NA KEKEDELAA FUAGERA TOOA JIU GI

Na Wela nia a God.

1

1ꞌUa na mai i nao, a God e bae fuana koo gia gi ꞌana si kadamanga e ꞌoro ma ꞌana si doo ꞌeꞌete gi sulia profet gi. 2Ma ꞌana fe dani naa gi i ꞌisi, nia ka bae ꞌana fuaga sulia na Wela nia. Ma i sulia na Wela nia naa, a God e haungainia na doo gi sui, ma ni nia laugo a God e fili nia ꞌuria toolaa ꞌana na doo gi sui. 3Na Wela nia a God naa, nia e faatainia na raralaa a God ꞌinitoo, sulia daaro bobola go. Ma laugo, sulia na mamanaa ꞌana baelana Wela nia a God naa, nia ka ladoa na doo gi sui ꞌuria langi kasi sui. Ma i buira nia lafua naa na aade taꞌalaa gia, nia kafi ooli fui langi, ma ka gwouru i bali aaolo nia a God na e ꞌinitoo baita ka tasa.

Na Wela nia a God e baita ka tasa.

4A God e faaꞌinitooa na Wela nia ka tasa liufi na ensel gi, iilingia laugo na hatana e falea fuana Wela nia e baita liufia na hata na e falea fuagera. 5Sulia a God e bae ꞌurii fuana Wela nia, <<ꞌOe na Wela nau, i taraꞌena nau kuka aalua na Maa ꞌoe.>> Sui a God e langi kasi bae ꞌua go ꞌurinae fuana ta ensel. Ma a God ka bae laugo ꞌurii sulia na Wela nia, <<Tara i nau naa na Maa nia, ma tara i nia na Wela nau.>> Sui a God e langi kasi bae sulia ta ensel ꞌurinae.

6Ma si kada e garangi fuana a God ka oodua mai na Wela uulunao nia fui laona molaagali, nia ka bae ꞌurii, <<Na ensel nau gi sui daka fooasi nia.>> 7Sui sulia ensel gi, a God ka bae ꞌurii, <<Na ensel nau gi na da rao fuagu, nau ku aadea gera ka bulasi daka hau ꞌana na ooru gi ma na eere gi.>>

8Ma sulia na Wela nia, a God e bae ꞌurii, <<I ꞌoe naa a God, ma na ꞌInitooa ꞌoe tara nia ka totoo firi. Ma ꞌoe ꞌoko ꞌinitoo ꞌusia tooa ꞌoe gi ꞌana ꞌoꞌoloa. 9ꞌOe ꞌo rakediana fuana taa naa e ꞌoꞌolo gi, ma ꞌo mamagu ꞌana taa naa e taꞌa gi. Ma sulia si doo naa, i nau a God ꞌoe ku fili ꞌoe, ma ku falea naa laugo na eelea baita fuamu ꞌana faabaitalaa e tasa liufia kuka falea fuana oote ruana ꞌoe gi.>>

10Ma a God e bae laugo fuana Wela nia ꞌurii, <<Lord ꞌae, ꞌana hafalilana mai, ꞌoe ꞌo haungainia na aanofuu, ma ꞌana ꞌabamu gi i talamu, ꞌoe ꞌoko haungainia na mamangaa. 11Ma sui boro tara doo nae gi ka funu, i ꞌoe ꞌoko mouri totoo firi. I gera tara gera ka taꞌa iilingia si maku kwali. 12Ma tara ꞌoko kosuda iilingia da kosua si maku. Tara ꞌoe ꞌoko oolisida iilingia si maku. Ma ni ꞌoe mone, langi ꞌosi tatala, ma na mourilamu ka langi si sui.>>

13Haia, ma a God ka bae ꞌurii lau fuana Wela nia, <<ꞌO gwouru i bali aaolo ꞌani nau, lea ka dao ꞌana si kada ku aadea ꞌoe ꞌoko saitasa ꞌana maalimaea ꞌoe gi.>> Haia, ma a God langi kasi bae ꞌurinae fuana ta ensel.

14Haia, ma na taa gi na gera ensel gi? Ensel gi gera na aanoedoo gi na da rao fuana a God. A God e oodu gera ꞌuria ꞌadomilana tooa gi na i nia e faamouri gera.

Na mouria.

2

1Ma ꞌaena naa na, gia ka dau diana faafia na faatolomaia mamana gi na gia rongoa sui naa sulia Wela nia a God, aata gia ka manata mamana ꞌana ta faatolomaia susuge. 2Na kwaieresia gi na ensel gi da falea fuana koo gia gi, nia na doo mamana gi sui go. Ma ni tei naa e langi kasi roosulia, a God e falea naa na kwaelaa na e ꞌoꞌolo go fuana. 3Nia e ꞌurinae laugo, lea gia aaburongo ꞌana faatolomailaa sulia na kwaifaamourilaa a God, langi gia si tafi faasia si kwaelaa nia. Sulia a Lord Jesus i talana nia e ꞌainitalo ꞌana kwaifaamourilaa nae i totongenao. Ma na tooa gi na da rongo nia, gera haea fuaga, daka faatainia na kwaifaamourilaa mamana naa. 4Ma a God laugo, nia ka faamamanaa na faatolomailaa nae. Sulia nia ka falea si mamanaa fuada eeri daka aadea doo kwaibalatana gi ma na doo ni kwelelaa ꞌeꞌete gi kwailiu. Ma nia ka falea laugo na haitamadoolaa gi fuada faasia na Aanoedoo Aabu iilingia nia e dooria.

A Jesus e faamouri gia.

5God e langi kasi filia na ensel gi ꞌuria na baitalaa ꞌusia na molaagali faalu na tara ka dao mai, na molaagali na melu faarai sulia. 6Sulia ta bali Kekedelaa Aabu e haea ꞌurii, <<God ꞌae, na iimola doo ꞌutaa na ꞌoko manata fuada? Sulia gera iimola gi go ꞌana. Ma e ꞌutaa na ꞌoko aadasuli gera? 7ꞌOe ꞌo aade gera daka toꞌou i farana ensel gi ꞌana si kadamanga kukuru. Ma ꞌoko faaꞌinitoo gera, ma ꞌoko faabaita gera, 8ma ꞌoko aalu gera ka baita ꞌusia na doo gi sui.>>

Haia, na Kekedelaa nae ka haea a God e aalua tooa ka baita ꞌusia na doo gi sui. Nia e faatainia na tooa gi tara daka baita ꞌusia na doo gi sui a God e haungaida. Sui ꞌana si kada naa, gia langi si rikia ꞌua na tooa na da baita ꞌusia doo gi sui. 9Ma ka ꞌurinae boro, gia haitamana a Jesus ꞌana na e ꞌinitoo. A God e aalu nia ka hau ꞌana wane ka toꞌou i farana ensel gi ꞌana si kadamanga kukuru go, eeri nia ka mae ꞌuria faamourilana tooa gi sui, sulia na rakedianalaa a God. Ma ꞌana si kada nae, a God ka faaꞌinitoo nia ma ka faabaita nia, sulia na maelana. 10A God e haungainia na doo gi sui, ma nia laugo ka ladoa na doo gi sui. Ma nia ka faalamainia a Jesus ka nonifii ma ka mae. Sulia ꞌana fiilana a Jesus, a God e faasuia na raolaa Jesus, na wane na e faamouri gia. A God e iilia na doo nae hai so ka aalua tooa ꞌoro daka hau ꞌana wela nia gi ma daka ꞌinitoo iilingi nia. Na raolaa nae a God nia ꞌoꞌolo teefou.

11A Jesus e faafaalua tooa gi faasia doo taꞌa gera gi. Nia naa gera fai nia a Jesus, gera ka too ꞌana tee Maa. Nia naa e aadea Jesus kasi ꞌida ꞌuria aalangilada ꞌana haasina gi. 12Ma a Jesus e bae ꞌurii fuana a God, <<Nau tara kuka faarongo ꞌana fuana haasigu gi ꞌana si doo gi ꞌoe ꞌo aadeda gi, ma tara kuka baelafe ꞌoe i laona figua gera.>> 13Nia ka bae laugo ꞌurii, <<I nau tara ku fiitoo ꞌana a God.>> Ma ka bae laugo ꞌurii, <<I nau i seegi, fai gera na wela gi na a God e faleda fuagu.>>

14Ma sulia gia na wela nae gi gia iimola gi na gia too ꞌana noni, Jesus laugo e aalu noni ma ka hau ꞌana wane iilingi gia. Nia e iili ꞌurinae eeri, ꞌana na maelana, nia labasia a Satan na gwoufutana maea. 15Ma ꞌurinae a Jesus ka lukea na tooa gi na a Satan e baita ꞌusida sulia na moulaa gera ꞌana maea. 16Gia haitamana e langi lau na ensel gi na a Jesus e ꞌadomida ꞌurinae. Sulia na Kekedelaa Aabu e haea na ꞌurii, <<Nia e ꞌadomia na kwalafaa a Abraham gi.>> 17I ꞌaena na si doo naa, nia ka aalu nia ka iilingia teefou na haasina gi, eeri nia ka aalua Fooanigwou gia na e diana ma ka kwaimanatai fuaga ma ka rao fuana a God, hai so a God ka manata lukea na doo taꞌa gia gi. 18Ma ꞌana si kada naa, nia ka bobola fai nia ꞌadomilana na tooa gi na a Satan e iilitooda, aata daka iili taꞌa. A Jesus e haitamana iililana doo naa, sulia a Satan e iilitoona laugo ma nia ka nonifii laugo iilingia tooa gi sui.

Jesus naa e liufia a Moses.

3

1Waihaasi aabu gi ꞌae, a God e aadafili gia. Haia, muka manata sulia a Jesus, na a God e oodua mai lao molaagali naa eeri nia ka aalua na Fooanigwou na gia manata mamana ꞌana. 2A Jesus e roosulia teefou na kwaidooria gi sui a God, na e aadafilia ꞌuria Fooanigwou, iilingia laugo a Moses naa e roosulia si kada nia ka rao fuana a God lao Beu Aabu nia. 3Haia, na wane na e tole beu, gera baelafe nia liufia na beu. Ma ꞌurinae laugo, a Jesus e baita liufia a Moses. 4Gia haitamana lea hasa gia rikia ta beu, tama ta wane laugo na e haungainia. Ma a God naa e haungainia doo gi sui. 5Ma a Moses, nia roosulia a God si kada nia rao i lao Beu Aabu a God. Ma nia ka faarai sulia na doo gi tara a God ka bae ꞌana kada nia ꞌua mai. 6Haia, ma a Christ mone, nia Wela a God, ma na raolaa nia e diana ꞌuria na babaitaa ꞌusia Beu Aabu a God. Ma i gia, gia naa na Beu Aabu a God, lea so gia ka tasa dongaa ꞌuria manata mamanalaa ma na kwaimaasi ngadolaa ꞌuria na doo diana gi na a God tara ka falea fuaga.

Na mamaloa fuagera tooa a God gi.

