1 Tesalonika

Etala Geregerena Paul Fala Ioli Fakwalaimoki ’I Tesalonika Gi

Tesalonika te falua ala gulae tolo ’i Masedonia. Paul ’i talala lo ’e la ’i Tesalonika ka faatalo ’alia Faronona ’Oka fala ioli ala falua ba’ela fo li. Ioli afula iko lou Jiu gi li, gera fakwalaimoki, ma gera ka donaa falalauna lia. Wasua ma ’e iko ’ali tekwa mola, nali ioli Jiu, gera kwaifii fala Paul, sulia ioli afula gi gera rono sulia alaana ’oka Paul gi. Mola gera ka lonolailia Paul ’ali la lo faasia falua fo, ma ka la lou fala ’i Berea (Acts 17:1-15).

Nali wale ’i Tesalonika, gera sui faasia galona gi, sulia gera fia ’uria Aofia kae dao nainali lo mae. Nali wale lou gera malata ’abero sulia ioli kwaima gera gi lia gera etae mae lo ’i laoala olinala mae Jesus. ’Urifo, ’i laola buka ’e, Paul ka farada malatada sulia olinala mae Christ. ’E ilia fada ’ali gera kae galo ala galona gera gi ’alia lioe wale aroaro, la la ka dao ala talasi Christ kae oli lou mae ai.

’Are ’ilitoa ’i laola buka ’e li gi li:

Paul ’e batafea ioli ’i Tesalonika gi fala fitoona gera failia galona ’oka gera gi (1:1—3:13)

Faalalauna sulia abulona ’e fababalafea God (4:1-12)

Faalalauna sulia olinala mae Jesus Christ (4:13—5:11)

Faalalauna fafu’isi (5:12—5:28)

¹’I ’ameulu Silas failia Timoti ma ’i lau Paul ’e meulu geregere ko famiu ioli ’amu fakwalaimoki ma ’amu ka io ’i Tesalonika gi, ioli God Mama gia failia Aofia Jesus Christ gi.

Meulu foa ’ali God ka kwai’ofe amiu ma ka kwatea aroarona famiu.

Maurina failia fitoona ioli ’i Tesalonika gi li

²Meulu ’idufae batafea God suli ’amiu sui, talasi meulu foa famiu. ³Sulia talasi meulu foasia God Mama gia li, meulu ’idufae malata tonala abulona ’oka ’amiu sulia fitoona ’amiu gi li, ma galona ’oka ’amu tauda gi sulia kwaimanaa ’amiu gi, failia fitoona nanata ’amiu ala daonala mae Aofia Jesus Christ.

⁴Alae iolifuta lau meulu saiai God ’e kwaima amiu, ma ka fili ’amiu lo fala ioli lia gi. ⁵Ala fulina ba meulu faarono ’alia Faronona ’Oka famiu, iko ’ali meulu sae mola ’alia alaana ’ameulu gi. Wasua ma, meulu faarono ’amiu ’alia nanatana ala Aloe ’are Abu li, ma meulu ka fatailia lia meulu saiala Faronona ’Oka ’e kwalaimoki sui. Ma ’amu sai ’oka mola ’amiu, ala talasi meulu io fae ’amiu, falafala ’ameulu gi gera ’oka sui ’ali meulu rana ’amiu ’ali ’amu ka fakwalaimoki ala alaanameulu. ⁶Ma ’amu fakwalaimoki ala Faronona ’Oka, ma ’amu ka babalafe mola ’amiu, sulia Aloe ’are Abu ’e fababalafe ’amiu, wasua ioli gi gera kwatea ’atona afula gi famiu ’i osiala ’amu fakwalaimoki ala Jesus Christ. Ma ’amu ka tau sui sulia falafala ’ameulu gi failia falafala Aofia Jesus gi lou. ⁷Ma sulia abulonamiu ’e ’urifo, ’amu ka malaa lo na totofo fala ioli fakwalaimoki gera io ’i laola gulae tolo ’i Masedonia failia gulae tolo ’i Gris gi. Gera tau lou suli ’amiu. ⁸Ma faasi ’amiu lou ’i lifila, faronona sulia Aofia ’e talofia ’i laola Masedonia failia ’i Gris. Ma ioli ala falua gi sui gera ronoa lou fitoona ’amiu ala God. Sulia ’e ’urifo, iko ’ali ’ami faronoa lo nali ioli suli ’amiu. ⁹Ioli fo gi sui ’i talada, gera sae lo sulia kwalona ’amiu ameulu, ala talasi meulu dao ko ala falua ’amiu li. Ma gera ka alaa sulia sakwadola na ’amiu faasia foasinala god kotokoto gi li ’ali ’amu ka foasia lo God ’e kwalaimoki ma ka mauri. ¹⁰Gera ilia lou ’amu maasia lo olinala mae Wela God faasia ’i nali. Lia lo Jesus lia God ’e taea faasia maena li. Ma Jesus ka lufa gia faasia kwaikwaina God kae kwatea mae.

