa nia, ma ka bae urii, <<Golu kesi dooria lau ta si baea ni faamamanalaa! 64I gomolu molu ka tala rongoa naa si baelaa taꞌa nia gi nae! Molu manata utaa suli nia?>>

Ma i gera sui go daka haea hasa i nia e garo naa, ma i nia e bobola fai nia daka haumaeli nia naa.

65Ma teni tooa ada daka hafalia na ngisufilana a Jesus, ma daka kani bokosia na maana ma daka gumulia. Ma daka bae urii, <<O haea fasi ni tei na e gumuli oe nae?>> Ma na wane fofolo gi daka talaia ma daka fidalia.

A Peter e kwaigoloi ana a Jesus.

66A Peter e too ua go ana i laona na labata ana luma i maa si kada tee aai ada na haari ni rao nia gi na wane fooanigwou e lea mai. 67Ma si kada ni nia ka rikia a Peter na e hara ana, nia ka ada oꞌolo kou fuana, ma ka bae urii, <<I oe laugo baa o too fai nia a Jesus, na wane baa faasia na maefera i Nasaret.>>

68Sui a Peter e kwaigoloi ka urii, <<I nau ku lalafusia, ma e langi kusi haitamana na doo na o bae sulia.>> Ma i nia ka haga kou i maa. Ma ana si kada nae ua go, na kakaraikua ka ai naa.

69Ma na haari ni rao nae e riki nia lau i seenae, ma ka bae urii fuada na tooa na da take galigalia seenae, <<I nia na tee wane ada laugo naa!>> 70Ma a Peter ka tofea laugo.

Ma si kada toꞌou i buira, na tooa nae gi na da take garangi daka bae urii lau fuana a Peter, <<Ni oe e afetai oko tofea hasa oe e langi lau ta wane ada, sulia ni oe laugo naa o lea mai faasia na bali fera i Galili.>>

71Sui a Peter e bae aalafuu ka urii, <<A God ka falea na kwaelaa fuagu lea so ni nau kusi bae mamana! I nau e langi kusi haitamana na wane na molu bae sulia!>>

72Ma ana si kada nae ua go, na kakaraikua ka aangi ana ruana si manga. Ma a Peter ka manatatoona si baea baa a Jesus e haea fuana baa e urii, <<I nao ana na kakaraikua ka aangi ana roo si kada, i oe oko haea o lalafusi nau ana oolu si kada.>> Ma si kada a Peter e manatatoona si doo nae, nia ka aangi na ana.

Gera talaia a Jesus siana a Paelat.

15

1I ofaidani ua, na fataabu baita gi da oofu aliꞌali mai fai gera na wane baita gi ma na wane faatolomai gi ana na kwaieresia gi ma na figua ana na wane ni keketo gi, ma daka haungai manataa naa. Sui gera ka kania a Jesus ana seni, ma daka talaia kou uria falelana fuana a Paelat na wane baita faasia a Rom. 2Ma a Paelat e ledia urii, <<E utaa? I oe naa na Aaofia gera tooa i Jiu gi naa?>>

Ma a Jesus e oolisia ka urii, <<I oe o haea naa nae.>>

3Na fataabu baita gi daka feengia ana doo oro gi. 4Ma a Paelat e ledia lau ka urii, <<O rongoa fasi na doo oro gi na da haea suli oe! Utaa naa osi oolisia go?>> 5Sui, a Jesus kasi oolisia go ana tesi baea boro, ma a Paelat ka kwele asianaa.

6Haia, ana na Fangaa ana Lofoagaua gi sui, a Paelat e haitamana ka faahaga ta wane faasia laona na beu ni kanilaa naa na tooa gi da gani uria. 7Ma ana si kada nae, tee wane na hatana a Barabas e too laugo i laona na beu ni kanilaa fai nia na wane taꞌa gi na da hau wane laona na firua. 8Ma si kada na figua gi da figu mai, daka gania a Paelat uria si doo naa e ita ka iilia mai ana si kada urinae. 9Ma i nia e ledi gera ka urii, <<I gomolu molu dooria hai so nau kuka faahaga na Aaofia gamu na tooa gi i Jiu fuagamu?>> 10Sulia nia e haitamana sui naa na fataabu baita gi da falea mai a Jesus siana sulia da kwaifii ani nia.