7Nia naa, na Aanoedoo Aabu e bae ꞌurii, <<I taraꞌena, lea gamu rongoa na baelana God, 8musi faangasia na mango gamu iilingia na koo gamu gi ꞌana si kada gera oote gera ꞌana God, ꞌana si kada gera aaburongo ꞌana God i aanogwou. 9Ma a God e bae ꞌurii, <Sui boroi ꞌana da rikia na doo kwaibalatana gi na ku iilida sulia fai aakwala fe ngali, gera iilitoogu haso ka tau ꞌutaa na kusi falea kwakwaelaa fuada sulia na aabulolaa taꞌa gera gi. 10I ꞌaena na rakegu ka hasui gera, ma kuka bae ꞌurii, Gera aaburongo ꞌani nau, ma gera ka oote gera ꞌana roolaa sulia na kwaieresia nau gi. 11Haia, na rakegu ka hasu, ma kuka bae aalualu ꞌurii, E ꞌafetai gera ka ruu lao fera na kuka aade aagau ꞌana eeri gera ka mamalo ꞌana.>>>

12Haia, waihaasi gi ꞌae, muka aadasuli gamu i talagamu, aata ta wane ꞌani gamu na manataa nia ka taꞌa ma kasi fiimamana ꞌana Christ ma ka eegwa naa ꞌana God na e momouri. 13Ma lau ꞌana, muka ꞌadomi gamu kwailiu ꞌana si kada nae na na Kekedelaa Aabu e ꞌalangia ꞌana <<taraꞌena>>. Muka iili ꞌurinae, aata ta wane ꞌani gamu ka manata mamana ꞌana sugea sulia aade taꞌalaa ma na mangona ka ngasi ꞌana oote nialaa ꞌana a God. 14Sulia gia sui, lea so gia ka tasa dongaa ꞌana fiimamanalaa gia ꞌana Christ lelea ka dao ꞌana si kada ꞌiꞌisi, iilingia baa i totongenao, gia ka oofu fai nia a Christ.

15Sulia na Kekedelaa Aabu e bae ꞌurii, <<I taraꞌena, lea gamu rongoa na baelana God, musi faangasia na mango gamu iilingia na koo gamu gi ꞌana si kada gera oote gera ꞌana God.>>

16Haia, ma ni tei gera na da rongoa sui naa baelana God, ma gera ka oote gera ꞌada ꞌana? I gera na tooa i Jiu gi baa a Moses e talai gera faasia fera Ejipt. 17Ma ni tei gera na tooa a God e rakehasui gera sulia fai aakwala fe ngali? I gera na tooa na da mae lao aanogwou sulia na aade taꞌalaa gera gi i seenae. 18Haia, ma ni tei gera ꞌana na tooa na God e bae aalualu suli gera ꞌurii, <<E ꞌafetai gera ka ruu lao fera na kuka aade aagau ꞌana eeri gera ka mamalo ꞌana>>? A God ka bae sulia na tooa nae na gera ka oote gera ꞌani nia. 19Haia, gia haitamana e langi dasi bobola ꞌuria ruulaa lao fera nae, sulia gera dasi manata mamana ꞌana God.

4

1Ma sui boroi ꞌana na tooa nae dasi bobola ꞌuria ruulaa lao fera nae ꞌuria mamalolaa, na bae aalualua a God e too ꞌua. Ma i gia naa, a God e soe gia eeri gia ka ruu ꞌuria mamaloa fai nia. Nia naa, gia ka aada diana suli gia, aata ta tee iimola ꞌani gia ka langi si ruu i seenae. 2Sulia i gia rongoa sui naa laugo na Faarongolaa Diana iilingia na koo gia gi mai nao. Sui boroi ꞌana gera ka rongoa sui naa na faarongolaa nae, sui ka langi si ꞌadomida, sulia si kada gera rongoa ꞌana, gera dasi manata mamana go ꞌana. 3Haia, ma ni gia, na gia manata mamana sui naa, gia ka ruu i seenae ꞌuria na mamalo fai nia God. Sulia nia e bae ꞌurii, <<Na rakegu e hasu, ma kuka bae aalualu ꞌurii, <E ꞌafetai gera ka ruu lao fera na kuka aade aagau ꞌana eeri gera ka mamalo ꞌana.>>> A God e bae ꞌurinae, boroi ꞌana nia e aade aagau naa ꞌana gula ni mamalo, sulia nia ka faasuia naa na raolaa nia ꞌana si kada nia haungainia ꞌana na molaagali. 4Sulia na Kekedelaa Aabu e bae sulia na fiuna maedani ka ꞌurii, <<ꞌAna fiuna maedani, a God e mamalo ꞌana raolaa nia gi.>> 5Ma na Kekedelaa Aabu e bae lau sulia ka ꞌurii, <<E ꞌafetai gera ka ruu lao fera na ku aade aagau ꞌana eeri gera ka mamalo ꞌana.>> 6Na tooa na da rongoa na Faarongolaa Diana totongenao, e langi dasi ruu mai ꞌuria mamalolaa, sulia langi dasi manata mamana. Nia naa, gia ka haitamana, teni tooa aai tara a God ka faalamaida ꞌuria ruulaa ꞌuria mamalolaa. 7Sulia a God e aalua naa si kada ꞌuria ruulaa ꞌuria mamalolaa. Ma a God ka ꞌalangia si kada nae <<taraꞌena>>. Sulia tau na mai buira kada na tooa naa i nao gi dasi manata mamana, a David e kedea na baelana a God lao Kekedelaa Aabu na ku haea na sui ka ꞌurii, <<I taraꞌena, lea gamu rongoa na baelana God, musi faangasia na mango gamu.>>

8Haia, ma fuagera tooa gi nao, lea so a Josua ka falea na mamaloa nae na a God e bae aalualu ꞌana, a God kasi bae buri lau sulia tesi kada ꞌete. 9Nia naa, gia haitamana na mamalolaa fuana tooa a God gi nia e too ꞌua, iilingia a God ka mamalo ꞌana fiuna maedani. 10Sulia so ni tei go na e mamalo fai nia a God, nia ka mamalo teefou ꞌana raoa nia gi, iilingia laugo a God naa e mamalo kada nia faasuia raoa nia ꞌana haungailana molaagali. 11E ꞌurinae, i gia ka hasi tatangai eeri gia ka ruu ꞌana si gula ni mamaloa nae a God e aade aagau ꞌana, aata ta iimola ꞌani gia ka langi si bobola ꞌuria ruulaa, iilingia na tooa gi i nao na dasi ruu sulia e langi dasi manata mamana.

12Haia, na baelana God e iilingia ta doo momouria, sulia nia iilia na doo baita gi. Ma na baelana God e iilingia ta naefe baita baa e ꞌala roo bali, sulia e iilingia ka ꞌoto ka ruu i laona manatalaga gi fai nia i laona mourilaga gi, sulia e faatainia fuaga na taa naa e diana ma taa naa e taꞌa i laona manataga fai nia i laona kwaidoorilaga. 13E langi ta iimola kasi bobola ꞌuria aagwalana tesi doo faasia a God. Sulia a God e aada ka rikia na doo gi sui, boroi ꞌana i laona na manatana tooa gi sui. Ma tara nia ka aadea gia ka faarongo ꞌani nia na doo gi sui na gi iilida.

Jesus nia na Fooanigwou baita.

14Haia, sulia si doo nae gi, gia ka tasa dongaa ꞌana manata mamanaa na gia faarai sulia. Sulia gia too ꞌana Fooanigwou baita na e bae oolisi gia i maana a God. Nia naa na a Jesus, na Wela a God. 15Ma a Jesus nae, na Fooanigwou gia, e haitamana sui naa na makesolaa gia gi ma na kwaimanatailaa gia gi, sulia nia e liufia sui naa na iilitooa gi sui iilingia a Satan e iilitoo gia. Ma boroi ꞌana a Satan ka iilitoona a Jesus, a Jesus kasi aadea tesi doo taꞌa. 16Nia naa, langi gia kasi mou ꞌuria lealaa mai siana a God, na e rakediana fuaga. Sulia nia tara ka kwaimanatai fuaga ma ka ꞌadomi gia kada gia ka daotoona ꞌana na ꞌafetaia.

5

1Haia, lea so ta wane da fili nia faasia na wane gi fuana ka Fooanigwou, tara gera tagofale nia naa ꞌuria na daolaa naofana God ma nia ka aalua wane babae oolisia na tooa gi. Ma na raolaa nia laugo, nia ka falea na falelaa gi fai nia na kwaisuusia gi fuana a God eeri a God ka manata lukea na aabulolaa taꞌa gera tooa gi. 2Ma sulia na Fooanigwou nia naa na wane go ꞌana ma ka iilia doo gi ka garo, nia e haitamana ka harofaia fuagera tooa na da lalafusidoo ma daka garo. 3Ma i sulia na garolaa nia gi i talana, nia e diana fuana ka falea kwaisuusia gi eeri a God ka manata lukea na aade taꞌalaa nia fai nia na aade taꞌalaa gera tooa gi. 4Ma langi ta iimola kasi aadafili nia i talana eeri ka iilia na raolaa baita ꞌuria na Fooanigwoulaa.)( Sulia a God ꞌana na e filia, iilingia baa e filia a Aaron ꞌua na mai.

5Nia e ꞌurinae laugo, a Christ nia kasi fili nia i talana haia ka Fooanigwou, eeri nia ka too ꞌana raoa baita nae. Ma lau ꞌana, a God ꞌana na e filia Christ, sulia a God e bae ꞌurii fuana, <<I ꞌoe na Wela nau, ma i taraꞌena kuka aalua Maa ꞌoe.>> 6Ma a God ka bae lau ꞌurii laona tee Kekedelaa Aabu aai ka ꞌurii, <<Tara ni ꞌoe ꞌoko fataabu totoo firi, iilingia a Melkisadek.>>

7Haia, ma ꞌana si kada a Jesus e too ꞌua lao molaagali naa, nia ka fooa rigita, ma ka aangi fuana a God, na wane na e haitamana faamourilaa. Ma sulia a Jesus e faatoꞌou nia i talana ma ka manata baita ꞌana a God, a God ka rongoa na fooalaa nia. 8Sui boroi ꞌana nia na Wela God, na ꞌafetaia gi na nia e liufida, nia faatolomai nia ꞌuria na roolaa sulia kwaieresia God gi. 9Ma si kada a Christ e liufia sui naa na doo gi sui na a God e manata ꞌuria, nia ka aalua faamouri fuana tooa gi sui na daka roosuli nia, eeri gera ka ngalia na mouria na e too firi. 10Ma a God ka haea a Christ naa Fooanigwou, iilingia a Melkisadek na fataabu.

Na baea fifiilaa suusia na manata eegwalaa ꞌana fiimamanalaa.

11Haia, ma si doo ꞌoro ꞌua na e too na gemelu doori bae sulia fuagamu sulia na doo nae. Sui taa, e ꞌafetai fuana faatolomailagamu ꞌana, sulia musi bobola fuana haitamanalana ꞌaliꞌali. 12I gamu mu manata mamana ꞌana Jesus e tau na mai, ma e too naa fuagamu haso muka aalua na wane faatolomai gi. Sui ma ka langi, sulia mu dooria ꞌua ta wane ꞌete lau ka faatolomai gamu lau, eeri muka haitamana na faatolomaia na e waluda na ka hagatafa mai faasia baelana a God. Nia iilingia mu susu ꞌua sulia e langi musi bobola ꞌua fai nia na ꞌanilana fanga ngasi gi. 13ꞌAna si kada na iimola ka gala wela ꞌua, si fanga na nia ꞌania naa na susu, ma e langi si haitamana ꞌua na faatolomailaa sulia na ꞌoꞌoloa. 14Sui ꞌana kada na iimola e baita ꞌana, nia kafi haitamana ꞌanilana fanga ngasi gi, ma ka haitamana naa na taa naa e diana gi ma na taa gi naa e taꞌa gi.

