Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma háyɛ
Malɛ́kus
ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ́
Bɛsana a bɛ́ ŋɔ yɔɔ́lɔ anyía bá lɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ nyɛfana nyí nufule eenu
Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma eeye ŋa cáŋacáŋa ɔbɛ́ɔ́ŋɔ ne tufule tɔ́ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma tú etémbí tukime. Hí e nyitúme nyɛ́ núáyɛ́ nufule, Malɛ́kus ŋo tóŋínyi yááyá aatɔ́ yí buhúnyi : Yésus áŋa Ɔɔ́nɔ́ u *Bandɔ́mɛsɛ́ (1.1 ; 3.11 ; 5.7 ; 9.7).
Yésus bɛ́muátá ti ŋe léne anyía bé wuúci lɔ́ŋɔ́kɔ anyía Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́ (5.43 ; 8.30). Malɛ́kus awɔ́ u ŋɔ yɔɔ́ŋɔ nufule eenu ŋɔɔ́ nyiɔ́kɔ ɔlɔŋɔ ne Bóol (BBƐ 12.25). Wuúci tɔ́na u ŋaá bá muɔ́ŋɔ bɛsana mu Bíel, ɔɔcɔ u ɛndɔ́ma. (1Bi 5.13) ; né Bíel u ŋa lɔ́kɔ́máka bɛsana abɛ́ u ŋɔ yɔɔ́ŋɔ eeyé e nufule eenu.
U ŋa hɔ́la ohulinyi baacɔ bɛsana ebí Yésus ŋa kɛ́láka : Ne oweéŋúnyísíki baacɔ ɛkɔnɔ ne o beébe hémúkúnyi bɛɛbɛ́ bí bililé, na bɛ́mɔtɛ́ bɛsana bí etémbí, bí oónyísíkínyinyi otóŋínyi anyía Yésus áŋa taaká Ooci awɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá tɔ́mɛ́ná baacɔ.
1Sáaŋ Batis ŋe húlinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma
(Mat 3.1-6, 11-12 ; Luk 3.1-6, 15-18)
1Nyitúme nyɛ́ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí *Yésus *Kilís, Ɔɔ́nɔ́ u *Bandɔ́mɛsɛ́. 2Yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ e nufule nú *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́, *Ɛsayí, anyía : « Yaŋɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, í me mí buekisi uumi ɔɔcɔ u bɔsɔ́ma ɔ ɔ kuɔŋɔ́ tábɔ́nɛ́na ohónyí.1.2 Mal 3.13U ŋo sóbi okelú ɔ ɔmuaná i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á ɔsɛ : “Ánɔ tábɔ́náka ohónyí ú Otéŋí a Waáŋá ; énu nyimíkínyi cííyí ihényí.”1.3 Ɛsa 40.3 » 4Aáná Sáaŋ ŋaá hámá i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á, u ŋeé túmé owootine baacɔ, u sobiki ɔsɛ : « Ánɔ bɛ́kákálákɛ́na máánɔ́ maabɛ́, mbá nɔ sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme ; mbá nu bíótókíne, aáná Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ nyɛ́anakɛnɛna máánɔ́ maabɛ́. »
5Híáná baacɔ bekime ne bé *Yelúsalɛm ne bé iisí ci *Yuté ikime ŋaá bá bábɔ́ fáakɔna ná Sáaŋ, bá bɛ́kɔ́tɔ́kɔ máábɔ́ maabɛ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ, u beébe ootokine eé nuúci nú Sulutɛ́ŋ.
