Nyɛnambɔnɛna nyɛ́ bɛsana

Nyɛnambɔnɛna nyɛ́ bɛsana

háyɛ Sáaŋ ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ́

Bɛsana a bɛ́ ŋɔ yɔɔ́lɔ anyía bá lɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ nyɛfana nyí nufule eenu

Sáaŋ, ɔɔcɔ u ɛndɔ́ma, ú ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ́ nufule eenu, wuúci otétényínyi e ekéti yí iisí ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ nuɔmɔ́. Bé ŋeé wuúci bɔ́nɔ́sia a asana ne ohulinyi awɔ́ u ŋaá bá we húlilikinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma. U ŋɔ yɔ́ɔ́ŋɔ́kɔ́ nufule eenu o okíndísíki bekilísíten a bá ŋaá bá bé tékeseke a asana ne úúbú olumitinine a ciayɛ́ iŋetí cɛ bɛ́muátá. U ŋeé beébe eékúnyí anyía bé nyíóyísíkínyi bɛsana bikime ɔ ɔkɔɔ́háma a nyɛmana, bá hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ a bɛsana eébí.

Ɔ ɔmbaká ú buúse ú núáyɛ́ nufule, Sáaŋ ŋe bíkéti asana yí Otéŋí a Waáŋá Yésus Kilís a wɔhaanyúánɔ́ e biwéewé ; u ŋeé wuúci lɛcáka e eseye yɛ́ asana. E elime, Otéŋí a Waáŋá ŋa kɛla anyía wɔ́ yɔɔ́ŋɔ́kɔ tufule tútíndétú nɔ́mɔ, hí e nufule, hí a hiɔ́bɔ hí belumitinine.

E tufule eétú, u ŋoó tóŋínyi na bɛsana a bɛmbányɛ na bɛsana a bɛɛbɛ́ a bɛ́ ŋa bɛ́kɛ́la aá tuɔ́bɔ eétú, u tuútu kíndísiki hú anyía tú ɔɔ́nɔ́kɛ́na buéŋí o olumitinine. Tufule eétú áŋa tuɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ na ɛ ɛmbaká ífendí na ɛ ɛmbaká ɛ́tátɔ́. Bɛsana bí etémbí abɛ́ Sáaŋ ŋeé bíkéti a núáyɛ́ nufule áŋa bɛsana bí biseye abɛ́ u ŋa lɛcaka. U ŋaá lɛcaka na bɛsana a bɛ́ ŋa bɛ́kɛ́la ɔ Ɔmuaná na a bɛ́ ŋa bɛ́kɛ́la ɔ ɔmɛsɛ́, yɔ́ lɛcaka tɔ́na bɛsana e bí ké fúle á bɛ́kɛ́láka.

Sáaŋ ŋa lɛca anyía *Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa Otéŋí ekúlú ekime ; wuúci u ŋaá bɛ́ɔ́ndɔ́kɛ́na bunɔŋɔ anyía bú á bá buáyɛ́ bunɔŋɔ bɔ́ bɛ́muátá. Aáná Sáaŋ ŋa lɛca anyía bekilísíten bekime a bá ŋa bɔ́ ɔ́ɔ́nɛ́na o olumitinine noómi ɔ ɔkɔɔ́háma a nyɛmana, Bandɔ́mɛsɛ́ kéé beébe nohiki, yó beébe námaka.

U ŋaá lɛca tɔ́na anyía Bandɔ́mɛsɛ́ kéé ményisi buɔ́sɛ́ na Sátan, na bááyɛ́ bɔnyiɔnɔ, na baacɔ bekime e bé ŋe bú wuúci látɛ́na. Aáná búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́, na yɔɔ́sɔɔ́sɔ yɛ́ Ɔmuaná, na yɔɔ́sɔɔ́sɔ yɛ́ ɔmɛsɛ́, ɔláta na yɔɔ́sɔɔ́sɔ yɛ́ bálɛ́ka ká bɔ́ bá hɔ́á. Na Bandɔ́mɛsɛ́ ne Otéŋí a Waáŋá Yésus ké bú límekine ɔlɔŋɔ ne belumitinine.

Nyitúme nyí nufule

¹Nufule eenu ŋe bíkéti bɛsana ebí *Yésus *Kilís ŋa námbɔ́nákɛ́na bɔnyiɔnɔ bá *Bandɔ́mɛsɛ́. Bandɔ́mɛsɛ́ u ŋeé wuúci laána anyía wé beébe nambɔ́nákɛ́na bɛsana a bɛ́ á nyɛ́mana o tényí bɛ́kɛ́láka1.1 Ta anyía : « a bɛ́ a nyɛmána ɔbɛ́kɛ́láka hú huasɛ ». anyía bébú biíbi menyí. Yaátɛ́ asana Yésus Kilís ŋaá tɔ́má yááyɛ́ elilé yɛ́ bɔsɔ́ma ná muayɛ́ munyiɔnɔ Sáaŋ anyía wé keé beébe námbɔ́nákɛ́na bɛsana eébí. ²Sáaŋ oócí u ŋeé bíkétíkínyi baacɔ bɛsana bikime abɛ́ ú ŋa lɛ́cáka, u ŋaa kɔ́ɔna anyía bɛ́áŋa taaká cɛ́ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; Yésus Kilís áŋa ɔmbasɔ́mbásɔ u bɛsana eébí.

³Bɔmbányɛ ná baacɔ a bá ŋa bɔ́ fanɛna bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bɛsana bikime bí nufule eenu abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá námbɔ́nákɛ́ná baacɔ ; bɔmbányɛ tɔ́na né eebe e bé ŋe bú biíbi lɔ́kɔ́ma, bé biíbi látákɛ́na. Yááŋa anyía ekúlú ayɛ́ bɛsana eébí káá bɛ́kɛ́láka a yáaŋa hoóhi.

Sáaŋ ŋeé téŋí tuɔ́bɔ tú belumitinine Kilís

⁴Yaŋɔ́ Sáaŋ, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ ɔɔ́ŋɛ́na nufule eenu, banɔ́ tuɔ́bɔ tú belumitinine *Kilís tútíndétú nɔ́mɔ tú iisí cɛ Asi.1.4 Tuɔ́bɔ tú belumitinine eétú áŋa a maabána ma Ɛfɛ́ɛsɛ. Bandɔ́mɛsɛ́ a wáŋa wɔɔ́sɔ, u ŋaá bá, u ká ka hálɔ́mɔ́na, wá banɔ́ sáyábákɛ́na, wá banɔ́ iínjíékíne mbuumu ɛ ɛtɛ́má. Bililé bítíndétú nɔ́mɔ a bɛ́ ŋɔ́ nyíɔnɔ Bandɔ́mɛsɛ́ bɛ́ á banɔ́ sayábákɛ́na, bɛ́ á banɔ́ iínjiékíne tɔ́na mbuumu ɛ ɛtɛ́má ; bɛ́áŋa eé buúse bɔ́ núáyɛ́ nɔkɔná. ⁵Yésus Kilís taaká cɛ ɔmbasɔ́mbásɔ á banɔ́ sáyábákɛ́na tɔ́na, mbá u banɔ́ iínjíékíne mbuumu ɛ ɛtɛ́má ; wuúci wáŋa ɔɔcɔ u buúsebuúse ɔ ɔhaanyua e biwéewé,1.5 Fanáka Maŋ 89.28. wáŋa Otéŋí u betéŋí bekime bá ɔmɛsɛ́. U naŋa waá basɔ́ lénéke, u ŋá basɔ́ háŋɔ́náka a bɔɔbɛ́ anyía u ŋe keé wé a yáásɔ́ asana. ⁶Wuúci u ŋa kɛ́láka anyía túésú téŋgínyi ɔlɔŋɔ ne wuúci ; yɔ́ kɛlaka tɔ́na anyía túásɔ́ bá *beluli nyiínjie a bá ŋa bɔ́ nyiɔnɔ ciayɛ́ Síkíne Bandɔ́mɛsɛ́.1.6 Fanáka Nyh 19.6. Ne nuúmi, ne butéŋí ŋá nyɛmána né Yésus bikúlú bikime. Híáná yááŋa !

⁷Ɛ́ná, wa yáaŋa ɔfaaya a bɛlɔndɔ́ noómi;1.7 Fanáka Tan 7.13. baacɔ bekime ké bú wuúci lɛcaka ne eése, te eebe e bé ŋe bú wuúci bɔlɔ́ a aháŋá yɛ́ nɔkɛndá. Tɔnyɛ́nɔ́ tukime tɔ́ ɔmɛsɛ́ káá lɛ́laka a yááyɛ́ asana. Ɛ́ɛ, bú káá bɛ́kɛ́láka taaká aáná,1.7 Fanáka Skl 12.10, 14. híáná yááŋa ! ⁸Otéŋí a Waáŋá Bandɔ́mɛsɛ́ ɔsɛ : « Yaŋɔ́ Alɛfa, yaŋɔ́ Ɔmɛ́ka. »1.8 Mehúnyi eémé áŋa bɛcambɛ́tɛ́ ne yí buúse na yɛ́ nyɛmana a nɔkɛlɛ́k. Wuúci wáŋa wɔɔ́sɔ, u ŋaá bá, u ká ka hálɔ́mɔ́na ; wáŋa Alámakɛ́nda.1.8 Fanáka Nyh 3.14.

Yésus me bítóŋínyi ná Sáaŋ a Bátɛmɔs

⁹Yaŋɔ́ Sáaŋ, uunú onyíinyí u olumitinine Yésus, na yaŋɔ́ na banɔ́ tua sɔ́ŋa balatánɔ́ e nyimónjóló ne Yésus na a nyɛlɔ́kɔ́ma nyí muuyé ne e nyiéhínyínyi nyí indekese, basɔ́ bekime eeyé e Butéŋí noómi. Aámɛ a aháŋá, bá ŋaá mɛ hátɛ́na, bɔ́ kɔɔ́ mɛ háya a Bátɛmɔs, iisí a cɛ́mɔtɛ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ nuɔmɔ́,1.9 A Bátɛmɔs baacɔ ebé butéŋí bú Lóom ŋaá bá bé ti é léne ɔlɛca ŋaá bá bá ka bɔ́ bɛ́námbáka. a asana ayɛ́ ɛ naŋa yémi hulikinyi baacɔ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, i tóŋgínyi baacɔ anyía Yésus áŋa ɔmbasɔ́mbásɔ u bɛsana eébí. ¹⁰Aáná, buɔ́sɛ́ a búmɔtɛ́ bú Otéŋí a Waáŋá,1.10 Ɛ́cɛ buɔ́sɛ́ bú sɔ́ndɛ. Elilé yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé mi oofíníne, ɛ tɛ háná bímenyi ; ɛ ŋá lɔ́kɔ́ma okelú ma bɛ́átábɔ́tɔ́na na makɛ́nda eémi e elime i iŋetí acɛ́ ɛsɛ́bɛ́, ¹¹ɔsɛ : « Ɔɔ́ŋɔ́kɔ e nufule noómi bɔkɔ abɔ́ ɔ ŋɔɔ́ lɛca, mbá a tɔ́mɔ́kɔ́nɛ́na tuɔ́bɔ tú belumitinine Yésus tútíndétú nɔ́mɔ eetu aáná : Ɛfɛ́ɛsɛ, Simíiline, Bɛɛlɛkámɛ, Tɛatíil, Saalɛtɛs, Fɛlátɛ́lɛ́fi, Lawotisé. »

¹²Ɛ ŋa mɛ́ bɛ́kúálɛ́ta ɔ ɔlɛca ɔɔcɔ awɔ́ u ŋaá bá waá táŋáka na yaŋɔ́. Ɛ́makɛ́la yámɛ bɛ́kúálɛ́ta, ɛ ŋá lɛcá na bɛtálɛ́ná bɛ́ *lámba bítíndétú nɔ́mɔ bɛtábɔ́nákánɔ́ ne kóolo ne cííbú lámba. ¹³Ɛ ŋá lɛcá tɔ́na bɔkɔ a bɔ́mɔtɛ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ lámba eécí, bɔ́ hɔ́áka ɔɔcɔ awɔ́ ú ma láŋába káaŋa, u ŋé bísúŋe kandá ci kóolo a asasa.1.13 Bɛlaŋa bí mululi nyiínjie a muáŋá (Nyh 28.4 ; 29.5).¹⁴Na yááyɛ́ aatɔ́ na túáyɛ́ tuhúnyi ŋaá bá fulúndúndúé háyɛ ɔlɔndɔ́ ; cíáyɛ́ eése nɔmaka háyɛ nɔbɛ́mbɛ nú oocó. ¹⁵Cááyɛ́ akɔlɔ́ mányɛmaka háyɛ eléŋú eyí bó mo nyíosi o oocó. Úúyé okelú hámɔ́kɔ́na na makɛ́nda háyɛ bɛandándá bɛ́ bɛahɔ́ bí nuúci.1.15 Fanáka Tan 7.13 ; 10.5.¹⁶Ɔɔcɔ oócí ŋaá bá tímbie e úúyé ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ tunjoti tútíndétú nɔ́mɔ ; nɔsala nɔ́ ɔhána a nɔ́ ŋa tɛa bɛháŋá bikime1.16 Fanáka Ɛsa 49.2. ŋaá bá nua hámɔ́kɔ́na a nyíáyɛ́ nyuúté. Búáyɛ́ buúse nɔmaka háyɛ ɔɔ́cɔ́ naŋa wá nɔmaka na makɛ́nda ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ buɔ́sɛ́.

¹⁷Ɛ́makɛ́la yémi wuúci lɛca, i ŋé wuúci kuakɔ́nákɛ́na a akɔlɔ́ háyɛ ɔɔcɔ ewú wéénú. Mbá u ŋá mɛ tala uúye ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ a cɛɛ́tɔ, ɔsɛ náámɛ : « Eti líkíméke, yaŋɔ́ i ŋeé mi túméke bɛsana bikime, yaŋɔ́ tɔ́na i ké mí biíbi menyisiki bikime. ¹⁸Ya mɛ́ŋa wɔɔ́sɔ. I ŋeé mi wé, asana ɔ́mɔtɛ́ ɛ ŋa mɛ háanyua e biwéewé ; yaŋɔ́ ooci wɔɔ́sɔ bikúlú bikime. I meé mi bítímbie ne tulibe tú owé na tɔ́ haála hé biwéewé áyá. ¹⁹Ɔɔ́ŋɔ́kɔ aná bɛsana abɛ́ ɔ ŋɔɔ́ lɛca aaha ; ɔɔ́ŋɔ́kɔ na a bɛ́ ŋa bɛ́kɛ́la aámbáya na a bɛ́ɔ cɔba ɔ ɔbɛ́kɛ́láka e elime cí eebi. ²⁰Lɔ́kɔ́ma nyihembule a nyɛnámbánɔ́ ne nyí tunjoti tútíndétú nɔ́mɔ atɔ́ ɔ ŋɔɔ́ lɛca ɔɔ́mɛ ɔ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ na bɛtálɛ́ná bɛ́ lámba bítíndétu nɔ́mɔ bí kóolo : Tunjoti tútíndétú nɔ́mɔ áŋa tubílícínyínyí tú *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ bɛ́ tuɔ́bɔ tú belumitinine Yésus tútíndétú nɔ́mɔ ; bɛtálɛ́ná bɛ́ lámba áŋa tubílícínyínyí tú tuɔ́bɔ tú belumitinine eétú. »

Nufule enú Yésus ma tɔ́mɛ́na belumitinine bá Ɛfɛ́ɛsɛ

¹« Ɔɔ́ŋɔ́kɛ́na nufule né elilé yɛ́ bɔsɔ́ma2.1 Buhúnyi eébú a nɔkɛlɛ́k ŋe bíhémbúle tɔ́na anyía « ɔɔcɔ u bɔsɔ́ma » (u Bandɔ́mɛsɛ́). Fanáka Ebe 1.14. a hiɔ́bɔ hí belumitinine Kilís hɛ́ Ɛfɛ́ɛsɛ anyía :

“Ooci ewú ú meé tímbíe tunjoti tútíndétú nɔ́mɔ e uuyé ɔɔbɔ́ u manɔ́mɛ, wuúci oócí u ŋa kanda ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ bɛtálɛ́ná bɛ́ lámba bítíndétú nɔ́mɔ bí kóolo, ²ɔsɛ : I ŋeé mi menyi na mɔ́ɔ́wɔ monyiókínyí mekime na nyíɔ́wɔ nyibíínjie nyí buólí, na uúwu oweéhínyínyi ú muuyé. I ŋe mí menyi anyía ɔ tɛ́ ɔ́ bá wu olumitine baŋána ɔɔ́wɔ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ; ɔ ŋɔɔ́ bándɔ́náká baacɔ a bá ŋa bɔ́ kɔɔna anyía bá bɔ́ŋa *baacɔ bá ɛndɔ́ma, yiíyi anyía bá tɛ abɔ́ bá aáná ; wɔ́ɔ lɛca anyía bá bɔ́ŋa bafalafala. ³O no moó bíínjie buéŋí ɔ ɔlɔ́kɔ́ma muuyé aámɛ a asana, a tɛ tɔmbɔ. ⁴Mbá ta híáná, ya mɛ́ŋa na asana ɔ́mɔtɛ́ yɛ́ ɔ kuɔŋɔ́ kákálákɛ́na : O ti ŋó túné o mi léne buéŋí háyɛ nyibuúse. ⁵Bɛ́tááka bɔmbányɛ haála ehé o ŋoó kúféténe wɔ́ɔ kua ; mbá á bɛ́kákálákɛ́na búɔ́wɔ bɔɔbɛ́, mbá á sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé buúbu ; mbá e tumútúne ɔkɛla bɛsana abɛ́ ɔ ŋɔɔ́ bá ɔ ɔkɛlaka buáyá. Mbɔ́kɔ ɔ tɛ ŋɔ́ kɛla aáná, ɛ ká ká mɛ ááŋía búɔ́wɔ bɔtálɛ́ná bɔ́ *lámba haála ahá búáŋa. Ɛ ká mɛ́ kɛlaka aáná mbɔ́kɔ ɔ tɛ ŋɔ́ɔ́ bɛ́kákálɛ́na búɔ́wɔ bɔɔbɛ́. ⁶Ambányɛ yɛ́ asana nɔ́ɔ́wɔ áŋa anyía o ŋoó liŋine nyiékúnyi nyí Benikóláyíte;2.6 Hiɔ́bɔ a hɛ́mɔtɛ́ ehí bé meé hembuleke yááyɛ́ asana a 2.14, 20, 24. ta yaŋɔ́ tɔ́na i ŋeé mí nyiínyi liŋine.

⁷Ɔɔcɔ a wáŋa ne eetú cá ɔlɔ́kɔ́máka á lɔ́kɔ́máka aátɛ́ Elilé ŋa laana baacɔ bá tuɔ́bɔ tú belumitinine *Kilís :

Ná muyáka mukime i ké mí iínjie atámá yɛ́ bɔɔtɛ́ e bú ŋe yiínjie baacɔ olíhe;2.7 Fanáka Sɛn 2.9 ; NyB 22.1-2, 19. buúbu búáŋa a Balatis cɛ Bandɔ́mɛsɛ́.” »

Nufule enú Yésus ma tɔ́mɛ́na belumitinine bé Simíiline

⁸« Ɔɔ́ŋɔ́kɛ́na nufule né *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma a hiɔ́bɔ hí belumitinine *Kilís hí Simíiline anyía :

“Ooci a wáŋa nyitúme, wáŋa tɔ́na nyɛmana nyɛ́ bɛsana bikime, wuúci u ŋeé wé, yɔ́ háányua e biwéewé, ɔsɛ : ⁹I ŋe mí menyi ne muuyé mukime emú bó ŋo yóo wiínjie ne úúwe ɔsɔ́ka, yiíyi anyía ɔ ɔ́ŋa na bɔnɔ́mɛ. I ŋe mí menyi baacɔ a bá ŋa bɔ́ bɛ́lɔ́ŋɔ anyía *Besuif, beébe tɛ́ka aáná, bé ŋe bú o woóto ; mbá bá bɔ́ŋa baacɔ bá ɔlɔŋɔ ú benyemi *Sátan. ¹⁰Eti líkíme muuyé amɔ́ wɔ́ cɔba ɔ ɔlɔ́kɔ́máka hí aámbáya. Ɛ́náka, Musɔ́mɛ́na múɔ́ cɔ́ba ɔ ɔkɛla anyía bá hákɛ́na bɔ́mɔtɛ́ baacɔ bé úúnú ɔlɔŋɔ eé ciíbe cɛ ɛcaná ɔ ɔ banɔ́ ɔɔ́kɛ́tákɛ́na ; aáná nu ká nɔ́ ɔɔ́ndɛ́mákánána indekese e ci kéé líhéke mɔɔ́sɛ́ mɔɔ́hátá.2.10 Ɛ́cɛ ɔkɔɔna anyía « hikélékéti hí ekúlú ». Tétényíki úúwe olumitinine ɔ ɔkɔɔ́háma o owé ; aáná i ké mí o wiínjie atamba yí olíhe ú ekúlú ekime.

¹¹Ɔɔcɔ a wáŋa ne eetú cá ɔlɔ́kɔ́máka á lɔkɔ́máka aátɛ́ Elilé ŋa laana baacɔ bá tuɔ́bɔ tú belumitinine Kilís :

Muyáka tɛ káá lɔ́kɔ́ma buúse bukime muuyé mú owé ú ɔláta.2.11 Owé ú ekúlú ekime ; owé ú cɛɛ́tɔ áŋa owé ú buúsebuúse (fanáka NyB 20.6, 14-15 ; 21.8).” »

Nufule enú Yésus ma tɔ́mɛ́na belumitinine bá Bɛɛlɛkámɛ

¹²« Ɔɔ́ŋɔ́kɛ́na né *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a hiɔ́bɔ hí belumitinine hɛ́ Bɛɛlɛkámɛ anyía :

“Ooci a wáŋa na nɔsala nɔ́ ɔhána a nɔfaakánɔ́ a nɔ́ ŋa tɛ́a bɛháŋá bikime, ɔsɛ : ¹³I ŋe mí menyi haála ehé o ŋoó limine, haála ahá Sátan áŋa otéŋí. Asana ɔ́mɔtɛ́, ɔ ɔ́ŋa obíínjíénú a asana na nyiámɛ nyiínyi, o ti omó mi bínéŋítínyi ta buɔ́sɛ́ o olumitinine, te ekúlú ayɛ́ bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔ́nɔ́kɔ Antibas, uumi ɔmbasɔ́mbásɔ u mɔŋɔlɛ́, aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ haála ahá Sátan ŋe límine.2.13 Bɛɛlɛkámɛ ŋaá bá ne meébe me onyemi bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ ; bé béétíki tɔ́na otéŋí a waáŋá u Lóom.¹⁴Mbá ta híáná, ya mɛ́ŋa na bɛsana bɛ́mɔtɛ́ bɛ́ ɔ kuɔŋɔ́ kákálákɛ́na : Ɔ ɔ́ŋa na baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ɔɔ́wɔ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ e bé me bú bíínjie ɔ ɔlátɛ́na nyiékúnyi nyɛ́ Balaam.2.14 Fanáka Ɛmb 22–24. Balaam ŋe yéékúnyiki Balak anyána wáŋa wu okufitikinyi baacɔ bé Islayɛ́l anyía bé búle ábɔ́ nyíá ɛnyama cí bisíéké, tɔ́na anyía bé búle kɛla ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ. ¹⁵Ɔ ɔ́ŋa tɔ́na na baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ a bá ŋa bɔ́ látɛ́na nyiékúnyi nyí Benikóláyíte. ¹⁶Bɛ́kákálákɛ́na búɔ́wɔ bɔɔbɛ́ aná, mbá a sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé buúbu ; mbɔ́kɔ ɔ tɛ ŋɔ́ bɛ́kákálɛ́na búɔ́wɔ bɔɔbɛ́, ɛ ŋa mɛ́ faakɔna fiaŋɔ nɔ́ɔ́wɔ, míɔ támba biité na baacɔ eébé na nɔsala nɔ́ ɔhána a nɔ́ ŋaá háma eémi e nyuúté.