Galona Paul ’i Tesalonika

¹Alae iolifuta lau ’amu saiala laana meulu ko fala ’i laola mae falua ’amiu ’e iko ’ali gwaugwau. ²’Amu saiala ’are ta’a gi lia gera ilia ameulu, ma gera ka malakwaita ameulu ’i laola mae falua ’i Filipae2:2 Acts 16:19 sui meulu ka bi la fala mae falua ’amiu. Ma wasua ioli afula ’i laola falua ’amiu gera ka tau fala bolosi nameulu, iko ’ali meulu mau ’alia farononamiu ’alia Faronona ’Oka ’e manotafa mae faasia God. Iko ’ali meulu mau sulia God ’e kwairanai ameulu ’ali meulu ka sae rabetoo. ³Fatalona ’ameulu, ’e iko ’ali manotafa mae ala ta malata rerona ’o ma ta kwaiogalina ’e ta’a. Ma iko ’ali ’ami kotofia mola ta ioli. ⁴God ’e alafafi ’ameulu fala fatalona ’alia saenala. Ma ka fitoo nameulu fala fatalona ’alia Faronona ’Oka. ’Urifo meulu mailia fala fababalafenala God lia ’e saiala malata ’ameulu gi. Ma iko ’ali meulu mailia fala fababalafenala ioli gi.

⁵’Amu sai lou ala alaana ba meulu sae ’alia ’i safitamiu, iko lou kotona ba fala fababalafe namiu. Ma ’are ba meulu ilida gi, iko lou tali ’are fala toona ala bata li. God ’e saiai lia iko ’ali meulu koto. ⁶Ma iko ’ali meulu tau lou fala ta faa ’ilitoana faasi ’amiu ’o ma faasia tali ioli lou. ⁷’I ’ameulu wale li lifurono Jesus Christ gi, ma meulu totolia ’ali meulu ka keri ’amiu fala taunala ’are gi fameulu. Wasua ma iko ’ali meulu tau mola ’urifo. Ma abulo nameulu ’e fafu famiu, malaa na teite ’e lio sulia wela lia gi. ⁸Meulu kwaima rasua amiu lia ’e meulu ka marabe fala fatalona sulia Faronona ’Oka ’e la mae faasia God. Ma meulu ka marabe lou fala maena fala rananamiu, sulia meulu lio ba’ela rasua amiu.

⁹Alae iolifuta lau, meulu saiai ’amu malata mola ’amiu tonala galo nanatana ba meulu taua ’i safitamiu gi. Ala talasi ba meulu faarono ’alia Faronona ’Oka ’e fuli mae faasia God famiu, meulu ka galo nanata lou sulia atoa ma boni fala fana nameulu, ’ali iona meulu ikoso kwatea ta ’atona famiu. ¹⁰’Amu saiai, malaa lou God ’e saiala me ’are ’e ’e kwalaimoki: Ala talasi ba meulu io mae fae ’amiu ioli fakwalaimoki gi li, iko mola ta ’are meulu taua ma ka totolia ’ali ’amu ka suafafi ’ameulu ’alia abulona ’ameulu famiu. Sulia abulona ’ameulu famiu ’e ’oka ma ka rada sui. ¹¹’Amu sai sui lo ai, ’are meulu tauda fala ioli tootoo gi amiu gera ’oka sui, ka malaa abulonala na mama fala wela lia gi. ¹²Sulia meulu raefale ’amiu, ma meulu ka ’inofi ’amiu, ma meulu ka aniulu famiu lou ’ali maurina ’amiu gi ka fababalafea God. Ma ’e soi ’amiu lo ’ali ’i lia ka walelitalona famiu ma ’amu ka ’ado ala ’ilitoana lia.