6Sáaŋ ŋaá bá waá láŋabaka bɔlaka a bú ŋaá bá bunuákánɔ́ na bɛhɔcá bɛ́ ɛnyama acɛ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ anyía samó, u bísúŋéke kandá cɛ yɔɔfa a nɔsɛ́ŋá. U ŋaá bá waá nyíáka na bɛtandá na buɔ́yɔ́ abɔ́ u ŋaá bá u húle ɔ bɔ́ŋgɔ́na ; 7u laakɛna baacɔ ɔsɛ : « Ɔɔcɔ awɔ́ á mɛ hɔla a makɛ́nda kokóokó eémi e elime. Ɛ tɛ ŋa mɛ́ nyɛmána ooci a wáŋa wu okutimine o ohembuleke tukolí tɔ́ bíáyɛ́ bɛkandɛ́na. 8Yaŋɔ́, ɛ́ ma mɛ́ banɔ́ ootokine ne menyífé. Mbá wuúci, u káá banɔ́ óotokine ne *Efúúménénú yí Elilé. »
Nyibíótíne nyí Yésus
9Ɔ mɔɔ́sɛ́ eémé, Yésus ŋeé húlé a bunɔŋɔ bɔ́ *Násalɛt i iisí cɛ *Kalilé ; u ŋga háma eé nuúci nú Sulutɛ́ŋ. Sáaŋ ŋé wuúci ootíne. 10Hú ayɛ́ Yésus ŋaá hámá e menyífé, u ŋa lɛ́cá Ɔmuaná me bíhúúne, *Efúúménénú yí Elilé á sɔ́ɔ́náka nááyá i ihúényínyí ci hibúbé. 11Okelú ŋá lɔ́kɔ́mána ú húlúkúne ɔ Ɔmuaná, ú kɔɔnaka ɔ́sɛ : « Ɔ ɔ́ŋa uumi ɔɔ́nɔ́ u ɔtɛ́má ; ya mɛ́ŋa ne obíléne weéŋí nɔ́ɔ́wɔ. »
Sátan ma kɔ́kɔ́náka Yésus
(Mat 4.1-11 ; Luk 4.1-13)
12Hí e elime eécí, *Efúúménénú yí Elilé ŋé wuúci súéténe i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á. 13U ŋge límékíne hɔ́á mɔɔ́sɛ́ etíne éfendí ; *Sátan yó wuúci kɔkɔnaka. Yésus ŋaá bá weé líhéke na ɛnyama cí eciké, *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ wuúci sókóbíki.
Yésus mɔ lɔ́ŋɛ́ta belumbelumbe bényíse
(Mat 4.12-22 ; Luk 4.14-15 ; 5.1-3, 10-11)
14Yésus ŋeé súété a *Kalilé, u húlé húlikinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. Bá ŋaá bá ɛ́cɛ bá maá hátɛna Sáaŋ, bó wuúci háya eé ciíbe cɛ ɛcaná. 15Yésus ŋaá bá waa láakɛna baacɔ, ɔsɛ : « Ekúlú ma nyɛ́mana. Aámbáya Bandɔ́mɛsɛ́ yɔ́ cɔba o otéŋgínyi ! Ánɔ bɛ́kákálákɛ́na máánɔ́ maabɛ́, mbá nɔ sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme ; énu lumítíníne Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma ! » 16Ahá Yésus ŋaá bá waá kándaka a asálá yɛ́ nuɔmɔ́ nɔ́ Kalilé, u ŋá lɛca ne Símon ne onyíinyí *Andɛlɛ́, bábɔ́ áahakɛna mɔhɔ́tɔ́ aá nuɔmɔ́, anyía bá ŋa bɔ́ bá belumbelumbe. 17Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Ánɔ mɛ látákɛ́na, mbá ɛ ká mɛ́ banɔ́ céŋisiki be-mi-súéne baacɔ. » 18Hí a yaátɛ́ ekúlú, bá ŋá bɛ́yúátáka ɔ ɔbɛ́yúata máábɔ́ mɔhɔ́tɔ́, nyi wuúci látákɛ́na eényí. 19Yésus ŋá cɔ́bɛ́tɛ́ta ne buúse, yɔ́ lɛ́ca na Sáak ne onyíinyí Sáaŋ, baáná bé Sebeté. Beébe a yáábɔ́ ɔkɔkɔ́ noómi, bábɔ́ tábɔ́náka máábɔ́ mɔhɔ́tɔ́. 20Yésus ŋé beébe lɔ́ŋɛ́ta ɔlɔ́ŋɛ́ta, bá ŋá bɛ́yúáta na ciabɔ́ síkíne Sebeté na bɔnyiɔnɔ ɔ ɔkɔkɔ́ noómi, nyɛlátákɛ́na Yésus eényí.