¹⁷Ɔɔcɔ a wáŋa ne eetú cá ɔlɔ́kɔ́máka á lɔ́kɔ́máka aátɛ́ Elilé ŋá laana baacɔ bá tuɔ́bɔ tú belumitinine *Kilís :

I ké mí iínjie muyáka mukime bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá abɛ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ anyía máana, biíbi bɛnambánɔ́ ; míɔ háná muúmu iínjie yoomí yɛ́ nyɛndányɛ́ e nyifúlúndúndúé ayɛ́ bɔ́ mɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí nyiínyi hɔ́á ; nyiínyi ta ɔɔcɔ ti ŋé menyi, ɛ́ tɛ ŋáa bá hú ooci ewú bé wuúci iínjie.” »

Nufule enú Yésus ma tɔ́mɛ́na belumitinine bá Tɛatíil

¹⁸« Ɔɔ́ŋɔ́kɛ́na nufule né *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ aá hiɔ́bɔ hí belumitinine *Kilís hɛ́ Tɛatíil anyía :

“Ooci a wáŋa Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́, wuúci awɔ́ cíáyɛ́ eése ŋa lɔ́la háyɛ nɔbɛ́mbɛ nú oocó, cááyɛ́ akɔlɔ́ mányɛmaka háyɛ eléŋú eyí bó mo nyíosi o oocó,2.18 Fanáka Tan 10.6. ɔsɛ : ¹⁹I ŋe mí menyi na mɔ́ɔ́wɔ monyiókínyí, na núɔ́wɔ nulénéne, na nyíɔ́wɔ nyibíínjie o olumitinine ; ɛ tɛ nana úúwe oweéhínyínyi ú muuyé, na nyiɔ́wɔ nyiɔ́lɔ nyɛ́ bɔsɔ́ɔ́kɔ́. I ŋe mí menyi anyía mɔ́ɔ́wɔ monyiókínyí ma aámbáya áŋa meéŋí ɔ ɔhɔla ma buáyá. ²⁰Mbá ta híáná, ya mɛ́ŋa na bɔkɔ a búmɔtɛ́ bɔ́ ɔ kuɔŋɔ́ kákálákɛ́na : Ɔ́ mɔɔ́ nyɛana Sɛsabɛl,2.20 Fanáka 1Bt 16.31 ; 2Bt 9.22. tɛ́ka ne o wuúci bɔ́nɔ́sɛa, wuúci ewú u ŋe bíhííte háyɛ muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ ; u ŋeé nénisi báámɛ bɔnyiɔnɔ, u beébe eékúnyíki anyía bé búle kɛ́la bɛsana bɛ́ mɔnyɔ́kɔ́lɔ́, bá nyíáka ɛnyama cí bisíéké. ²¹I ŋeé mi wuúci nyɛanɛna ekúlú ayɛ́ wáŋa wu ɔbɛ́kákálákɛ́na búáyɛ́ bɔɔbɛ́, mbá u sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé buúbu. Mbá háyɛ u ti ŋéé léne ɔbɛ́kákálɛ́na búáyɛ́ bɔɔbɛ́, u cɔ́cɔbaka bú cɔcɔbaka ne buúse ɔ ɔkɛla cááyɛ́ ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ ; ²²ɛ́náka, míɔ cɔba o o wuúci fienyinyi aá buaná anyía wá lɔ́kɔ́máka ɔkála. I ké mí kelisiki tɔ́na buéŋí bááyɛ́ baacɔ abá u ŋa kɛla ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ eécí ne beébe, asɛ́ mbɔ́kɔ bá ŋá bɔ́ bɛ́kákálákɛ́na maabɔ́ maabɛ́, mbá bá sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme. ²³Ɛ ká mɛ́ mana ɔwɔɔ́nɔ́kɔ hú táákɔ bááyɛ́ baáná ananyía tuɔ́bɔ tú belumitinine tukime e menyukune anyía yaŋɔ́ i ŋeé mi búlúne na ɛbɛ́táá, na bɛsana a bɛ́ ŋa hámɛ́na baacɔ ɛ ɛtɛ́má noómi. Ɛ ká mɛ́ namaka ɔɔcɔ okime a nyɛnamá nyɛ́ maayɛ́ monyiókínyí.

²⁴Mbá aá banɔ́ bé etémbí bekime abá nua nɔ́ŋa aá Tɛatíil, banɔ́ nu tɛ ɔ́mɔ nɔ látɛ́na aabɛ́ yí nyiékúnyi eéyé, banɔ́ te omenyi bɛsana abɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɔ́ŋɔ anyía bɛsana bí indiitie, bí injibí bɛ́ Sátan,2.24 Ɛ́cɛ nyiékúnyi a nyɛ́ ŋa lɛca hú baacɔ bá hiɔ́bɔ eéhí. ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía ɛ tɛ ŋá mɛ́ banɔ́ tuéhínyi bɔlamɔ́ bú etémbí, ²⁵ɛ́ tɛ ŋáa bá hú anyía nuénú tétényíki bɛsana abɛ́ nu ŋa nɔ́ cáŋa ɔwaákɔ́nɛ́na ɔ ɔkɔɔ́háma buɔ́sɛ́ abɔ́ ɛ ká ka mɛ hálɔ́mɔ́na.

²⁶Muyáka mukime áŋa ooci awɔ́ u káá látákɛ́na ɔ ɔkɔɔ́háma a nyɛmana nyí olíhe bɛsana bikime e bí ŋeé mi bíléníne ; wuúci i ké mí télímínyi mutéŋínyi baacɔ bá mɔnɔŋɔ mekime. ^27-28Butéŋí ebú i ké mí wuúci iínjie áŋa butéŋí abɔ́ ciamɛ Síkíne ŋeé mi iínjie tɔ́na ; u kéé beébe téŋgínyi ne biléŋúléŋú, u beébe aátɔ́tɔ́kɔ́na bóóso bóóso háyɛ tusényí.2.27-28 Fanáka Maŋ 2.8-9. Ɛ ká háná émi beébe iínjie hinjoti a hɛ́ ŋa nɔ́ma a alalɛ yɛ́ ɔyá.

²⁹Ɔɔcɔ a wáŋa ne eetú cá ɔlɔ́kɔ́máka á lɔ́kɔ́máka aátɛ́ Elilé ŋa láana baacɔ bá tuɔ́bɔ tú belumitinine Kilís.” »

Nufule enú Yésus ma tɔ́mɛ́na belumitinine bá Saalɛtɛs

¹« Ɔɔ́ŋɔ́kɛ́na nufule né *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma a hiɔ́bɔ hí belumitinine *Kilís hɛ́ Saalɛtɛs anyía :

“Aana Ooci a wáŋa ne bililé bítíndétu nɔ́mɔ a bɛ́áŋa eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́,3.1 Ɛ́cɛ anyía Elilé yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ yiíyi ne yiíyi (fanáka 1.4). wuúci ú meé tímbie tunjoti tútíndétú nɔ́mɔ ɔ ɔɔbɔ́ ŋa kɔɔna ɔsɛ : I ŋe mí menyi búɔ́wɔ buólí, i menyukune anyía bó ŋo yó woómisi buéŋí anyía ɔ ɔ́ŋa wɔɔ́sɔ, yiíyi anyía ɔ ɔ́ŋa owéénú. ²Haanyúá, mbá e tétényíki bɛsana bí olumitinine a bíáŋa bɛlɔbɔ́kɔ́nɔ́ nɔ́ɔ́wɔ, anyía bí ti wéékúne bikime buúse bukime. Yááŋa anyía ɛ́ ma mɛ́ lɛcaka mɔ́ɔ́wɔ monyiókínyí tɛ á bá mefúúménénú bɔmbányɛ bɔmbányɛ eé buúse bɔ́ ciamɛ Bandɔ́mɛsɛ́. ³Bɛ́táá aná nyɛlɔ́kɔ́ma anyɛ́ ɔ ŋɔ́ɔ lɔ́kɔ́máka Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ buáyá, wo biíbi káha bɔmbányɛ. Biíbi tétényíki mbá a bɛ́kákálákɛ́na búɔ́wɔ bɔɔbɛ́, mbá a sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé buúbu. Mbɔ́kɔ o ti ŋóo bíkékényi, ɛ ká mɛ ɔ hámɛ́na hú huasɛ, e ti menyi onjéŋí. Ɛ ká mɛ́ faaya háyɛ weébi. ⁴Ta híáná, bɔ́mɔtɛ́ belumitinine Kilís nɔ́ɔ́wɔ a Saalɛtɛs tɛ ɔ́mɔ́ bɔ́ háya bihíŋe a bíábɔ́ bɛlaŋa a nyɛkɛla nyɛ́ bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana. Beébe, bá ká bɔ́ láŋábaka bɛlaŋa e bifúlúndúndúé, tú ké sú kéndikinyi ne beébe anyía bá bɔ́ŋa banyɛmánánɔ́.

⁵Aáná muyáka mukime káá bɛ́háya bɔlaka e bufúlúndúndúé ; i ti ké mi nyímísi ta buɔ́sɛ́ nyíáyɛ́ nyiínyi e nufule nú olíhe. I ké mí muúmu kamɛna ne eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ne eé buúse bɔ́ bíáyɛ́ *bililé bɛ́ masɔ́ma anyía muáŋa úúmi.

⁶Ɔɔcɔ a wáŋa ne eetú cá ɔlɔ́kɔ́máka á lɔ́kɔ́máka aátɛ́ Elilé ŋaá laana baacɔ bá tuɔ́bɔ tú belumitinine Kilís.” »

Nufule enú Yésus ma tɔ́mɛ́na belumitinine bá Fɛlátɛ́lɛ́fi

⁷« Ɔɔ́ŋɔ́kɛ́na nufule né *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma a hiɔ́bɔ hí belumitinine *Kilís hí Fɛlátɛ́lɛ́fi anyía :

“Ooci a wáŋa ofúúménénú, wuúci atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, wuúci ne tulibe tɔ́ Táfit3.7 Ɔbámɛ́na ne tulibe ŋe yiínjie makɛ́nda me okuune ; ɛ́cɛ anyía ɔbámɛ́na ne butéŋí. e úúye ɔɔbɔ́ ; wáŋa anyía wéé kúune ehenyi, ɔɔcɔ u etémbí tɛ á bá wu o yiíyi kueye ; wéé yiíyi kuéye, ɔɔcɔ u etémbí ti yiíyi kuúne;3.7 Fanáka Ɛsa 22.20. wuúci u ŋa kɔɔna ɔsɛ : ⁸I ŋe mí menyi mɔ́ɔ́wɔ monyiókínyí ; i ŋe mí menyi anyía ɔ tɛ ŋɔ́ɔ́ bá na makɛ́nda meéŋí. Ta híáná, o ŋoó tétényíki bíámɛ bɛsana buéŋí, kuɔŋɔ́ te o mi bínéŋítínyi. Ɛ́ná, í me mí o kuunine ehenyi oówo eé buúse ; yiíyi ɔɔcɔ tɛ á bá wu okueye. ⁹Ɛ́ná, aáná ɛ ká mɛ́ kɛlaka na baacɔ bá ɔlɔŋɔ ú Sátan, beébe bé ŋe bú néŋé baacɔ anyía bá bɔ́ŋa *Besuif, yiíyi anyía bá tɛ ábɔ́ bá aáná : I ké mí beébe eékíkínyi anyía bé otúmékíne eŋéndu ɔ ɔ kuɔŋɔ́ nyémi. Bé ké bú ményutune anyía i ŋe mí o léne. ¹⁰A asana eyí o ŋoó weéhíkínyínyí otétényi bíámɛ bɛsana, yaátɛ́ asana yaŋɔ́ tɔ́na i ké mi o tétényíki ekúlú ayɛ́ baacɔ bekime bá ɔmɛsɛ́ okime ká bɔ́ lɔ́kɔ́máka muuyé a mɔ́ á nyɛmána mu o beébe hámɔ́kɔ́nɛ́na. ¹¹Kokóokó, yaŋɔ́ ooci hí aámbáya. Tétényíki bɔmbányɛ bɔmbányɛ bɛsana abɛ́ ɔ́ ŋɔ́ɔ waákɔ́nákɛ́na anyía ɔɔcɔ tɛ ɔ hɔɔ́nɔ yɔ́ɔ́wɔ atamba yí nuúmi.

¹²Ɛ ká mɛ́ kɛla anyía muyáka mukime é limíne ekúlú ekime eé Ciíbe cɛ ciamɛ Bandɔ́mɛsɛ́ i iŋetí ci nukúse ; ta bɔkɔ tɛ á bá bú o wuúci hémúnyi hɔ́á buɔ́sɛ́. I ké mí wuúci ɔ́ɔ́ŋɔ́kɔ a cɛɛ́tɔ ne nyiínyi nyɛ́ ciamɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ne nyiínyi nyɛ́ ciayɛ́ bálɛ́ka ; ciíci ciáŋa yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí *Yelúsalɛm ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa tɔ́ma, yí húlúkúne ɔ Ɔmuaná. Ɛ ká mɛ́ ɔ́ɔ́ŋɔ́kɔ a ciayɛ́ cɛɛ́tɔ tɔ́na yáámɛ yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí nyiínyi.

¹³Ɔɔcɔ a wáŋa ne eetú cá ɔlɔ́kɔ́máka á lɔ́kɔ́máka aátɛ́ Elilé ŋá láana baacɔ bá tuɔ́bɔ tú belumitinine Kilís.” »

Nufule enú Yésus ma tɔ́mɛ́na belumitinine bá Lawotisé

¹⁴« Ɔɔ́ŋɔ́kɛ́na nufule né *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma a hiɔ́bɔ hí belumitinine *Kilís hɛ́ Lawotisé anyía :

“Ooci awɔ́ bɔ́ ŋɔ lɔ́ŋɔ anyía Híáná Yááŋa,3.14 Ɛ́cɛ anyía Ooci awɔ́ nááyá bɔkɔ bukime áŋa taaká ; nááyá tɔ́na ɛndána ikime cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋá hɔ́lɛna o bínyíóyísíkínyi (fanáka 2Kɔ 1.20). wuúci wáŋa taaká cɛ ɔmbasɔ́mbásɔ u mɔŋɔlɛ́ wuúci tɔ́na indíné cɛ bɛnyɛ́ma bikime abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe ketiki,3.14 Fanáka Ɛnj 8.22. ɔsɛ : ¹⁵I ŋe mí menyi mɔ́ɔ́wɔ monyiókínyí ; i ŋe mí menyi anyía o ti ŋóo sioŋóno, a tɛ bálá. Ɛ ŋa mɛ́ hɔ́la oléne anyía óo sioŋónóko, ta anyía ɔ́ɔ báláka. ¹⁶Mbá ayɛ́ ɔ ɔ́ŋa yámbɛ́yámbɛ, e ti sioŋóno, a tɛ bálá, míɔ ɔcɔba ɔ kuɔŋɔ́ áányakaka. ¹⁷Ɔ ŋɔɔ́ kɔɔna asɛ ɔ ɔ́ŋa ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ, ɔ wáŋa na bɔnɔ́mɛ buéŋí, ta bɔkɔ tɛ ŋa háná ɔ́ yɔ́ɔ bɛ́ámbɛ́na ; e ti menyi anyía ɔ ɔ́ŋa na mahana buéŋí ɔ ɔhɔla, ɔ ɔ́ŋa taaká cɛ ɔsɔ́kásɔ́ka ci onuti etémbí, kuɔŋɔ́ ne indímé. ¹⁸Yaátɛ́ asana i ŋe mí o lébe anyía faáya kɔ ɔɔ́ndɔ́ náámɛ kóolo ecí oocó me fúúmínyi ; aáná ɔ kɔ́ɔ́ bá taaká cɛ ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ. Kɔ́ ɔɔ́ndɔ́ tɔ́na bɛlaŋa e bifúlúndúndúé, biíbi laŋába aá cɛɛ́tɔ anyía a tɛ háná lɔ́kɔ́ma aatɔ́ ɔlama e úúwu onuti etémbí. Kɔ́ ɔɔ́ndɔ́ tɔ́na bɔkanyɛ́ bú obícébíkínyi e eése anyía ɔ háná ɔ lɛcakana. ¹⁹Ɛ naŋa yámɛ kákálákɛ́na, i bɔ́nɔ́sɛ́áka3.19 Fanáka Ɛnj 3.12. eebe bekime ebé i ŋeé mi léne. Yaátɛ́ asana bíínjíé na makɛ́nda mekime o olumitinine, mbá a bɛ́kákálákɛ́na búɔ́wɔ bɔɔbɛ́, mbá a sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé buúbu. ²⁰Ɛ́ná, yaŋɔ́ ooci eé buúse bú ehenyi, i ŋe mí kite okokí ɛ lɔ́ŋɔ́kɔ baacɔ. Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá lɔ́kɔ́ma úúmi ɔtáŋa, yó mi kuune ehenyi, i ké mí oofine eéyé e ciíbe, túó nyíékínyi ne wuúci.

²¹Ɛ ká mɛ́ kɛla anyía muyáka mukime á faáya wé ke límíne na yaŋɔ́ o otéŋínyi baacɔ, híáná yaŋɔ́ tɔ́na ɛ ŋaá mɛ yáká ; aáná tua sɔ́ŋa limine na ciamɛ Síkíne o otéŋínyi baacɔ.

²²Ɔɔcɔ a wáŋa ne eetú cá ɔlɔ́kɔ́máka á lɔ́kɔ́máka aátɛ́ Elilé ŋa láana baacɔ bá tuɔ́bɔ tú belumitinine Kilís.” »

Sáaŋ ma lɛ́ca Bandɔ́mɛsɛ́, Mutéŋínyi baacɔ ɔ Ɔmuaná

¹E elime eécí, ɛ ŋa háná ámɛ́ lɛca *eseye yɛ́ asana : Ɛ ŋa mɛ́ lɛcá ehenyi ekuúnénú ɔ Ɔmuaná, míɔ háná lɔ́kɔ́ma okelú ooci awɔ́ ɛ ŋa cáŋa ámɛ lɔ́kɔ́ma, wáá táŋáka na yaŋɔ́ ; wuúci u ŋaá bɛ́átábɔ́tɔ́ná háyɛ ɛsɛ́bɛ́. Ú ŋá mɛ laána ɔ́sɛ : « Báátáka aaha namuaná anyía yémi o tóŋínyi aátɛ́ a yɛ́ á nyɛ́mana ɔbɛ́kɛ́láka. » ²Hikúlúkúlú, Elilé ŋé mi fúkíte, ɛ tɛ háná bíményi ; ɛ ŋá lɛcá nɔkɔná ɔ Ɔmuaná, ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ me límine e nuúnu. ³Búáyɛ́ buúse mányɛmaka háyɛ biomí bɛ́ andányɛ́ abɛ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ anyía na sasɛ́bɛ na saalɛtúana. Ciama ma bɛ́bɔŋɔlɛna nɔkɔná eénú, cɛ mányɛmaka tɔ́na háyɛ yoomí yɛ́ nyɛndányɛ́ ayɛ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ anyía emelóote. ⁴Tɔkɔná tú etémbí nyitíne ne túnyíse ŋaa bá bɔŋɔlɛna nɔkɔná nú buúse eénú ; *baáŋá nyitíne ne bényíse ŋa bɔ́ bá limekine hɔ́á. Bá ma laŋábaka bɛlaŋa e bifúlúndúndúé, beébe baháyánɔ́ bɛtamba bí butéŋí bí kóolo. ⁵Na ɛmanyɛmanyɛ ne hiyúkúyúkú hɛ́ ɔtáŋa, na ɛmalamanda ŋaá bá bíé húlúkúne ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ nɔkɔná eénú. Lámba ítíndétú nɔ́mɔ ŋaá bá ɛciákánɔ́ tɔ́na hɔ́á eé buúse, cɛ́ nɔmaka beŋubeŋu ; cíáŋa bililé bítíndétú nɔ́mɔ a bɛ́ náŋa bɛ́á tálɛ́mákɛ́na eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. ⁶Haála a há ŋaá bá eé buúse bú nɔkɔná ŋaá bá há lɛ́cákana háyɛ nuɔmɔ́ nú iílí ne iílí cɛ́ ɔbɛ́lɛ́cákɛ́na, heéhe falándándá i iŋetí cɛ abácɛ yí oólí yɛ́ ɔbɛ́lɛ́cákɛ́na.

Bɛnyɛ́ma a bɛ́mɔtɛ́ bínyíse ŋaá bá aáhá, bí é bínyíékinyi. Bɛ́ ŋaá bá tálɛ́mákɛ́na na ɛ ɛsákátána na a bɛháŋá bikime bɛ́ nɔkɔná na ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ nɔkɔná, biíbi ne eése cɛɛ́tɔ ikime ne eé buúse ne e elime áyá. ⁷Bɔkɔ e bú ŋe bínyíényi bú buúse ŋaá bá bú á hɔ́áka iŋgoyó, bú ɔláta hɔ́áka ɔɔ́nɔ́ u ekite yɛ́ káwɔ, bú bɛ́tátɔ́ ŋaá bá ne buúse bɔ́ ɔɔcɔ, bú bínyíse hɔ́áka kóndónyi e cí ŋe fúlulue. ⁸A bɛnyɛ́ma eébí bikime bínyíse, hú naányɛ́ ŋaá bá ne bibéku bítíndétú. Cííbú cɛɛ́tɔ ŋaá bá hú eése ne eése, ta cɛɛ́tɔ noómi mbá te elime. Aáná bɛ́ ŋaá bá bɛ́á hákɛna maŋana ne nebutúé na nabuɔ́sɛ́, bɛ́ tɛ tɔ́mbɔ, bɛ́ kɔɔnaka bɛ́sɛ : « Otéŋí a Waáŋá Bandɔ́mɛsɛ́, ɔ ɔ́ŋa na makɛ́nda mekime ɔ ɔhɔla. Ɔ ɔ́ŋa ofúúménénú, ɔ ɔ́ŋa ofúúménénú, ɔ ɔ́ŋa ofúúménénú.4.8 Fanáka Ɛsa 6.3. Ɔ ŋɔɔ́ bá, ɔ ɔ́ŋa wɔɔ́sɔ, ɔ kɔ́ kɔ́ɔ́ hálɔ́mɔ́na. »

⁹Aáná bɛnyɛ́ma eébí bínyíse ŋaá bá bɛ́á hákɛ́nɛ́na Ooci a wáŋa a nɔkɔná maŋana, wuúci u ŋe líhe ekúlú ekime. Bí ŋeé wuúci iínjie nuúmi, bí wuúci oómísíki, bí wuúci iínjíékíne bitéŋíti. ¹⁰Bikúlú bikime abɛ́ bɛ́ ŋaá kɛla aáná, baáŋá nyitíne ne bényíse ŋa bɔ́ bá bébú túméke eŋéndu o onyemi Ooci a wáŋa a nɔkɔná, wuúci u ŋeé líhe bikúlú bikime, ɛ́cɛ bá ma bɔ́ bɛ́sɔ́mɔ́kɔ bɛtamba bí butéŋí bɔ́ áahakɛna ɔ ɔmɛsɛ́ eé buúse bɔ́ nɔkɔná, bá kɔ́ɔnaka báyɛ : ¹¹« Kuɔŋɔ́ Otéŋí, ciasɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, makɛ́nda mekime áŋa ɔɔ́wɔ a aabá ; baacɔ ŋá bɔ́ nyɛmána bá ɔ kuɔŋɔ́ nyemiki, bé o wiínjíékíne nuúmi, anyía kuɔŋɔ́ o ŋoó ketíki bɛnyɛ́ma bikime. Yááŋa anyía o ŋoó lénéke anyía bɛ́ á bámɔ́kɔ́na hɔ́á, buátɛ́ bɔkɔ o ŋoó biíbi ketíki. »

Na asana yí nufule na asana yɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá u Bandɔ́mɛsɛ́

¹Aáná ɛ ŋa mɛ́ lɛcá nufule anɔ́ bɔ́ ŋɔ bɔ́ŋɔ́kɔ. Ooci awɔ́ u ŋaá bá límine a nɔkɔná, u ŋaá bá nuúnu tímbie e úúyé ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ. Nú ŋaá bá nuɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ ne e noómi ne e elime, nuúnu ne bibílícínyínyí bítíndétú nɔ́mɔ.5.1 Nufule eenu áŋa háyɛ ɔbɔŋɔbɔŋɔ. Ekúlú ayɛ́ bá ŋaá bá bé súŋúne ɔ́mɔtɛ́ e bibílícínyínyí eébí, bá ŋaá bá bá ɔfanaka ekéti yí nufule. Nyisúŋúne nyí bibílícínyínyí eébí ŋo tóŋínyi anyía bɛsana bí nufule a yáaŋa bɛnámbɔ́nákánɔ́ ; bá yáaŋa bé nuúnu bafanákánɔ́.²Ɛ ŋá lɛcá akɛndákɛ́nda yí *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; yí sóbíki okelú ɔ ɔmuaná yɛ́sɛ : « Aányɛ́ wáŋa na makɛ́nda ma ɔbácáka bibílícínyínyí eébí na makɛ́nda ma ɔbɔŋɔnaka nufule e ? » ³Mbá ta ɔɔcɔ tɛ ɔ́mɔ́ bá wu ɔbɔŋɔnaka nufule eénú mbá te wu o nuúnu lɛcaka noómi. Ɔɔcɔ tɛ ɔ́mɔɔ́ bá ta ɔ Ɔmuaná noómi, ta ɔ ɔmɛsɛ́, ta ɛ ɛmbana cɛ ɔmɛsɛ́ noómi. ⁴Ɛ ŋa mɛ́ lɛláka buéŋí a asana ayɛ́ ta ɔɔcɔ a wáŋa na makɛ́nda ma ɔbɔŋɔnaka nufule eénú mbá ta makɛ́nda me o nuúnu lɛcaka noómi tɛ ɔ́mɔɔ́ bɔ́ɔ́ŋia. ⁵Aáná ɔmɔtɛ́ u *baáŋá ŋa mɛ laána ɔsɛ : « Lésíkínyi, eti túné lɛ́laʼo. Ɔ́ɔ lɛcá, Iŋgoyó cɛ hɛnyɛ́nɔ́ hɛ́ Yúta,5.5 Fanáka Sɛn 49.8-10. buɔnɔ́ bú Otéŋí Táfit5.5 Fanáka Ɛsa 11.1, 10. áŋa ɔyákánɔ́ ; wuúci wáŋa na makɛ́nda ma ɔbɔŋɔnaka nufule eénú na makɛ́nda ma ɔbácáka bibílícínyínyí bítíndétú nɔ́mɔ. » ⁶Ɛ ŋá lɛcá *Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá ma tálɛ́mɛ́na ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ na nɔkɔná, na cɛ bɛnyɛ́ma bínyíse e bí ŋe bínyíényi, na cɛ baáŋá nyitíne ne bényíse. Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá oócí ŋaá bá háyɛ bé ne meé wuúci ɔ́ɔ́nɔ. U ŋaá bá na ɛndɔ́ŋɔ ítíndétú nɔ́mɔ ne eése étíndétú nɔ́mɔ5.6 E Nufule nɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, ɛndɔ́ŋɔ áŋa hibílícínyínyí hɛ́ makɛ́nda ; eése hibílícínyínyí hí omenyi ; ɔmbana « bítíndétú nɔ́mɔ » áŋa hibílícínyínyí hɛ́ bɔmbányɛ buúbu ne buúbu. a cááŋa bililé bítíndétú nɔ́mɔ abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá tɔ́mɔ́kɔ́ná ɔ ɔmɛsɛ́ okime. ⁷Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá ŋe bíkósíti, yó híite nufule ɔ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ ú Ooci awɔ́ u ŋaá bá límine a nɔkɔná. ⁸Ɛ́makɛ́la wéé nuúnu hiíte, na bɛnyɛ́ma bínyíse eébí na baáŋá nyitíne ne bényíse eébé ŋé wuúci túméke eŋéndu ; hú naányɛ́ eé beébe ŋaá bá na na nɔlɔ́ŋɔ́ ɔ ɔɔbɔ́ ne tundeŋé tú kóolo atɔ́ túáŋa na ɔsɔŋɔ yí enumbé onyíóyónó, yiíyi yɛ́áŋa ɛbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na cí belumitinine. ⁹Bá hákɛ́nɛ́na Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá yɔɔ́sɔɔ́sɔ yɛ́ buŋana, báyɛ : « Kuɔŋɔ́, ɔ́ɔ nyɛmana ne wu ohiiteke na wu ɔbácáka bibílícínyínyí ananyía bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔ wɔ́ɔ́nɔ, uúwe owé yɔ́ háŋɔ́nákɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ baacɔ na bá tɔnyɛ́nɔ́ tukime, na bá ɛtáŋa ikime, ne bé ekúli ekime, na bá mɔnɔŋɔ ma baacɔ mekime. ¹⁰Ɔ ŋɔɔ́ kɛla anyía bábɔ́ bámɔ́kɔ́nɛ́na butéŋí bú *beluli nyiínjie a bá ŋa bɔ́ nyiɔnɔ ciasɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; bé ké bú téŋgínyi baacɔ bá ɔmɛsɛ́. »