¹³Ma na ’are lou ’e kwatea ma meulu ka ’idufae batafea God fafia ’e ’uri ’e: Ala talasi ba meulu faarono ’alia saenala God famiu, ’amu fakwalaimoki ai, sulia ’amu lio raea ’e fuli mae faasia God, ma iko lou faasia ioli mola ’ala. Saenala God fo ’e olisi ’amiu lia ’e ’amu fakwalaimokia.

¹⁴Alae iolifuta lau, ioli ’amiu gi gera malakwaita amiu. ’E ’urifo ’amu malaa lo ioli fakwalaimoki ’i laola logonae ioli God ’i Judea gi, sulia gera fakwalaimoki ala Jesus, ma ioli gera ’i Jiu gi mola lou gera malakwaita ada. ¹⁵Ma Jiu gi ba gera raunia lo profet gi ’i lao mae, failia Aofia Jesus lou. Ma gera ka tabali ’ameulu lou. Abulona gera gi ’e la tatau rasua faasia kwaiogalina God, ma gera ka tatae bolosia ioli gi sui. ¹⁶Gera bolosi ’ameulu faasia faatalona famiu ioli mamata faasia Jiu gi li, ma faasia talai namiu fala mauri na. ’Urifo gera dona ta’ana afula rasua gera gi. Ma ala talasi ’e, God ’e kwatea lo kwaikwaina fada.

Paul ’e oga rasua ka la lou fala ’i Tesalonika

¹⁷Alae iolifuta lau, talasi ba malimae ’ameulu gi gera tabali ’ameulu faasi ’amiu ala talasi dodoko ba li, iko ’ali meulu bulono mola ’ali ’amiu. Ma lioe wale ’ameulu ka ogabolo rasua mola sulia iko ’ali meulu io fae ’amiu, ma meulu ka tau nanata fala leesinamiu lou ala ta talasi. ¹⁸Meulu oga meulu ka oli lou mae ’i soemiu ’i Tesalonika. Ma ’i lau Paul, laka mailia fala laa na lou ko ’i soemiu ala talasi gi, wasua ma Saetan ’e bolosi ’ameulu faasia laa na ko. ¹⁹’Are ’e kwatea ma meulu ka oga laa na ko li ’e ’uri ’e: ’Amu kwaloa Jesus ’i osiala saenameulu, me ’are ’e ’e kwatea ma meulu ka babalafe rasua, meulu ka lio ’alaa ma meulu kae babalafe ’i maala Aofia Jesus ala talasi kae dao mae ai. ²⁰’Eo, ’i ’amiu lo ’amu taua ma meulu ka sae lafe ma meulu ka babalafe!