Yésus me yeéŋúnyísi ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ a Kabɛlnawum
21Ne Yésus na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ cɔ́ba a bálɛ́ka cɛ Kabɛlnawum. A *buɔ́sɛ́ bú ehélúme bú *Besuif, Yésus ŋo yóófíne a yáábɔ́ *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, yó túme o otúme oweékúnyi baacɔ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́.1.21 Ɔɔcɔ u Besuif okime ŋaá bá ooci a wáŋa wu ɔtáŋáka a andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na o ohembuleke Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́.22Baacɔ ŋe bú kékéke buéŋí a asana na nyíáyɛ́ nyɛnamá nyí oweékúnyíki baacɔ bɛsana. Yááŋa anyía u ŋaá bá weé yeékúnyíki na bɔɔcɔ bukime ; tɛ́ cáŋa a nyɛnamá nyí *beékúnyi bikotí. 23Hí e ekúlú eyí Yésus ŋaá bá we yéékúnyíki, ɔmɔtɛ́ ɔɔcɔ na *aabɛ́ yí elilé ŋaá hámá hú huasɛ a yáábɔ́ andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, u ŋá kɔɔ́na okelú ɔ ɔmuaná ɔsɛ : 24« Yésus, ɔɔcɔ u *Násalɛt ! Aátɛ́ yááŋa na basɔ́ na kuɔŋɔ́ e ? Ɔ ŋɔɔ́ faáya aaha ɔ ɔ basɔ́ súlisi e ? I ŋe mí menyi bɔmbányɛ anyía ɔ ɔ́ŋa Ofúúménénú u Bandɔ́mɛsɛ́ ! » 25Yésus ŋaá laána elilé ne esise ɔsɛ : « Lésíkínyi mbuumu, háma aá cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔcɔ ooci ! » 26Aáná aabɛ́ yí elilé ŋeé fúkíté ɔɔcɔ na makɛ́nda, yí ŋé bókíte buáŋá, nyɛháma eényí a ciayɛ́ cɛɛ́tɔ. 27Baacɔ bekime ŋá bɔ aálɛ́áka eété, bá bɛ́bátáka beébe ne beébe báyɛ : « Aátɛ́ eeye e ? Yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí nyiékúnyi na bɔɔcɔ ayɛ́ʼ ? Ɔɔcɔ ooci ŋe téŋínyi ta hú *bɛɛbɛ́ bí bililé, bí wuúci lɔ́kɔ́mákɛ́na ! »
28Aáná nulumí nú Yésus ŋe tényí á lɔ́kɔ́mána i iisí ikime cɛ *Kalilé.
Yésus ŋe yeéŋúnyísíki bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ
(Mat 8.14-15 ; Mak 4.24 ; 8.16-17 ; Luk 4.38-41)
29Ne Yésus, na Sáak, na Sáaŋ ŋa bɔ́ hámá a *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na yí *Besuif, bá ŋá cɔba ɔ ɔcɔba eé ciíbe cɛ ne Símon na *Andɛlɛ́. 30Iinyíkíné ci Símon ŋaá bá fíanɛna, u kɔnɔkɔ nyiike ; aáná bé ŋe bíkétíkínyi o obíkétíkínyi Yésus ɔkɔnɔ ú oónjú oócí. 31U ŋé bíkósíti nááyá, u ŋé wuúci tímbie ɔ ɔɔbɔ́, yó wuúci hetunyi. Nyiike ŋá mana ɔmana, oónjú ŋe túme ó beébe sókóbi.
32Nanyiɔ́fɔ́, e elime cɛ nyɛfianɛna nyɛ́ ɔɔ́cɔ́, baacɔ ŋe bú hélékéníne Yésus bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ bekime na baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá na *bɛɛbɛ́ bí bililé, bí beébe yébíki. 33Baacɔ bekime bá bálɛ́ka ŋa ka bɔ́ bɛ́bándákáná eé buúse bú ehenyi yí ciíbe ecí Yésus ŋaá bá noómi. 34Yésus ŋe yeéŋúnyísíki bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ beéŋí a bá ŋaá bá na anamánamá cá ɛkɔnɔ, yó hémúkúnyi tɔ́na bɛɛbɛ́ bí bililé biéŋí. U ŋaá bá u tɛ á yaátába anyía bɛ́ á táŋáka, anyía bí ŋaá bá bíé wuúci menyukune.
Yésus ŋe húlinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma
(Mat 4.23 ; Luk 4.42-44)
35Tútútú, ne tuélelíe, Yésus ŋa hátɔ́na yɔ́ háma eé ciíbe. U ŋé súéte haaca na bálɛ́ka, a mafákálɛ́ana, u ŋé túme ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na. 36Ne Símon na baláayɛ́ ŋe bú túme o húle wuúci aamba. 37Ahá bé ŋge bú wuúci kuána, báyɛ nááyá : « Baacɔ bekime ŋa bɔ́ ɔ waamba. » 38Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Tué súéte haála hé etémbí, a mɔnɔŋɔ ma maabána. Ɛ ŋá mɛ́ nyɛmána tɔ́na wu ohulikinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma hɔ́á, yaátɛ́ asana i ŋe mí húle ɔ Ɔmuaná. » 39Aáná u ŋaá bá u húle á kándaka i iisí cɛ *Kalilé ikime, u húle húlikinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma a *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na bí *Besuif, u hémúkúnyi *bɛɛbɛ́ bí bililé a baacɔ.