6

1Nia naa, gia gi nani ka tau naa nae ꞌana faatolomaia na e waluda sulia a Christ, ma nia bobola naa. Haia, e too naa ꞌana fuaga gia ka oofu fai nia na nanilaa ꞌuria tofungee)( faatolomaia ꞌafetai gi. Gia ka too faasia nani ooliolilaa go na doo gi na da faatolomiania)( ꞌua mai, iilingia na oolitai manatalaa faasia na rao tatagwai gi ma na manata mamanalaa ꞌana God. 2Gia ka too faasia nani ooliolilaa lau sulia na siuabulaa gi, ma na aalu ꞌabalaa faafia na tooa gi, ma na tataea faasia na maea, ma na ketolaa na totoo firi. 3Ma lau ꞌana, gia ka hasi tatangai ꞌuria nanilaa ꞌuria doo ꞌafetai gi. Ma lea so a God ka faalamainia fuaga, nia bobola fuaga.

4Na tooa na gera manata mamana, lea so gera ka eekwatainia na fiimamanalaa gera gi, ꞌafetai fuana daka oolitai manata lau haia gera ka manata mamana lau. I nao mai, ꞌana si kada gera ka manata mamana ꞌua, gera ka too i laona raralaa a God. Ma gera ka haitamana sui na taa gi na tara gia ka ngalia i langi, ma gera ka ngalia sui na Aanoedoo Aabu haia ka too fai gera. 5Ma gera ka haitamana laugo na doo diana gi sulia na baelana God. Ma gera ka rikia laugo na mamanaa na a God ka faatainia ꞌana fe dani gi na tara ka dao mai. 6Ma sui boroi ꞌana na doo nae gi ka fuli fuada, gera ka aabulo faasia na fiimamanalaa gera ꞌana a God. Haia, e ꞌafetai fuana ꞌadomilaa gera fuana gera ka oolitai manata lau. Sulia iilingia gera fotoia naa lau na Wela God i fafona ꞌairarafolo, ma gera ka aadea na tooa gi daka iiseri naa ꞌani nia.

7Haia, na tooa gi da iilingia na gano, na uuta e ꞌaru fafona ꞌana si kada ꞌoro gi. Lea ta ꞌai diana na ta iimola e fasia ma ka bulao i seenae, tara a God ka faadianaa na gano nae. 8Ma lea so na ꞌai totoe gi ma langi na lolo kwasi gi go ꞌana ka bulao, na gano nae ka too tatagwai go ꞌana, ma tara a God ka falea na kwakwaelaa fuana gano nae, ma ka suungia.

9Haia, ruana gi ꞌae, sui boroi ꞌana na baea gemelu fuagamu ka ꞌurinae, gemelu haitamana go ꞌamelu na fiimamanalaa gamu ka rigita ma ka langi si muu, sulia gamu too naa ꞌana na doo diana ka tasa gi sulia na mouria faalu na a God e falea fuagamu. 10Na kekedelaa a God e langi kasi garo. Nia tara langi si manata buro ꞌana raolaa diana gi na mu iilida, ma nia tara ka langi si manata buro ꞌana rakedianalaa gamu fuana na mu faatainia ꞌana si kada mu ꞌadomia na tooa nia gi i nao ꞌua mai ma ꞌana si kada nae laugo. 11Ma na doorilaa gemelu naa, na gamu sui go muka tasa dongaa ꞌuria rao ꞌagoꞌagolaa lea ka dao ꞌana fe dani ꞌiꞌisi, eeri gamu ka ngalia na doo gi sui na mu kwaimaasimaasida. 12Ma i gemelu si dooria hasa gamu ka hafalia noni eelalaa. Ma lau ꞌana, muka iilifainia gera na tooa gi na da manata mamana ꞌana a God ma daka gwaromaabe, ma ꞌurinae tara gera ka ngalia doo gi na a God e bae aalualu ꞌana.

Na bae aalualua God.

13Haia, muka manata fasi sulia Abraham. ꞌAna si kada a God e bae aalualu fuana, nia ka faangasia na baelaa aalualu nia ꞌana hatana i talana, sulia e langi ta iimola na e baita ka liufia a God ꞌuria faangasilana baea nae. 14Ma a God ka bae ꞌurii, <<E mamana ꞌasianaa, tara kuka faadiana ꞌoe, ma tara ku aadea na kwalafaa ꞌoe gi ka ꞌoro.>> 15Ma a Abraham ka gwaromaabe, ma nia ka ngalia na doo gi a God e bae aalualu ꞌana. 16Ma lea so ta iimola ka bae aalualu, nia ka faangasia ꞌana hatana ta iimola na e baita liufia. Ma na tooa gi sui da manata mamana ꞌana baelaa aalualu na nia ka faangasia ꞌurinae. 17Haia, ma si kada a God e bae aalualu ꞌana fuana Abraham, nia ka doori hasa na tooa gi na tara daka ngalia na doo nae gi daka haitama diana ꞌana na nia tara ka faamamanaa na baelaa aalualu nia fuagera. Ma nia na aadea nia ka faangasia na baelaa aalualu nae. 18Nia na roo doo gi ka too ma e ꞌafetai ka ꞌeꞌete. Na eetana doo nae, na baea aalualua a God. Ma ruana si doo na faangasilana baelaa aalualu nia. Ma sulia na doo nae gi, gia haitamana e ꞌafetai a God ka susuge. Ma na doo nae gi ka kwaiarei gia na tooa na gia ka fiitoo ꞌana a God eeri nia ka aadasuli gia, eeri gia ka tasa dongaa ꞌana kwaimaasilaa maasia na doo diana gi na a God e bae aalualu ꞌana. 19Haia, na fiitoolaa gia ꞌana a God ka faangasia na mourilaga, iilingia ta gwalu fou baa e faangasia ta faka baita eeri ka langi si lea ꞌeꞌete ma langi si iigwaa. Ma gia ka fiitoo ꞌana Jesus na e ruu mai la <<gula aabu fifii>> la Beu Aabu a God. 20Sulia a Jesus ka aalua Fooanigwou na totoo si sui iilingia a Melkisadek. Ma nia ka ruu i nao ꞌani gia la gula aabu eeri ka ꞌadomi gia.

Na fataabu Melkisadek.

7

1Haia, a Melkisadek nia na aaofia ꞌusia fera Salem,)( ma i nia na fataabu a God ꞌinitoo tasa. ꞌAna tee si kada, Abraham e firu fai gera fai wane aaofia gi, ma nia ka saitasa ꞌani gera. Ma si kada Abraham e ooli ꞌana fera, nia ka todaa Melkisadek sulia tala, ma a Melkisadek ka faadianaa a Abraham. 2Ma Abraham ka falea tangafuluna doo gi nia e lauda gi ꞌana firua. (Haia, ma na malutana hata naa Melkisadek <<na aaofia ꞌana ꞌoꞌoloa>>. Ma nia na aaofia ꞌusia na maefera i Salem,)( na malutana <<na aaofia ꞌana fanualama>>.) 3Ma e langi gia si haitamana go ni tei naa ni tee nia ma a maa nia ma na kwalafaa nia, ma gia si haitamana go ta uunua sulia na futalana ma langi na maelana. ꞌAena na Melkisadek nia aada mala na Wela nia God, sulia e aada mala nia e langi ta hafalia ma e langi ꞌana ta faasuilana, ma langi laugo na ꞌisilana raolaa nia ꞌana fataabulaa.

4Haia, muka manata fasi sulia na babaitaa nia, sulia na koo gia Abraham e falea na tangafuluna doo gi nia e lauda ꞌana si kada nia firu liufia na maalimaea nia gi. 5Haia, ma na kwalafaa ꞌana Livae gi na da rao ꞌana fataabulaa, na kwaieresia gi e haea gera ka ngalia na tangafuluna bali totodaa faasia wane futa gera na Jiu gi, sui boroi ꞌana na gera tae laugo mai faasia kwalafaa Abraham. 6Haia, a Melkisadek kesi hagatafa mai faasia ꞌaebara na Livae gi. Ma sui boroi ꞌana si doo nae, nia ka ngalia go ꞌana tangafulu ꞌana doo gi na Abraham e lauda, ma ka faadianaa a Abraham. A Melkisadek e iili ꞌurinae, sui boroi ꞌana a Abraham naa a God e bae aalualu fuana. 7Ma gia sui gia haitamana, na wane na e falea faadianalaa ni faaabua fuana ta wane aai lau, nia e baita ka liufia na wane naa. 8Haia, i gera na fataabu gi na da lea mai faasia kwalafaa Livae, gera ngalia na tangafuluna doo gi sui, sui boroi ꞌana tara gera ka mae go ꞌada. Sui a Melkisadek mone, nia e ngalia na tangafulu ꞌana doo gi a Abraham, ma gia haitamana na Kekedelaa Aabu e haea a Melkisadek e mouri ꞌua. 9Ma gia ka haitamana laugo kada Abraham falea na tangafulu ꞌana bali ꞌana doo gi fuana Melkisadek, a Livae, na kwalafaa nia gi da haitamana ngalia na tangafululaa ꞌana si kada nae, nia iilingia e falea laugo fuana Melkisadek. 10Sulia kada a Abraham e kwaitodai fai nia Melkisadek, a Livae langi si futa ꞌua, ma e iilingia nia ꞌua laona nonina Abraham na koo nia.

11Haia, gia haitamana kada God e falea na kwaieresia gi fuagera tooa i Jiu gi, nia ka filia fataabu gi na da lea mai faasia Livae eeri gera na daka baita ꞌusia na kwaieresia nae gi. Ma lea so ka waluda fuana fataabu nae gi daka aadea na tooa gi gera ka ꞌoꞌolo ꞌana raoa gera gi, a God kasi dooria oodua mai ta fataabu lau iilingia Melkisadek, ma i nia langi kasi uusulia Aaron na e lea mai faasia kwalafaa Livae. 12Sulia ꞌana kada gera oolisi gera fataabu gi, nia e bobola gera ka oolisia laugo na kwaieresia gi na gera dau mai ꞌana. 13Ma a Lord Jesus na nau ku bae sulia, nia langi kasi haga mai faasia Livae, ma e langi ta wane lau ꞌana ꞌaebara nia ka aalua fataabu. 14Sulia gia haitamana a Jesus e futa mai faasia kwalafaa nia a Juda. Ma a Moses e langi kasi faatolomainia go haso na wane ꞌana ꞌaebara nae daka aalua fataabu gi.

Ta fataabu lau iilingia Melkisadek.

15Haia, ma ni gia gi haitamana doo nae gi e folaa ꞌasianaa, sulia ta wane fataabu e hagatafa mai na e iilingia a Melkisadek. 16Ma na fataabu faalu naa e langi lau ta fataabu sulia na malutanaa kwaieresia gi lao molaagali naa. I nia na fataabu sulia na mamanaa ꞌana mouria firi ta wane. 17Sulia na Kekedelaa Aabu e haea, <<ꞌOe naa fataabu na ꞌoko too dongaa firi naa ꞌamu mala a Melkisadek.>> 18Gia ka haitamana sui na kwaieresia gi ꞌua baa mai nao, a God e oolisida sui, sulia e langi si ꞌadomi gia ma ka tatagwai go ꞌana. 19Sulia na kwaieresia gi na a Moses e falea, nia e ꞌafetai ka ꞌolosia tesi doo. Ma ꞌana si kada nae, a God e falea sui naa fuaga na tala diana lau eeri gia ka lea mai siana.