¹Ma talasi ’i ’ameulu olu wale ’e gi, meulu io tatau faasi ’amiu, meulu malata ’abero, ma meulu fia ’e ’oka ’ali mera Silas, mera ka io ’ameroa ’i laola mae falua ba’ela ’e ’i Atens, ²ma mera ka kwatea ko Timoti ’i soemiu.3:2 Acts 17:15 Timoti walefae gia, ma wale li galona God lou fae ’ameroa fala fatalona ’alia Faronona ’Oka sulia Jesus Christ li. Mera kwatea ko ’ali kae raefale ’amiu ma ka fananata fitoona ’amiu gi, ³tauma ta ioli amiu ’e bi bulusi faasia fitoona sulia ioli gi gera kae malakwaita amiu. ’Amu saiai ’i gia ioli ’e gia fakwalaimoki gi, gia kae too ala ’atona gi. ⁴Sulia talasi ba meulu io ’ua mae fae ’amiu, meulu ka faarono ’amiu ’alia lia gera kae malakwaita aaga. Ma ’amu ka saiai gera tau lo ’urifo. ⁵Ma ’i osiala malakwaitana fo, laka booboo rasua suli ’amiu, ma laka mau, tauma Saetan ’e liufi ’amiu ’alia ilito’ona lia gi, ma galona ulafu ’oka ba meulu tauda ’i safitamiu gi ka malaa mola ’ala na ’are gwaugwau. ’Urifo fo laka keria ko Timoti ’i soemiu, ’ali lia kae saiala fitoona ’amiu gi ’e ’utaa. ⁶Ma talasi ’e, Timoti lia ’e bi dao mola mae ’i lifi’e, ma ka alaa ’alia alaana ’oka gi sulia fitoona ’amiu ala God ’e nasi ’ua, ma kwaimanaa famiu kwailiu ka ba’ela ’ua. Ma ka faarono lou ’alia lia ’amu malata ’oka suli ’ameulu, ma ’amu ka oga leesinameulu, malaa lou lia ’e meulu oga leesinamiu. ⁷Alae iolifuta lau, ’i dunala faronona fo, wasua meulu ka kwaimalatai ma ’atona ba’ela gi ka dao fafi ’ameulu, meulu babalafe rasua suli ’amiu failia fitoona ’amiu gi. ⁸Mauri nameulu ’e bi ’oka rasua ’i talasi ’e, sulia lia ’e meulu ronoa fitoona ’amiu ala Aofia ’e nasi. ⁹Meulu ka batafea rasua God gia, sulia ’amu ura nasi. Ala talasi meulu foa, meulu babalafe rasua suli ’amiu. ¹⁰Meulu ka foa nanata sulia atoa ma boni ’ali God kae kwatea ka talawarau fameulu fala leesinamiu lou ’ali meulu kae fananata fitoona ’amiu gi, ’ali ka nasi ’oka lou.

¹¹Meulu foa ’ali God Mama gia ma failia Aofia gia Jesus ka kwatea ka talawarau ’ali meulu dao ko ’i soemiu. ¹²Meulu foa lou ’ali Aofia ka kwatea kwaimanaa ’amiu famiu kwailiu ma fala ioli gi sui ka ba’ela malaa lou lia ’e kwaimanaa ’ameulu famiu ’e ba’ela. ¹³Meulu foa lou ’ali ’i lia ka fananata maurinamiu, ma ’amu kae ’oka sui ma ’amu ka rada ’i maala God Mama gia ala talasi Aofia Jesus kae dao mae ma ka logo failia ioli lia gi li sui.

Maurina ’e fababalafea God

¹Alae iolifuta lau meulu faalalau lo ’alia sui famiu abulona ’e fababalafea God. Ma ka ’oka rasua lia ’amu la sui lo sulia. Ala talasi ’e, meulu aniulu famiu lou ’ali ’amu taua ka liufia lou falafala ’oka fo gi. Meulu suga ’amiu ’urifo sulia nanatana Aofia Jesus ’e kwatea fameulu. ²Ma ’amu saiala falalauna ba meulu sae ’alia famiu gi gera fuli mae faasia Aofia Jesus. ³God ’e oga abulo namiu ka rada sui, ma ’amu ka io faasia tau ta’ana. ⁴’E totolia ’amu ka lio sulia rabemiu, ma iona sulia falafala ’e ’oka ma ka rada. ⁵Ma ikoso ’ali ’amu la sulia kwaiogalina ta’a ala rabe li, malaa ioli ’e raria God. ⁶’Urifo, ikoso ’ali ’amu fafuta’a wai asila ’amiu gi ala Christ ’alia tau ta’a na failia wateu gera gi, sulia Aofia kae kwatea kwaikwaina fala ite ioli gera abulo ’urifo. Ma ’i ’ameulu, meulu faalalau madakwa sui lo ’alia famiu sulia falafala ’e, ma talasi ’e meulu ka faabasu ’amiu lou. ⁷Sulia God ’e fili gia ’ali abulo naga ’ali rada, iko lou fala midiana. ⁸’Urifo ma ite ’e aburono ala faalalau na fo, ’e iko ’ali barasi ’alia ioli, wasua ma ’e barasi ’ala ’alia God lia ’e kwatea Aloe ’are Abu lia famiu.