Yésus me yeéŋúnyísi oónuúnu
(Mat 8.1-4 ; Luk 5.12-16)
40Oónuúnu a wɔmɔtɛ́ ŋaá fááya né Yésus, u ŋé wuúci túmíne eŋéndu, yó wuúci bata nyiɔ́lɔ ɔsɛ : « Cɔ́kɔ́lɛ, mbɔ́kɔ o ŋoó léne, ɔ ɔ́ŋa wu o mi eéŋúnyísi. » 41Yésus ŋé wuúci bɛ́cáma mahana, u ŋá nandɔ́na ɔɔbɔ́, u ŋé wuúci bítíse, mbá ɔsɛ : « Ɛ́ɛ, i ŋeé mi léne, aáŋɔ́núá ! » 42Hí a yaátɛ́ ekúlú ciínú ŋá maná, ɔɔcɔ ŋá aáŋɔ́núá. 43-44Yésus ŋeé wuúci laána, yó woónyísínyi ne esise ɔsɛ : « Atɛ laána ta ɔɔcɔ bɔkɔ, mbá ké ke bítóŋínyi né *mululi nyiínjie, mbá iínjie *abɛ́sámbá eyí *Moyís ŋaá kɔɔ́na anyía bé búle iínjie o otóŋínyi baacɔ bekime anyía ɔ́ mɔ́ waáŋɔ́núa. » Aáná u ŋeé wuúci ólísí o owólísi. 45Mbá ta híáná, ɛ́makɛ́la ɔɔcɔ oócí é súété, nyitúme eényí o húle hulinyi baacɔ bɛhaála bikime asana eéyé. Yaátɛ́ asana Yésus tɛ ɔ́mɔ́ bá wu ɔ háná bítóŋgínyi a miányɛ́ a bálɛ́ka a cɛ́mɔtɛ́ ; mbá u ŋaá bá weé limekine hú a bɛhaála abɛ́ baacɔ tɛ á bá. Baacɔ ŋaá bá bábɔ́ fáakɔna nááyá, bé húlúkúne bɛhaála bikime.
2Yésus me yeéŋúnyísi asákála
(Mat 9.1-8 ; Luk 5.17-26)
1Ɛ́makɛ́la mɔɔ́sɛ́ a hɔ́lá, Yésus ŋga hálɔ́mɔ́ná a Kabɛlnawum ; baacɔ ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́má anyía wáŋa e úúyé ooki;2.1 Yááŋa yɛ́ ɔbá asana yí ooki ú Símon (na Andɛlɛ́ tɔ́na). Fanáka 1.29.2ɔmbana weéŋí ŋá bɛ́bándákána ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ nyɛtákɛ́na nyɛ́ ɔkɔlɔ́ tɛ ɔ́mɔɔ́ bá, te e buúse bú ehenyi. Yésus ŋaá bá weé beébe eékúnyíki Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. 3Aáná baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋe bú wuúci héléníne asákála ; baacɔ bényíse bé yiíyi bɛ́túáhɛ́nánɔ́. 4Mbá bɔ́ tɛ ɔ́mɔ́ bɔ́ bɔ́ŋɔ ohónyí wú o yiíyi cɔbana eé buúse bú Yésus a asana na nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ. Aáná bé ŋe bú yiíyi báátána e cuunyi ɔ ɔmuaná, bɔ́ ŋɔ́ bɔlɔ́ haála ehé Yésus ŋaá bá tálɛ́mɛ́na. Bé ŋé súúnyíki ne tukolí asákála asámbálɛ́ánánɔ́ e nyibúyé. 5Yésus ŋa kɛlá wáa lɛ́ca nyɛnamá anyɛ́ baacɔ eébé ŋa bɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ nááyá, mbá ɔsɛ ná asákála : « Ɔɔ́nɔ́, ɛ́ mɔ mɛ́ ɔ nyɛanɛnɛna mɔ́ɔ́wɔ maabɛ́. » 6Beékúnyi *bikotí a bɔ́mɔtɛ́ a bá ŋaá bá hɔ́á limekine ŋe bú túmé obílúmínyi, báyɛ : 7« Aányɛ́ ooci ú ŋé féníne Bandɔ́mɛsɛ́ aáná e ? Aányɛ́ ú ŋá nyɛ́ánɛnɛna baacɔ maabɛ́, ɛ tɛ ŋáa bá hú Bandɔ́mɛsɛ́ bímuócí e ? » 8Yésus ŋe ményi o omenyi e uúyé ɔtɛ́má aátɛ́ bé ŋe bú bílúmínyi, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Anyíatɛ́ nua nɔ́ŋa na anamá cé ibíkéti eécé e ? 9Aátɛ́ yɛ́ ŋa hɔ́la ɔnata e ? Ɔlaana asákála anyía : “Ɛ́ mɔ mɛ́ ɔ nyɛanɛna mɔ́ɔ́wɔ maabɛ́”, ayɛ́ʼ ɔkɔɔna anyía : “Hatɔ́na ɛndánáka, hiíte nyiɔ́wɔ nyibúyé, kándáka” e ? 