20Ma laugo, na tala faalu naa e diana ka tasa, sulia a God e bae aalualu fifii ꞌana si kada nia aalua Jesus ka fataabu. ꞌAna si kada nia aalua na kwalafaa a Livae daka fataabu gi, nia langi go ta bae aalualulaa ꞌurinae. 21Ma a Jesus mone, a God e aalua fataabu ꞌana bae aalualulaa fuana, sulia na Kekedelaa Aabu e haea, <<A Lord e bae aalualu, ma ꞌafetai nia ka oolitai manata: <ꞌOe tara ꞌoko fataabu totoo firi.>>> 22Ma sulia na baea aalualu naa, gia haitamana na tala faalu na a Jesus e baita ꞌusia, nia diana liufia na tala i nao.

23Haia, tee doo lau na aadea gia haitamana na tala faalu na e diana ka tasa. Sulia na fataabu gi ꞌua mai da ꞌita mai faasia kwalafaa Livae e bobola gera ka ꞌoro sulia lea ta wane ꞌada e mae, nia ka waluda go ꞌana fuada ꞌuria na oolisilana ꞌana ta wane aai lau. 24Ma Jesus mone totoo si sui naa, ma na mouria nia ka totoo firi, ma e too langi kasi oolisi naa ꞌana raoa fataabu. 25Sulia ka ꞌurinae, e waluda go ꞌana fuana ka faamouria na tooa gi na da lea mai siana a God ꞌani nia ꞌana si kada gi sui. Sulia a Jesus e mouri totoo firi haia ka ꞌadomi gera i maana God.

26Haia, sulia na doo nae gi, a Jesus naa a doo baa e Fooanigwou na gia dooria, sulia nia e aabu ꞌasianaa ma ka ꞌoꞌolo teefou ma e langi ta taꞌalaa ꞌani nia. A God e ngali nia faasia na tooa taꞌa gi, ma ka aalu nia ka too i langi. 27Nia e langi kasi iilingia na Fooanigwou baa gi nao. Sulia na Fooanigwou baa gi nao, gera haitamana aadea taꞌalaa gi, sulia gera iimola gi go ꞌada. Nia na aadea gera ka falea kwaisuusia gi sulia dani ꞌuria lafulana na aade taꞌalaa gera gi, suifetei gera ka falea kwaisuusia gi ꞌuria lafulana na aade taꞌalaa gera tooa ꞌeꞌete gi. Ma a Jesus mone, e langi si dooria iili ꞌurinae, sulia nia kasi too ꞌana taꞌalaa. A Jesus e falea na mourilana ꞌuria tee kwaisuusia nia ꞌana tee si kada go, ma ka langi si kwaisuusi lau. 28Na kwaieresia gi faasia a Moses, nia filia na tooa gi na da too ꞌana aade taꞌalaa gi eeri gera ka aalua fataabu gi. Sui e tau na mai i buira na Kwaieresia nae gi, a God ka bae aalualu fifii ma ka filia na Wela nia na e faatainia nia e ꞌoꞌolo teefou ma ka too firi.

Jesus na Fooanigwou gia.

8

1Haia, na malutana doo naa gi melu bae sulia fuagamu e ꞌurii, na Fooanigwou gia e diana ka tasa, ma nia ka gwouru ꞌana bali aaolo ꞌana God ꞌinitoo mai langi. 2Nia iilia na raoa na Fooanigwou i laona gula aabu fifii la Beu Aabu mamana na a Lord e tolea, ma langi lau na iimola gi na da tolea.

3A God e aadafilia na Fooanigwou gi sui eeri gera ka falea na kwaisuusia fuana a God. Nia ka ꞌurinae laugo na Fooanigwou gia e too ꞌana tesi doo ni kwaisuusia. 4Lea na Fooanigwou gia ka too i aano, nia kasi rao ꞌana fataabu, sulia gia too naa ꞌana fataabu ꞌoro gi na da falea na doo gi na kwaieresia gi faasia a Moses e haea. 5Sui na raoa gera gi e iilingia go ꞌana na nunuidoo, sulia da iilifai nia go ꞌada doo mamana na e too mai langi. Ma nia ꞌurinae laugo fuana Moses, sulia si kada nia e garangi tolea na babala ꞌana maku a God, a God e haea fuana ka ꞌurii, <<ꞌOko iilifai ꞌoꞌolo ꞌana doo i langi na ku faatainia fuamu gwouna tolo.>> 6Haia, na raoa nia Jesus ꞌuria fataabu e diana liufia ta fataabu gi na i seegi aano. Ma e ꞌurinae laugo, na tala faalu na nia ka haungainia eeri a God ka faamouria na tooa gi, nia e diana ka liufia na tala baa i nao. Sulia na tala faalu naa, a God e faangasia naa ꞌana bae aalualulaa gi sulia na doo gi na e diana ka tasa.

7Ma lea so e langi ta garolaa ꞌana tala baa i nao, a God ka langi si oolisia lau ꞌana ta tala faalu. 8Haia, a God e ngatafia na tooa nia gi ꞌana si kada nia e haea, <<I nau a Lord, ma ꞌana tesi kada na e nia ꞌua mai tara ku aalua ta tala faalu fuana kuka faamouria ꞌana tooa Jiu gi. 9Ma na tala faalu nae, tara langi si iilingia go na tala i nao na ku falea fuana koo gera gi tau na mai ꞌana kada ku talai gera mai faasia fera Ejipt. Gera dasi roo go sulia tala nae. Ma sulia si doo nae, nau kuka faiburi ꞌani gera. 10Na tala faalu nae tara kuka aadea eeri kuka faamouria ꞌana tooa Jiu gi e ꞌurii: Nau tara ku aalua na kwaieresia nau gi i laona manatada, ma kuka kedea la mourilada. Ma nau a Lord tara nau na God gera, ma i gera daka aalua tooa nau gi. 11Ma tara langi gera kasi dooria naa ta wane lau haia ka faatolomai gera suli nau. Sulia ꞌana maedani nae, na tooa gi sui, na tooa baita gi ma na tooa toꞌou gi, tara daka haitamagu. 12Ma nau tara kuka manata lukea na aade taꞌalaa gera gi, ma kuka manata buro ꞌana na garolaa gera gi.>>

13Haia, sulia a God e bae sulia na tala faalu nae, nia ka faatai nia na tala baa i nao nia e kwali naa. Ma gia ka haitamana lea tesi doo na e kwali naa, tama tara ka sui naa.

Na fooalaa i aano ma i langi.

9

1Haia, ꞌana tala mai nao eeri a God ka faamouria na tooa gi, a God ka eeresia fooalaa ꞌutaa ꞌani nia, ma nia ka faatolomai laugo sulia na Beu Aabu i seegi aano. 2Gera ka tolea na Beu Aabu nae ꞌana maku, ma ka too ꞌana roo kade beu gi. Na eetana kade beu da ꞌalangia ꞌana <<gula aabu>>. Ma daka aalua na laeta i seenae, fai nia na tafe fuana aalulana beredi ꞌuria falelana fuana God ka too i fafona. 3Ma gera ka kulua laugo na maku i oogotouna roo kade beu nae gi. Haia, ma na ruana kade beu da ꞌalangia ꞌana <<kade gula aabu fifii>>. 4Ma i laona kade beu nae da aalua na fuliere na da haungainia ꞌana gold. Ma i fafona fuliere nae da suungia ꞌana ꞌai momoko. I seenae laugo da aalua tee kufi doo baita ꞌuria aalu doolaa na da suufaafia ꞌana gold. Na kufi doo baita naa na mamalafooa ꞌana baea aalualua God. Ma i laona kufi doo baita nae tee teu da haungainia ꞌana gold, ma i seenae da aalua na fanga na da ꞌalangia ꞌana <<mana>>. Ma i laona kufi doo baita nae laugo, daka aalua na kuboa)( baa a Aaron baa e bulao ma roo fou dedema gi a God e kedea ꞌana kwaieresia gi. 5Haia, ma na kufi doo baita nae da aalua i farana roo doo nunuidoo ensel gi na da too ꞌana kukubae doo gi na mamalafooa ꞌana a God e too i seenae. Na kukubae doo nae gi naa na doo nae gi da ꞌifi i fafona na gula na a God e lafua na garolaa gera na tooa gi. Sui nau kusi talamatai diana go sulia na doo nae gi ꞌana si kada nae.

6Haia, ꞌana si kada gera aade aagau ꞌana doo ꞌurinae gi sui, na fataabu gi gera ka ruu lao eetana kade beu sulia dani ꞌuria iililana na raoa gera gi. 7Haia, na ruana kade beu na da ꞌalangia ꞌana <<gula aabu fifii>>, tee wane na e ruu go na a Fooanigwou, ma i nia e ruu i seenae ꞌana tee si kada go laona fe ngali. Ma si kada nia e ruu ꞌana, nia ka ngalia na ꞌabu fuana ka kwaisuusi ꞌana ꞌuria na lafulana garolaa nia gi ma laugo na garolaa na tooa gi na da iilida gi ꞌana si kada dasi haitamana daka iilia doo taꞌa gi. 8Haia, ma ꞌana doo nae gi, na Aanoedoo Aabu e faatolomai gia hasa e ꞌafetai gia ka ruu ꞌua i laona ruana kade beu nae na da ꞌalangia ꞌana <<gula aabu fifii>>, sulia na eetana kade beu e too ꞌua. 9Haia, nia na mamalafooa na e faatolomai gia sulia tee doo ꞌana si kada naa. Nia e faatolomai gia ꞌana na falelana na falelaa gi fai nia na kwaisuusia ꞌana doo fai ꞌae gi langi si lafua go na garolaa gera tooa gi na da fooa ma langi gera kasi ꞌoꞌolo ꞌua. 10Sulia na malutana fooalaa naa fuana God e sulia go ꞌana fanga, gwoua, ma na faafaalulana noni. Na doo nae na kwaieresia gi na tooa gi da lea sulia ꞌana bali i maa ꞌana noni, ma doo nae gi ka liu baita go ꞌana lea ka dao ꞌana si kada a God ka oolisia ꞌana tala faalu.

11Haia, ꞌana si kada naa a Christ e dao naa mai ꞌuria iililana na raoa nia Fooanigwou ꞌana tala faalu na e diana liufia tala i nao. Na Beu Aabu na nia e rao i laona, nia e diana tasa ma ka baita liufia na Beu Aabu i aano. Na wane kasi tolea na Beu Aabu nae, sulia e langi kasi too la molaagali naa i aano. 12Ma a Christ e ruu go ꞌana tesi kada i laona <<gula aabu fifii>> na e too mai langi, ma e langi kasi ruu lau. Ma ꞌana si kada nia e ruu, nia kasi ngalia mai na ꞌabuna doo fai ꞌae gi go ꞌana iilingia gout)( gi fai nia bulumakau ꞌuria na kwaisuusilaa. Ma nia e ruu lau eeri nia ka falea na ꞌabuna i talana ꞌuria kwaisuusilaa, ma ꞌurinae nia ka aadea ka waluda fuaga ꞌuria toolaa ꞌana mouria firi.