⁹’Amu sai ’oka ala lia ’amu ka kwaima lo amiu kwailiu ioli ’amu fakwalaimoki gi li, sulia God ’e faalalau ’amiu sui lo ’alia, ma iko ’ali totolia laka faalalau ’amiu lou ’alia. ¹⁰Meulu saiai ’amu kwaima ala ioli gera fakwalaimoki ma geraka io fae ’amiu ’i laola gulae tolo ’e ’i Masedonia gi li sui. Wasua ’ala, meulu aniulu famiu, alae iolifuta, ’amu ka kwaima ada ka liufia lou kwaimanaa ’e ’amu taua ’i talasi ’e li. ¹¹Ma ’amu ka maili fala io aroarona, ma ioli tootoo amiu ikoso ruufolo ala ta ioli, ma ’amu ka galo nanata ’ali ’amu ka golia fana failia ’are mamata ’amu boboo fali gi. Meulu sae sulia falafala fo ka sui lo famiu. ¹²Ma ala ’amu ka tau sulia ’are fo gi, ioli iko ’ali gera fakwalaimoki gi, gera kae soi ba’ela amiu, ma ikoso ’ali ’amu uluna ala ta ioli fala rananamiu.

Daonala mae Aofia

¹³Alae iolifuta lau, meulu oga ’amu ka saiala ta gi kae fuli ala ioli gera mae lo gi, ’ali malatamiu ikoso ogabolo malaa ioli iko ’ali gera fakwalaimoki ala tataena faasia maena li. ¹⁴Gia fakwalaimoki ala Jesus ’e mae ma ka tatae lou faasia maena. ’E ’urifo lou ala nalife ioli gera fakwalaimoki ma gera ka mae ka sui lo, gia fakwalaimokia God kae taeda faasia maena, ma ka kwatea gera kae oli ruru mae failia Jesus.

¹⁵’Are ’e meulu faalalau ’amiu ’alida gi ’i gera alaana Aofia gi: ’I gia ’e gia mauri ’ua ala talasi Aofia kae dao mae, ikoso ’ali gia etaeta ’i lao ala ioli lia lia gera mae lo gi. ¹⁶Olinala mae Aofia kae ’uri ’e: Aofia Jesus kae rii nanata ’alia line ’are ba’ela, ma ’ilito’ola eniselo kae rii, ma bunu God kae ani, sui Aofia ka bi sifo mae faasia ’i nali. Ma nalife ioli gera fakwalaimoki ala Jesus Christ lia gera etae mae lo ’i lao, gera kae etae tatae. ¹⁷’I burila, ai gera mauri ’ua gi, God kae lafu ruru ada ’i laola dasa gi fala logona failia Aofia ’i laola raloo. Ma gia kae io firi failia Aofia. ¹⁸Lia fo ’amu ka sae raefale amiu kwailiu ’alia ’are ’e lau ilida ko famiu gi.

Iko ta ioli ’ali ’e saiala talasi ta Aofia kae oli mae

¹Alae iolifuta lau totolia ikoso ’ali meulu geregere lo ko famiu sulia talasi ’are fo gi kae fuli. ²Sulia ’amu sai ’oka sui ala fe atoa Aofia kae oli lou mae ai, lia kae dao mae malaa na wale belibeli ba ’e dao mae ’i laola boni, sulia iko ta ioli ’ali saiala talasi ta lo kae dao mae ai. ³Kae fuli ala talasi la ioli gi gera ilia ’are gi sui gera ’oka mola ’ada ma ka aroaro. Ma ikoso dole mola osina kae dao mae fafida. Lia kae fuli nainali mola malaa na geli ’e rabefii ala talasi kae garani faafuta. Ma ’e ’ato ’ali gera tafi faasia.