¹¹Ɛ ŋa mɛ́ lɛcá tɔ́na míɔ lɔ́kɔ́máka ikelú cɛ́ bɔnɔnja bú *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; bɛ́ ŋaá bá tɔ́sɛ́na, tɔ́sɛ́na biéŋíníŋíni tɛ́ka ne ohónyí wú ɔfanaka. Bɛ́ ŋɔɔ́ bɔ́ŋɔ́lɛna na nɔkɔná, na bɛnyɛ́ma bínyíse e bí ŋe bínyíényi na baáŋá nyitíne ne bényíse. ¹²Bá hákɛ́na buŋana okelú ɔ ɔmuaná báyɛ : « Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá awɔ́ bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔ́nɔ́kɔ́ ! Búáŋa butálɛ́mánánɔ́ anyía túésú o nyemíki anyía ɔ ɔ́ŋa na makɛ́nda me otéŋgínyi ; kuɔŋɔ́ na buŋaŋa, ne injiŋé, na makɛ́nda, ne nuúmi, ne nulumí ne nyinyemi. » ¹³Aáná ɛ ŋaá mɛ lɔ́kɔ́máká tɔ́na bɛnyɛ́ma bikime abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé kétíki : Na bɛ́ Ɔmuaná, na bɛ́ ɔmɛsɛ́, na bɛ́ ɛmbana cɛ ɔmɛsɛ́, na bɛ́ tuɔmɔ́ tɔ́ makɛ́lɛ́ ; bɛnyɛ́ma bikime bɛ́ ɔhuálɔ́ eébí bɛ́ á hákɛ́na buŋana bɛ́sɛ : « Tu ŋá sɔ́ nyɛ́mána tú onyemiki ooci a wáŋa límine a nɔkɔná, tu nyemiki tɔ́na Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá anyía bá bɔ́ŋa ne nuúmi na makɛ́nda me otéŋgínyi ; bí ŋé beébe nyɛmána bikúlú bikime. » ¹⁴Bɛnyɛ́ma bínyíse eébí ŋaá bɛ́káma bɛ́sɛ : « *Híáná yááŋa ». Baáŋá nyitíne ne bényíse ŋe bú túméke eŋéndu ɔ ɔmɛsɛ́ o onyemi na Bandɔ́mɛsɛ́ na Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá.

Nyɛbáca nyí bibílícínyínyí bítíndétú nɔ́mɔ

¹E elime eécí, ɛ ŋa mɛ́ lɛcá Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá u Bandɔ́mɛsɛ́ á bácáka bubílícínyínyí bú buúse bú bibílícínyínyí bítíndétú nɔ́mɔ bí nufule eénú ; ekúlú ayɛ́ u ŋaá kɛ́láka aáná, ɛ ŋá lɔ́kɔ́ma okelú a wúmɔtɛ́ ú bɛnyɛ́ma bínyíse e bí ŋe bínyíényi ma bɛ́átábɔ́tɔ́na háyɛ ɛmalamanda, ɔ́sɛ : « Faáya ! » ²Ɛ ŋá lɛcá ciátɛ cɛ ambala e cifúlúndúndúé, ɔɔcɔ ɔbáátánɔ́ ɔ ɔmuaná, wuúci na ciɔmɔ ɔ ɔɔbɔ́ ; bé ŋée wuúci iínjie atamba yí nuúmi. U ŋeé súété ɔmbalaŋɛ́ anyía wá háná ka yákáka.6.2 E biseye bɛ́ bɛsana abɛ́ Sáaŋ ŋa lɛcaka e bik. 2-9, fanáka Skl 1.8 ; 6.1-8.

³Ekúlú ayɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá ŋaá bácáka bubílícínyínyí bɔ́ ɔláta, ɛ ŋá lɔ́kɔ́ma ɔmɔtɛ́ u bífendí bɛ́ bɛnyɛ́ma bínyíse e bí ŋe bínyíényi ma kɔɔna ɔsɛ : « Faáya ! » ⁴Ɛ ŋa mɛ́ lɛca ciátɛ cɛ ambala a cɛ́mɔtɛ́, ciíci ibólótoto hú bɔ́ɔ́ŋ, ɔɔcɔ ɔbáátánɔ́ ɔ ɔmuaná. Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci iínjíé makɛ́nda ma ɔwaáŋɛ́áka mbuumu ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ bá ɔmɛsɛ́, anyía baacɔ ɔɔ́nɔ́kɔ́nɔ beébe ne beébe ; bé ŋeé wuúci iínjie tɔ́na yaandándá yɛ́ nɔsala nɔ́ ɔhána.

⁵Ekúlú ayɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá ŋaá bácáka bubílícínyínyí bɔ́ ɔláta bí buúse bífendí, ɛ ŋá lɔ́kɔ́ma bɛ́tátɔ́ bɛ́ bɛnyɛ́ma bínyíse e bí ŋe bínyíényi mo obokite, bɛ́sɛ : « Faáya ! » Ɛ ŋá lɛcá tɔ́na ciátɛ cɛ ambala ifiítíti hú fííʼ, ɔɔcɔ ɔbáátánɔ́ ɔ ɔmuaná ; ú meé tímbie buketínyí bɔ́ bɛnyɛ́ma ɔ ɔɔbɔ́. ⁶Ɛ ŋá lɔ́kɔ́ma okelú, ú hɔ́áka okelú ú ɔɔcɔ, ú húlúkúne ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ bɛnyɛ́ma bínyíse e bí ŋe bínyíényi, ú kɔɔnaka ɔ́sɛ : « Hú híkétínyí hɛ́mɔtɛ́ hí iŋeŋé a bɛnamá bɛ́ buɔ́sɛ́ bukimekime bú buólí,6.6 Bé ŋe kéti anyía onduné oócí ŋaá hɔ́la bikúlú bíɔ́hátá onduné e bikúlú a bɛmbányɛ. ta anyía hú túkétínyi tɔ́tátɔ́ tú ɛmbásɛ́kɛ a bɛnamá bɛ́ buɔ́sɛ́ bukimekime bú buólí. A asana na ɔsɔŋɔ ne meluku, eti biíbi bítíse anyía mecíli áŋa hɔ́á. » ⁷Ekúlú ayɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá ŋaá bácáka bubílícínyínyí bɔ́ ɔkɔɔ́láta, ɛ ŋá lɔ́kɔ́ma bɔkɔ a bɔ́mɔtɛ́ bɔ́ bɛnyɛ́ma bínyíse e bí ŋe bínyíényi a kɔɔnaka, bɔ́sɛ : « Faáya ! » ⁸Ɛ ŋá lɛcá ciátɛ cɛ ambala a cɛ́mɔtɛ́, ciíci ɛsɔ́bɔ ɛsɔ́bɔ, ɔɔcɔ ɔbáátánɔ́ ɔ ɔmuaná ; nyiínyi nyɛ́ ɔɔcɔ oócí ŋaá bá Owé, bɔnyɛ owé ŋaá bá aá ciayɛ́ elime. Aáná bé ŋeé beébe iínjíé makɛ́nda a nuafa númɔtɛ́ nɔ́ baacɔ nɔ́ bɛɛfá bínyíse bɛ́ baacɔ bá ɔmɛsɛ́, anyía bé beébe ɔ́ɔ́nɔ́kɔ. Eebe bɔ́ ɔ́ɔ́nɔ́kɔ na nɔsala nɔ́ ɔhána, a bɔ́mɔtɛ́ na ɛcaná, a bɔ́mɔtɛ́ na bɛndamaka bɛ́ ɛkɔnɔ, a bɔ́mɔtɛ́ tɔ́na ɛnyama ci biciké a cɛ́ ŋa saama beébe ɔ́ɔ́nɔ́kɔ.

⁹Ekúlú ayɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá ŋaá bácáka bubílícínyínyí bú bibílícínyínyí bɛ́táánɔ, ɛ ŋá lɛcá ɛ ɛmbana ci nyindúmé nyí nyiluli bitúké tɔtányɛ́ tɔ́ baacɔ abá bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔ́nɔ́kɔ́ na a asana na nyíábɔ́ nyibíínjie a Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, na a asana ayɛ́ bá ŋa bɔ́ hákɛ́nɛ́na Yésus ɛmbasɔ́. ¹⁰Bé ŋe bú bókíté okelú ɔ ɔmuaná, báyɛ : « Kuɔŋɔ́, Otéŋí a Waáŋá, ɔ ɔ́ŋa ofúúménénú, kuɔŋɔ́ ɔtálɛ́mánánɔ́ ! Ɔ ɔkɔɔ́háma nyíényí ɔ kɔ́ tátáka nyɛkála anyía óo bífúnéke baacɔ bá ɔmɛsɛ́ a bá ŋa bɔ́ cáŋgɛ́na cíísú ilíhe e ? » ¹¹Aáná bá ŋa láŋáka baacɔ eébé bekime kaba e cifúlúndúndúé, bé ŋe beébe laana báyɛ : « Énu eéhínyínyi, ánɔ tátɛ́ta butíkítíki anyía ɔmbana ú baacɔ á nyɛmána. Yááŋa anyía bá ŋa nyɛmána bá ɔ cáŋa ɔɔ́nɔ́kɔ na báánɔ́ benyíinyí bé olumitinine na bíámɛ bikendinyi bí buólí háyɛ bá ŋaá banɔ́ ɔ́ɔ́nɔ́kɔ́. »

¹²Ɛ ŋá lɛcá Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá u Bandɔ́mɛsɛ́ ma bácáka bubílícínyínyí bú bibílícínyínyí bítíndétú. Ɔmɛsɛ́ ŋé bínyíétínyi na makɛ́nda, ɔɔ́cɔ́ ŋée fííténe hú fííʼ i iŋetí ci melíne, oólí ŋɔɔ nyiɔ hú bɔ́ɔ́ŋ i iŋetí cɛ manɔ́ŋɔ́. ¹³Tunjoti tɔ́ ɛŋɔ́lɔ́muaná ŋe súlúnúéke, túɔ kúákɔ́na ɔ ɔmɛsɛ́ háyɛ yaandándá yí ehúne yí ŋé fúke bɔɔtɛ́, bíáyɛ́ bɛtámá, bíó suluneke, bíɔ kúákɔ́na. ¹⁴Ɛŋɔ́lɔ́muaná ŋeé bínyíkílíéné háyɛ nyibúyé enyí bé ŋé nyíke. Na tɔkɔndɔ ne iisí a ciáŋa ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci menyífé ŋaá hátɔ́kɔ́na a cáábɔ́ elimíné, bíó súétéke tɔ́na. ¹⁵Aáná ne betéŋí bá ɔmɛsɛ́, ne bekendisi baacɔ, ne betéŋínyi ɛlɔŋɔ cí biité, na ɛnɔ́mɛ cɛ́ baacɔ, na bakɛndákɛ́nda, na bɛɔ́lɛ́, ne eebe a bá tɛ abɔ́ bá bɛɔ́lɛ́ ; bekime eébé ŋa ka bɔ́ bɛ́námbáka ne e bihíke noómi na ɛ ɛsákátána cɛ́ andányɛ́ cɛ́ tɔkɔndɔ. ¹⁶Bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ láakɛna na tɔkɔndɔ na andányɛ́, báyɛ : « Ánɔ basɔ́ bíhúékíne, núá basɔ́ námbáka anyía Ooci a wáŋa a nɔkɔná tɛ basɔ́ lɛca, Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá tɛ basɔ́ lɔ́kɔ́mɛ́na hilóbi a nyíáyɛ́ nyikélísi. ¹⁷Yááŋa anyía, aabɛ́ yɛ́ buɔ́sɛ́ yí hííbú hilóbi ma nyɛmana ; ta ɔɔcɔ ti kéé yiíyi céényi. »

Nyibílícínyínyí nyɛ́ baacɔ bá Bandɔ́mɛsɛ́

¹E elime eécí, ɛ ŋa mɛ́ lɛcá *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ bínyíse. Bɛ́ ŋaá bá tálɛ́mákɛ́na e *tubéŋú túnyíse tú ɔmɛsɛ́. Bí moó kótíki bihúne bínyíse ohúníne ta ɔmɛsɛ́, ta nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́, mbá ta maatɛ́. ²Aáná ɛ ŋa mɛ́ lɛcá tɔ́na *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma a yɛ́mɔtɛ́, yí húlúkúne a aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ ; yí me tímbie ebílícínyínyí yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a wɔɔ́sɔ ɔ ɔɔbɔ́. Yɛ́ ŋɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ bililé bɛ́ masɔ́ma bí etémbí bínyíse abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe yiínjíékíne makɛ́nda ma ɔcaŋgɛna na ɔmɛsɛ́ na nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́. Yí ŋe biíbi laana yɛ́sɛ : ³« Nɔtɛ cáŋa caŋɛna ɔmɛsɛ́, ta nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́, mbá ta maatɛ́ aámbáya. Ánɔ táta túésu bílícínyínyi tɔbɔlɔ tɔ́ bɔnyiɔnɔ bá cíásɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. »7.3 Fanáka Ese 9.4.⁴Yɛ́ ŋá mɛ́ laána ɔmbana ú baacɔ ebé bé ŋée bílícíkínyínyi a tɔnyɛ́nɔ́ tukime tú *Islayɛ́l. Baacɔ eébé ŋa bɔ́ bá tɔ́sɛ́na etíne étíndétú nɔ́mɔ na tɔ́sɛ́na ínyíse. ⁵A hɛnyɛ́nɔ́ hɛ́ Yúta baacɔ e bebílícínyínyí tɔ́sɛ́na cíɔ́hátá ne ífendí ; a hɛnyɛ́nɔ́ hí Olúbɛn baacɔ e bebílícínyínyí tɔ́sɛ́na cíɔ́hátá ne ífendí ; a hɛnyɛ́nɔ́ hɛ́ Káat baacɔ tɔ́sɛ́na cíɔ́hátá ne ífendí ; ⁶a hɛnyɛ́nɔ́ hɛ́ Asɛ́ɛl baacɔ tɔ́sɛ́na cíɔ́hátá ne ífendí ; a hɛnyɛ́nɔ́ hɛ́ Nafɛtali baacɔ tɔ́sɛ́na cíɔ́hátá ne ífendí ; a hɛnyɛ́nɔ́ hɛ́ Manásɛ baacɔ tɔ́sɛ́na cíɔ́hátá ne ífendí ; ⁷a hɛnyɛ́nɔ́ hí Simɛ́yɔŋ baacɔ tɔ́sɛ́na cíɔ́hátá ne ífendí ; a hɛnyɛ́nɔ́ hí Léfi baacɔ tɔ́sɛ́na cíɔ́hátá ne ífendí ; a hɛnyɛ́nɔ́ hɛ́ Isakáal baacɔ tɔ́sɛ́na cíɔ́hátá ne ífendí ; ⁸a hɛnyɛ́nɔ́ hɛ́ Sabulɔŋ baacɔ tɔ́sɛ́na cíɔ́hátá ne ífendí ; a hɛnyɛ́nɔ́ hɛ́ Yɔ́sɛb baacɔ tɔ́sɛ́na cíɔ́hátá ne ífendí ; a hɛnyɛ́nɔ́ hɛ́ *Bɛnsamɛ́ŋ baacɔ e bebílícínyínyí tɔ́sɛ́na cíɔ́hátá ne ífendí.

Yaandándá yɛ́ bɔnɔnja bɔ́ baacɔ

⁹E elime eécí, ɛ ŋa háná ámɛ́ lɛca yaandándá yɛ́ bɔnɔnja bɔ́ baacɔ, baacɔ beéŋí a nyɛnamá anyɛ́ ta ɔɔcɔ tɛ ɔ́mɔɔ́ bá na makɛ́nda ma ɔfanaka. Bé ŋe bú húlúkúne na ɔ mɔnɔŋɔ mekime, na a tɔnyɛ́nɔ́ tukime, ne e ekúli ekime, na ɛ ɛtáŋa ikime. Bá ŋa bɔ́ tálɛ́mákɛ́na eé buúse na bɔ́ nɔkɔná na bɔ́ Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá. Bekime ŋa bɔ́ bá balaŋábákánɔ́ kaba e cifúlúndúndúé, bekime meé tímbíéke bɛcala a aabá7.9 Hibílícínyínyí hí ne obíléne na ɔyákána. bí o wuúci nyemikinyi. ¹⁰Bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ kɔɔnaka okelú ɔ ɔmuaná báyɛ : « Na Bandɔ́mɛsɛ́ a wáŋa a nɔkɔná, na Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá, beébe bá ŋa bɔ́ basɔ́ nóhíki. »

¹¹Bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa bɔ́ bɔ́ŋɔ́lɛ́na na nɔkɔná na *baáŋá nyitíne ne bényíse, na bɛnyɛ́ma bínyíse e bí ŋe bínyíenyi. Bé ŋe bú túméke eŋéndu, meése bítíseke ɔmɛsɛ́ o onyemi Bandɔ́mɛsɛ́. ¹²Bá kɔɔnaka báyɛ : « *Híáná yááŋa ! Ne nyinyemi, ne nuúmi, ne injiŋé, ne bitéŋíti, ne nulumí, na makɛ́nda, ne bulímbí áŋa na cíásɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ bikúlú bikime, híáná yááŋa. »

¹³Ɔmɔtɛ́ u baáŋá ŋaá mɛ batá ɔsɛ : « Báányɛ́ eebe a bá ma bɔ́ láŋábaka kaba e cifúlúndúndúé e ? Háányɛ́ bé ŋe bú húle e ? » ¹⁴Mbá ɛsɛ́ : « Taatá, kuɔŋɔ́ o ŋoó menyi. » U ŋaá mɛ laana ɔsɛ : « Bá bɔ́ŋa eebe a bá bɔ́ŋa balɔ́kɔ́mákánɔ́ indekese ciéŋí ; ɛ́ɛhɛ́ bá ŋa bɔ́ súáka cííbú kaba, bó ciíci fúúmíkínyi a manɔ́ŋɔ́ ma Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá noómi. ¹⁵Yaátɛ́ asana, ɛ naŋa bábɔ́ tálɛ́mákɛ́na eé buúse bɔ́ nɔkɔná nɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; bé wuúci nyemiki ne nebutúé na nabuɔ́sɛ́ aá cíáyɛ́ Ciíbe. Ooci a wáŋa limine a nɔkɔná kéé beébe lindieke.7.15 Fanáka Ɛsa 4.6.¹⁶Ɛcaná tɛ ká háná e beébe nuana ta buɔ́sɛ́, te nyimóti ; ta ɔɔ́cɔ́ tɛ ká háná e beébe sabɛna, te olúkúlúku a wúmɔtɛ́ tí beébe kɛla bɔɔbɛ́,7.16 Fanáka Ɛsa 49.10.¹⁷ananyía Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá káá bá múábɔ́ Musókóbi. Wuúci wáŋa ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ nɔkɔná ; yó beébe cɔbana aá haála ehé tucéme tú menyífé me olíhe áŋa. Bandɔ́mɛsɛ́ kéé beébe hónóko bíábɔ́ bɛlɛlá bikime. »7.17 Fanáka Ɛsa 26.8.

Nyɛbáca nyí bubílícínyínyí bú obíóndísínyi

¹Ɛŋakɛlá Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá áa bácáka bubílícínyínyí bú bibílícínyínyí bítíndétú nɔ́mɔ, ɛŋɔ́lɔ́muaná nyilésíkínyi mbuumu eényí, hoóhi háyɛ bɔkɔ bú ekélékéti yí onjéŋí. ²E elime, ɛ ŋá lɛcá *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ bítíndétú nɔ́mɔ ; biíbi eébí bɛ́ náŋa bɛ́á talɛ́mákɛ́na eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. Bé ŋeé biíbi iínjíékine ɛsɛ́bɛ́ ítíndétú nɔ́mɔ. ³Aáná elilé yé etémbí ŋaá faaya, yɛ́ ŋga tálɛ́mɛ́na hoóhi ne nyiluli bitúké. Yɛ́ ŋaá bá tímbie ɔ ɔɔbɔ́ ondúlé a wɔ́maákánɔ́ ne kóolo. Bé ŋeé yiíyi iínjie ɔsɔŋɔ yeéŋí yí enumbé o onyemikinyi Bandɔ́mɛsɛ́ e nyindúmé nyí nyiluli bitúké nyí kóolo ; yé luliki tɔ́na hɔ́á ɛbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na cɛ́ baacɔ e befúúménénú bá Bandɔ́mɛsɛ́ bekime. Nyindúmé eényí áŋa eé buúse bɔ́ nɔkɔná. ⁴Cióyo cɛ ɔsɔŋɔ a yɛ́ ŋaá bá yá lɔ́láka ŋaá bá ciá hámɔ́kɔ́na ɔ ɔɔbɔ́ ú *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, cɛ́ báátáka ɛ ɛŋɔ́lɔ́muaná ɔlɔŋɔ na ɛbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na cí befúúménénú. ⁵Aáná elilé yɛ́ bɔsɔ́ma ŋeé hiíte bululínyí bɔ́ ɔsɔŋɔ, yí ŋó nyíóyísi ne oocó ú nyindúmé nyí nyiluli bitúké, yɛ́ ŋá aahɛ́na ɔ ɔmɛsɛ́. Aáná ɛmalamanda ŋaá bɛ́átábɔ́tɔ́ná, hiyúkúyúkú hí ikelú ŋaá lɔ́kɔ́mána, ɛmanyɛmanyɛ manyɛmaka, ɔmɛsɛ́ yó bínyíékinyi na makɛ́nda.

Nyɛbɛ́lɛ́ta nyɛ́ ɛsɛ́bɛ́ ítíndétú nɔ́mɔ

⁶Aáná bililé bítíndétú nɔ́mɔ eébí ŋaá bɛ́tábɔ́náka ɔ ɔbɛ́la ɛsɛ́bɛ́ eécí. ⁷Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí buúse ŋaá bɛ́lɛ́ta ɛsɛ́bɛ́ ; aáná na nɔbɔ́lá nɔ́ andányɛ́, ne oocó bɛbɛ́látákánɔ́ na manɔ́ŋɔ́ ŋeé bíótóko ɔ ɔmɛsɛ́. Na nuafa númɔtɛ́ nɔ́ tuafa tɔ́tátɔ́ nɔ́ ɔmɛsɛ́ na nuafa númɔtɛ́ nɔ́ tuafa tɔ́tátɔ́ tɔ́ maatɛ́ ŋaá lɔ́láka, ɔlɔŋɔ ne bihuti a bɛɔ́sɔ bikime áyá.

⁸E elime eécí, *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ ɔláta ŋaá bɛ́lɛ́ta cíáyɛ́ ɛsɛ́bɛ́ ; aáná yaandándá yɛ́ bɔkɔ a yɛ́mɔtɛ́ yɛ́ hɔ́áka nɔkɔndɔ a nɔ́ ma bɛ́káha oocó ŋa kaá bɛ́áhɛ́na aá nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́. Nuafa númɔtɛ́ nɔ́ tuafa tɔ́tátɔ́ tú menyífé mekime ma nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́ ŋaá bɛ́cáŋa manɔ́ŋɔ́. ⁹Nuafa númɔtɛ́ nɔ́ tuafa tɔ́tátɔ́ nú biliminyi bɛ́ nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́ ŋé wéékúne bikime ; nuafa númɔtɛ́ nɔ́ tuafa tɔ́tátɔ́ nú sitíme ikime ŋaá cáŋɛ́áka.