13Ma tau na mai, sulia na taa gi na kwaieresia gi e faatolomainia, lea so ta iimola kasi faalu i maana a God, gera ka kalufia ꞌana ꞌabuna gout)( ma bulumakau ma na fua ꞌana gale bulumakau, ma ꞌana malutaa nae, gera ka faafaalu nia. 14Haia, ma lea so ka waluda go ꞌana fuana iimola naa ka faafaalua go ꞌana ꞌana ꞌabuna bulumakau fai nia gout)( gi, ꞌurinae e tasa lea so nia ka faalu ꞌana ꞌabuna Christ. Sulia na kwaiꞌadomilana Aanoedoo Aabu na e totoo si sui, Christ e kwaisuusi ꞌana nonina i talana fuana God sui, ma nia langi si too go ꞌana ta garolaa. Ma sulia na ꞌabuna, nia ka lafua na garolaa gia gi sui ma na kwaitagofalelaa gia ꞌana maluta tatagwai gi, eeri gia ka fooa fuana God na e mouri mamana.

15Haia, ma sulia e ꞌurinae, a Christ naa na wane baita ꞌusia na tala faalu nae, eeri na tooa na a God e soe gera, tara gera ka ngalia na mouria firi na a God ka bae aalualu ꞌana. E waluda go ꞌana fuana a God ka iili ꞌurinae, sulia na maelana Christ. Ma sulia na maelana Christ, a God e lafua na garolaa gera tooa gi da iilida ꞌana si kada na tala totongenao e baita ꞌua.

16Haia, muka manata fasi sulia na wane na e too ma ka kedea tee ꞌabedoo ma ka haea ꞌana lea so nia ka mae, tei naa tara ka ngalia na totodaa nia gi. ꞌAna si kada nia e mae ꞌana, e too fuana ta wane aai lau haia ka faamamanaa na nia e mae. Haia, ꞌurinae fetei na wane na nia e bae sulia i laona ꞌabedoo nae kafi ngalia na totodaa nae gi. 17Ma lea so nia ka mouri ꞌua, na doo baa e kedea e ꞌafetai ꞌua ka fuli. Ma lea nia ka mae fetei, na doo nae gi nia bae sulia kafi fuli. 18Nia e ꞌurinae laugo ꞌana tala baa i nao boroi a God e aalua, na malutaa nae kasi fuli lea ka dao ꞌana si kada gera haungia ta doo fai ꞌae. 19A Moses e faatolomainia na tooa i nao gi sulia na kwaieresia gi sui. Sui nia ka ngalia ꞌabu faasia na bulumakau gi fai nia na gout)( gi, ma ka dolalia ꞌana kafo. Sui nia ka lolomainia na iifuna sipsip na da faakekeroa ma na harana ꞌai na gera ꞌalangia ꞌana hisop. Ma i nia ka kalufia na buka na da kedea ꞌana kwaieresia nae gi ma ka kalufia na tooa gi laugo. 20Ma a Moses ka bae ꞌurii, <<Na ꞌabu naa, nia na mamalafooa ꞌana faarigitalana tala na a God e eeresi gamu ꞌuria na roosulilana.>> 21Nia ka ꞌurinae laugo a Moses e kalufia na Beu Aabu na da haungainia ꞌana maku, ma ka kalufia laugo na doo gi sui i laona ꞌuria na fooasilana a God i seenae. 22Ma e ꞌurinae laugo, na kwaieresia gi ka haea na e too fuana faafaalulana na doo ꞌoro gi ꞌana ꞌabu. Ma ꞌurinae laugo, lea dasi haungia ta doo momouria eeri na ꞌabuna ka busu, e ꞌafetai a God ka manata lukea na garolaa ta iimola.

Kwaisuusia Christ na e lafua garolaa gi.

23Ma na doo gi ꞌuria fooasilana a God i aano na da iilingia nununa go ꞌana doo mamana gi mai i langi, na tooa daka faafaaluda ꞌana ꞌabu ꞌurinae. Sui na doo mamana gi mai i langi ka dooria na kwaisuusia na e diana ka tasa. 24Sulia ꞌana si kada a Christ e falea na kwaisuusia nia fuana a God, nia kasi ruu mai laona Beu Aabu na tooa gi da tolea na e iilingia nununa go ꞌana na Beu Aabu mamana i langi. Ma lau ꞌana, nia ka lea i langi, ma i seenae nia ka too fai nia a God ꞌuria na ꞌadomilaga. 25Haia, na Fooanigwou fuana tooa Jiu gi, nia haitamana ka ruu lao <<gula aabu fifii>> ꞌana Beu Aabu see gi aano ꞌana tee si kada laona tee fe ngali ꞌuria falelana kwaisuusia ꞌana ꞌabuna doo fai ꞌae. Ma a Christ mone, nia langi kasi ruu ꞌana si kada ꞌoro ꞌuria falelana na kwaisuusia ꞌani nia i talana. 26Sulia lea so ka ꞌurinae, ꞌita mai ꞌana hafalilana haungailana na molaagali nia ka nonifii ꞌana kada ꞌoro. Ma lau ꞌana, ꞌana si kada ꞌiꞌisi nae gi, nia e faatai mai ꞌana tesi kada go ꞌana eeri nia ka lafua garolaa gi sulia na falelana kwaisuusia ꞌana nonina i talana. Ma ka langi si iili ꞌurinae lau. 27Haia, ma na iimola la molaagali nae, nia e mae ꞌana tesi kada go, sui tara a God ka keto nia. 28Ma ꞌurinae laugo, a Christ e mae ꞌana tee si kada go ꞌuria kwaisuusia ni lafulana na garolaa gera tooa ꞌoro gi. Ma tara nia ka ooli lau mai seegi aano, langi lau fuana lafulana garolaa gi, ma ꞌuria nia ka faamouria na tooa na da kwaimaasimaasi nia.

10

1Na kwaieresia gi na a Moses e faleda, nia na nununa go ꞌana. Ma na doo mamana naa gi e diana ka tasa na tara ka dao mai. Na kwaieresia gi haea gera ka falea kwaisuusia ꞌana fe ngali sui ka lea firi. Nia naa, gia ka haitamana na kwaieresia gi ꞌurinae faasia a Moses e ꞌafetai go ka ꞌolosia na tooa gi na gera fooasia a God. 2Sulia lea so hasa na tala nae ka aadea tei gera na da fofooa gera ka faalu naa, doo langi dasi bobola naa lau ꞌuria falelana lau ta kwaisuusia, sulia gera haitamana a God tara ka manata lukea na garolaa gera gi sui ma gera ka langi si liobukonu naa lau. 3Haia, ma sulia fe ngali gi sui na kwaisuusilaa gera gi e faamanatatoo gera ꞌana garolaa gera gi. 4Sulia e ꞌafetai go fuana ꞌabuna bulumakau gi fai nia na gout)( gi ka lafua na garolaa gia gi.

5Nia naa, ꞌana si kada a Christ e garangi ka lea mai lao molaagali, nia bae fuana a God ka ꞌurii, <<E langi lau kwaisuusia ꞌana doo fai ꞌae gi na ꞌo dooria, ma lau ꞌana ꞌo haungai nia ta noni fuagu ma nia na ꞌo dooria ꞌuria na falelana kwaisuusia. 6Sulia ꞌosi eele go sulia na kwaisuusia gi ꞌana doo fai ꞌae gi na da naarea ma na ꞌabuna doo fai ꞌae gi ꞌuria na lafulana garolaa gi. 7Sui, nau ku haea, <God ꞌae, nau na ku too seegi, eeri kuka iili sulia taa gi na ꞌo dooria, iilingia gera kekede naa suli nau i laona Kekedelaa Aabu.>>> 8Haia, nia e haea i nao a God e langi kasi dooria go na falelaa gi ma na kwaisuusia na da naarea ma na ꞌabuna doo fai ꞌae gi ꞌuria na lafulana garolaa gi. Ma i nia ka langi si eele sulia na doo nae gi. Ma i nia e bae ꞌurinae, sui boroi ꞌana na kwaieresia a Moses gi da bae sulia kwaisuusia nae gi. 9Ma nia ka bae lau ꞌurii fuana a God, <<I nau i seegi, eeri kuka iili sulia taa gi na ꞌo dooria.>> Ma sulia na baelaa nae, gia haitamana a God e lafua na tala totongenao, ma ka oolisia na ꞌana na kwaisuusia ꞌana Christ. 10Ma i sulia a Jesus Christ e iili sulia na kwaidooria nia God, a God ka lafua na garolaa gia gi ma ka faafaalu gia. Nia ꞌurinae, sulia kwaisuusia a Christ ꞌana nonina i talana ꞌana tee si kada go, ma ka langi si kwaisuusi naa lau ꞌana nonina.

11Ma ꞌana tala baa ꞌua mai nao, na fataabu gera Jiu gi da ruu i laona Beu Aabu sulia dani, ma gera ka iilia na raolaa gera ꞌana kwaisuusilaa ꞌana si kada ꞌoro gi. Sui taa, na kwaisuusia naa gi da iilia langi dasi bobola ꞌuria lafulana go na garolaa gera na tooa gi. 12Ma a Christ mone, nia falea kwaisuusia nia ꞌana tesi kada go ꞌuria lafulana na garolaa gi. Ma nia kasi dooria falea ta kwaisuusia lau ꞌana tesi kada ꞌete. Ma ꞌana si kada nia e falea na kwaisuusia nia sui, nia ka gwouru i bali aaolo ꞌana a God, sulia na raolaa nia ꞌuria na kwaisuusilaa e sui naa. 13Ma a Christ e too ꞌua go ꞌana i seenae i taraꞌena, si kada nia e kwaimaasimaasia tesi kada tara a God ka firu liufia na maalimaea nia gi. 14Haia, sulia tee kwaisuusia nae, nia ka lafua na garolaa gia gi, ma nia ka aadea gia ka ꞌoꞌolo too firi.

15Ma na Aanoedoo Aabu e bae faamamanaa lau sulia na doo nae gi ꞌurii, 16<<I nau a Lord, ma tara kuka aalua na tala faalu naa fuada ꞌuria faamourilada ꞌurii: Tara kuka aalua na kwaieresia nau gi i laona manatada, ma kuka kedea la mourilaa gera.>> 17Ma na Aanoedoo Aabu e bae lau ꞌurii, <<Na garolaa gera gi ma na aade taꞌalaa gera gi, tara kuka manata lukeda ma e ꞌafetai kuka manata naa lau sulia.>> 18Haia, si kada a God e manata lukea na doo nae gi sui, e langi kasi bobola ꞌuria na falelana naa lau ta kwaisuusia ꞌuria lafulana garolaa gi.

Gia lea garangi mai siana God.

19Haia, waihaasi gi ꞌae, sulia na maelana a Jesus, gia haitamana gia ka lea raraꞌa ꞌuria na ruulaa lao <<gula aabu fifii>>. 20Sulia a Jesus e haungainia na tala faalu fuaga ꞌuria lealaa mai siana a God, eeri gia ka mouri fai nia too firi. Nia iili ꞌurinae ꞌana na kwaisuusilaa ꞌana nonina. 21Gia too naa ꞌana fataabu diana ꞌasianaa na e baita ꞌusia beu a God. 22Ma sulia doo nae gi, gia ka dao naa siana a God fai nia na fooalaa na e mamana ma na fiimamanalaa na e ngasi ma na manataa na e faalu sulia gia haitamana a God na e faafaalu gia naa sulia a Jesus. Ma gia ka siuabu laugo ꞌuria faatailana a God e faafaalu gia. 23Ma gia ka tasa dongaa ꞌana kwaimaasi ngadolaa ꞌuria na doo baa gi a God ka bae aalualu ꞌana fuaga, sulia gia haitamana tara nia ka faamamanaa na baelana. Nia naa doo gi gia ka haea fuana tooa gi. 24Ma gia ka manata sulia na kwaidooria gia kwailiu, eeri gia ka ꞌadomi gia kwailiu, ma gia ka faatainia na rakedianalaa fuaga kwailiu ꞌana doo diana gi gia ka iilida. 25Haia, ma gia ka langi si too faasia na oofuofua fai nia fooalaa fuana God, iilingia teni tooa da iilia. Ma lau ꞌana, gia figu oofu eeri gia ka aare gia kwailiu, sulia gia ka haitamana na maedani oolilana mai a Lord Jesus e garangi naa.