10Ɛ́náʼo, ɛ ŋa mɛ́ aamba núénú ményi anyía *Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ áŋa na makɛ́nda ɔ ɔmɛsɛ́ ma ɔnyɛanakɛnɛna baacɔ maabɛ́. » Mbá ɔsɛ ná asákála : 11« Hatɔ́na ɛndánáka, hiíte nyiɔ́wɔ nyibúyé, eélúé oówo o ookiʼo. » 12Ɔɔcɔ ŋa hátɔ́na ɔ ɔhatɔna ɛndánáka, baacɔ bekime wuúci lɛcaka ; u ŋé hiite nyíáyɛ́ nyibúyé, u ŋé súéte. Aáná baacɔ bekime ŋe bú kékéke ; bé iínjíékíne Bandɔ́mɛsɛ́ nuúmi, báyɛ : « Tú tɛ ŋá sɔ́ lɛ́ca, ta buɔ́sɛ́, nyɛnamá nyɛ́ asana háyɛ eéyé ! »
Yésus mɔɔ́ lɔ́ŋɛ́ta Léfi
13Yésus ŋa háná a hálɔ́mɔ́na a asálá yɛ́ nuɔmɔ́ nɔ́ *Kalilé. Baacɔ beéŋí faákɔ́na nááyá, u beébe eékúnyíki bɛsana. 14Ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá wá hɔ́láka, u ŋa lɛca Léfi ɔɔ́nɔ́ u Alɛfɛ oliménénú a nyíáyɛ́ nyinyiɔ buólí nyí *betúé etéési. Mbá ɔsɛ nááyá : « Mɛ látáka ! » U ŋá hátɔ́na, u ŋé wuúci látaka. 15Aáná Yésus ŋá cɔba o ooki ú Léfi ɔ ɔkɔɔ́nyíá bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá. Ne betúé etéési beéŋí na bakɛla maabɛ́ ŋe bú nyiékínyi ne wuúci na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na, anyía baacɔ eébé ŋa bɔ́ bá bébú wuúci látákɛ́na e bitúte e bitúte. 16Ɛŋakɛlá *beékúnyi bikotí bá ɔlɔŋɔ ú *Bafalisiɛ́ŋ abɔ́ lɛ́ca Yésus e nyíékínyi ne betúé etéési na bakɛla maabɛ́, bá ŋá báta bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na báyɛ : « Anyíatɛ́ u ŋeé nyíényi ne betúé etéési na bakɛla maabɛ́ e ? » 17Ɛ́makɛ́la Yésus aá lɔ́kɔ́má aáná, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Tɛ́ cáŋa ba-tɛ-kɔnɔ́ bá ŋa bɔ́ áamba muándánána, mbá bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ. Ɛ tɛ ɔ́mɔ fáaya ɔ ɔmɛsɛ́ ooci ɔ ɔkɔɔ́lɔ́ŋɔ bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ, mbá bakɛla maabɛ́. »
Ɛmbataka a asana ne obíkíilie ɔnyíá
18Búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́ na *baákɔ́nɛ́na bá Sáaŋ Batis na bá *Bafalisiɛ́ŋ ŋe bú bíkíilieke ɔnyíá. Aáná baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ faáya ɔ ɔkɔbáta Yésus báyɛ : « Anyíatɛ́ baákɔ́nɛ́na bá Sáaŋ Batis na bá Bafalisiɛ́ŋ naŋa bébú bíkíilieke ɔnyíá, mbá bɔ́ɔ́wɔ baákɔ́nɛ́na tɛ ŋa bɔ́ kɛla aáná e ? » 19Mbá Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Mbá nua nɔ́ŋa nú okóti baacɔ abá bɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ e nusíke ɔnyíá e, ekúlú ekime ayɛ́ ɔnɔ́mɛ áŋa ne beébe e ? Yááŋa anyía, ekúlú ekime ayɛ́ ɔnɔ́mɛ áŋa ne beébe, bá tɛ abɔ́ bá bé *obíkíilie ɔnyíá. 20Mbá ekúlú káá fáaya ayɛ́ baacɔ ká bɔ́ sɔ́mɔ ɔnɔ́mɛ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cí nusíke ; etéeyé ekúlú bé ké bú bíkíilie ɔnyíá.