11Sui taa, na fataabu baita gi da baenaona na figua hai so daka gania a Paelat hai ka faahaga mai a Barabas fuada. 12Ma a Paelat ka bae lau urii fuada na figua, <<Lea urinae, tesi taa na tara kuka iilia ana na wane na molu alangia ana na Aaofia gamu na tooa gi i Jiu?>>

13Ma gera rii daka urii, <<Oko haungia, oko fotoi fafona na airarafolo!>>

14Ma a Paelat e ledida ka urii, <<Uria taa? Si garolaa taa naa nia e iilia?>>

Ma gera rii ka baita tasa lau daka urii, <<Fotoi i fafona na airarafolo!>>

15Ma a Paelat e faahaga kou a Barabas fuada, sulia nia e dooria ka faadianaa na manatalana na figua. Sui nia ka falea a Jesus uria na rabusilana ma ka falea uria na fotoilana i fafona na airarafolo.

Na wane ana oomea gi da faawaela ana a Jesus.

16Na wane ana oomea gi daka talaia naa a Jesus i laona na labata ana luma nia na wane baita, ma da soea mai na wane ana oomea gi sui. 17Ma gera ka faaruufia ana tee maku kekeroa tekwa, ma daka eꞌerea na tee eregwou ana na torakaukau, ma daka aalua i ketena iilingia ta aaofia. 18Sui daka iilifainia na faabaitalana ma da bae urii, <<Na Aaofia gera i Jiu gi, o mouri ka tau!>> 19Sui daka kwaea ketena ana ai, ma gera ka ngisufia, ma daka boururu i naofana iilingia gera faabaita nia. 20Ma si kada gera faawaela ana sui, gera ka lafua na maku kekeroa tekwa naa faasia, sui daka faaruufia ana maku nia ua go. Sui gera ka talaia naa uria na fotoilana i fafona na airarafolo.

Da fotoinia a Jesus i fafona na airarafolo.

21Ma ana si kada gera lea ana sulia na tala, da daotoona tee wane hatana a Simon e lea mai ana faasia si maefera ete uria i Jerusalem. Ma na wane oomea gi da suungainia hai so ka koua na airarafolo nia a Jesus. A Simon nae, i nia na maa nia a Aleksanda ma Rufus. Nia na wane faasia na fera Saeren.

22Ma gera talaia kou a Jesus uria tesi gula na da alangia ana i Golgota. Ma na malutana e urii, <<Na Lelete.>> 23Ma gera ka falea na waen na da dolalia fai nia tee ai gera alangia ana na mira, sui a Jesus langi kasi gwoufia go. 24Ma da fotoinia i fafona na airarafolo. Sui gera ka tolingia na maku nia gi i matangada kwailiu, daka lalaba ana na daisi hai so daka daotoona ni tei ada ka ngalia ana tesi maku. 25Gera fotoi nia i fafona na airarafolo ana na kade hato i ubongi. 26Ma gera ka aalua tesi kekedelaa suli nia daka urii, <<Na Aaofia gera na tooa gi i Jiu.>> 27-28Ma gera ka fotoinia laugo roo wane bebeli gi i fafona na roo airarafolo gi fai nia a Jesus, tee wane i bali aaolo ana ma tee wane aai i bali mouli ana.

29Ma na tooa naa gi da liu, gera ka kwaelangainia na gwouda, ma daka bae tataga kou fuana a Jesus, ma daka bae urii, <<Oii! I oe baa o haea tara oko oogosia na Beu Aabu nia a God, ma oko tolea laugo i laona na oolu fe dani! 30O faamouri oe fasi i talamu ma oko sifo mai faasia na airarafolo!>>

31Ma na fataabu baita gi ma na wane faatolomai gi ana na kwaieresia gi, daka bae urinae laugo. Ma gera ka bae onionga ana a Jesus, ma daka bae urii fuada kwailiu, <<I nia e faamouria tooa eꞌete gi, sui e langi kasi bobola uria na faamourilana i talana! 32Golu rikia fasi agolu lea so nia a Christ, na Aaofia gami na tooa gi i Jiu, ma tara ka sifo mai si kada naa ua go faasia na airarafolo, hai golu ka manata mamana ani nia!>>

Ma na roo wane aai baa gi na da fotoida i fafona na airarafolo gi fai nia a Jesus, daaro boro daaro bae tataga laugo ani nia.