26Sulia lea so gia ka haitamana sui naa na faatolomaia na e mamana gi, ma gia ka iili go ꞌaga ꞌana doo gi na e garo, tama e langi ta kwaisuusia kasi bobola fai nia lafulana garolaa gia gi. 27Ma lea so ta iimola ka iili ꞌurinae, nia ka mou sulia nia ka maasia na ꞌana kwakwaea baita ma na eere ꞌagoꞌago na God tara ka labasia ꞌana ni tei gera na da take ꞌusi nia ꞌana. 28Ma so ni tei ꞌua mai nao na e aaburongo go ꞌana ꞌana na kwaieresia gi faasia a Moses, ma lea so ta oolu wane ma langi ta roo wane ka faamamanaa na wane nae e garo, langi dasi manatai nia e diana fuana, daka haungia ꞌua go. 29Ma lea so ka ꞌurinae fuana kwaieresia gi faasia a Moses, na kwaelaa e baita ka tasa fuana ni tei na i taraꞌena ka oote nia ꞌana na Wela a God. Sulia na aabulolana na iimola ꞌurinae nia faatainia nia manata hasa na maelana a Christ e langi si liu baita go, boroi ꞌana na kwaisuusi nae ꞌana tala faalu haitamana ka faafaalu nia. Haia, na iimola ꞌurinae iilingia nia bae tolingia na Aanoedoo Aabu na e rakediana fuana. 30Sulia gia haitamana a God e bae ꞌurii, <<I nau tara kuka duu, i nau naa kuka falea kwakwaea fuana tooa gi sulia na aade taꞌalaa gera gi.>> Ma na Kekedelaa Aabu ka bae lau ꞌurii, <<A Lord tara ka ketoa na tooa nia gi.>> 31Haia, lea a God na e mouria ka falea kwakwaea fuana ta iimola, na iimola nae tara ka mou ꞌasianaa.

32Haia, muka manata fasi sulia e tau ꞌua na mai ꞌana si kada na raralaa a God e talafi gamu ma muka manata mamana ꞌana a Christ. ꞌAna si kada nae, sui boroi molu liufia na ꞌafetailaa baita, tara ka langi si lafua na fiimamanalaa gamu. 33Daka faafii gamu ma daka bae iiseri ꞌani gamu maana iimola ꞌoro gi. Ma ꞌana teni si kada, gamu ka maabe ꞌuria na ꞌadolaa fai gera tooa kwaimaani gamu gi na da iinokesi gera ꞌurinae. 34Haia, ma ꞌana si kada na tooa gi na da manata mamana da too lao beu ni kanilaa, muka manataida ma muka ꞌadomida. Ma muka eele go ꞌagamu ꞌana si kada tooa gi da laua na totodaa gamu gi sui, sulia mu haitamana mu too ꞌua ꞌana totodaa gi na e diana ka tasa mone mai langi na e totoo firi. 35I ꞌaena naa, langi molu si mou. Sulia lea so muka tagofale rigita ꞌana a God, tara muka ngalia na kwaiaraa nia fuagamu na e diana tasa. 36Muka too ꞌana gwaromaabelaa, eeri muka iili sulia kwaidooria a God, ma muka ngalia na doo gi na nia e bae aalualu ꞌana fuagamu. 37Sulia na Kekedelaa Aabu e bae ꞌurii, <<E langi si tau tara nia ka lea mai, ma tara nia ka langi si tau. 38Ma na tooa ꞌoꞌolo nau gi tara gera ka manata mamana ma daka mouri. Haia, ma lea so ni tei ꞌada na ka sigitau sulia gera mou, tara kusi eele go suli gera.>> 39Haia, ma i gia, gia langi si iilingia na iimola gi na da ngalia kwakwaelaa sulia da lea sigitau ꞌurinae. Sulia a God e faamouri gia sulia na fiimamana gia gi.

Fiimamana.

11

1Lea so gia ka fiimamana ꞌana God, gia ka haitamana tara gia ka ngalia doo diana gi na gia kwaimaasi ngado maasida, boroi ꞌana gia ka langi si rikida ꞌua. 2Haia, ma na tooa gi ꞌua mai nao, a God e aalafaafi gera sulia na fiimamanalaa gera ꞌani nia.

3Sulia na fiimamanalaa gia gi, gia ka haitamana a God e haungainia na doo gi sui ꞌana na baea go ꞌana. Na doo gi sui na gia rikia e ꞌita mai faasia na doo gi na e langi gia si rikida, sulia a God naa e haungaida.

4A Abel baa e tau na mai, sulia na fiimamanalaa nia ꞌana God naa, nia ka falea na kwaisuusia nia fuana a God ma ka diana liufia na kwaisuusia na ꞌaua nia Kein e falea. Ma sulia na fiimamanalaa a Abel, a God ka haea nia e ꞌoꞌolo, sulia a God e aalafaafia na falelaa nia gi. Sui boroi ꞌana a Abel ka mae ꞌua na mai, tee si doo na e faatolomai gia ꞌana sulia na fiimamanalaa nia.

5Ma a Enok laugo, sulia na fiimamanalaa nia, nia ka langi si mae, sulia a God e ngali nia ꞌuria i langi, ma e langi ta iimola i aano ka rikia lau a Enok. Ma na Kekedelaa Aabu e haea a God e eele ꞌasianaa sulia a Enok, ma a God kafi ngali nia ꞌuria i langi. 6Lea ta iimola naa kasi too ꞌana fiimamanalaa ꞌana God, e ꞌafetai go hasa a God tara ka eele sulia. Sulia ni tei na e lea mai siana a God, nia ka fiimamana ꞌana God na e too ma ka faadianaa na tooa na da nani ꞌuri nia.

7Ma Noa laugo, sulia na fiimamanalaa nia, nia ka faarongoa ꞌana bae fifiilana a God fuana sulia na funua tara ka dao. Nia ka manata mamana, boroi ꞌana nia kasi rikia ꞌua go na funua nae. Nia ka roosulia a God, ma ka kasia tee baru baita. Ma si kada na kafo baita e fungu mai, nia fai nia na tooa nia gi daka mouri ma ka langi dasi kuruu. Ma sulia na fiimamanalaa a Noa, nia ka faatainia na taꞌalaa na tooa aai gi ma daka bobola ꞌuria ngalilana na kwakwaea. Ma a God ka haea a Noa e ꞌoꞌolo sulia na fiimamanalaa nia.

8Ma a Abraham laugo, sulia na fiimamanalaa nia, nia ka roosulia na baelana a God ꞌana si kada nia oodua haia ka lea faasia maefera nia ꞌuria ta fera aai lau ꞌana gano a God e bae aalualu haia ka falea fuana. Nia na a Abraham ka tafusia maefera nia, sui boroi ꞌana nia ka langi si haitamana ꞌua nia lea i fai. 9Ma si kada nia e dao ꞌana fera nae a God e bae aalualu ꞌana, nia ka too iilingia na fera nae langi lau na fera nia, ma nia ka too go ꞌana lao babala ꞌana maku go ꞌana gi. Nia ka ꞌurinae laugo ꞌana wela nia Aesak e iilida gi, ma koo nia a Jakob. Daaro ka haitamana laugo na bae aalualua na a God e haea fuana a Abraham e doo fuadaaro laugo. 10Sulia a Abraham e maasia na fera diana na a God e haungainia i langi na e ꞌafetai ka funu too firi.

11Ma sulia na fiimamanalaa nia, a Abraham ka bobola fai nia ka too ꞌana wela, sui boroi ꞌana nia ka waro, ma na ꞌafe nia ni Sara laugo ka ꞌabaꞌato. Ma daaro ka too ꞌana wela, sulia daaro manata mamana ꞌana a God tara ka faamamana na bae aalualua nia. 12Boroi ꞌana a Abraham ka waro ma iilingia garangia mae, daaro ka too ꞌana kwalafaa ꞌoro ꞌasianaa gi. Gera ꞌoro iilingia na bubulu gi i mamangaa ma na oone i kamena aasi, sulia e ꞌafetai ꞌuria na iidumilana.

13Haia, na tooa nae gi da manata mamana ꞌana God, sui boroi ꞌana gera ka mae suifetei daka ngalia taa gi na God e bae aalualu ꞌana fuada. Ma gera ka manata sulia na doo nae gi a God e bae aalualu ꞌana, ma gera ka haitamana tara gera ka ngalia ꞌana si kada ꞌete. Ma gera ka haea laugo na gano na gera too ꞌana, e langi lau na fera gera, sulia na fera mamana gera naa e nii mai langi. 14Haia, ma na tooa gi na da bae ꞌurinae gera faatainia gera kwaimaasi ngado ꞌada ꞌuria na fera mamana gera. 15Ma a Abraham ma na lului tooa nae gi laugo dasi manata naa hasa na fera gera baa da tafusia. Sulia lea e ꞌurinae, e bobola go ꞌana fuada ꞌuria oolilaa i seenae. 16Ma lau ꞌana, gera ka nani ꞌuria na fera diana liufia na fera baa gera tafusia, sulia gera kwaimaasi ꞌuria na fera gera i langi. Sulia na doo nae na, a God e eele ꞌana si kada gera ꞌalangi nia ꞌana God gera, sulia nia aade aagau sui naa ꞌana fera gera ni toolaa mai i langi.

17,18Haia, gia haitamana a God e bae aalualu fuana Abraham, sulia na wela nia Aesak na kwalafaa nia tara ka ꞌoro ꞌasianaa. Ma ꞌana si kada God e iilitoona na fiimamanaa Abraham, nia ka haea fuana ka haungia Aesak ꞌuria kwaisuusia. Ma na fiimamanalaa Abraham e rigita fafona na bae aalualua a God fuana, ma nia ka aade aagau ꞌuria haungilana wela nia Aesak ꞌuria kwaisuusilaa. 19Sulia manata Abraham hasa lea so a Aesak ka mae, a God bobola ka tae nia faasia na maea. Ma nia iilingia a God e faamouria a Aesak mamana.

20Haia, Aesak laugo, sulia na fiimamanalaa nia ꞌana God, nia ka faadianaa na roo wela nia Jakob fai nia Esau, ma ka faarongo ꞌana taa na ka dao fuadaaro.

21Ma a Jakob laugo, sulia na fiimamanalaa nia, nia ka faadianaa na wela wane a Josef gi ꞌana si kada a Jakob garangia maelana. Sui nia e ꞌagwaaro fafona ꞌai ni kubou)( nia, ma ka fooasia God.