21Ta ɔɔcɔ ti ŋé hiite ekéti yɛ́ bɔlaka a buɔ́sɔ anyía wáá látákɛ́na e elunénú yɛ́ bɔlaka. Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋaá kɛ́láka aáná, keyé ekéti a yɔɔ́sɔ káá láhɔ́na ebulunénú, yó wééŋényísíki nyɛlahɛa. 22Híáná tɔ́na, ta ɔɔcɔ ti ŋe cébínyi mecekí e bilunénú bɛ́ bɛsɔ́mɔ ; mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋaá kɛ́láka aáná, keyé meluku káá yáátáka bɛsɔ́mɔ, ne meluku na bɛsɔ́mɔ bɛ́ɔ cáŋiaka bikime. Mbá, ɔɔcɔ ŋá nyɛmána wu ɔháya mecekí a bɛsɔ́mɔ a bɛɔ́sɔ. »
Yésus ŋee téŋínyi buɔ́sɛ́ bú ehélúme
(Mat 12.1-8 ; Luk 6.1-5)
23Búmɔtɛ́ *buɔ́sɛ́ bú ehélúme bú *Besuif, ne Yésus na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ bá bábɔ́ hɔ́laka e bisíéné a bɛɔ́nɔ́kɔ́nɔ́ na bɛnyɛ́ma, baákɔ́nɛ́na húlé sɔ́lɔ́náka bɛnyɛ́ma eébí. 24*Bafalisiɛ́ŋ a bá ŋaá bá hɔ́á ɔlɔŋɔ ŋa bɔ́ bata Yésus báyɛ : « Ɔ́ɔ lɛcá bɔ́ɔ́wɔ baákɔ́nɛ́na ! Anyíatɛ́ bá ŋa bɔ́ kɛ́la bɔkɔ abɔ́ yáásɔ́ okotí ti ŋé yiínjie ɔɔcɔ makɛ́nda ma ɔkɛlaka buɔ́sɛ́ bú ehélúme e ? » 25Mbá ɔsɛ : « Nu tɛ ɔ́mɔ nɔ́ fána asana eyí Otéŋí *Táfit ŋaá kɛ́láka búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́, ne wuúci na bááyɛ́ baacɔ, ekúlú ayɛ́ bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá ŋaá bá bí e beébe bɛ́ámbákɛ́na, ɛcaná beébe nuakɛna e ? 26U ŋo yóófine eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ekúlú ayɛ́ Abiyataal ŋaá bá *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá. U ŋeé hiíte bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá ebí bé ŋe nyeminyi Bandɔ́mɛsɛ́, u ŋá nyíáka, yó wiínjíé tɔ́na a bááyɛ́ baacɔ, ta yɛ́ cáŋa á bá anyía yáásɔ́ okotí ti ŋé yiínjie ɔɔcɔ u etémbí makɛ́nda me o biíbi nyíáka, ɛ́ tɛ ŋáa bá hú *beluli nyiínjie. » 27Yésus ŋeé beébe laana tɔ́na ɔsɛ : « Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé télímínyi buɔ́sɛ́ bú ehélúme a asana na bɔmbányɛ bɔ́ ɔɔcɔ, mbá u tɛ ɔ́mɔ́ kɔ́ɔna anyía ɔɔcɔ áŋa yɔɔ́lɛ́ yɛ́ buɔ́sɛ́ bú ehélúme. 28Buátɛ́ bɔkɔ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ u ŋee téŋínyi ta hú buɔ́sɛ́ bú ehélúme. »
3Yésus me yeéŋúnyísi ɔɔcɔ u asúákánɔ́ yɛ́ nyɛkátá
1E elime eécí, Yésus ŋe túné ke yóofine a *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na. Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá hɔ́á na asúákánɔ́ yɛ́ nyɛkátá. 2Baacɔ ŋa bɔ́ bá bábɔ́ áambaka ɔsɔ́mɛ́na Yésus. Buátɛ́ bɔkɔ bá ŋa bɔ́ bá bébú wuúci bísíémúkúnyi mbɔ́kɔ wáŋa wu oweéŋúnyísi ɔɔcɔ *buɔ́sɛ́ bú ehélúme. 3Aáná Yésus ɔsɛ ná ɔɔcɔ : « Hatɔ́na, tálɛ́mɛ́na ɛndánáka eé buúse bɔ́ baacɔ bekime. » 4Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Aátɛ́ yáásɔ́ okotí ŋa kɔ́ɔna e ? Ɔkɛla bɔmbányɛ buɔ́sɛ́ bú ehélúme ayɛ́ʼ ɔkɛla bɔɔbɛ́ e ? Onohi ɔɔcɔ ayɛ́ʼ o wuúci ɔ́ɔ́nɔ e ? » Mbá beébe, bé ŋe bú limíne mbuumu, ta ɔbɛ́káma. 5Yésus ŋeé beébe lɛcáka ɔmɔtɛ́ ɔmɔtɛ́, u ŋé bíbúnúné, u beébe lɔ́kɔ́mákɛ́na ɔtɛ́má ɔnua buéŋí a asana ne cííbú ibíkéti a cɛɛbɛ́. Mbá ɔsɛ ná ɔɔcɔ : « Nandɔ́na nyɛkátá. » U ŋé nyiínyi nandɔ́na, nyɛ́ ŋa hálɔ́mɔ́na nyɛmbányɛ. 6Aáná *Bafalisiɛ́ŋ ŋa bɔ́ hámɔ́kɔ́na, bá ŋá ka bɛ́bándána ɔ ɔbɛ́bándána na baacɔ bé hitúlé hí *Elóot, anyía bá aámbáka ohónyí wú ɔwɔɔ́nɔ Yésus.