¹⁰Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí bililé bɛ́tátɔ́ ŋaá bɛ́lɛ́ta cíáyɛ́ ɛsɛ́bɛ́ ; aáná yaandándá yí hinjoti ŋa kaá hátɔna ɛ ɛŋɔ́lɔ́muaná yɛ́ɔ kua ɔ ɔmɛsɛ́, yɛ́ ŋaá bá yɛ́a lɔ́láka háyɛ nyiifú nyɛ́ tɔmɔnyɛ́ a nyɛcíánɔ́. Hinjoti eéhí ŋaá kaá kua a nuafa númɔtɛ́ nɔ́ tuafa tɔ́tátɔ́ ne nú tuúci, ne nú tucéme. ¹¹Bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ hinjoti eéhí anyía « Anuanua ». Aáná nuafa númɔtɛ́ nɔ́ tuafa tɔ́tátɔ́ nú menyífé ŋeé túme ɔnua ; baacɔ beéŋí a bá ŋa bɔ́ múáka menyífé eémé ŋe bú wéékúne anyía menyífé eémé ŋaá bá mɔlɔ́kɔ́nɔ́.

¹²E elime eécí, elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí bililé bínyíse ŋa bɛ́lɛ́ta ciayɛ́ ɛsɛ́bɛ́. Aáná na nuafa númɔtɛ́ nɔ́ tuafa tɔ́tátɔ́ nɔ́ ɔɔ́cɔ́, na nuafa númɔtɛ́ nɔ́ tuafa tɔ́tátɔ́ nú oólí, na nuafa númɔtɛ́ nɔ́ tuafa tɔ́tátɔ́ nú tunjoti tukime ŋeé huúméne, bɛ́ ɔ́ kuakɔna ibíne a nyɛnamá anyɛ́ núábɔ́ nuafa númɔtɛ́ nɔ́ tuafa tɔ́tátɔ́ tɛ ɔ́mɔ bá nɔ́ ɔ háná iínjíékine eese. Nuafa númɔtɛ́ nɔ́ tuafa tɔ́tátɔ́ nɔ́ buɔ́sɛ́ ne nú buutú tɛ ɔ́mɔ háná ɔbá ne eese.

¹³Ɛ ŋá lɛcá tɔ́na, ɛ ŋá lɔ́kɔ́ma kóndónyi e fulúlúéke oówó e mehúne ɛ ɛŋɔ́lɔ́muaná, cío sobiki okelú ɔ ɔmuaná, cɛ́sɛ : « Eéé mahanaʼo, mahanaʼo, mahanaʼo ne biliminyi bɛ́ ɔmɛsɛ́ a asana ne ikelú cí etémbí cɛ́ ɛsɛ́bɛ́ cí *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́tátɔ́ bɛ́ ɔ cɔba ɔ ɔbɛ́láka. »

¹E elime eécí, elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí bililé bɛ́táánɔ ŋá bɛ́lɛ́ta cíáyɛ́ ɛsɛ́bɛ́. Ɛ ŋá lɛcá hinjoti hí e húlúkúne ɔ ɔmuaná, hɛ́ ŋa kua ɔ ɔmɛsɛ́ ; aáná bé ŋe hííte hilibe hí okuunine nɔɔfia nú tííme, bé ŋe hiíhi iínjíé. ²Ɛ́makɛ́la hinjoti eéhí é hiite hilibe, hí ŋé kuune nɔɔfia nú tííme ; cióyo, cɛ́ hɔ́áka cióyo a cɛ́ ŋa háma a nyɛaŋalaŋanda nyí oocó ŋé túme otútúme, ci fiítíkínyi na ɔɔ́cɔ́ ne mehúne hú fííʼ. ³Bɛtandá ŋá hámɔ́kɔ́na eé cióyo eécí, nyɛányána ɔmɛsɛ́ eényí. Bé ŋé biíbi iínjíékíne masiaŋɛ háyɛ amá ɛŋɛŋɛ́ áŋa ne meéme. ⁴Bá ŋa laákɛ́na bɛtandá eébí báyɛ bɛ́ tɛ cáŋɛna te ehuti ɔ́mɔtɛ́, ta bɔɔtɛ́ bɔ́mɔtɛ́, mbá ta yɔɔ́nɔ́kɔ yé etémbí. Mbá bɛ́ á nɔ́maka bɔ́ nɔ́maka hú baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá bebílícíkínyínyí a tɔbɔlɔ ne hibílícínyínyí hɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. ⁵Bó ti ómo biíbi iínjíékíne makɛ́nda ma ɔwɔɔ́nɔ́kɔ baacɔ eébé, mbá makɛ́nda me o beébe kélíki buéŋí i iílí ɛ́táánɔ ikimekime. Ɔkála ewú bé ŋe bú iinjie baacɔ áŋa i iŋetí cɛ ɔkála awɔ́ ɔɔcɔ ŋaá lɔ́kɔ́ma ekúlú ayɛ́ ɛŋɛŋɛ́ é wuúci taa. ⁶Ɔ mɔɔ́sɛ́ etéemé baacɔ ká bɔ́ áambaka ohónyí wú owéékúne, mbá bá tɛ bɔ́ŋɔ ; owé kéé beébe bílénékíne buéŋí, mbá bé ti wuúci lɛca ta bɔ́ lɛca ne eése.

⁷Bɛtandá eébí ŋaá bá bɛ́ a hɔáka ciátɛ cɛ́ ambala a cɛtábɔ́nákánɔ́ ɔcɔba e biité, bíábɔ́ bɛɛtɔ́ ŋaá bá háyɛ bá ma hákɛ́na bɛtamba bí butéŋí bí kóolo, máábɔ́ meése lɛcakana háyɛ meése ma baacɔ. ⁸Bɛ́ ŋaá bá ne tuhúnyi tɔcaha háyɛ tuhúnyi tú beénjú, cáábɔ́ eénye hɔ́áka eénye cí iŋgoyó. ⁹Bɛtandá eébí ŋaá láŋábaka bɛlaŋa bí biléŋú a bɛsasa, obínyíenyi ú bíábɔ́ bibéku ŋaá bá waá lɔ́kɔ́mákána háyɛ bɛkálɛ́kɛ biéŋí abɛ́ ɔmbana ú ciátɛ ciéŋí ŋaá cábanana e biité. ¹⁰Bɛ́ ŋaá bá na ɛndáŋá háyɛ cɛ́ ɛŋɛŋɛ́, bɛ́ táákána ne ciíci ; e cííbú ɛndáŋá eécí makɛ́nda me okélísíki baacɔ i iílí ɛ́táánɔ ŋaá bá. ¹¹Uubú otéŋí ŋaá bá elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ nɔɔfia nú tííme. Yiíyi bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ ne *nuebélé anyía « Abátɔ́na », na *nɔkɛlɛ́k anyía « Abolíyɔŋ ».

¹²Muuyé mu buúse eemu mú ma hɔ́la, e elime eécí muuyé a mɔ́mɔtɛ́ méfendí eémú kokóokó.

¹³E elime eécí, elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí bililé bítíndétú ŋá bɛ́lɛ́ta cíáyɛ́ ɛsɛ́bɛ́. Ɛ ŋá lɔ́kɔ́ma okelú é húlúkúne ɛ ɛndɔ́ŋɔ ínyíse cí nyiluli bitúké nyí kóolo ; nyiínyi nyɛ́áŋa eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. ¹⁴Okelú oócí ŋaá láána elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí bítíndétú ɔ́sɛ : « Súŋúnéke bililé bínyíse bɛ́ masɔ́ma a bɛ́áŋa bɛɔ́tɔ́kɔ́kɔ́nɔ́ a asálá yɛ́ yaandándá yí nuúci nɔ́ Ɛfaláta. »9.14 Nuúci nɔ́ Mesobotamí (i Iilák cɛ aámbáya).¹⁵Aáná elilé yí bililé bítíndétú ŋée súŋúnéke bililé bínyíse eébí hí onjéŋí oócí ú buɔ́sɛ́ eébú ú oólí oócí na ú hiɔŋɔ ehí Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá tábɔ́náká anyía bɛ́ ɔ́ɔ́nɔ́kɔ nuafa númɔtɛ́ nɔ́ tuafa tɔ́tátɔ́ tɔ́ baacɔ bá ɔmɛsɛ́. ¹⁶Ɛ ŋá lɔ́kɔ́ma bé me mi iínjie ɔmbana ú bicénji oócí, bicénji eébí ŋaá bá biéŋí : Milíyóŋ hɔ́ndɛ́tɛ ífendí, biíbi báátáka aá ciátɛ cɛ́ ambala ɔ ɔmuaná. ¹⁷Aáná ɛ ŋa mɛ́ lɛ́cáka *eseye yɛ́ asana eeye : Na ciátɛ cɛ́ ambala na baacɔ a bá ŋa bɔ́ báátáka ɔ ɔmuaná ŋa bɔ́ láŋábaka bɛlaŋa bí biléŋú a bɛsasa, bɛ́mɔtɛ́ bibólótoto bɔ́ɔ́ŋ háyɛ oocó, bɛ́mɔtɛ́ bɔ́ɔ́ŋ háyɛ bɛsɔŋɔ bɛ́ alábɛtáŋána, bɛ́mɔtɛ́ tɔ́na bulúmubulúme háyɛ ɛŋɔ́lɔ́muaná. Bɛɛtɔ́ bɛ́ ciátɛ cɛ́ ambala eécí ŋaá bá háyɛ bɛɛtɔ́ bí iŋgoyó ; aáná ne oocó, ne cióyo ne indusí ŋaá bá bɛ́ á hámɔ́kɔ́na a cáábɔ́ eété. ¹⁸Bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛnyɛ́ma bɛ́tátɔ́ eebi : Ne oocó, ne cióyo, ne indusí a bɛ́ ŋaá bá bɛ́ a hámɔ́kɔ́na e eété cá ciátɛ cɛ́ ambala ŋaá ɔ́ɔ́nɔ́kɔ nuafa númɔtɛ́ nɔ́ tuafa tɔ́tátɔ́ tɔ́ baacɔ bá ɔmɛsɛ́. ¹⁹Meléfényí ma ciátɛ eécí ŋaá bá na a cáábɔ́ eété ne e cííbú ɛndáŋá. Yááŋa anyía cííbú ɛndáŋá ŋaá bá háyɛ mɔɔ́hɔ, ciíci na bɛɛtɔ́ bɛ́ ɔtáákána.

²⁰Baacɔ bá ɔmɛsɛ́ a bá ŋa bɔ́ lɔ́bɔ́kɔ tɛ́ka ne owéékúne a bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛnyɛ́ma eébí bɛ́tátɔ́ tɛ ɔ́mɔ bɔ́ bɛ́kákálɛ́na máábɔ́ mekilíkínyí a maabɛ́ ; bɔ́ cɔba ne buúse o onyemi na *bɛɛbɛ́ bí bililé na bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ bɛ́ cáábɔ́ aabá cá bɛ́muátá ; bá tábɔ́náka bɛ́ kóolo, bɔ́mɔtɛ́ tábɔ́náka bí biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́, ta anyía bí mefíte, bɔ́mɔtɛ́ tɔ́na bɛ́ andányɛ́, ta anyía bɛ́ maatɛ́ a matúákánɔ́. Bɛnyɛ́ma eébí tɛ ŋá lɛcana, bɛ́ tɛ lɔ́kɔ́mána, bɛ́ tɛ kanda. ²¹Baacɔ eébé tɛ ɔ́mɔ bɔ́ bɛ́kákálɛ́na ta múábɔ́ muɔ́nɔ́nɔ, ta cáábɔ́ olokí, te cííbú ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ, mbá ta maabɔ́ meébi.

Asana yí ne elilé yɛ́ bɔsɔ́ma ne nufule e nutíkítíki

¹E elime eécí, ɛ ŋá lɛcá akɛndákɛ́nda yí *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma, yí é húlúkúne ɔ Ɔmuaná. Yɛ́ ŋaá bá aláŋábánɔ́ ɔlɔndɔ́ aá cɛɛ́tɔ ; ciama ma ɔbɔŋɔlɛna yááyɛ́ aatɔ́, búáyɛ́ buúse nɔ́maka háyɛ ɔɔ́cɔ́, cíáyɛ́ akɔlɔ́ lɛ́cakana háyɛ tukúse a tucíákánɔ́ ne iicé. ²Yɛ́ ŋaá bá ne nufule e nutíkítíki ɔ ɔɔbɔ́, nuúnu nuhúúnénú. Yiíyi atákánɔ́ uúyé ɔkɔlɔ́ ú manɔ́mɛ aá nuɔmɔ́, uúyé ɔkɔlɔ́ ú meényi ɔ ɔmɛsɛ́. ³Yí ŋeé bókíte buáŋá, uuye okelú ŋa bɛ́átábɔ́tɔ́na háyɛ iŋgoyó. Ɛŋakɛlá wó bókíte aáná, ɛmalamanda ítíndétú nɔ́mɔ nyɛátáka eényí. ⁴Ɛ́makɛ́la cɛ́ á yáátáka aáná, ɛsɛ́ yámɛ ɔ́ɔ́ŋɔ́kɔ bɛsana abɛ́ cɛ́ ŋa kɔɔnaka, mbá ɛ ŋá lɔ́kɔ́ma okelú a wúmɔtɛ́ wé húlúkúne ɔ Ɔmuaná ɔ́sɛ : « Buaka, atɛ ɔ́ɔ́ŋɔ, tétényíki yáaŋa indiitie bɛsana bɛ́ ɛmalamanda eébí. »

⁵Aáná elilé yɛ́ bɔsɔ́ma ayɛ́ ɛ ŋa mɛ́ lɛcáka atálɛ́mánánɔ́ na aá nuɔmɔ́ na ɔ ɔmɛsɛ́ ŋe hétúnyi uúyé ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ ɔ Ɔmuaná, ⁶yɛ́ ŋa súátɛ́na yɛ́sɛ10.6 Fanáka Tan 12.7. : « Aá taaká, ɛ ŋa mɛ́ súána eé nyiínyi nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, wuúci u ŋeé líhe bikúlú bikime, Muketi na ma ɔmɛsɛ́ na ma ɔmuaná, na ma nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́, na ma bɛnyɛ́ma bikime a bɛ́áŋa noómi a bɛhaála eébí bikime. » Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma eéyé ŋaá súátɛ́na yɛ́sɛ ekúlú yí etémbí yɛ́ ɔ háná tátáka tɛ a bá tɔ́na. ⁷Yááŋa anyía ekúlú eyí elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí bililé bítíndétú nɔ́mɔ káá bɛ́lɛ́ta cíáyɛ́ ɛsɛ́bɛ́ ; ekúlú eéyé Bandɔ́mɛsɛ́ kéé kuenyinyi nyíáyɛ́ nyɛtákɛ́na nyɛ́ bɛsana nyí indiitie, nyiínyi u ŋaá laakɛna bááyɛ́ bɔnyiɔnɔ, *behémúnyi bɛsana.

⁸Aáná okelú awɔ́ ɛ ŋa cáŋa ámɛ lɔ́kɔ́ma wé húlúkúne ɔ Ɔmuaná ŋa háná táŋáka na yaŋɔ́, ɔ́sɛ : « Ké ké híite nufule e nuhúúnénú, nuúnu núáŋa ɔ ɔɔbɔ́ ú elilé yɛ́ bɔsɔ́ma a yááŋa atákánɔ́ ɔkɔlɔ́ ɔ́mɔtɛ́ aá nuɔmɔ́, ooci a wɔ́mɔtɛ́ ɔ ɔmɛsɛ́. »

⁹I ŋé mi bíkósíti, ɛ ŋá laána elilé yɛ́ bɔsɔ́ma ɛsɛ́ yé mi iínjie nuátɛ́ nufule. Mbá yɛ́sɛ : « Nuúnu hiíte, nuúnu mɛna, nú ŋo yóo soomokine eé nyuúté háyɛ buɔ́yɔ́ ; asana ɔ́mɔtɛ́ óo nuúnu mɛna, nú kɔ yɔ́ɔ nuakɛna eé nuuhú. »10.9 Fanáka Ese 3.3.

¹⁰Aáná i ŋé mi hiíte nufule eénú ɔ ɔɔbɔ́ ú elilé yɛ́ bɔsɔ́ma, ɛ ŋá mɛna ; nú ŋé mi sóómókíne e nyuúté háyɛ buɔ́yɔ́, mbá ɛ́makɛ́la yémi nuúnu mɛna, nú ŋe túme ɔ mɛ nuana eé nuuhú. ¹¹Báyɛ náámɛ : « Ɔ ŋɔ́ nyɛmána wu ɔ háná hémúkúnyínyi baacɔ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a bɛ́ ŋa lɛca na baacɔ bá tɔnyɛ́nɔ́ tuéŋí, na bɔ́ mɔnɔŋɔ meéŋí, na bá ɛtáŋa ciéŋí, na báábɔ́ betéŋí áyá. »

Bambasɔ́mbásɔ béfendí

¹Aáná bé ŋeé mi iínjie nɔtɔŋɔtɔ́ŋɔ́, nu ŋaá bá i iŋetí ci nuketi anɔ́ ɛ naŋa bé ketikinyi bɛnyɛ́ma, mbá báyɛ : « Cɔbá e ké ketiki ne *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, ne nyindúmé nyí nyiluli nyiínjie áyá, mbá á fanáka baacɔ e bé ŋe bú nyemi Bandɔ́mɛsɛ́ hɔ́á. ²A asana na nɔháatɛ́, nyɛana eti nuúnu ketí, ananyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe yiínjie ɔ mɔnɔŋɔ a ma tɛ á bá *Besuif ; mɔnɔŋɔ eémé ké yeéndéke efúúménénú yɛ́ bálɛ́ka iílí etíne éfendí ne imbuke ífendí. ³Ɛ ká mɛ́ tɔ́ma báámɛ bambasɔ́mbásɔ béfendí balaŋábákánɔ́ bisíkésíke ; bé ké bú hémúkúnyinyi baacɔ bɛsana i iílí eécí, ɛ́cɛ anyía mɔɔ́sɛ́ tɔ́sɛ́na ɛ́mɔtɛ́ na hɔ́ndɛ́tɛ ífendí ne etíne átátɔ́. »

⁴Bambasɔ́mbásɔ béfendí eébé á bɔ́ŋa háyɛ molifié méfendí, beébe tɔ́na háyɛ bɛtálɛ́ná bɛ́ *lámba bífendí ; bá ŋa bɔ́ tálɛ́mákɛ́na eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, Mutéŋínyi ɔmɛsɛ́. ⁵Mbɔ́kɔ báábɔ́ beliŋine ŋa bɔ́ aambaka o beébe kɛla bɔɔbɛ́, bé ké bú beébe hemúkúnyínyi oocó a cáábɔ́ eété o o beébe ɔɔ́nɔ́kɔ. Híáná ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋa yáamba o beébe kɛla bɔɔbɛ́, u kéé wé. ⁶Bambasɔ́mbásɔ eébé á bɔ́ŋa na makɛ́nda ma ɔhatɛakɛna tɔbɔ́lá, tɔ́ tɛ naa ɔ mɔɔ́sɛ́ mekime emé bé ké bú hémúkúnyínyi baacɔ bɛsana, beébe tɔ́na na makɛ́nda ne me oceŋisiki menyífé manɔ́ŋɔ́, ne me owiínjíékíne baacɔ anamánamá ce muuyé a nyɛnamá enyí bé ké bú lénéke.

⁷Ɛkákɛ́la bábɔ́ mana ohémúnyínyi baacɔ bɛsana, ekúlú eéyé múálá káá háma a nɔɔfia nú tííme o o beébe nuusi ; mu kéé beébe yákáka, múo beébe ɔɔ́nɔ́kɔ. ⁸Cííbú imime káá yaanaka a nɔháatɛ́ nú yaandándá yɛ́ bálɛ́ka ayɛ́ bɔ́ ŋɔ lɔ́ŋɛ́na ɛ ɛnjaba báyɛ *Sɔ́tɔm, ta anyía *Esíbit, aá haála ahɛ́ bá ŋa yáátákɛ́ná uubú Otéŋí ɔ ɔmbásá ɔ ɔmuaná. ⁹Aáná na baacɔ bá mɔnɔŋɔ mekime, na bá tɔnyɛ́nɔ́ tukime, na bá ɛtáŋa ikime, ne bé ekúli ekime ká bɔ́ lɛcaka imime eécí mɔɔ́sɛ́ mekimekime matátɔ́ ne ekélékéti. Bé ti ké bú oókóto anyía baacɔ ébú ciíci nyiéke. ¹⁰Baacɔ bá ɔmɛsɛ́ okime ké bú bílénéke buéŋí a yaátɛ́ asana, bá lɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ, bá tɔ́mákánána eefú, anyía bífendí bí *behémúnyi bɛsana eébí áŋa bitekésékénú buéŋí baacɔ bá ɔmɛsɛ́.

¹¹E elime cɛ mɔɔ́sɛ́ eémé matátɔ́ ne ekélékéti, mehúne me olíhe kéé húle ná Bandɔ́mɛsɛ́, mó ko wóofokine náábɔ́ ; bá ká bɔ́ hátɔkɔna ɛndánáka. Yaandándá yí bulíkílíki kéé tímbíéke baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá bébú beébe lɛcaka. ¹²Ɛkákɛ́la bábɔ́ hátɔ́kɔ́na ɛndánáka, bá ká bɔ́ lɔ́kɔ́ma yaandándá yí okelú ú hulukune ɔ Ɔmuaná, ú beébe laakɛna ɔ́sɛ : « Ánɔ báátáka aaha. » Nyíábɔ́ nyɛbáátáka eényí ɔ Ɔmuaná a bɛlɔndɔ́ noómi, báábɔ́ beliŋine beébe lɛcaka. ¹³Hí e ekúlú eéyé, ɔmɛsɛ́ ŋeé bínyíétínyi na makɛ́nda ; aáná nuafa númɔtɛ́ nɔ́ tuafa túɔ́hátá nɔ́ yaandándá yɛ́ bálɛ́ka eéyé ŋaá káátíáka, baacɔ tɔ́sɛ́na ítíndétú nɔ́mɔ ŋe bú wéékúne e nyibínyíétínyi nyɛ́ ɔmɛsɛ́ eényí. Bulíkílíki ŋé tímbíéke baacɔ ɔ bɔ́mɔtɛ́ e bé ti omó bú wéékúne, bé ŋe túmé owiínjie Bandɔ́mɛsɛ́ nuúmi.

¹⁴Muuyé méfendí eémú mú ma hɔ́la, a múmɔtɛ́ eémú kokóokó hí aámbáya.

Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí bililé bítíndétú nɔ́mɔ maá bɛ́lɛ́ta ɛsɛ́bɛ́

¹⁵Aáná *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí bililé bítíndétú nɔ́mɔ ŋaá bɛ́lɛ́tá cíáyɛ́ ɛsɛ́bɛ́. Bá ŋa lɔ́kɔ́máka bɛandándá bí ikelú bí húlúkúne ɔ Ɔmuaná, bɛ́ kɔɔnaka bɛ́sɛ : « Butéŋí bɔ́ ɔmɛsɛ́ eebu a yáaŋa aámbáya a aabá cí ne Otéŋí a Waáŋá na ca ciayɛ́ *Mesíi. U kéé téŋgínyi e bikúlú bikime. »

¹⁶Ɛ́makɛ́la ikelú eécí á táŋáka aáná, *baáŋá nyitíne ne bényíse a bá naŋa bébú limekine eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa bɔ́ kúákɔ́na ɔ ɔmɛsɛ́, túábɔ́ tɔbɔlɔ bítíséke ɔmɛsɛ́, bé ŋe túmé onyemi Bandɔ́mɛsɛ́, ¹⁷bá kɔɔnaka báyɛ :

« Tu ŋe sú o wiínjie bitéŋíti, kuɔŋɔ́ uusú Otéŋí a Waáŋá,

Bandɔ́mɛsɛ́, Alámakɛ́nda, a wáŋa wɔɔ́sɔ, wuúci u ŋaá bá,

anyía ɔ ɔ́ŋa otóŋínyínyi biɔwɔ bɛandándá bɛ́ makɛ́nda ɔ nyiɔ́wɔ nyitéŋínyi.

¹⁸Baacɔ bá mɔnɔŋɔ me etémbí ŋɔ bɔ́ ɔ lɔ́kɔ́mákɛ́na hilóbi ;

asana ɔ́mɔtɛ́, aámbáya ekúlú ma kaáháma ayɛ́ wɔ́ɔ cɔba o o beébe lɔ́kɔ́mákɛ́na hilóbi ekúlú ayɛ́ wɔ́ cɔba ɔ ɔsɔ́mbɔ́tɔ́kɔ́nɛ́na biwéewé bɛsana.

Yaátɛ́ ekúlú ɔ kɔ́ɔ́ namaka tɔ́na bɔ́ɔ́wɔ bɔnyiɔnɔ, behémúnyi bɛsana.

Ɔ kɔ́ háná ɔ namaka belumitinine bekime, beébe bé ŋe bú nyemi nyíɔ́wɔ nyiínyi,

ta tuálaála, ta taaká cɛ́ baacɔ áyá.

E ekúlú eéyé o kóó menyisi buúse bukime bacaŋɛna ɔmɛsɛ́ bekime. »

¹⁹*Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ɔ Ɔmuaná nyibíkúune eényí ; *hikóló hɛ́ nyɛlata nyí bumbénú ŋé bítóŋínyi. Aáná ɛmanyɛmanyɛ ŋeé túmé ɔmanyɛma, hiyúkúyúkú hí ikelú lɔ́kɔ́mákána, ɛmalamanda áátáka, nɔbɔ́lá nɔ́ andányɛ́ náaka buéŋí.