22Ma a Josef laugo, sulia na fiimamanalaa nia, ꞌana si kada e too naa maasia na maelana, nia bae ka haea na kwalafaa gera Jiu gi tara daka lea faasia fera Ejipt. Ma nia ka oodu gera laugo ꞌana si kada nae, lea kada na da ꞌidu ꞌana, gera ka ngalia laugo na rae ꞌana nonina fai gera.

23Haia, ni tee fai nia maa nia Moses laugo, daaro too ꞌana fiimamanaa e baita ꞌana God. Sulia boroi ꞌana na aaofia i Ejipt ka haea gala wela wane gera Jiu gi gera ka haungida, daaro si mou go, ma si kada Moses e futa ꞌana, daaro ka haufinia sulia oolu sinali, eeri hasa dasi haungia, sulia na wela nae na rikilana e diana ꞌasia go.

24Ma a Moses e too laugo ꞌana fiimamanaa ꞌana God, sulia si kada e baita mai, nia ka oote nia daka ꞌalangi nia ꞌana wela nia na haari na aaofia na e sului nia. 25Ma a Moses e dooria ka too ni nonifiia ꞌana fai gera tooa a God gi, faasia na toolaa ni eelea ꞌana garolaa lao molaagali naa langi kasi tau ka sui laugo ꞌana. 26Ma nia ka manata hasa e diana fuana gera ka iinokesi nia sulia na fiimamanalaa nia ꞌana na Aaofia na a God tara ka oodua mai. Ma nia kasi manata sulia na toolaa ꞌana totodaa baita na e bobola ka ngalia i Ejipt. Sulia nia e maasia naa ꞌana doo diana gi na a God tara ka falea fuana ꞌana si kada e nia ꞌua mai.

27Ma sulia na fiimamanalaa a Moses, nia ka lea faasia Ejipt, ma ka langi si mou go ꞌana rakehasua na aaofia i Ejipt. Nia iilingia e rikia a God na e talai nia, ma nia ka langi si ooli naa ꞌuria i Ejipt. 28Ma sulia na fiimamanalaa a Moses, nia ka haungainia tee maoma ꞌana Lofoagaua, ma ka haea fuana tooa i Jiu gi gera ka kalufia na maa gi ꞌana luma gera gi ꞌana ꞌabuna gale sipsip, eeri na ensel na a God e oodua mai kasi haumaelia na uulunao ꞌana wela wane gera gi, ma ka lofoagaua ꞌana na luma gera gi.

29Ma sulia na fiimamanalaa na tooa i Jiu gi, nia aadea gera ka bobola ꞌuria lea folosilana na aasi baita na da ꞌalangia ꞌana Aasi Kekeroa. Sulia a God e iidua na kafo eeri gera ka bobola ꞌuria fali fololaa iilingia gera fali fafona gano lalanga. Haia, ma ꞌana si kada na tooa i Ejipt gi da tarida kou, daka lola teefou, sulia a God na e aadea na aasi baita na e toli lau mai faafi gera.

30Haia, ma sulia na fiimamanalaa na too Jiu gi laugo ꞌana si kada gera dao ꞌana fera i Jeriko, gera ka fali galia na sulufou nae sulia fiu maedani, sui a God ka kwae oogosia na sulufou nae hae gano. 31Ma tee geni sesele na e too lao maefera nae Jeriko, na hatana ni Rahab, nia na aai fiimamana laugo ꞌana God. Sulia ꞌana si kada roo wane gi a Moses e ooduda mai daaro dao aagwa mai ꞌuria daotoolana rigitaa gera fera nae, ni Rahab ka ꞌadomi daaro. Sui ꞌana si kada na tooa i Jiu gi da hau teefou ꞌana tooa na da aaburongo ꞌana a God, ni Rahab daka langi si haungia.

32Haia, nau ku mamalo fasi see ꞌuria na uunulaa naa, sulia e langi kusi too naa tesi kada ꞌuria na bae lau sulia na fiimamanalaa gera na tooa mala Gideon, Barak, Samson, Jefta, David, Samuel, fai gera na profet gi. 33Sulia na fiimamanalaa gera ꞌana a God, bali ꞌada gi daka firu liufia tooa ꞌoro ni firua lao fera baita gi. Ma teni tooa ꞌada da iilia doo ꞌoꞌolo gi ma daka ngalia naa taa gi na God e bae aalualu ꞌana. Ma bali ꞌada ꞌana si kada gera too garangia na fai ꞌae kwasi gi na da ꞌalangia ꞌana lion, langi dasi ꞌaleda go. 34Ma ta bali ꞌada lau, sulia na fiimamanalaa gera, na eere ꞌagoꞌago baita si harufida go. Ma ta bali ꞌada lau, na maalimaea gera gi langi gera si bobola ꞌuria haumaelilada. Ta bali ꞌada da makeso, sui daka rigita lau sulia na fiimamanalaa gera gi. Daka ramo kada da firu ꞌana, ma daka naga teefou ꞌana tooa ni firu gera na maalimaea gera gi. 35Ma teni geni gi laugo ꞌua na mai, na fiimamanalaa gera e baita ma sulia e ꞌurinae na wela gera gi na da mae daka tatae faasia na maea.

Haia, ma teni tooa gi lau na da manata mamana ꞌana God ꞌua na mai na da dumuli gera. Ma boroi ꞌana na maalimaea gera gi da haea tara daka lukeda lea daka lugasia na fiimamanalaa gera, e langi dasi oolitai manata, ma gera ka hau fifii ꞌani gera lea daka mae. Sui tara a God ka tatae gera ꞌuria na mouria na e diana ka tasa. 36Ta bali ꞌada, na maalimaea gera gi da faaꞌida gera ma daka rabusi gera. Ma ta bali ꞌada, gera ka kani faafida ꞌana ꞌoko halo, sui daka aalu gera lao beu ni kanilaa. 37Bali ꞌada laugo, da ꞌui fouda lea daka mae. Ma teni tooa gi lau da furi roo kade doo ꞌani gera. Ma ta bali ꞌada da labu gera ꞌana naefe baita sulia na fiimamanalaa gera. Ma ta bali ꞌada na maku na da oofi ꞌana naa ꞌungana sipsip fai nia gout,)( sulia gera siofaa ꞌasia go. Ma na maalimaea gera gi daka iinokesi gera ma daka sinatai gera. 38Haia, na tooa aabulo taꞌa gi lao molaagali naa langi gera si faorana na toolaa kwailiu fai gera tooa ꞌoꞌolo naa gi. Ma teni tooa ꞌada gera tafusia na luma gera gi, daka liu kwailiu go ꞌada iilingia na iimola gi langi gera si too ꞌana ta fera. Daka too i laona aanogwou gi, ma i gwou na tolo gi, ma lao maa ꞌufi, ma laona kilu gi laona gano.

39Haia, God e eele baita ꞌasianaa faafia na tooa nae gi, sulia na fiimamanalaa gera. Sui boroi ꞌana doo nae gi ka fuli ꞌani gera, dasi ngalia ꞌua taa gi na a God e bae aalualu ꞌana fuagera. 40Sulia a God e manata sulia doo diana e too ꞌua fuaga. Sulia nia ka dooria tooa nae gi gera ka too maasia eeri gia ka ꞌado laugo fai gera, ꞌana si kada nia ka falea na doo diana gi na nia e bae aalualu ꞌana.

God a Maa gia.

12

1Haia, ma na tooa ꞌoro na da manata mamana ꞌana a God ꞌurinae, nia iilingia gera too fai gia ꞌana si kada nae, ma gera ka aadaada ꞌuria na taa naa gi gia ka iilida. Nia naa gia ka eekwatainia na doo gi sui na e lui gia ma na garolaa gi na e dau rigita faafi gia. Sulia gia iilingia na tooa na da lalao ꞌana labalaa baita. Ma gia ka lalao rigita lea gia ka dao ꞌana gula faasuilaa gia. 2Ma gia ka lea sulia a Jesus, sulia i nia na gwoufutana fiimamanalaa gia. ꞌAna si kada gera fotoia ꞌana ꞌairarafolo, nia kasi eekwatainia na kwaidooria a God. Ma nia kasi manata sulia na iidalaa)( sulia maelaa ꞌurinae. Ma lau ꞌana, nia ka manata sulia na eelelaa na tara nia ka too ꞌana i langi. Ma ꞌana si kada naa, i nia e gwouru naa i bali aolo)( ꞌana lifu ni gwourua ꞌana ꞌinitooa nia a God.

3Muka manatatoona na ꞌafetailaa baa gi gera iilida ꞌana Jesus ꞌana si kada na tooa taꞌa gi da mamagutai nia. Nia naa, na manatalagamu kasi ꞌasia sulia na ꞌafetailaa gamu gi, ma lau ꞌana muka faarigitaa na fiimamanalaa gamu. 4Sulia boroi ꞌana gamu ka firu fai nia na taꞌalaa, e langi ta iimola ꞌani gamu gera kasi haungia go sulia na fiimamanalaa nia. 5E langi musi manata buro ꞌana na baea ni kwaiareia baa gi a God e haea fuagamu na wela nia gi, baa e ꞌurii, <<Wela nau ꞌae, ꞌoko fafurongo diana si kada a Lord e ngatafi ꞌoe. Ma si kada nia ka faatolomai ꞌoe, na manatalamu kasi ꞌasia. 6Sulia a Lord e ngatafia na tooa gi na nia rakediana fuada. Ma nia ka falea kwakwaelaa fuana tooa gi na nia aalafaafida haso na wela nia gi.>> 7I ꞌaena naa na, lea so tesi taa na e ꞌafetai gamu ka lio ꞌana i taraꞌena, muka faalamainia ꞌagamu, iilingia a maa gamu naa e falea kwakwaelaa fuagamu. Na ꞌafetailaa gamu ka faatainia a God e aade iilingia na wela nia gi ꞌani gamu. Sulia gia haitamana na maa gi sui da falea kwakwaelaa fuana wela gera gi ꞌana teni si kada. 8Lea so e langi molu si ngalia go ta kwakwaelaa faasia God, iilingia na wela aai nia gi, tama gamu langi lau na wela fifii nia gi, ma mu iilingia go ꞌagamu na wela da iiana hala ꞌana gi. 9Ma iilingia na maa gia see gi lao molaagali, ꞌana si kada gera falea kwakwaelaa fuaga, gia ka faabaita gera. E ꞌurinae gia ka faabaitaa ka tasa a Maa gia na e too mai langi. Lea so gia ka aade ꞌurinae, gia ka too ꞌana mouria too firi. 10Haia, na maa gia gi lao molaagali naa i aano, gera falea na kwakwaelaa fuaga sulia kada kukuru go ꞌana, sulia na malutaa gi daka manata e diana. Ma na malutana a God ka falea kwakwaelaa fuaga eeri nia ka ꞌadomi gia, eeri gia ka lea ꞌolo laugo iilingi nia. 11Ma ꞌana si kada gia ngalia na kwakwaelaa, gia ka liobukonu sulia gia manata hasa na kwakwaelaa na doo taꞌa. Sui, i buira na kwakwaelaa, gia ka haitamana tara gia ka too ꞌana fanualama sulia na aabulolaga tara ka ꞌoꞌolo.

Na bae toolamaia gi lau.

12ꞌAena naa na, muka aare gamu i talagamu, ma muka faangasia na fiimamanalaa gamu. 13Ma muka lea sulia na tala ꞌoꞌolo, eeri na tooa gi na fiimamanalaa gera gi e makeso dasi lugasia na fiimamanalaa gera, ma lau ꞌana na fiimamanalaa gera gi ka ngasingasia.