Bitúte bɛ́ baacɔ ŋa fáaya né Yésus
7Yésus ŋa bɛ́álɔ́ná baacɔ, yó súéte na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na a asálá yɛ́ nuɔmɔ́ nɔ́ *Kalilé, mbá bitúte bɛ́ baacɔ ɔmbana weéŋí ŋaá bá bíé wuúci látáka. Bɛ́ ŋaá bá bébú húlúkúne na a Kalilé ne eé Yuté, 8bí húlúkúne ne eé Yelúsalɛm ne i iisí ci Itumée3.8 Iisí a aháŋá yɛ́ bulɔɔ́lɔ yí Yuté, bí húlúkúne ne i iisí a cɛ́áŋa ecinyíé caányɛ́ ci nuúci nú Sulutɛ́ŋ ne e ekélékéti yí iisí a yɛ́áŋa hoóhi na bálɛ́ka cí ne Tíil ne cí Síton. Baacɔ eébé bekime ŋa bɔ́ bá bábɔ́ fáakɔna né Yésus, anyía bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ lɔ́kɔ́máka bɛsana bikime abɛ́ u ŋaá bá waá kɛlaka. 9U ŋaá laána bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na anyía bé wuúci tétényínyi ɔkɔkɔ́, bé yiíyi nyɛ́kɛ́tɛ́tɛ́na e menyífé anyía baacɔ ti wuúci sékítínyi. 10Yááŋa anyía baacɔ beéŋí ŋa bɔ́ bá bébú wuúci látákɛ́na a asana ayɛ́ u ŋaá bá we yeéŋúnyísíki bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ beéŋí. Buátɛ́ bɔkɔ baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ kɔ́nɔkɔ ŋa bɔ́ bá bábɔ́ cɔ́cɔbaka fiaŋɔ fiaŋɔ nááyá anyía bébú wuúci bítiseke. 11Ekúlú ayɛ́ *bɛɛbɛ́ bí bililé ŋaá bá bíé wuúci lɛcá, bí wuúci túmékíne eŋéndu, bɛ́ aánjáláka, bɛ́ kɔɔ́naka bɛ́sɛ : « Ɔ ɔ́ŋa Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́ʼo ! » 12Mbá u ŋeé biíbi siséke buéŋí anyía bí ti wuúci núnéke.
Yésus maá táfáka baacɔ bá ɛndɔ́ma
13E elime eécí, Yésus ŋaá báátáka nɔkɔndɔ, u ŋɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ baacɔ ebé u ŋeé lénéké ɔlɔ́ŋɔ, bá ŋá faákɔ́na nááyá. 14Aáná u ŋaá táfáká baacɔ bɔ́ɔ́hátá ne béfendí, u ŋé beébe lɔa nyiínyi anyía *baacɔ bá ɛndɔ́ma, anyía bábɔ́ bámɔ́kɔ́na ne wuúci ; u beébe tɔ́mɔ́kɔ́na o o húle húlínyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma. 15U ŋeé beébe iínjíé makɛ́nda me ohémúkúnyi *bɛɛbɛ́ bí bililé. 16Baacɔ bɔ́ɔ́hátá ne béfendí ebé Yésus ŋaá táfáka ŋa bɔ́ bá anyía : Ne Símon awɔ́ u ŋaá lɔá anyía Bíel, ɛ́cɛ « nyɛndányɛ́ », 17na Sáak na Sáaŋ, baáná bé Sebeté (Yésus ŋeé beébe lɔá nyiínyi anyía Bɔánɛ́njɛs, ɛ́cɛ anyía « baáná bá ɛmanyɛmanyɛ »), 18na *Andɛlɛ́, ne Fílib, na Baatelemí, na Matío, na Tɔ́mas, na Sáak ɔɔ́nɔ́ u Alɛfɛ, na Tatɛ́, ne Símon awɔ́ bɔ́ ŋɔ́ lɔ́ŋɔ báyɛ « Muléne ɔkátɔ́na bunɔŋɔ bú *Islayɛ́l », 19ne Yútas Iskaliót, ooci ewú u ŋe fiimbie Yésus, ɔmanɔ́ oócí.