Ne oónjú na ɛŋgandɔ́

¹E elime eécí, hibílícínyínyí a hiáŋá ŋeé bítóŋínyí ɛ ɛŋɔ́lɔ́muaná : Mío bísíémúkúnyi, míɔ lɛca anyía oónjú u ŋaá bá, ɔɔ́cɔ́ ŋeé wuúci bɛ́bɔ́ŋɔ́lɛna aá cɛɛ́tɔ háyɛ bɔlaka, oólí nɔmaka ɛ ɛmbana cɛ bíáyɛ́ bɛbanábána, u ŋaá bá bɛ́háya a yááyɛ́ aatɔ́ oboŋoli yí tunjoti túɔ́hátá ne túfendí. ²Oónjú oócí ŋaá bá ne nyifume, u númíki ; aáná u ŋaá bá wó bókókó anyía inúmí ci obíéne ŋaá bá ci é wuúci kálákɛ́na buéŋí.

³Aáná hibílícínyínyí hí etémbí ŋeé bítóŋínyi tɔ́na ɛ ɛŋɔ́lɔ́muaná : I ŋeé mi bísíémúkúnyi, míɔ lɛca anyía yaandándá yɛ́ ɛŋgandɔ́12.3 Ɛnyama ; cɛáŋa hibílícínyínyí hɛ́ Sátan (fanáka Ɛsa 27. 1). yɛ́ ŋaá bá, yɛ́ɔ́ nyíɔkɔ bɔ́ɔ́ŋ, háyɛ oocó, ciíci na bɛɛtɔ́ bítíndétú nɔ́mɔ, ne biboŋoli bí butéŋí bítíndétú nɔ́mɔ a bɛɛtɔ́ eébí ; ciíci tɔ́na na ɛndɔ́ŋɔ cíɔ́hátá. ⁴Úúyé ɔndáŋá ŋé húlúnéke nuafa númɔtɛ́ nɔ́ tuafa tɔ́tátɔ́ tú tunjoti tukime tɔ́ ɛŋɔ́lɔ́muaná, yí tuútu sukuneke ɔ ɔmɛsɛ́. Ɛŋgandɔ́ eécí ŋa kaá tálɛ́mɛ́nɛ́na oónjú awɔ́ u ŋaá bá we númíki eé buúse, anyía wá lahɔ́náka ɔɔ́nɔ́ hí ekúlú eyí oónjú oócí ŋeé bíéne.

⁵Oónjú nyibíéne ɔɔ́nɔ́ ɔnɔ́mɔcɔ́ eényí, wuúci u ŋaá nyɛmána wu otéŋgínyi mɔnɔŋɔ mekime ma ɔmɛsɛ́ ne butéŋí bú biléŋúléŋú.12.5 Fanáka Maŋ 2.8. Bé ŋeé hiíte o ohiite ɔɔ́nɔ́ oócí, bé ŋe wuúci súéténé ne eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ na a núáyɛ́ nɔkɔná. ⁶Mbá iinyí, u ŋaá cábákɛ́na i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á ; hɔ́á Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci tábɔ́nákɛ́na anyía wé wuúci túkéke tuɔŋɔ tɔ́tátɔ́ ne ekélékéti.

⁷Biité ŋá kua ɔ Ɔmuaná noómi : Na Mikayɛ́l12.7 Fanáka Tan 10.13, 21 ; 12.1. na bíáyɛ́ bililé bɛ́ masɔ́ma nuusiki ɛŋgandɔ́ ; na ɛŋgandɔ́ na bíáyɛ́ bililé bɛ́ masɔ́ma nuaka tɔ́na biité eébí. ⁸Mbá, beébe ta ɔyáka na Mikayɛ́l na bíáyɛ́ *bililé bɛ́ masɔ́ma ; aáná bɔ́ tɛ ɔ́mɔ háná abɔ́ bá na haála hé olimine ɔ Ɔmuaná. ⁹Ɛ́ɛhɛ́ bá ŋa bɔ́ nyɛkɛ́tɛ́na yaandándá yɛ́ ɛŋgandɔ́ eéyé, ciíci cɛ́áŋa ciɔ́hɔ cɛ buáyá eécí12.9 Fanáka Sɛn 3.1(ɔcɔba ne buúse ). acɛ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ anyía ɔlɛmbalɛmba, ta anyía na Musɔ́mɛ́na na Sátan ; mu naŋa mué nénisiki ne munéŋéne baacɔ bekime bá ɔmɛsɛ́ okime. Bé ŋe bú ciíci nyɛkɛ́tɛ́na ɔ ɔmɛsɛ́ na bíáyɛ́ bililé bɛ́ masɔ́ma áyá.

¹⁰E elime eécí, ɛ ŋa mɛ́ lɔ́kɔ́ma yaandándá yí okelú yí húlúkúne ɔ Ɔmuaná, yɛ́ kɔɔnaka yɛ́sɛ : « Aámbáya ekúlú yɛ́ nyɛkɔmba má kaáháma ! Bandɔ́mɛsɛ́ me tóŋínyi na mááyɛ́ makɛ́nda na búáyɛ́ butéŋí ; makɛ́nda me butéŋí a yáaŋa a aabá cá ciayɛ́ *Mesíi, anyía bá ma nyɛ́kɛtɛna ɔ ɔmɛsɛ́ musɔ́mɛ́na12.10 Nyibíhémbúle nyí nyiínyi a nyɛ́mɔtɛ́ nyɛ́ Sátan. báásɔ́ benyíinyí. Muúmu mu ŋaá bá mué beébe sɔ́mɔ́kɛ́na ne nebutúé na nabuɔ́sɛ́ ná cíásɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. ¹¹Mbá báásɔ́ benyíinyí ŋe bú muúmu yákaka na a asana na manɔ́ŋɔ́ ma Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá, na a asana na ciábɔ́ ɛmbasɔ́ acɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ laákɛ́na baacɔ anyía Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa taaká. Bé ŋe bú bíínjíékíne o olumitinine noómi ɔ ɔkɔɔ́háma eyí bé ŋe bú lumítíne owé. ¹²Yaátɛ́ asana, banɔ́ biliminyi bɛ́ Ɔmuaná bikime, énu bílénéke buéŋí ! Mbá, mahana náánɔ́, banɔ́ biliminyi na bɛ́ ɔmɛsɛ́ na bɛ́ nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́, anyía Musɔ́mɛ́na eémú kokóokó munyíóyónó na nyɛŋána nyikime ; mu menyukune anyía ekúlú me muúmu lɔ́bɛ́na etíkítíki. »

¹³Ɛ́makɛ́la ɛŋgandɔ́ á bɛ́lɛ́ca anyía bé me ciíci aahɛna ɔ ɔmɛsɛ́, ci ŋé túme ɔwɔɔ́ŋɛ́na oónjú ewú u ŋeé bíéné ɔɔ́nɔ́ ɔnɔ́mɔcɔ́. ¹⁴Mbá bé ŋe yiínjie oónjú oócí bibéku bífendí bɛ́ yaandándá yí kóndónyi anyía we fúlúlúé ɔ ɔkɔɔ́háma i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á, haála ehé bé ŋeé wuúci tábɔ́nákɛ́ná anyía bé wuúci túkéké hɔ́á ɔ ɔmbana ú tuɔŋɔ tɔ́tátɔ́ ne ekélékéti haaca na ciɔ́hɔ eécí. ¹⁵Ciɔ́hɔ ŋaá lɛcá aáná, cɛ ŋá aanyákákɛ́na oónjú oócí bɛahɔ́ bí menyífé e elime háyɛ nuɔmɔ́, anyía bɛahɔ́ bí menyífé eébí é wuúci hɔlána. ¹⁶Asana ɔ́mɔtɛ́, ɔmɛsɛ́ ŋɔ hɔ́kɔ́nɔ́nɔ oónjú : Ú ŋeé hélúnue, nyɛmɛnaka eényí nuɔmɔ́ nú menyífé anɔ́ ciɔ́hɔ ŋa yaanyákáka a nyíáyɛ́ nyuúté. ¹⁷Hilóbi ŋeé tímbie ciɔ́hɔ buéŋí a asana eéyé, cɛ ŋá cɔbá o okonúusi baáná bé etémbí bé oónjú oócí ; beébe bá naŋa bábɔ́ lɔ́kɔ́mákɛ́na *bikotí bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, bá látákɛ́na taaká ecí Yésus ŋa nambɔ́nɛ́na baacɔ.

¹⁸Aáná cɛ ŋga tálɛ́mɛ́ná a asálá yɛ́ nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́.

¹Ɛ ŋa mɛ́ lɛca tɔ́na múálá á hámɔ́kɔ́na aá nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́ noómi, muúmu na bɛɛtɔ́ bítíndétú nɔ́mɔ, na ɛndɔ́ŋɔ cíɔ́hátá a ciáŋa ne biboŋoli bí butéŋí. Bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔ́ŋɔ́kɔ a bɛɛtɔ́ eébí eénye cé ofénékíne Bandɔ́mɛsɛ́. ²Múálá eémú ŋaá bá mu a hɔ́áka ɛŋgaŋgɔ́, cááyɛ́ akɔlɔ́ háyɛ cá ɛɛbɔ́ ci eciké, nyíáyɛ́ nyuúté háyɛ nyí iŋgoyó. Ɛŋgandɔ́ cío wuúci cumeke na mááyɛ́ makɛ́nda, na núáyɛ́ nɔkɔná, na makɛ́nda me otéŋgínyi áyá. ³Yááyɛ́ aatɔ́ a yɛ́mɔtɛ́ ŋaá bá na yaandándá yí imbéŋé ; ta híáná, bé ŋe yeéŋúnyisi imbéŋé eécí. Baacɔ bekime bá ɔmɛsɛ́ ŋa bɔ́ bá bébú kékéke múálá eémú, bé ŋe túmé o wuúci látɛ́na. ⁴Baacɔ bekime nyitúme onyemi ɛŋgandɔ́ eényí, ananyía cí ŋeé cúméke mááyɛ́ makɛ́nda ná múálá eémú ; bé nyémiki tɔ́na múálá, bá kɔɔnaka báyɛ : « Aányɛ́ wáŋa háyɛ kuɔŋɔ́ e ? Aányɛ́ wáŋa wu ɔ kuɔŋɔ́ núúsiki e ? »

⁵Bé ŋé yiínjie múálá na makɛ́nda me ohémúkúnyi bɛahɔ́ eéyé e nyuúté, na makɛ́nda me ofénékíne Bandɔ́mɛsɛ́ ; bé ŋé muúmu iínjie tɔ́na ekúlú yɛ́ ɔkɛlaka aáná : Iílí etíne éfendí ne imbuke ífendí. ⁶Aáná mu ŋeé húúne nyuúté o oféníne Bandɔ́mɛsɛ́, mu fénékíne na nyíáyɛ́ nyiínyi, ne uúye ooki, ne biliminyi bikime bɛ́ Ɔmuaná. ⁷Bé ŋeé muúmu iínjie tɔ́na makɛ́nda ne me onuusiki baacɔ bá Bandɔ́mɛsɛ́ ne me o beébe yákáka;13.7 Fanáka Tan 7.21. bó muúmu iínjie tɔ́na makɛ́nda me otéŋgínyi na tɔnyɛ́nɔ́ tukime, ne ekúli ekime, na baacɔ bá ɛtáŋa ikime, na mɔnɔŋɔ ma baacɔ mekime. ⁸Baacɔ bekime bá ɔmɛsɛ́ ké bú muúmu nyemiki, eebe bekime abá cáábɔ́ eénye tɛ ŋaá bá cɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ o otúme e nyiketi nyɛ́ ɔmɛsɛ́ e nufule nú olíhe nɔ́ Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá, wuúci waáta bá ŋa sɛ́kaka.

⁹Ɔɔcɔ a wáŋa ne eetú cá ɔlɔ́kɔ́máka á lɔ́kɔ́máka ! ¹⁰Yááŋa anyía ɔɔcɔ awɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ á kɔɔna anyía bé ŋe tíŋeke yɔɔ́lɛ́, bé kéé tiŋe. Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋɔ́ yɔ́ɔ́nɔ sɔ́ɔ́kɔ́ na nɔsala nɔ́ ɔhána, bé wuúci ɔ́ɔ́nɔ híáná tɔ́na. Yaátɛ́ asana belumitinine Bandɔ́mɛsɛ́ ábɔ́ nyɛmána bé oweéhíkínyínyi muuyé mbá bá ɔɔ́nɔ́kɛ́na o olumitinine noómi.

¹¹Ɛ ŋá lɛcá múálá mu etémbí á hámɔ́kɔ́na ɔ ɔmɛsɛ́ noómi ; mu ŋaá bá na ɛndɔ́ŋɔ ífendí háyɛ cɛ́ ɔɔ́nɔ́ u ɛtɔ́mbá, mu táŋáka háyɛ ɛŋgandɔ́. ¹²Mu ŋaá bá muɔ́ nyíɔkɔ na makɛ́nda me otéŋgínyi i iŋetí cɛ múálá mu buúsebuúse eé buúse bɔ́ múálá eémú. Mu ŋe yeékíkínyi na baacɔ bá ɔmɛsɛ́ na bɛnyɛ́ma bí etémbí bikime anyía bí é nyemíki múálá eémú amɔ́ yaandándá yí imbéŋé ŋa yááŋɔ́núá. ¹³Múɔ kɛlaka bikeyékeye bɛ́ bɛsana biéŋí ɔ ɔkɔɔ́háma ehé mu ŋeé súúnyi oocó ɔ ɔmɛsɛ́, ú húlúkúne ɛ ɛŋɔ́lɔ́muaná, baacɔ bekime lɛcaka. ¹⁴Múálá eémú ŋaá bá mué néŋéke baacɔ bá ɔmɛsɛ́ a asana ne bikeyékeye bɛ́ bɛsana ebí bé ŋeé wuúci iínjie makɛ́nda ma ɔkɛlaka eé buúse bɔ́ sɔ́ɔ́kɔ́ múálá eémú ; múɔ kɛla anyía baacɔ ébú lumitine ɔtua hibílícínyínyí hɛ́ múálá mu buúse amɔ́ bá ŋa cánɛ́ta na nɔsala nɔ́ ɔhána mbá mu líhéke. ¹⁵Bé ŋé iínjie múálá mu ɔláta makɛ́nda me olíhísíki bɔkɔ eébú anyía bú á táŋáka, bú ɔ́ɔ́nɔ́kɔ tɔ́na baacɔ bekime e bé ŋe bú kíne onyemi hibílícínyínyí eéhí. ¹⁶Ci ŋe yeékíkínyi baacɔ bekime : Na banásɛ́ na *baáŋá, na ɛnɔ́mɛ cɛ́ baacɔ na basɔ́kásɔ́ka, na bɛɔ́lɛ́ na baacɔ a bá tɛ abɔ́ bá bɛɔ́lɛ́, anyía bé beébe bílícíkínyínyi ɔ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ ta anyía a nɔbɔlɔ. ¹⁷Ɔɔcɔ okime awɔ́ u tɛ ɔ́mɔɔ́ bá obílícínyínyi tɛ ɔ́mɔɔ́ bá na makɛ́nda ta ma ɔwɔɔ́ndɔ bɔkɔ, mbá ta me otúéne ɔɔcɔ bɔkɔ. Hibílícínyínyí eéhí áŋa nyiínyi nyɛ́ múálá eémú, ta anyía ɔmbana ú nyíáyɛ́ nyiínyi.

¹⁸Ekúlú yɛ́ ɔɔcɔ ɔbɔ́ŋɔ injiŋé eeye yááŋa. Ɔɔcɔ okime a wáŋa ne injiŋé ŋá nyɛmána wu omenyi nyihembule nyɛ́ ɔmbana ú múálá, ananyía ɔmbana oócí áŋa nyiínyi nyɛ́ bɔnyɛ baacɔ : Hɔ́ndɛ́tɛ ítíndétú ne imbuke etíne átátɔ́ ne ítíndétú.13.18 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « hɔ́ndɛ́tɛ ítíndétú ne imbuke buunyi na ɔ́mɔtɛ́ » (616).

Na Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá na bááyɛ́ baacɔ

¹Ekúlú ayɛ́ ɛ ŋa háná émi bísíémúkúnyi, ɛ ŋa mɛ́ lɛca Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá, ú ma tálɛ́mɛ́na a nɔkɔndɔ nú Síyon ɔ ɔmuaná. U ŋaá bá ɔlɔŋɔ na baacɔ tɔ́sɛ́na etíne étíndétú nɔ́mɔ ne imbuke ínyíse cɛ́ tɔ́sɛ́na. Baacɔ eébé ŋaá bá bebílícíkínyínyí a tɔbɔlɔ na nyíáyɛ́ nyiínyi, na nyɛ́ ciayɛ́ Síkíne. ²Ɛ ŋá lɔ́kɔ́ma okelú ma bɛ́átábɔ́tɔ́na ɔ Ɔmuaná ; u hɔ́áka ɔfɛna ú bɛandándá bɛ́ bɛahɔ́ bí nuúci, ú hɔ́áka tɔ́na yaandándá yɛ́ ɛmalamanda. Okelú awɔ́ ɛ ŋaá mɛ lɔ́kɔ́ma ŋaá bá tɔ́na háyɛ tɔlɔ́ŋɔ́ atɔ́ baacɔ beéŋí ŋe bú súbe. ³Tɔ́sɛ́na cɛ́ baacɔ eécí ŋaá bá cɛ́á hákɛ́na yɔɔ́sɔɔ́sɔ yɛ́ buŋana eé buúse na bɔ́ nɔkɔná nɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, na bɔ́ bɛnyɛ́ma bínyíse e bí ŋe bínyíényi, na bɔ́ *baáŋá áyá. Ta ɔɔcɔ tɛ ɔ́mɔ bá wu ɔhákɛ́na buŋana eébú, ɛ tɛ ŋáa bá hú baacɔ tɔ́sɛ́na etíne étíndétú nɔ́mɔ ne imbuke ínyíse cɛ́ tɔ́sɛ́na abá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá háŋɔ́náka ɔ ɔmɛsɛ́.

⁴Baacɔ eébé ti ómo bú bítíse beénjú ; beébe ta ɔbɛ́tɔ́bɔ ne bihíŋe ta buɔ́sɛ́. Bá náŋa bábɔ́ látákɛ́na Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá haála hekime ; Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe háŋɔ́náka ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ bá ɔmɛsɛ́ anyía bábɔ́ bámɔ́kɔ́na háyɛ bɛtɔ́mɔtɔ́mɔ bɛ́ bɛnyɛ́ma bí esíéné bí owiínjíékíne na ná Bandɔ́mɛsɛ́ na ná Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá. ⁵Bá tɛ ŋá bɔ́ sɔ́mba afala ta buɔ́sɛ́, beébe tɛ́ka na hɛkɔma.

Asana na buɔ́sɛ́ bɔ́ nyɛkála

⁶Ɛ ŋá lɛcá *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí etémbí yí e fúlulueke haaca oówó ɛ ɛŋɔ́lɔ́muaná. Yɛ́ ŋaá bá na Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí ekúlú ekime yí ohulikinyi biliminyi bɛ́ ɔmɛsɛ́ ; biliminyi eébí ŋaá bá baacɔ na bá tɔnyɛ́nɔ́ tukime, ne bé ekúli ekime, na bá ɛtáŋa ikime na bá mɔnɔŋɔ mekime. ⁷Elilé ŋaá bá yá kɔ́ɔnaka yɛ́sɛ : « Énu kékéke Bandɔ́mɛsɛ́, nu wuúci iínjíékíne nuúmi, anyía yááyɛ́ ekúlú yí okélísíki baacɔ bekime má kaáháma. Énu nyemíki Ooci a wáŋa Muketi na ɔmɛsɛ́ na ɔmuaná, na nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́, ne tucéme tú menyífé. »

⁸Aáná elilé yɛ́ bɔsɔ́ma a yɛ́mɔtɛ́ ŋaá fááya e elime ci elilé eéyé. Yɛ́ ŋa kɔɔ́na yɛ́sɛ : « Bálɛ́ka a ciáŋá, *Bábilon,14.8 Bálɛ́ka ci butéŋí bɔ́ ɔmɛsɛ́ okime. Bálɛ́ka eécí áŋa cɛáŋá a bɛsana bikime na bɛ́ ɛŋɔŋɔ, ne bí onduné, ne bí ilumitinine, mbá bí núúsiki Bandɔ́mɛsɛ́. ma lɔ́sálɔ́sa, cɛ́ ma lɔ́sálɔ́saʼo. Ciíci eécí cí ŋeé múúsíkí mɔnɔŋɔ mekime meluku ma bíáyɛ́ bibébékénú bɛ́ ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ ! »

⁹Aáná elilé yɛ́ bɛ́tátɔ́ ŋaá faáya e elime ci bililé bí buúse bífendí eébí ; yɛ́ kɔɔ́naka okelú ɔ ɔmuaná yɛ́sɛ : « Oo ! Ɔɔcɔ okime ewú u kéé nyémiki na múálá ne hííyé hibílícínyínyí, mbá u lumitine anyía bé wuúci bílícínyínyi a nɔbɔlɔ ta anyía ɔ ɔɔbɔ́, ¹⁰wuúci bɛ́muátá u káá múáka meluku me hilóbi hɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; meéme mááŋa me sukúnénú e hindeŋé hí hííyé hilóbi, tɛ́ka na ɔlata bɔkɔ a búmɔtɛ́. U káá lɔ́kɔ́máka muuyé o oocó ú indusí noómi eé buúse bú ne *bililé bɛ́ masɔ́ma e bifúúménénú na Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá. ¹¹Oocó oócí ewú ú ŋeé beébe lɔ́kɔ́tɔ kéé hémúkúnyi cióyo ekúlú ekime. Baacɔ e bé ŋe bú nyémiki na múálá ne hííyé hibílícínyínyí ne eebe bekime ebé bé ŋe bílícíkínyínyí na nyíáyɛ́ nyiínyi ti ké bú hélúme te nebutúé ta nabuɔ́sɛ́.

¹²Yaátɛ́ asana banɔ́ belumitinine abá nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́mɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, nu hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ né Yésus, énu eéhíkínyínyi. »

¹³Ɛ ŋá lɔ́kɔ́ma okelú ma bɛ́átábɔ́tɔ́na ɔ Ɔmuaná. Ú ŋá mɛ́ laána ɔ́sɛ : « Ɔɔ́ŋɔ́kɔ : O otúme aámbáya bɔmbányɛ áŋa né biwéewé e bí ŋe wéékúne bɛlátákánɔ́ e nyimónjóló ne Otéŋí a Waáŋá. Ɛ́ɛ, híáná Elilé ŋaa kɔ́ɔna. *Híáná yááŋa, anyía bébú hélúméke máábɔ́ moólí ; yááŋa anyía máábɔ́ monyiókínyí maa lɛ́cana. »

Masáŋá ma nyɛmana nyɛ́ ɔmɛsɛ́

¹⁴Aáná i ŋeé mi bísíémúkúnyí tɔ́na, míɔ lɛca efúlúndúndúé yɛ́ ɔlɔndɔ́. Bɔkɔ a búmɔtɛ́ limine ɔ ɔlɔndɔ́ eéyé ɔ ɔmuaná bɔ́ hɔ́áka ɔɔcɔ ; u ŋaá bá bɛ́háya atamba yí butéŋí yí kóolo, wuúci tɔ́na na yaandándá yɛ́ ɔhána a yɛ́ ŋaá tɛa ɔ ɔɔbɔ́. ¹⁵Aáná *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí etémbí ŋaá faáya, yí húlúkúne eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ; yɛ́ láakɛna ooci awɔ́ u ŋaá bá limine ɔ ɔlɔndɔ́ okelú ɔ ɔmuaná yɛ́sɛ : « Hiíte úúwe ɔhána, sáŋáka bɛnyɛ́ma, anyía ekúlú yɛ́ masáŋá ma nyɛ́mana ; bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔmɛsɛ́ ma ɔ́ɔ́nɔ́kɛ́na anyía bá sáŋáka. » ¹⁶Aáná ooci awɔ́ u ŋaá bá limine ɔ ɔlɔndɔ́ ŋa yaáhɛ́na ɔhána a masáŋá, yɔ́ sáŋáka bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔmɛsɛ́.

¹⁷Ɛ ŋa mɛ́ lɛcá tɔ́na elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí etémbí ma faáya, yí húlúkúne eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ cɛ Ɔmuaná. Yɛ́ ŋaá bá tɔ́na na ɔhána awɔ́ ú ŋaá tɛa ɔ ɔɔbɔ́.

¹⁸Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí etémbí a yɛ́mɔtɛ́ ŋaá fááya, yí húlúkúne a maabána me nyindúmé nyí nyiluli nyiínjie ; yiíyi na makɛ́nda me otéŋgínyi oocó. Yɛ́ ŋaá laána sɔ́ɔ́kɔ́ awɔ́ u ŋaá bá na ɔhána okelú ɔ ɔmuaná yɛ́sɛ : « Hiíte úúwe ɔhána, sɔ́mbáka ecúkúle cá bɛnyɛ́ma bí esíéné bɛ́ ɔmɛsɛ́, anyía bíábɔ́ bɛtámá mɔ yɔ́ɔ́nɔ́kɛ́na. » ¹⁹Aáná elilé yɛ́ bɔsɔ́ma ŋa yaáhɛ́na úúyé ɔhána a masáŋá, yɔ́ sɔ́mbáka ecúkúle cá bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔmɛsɛ́, yó biíbi sukuneke aá yaandándá yɛ́ nuáta. Nyɛkɛla eényí ŋo tóŋínyi hilóbi hɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. ²⁰Bé ŋe yeéndéke bɛtámá aá nuáta, nú ŋaá bá a mafákálɛ́ana ma bálɛ́ka. Ekúlú ayɛ́ bá ŋaá bá bé yeéndéke bɛnyɛ́ma eébí, bɛɔ́fɔ́lɔ́ bɛ́ manɔ́ŋɔ́ bɛ́ ŋaá bá bɛ́á hámɔ́kɔ́na, bɛ́ bɛ́tákáka háyɛ nuúci a núáŋa nú ɔháma ciátɛ cɛ ambala a cɛtálɛ́mánánɔ́ e nyuúté ; mɔ́ hɔ́mbaka e kilomɛ́ta hɔ́ndɛ́tɛ ɛ́tátɔ́.