Na maelana a Jesus.

33E ita initoona na hato, na lolofaa nae loulou ka rorodoa, lelea ka dao ana kade hato i haulafi. 34Ma ana na kade hato nae i haulafi, a Jesus e rii baita ma ka urii, <<Eloi, Eloi, lama sabaktani?>> Ma na malutana si baelaa nae gi e urii, <<God nau ae, God nau ae, uria taa na oko lugasi nau?>>

35Ma teni tooa gi na da too i seenae daka rongoa, ma daka bae urii, <<Molu fafurongo fasi, i nia e soe uria a Elaeja!>> 36Ma tee wane ada e lalao kou, ma ka faafungu tesi fulo ana na waen afae, ma ka aalua i maana si ai, ma ka falea kou i maana ngiduna a Jesus hai so i nia ka gwoufia, ma ka bae urii, <<Golu aada fasi lea so a Elaeja ka lea mai ma ka lafu nia mai aano faasia na airarafolo!>>

37Ma a Jesus e rii baita, sui ka mae naa.

38Ma na maku na e bokosia na gula aabu i laona na Beu Aabu nia a God e kakari ita mai i langi lea ka dao i aano. 39Ma na wane baita gera gi na wane ni oomea gi, na e take i seenae i aena na airarafolo, e rongoa na riilana ma ka rikia na maelana, i nia ka bae urii, <<Na wane naa na Wela nia a God mamana go!>>

40Ma teni geni gi da too laugo tau kou, ma daka aada go ada kou. Ma gera naa ni Mary na e faasia fera Magdala ma ni Mary na tee nia a James na wela i buri ma a Joses, ma ni Salome. 41I gera laugo da lelea i buira a Jesus ana si kada nia e too ua ana i Galili, ma daka adomi nia. Ma na geni oro gi laugo, na da lea mai fai nia uria i Jerusalem, da too laugo i seenae.

Na aalulana a Jesus e laona na kwaingeia.

42-43Ma i haulafia na naa, a Josef na wane faasia na fera i Arimetea e lea mai. Nia naa tee wane ada na wane baita gi, ma ka kwaimaasi laugo uria na rikilana Initooa nia a God. I nia e rakea ma ka lea i siana a Paelat, ma ka gani uria na nonina a Jesus, sulia fe dani nae fe dani ana na aade aagaulaa ka maasia maedani ana Sabat. 44Ma a Paelat ka kwele ana na rongolana a Jesus e mae naa. Ma nia ka soea na wane baita ada na wane ni oomea gi ma ka ledia lea so a Jesus ka mae katau ua naa. 45Ma i buira, a Paelat e rongoa na wane baita nae e haea nia e mae naa, a Paelat kafi faalamainia a Josef hai ka ngalia na nonina a Jesus. 46Sui a Josef ka folia tesi maku kwakwaoa, ma ka lafua na nonina a Jesus i aano, ma ka afua ana si maku nae, ma ka aalua i laona na kwaingeia na da garumia i laona na fou. Sui ka gelua tee fou baita ma ka bokosia na maana na kwaingeia nae. 47Ma ni Mary na faasia i Magdala ma ni Mary na tee nia a Joses daaro bubu go adaaro, ma daaro ka rikia si gula na da aalua ana a Jesus.

Na tataelana Jesus faasia maea.