14Haia, muka iiliili ꞌuria toolaa ꞌana fanualama fai nia tooa gi sui. Ma muka hasi rigita laugo eeri na aabulolaa gamu gi ka ꞌoꞌolo teefou. Sulia lea so na mourilaga e langi si ꞌoꞌolo, e ꞌafetai gia ka rikia a Lord. 15Molu hasi rigita eeri langi ta iimola ꞌani gamu kasi oote nia ꞌana na rakedianalaa a God. Ma langi musi faalamainia ta iimola ꞌurinae ka labasia na kwaimaanilaa gamu gi, iilingia ta ꞌai baa e too ꞌana fuedoo gi ma ka bubulo ma ka labasia na tooa gi. 16Ma langi si diana lea ta iimola ꞌani gamu na aabulolana e bilia ma ka lea ꞌeꞌete ꞌana faasia God. A Esau e aabulo ꞌurinae ꞌua na mai, sulia na mamanaa nia wela wane uulunao ka faafoli ꞌana ꞌuria na fanga go ꞌana. 17Ma gia haitamana, i buira naa, a Esau kafi dooria na maa nia ka faadiana nia. Sui na maa nia e oote nia ꞌani nia, ma ka faadianaa ꞌana na haasina, sulia e ꞌafetai naa fuana ꞌuria oolilaa fai nia doo gi na e faafoli sui naa ꞌana, sui boroi ꞌana nia ka gafegafea maa nia fai nia na aangilaa.

18Na tala ꞌuria daolaa siana God na gia lea sulia, e langi kasi uusulia na tala na koo gia Jiu gi i nao. Sulia na doo na da dao garangia na doo na da rikia ma daka hamotoona. Sulia i seenae na tolo i Saenae na e haru ꞌana kwesu. Ma ka rorodoa i seenae, ma na ooru ka ꞌufu)( rigita. 19Ma gera rongoa na lingeena bungu ma na lingeena riilaa baita a God. Ma ꞌana si kada tooa nae gi da rongoa na lingeedoo nae, gera ka mou ma daka ꞌingo ꞌana haia ka too faasia baelaa lau. 20Sulia gera mou ꞌasianaa ꞌana baelaa ꞌurii, <<Lea so ni tei, ma langi na doo fai ꞌae gi boroi ꞌana e hamotoona fe tolo naa, tara muka haungia ꞌana ꞌuilana ꞌana fou.>> 21Ma sulia na doo gi na da rikida gi ꞌana si kada nae e kwaifaamouri ꞌasia go, a Moses boro e haea, <<Nau ku lebelebe sulia ku mou.>>

22Ma i gia ꞌana si kada naa, i gia langi si dao garangia na doo ꞌurinae. Sulia gia gi dao naa ꞌana tolo i Sion, na fera a God na e mouri. I nia naa na fera baita i Jerusalem mai langi, si gula na figulaa ꞌana molee ensel gi da too ꞌana. 23Gia figu mai fai nia na wela uulunao gi a God na da eele ꞌasianaa, ma na hatada da kedea mai langi. Ma gia ka dao naa siana a God, na wane na e ketoa na tooa gi sui. Ma gia ka dao naa laugo siana na mangoda tooa diana gi na a God e ꞌolosida. 24Ma gia ka dao naa siana a Jesus, na wane na e haungainia na tala faalu fuaga siana a God na e ꞌolosi gia. Sulia na ꞌabuna na e iigwa, tara gia ka ngalia na doo diana gi liufia na doo gi na ꞌabuna a Abel e haitamana ka falea.

25I ꞌaena na muka fafurongo diana ꞌana baelana God. Sulia na tooa baa gi da oote gera ꞌana fafurongolana a God i seegi aano, gera ka ngalia na kwakwaelaa baita. ꞌUrinae laugo, lea gamu ka oote gamu ꞌana baelaa nia faasia langi, tara gamu ka ngalia na kwakwaelaa laugo. 26E tau na mai, na molaagali naa e gelo sulia na lingee baitalana God. Sui ꞌana si kada naa, nia ka bae aalualu ka ꞌurii, <<Nau tara ku geloa na molaagali naa fai nia i langi laugo.>> 27Ma ta baelaa <<lau>> e faatainia tara a God ka gelo na doo gi na nia haungainia, ma ka lafuda teefou, eeri na doo gi na e ngado go nia na doo gi ka too ꞌua.

28I ꞌaena naa, e too fuaga sui gia ka baelafea a God, sulia gia e too lao ꞌInitooa na e ngado teefou. Gia ka fooasia God ꞌana malutaa na nia ka dooria fai nia faamoulaa lau. 29Sulia a God gia e haitamana ka labasia na tooa gi ꞌana eere.

Malutaa gi na God e eele sulia gi.

13

1Muka tasa dongaa ꞌana rakedianalaa fuagamu kwailiu, sulia gamu too go ꞌana tee Maa na e too mai i langi, ma gamu ka iilingia na bare waihaasi gi. 2Langi musi manata buro ꞌana na gonitailana na tooa dao gi. Sulia teni tooa na da iili ꞌurinae daka gonitainia na ensel gi, sui boroi ꞌana dasi haitamana. 3Haia, musi manata buro laugo ꞌana tooa na da too lao beu ni kanilaa. Muka aadasuli diana ꞌani gera, iilingia mu too fai gera lao beu ni kanilaa. Ma muka ꞌadomia laugo na tooa na da too ꞌana ꞌafetailaa gi iilingia mu too laugo ꞌana ꞌafetailaa fai gera.

4Haia, e diana fuana i gamu sui muka faabaita na oofuofua ꞌana kwaisitoolalaa. Nia e diana fuana gamu sui gamu ka too faasia na garolaa ꞌana ooea. Sulia God tara ka falea na kwakwaea fuana ni tei na aabulolana e bilia ma ka ooeoe.

5Haia, muka suusuli gamu, aata na doorilaa gamu ꞌana malefo ka baita. Ma lau ꞌana, muka eele sulia na taa gi na mu too ꞌana gi. Sulia a God e haea, <<I nau tara kusi lea faasi gamu, ma nau tara kusi lugasi gamu.>> 6I ꞌaena naa, gia ka bae raraꞌa ꞌurii, <<A Lord naa na wane na e ꞌadomi nau. I ꞌaena na tara kusi moungia tesi taa na iimola gi go ꞌana daka iilia ꞌani nau.>>

7Langi musi manata buro lau ꞌana tooa baita gamu gi mai nao na da faarongo ꞌana baelana God fuagamu. Muka manata sulia na mouria diana gera gi fai nia na maelada. Ma muka iilifainia na fiimamanalaa gera gi. 8Sulia a Jesus Christ e totoo si oolisi. Nia e too go ꞌana iilingia baa ꞌua mai, i taraꞌena, ma si kada e too ꞌua mai too ka tau.

9Ma muka too faasia na manata mamanalaa lau ꞌana faatolomaia ꞌeꞌete gi na e langi si mamana na da faatolomai gamu ꞌana. Na rakedianalaa a God tara ka faarigita na mangoga, ma e langi lau na kwaieresia sulia na fanga gi. Sulia na kwaieresia gi ꞌurinae e ꞌafetai ka ꞌadomia tooa gi na da roosulia.

10Haia, na fataabu gera Jiu gi na dasi manata mamana ꞌana Christ, e langi dasi too go ꞌana mamanaa ꞌuria na ꞌanilana na kwaisuusia gia gi. 11Gamu mu haitamana kada na tooa Jiu gi da falea kwaisuusia sulia gera dooria na faafaalulada faasia na garolaa gera gi, na Fooanigwou e ngalia mai na ꞌabu na doo fai ꞌai gi i laona na <<gula aabu fifii>> i laona Beu Aabu. Haia ma na nonidoo gi na da kwaisuusi ꞌana, gera ka naarea i maa faasia la fera. 12Ma nia na aadea laugo a Jesus e mae i maa ꞌana fera Jerusalem, eeri ka faafaalua na tooa faasia na garolaa gera ꞌana na ꞌabuna. 13I ꞌaena naa, gia ka lea laugo i maa faasia la fera i Jerusalem eeri gera ka faaꞌida gia iilingia gera iilia fuana. 14Sulia i gia langi gia si too go ꞌana fera gia la molaagali. Ma lau ꞌana, gia ka kwaimaasimaasia tesi kada na e ni ꞌua mai tara gia ka too laona fera na tara ka dao mai. 15Nia naa, gia ka baelafea a God ꞌana si kada gi sui. Na baelafelaa gia naa na falelaa gia fuana a God, sulia a Jesus, na wane na gia haea ꞌana a Lord gia. 16Muka too faasia na manata burolaa ꞌana iililaa diana ma na ꞌadomilaa gamu kwailiu. Sulia na aabulolaa ꞌurinae na e iilingia na kwaisuusia gi na a God e eele sulia.

17Muka roosulia na tooa naonao gamu gi. Gera aadasulia na mango gamu gi, ma langi dasi mamalo ꞌana, sulia tara a God ka ketoda sulia na raolaa taꞌa gera gi. Ma lea so muka roosulia na baelaa gera gi, tara gera ka eele baita faafia na raolaa gera gi. Ma lea so gamu si roo go suli gera, tara gera ka liobukonu faafia na raolaa gera gi, ma e ꞌafetai gera ka ꞌadomi gamu.

18Haia, muka tasa dongaa ꞌana fooalaa fuamelu. Gemelu haitamana tesi doo taꞌa si too go laona aabulolaa gemelu gi, sulia melu hasi go ꞌamelu ꞌuria iililana doo diana gi ꞌana si kada gi sui. 19Ma i nau ku gani gamu, muka fooa fuagu, eeri a God ka oolifai ꞌaliꞌali mai ꞌani nau siagamu.

Na fooalaa.

20A God naa e taea a Lord gia Jesus faasia na maea. Ma sulia na kwaisuusia Jesus ꞌana maelana, nia ka aalua na wane na e aadasuli gia iilingia ta wane ka aadasulia na sipsip nia gi. Ma a God e haungainia laugo na tala faalu ꞌana kwaisuusia Jesus. Ma na tala nae ka langi si sui. 21Haia, nau ku fooa eeri a God na e falea fanualama tara ka falea na doo diana gi sui na gamu mu dooria eeri muka iilia na kwaidooria nia. Ma nau ku fooa laugo eeri a God ka iilia fuaga na taa gi na nia e eele faafia, sulia a Jesus Christ. Ma gia ka baelafea a Christ too ka tau too ka tau! Amen.

Baelaa ꞌiꞌisi.

22Waihaasi gi ꞌae, nau ku ii ꞌani gamu haia muka fafurongo ni harofaia ꞌana baelaa ni kwaiareia nau naa gi fuagamu. Sulia na kekedelaa nau naa kasi tekwa go. 23I nau ku dooria faarongo gamu na waihaasi gia Timothy e haga naa faasia na beu ni kanilaa. Lea hasa nia ka dao ꞌaliꞌali mai see, tara kuka talai nia fai nau ꞌana si kada ku dao kou ꞌana.

24Muka falea baelaa diana gemelu fuagera tooa naonao gamu gi sui ma fuagera tooa a God gi sui na gera too siamolu. Na waihaasi gia faasia i Itali da falea laugo baelaa dianaa gera gi fuagamu.

25Nau ku fooa eeri a God ka tasa dongaa ꞌana rakedianalaa nia fuagamu sui.