¹E elime eécí, i ŋeé mi bísíémúkúnyí tɔ́na míɔ lɛca yaandándá yí ekeyekeye yɛ́ asana yí etémbí ɔ Ɔmuaná : Bililé bɛ́ masɔ́ma bítíndétú nɔ́mɔ bí me tímbíéke muuyé mutíndétú nɔ́mɔ a aabá. Muuyé mú nyibíóndísínyi eémú mu ŋaá bá, anyía e muuyé eémú hilóbi hɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé bíóndísínyi.

²Aáná ɛ ŋa mɛ́ lɛcá bɔkɔ a búmɔtɛ́ háyɛ nuɔmɔ́ nú iílí ne iílí, buúbu ne oocó tɔ́na noómi. Míɔ lɛcaka tɔ́na baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ yákáká múálá, bó kíneke ne onyemi hííyé hibílícínyínyí na ɔbɛ́ɔ́ŋɔ ɔmbana ú nyíáyɛ́ nyiínyi. Bá ŋa bɔ́ tálɛ́mákɛ́ná aá nuɔmɔ́ nú iílí ne iílí eénú ɔ ɔmuaná ; beébe tímbíéke tɔlɔ́ŋɔ́ atɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe iínjíékíne a aabá. ³Bá hákɛ́na na buŋana bú *Moyís, munyiɔnɔ mɔ Bandɔ́mɛsɛ́, na buŋana bú Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá, bá kɔ́ɔnaka báyɛ :

« Otéŋí a Waáŋá Bandɔ́mɛsɛ́, Alámakɛ́nda,

mɔ́ɔ́wɔ monyiókínyí áŋa maáŋá ma hɛkáká ɔ ɔhɔla bɔkɔ bukime.

Otéŋí u mɔnɔŋɔ mekime,

cííwú ihényí áŋa ɛtálɛ́mánánɔ́, ciíci taaká.

⁴Otéŋí a Waáŋá, aányɛ́ wáŋa wu ɔlɔbɔ, u ti kéké nyíɔ́wɔ nyiínyi e ?

Yɔ́ lɔ́bɔ u ti nyiínyi iínjie nuúmi e ?

Yááŋa anyía hú kuɔŋɔ́ bímuócí ɔ ɔ́ŋa ofúúménénú.

Aáná mɔnɔŋɔ mekime ká ka fáakɔna oówo eé buúse

mɔ kuɔŋɔ́ tumekine eŋéndu, mɔ kuɔŋɔ́ nyemiki.

Yááŋa anyía ɔ́ mɔɔ́ nambɔnɛna baacɔ mɔ́ɔ́wɔ monyiókínyí ; maáŋa matalɛ́mánánɔ́. »

⁵E elime eécí, ɛ ŋa mɛ́ lɛcá ehenyi yɛ́ haála hé okotí a há hɔ́la bɛhaála bikime bí etémbí me bíkúune ɔ Ɔmuaná, hááŋa eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ a cɛfalɛfákánɔ́ na bɔlaka. ⁶Ɛ ŋá lɛcá *bililé bɛ́ masɔ́ma bítíndétú nɔ́mɔ a bɛ́áŋa ne muuyé mutíndétú nɔ́mɔ a aabá bɛ́ ma hámɔ́kɔ́na eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ eécí. Bɛ́ ŋaá bɛ́láŋáka bɛmbányɛ bɛ́ bɛlaŋa e bifúlúndúndúé bɛ́ manyɛmaka na kandá ci kóolo a tɔsɛ́ŋa. ⁷Aáná bɔkɔ a búmɔtɛ́ a bɛnyɛ́ma bínyíse e bí ŋe bínyíényi ŋe yiínjíékíne bililé bítíndétú nɔ́mɔ eébí tundeŋé tú kóolo. Tú ŋaá bá tunyióyísíkínyi ne hilóbi hɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ hú mbiɔ́kɛ, Bandɔ́mɛsɛ́ Mulíhe bikúlú bikime. ⁸Cióyo ŋó nyióyóko eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ hú mbiɔ́kɛ, cɛ hámɔ́kɔ́na ne eé nuúmi ne e bulímbí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. Ɔɔcɔ tɛ ɔ́mɔ bá wu owoofine eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ eécí ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú eyí muuyé mutíndétú nɔ́mɔ emú bililé bɛ́ masɔ́ma bítíndétú nɔ́mɔ áŋa ne muúmu a aabá káá mana.

Muuyé mutíndétú nɔ́mɔ

¹Ɛ ŋá lɔ́kɔ́ma yaandándá yí okelú yé húlúkúne eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, yɛ́ ma bɛ́átábɔ́tɔ́na, yɛ́ láákɛna *bililé bɛ́ masɔ́ma bítíndétú nɔ́mɔ eébí yɛ́sɛ : « Énu ke súkúnéke ɔ ɔmɛsɛ́ tundeŋé tútíndétú nɔ́mɔ tú hilóbi hɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. »

²Aáná elilé yí buúse ŋe keé súkúne hííyé hindeŋé ɔ ɔmɛsɛ́ ; baacɔ bá hɔ́á ne hibílícínyínyí hɛ́ múálá, beébe bé ŋe bú nyemiki yááyɛ́ ɔbɔ́kɔ́bɔ́kɔ, nyɛkɔ́nɔ́kɔ eényí bibébékénú bí bibéli a bɛ́ ŋaá kála buéŋí.

³Elilé yí bífendí ŋe ke súkúne hííyé hindeŋé aá nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́ noómi ; nuɔmɔ́ ŋɔ́ nyiɔ́ hú bɔ́ɔ́ŋ, háyɛ manɔ́ŋɔ́ me omime u ɔɔcɔ, bɛnyɛ́ma bikime bɛ́ hɔ́á bío wéékúne bikime.

⁴Elilé yɛ́ bɛ́tátɔ́ ŋé ke súkúne hííyé hindeŋé ne eé tuúci ne e tucéme. Máábɔ́ menyífé ŋa bɛ́cáŋáka tɔ́na manɔ́ŋɔ́. ⁵Ɛ ŋaá mɛ lɔ́kɔ́má *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma a yɛ́ náŋa yé téŋgínyi menyífé á láakɛna Bandɔ́mɛsɛ́ yɛ́sɛ : « Kuɔŋɔ́ bímuócí ɔ ɔ́ŋa ofúúménénú, ɔ ɔ́ŋa ekúlú ekime, kuɔŋɔ́ ɔ ŋɔɔ́ bá ; ɔ́ mɔɔ́ sɔ́mbɔ́tɔ́kɔ́na bɛsana eebi háyɛ yááŋa atálɛ́mánánɔ́. ⁶Yááŋa anyía bé ŋeé hémúkúnyí manɔ́ŋɔ́ ne me belumitinine ne me *behémúnyi bɛsana ; ɛ́ɛhɛ́ ó moó beébe múúsíki manɔ́ŋɔ́. Yááŋa anyɛmánánɔ́ aáná. » ⁷Ɛ ŋá lɔ́kɔ́ma okelú ma bɛ́átábɔ́tɔ́na, ú húlúkúne e nyindúmé nyí nyiluli nyiínjie ɔ́sɛ : « Ɛ́ɛ, Otéŋí a Waáŋá Bandɔ́mɛsɛ́ Alámakɛ́nda, nyíɔ́wɔ nyɛsɔ́mbɔ́tɔ́na nyɛ́ bɛsana áŋa taaká, nyiínyi nyɛtálɛ́mánánɔ́. »

⁸Elilé yí bínyíse ŋé ke súkúne hííyé hindeŋé ɔ ɔɔ́cɔ́ ɔ ɔmuaná. Ɔɔ́cɔ́ ŋé túme ɔbála buéŋí ɔ ɔhɔla, anyía wá hákáka baacɔ. ⁹Aáná yaandándá yɛ́ ɔbála eéyé ŋaá hákáká baacɔ ; ta híáná, baacɔ eébé ŋe bú túmé ɔwɔɔ́mbɔ́na nyiínyi nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, anyía wuúci u ŋé téŋínyi muuyé eémú. Bé ŋe bú kínéké ɔbɛ́kákálɛ́na máábɔ́ maabɛ́, anyía bébú iínjíékíne Bandɔ́mɛsɛ́ nuúmi.

¹⁰Elilé yɛ́ bɛ́táánɔ ŋe ke súkúne hííyé hindeŋé a nɔkɔná nɔ́ múálá ɔ ɔmuaná ; aáná ibíne ŋeé bíhúéné butéŋí bɔ́ múálá eémú, baacɔ bíkótóko bɛkɛkɛ ananyía bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ lɔ́kɔ́máka ɔkála weéŋí. ¹¹Mbá ta híáná, bɔ́ tɛ ɔ́mɔ bɔ́ bɛ́kákálɛ́na máábɔ́ maabɛ́, mbá bá cɔba ne buúse ɔ ɔwɔɔ́mbɔ́na nyiínyi nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a asana ne bibébékénú bí bibéli a bɛ́ ŋaá kála buéŋí.

¹²Aáná elilé yí bétíndétú ŋe ke súkúne hííyé hindeŋé aá yaandándá yí nuúci nɔ́ Ɛfaláta ; nú ŋaá sá anyía núe yiínjíékíne ohónyí wú ɔhɔla né betéŋí e bé ŋe bú húlé a aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ o okonúusi Bandɔ́mɛsɛ́. ¹³Ɛ ŋá lɛcá *bɛɛbɛ́ bí bililé bɛ́tátɔ́, bɛ́ hɔ́áka bɛɔ́kɔ́kɔlɔ. A yɛ́mɔtɛ́ ŋaá háma eé nyuúté nyɛ́ ɛŋgandɔ́, a yɛ́mɔtɛ́ eé nyuúté nyɛ́ múálá, a yɛ́mɔtɛ́ tɔ́na ŋaá háma eé nyuúté nyí *muhémúnyi bɛsana mɔ bɛfala. ¹⁴Bikime bɛ́tátɔ́ eébí ŋaá bá bɛɛbɛ́ bí bililé a bɛ́ náŋa bɛ́a kɛlaka bikémése bɛ́ bɛsana. Bí ŋeé súété né betéŋí bekime bá ɔmɛsɛ́ anyía bíé beébe bándáka o okonúusi Bandɔ́mɛsɛ́ Alámakɛ́nda aá yááyɛ́ yaandándá yɛ́ buɔ́sɛ́.

¹⁵Mbá Otéŋí a Waáŋá ɔsɛ : « Ɔ́ɔ lɛcá, yaŋɔ́ oócí kokóokó, háyɛ weébi ! Bɔmbányɛ né ooci ewú u ŋe tétényi bíáyɛ́ bɛlaŋa, yó limine wɔɔ́sɔ ɔ tɛ hɛ́ta hiiné, anyía u tɛ kanda onuti etémbí, u tɛ lɔ́kɔ́ma tɔ́na aatɔ́ ɔlama. »

¹⁶Bililé eébí ŋaá bándáká betéŋí aá haála ahá bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ ne *nuebélé anyía « Alamakɛ́tɔŋ ».16.16 Ɛ́cɛ anyía « nɔkɔndɔ nú Mekíto », bálɛ́ka i indíné cɛ nɔkɔndɔ nɔ́ Kaamɛ́l.

¹⁷Aáná elilé yí bítíndétú nɔ́mɔ ŋe ke súkúne hííyé hindeŋé e mehúne. Okelú ŋá bɛ́átábɔ́tɔ́na buáŋá a nɔkɔná, ú húlúkúne eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́. Ú kɔɔnaka ɔ́sɛ : « Ɔmanɔ́ oócíʼo ! » ¹⁸Aáná ɛmanyɛmanyɛ ŋeé túmé ɔmanyɛma, hiyúkúyúkú hɛ́ ɛmalamanda bɛ́átáka tɔ́na ; ɔmɛsɛ́ ŋé bínyíétínyi na makɛ́nda buéŋí ɔ ɔhɔla a nyɛnamá enyí u ti ŋe bínyíétínyi ta buɔ́sɛ́ aáná ɔ ɔtɔkɔ otúme ekúlú ayɛ́ ɔɔcɔ áŋa ɔ ɔmɛsɛ́. ¹⁹Ɛŋakɛlá ɔmɛsɛ́ é bínyíétínyi aáná, u ŋá salɔ́tɔ́kɔ́na yaandándá yɛ́ bálɛ́ka a tuafa tɔ́tátɔ́ ; yɔ́ kátaka tɔ́na bálɛ́ka ikime cɛ́ ɔmɛsɛ́. Bandɔ́mɛsɛ́ ŋá bɛ́táá *Bábilon a cɛáŋá anyía wé ciíci múúsíki hindeŋé hí meluku ma yááyɛ́ yaandándá yí hilóbi. ²⁰Aáná ne iisí ikime a cɛáŋa ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci tuúci na tuɔmɔ́, na tɔkɔndɔ tukime áyá ŋeé nyímúkúné, bá tɛ háná biíbi lɛca ne eése. ²¹Nɔbɔ́lá nɔ́ bɛandándá bɛ́ bɛlámánɔ́ bɛ́ andányɛ́ ŋeé húle ɛ ɛŋɔ́lɔ́muaná, nuɔ kúákɔnakɛna baacɔ aá cɛɛ́tɔ ; ta híáná, bá ɔɔ́mbɔ́náka Bandɔ́mɛsɛ́ a asana ne muuyé eémú, mu ŋaá bá mubébékénú ɔ ɔhɔla.

Asana yɛ́ yaandándá yí okendí u oónjú

¹E elime eécí, *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma ɔ́mɔtɛ́ e bililé bítíndétu nɔ́mɔ a bɛ́ ŋaá bá ne tundeŋé tútíndétú nɔ́mɔ ŋe bíkósíti náámɛ, mbá yɛ́sɛ : « Faáya, i ké mí o tóŋínyi anyána bɔ́ kɔ́ bɔ́nɔ́sɛa yaandándá yí okendí u oónjú oócí.17.1 « Ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ » e tufule tɔ́ Nyɛlata nyɛ́ Buáyá ŋe bíhémbúle anyía « onyemi bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ », ananyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé bítóŋínyi né Islayɛ́l háyɛ hibílícínyínyí hɛ́ ɔnɔ́mɛ ne uuyé oónyí. Yiíyi yááŋa bálɛ́ka a cɛfalɛfákánɔ́ a maabána ma tuɔmɔ́ tuéŋí. ²Ne oónjú oócí, betéŋí bá ɔmɛsɛ́ ŋa bɔ́ kɛ́láka ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ. Aáná baacɔ bá ɔmɛsɛ́ tɔ́na ŋe bú híólóko meluku me cííbú ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ eécí. »

³E elime eécí, Elilé yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe mi oofíníne ; aáná elilé yɛ́ bɔsɔ́ma eéyé ŋeé mi súéténé i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á. Ɛ ŋá lɛcá oónjú a wɔmɔtɛ́, ú me límine e elime cɛ múálá a múmɔtɛ́ ɔ ɔmuaná, mubólótoto. Múálá eémú ŋaá bá na bɛɛtɔ́ bítíndétú nɔ́mɔ na ɛndɔ́ŋɔ cíɔ́hátá a bɛɛtɔ́ eébí ; aáná bá ŋa bɔ́ yɔ́ɔ́ŋɔ́kɔ́ cíáyɛ́ cɛɛ́tɔ ikime ne eénye cé ofénékíne Bandɔ́mɛsɛ́. ⁴Oónjú oócí ŋaá bá ɔlaŋabákánɔ́ na bɛmbányɛ bɛ́ bɛlaŋa bí bólótókónó hú bɔ́ɔ́ŋ ; u ŋaá bá tɔ́na bɛ́hákɛ́na aá cɛɛ́tɔ anamá ekime cá bɛnyɛ́ma bɛ́ nyɛnɔ́kɔ́. Ú me tímbie hindeŋé hí kóolo e úúyé ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ, hɛ́ ŋaá bá hinyíóyónú na bɛɛbɛ́ bí bihíŋe bí olíhe ú cááyɛ́ ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ. ⁵Bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔŋɔ́kɔ ɔtáŋɛ́na a wúmɔtɛ́ aáyá a nɔbɔlɔ anyía « *Bábilon a cɛáŋá, iinyí cɛ ne bekendí bé beénjú na ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ ikime cɛ́ ɔmɛsɛ́. »

⁶Aáná ɛ ŋa mɛ́ lɛcá oónjú oócí ohíólónú na manɔ́ŋɔ́ me belumitinine ; beébe bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔ́nɔ́kɔ́ a asana na ɛmbasɔ́ acɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ hákɛ́na Yésus.

Ɛŋakɛlá yémi wuúci lɛca aáná, i ŋé kéke buéŋí. ⁷Aáná elilé yɛ́ bɔsɔ́ma eéyé ŋaá mɛ batá yɛ́sɛ : « Anyíatɛ́ o ŋoó kéke e ? Míɔ cɔba ɔ ɔ kuɔŋɔ́ hémbulekine injibí cɛ asana ne yí oónjú oócí, na yɛ́ múálá a muáŋa mu wuúci bɛ́túáhɛ́nánɔ́ ; muúmu muáŋa na bɛɛtɔ́ bítíndétú nɔ́mɔ na ɛndɔ́ŋɔ cíɔ́hátá. ⁸Múálá amɔ́ ɔ́ mɔɔ́ lɛcaka ŋaá bá buáyá muɔ́sɔ, mbá aámbáya mu ti ŋéé líhe, mu a yáaŋa ɔ ɔcɔba ɔ ɔhámɔ́tɔ́na a nɔɔfia nú tííme. Ɛkákɛ́la mú a háma, Bandɔ́mɛsɛ́ yó muúmu menyisi buúse bukime. Baacɔ bá ɔmɛsɛ́ beéŋí ké bú kékéke ekúlú ayɛ́ bá ká bɔ́ lɛcaka múálá eémú, beébe eébé cáábɔ́ eénye tɛ ŋáa bá cɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ e nufule nú olíhe noómi o otúme e nyiketi nyɛ́ ɔmɛsɛ́. Yááŋa anyía buáyá múálá eémú ŋaá bá muɔ́sɔ, mbá aámbáya mú ti ŋéé líhe, mú ɔcɔba ɔ ɔhámɔ́tɔ́na. »

⁹Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma eéyé ŋa háná á mɛ laana yɛ́sɛ : « Ekúlú eeye ɔɔcɔ á nyɛmana wu ɔbɔ́ŋɔ injiŋé ci ɔlɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ bɛsana eébí. Bɛɛtɔ́ bítíndétú nɔ́mɔ bɛ́ ɛnyama eécí ŋo tóŋínyi tɔkɔndɔ tútíndétú nɔ́mɔ etú okendí u oónjú oócí ŋeé límékíne hɔ́á ; bɛ́ háná tóŋgínyi betéŋí bétíndétú nɔ́mɔ. ¹⁰Aáná butéŋí bɔ́ bátáánɔ eé beébe na maa mána, butéŋí bú etémbí a yánáŋa. A asana ne butéŋí bú bétíndétú nɔ́mɔ, ekúlú tɛ ŋgaá háma ; ekúlú ayɛ́ bú káá fáaya, bú kéé líhíte hú ekéti yí ekúlú. ¹¹A asana na múálá a mú ŋaá bá buáyá muɔ́sɔ, mbá aámbáya mu ti ŋéé líhe, búáyɛ́ butéŋí áŋa bɛ́muátá butéŋí bɔ́ bánámányɛ́. Muúmu mú ŋaá bá ɔmɔtɛ́ u betéŋí bétíndétú nɔ́mɔ eébé. Ekúlú ayɛ́ mú káá hámɔ́tɔ́na, Bandɔ́mɛsɛ́ kéé muúmu menyisi buúse bukime.

¹²A asana na ɛndɔ́ŋɔ cíɔ́hátá acɛ́ ɔ lɛcaka, cí ŋo tóŋínyi betéŋí bɔ́ɔ́hátá e bé tí ŋe bú túme otéŋínyi, mbá Bandɔ́mɛsɛ́ kéé beébe iínjie makɛ́nda me otéŋgínyi ɔlɔŋɔ na múálá eémú e hikéti hí ekúlú. ¹³Betéŋí bekime bɔ́ɔ́hátá eébé ká bɔ́ bá na nyɛbɛ́táá nyɛ́mɔtɛ́. Nyɛ́áŋa anyía ɔnyiɔnɔ múálá eémú na máábɔ́ makɛ́nda mekime na búábɔ́ bulímbí bukime. ¹⁴Aáná beébe bekime bé ké bú núusiki Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá, mbá wuúci u kéé beébe yákáka anyía wáŋa Otéŋí u betéŋí bekime, wuúci tɔ́na Otéŋí a Waáŋá u betéŋí a *baáŋá bekime. Ne wuúci na bááyɛ́ baacɔ e bé ŋe bú wuúci látɛ́na na ɔtɛ́má ɔ́mɔtɛ́, beébe u ŋɔɔ́ lɔ́tɔ́kɔ, yɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ tɔ́na, bé ké bú beébe yákáka tɔ́na bekime. »

¹⁵Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma eéyé ŋa háná a mɛ laana yɛ́sɛ : « Tuɔmɔ́ atɔ́ ɔ́ mɔɔ́ lɛcaka okendí u oónjú oócí talɛmɛna hoóhi ne tuútu ŋo tóŋínyi akɔca cá baacɔ cá mɔnɔŋɔ mekime ma ɔmɛsɛ́ a bá ŋa bɔ́ táŋa anamá cá ɛtáŋa ekime cɛ́ ɔmɛsɛ́. ¹⁶A asana na ɛndɔ́ŋɔ cíɔ́hátá acɛ́ ɔ́ɔ lɛcaka na múálá bɛ́muátá tɔ́na bí kéé nuusiki okendí u oónjú oócí bɔmbányɛ bɔmbányɛ, bɛ́ɔ bákáláka bɛnyɛ́ma bikime abɛ́ wáŋa ne biíbi a aabá, bí o wuúci nyɛana onuti etémbí, bɛ́ ɔlahɔnaka ciíye imehú, bí o wuúci luliki o oocó noómi. ¹⁷Yááŋa anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɛla anyía betéŋí bɔ́ɔ́hátá eébé ábɔ́ bámɔ́kɔ́na na nyɛbɛ́táá nyɛ́mɔtɛ́ ɔ ɔkɛla bɔkɔ e bú ŋeé wuúci bíléníne ; búáŋa anyía bábɔ́ nyiɔkɛna e butéŋí bɔ́ múálá eémú ɔ ɔkɔɔ́háma eyí mehúnyi ma nyɛtákɛ́na nyɛ́ bɛsana nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ é bínyíónyísínyi.