16

1I buira maedani ana Sabat e sui, ana maedani Sandei, ni Mary na e faasia fera i Magdala ma ni Mary na tee nia a James, ma ni Salome, da folia mai na doo mokomoko diana gi uria na gwailana ana nonina a Jesus. 2I ofaidani ua ana Sandei, daka lea mai siana na kwaingeia. 3Si kada gera lea, gera ka ledi gera kwailiu daka urii, <<Ni tei naa tara ka gelua na fou baa faasia i maana na kwaingeia?>> Sulia na fou nae e baita asianaa. 4Sui taa, si kada gera dao ana, daka rikia na fou baa gera gelua sui naa. 5Ma si kada da ruu kou i laona na kwaingeia, daka rikia tee wane daraa e oofi ana maku kwakwaoa ma ka gwouru ana i bali aaolo ana si gula baa da aalua ana a Jesus. Ma daalu ka mou asianaa.

6Ma i nia ka bae urii, <<E langi molu si mou. I nau ku haitamana molu nani uria a Jesus, na wane i Nasaret, na da haungia i fafona na airarafolo. I nia e langi si too naa i seenaa. Sulia nia e tatae naa faasia maea! Molu lea mai, molu ka rikia na gula baa gera aalu nia ana. 7Haia, molu lea kou siada oote fafurongo nia baa gi fai nia a Peter, ma molu ka falea si faarongolaa naa fuada, <A Jesus e lea naa i nao maasi gomolu i Galili, ma tara molu ka riki nia naa i seenae iilingia baa e haea sui fuagamu.>>>

8Ma na geni nae gi da haga kou i maa, ma daka lalao naa faasia na kwaingeia nae, sulia da mou ma daka lelebe asianaa. Langi dasi haea naa tesi doo fuana ta wane sulia da mou asianaa.

A Jesus e faatai fuana ni Mary Magdala.

9I ofaidani ana Sandei, a Jesus e mouri lau ma ka faatai fuana ni Mary Magdala, na aai baa a Jesus e taria na fiu aagalo taꞌa baa gi faasia. 10Ma ni Mary e lea siada na fafurongo nia gi. Gera da liodila ma daka aangi. Ma ni Mary e faarongo ana fuada. 11Ma ana si kada da rongoa naa a Jesus e mouri, ma nia ka rikia naa, e langi dasi manata mamana go ani nia.

A Jesus e faatai fuana roo wane fafurongo gi.

12Ma i buri lau, a Jesus ka faatai eꞌete laugo ana fuana ta roo wane fafurongo aai gi, si kada daaro lea naa sulia na tala faasia i Jerusalem. 13Ma daaro ooli mai ma daaro ka faarongoa na oote fafurongo aai baa gi, sui taa e langi dasi manata mamana go.

A Jesus e faatai fuana oote fafurongo nia gi.

14Ma i buira naa, a Jesus ka faatai fuana na aakwala ma tee wane ana fafurongo nia baa gi si kada gera fanga ada. Ma i nia ka ngatafi gera sulia e langi dasi manata mamana, ma sulia i gera da aufaka asianaa uria na manata mamanalaa ana na tooa gi na da riki nia naa i buira na mouri oolilana. 15Ma i nia ka bae urii fuada, <<Muka lea i laona na molaagali sui, ma muka ainitalo ana Faarongolaa Diana fuana na tooa gi sui. 16Ma so ni tei naa e manata mamana ma ka siuabu, tara nia ka mouri. Ma so ni tei na e langi kasi manata mamana, i nia ka mae. 17Ma na tooa gi na da manata mamana, daka too ana mamana uria iililana si mamalafooa naa gi na e urii: I gera daka taria na aagalo taꞌa gi ana na hatagu, ma daka bae ana na baelaa eꞌete gi. 18Ma lea gera koua na loi gi ma langi daka gwoufia na doo bubulo, tesi doo kasi iili gera go. Ma lea gera aalua na abada i fafona na tooa matai gi, gera ka akwaa lau.>>

A Jesus e lea naa uria i langi.

19I buira na a Jesus na Lord e bae fai gera, i nia ka lea naa uria i langi, ma ka gwouru i bali aaolo ana a God. 20Ma na oote fafurongo nia gi da lea, ma daka funao ana si gula gi sui, ma a Lord ka rao fai gera. Ma ka falea na mamanaa fuada uria iililana doo kwele gi hai so ka faamamanaa na doo na da funaolaa e mamana.