⁴Wasua ma ’i ’amiu alae iolifuta lau ikoso ’ali ’amu io ’i laola mae rodo, malaa ioli iko ’ali gera fakwalaimoki gi. Ma ala talasi Jesus kae oli mae ala fe atoa fo li, ikoso ’ali famaola ’amiu, malaa na wale belibeli lia ’e famaola ioli gi li. ⁵’I ’amiu sui ’amu io ’i laola madakwana ma ’i laola dani. Iko ’ali gia io ’i laola maerodo ala ta’ana li. ⁶Lia fo, ka totolia gia ka dau sulia malutala maurina gia gi ’i talaga, ma gia ka io li liolio ikoso malaa ai gera mo’osu gi ala talasi Jesus kae oli mae ai. ⁷’I laola boni lo ioli gi gera mo’osu. Ma ’i laola boni lou ioli gi gera gou ’ali gwauda ka lulumui. ⁸Wasua ma ’i gia, lia ’e gia io ’i laola dani li, ’e totolia giaka dau sulia malutala maurina gia gi ’i talaga. Fitoona, kwaima na, ma malata li ’alaana gia lia Jesus ’e faamauri gia, ka bolosi gia faasia abulo ta’ana, malaa kifi nasi ma talo ’e bolosia wale li ofona. ⁹Giaka dau sulia malutala maurina gia gi ’i talaga, sulia God iko ’ali fili gia fala kwatenala kwaikwaina lia faga. ’E fili gia ’ala fala faamaurinaga ’alia Aofia gia Jesus Christ. ¹⁰Jesus ’e mae fala faamaurinaga, ’ali gia too ala maurina failia, wasua gia ka mauri ’ua ’o ma gia ka mae lo ala talasi ala olinala mae. ¹¹Sulia ’amu sai sui lo ala ’are fo, ’amu ka sae raefale ’amiu kwailiu, ma ’amu ka rana ’amiu kwailiu ’alia fitoona ’amiu gi, malaa lia ’amu taua ala talasi ’e li.

Alaana fafu’isi gi

¹²Alae iolifuta lau, meulu aniulu famiu ’amu ka soi ba’ela ala ioli Aofia filida gi, ma gera ka galo nanata fala talainamiu ma geraka faalalau ’amiu. ¹³’Amu ka soi ba’ela ada, ma ’amu ka kwaima ada, sulia galona ’e gera taua. Ma ’amu ka io kwaima fae ’amiu kwailiu.

¹⁴Alae iolifuta lau, meulu aniulu lou famiu ’amu ka fabasua ioli gera rabe ’e’ela fala taunala tali galona gi. ’Amu ka raefalea ioli maurinada ’e dila gi. ’Amu ka ranaa ioli gera watoutou gi. Ma ’amu ka io fafutoo failia ioli gi sui. ¹⁵Ikoso ’ali ’amu ala’alia ta ai amiu ’ali duua ta’ana ’alia ta’ana. ’Amu ka ’idufae maili fala taunala ’are ’oka gi famiu kwailiu ma fala ioli gi sui.

¹⁶Ma ’amu ka ele ala talasi gi sui. ¹⁷’Amu ka foa lou ala talasi gi sui. ¹⁸Ma ’amu ka batafea God, wasua ’ala ta ta ’e dao tonamiu. Sulia ’are fo gi God ’e oga ’amu ka tauda, sulia maurina ’amiu ’e io ruru failia Jesus Christ.

¹⁹Ikoso ’ali ’amu bolosia galona Aloe ’are Abu, ²⁰ma ikoso ’ali ’amu ’arefaita ala faronona gera fuli mae faasia God gi. ²¹’Amu ka mailitonala alaana gi sui, ma ala ta alaana ’e ’oka, ’amu ka golia. ²²Ma ’amu ka io faasia alaana ta’a gi sui.

²³Lau foa ’ali God ala aroarona li ka tau ’amu ka rada ala falafala ’amiu gi sui. Lau foa lou fala maurinamiu, ma malatamiu, failia rabemiu ka io aolo ’i maala God, la la ka dao ala olinala mae Aofia gia Jesus Christ. ²⁴God ’e fili ’amiu, ’i lia kae fulia me ’are fo, sulia me ’are ’e ilia kae taua.

²⁵Alae iolifuta lau, ’amu ka foa lou fameulu.

²⁶’Amu ka fatailia kwaimanaa ’amiu gi famiu ala talasi ’amu ka leesi ’amiu kwailiu.

²⁷Lakae sae ’ilitoa ’alia ’ilitoana Aofia, ’amu ka idumia geregerena ’e fala ioli fakwalaimoki gi sui lou.

²⁸Lau foa ’ali kwai’ofena Aofia gia Jesus Christ kae io fae ’amiu.