¹⁸Oónjú awɔ́ ɔ lɛcaka ŋo tóŋínyi kólókosoko cɛ bálɛ́ka e cí ŋe téŋínyi betéŋí bekime bá ɔmɛsɛ́. »

Bandɔ́mɛsɛ́ mɔ bɔnɔsɛa bálɛ́ka cɛ Bábilon

¹E elime cɛ bɛsana eébí, ɛ ŋá lɛcá *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma a yɛ́mɔtɛ́ yí é húlúkúne ɔ Ɔmuaná ; yɛ́ ŋaá bá na makɛ́nda meéŋí me butéŋí. Eese yí núáyɛ́ nuúmi ŋa yaányana ɔmɛsɛ́ okime. ²Yɛ́ ŋaá bá yó sóbiki okelú ɔ ɔmuaná yɛ́sɛ : « *Bábilon, bálɛ́ka a cɛáŋá,18.2 Fanáka Ɛsa 21.9ne nyihembule nyɛ́ NyB 14.8. ma lɔ́sálɔ́sa, cɛ́ ma lɔ́sálɔ́sa buúse bukimeʼo ! Aámbáya cɛ á yáaŋa ehike ayɛ́ na bɛɛbɛ́ bí bililé na anamánamá cé biyiyé bikime ŋeé limine hɔ́á ; anamá ekime cé tunonyí na tɔ́ mɔnyɔ́kɔ́lɔ́ ne tú okényéméke ŋeé líhe18.2 Fanáka Ɛsa 13.21. tɔ́na hɔ́á. ³Yááŋa anyía cí ŋeé múúsíki mɔnɔŋɔ mekime ma ɔmɛsɛ́ meluku ma bíáyɛ́ bibébékénú bɛ́ ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ ; betéŋí bá ɔmɛsɛ́ bɔ́ kándaka tusɔmɔ ne ciíci, bendunéndúne bá ɔmɛsɛ́ bɔ́ hɔ́máka bɔnɔ́mɛ a asana na bíáyɛ́ bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma a bɛ́ ŋaá bá bíé bílénékíne baacɔ buéŋí. »

⁴Ɛ ŋaá mɛ lɔ́kɔ́má okelú a wúmɔtɛ́ é húlúkúne ɔ Ɔmuaná, ú kɔɔnaka ɔ́sɛ : « Buamɛ é,18.4 Fanáka Sel 51.45. ánɔ hatɔ́kɔ́na aáhá ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ bálɛ́ka eécí ; mbɔ́kɔ nu tɛ ŋá nɔ́ hatɔ́kɔ́na, nu ká nɔ́ aáláka nuafa nɔ́ búábɔ́ bɔɔbɛ́, núɔ́ bámɔ́kɔ́na ne muuyé e mú kéé beébe hámɔ́kɔ́nɛ́na. ⁵Yááŋa anyía máábɔ́ maabɛ́ ŋeé bísúkúnéke hú mbiɔ́kɛ, me obééti nyɛŋɔlɔŋɔndɔ ɔ ɔkɔɔ́háma ɔ Ɔmuaná. Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ ɔ́mɔɔ́ bɛ́hɔ́ya bibébékénú bɛ́ bɛsana abɛ́ bá ŋa bɔ́ kɛlaka. ⁶Bá ŋa nyɛmána bé o beébe hélúmúkúnyínyi tɔ́na bɔkɔ a bɔɔbɛ́ bukime abɔ́ bá ŋa bɔ́ kɛlaka bɔsɔ́ɔ́kɔ́ na bɛtálá bikúlú bífendí. Mbɔ́kɔ bé ŋe bú múúsíki bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bɛnjámákánɔ́ bí meluku, bá ŋa nyɛmána bé o beébe múúsíki bɛnjámákánɔ́ bí meluku a bɛ́ a hɔ́la obébe. ⁷Bálɛ́ka eécí ŋaá bá cié bíbéétíki na bumálá buáyá, ekúlú ayɛ́ cɛ ŋaá bá cié líhéke bɔmbányɛ e nuúmi noómi. Ɛ́ɛhɛ́ bá ŋa nyɛmána bé o ciíci iínjíékíne muuyé muéŋí. Cɛ ŋa kɔɔna cɛsɛ : “Ciasɔ́ bálɛ́ka áŋa háyɛ otéŋí e woónjú ; cɛ tɛ á bá esíké aáná, ci ti kéé menyi mahana ta buɔ́sɛ́.” ⁸A asana eéyé, muuyé kéé ciíci bísúkúnékine ɔ buɔ́sɛ́ búmɔtɛ́ ; muáŋa anyía na ɛkɔnɔ cɛ́ ɔwɔɔ́nɔ́kɔ baacɔ, ne mewé, ne mecíli. Oocó kéé ciíci menyisi, anyía Otéŋí a Waáŋá Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa na makɛ́nda ; wuúci ú ŋeé ciíci kélísi. »

⁹Ekúlú eyí betéŋí bá ɔmɛsɛ́ a bá ŋa bɔ́ bá a busɔmɔ na bálɛ́ka eécí, bé líheke bɔmbányɛ, ká bɔ́ lɛcaka cióyo ci oocó awɔ́ ú ŋa lɔ́la, bá ká bɔ́ lɛ́láka, bá hákɛ́na mukéké. ¹⁰Betéŋí eébé ká bɔ́ tálɛ́mákɛ́na haaca anyía bé ŋe bú líkíme muuyé mɔ bálɛ́ka eécí. Bá kɔɔnaka báyɛ : « Wɛɛ́ɛ, wɛɛ́ɛ ! Bábilon, bálɛ́ka ci butéŋí, ɔ́ mɔɔ́ sɔla buúse bukime ; bá ma bɔsɔna yɔ́ɔ́wɔ asana hí e hikéti hí ekúlú. »

¹¹Bendunéndúne bá ɔmɛsɛ́ ká bɔ́ lɛlaka tɔ́na, bá hákɛ́na mukéké a asana na bálɛ́ka eécí, anyía ta ɔɔcɔ tɛ ká háná ɔ yɔ́ɔ́ndɔ bíábɔ́ bɛnyɛ́ma. ¹²Bɛnyɛ́ma eébí áŋa anamá ekime : Ne kóolo ne biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́, na andányɛ́ cá nyɛnɔ́kɔ́, na anamá ekime cá bɛmbányɛ bɛ́ bɛlaŋa, ne e bibólótoto hú bɔ́ɔ́ŋ, ne e bibólótoto ombutú ombutú ; na anamá cá bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma abɛ́ bá ŋa tábɔ́na na bɛbaŋa bí iceku, ta na maatɛ́ a mambányɛ ; a bɛ́mɔtɛ́ bɛtábɔ́nákánɔ́ na anamá cé biléŋú, ne cé mefíte, na cá andányɛ́ áyá. ¹³Baacɔ eébé ŋa bɔ́ bá bébú túéke tɔ́na anamá ekime cá bɛsɔŋɔ bí enumbé, ne míile, na bɔɔlɔ ; ne iluku, na bɛsɔŋɔ ; ne iŋeŋé, ne oŋuŋe ; na káwɔ, na ɛtɔ́mbá ; na ciátɛ́ cɛ ambala, na bɛkálɛ́kɛ ; na bɛɔ́lɛ́, na bɛɔ́ndɔ́kɔ ; mbá ta ɔɔcɔ tɛ ɔ́ɔ́ndɔ. ¹⁴Aáná bá ŋa bɔ́ lɛ́la, bá láakɛna bálɛ́ka báyɛ : « Bɛnyɛ́ma bikime a bɛ́ ŋaá bá bíó yóo bílénékíne ɔ ɔtɛ́má ma cabakɛna haaca na kuɔŋɔ́, na búɔ́wɔ bɔnɔ́mɛ bukime na bɛmbányɛ́kɛ́ bɛ́ bɛnyɛ́ma bikime abɛ́ ɔ ŋɔɔ́ bá ne biíbi bɛ́ ma sɔ́laka bikime ɔ yɔ́ɔ́wɔ aháŋá, ɔ tɛ kɔ́ háná o biíbi bɔ́ŋɔ ta buɔ́sɛ́. »

¹⁵Aáná bendunéndúne a bá ŋa bɔ́ bɛ́cáŋáka ɛnɔ́mɛ cɛ́ baacɔ o onduné ɔkɛla a bálɛ́ka eécí ká bɔ́ tálɛ́mákɛ́na haaca anyía bé ŋe bú líkíme muuyé mɔ bálɛ́ka eécí ; bá lɛ́laka, bá hákɛ́na mukéké. ¹⁶Bá kɔ́ɔnaka báyɛ : « Wɛɛ́ɛ buamɛ, wɛɛ́ɛ buamɛ ! Mahana ma yaátɛ́ eeme ná yaandándá yɛ́ bálɛ́ka eéyé e ? Cɛ ŋaá láŋabaka bɛmbányɛ́kɛ́ bɛ́ bɛlaŋa anamá ekime : Ne e bibólótoto hú bɔ́ɔ́ŋ, ne e bibólótoto ombutú ombutú, na bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma bikime bɛ́ nyɛnɔ́kɔ́ a bɛtábɔ́nákánɔ́ ne kóolo, ta anyía na bɛmbányɛ bɛ́ andányɛ́. ¹⁷Aá taaká anyía buŋaŋa eébú bukime ma cáŋiaka aáná e hikéti hí ekúlú e ? »

Aáná ne betéŋínyi sitíme bekime, ne bekendisi, na baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ nyiɔ eé sitíme, ne eebe a bá naŋa bébú oofokine eé sitíme ɔ ɔkanda ŋa bɔ́ tálɛ́mákɛ́na tɔ́na haaca. ¹⁸Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ lɛ́cáka cióyo ci oocó cɛ bálɛ́ka a cɛ́ ŋa lɔ́la, bé ŋe túme ɔkɔɔna okelú ɔ ɔmuaná báyɛ : « Bálɛ́ka a cɛ́mɔtɛ́ tɛ ŋáá bá ciáŋá ɔ ɔmɛsɛ́ ooci háyɛ eeci ta buɔ́sɛ́. » ¹⁹Bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ lɛ́láka, bá hákɛ́na mukéké, bé bísúkunekine ofunú a bɛɛtɔ́,18.19 Hibílícínyínyí e hí ŋo tóŋónyi ne buwé na ɔtɛ́má ɔnua (fanáka Ese 27.30). bó bókókó báyɛ : « Wɛɛ́ɛ ! Mahana ma yaátɛ́ eeme e ? Bálɛ́ka a cɛáŋá ma lɔ́sálɔ́sa buúse bukime. Ánɔ lɛcáka, baacɔ bekime a bá bɔ́ŋa ne sitíme a nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́ noómi ŋa bɔ́ bɛ́cáŋáka baŋaŋa a asana na bɔnɔ́mɛ bɔ́ bálɛ́ka eeci a cɛ́ ma bɛ́cáŋa ahátátá e hikéti hí ekúlú ! » Aáná bá ŋa bɔ́ lɛ́laka.

²⁰Énu bílénéke buéŋí, banɔ́ biliminyi bɛ́ Ɔmuaná, a asana ayɛ́ bálɛ́ka ma lɔ́sálɔ́sa ; énu bílénéke buéŋí banɔ́ belumitinine, na banɔ́ baacɔ bá ɛndɔ́ma, na banɔ́ *behémúnyi bɛsana áyá, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ me ciíci kelísíki a asana na bɔɔbɛ́ abɔ́ cɛ́ ŋaá banɔ́ kɛ́laka.

²¹E elime eécí, ɛ ŋá lɛcá akɛndákɛ́nda yí elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ maá ka bɛ́túáhɛ́na yaandándá yɛ́ nyɛndányɛ́, yiíyi háyɛ yaandándá yɛ́ nɔsɔ́lɔ́ nɔ́ ɛmbásɛ́kɛ ; yɛ́ ŋá ka aáhɛ́na a nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́ noómi, yɛ́ kɔ́ɔnaka yɛ́sɛ : « Híáná bá ŋa cɔba ɔ kuɔŋɔ́ nyɛ́kɛtɛna, bɔ́ kuɔŋɔ́ áahɛna na makɛ́nda mekime, kuɔŋɔ́ Bábilon, yaandándá yɛ́ bálɛ́ka ; bá tɛ ká háná ɔ yɔ́ɔ lɛca buúse bukime.18.21 Fanáka Sel 51.64.²²Ta ɔɔcɔ tɛ ká háná á lɔ́kɔ́ma baacɔ ebú súbéke tɔlɔ́ŋɔ́, mbá ta ɔháya maŋana nɔ́ɔ́wɔ, ta babɛ́la biloli ta babɛ́la ɛsɛ́bɛ́ bá tɛ ká háná abɔ́ bá ta buɔ́sɛ́ a Bábilon. Bá tɛ ká háná á kúana ta ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́, te ewú u ŋe menyi ɔnyiɔ buólí a bɔ́mɔtɛ́ na cíáyɛ́ aabá. Bá tɛ lɔ́kɔ́ma tɔ́na ta baacɔ a bɔ́ ɔɔ́lɔ́kɔ ɛmbásɛ́kɛ a nɔsɔ́lɔ́. ²³Te eese yɛ́ *lámba tɛ ká háná á lɛ́cakana nɔ́ɔ́wɔ ta buɔ́sɛ́ ; te tuŋúéŋúéŋú tú ne bihúnyísi ne tusíké tɛ ká háná á lɔ́kɔ́mákana nɔ́ɔ́wɔ. Tɛ́ka buáyá bɔ́ɔ́wɔ bakɛla onduné ŋa bɔ́ bá na makɛ́nda meéŋí ɔ ɔhɔla bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bekime bá ɔmɛsɛ́ e ? Tɛ́ka o ŋoó nénísíki buáyá baacɔ bekime na nyiɔ́wɔ nyɛlɛmba e ? ²⁴Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa lɛ́cáka háyɛ ɔ ŋɔɔ́ wɔ́ɔ́nɔ́kɔ na bááyɛ́ behémúnyi bɛsana ne belumitinine bekime ; yɔ́ kuɔŋɔ́ túéhínyi tɔ́na ɔɔ́wɔ a aatɔ́ manɔ́ŋɔ́ ma baacɔ bé etémbí bá ɔmɛsɛ́ abá bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔ́nɔ́kɔ. »

¹E elime eécí, ɛ ŋá lɔ́kɔ́ma yaandándá yí okelú ma bɛ́átábɔ́tɔ́na ɔ Ɔmuaná, ú hɔ́áka hikókó hɛ́ nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ ; ú kɔɔnaka ɔ́sɛ : « *Alɛ́lúya, ciasɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa na na nyɛnɔhɔ, ne ne nuúmi, na na makɛ́nda ! ²Nyíáyɛ́ nyɛbɔsɔna nyɛ́ bɛsana áŋa taaká, nyiínyi nyɛtálɛ́mánánɔ́, anyía wáŋa ɔbɔsɔ́nánɔ́ asana yɛ́ yaandándá yí okendí u oónjú eéyé a yɛ́ ŋaá cáŋgɛ́na baacɔ bekime bá ɔmɛsɛ́ na cááyɛ́ ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ. Bandɔ́mɛsɛ́ mé wuúci bɔ́nɔ́sɛa aná anyía u ŋɔ yɔɔ́nɔ́kɔ bááyɛ́ bɔnyiɔnɔ. » ³Okelú ŋá háná kɔ́ɔna ɔ́sɛ : « Alɛ́lúya, cióyo ci oocó a cɛ́ ŋa hátɔna a bálɛ́ka eécí noómi cɛ́ báátáka ɛ ɛŋɔ́lɔ́muaná tɛ káá mána ta buɔ́sɛ́, cí ké búle a bááta ɛ ɛŋɔ́lɔ́muaná híáná bikúlú bikime. » ⁴Aáná *baáŋá nyitíne ne bényíse na bɛnyɛ́ma bínyíse e bí ŋe bínyienyi ŋeé túmékine Bandɔ́mɛsɛ́ eŋéndu o o wuúci nyemi, wuúci ú me limine a nɔkɔná ; bɛ́ kɔɔnaka bɛ́sɛ : « Alɛ́lúya, híáná yááŋa ! »

Nusíke nú Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá

⁵Aáná okelú a wúmɔtɛ́ ŋaá lɔ́kɔ́máná ; ú húlúkúne a nɔkɔná noómi, ú kɔ́ɔnaka ɔ́sɛ : « Énu nyemíki ciasɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, banɔ́ bekime bááyɛ́ bɔnyiɔnɔ, banɔ́ ebé nu ŋe nú wuúci bééti : Na banásɛ́ na *baáŋá áyá. » ⁶Ɛ ŋa háná ámɛ lɔ́kɔ́má okelú a wúmɔtɛ́ ma bɛ́átábɔ́tɔ́na, ú hɔ́áka hikókó hɛ́ yaandándá yɛ́ nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ a bá ŋa bɔ́ táŋa, ú hɔ́áka tɔ́na bɛandándá bɛ́ bɛahɔ́ bí nuúci a bɛ́ ŋa fɛ́na, ú hɔ́áka tɔ́na bɛandándá bɛ́ ɛmalamanda a bɛ́ ŋaá bɛ́áta ; okelú oócí ŋaá kɔ́ɔ́na ɔ́sɛ : « *Alɛ́lúya, Otéŋí a Waáŋá Bandɔ́mɛsɛ́, Alámakɛ́nda, me télímínyi búáyɛ́ Butéŋí. ⁷Túé bílénéke buéŋí, tu hákɛ́na tuŋúéŋúéŋú, tu wuúci iínjíékíne nuúmi, anyía ekúlú yí nusíke nɔ́ Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá ma nyɛmána ; uuyé oónyí a yáaŋa ɔbɛ́tábɔ́nákánɔ́. ⁸Bé ŋeé yiínjie oónjú oócí makɛ́nda ma ɔlaŋaba ambányɛ́kɛ́ yɛ́ bɔlaka e bufúlúndúndúé hú falándándá, bú manyɛmaka. » Ambányɛ́kɛ́ yɛ́ bɔlaka eébú ŋoó tóŋínyi bɛmbányɛ́kɛ́ bɛ́ abɛ́kɛ́lɛ́na a catálɛ́mánánɔ́ cá baacɔ bá Bandɔ́mɛsɛ́.

⁹Aáná *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma a yɛ́mɔtɛ́ ŋa mɛ́ laána yɛ́sɛ : « Ɔɔ́ŋɔ́kɔ, bɔmbányɛ áŋa ne eebe abá bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ ɔ ɔkɔɔ́nyíá e nusíke nɔ́ Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá ! » Mbá yɛ́sɛ tɔ́na : « Taaká cí mehúnyi ma Bandɔ́mɛsɛ́ eeci cɛ́áŋa. »

¹⁰E elime eécí, i ŋe mí wuúci túmíné eŋéndu o o wuúci nyemi, mbá yɛ́sɛ : « Eéʼeé, atɛ kɛla aáná ; yaŋɔ́ tɔ́na ya mɛ́ŋa munyiɔnɔ bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ na kuɔŋɔ́ na bɔnɔ́ɔnyia abá nu ŋa nɔ́ látɛna taaká ecí Yésus ŋa námbɔ́nákɛ́na baacɔ. Bandɔ́mɛsɛ́ bímuócí ɔ́ɔ nyɛmána wu onyemiki. »

Taaká ci Yésus eécí cí ŋe yiínjie behémúnyi bɛsana makɛ́nda ma ɔnyiɔkɔ búábɔ́ buólí.

Mubááta aá ciátɛ ɔ ɔmuaná maá yaka múálá

¹¹Aáná ɛ ŋa mɛ́ lɛcá Ɔmuaná me bíkúune, míɔ lɛca ciátɛ cɛ ambala a cɛmɔtɛ́ ifúlúndúndúé. Ɔɔcɔ awɔ́ u ŋaá bá bááta aá ciátɛ eécí ɔ ɔmuaná ŋaá bá wáá bɛ́lɔ́ŋɔ́kɔ ɔsɛ : « Ɔɔcɔ u mɔŋɔlɛ́, Taaká cɛ ɔmbasɔ́mbásɔ » ; u ŋaá bɔ́sɔna bɛsana, u nuusiki beliŋine aá taaká noómi. ¹²Cááyɛ́ eése nɔ́maka háyɛ nɔbɛ́mbɛ nú oocó, biboŋoli bí butéŋí biéŋí áŋa a yááyɛ́ aatɔ́.19.12 Biboŋoli biéŋí eébí áŋa hibílícínyínyí hí butéŋí bɔ́ ɔmɛsɛ́ okime. Bá ŋaá bá bá tábɔ́náka biboŋoli ne kóolo ta anyía ne biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́. Betéŋí bɛ́hákɛ́na a bɛɛtɔ́. Wáŋa ne nyiínyi a nyɛ́mɔtɛ́ nyɛɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ aá cɛɛ́tɔ anyɛ́ ɔɔcɔ u etémbí ti ŋe ményi, ɛ tɛ ŋáa bá hú wuúci bímuócí. ¹³Wáŋa laŋaba bɔlaka ebú bé me yúbe a manɔ́ŋɔ́ noómi ; nyíáyɛ́ nyiínyi áŋa anyía Buhúnyi bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́.19.13 Fanáka Saŋ 1.1.¹⁴Aáná ɛlɔŋɔ ci bicénji bɛ́ Ɔmuaná ŋaá bá bíé wuúci látákɛ́na, bɛ́ báátákánɔ́ aá ciátɛ cɛ ambala ɔ ɔmuaná e cifúlúndúndúé ; bɛ́ ma láŋabaka bɛmbányɛ́kɛ́ bɛ́ bɛlaŋa e bifúlúndúndúé. ¹⁵Nɔsala nɔ́ ɔhána a nɔ́ ŋa tɛa bɛháŋá bikime ŋaá bá núá hámɔ́kɔ́na a nyíáyɛ́ nyuúté ; ne buléfényi eébú wá nyɛmána wu ɔyákáka mɔnɔŋɔ mekime ma ɔmɛsɛ́, u meéme téŋgínyi ne butéŋí bú biléŋúléŋú,19.15 Fanáka NyB 2.27 ; 12.5. yó nyióyísínyi hilóbi hɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ Alámakɛ́nda ekúlú eyí u kéé beébe eéndéke háyɛ ibíle. ¹⁶Aáná bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔ́ŋɔ́kɔ nyiínyi na a ciayɛ́ káaŋa ne e úúyé ɔfana ɔ ɔmuaná báyɛ : « Otéŋí u betéŋí bekime, Otéŋí a Waáŋá u betéŋí a *baáŋá bekime. »

¹⁷Aáná ɛ ŋa mɛ́ lɛcá *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma a yɛ́mɔtɛ́ yɛ́ ma talɛmɛna ɔ ɔɔ́cɔ́ ɔ ɔmuaná, yí sóbíkínyi tunonyí tukime e tú ŋe fulúlúé oówó ɛŋɔ́lɔ́muaná okelú ɔmuaná yɛ́sɛ : « Ánɔ faakɔna, núá bɛ́bandaka aá yaandándá yɛ́ bɔŋanda bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; ¹⁸ánɔ kɔ́cɔ́bɔ́kɛ́na ne imehú cí betéŋí, ne cí betéŋínyi bicénji, na cɛ́ bɛkɛndákɛ́nda bɛ́ baacɔ, na cɛ́ ciátɛ cɛ ambala, na cɛ́ babááta ciátɛ́ eécí, na cɛ́ baacɔ bekime, ta bɛɔ́lɛ́, ta baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá bɛɔ́lɛ́, ta banásɛ́ mbá ta baáŋá áyá. »

¹⁹Ɛ ŋá lɛcá múálá, ne betéŋí bá ɔmɛsɛ́ ne cííbú ɛlɔŋɔ ci biité ; bá ma bɔ́ bɛ́bandakana o okonúusi ɔɔcɔ awɔ́ u ŋaá bá bááta a ciátɛ cɛ ambala e cifúlúndúndúé ɔ ɔmuaná ne uúyé ɔlɔŋɔ ú biité áyá. ²⁰Bá ŋaá hatɛ́na na múálá ne *muhémúnyi bɛsana mɔ bɛfala. Muúmu mu ŋaa kɛ́láka bikeyékeye bɛ́ bɛsana eé buúse bɔ́ múálá o onenisi baacɔ e bé ŋe bú lumitekine anyía bé beébe bílícíkínyínyi ne hibílícínyínyí hɛ́ múálá, bó lúmítékíne onyemi yááyɛ́ ɔbɔ́kɔ́bɔ́kɔ. Nyíábɔ́ nyi beébe aahakɛna eényí bekime béfendí bɔɔ́sɔ a nɔɔfia nú oocó ú indusí noómi. ²¹A aháŋá na ɔlɔŋɔ ú biité ú múálá, nɔsala nɔ́ ɔhána a nɔ́ ŋaá bá nua hámɔ́kɔna e nyuúté nyɛ́ ɔɔcɔ awɔ́ u ŋaá bá bááta aá ciátɛ ɔ ɔmuaná, u ŋeé beébe ɔ́ɔ́nɔ́kɔ bekime. Tunonyí tukime túɔ cɔ́bɔ́kɛ́na cííbú imehú, bó weécéke bɔɔbɛ́.

Butéŋí bɔ́ tuɔŋɔ tɔ́sɛ́na ɛ́mɔtɛ́

¹E elime eécí, ɛ ŋá lɛcá *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma a yɛ́mɔtɛ́ yí e hulukune ɔ Ɔmuaná ; yí me bítímbie ɔ ɔɔbɔ́ ne tulibe tú okuunine nɔɔfia nú tííme na yaandándá yɛ́ bɔcanja. ²Elilé eéyé ŋa ka hátɛ́na ɛŋgandɔ́, ciɔ́hɔ cɛ buáyá, ciíci cɛáŋa ɔlɛmbalɛmba, ta anyía na Musɔ́mɛ́na na Sátan, múó ciíci ɔɔtɔ́kɔkɔ na bɔcanja anyía mué limine aáná tuɔŋɔ tɔ́sɛ́na ɛ́mɔtɛ́. ³Nyɛáhɛ́na eényí á nɔɔfia nú tííme noómi ; yí ŋé kuéye,20.3 Fanáka Ɛsa 24.22. yɛ́ ŋa faca ne tulibe. Yí ŋé bílícínyínyi ɔ ɔmuaná, anyía ɛŋgandɔ́ eécí tɛ háná néŋe baacɔ bá ɔmɛsɛ́ ɔ ɔkɔɔ́háma tuɔŋɔ tɔ́sɛ́na ɛ́mɔtɛ́. E elime cɛ tuɔŋɔ eétú, bá ŋá nyɛmána bé o ciíci nyɛana hikúlúkúlú.

⁴E elime eécí, ɛ ŋá lɛcá tɔkɔná. Baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá limekine hɔ́á, bé ŋeé beébe iínjíékíne makɛ́nda me okélísíki baacɔ. Míɔ lɛcá tɔ́na tɔtányɛ́ tɔ́ baacɔ abá bá ŋaá cáláká bɛɛtɔ́ a asana na nyíábɔ́ nyibíínjie, bó lumitekinine Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, na a asana yɛ́ taaká ecí Yésus ŋaá námbɔ́nákɛ́na baacɔ. Beébe eébé bó ti ómo bú nyemi múálá, ta ɔbɔ́kɔ́bɔ́kɔ yí hííyé hibílícínyínyí ; baacɔ te o beébe bílícínyínyi ta tɔbɔlɔ mbá ta aabá. Bá ŋa bɔ́ háányuaka e biwéewé, Bandɔ́mɛsɛ́ yó beébe iínjíékíne makɛ́nda me otéŋgínyi baacɔ ɔlɔŋɔ ne *Kilís a tuɔŋɔ tɔ́sɛ́na ɛ́mɔtɛ́. ⁵A asana na bɛlɔ́ŋɔ́ bí etémbí, bɛ́ tɛ ɔ́mɔ háanyuaka e biwéewé ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ tuɔŋɔ tɔ́sɛ́na ɛ́mɔtɛ́ káá nyɛmána. Nyɛhaanyua nyí biwéewé nyí buúsebuúse eényí nyɛ́áŋa. ⁶Bɔmbányɛ áŋa ne eebe bekime a bá ká bɔ́ háányúáka e biwéewé a nyɛhaanyua nyí buúsebuúse eényí, bá bɔ́ŋa tɔ́na bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ ; owé ú ɔláta tɛ á bá na makɛ́nda náábɔ́. Bá ká bɔ́ bá *beluli nyiínjie na bá Bandɔ́mɛsɛ́ ne bé Kilís, bó téŋgínyi ɔlɔŋɔ ne Kilís a tuɔŋɔ tɔ́sɛ́na ɛ́mɔtɛ́.

Bandɔ́mɛsɛ́ maá yaka Sátan

⁷Ɛkákɛ́la tuɔŋɔ tɔ́sɛ́na ɛ́mɔtɛ́ á mana, bé kéé hémúnyi Sátan a nɔɔfia nú tiímé. ⁸Aáná u káá háma, yɔ́ cɔba o okoónéŋe baacɔ bá mɔnɔŋɔ mekime : Maáŋa anyía na Kɔk na Maakɔk.20.8 Eénye cá mɔnɔŋɔ e me kéé núúsiki baacɔ bá Bandɔ́mɛsɛ́ a nyɛmana nyí bikúlú (fanáka Ese 38-39). U kéé beébe bándáka anyía bábɔ́ cɔba e biité ; ɔmbana ú baacɔ bá mɔnɔŋɔ eébé káá bá háyɛ ɔsɛ́bɛ́á ú asálá yɛ́ nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́. ⁹Ɛ́makɛ́la yémí beébe lɛcá, nyíábɔ́ nyɛányána eényí ɔmɛsɛ́ okime ; bɔ́ ŋɔ́ bɔŋɔlɛna bálɛ́ka ci belumitinine acɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé léne. Mbá oocó ŋeé húle ɔ Ɔmuaná yó beébe hakaka bekime. ¹⁰Aáná a asana na Musɔ́mɛ́na a mɔ́ ŋaá bá mué beébe néŋéke, bé ŋeé muúmu nyɛ́kɛ́tɛ́na a nɔɔfia nú oocó ú indusí noómi, haála ahá na múálá ne *muhémúnyi bɛsana mɔ bɛfala á bɔ́áŋa noómi. Bá ká bɔ́ bɛ́nyíáka mɔɔhɔ muéŋí ne nebutúé na nabuɔ́sɛ́ bikúlú bikime.

Nyɛkála nyí nyibíóndísínyi

¹¹E elime eécí, ɛ ŋá lɛcá yaandándá yɛ́ nɔkɔná e yifúlúndúndúé ; míɔ lɛca ɔɔcɔ me límine hɔ́á. Aáná na ɔmɛsɛ́ na Ɔmuaná ŋeé séŋúlúéke eeyé eé buúse, bá tɛ háná biíbi lɛca ta buɔ́sɛ́. ¹²Ɛ ŋá lɛcá bɛlɔ́ŋɔ́ bikime e bí ŋe wéékúne, na bɛ́ *baáŋá na bɛ́ banásɛ́ áyá ; bɛ́ ma tálɛ́mákɛ́na eé buúse bɔ́ nɔkɔná. Bé ŋeé húúnéké tufule ; bé ŋeé húúné tɔ́na númɔtɛ́ nufule, nú ŋaá bá nufule nú olíhe. Bé ŋe kélísíki bɛlɔ́ŋɔ́ bikime a máábɔ́ mekilíkínyí háyɛ búáŋa buɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ e tufule eétú. ¹³Aáná nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́ ŋeé hémúkúnyi bɛlɔ́ŋɔ́ abɛ́ nú ŋaá bá ne biíbi ; ne owé na haála ehé biwéewé áŋa ŋé hémúkúnyi tɔ́na bíábɔ́ bɛlɔ́ŋɔ́. Bé ŋé kélísíki bɛlɔ́ŋɔ́ bikime eébí a máábɔ́ mekilíkínyí. ¹⁴Nyɛahakɛna eényí ne owé na haála ehé biwéewé ŋaá bá a nɔɔfia nú oocó ú indusí noómi ; nɔɔfia eénú áŋa haála ahá baacɔ ké bú weékúne owé ú ɔláta. ¹⁵Híáná bá ŋa yaáhákɛ́na ɔɔcɔ okime awɔ́ bɔ́ tɛ ɔ́mɔ kúana nyíáyɛ́ nyiínyi nyɛɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ e nufule nú olíhe noómi ; bé ŋe wuúci nyɛkɛ́tɛ́na a nɔɔfia nú oocó ú indusí noómi.

Na yɔɔ́sɔɔ́sɔ yɛ́ ɔmuaná na yɔɔ́sɔɔ́sɔ yɛ́ ɔmɛsɛ́

¹E elime eécí, ɛ ŋá lɛcá na yɔɔ́sɔɔ́sɔ yɛ́ ɔmuaná na yɔɔ́sɔɔ́sɔ yɛ́ ɔmɛsɛ́;21.1 Fanáka Ɛsa 65.17 ; 66.22. yááŋa anyía na Ɔmuaná ú buúse na ɔmɛsɛ́ ú buúse ŋeé séŋúluéke, ta nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́ tɛ ɔ́mɔɔ́ háná a bá. ²Aáná ɛ ŋa mɛ́ lɛcá efúúménénú yɛ́ bálɛ́ka, yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí Yelúsalɛm ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá tɔ́má, yí é húlúkúne ɔ Ɔmuaná a maabána ma Bandɔ́mɛsɛ́ ; yɛ́ fáakɔna ɔ ɔmɛsɛ́. Yɛ́ ŋaá bá abɛ́tábɔ́nákánɔ́ na nyɛnɔ́kɔ́ nyikime háyɛ oónjú e wukenyí wu okoósíke a nyɛtɔ́nɔ́ né ɔnɔ́mɛ. ³Aáná ɛ ŋaá lɔ́kɔ́má yaandándá yí okelú ma bɛ́átábɔ́tɔ́na, ú húlúkúne haála ahá nɔkɔná áŋa ; ú kɔ́ɔnaka buáŋá ɔ́sɛ : « Ánɔ lɛcáka, ooki ú Bandɔ́mɛsɛ́ ooci, wáŋa ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ ; u kéé límekine ɔlɔŋɔ ne beébe.21.3 Fanáka Ɛsa 7.14 ; 8.1. Aáná u káá bá ciábɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, beébe bááyɛ́ baacɔ. ⁴Bandɔ́mɛsɛ́ kéé beébe hónóko bɛlɛlá ; owé tɛ ká háná a bá, mbá te buwé, ta malɛlá, te mukéké, ta ɔtɛ́má ɔnua. Yááŋa anyía bɛsana bikime bɛ́ buáyá me séŋúluéke. »21.4 Fanáka Ɛsa 25.8.

⁵Aáná Ooci awɔ́ u ŋaá bá límine a nɔkɔná ŋaá táŋɛ́ta, ɔsɛ : « Ɛ́ɛ, aámbáya í me mí hélúmúkúnyi bɛsana bikime bɛɔ́sɔ. » Mbá ɔsɛ náámɛ : « Ɔɔ́ŋɔ́kɔ bɛsana eébí : Yááŋa anyía máámɛ mehúnyi áŋa mehúnyi ma mɔŋɔlɛ́, meéme tɔ́na taaká. » ⁶Yó túné mɛ́ laana ɔsɛ : « Ɔmanɔ́ oócí, yaŋɔ́ Alɛfa, yaŋɔ́ Ɔmɛ́ka ; i ŋeé mi túméké bɛnyɛ́ma bikime ; yaŋɔ́ tɔ́na i ké mí biíbi menyisiki bikime.21.6 Fanáka nyihembule nyí 1.8. Aáná, ɔɔcɔ okime ewú nyimóti ŋa núana, i ké mí wuúci múúsíki etémbí ne etémbí menyífé me hicéme e me ŋe yiínjíéne olíhe. ⁷A muyáka mukime i ké mí iínjíékíne bɛnyɛ́ma eébí ; ɛ ká mɛ́ bá ciayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, wuúci uumi ɔɔ́nɔ́. ⁸Mbá a aháŋá ne biénjúénjú, ne be-ti-lumítíníne Yésus, na bakɛla ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ, na bɔɔ́nɔ baacɔ, na bakanda tusɔmɔ, na balɛmbalɛmba, ne benyemi bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ, ne benéŋe baacɔ, bekime eébé ké ké bú límekine a nɔɔfia nú oocó ú indusí noómi ; owé ú ɔláta oócí aáná. »

Asana yɛ́ yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí Yelúsalɛm

⁹Aáná *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma ɔ́mɔtɛ́ e bililé bítíndétú nɔ́mɔ a bɛ́ ŋaá bá tímbíéke tundeŋé tunyíóyókónú hú mbiɔ́kɛ ne muuyé metíndétú nɔ́mɔ me nyibíóndísínyi ŋaá fááya, yɔ́ mɛ laana yɛ́sɛ : « Faáya, yé ké mi o tóŋínyi oónjú e wukenyí, oónyí u Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá. » ¹⁰*Efúúménénú yí Elilé ŋé mi oofine ; elilé yɛ́ bɔsɔ́ma eéyé ŋé mi súéténe oówó a yaandándá yɛ́ acahacaha yɛ́ nɔkɔndɔ ɔ ɔmuaná. Yí ŋé mi tóŋgínyi bálɛ́ka e cifúúménénú ci Yelúsalɛm. Cɛ ŋaá bá cié húlúkúne ɔ Ɔmuaná a maabána ma Bandɔ́mɛsɛ́. ¹¹Ciíci inyíóyónó na núáyɛ́ nuúmi ; cɛ mányɛmaka háyɛ yoomí yɛ́ nyɛndányɛ́ a yɛ́mɔtɛ́ ; yoomí yɛ́ sasɛ́bɛ a cɛ́ ŋaá sána háyɛ abácɛ yí oólí. ¹²Bálɛ́ka ŋaá bá ibéétíkínyi na yaandándá yɛ́ hɛkáká ; hiíhi ne ombibí, hiíhi tɔ́na hɛkɔ́mánɔ́ ɔ ɔmuaná. Hɛ́ ŋaá bá ne bihenyi bíɔ́hátá ne bífendí ; *bililé bɛ́ masɔ́ma bíɔ́hátá ne bífendí biíbi tétényíki. Eénye ŋaá bá cɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ e bihenyi eébí ɔ ɔmuaná, eénye cá tɔnyɛ́nɔ́ tɔ́ baáná bá *Islayɛ́l túɔ́hátá ne túfendí cá ŋaá bá. ¹³Bihenyi ŋaá bá bɛ́tátɔ́ a aháŋá ɔ́mɔtɛ́ : Bɛ́tátɔ́ a aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́, bɛ́tátɔ́ a aháŋá yɛ́ nyɛfianɛna nyɛ́ ɔɔ́cɔ́, bɛ́tátɔ́ a aháŋá yɛ́ namuaná, bɛ́tátɔ́ a aháŋá yɛ́ bulɔɔ́lɔ. ¹⁴Hɛkáká eéhí ŋaá bá hibéétíkínyi e numbélíke ɔ ɔmuaná a nɔ́ ŋaá bá na bɛandándá bɛ́ andányɛ́ bíɔ́hátá ne bífendí acɛ́ bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔ́ŋɔ́kɔ́ eénye cá baacɔ bá ɛndɔ́ma bɔ́ɔ́hátá ne béfendí ɔ ɔmuaná. Hɛ́ a nyɛndányɛ́ nyiínyi nyɛ́mɔtɛ́.

¹⁵Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma a yɛ́ ŋaá bá yá mɛ laakɛna ɔtáŋa oócí ŋaá bá ne nuketi ɔ ɔɔbɔ́ nú oketikinyi na bálɛ́ka, na bíáyɛ́ bihenyi na túáyɛ́ tumbelíke áyá ; nutɔŋɔtɔ́ŋɔ́ nú kóolo nú ŋaá bá. ¹⁶Bálɛ́ka ŋaá bá na bɛháŋá bínyíse, biíbi bɔkɔ búmɔtɛ́ ; uúyé ɔɔbɔ́ ŋaá bá bɔkɔ búmɔtɛ́ na búáyɛ́ bukíté. Aáná yí ŋeé kétíki na nutɔŋɔtɔ́ŋɔ́ eénú, tuketi tuɔ háma tɔ́sɛ́na cíɔ́hátá ne túfendí ; na ɔɔbɔ́, ne bukíté, na bucaha bɔ́ ɔmuaná ŋa bɔ́ bá bɔkɔ búmɔtɛ́. ¹⁷Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma ŋeé kétíki tɔ́na hɛkáká a bucaha ɔ ɔmuaná ; tuketi túɔ háma etíne étíndétú nɔ́mɔ ne túnyíse. Nuketi enú baacɔ náŋa bábɔ́ bɛ́kɛ́lákɛna, nuúnu eénú elilé yɛ́ bɔsɔ́ma ŋaá bɛ́kɛ́lákɛna tɔ́na. ¹⁸Bá ŋaá falɛ́fáka hɛkáká eéhí, bó béétíki ne biomí bɛ́ andányɛ́ abɛ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ báyɛ sasɛ́bɛ ; bó béétíki bálɛ́ka na taaká ci kóolo, cɛ mányɛmaka háyɛ bɛbácɛ bí iílí. ¹⁹Bá ŋa falɛ́fáka hɛkáká, bɔ́ hákɛ́na e tumbelíke anamánamá cé biomí bɛ́ andányɛ́ a cɛ́ ŋa lɛcana náányíá náányia. Nyɛndányɛ́ nyí buúse bá ŋaá bá bɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ báyɛ sasɛ́bɛ ; nyí éfendí bɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ báyɛ sáfilé, nyɛ́ átátɔ́ báyɛ akátɛ, nyí ényíse báyɛ emelóote, ²⁰nyɛ́ atáánɔ báyɛ ónis, nyí étíndétú báyɛ salɛtúánɛ, nyí étíndétú nɔ́mɔ báyɛ kílisolite, nyɛ́ ánámányɛ́ báyɛ belíle, nyɛ́ ánámányɛ́ nɔ́mɔ báyɛ tɔ́basɛ, nyɛ́ cíɔ́hátá báyɛ kilisobaláásɛ, nyɛ́ cíɔ́hátá na ɔ́mɔtɛ́ báyɛ tulukuasɛ, nyɛ́ cíɔ́hátá ne éfendí báyɛ emétísíte. ²¹Bihenyi eébí bíɔ́hátá ne bífendí ŋaá bá bɛmbányɛ bí biomí bɛ́ andányɛ́. Hú ne ehenyi na yááyɛ́ yoomí ɔ́mɔtɛ́ ; nɔháatɛ́ nɔ́ bálɛ́ka ŋaá bá na taaká ci kóolo, cɛ mányɛmaka háyɛ bɛbácɛ bí iílí.

²²Yaŋɔ́, ɛ tɛ ɔ́mɔɔ́ lɛca Ciíbe ci onyemikinyi Bandɔ́mɛsɛ́ a bálɛ́ka eécí. Yááŋa anyía ne Otéŋí a Waáŋá Bandɔ́mɛsɛ́ Alámakɛ́nda, na Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá, beébe bɛ́muátá bá bɔ́ŋa Ciíbe ci nyinyemi cɛ hɔ́á. ²³Yááŋa tɔ́na anyía bálɛ́ka eécí tɛ ŋá yáamba ta ɔɔ́cɔ́ te oólí, anyía eese yí nuúmi nɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa lɛcana hɔ́á ; Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá áŋa ciayɛ́ *lámba. ²⁴Baacɔ bekime bá mɔnɔŋɔ ma ɔmɛsɛ́ ké bú líhéke e eese yɛ́ bálɛ́ka eécí noómi ; báábɔ́ betéŋí ké ké bú óofokine hɔ́á o okonyémi Bandɔ́mɛsɛ́ na nɔhɛka nɔ́ búábɔ́ bɔnɔ́mɛ. ²⁵Bihenyi bɛ́ bálɛ́ka eébí kɔ́ɔ́ lɔ́bɔkɔ bikúúnékénú mɔɔ́sɛ́ mekime, bé ti biíbi kuéye ta buɔ́sɛ́. Yááŋa anyía ibíne tɛ ká háná á kua ta buɔ́sɛ́. ²⁶Bé ké hélékénéne nɔhɛka nɔ́ bɔnɔ́mɛ bɔ́ mɔnɔŋɔ ma ɔmɛsɛ́ o okonyemikinyi Bandɔ́mɛsɛ́ a bálɛ́ka eécí. ²⁷Aáná bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛnyɛ́ma ti kó ko yóofokine hɔ́á, ta bakɛla bɛsana bɛ́ mɔnyɔ́kɔ́lɔ́, te benéŋe baacɔ, mbá hú baacɔ eébé abá cáábɔ́ eénye áŋa cɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ e nufule nú olíhe nɔ́ Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá.

¹Aáná elilé yɛ́ bɔsɔ́ma eéyé ŋeé mi tóŋínyi tɔ́na nuɔmɔ́ nú menyífé e mé ŋe yiínjíéne olíhe ; nú mányɛmaka háyɛ abácɛ yí oólí. Nú ŋaá bá nú a hámɔ́kɔ́na ɛ ɛmbana cɛ nɔkɔná nɔ́ na Bandɔ́mɛsɛ́ na Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá, ²nú lɔ́ɔkɔ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ nɔháatɛ́ nɔ́ bálɛ́ka. Bɔɔtɛ́ bú olíhe ŋaá bá a bɛsálá bífendí bɛ́ nuɔmɔ́, bú hááka bikúlú bíɔ́hátá ne bífendí a hiɔŋɔ ; oólí okime nyɛháána nyɛ́mɔtɛ́. Na tuányɛ tɔ́ bɔɔtɛ́ eétú ɛ naŋa bé yeéŋúnyísíki baacɔ bekime bá mɔnɔŋɔ. ³Nyɛlɔmɔ nyikime tɛ káá bá buúse bukime a bálɛ́ka eécí noómi.

Nɔkɔná nɔ́ na Bandɔ́mɛsɛ́ na Ɔɔ́nɔ́ u Ɛtɔ́mbá káá bá hɔ́á aáná, bɔnyiɔnɔ bá Bandɔ́mɛsɛ́ ké bú wuúci nyemiki ; ⁴bá lɛcaka búáyɛ́ buúse. Bé kéé beébe ɔɔ́ŋɔ́kɔ nyíáyɛ́ nyiínyi a tɔbɔlɔ. ⁵Aáná ibíne tɛ ká háná á bá, baacɔ tɛ háná áamba te eese yɛ́ lámba ta yɛ́ ɔɔ́cɔ́, anyía Otéŋí a Waáŋá Bandɔ́mɛsɛ́ wuúci bɛ́muátá áŋa eese, u kéé beébe yiíyi numisikinyi. ⁶Mbá yɛ́sɛ náámɛ : « Bɛsana bikime eébí abɛ́ ɔ́ mɔɔ́ lɔ́kɔ́máka áŋa bɛ́ ɔhákɛ́na mɔŋɔlɛ́ eé biíbi ; bɛ́áŋa tɔ́na taaká. Otéŋí a Waáŋá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe yiínjie yááyɛ́ Elilé né *behémúnyi bɛsana ɔ ɔnambɔnakɛna baacɔ bɛsana. Wuúci u ŋaá tɔ́ma elilé yɛ́ bɔsɔ́ma o okotóŋínyi bááyɛ́ bɔnyiɔnɔ bɛsana a bɛ́ á nyɛmána ɔbɛ́kɛ́láka hí aámbáya. »

Yésus kokóokó

⁷Yésus ɔsɛ : « Yaŋɔ́ ooci kokóokó ; bɔmbányɛ na baacɔ a bá ŋa bɔ́ látɛ́na bɛsana a bɛnambɔ́nákánɔ́ bí nufule eenu ! »

⁸Yaŋɔ́ Sáaŋ, ɛ ŋaá mɛ lɔ́kɔ́máká, míɔ lɛcaka bɛsana eébí. Ɛŋakɛlá yémí biíbi lɔ́kɔ́máka mí o biíbi lɛcaka, ɛ ŋaá mɛ bɛ́áhɛ́na ɔ ɔmɛsɛ́, mío túme eŋéndu o onyemi *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma e yí ŋeé mi biíbi tóŋgínyi. ⁹Mbá yɛ́sɛ : « Atɛ kɛlá aáná, ya mɛ́ŋa tɔ́na munyiɔnɔ bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ na kuɔŋɔ́, na bɔnɔ́ɔnyia *behémúnyi bɛsana, háyɛ baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ látɛ́na bɛsana bí nufule eenu. Bandɔ́mɛsɛ́ bímuócí ɔ́ɔ nyɛmána wu onyemiki ! »

¹⁰Yɛ́ ŋa háná á mɛ́ laana yɛ́sɛ : « Atɛ nambɛ́na baacɔ bɛsana bikime abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ mɔ́ yɔ́ɔ nambɔnakɛna, anyía bɛ́ ɔcɔba ɔbɛ́kɛ́láka hí aámbáya. ¹¹Mɔkɛla bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana á cɔba ne buúse o o biíbi kɛla ; mufáafa mɔnyɔ́kɔ́lɔ́ á cɔba ne buúse o o meéme faafa. Atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ á cɔba ne buúse ɔ ɔkɛla bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ bɛsana ; Efúúménénú yɛ́ ɔɔcɔ á cɔba ne buúse ɔ ɔwaamba ohónyí wú ɔbá efúúménénú yɛ́ ɔɔcɔ. »

¹²« Ɔ́ɔ lɛca, yaŋɔ́ ooci kokóokó. Ya mɛ́ŋa na bɛnamá a aabá bɛ́ ɔnamaka baacɔ bekime, ɔɔcɔ okime a nyɛnamá nyɛ́ búáyɛ́ buólí. ¹³Yaŋɔ́ Alɛfa, yaŋɔ́ Ɔmɛ́ka, ɛ́cɛ anyía yaŋɔ́ ya mɛ́ŋa ne u buúsebuúse ne u elimelime ; ya mɛ́ŋa tɔ́na ne nyitúme na nyɛmana nyɛ́ bɛsana bikime.

¹⁴Bɔmbányɛ áŋa na baacɔ a bá ŋa bɔ́ súá cííbu kaba, cíɔ lɔ́bɔkɔ ifúúménénú, anyía beébe bábɔ́ nyɛmána bá ɔhɔlakɛna e bihenyi, bó wóofokine a bálɛ́ka noómi. Beébe bábɔ́ nyɛmána bá ɔnyíáka atámá yɛ́ bɔɔtɛ́ e yí ŋe yiínjíéne olíhe.

¹⁵A aháŋá yɛ́ na baacɔ a bá bɔ́ŋa háyɛ ɛnyama, na baŋálaŋála, na bakɛla ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ, na bɔɔ́nɔ baacɔ, ne benyemi bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ, ne beléne munéŋéne áyá, bé ti ké bú óofine ta buɔ́sɛ́ a bálɛ́ka noómi.

¹⁶Yaŋɔ́ Yésus, ya mɛ́ŋa ɔtɔ́mánɔ́ yáámɛ elilé yɛ́ bɔsɔ́ma ɔ ɔkɔɔ́ banɔ́ nambɔnɛna bɛsana eebi, banɔ́ baacɔ aá tuɔ́bɔ tú belumitinine noómi. Ya mɛ́ŋa buɔnɔ́ bú Otéŋí *Táfit, yaŋɔ́ tɔ́na hinjoti a hɛ́ ŋa nɔ́ma na makɛ́nda a alalɛ yɛ́ ɔyá. »

¹⁷Ne *Efúúménénú yí Elilé ne oónjú e wukenyí ŋa bɔ́ kɔɔna báyɛ : « Faáya ! » Ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋa lɔ́kɔ́ma asana eeye a kɔɔna tɔ́na ɔsɛ : « Faáya ! »

Ɔɔcɔ okime ewú nyimóti ŋaá nuana, á faaya ; ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋa yaamba ɔmúá menyífé e me ŋe yiínjíéne olíhe, é keé meéme hiite etémbí ne etémbí.

Bɛsana bí obíóndísínyi

¹⁸Yaŋɔ́ Sáaŋ, yaŋɔ́ ɛ ŋaá mɛ bɛ́ɔ́sɛ́nɛ́na baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma bɛsana a bɛnambɔ́nákánɔ́ bí nufule eenu, ɛsɛ́ : Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋoó sólinyi asana ɔ́mɔtɛ́ e nufule eenu, Bandɔ́mɛsɛ́ kéé wuúci sólínyinyi muuyé e muuyé a muáŋa muɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ e nufule eenu. ¹⁹Mbá mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋa yaáŋia asana ɔ́mɔtɛ́ a bɛsana a bɛnambɔ́nákánɔ́ bí nufule eenu, Bandɔ́mɛsɛ́ kéé wuúci ááŋɛ́na na núáyɛ́ nuafa nɔ́ bɛtámá bɛ́ bɔɔtɛ́ e bú ŋe yiínjíéne olíhe na nuafa nú efúúménénú yɛ́ bálɛ́ka e yitóŋgínyínyi e nufule eenu.

²⁰Ɔɔcɔ ooci ewú u ŋó yoónyísínyi anyía eébí áŋa taaká ŋaá kɔɔna ɔsɛ : « Ɛ́ɛ, yaŋɔ́ oócí kokóokó. » *Híáná yááŋa. Faáya, Otéŋí a Waáŋá Yésus ! 22.20 Fanáka 1Kɔ 16.22.

²¹Otéŋí a Waáŋá Yésus á sayábákɛ́na baacɔ bekime.