Ciíbe cɛ baacɔ ci Yésus ŋa yáamba o wuúci hatɛna
(Mat 12.22-32 ; Luk 11.15-23 ; 12.10)
20E elime eécí Yésus ŋa ka hálɔ́mɔ́na o ooki. Baacɔ ŋé túné ábɔ́ bɛ́bándákána hɔ́á ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ ne Yésus na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na tɛ́ ɔ́mɔ́ bɔ́ bá ne ehélé yɛ́ ɔnyíáka bɛnyɛ́ma. 21Ɛ́makɛ́la ciíbe cɛ baacɔ ci Yésus aá lɔ́kɔ́má asana eéyé, nyɛfaaya eényí o okoó wuúci hatɛna. Bá kɔ́ɔnaka báyɛ : « Ú ma fámɔnua ! »
22Beékúnyi *bikotí e bé ŋe bú húlé eé Yelúsalɛm ŋaá bá hɔ́á tɔ́na ; bá kɔ́ɔnaka báyɛ : « Bɛlɛsɛbúl, mutéŋínyi bɛɛbɛ́ bí bililé3.22 Otéŋí u bɛɛbɛ́ bí bililé, ɛ́cɛ Sátan., mó yóófinine ɔɔcɔ ooci. U ŋe hémúnyi bɛɛbɛ́ bí bililé a baacɔ na makɛ́nda me otéŋí oócí. » 23Yésus ŋé beébe lɔ́ŋɔ́kɔ, u ŋé beébe túmíne ɛnjaba ɔsɛ : « Anyána Sátan áŋa wu ɔbɛ́ɔ́ŋɔ́kɛ́na wuúci bɛ́muátá e ? 24Butéŋí bukime abɔ́ baacɔ bá hɔ́á ŋe bú nuusinyinyi áŋa bunyímé. 25Ciíbe cɛ baacɔ ikime acɛ́ baacɔ bá hɔ́á ŋe bú nuusinyinyi tɛ a kɛ́la cɛ ɔcɔcɔbaka ne buúse ta buɔ́sɛ́. 26Híáná mbɔ́kɔ Sátan ŋee bínúusi, keyé búáyɛ́ butéŋí ma sásia ; bú tɛ á bá bú ɔcɔcɔbaka ne buúse, bú ma mána. »
27« Ɔɔcɔ tɛ a bá wú owoofine eé ciíbe cɛ ɔkɛndákɛ́nda, yɔ́ hɔɔkɔ bíáyɛ́ bɛnyɛ́ma, tɛ́ka na ɔcaŋácáŋa o wuúci hatɛna, yó wuúci ɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ, mbá u síke hɔ́lakana bɛnyɛ́ma bikime bí ciíbe.
28Aá taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía Bandɔ́mɛsɛ́ káá nyɛ́anakɛnɛna baacɔ maabɛ́ mekime na túábɔ́ tuféne tukime. 29Mbá ɔɔcɔ ewú u ŋe féníne *Efúúménénú yí Elilé, Bandɔ́mɛsɛ́ ti kéé wuúci nyɛanɛnɛna búáyɛ́ bɔɔbɛ́ ta buɔ́sɛ́, anyía búáŋa bɔɔbɛ́ bú ekúlú ekime. » 30Yésus ŋaá bá weé beébe laakɛna aáná anyía, bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ kɔ́ɔnaka anyía wáŋa na *aabɛ́ yí elilé.
Ne iinyí ne benyíinyí bé Yésus
31Ne iinyí ne benyíinyí bé Yésus ŋá ka bɔ́ hámá. Bá ŋa bɔ́ tálɛ́mákɛ́ná a nɔháatɛ́, bá ŋá tɔ́ma ɔɔcɔ ɔ ɔkɔlɔ́ŋɛ́ta Yésus. 32Nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ ŋaá bá limekine aáyá a maabána. Bé ŋé wuúci laána báyɛ : « Ɛ́náʼo, na ɔɔnyia na bɔnɔ́ɔnyia á bɔ́ŋa a nɔháatɛ́ ; bá ŋa bɔ́ ɔ bata. » 33Mbá ɔsɛ : « Aányɛ́ wáŋa ciamɛ iinyí, báányɛ́ bá bɔ́ŋa báámɛ benyíinyí e ? » 34U ŋé bísíémúkúnyi baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá aáyá a maabána, ɔmɔtɛ́ ɔmɔtɛ́, mbá ɔsɛ : « Ɛ́ná, na ciamɛ iinyí na báámɛ benyíinyí eebe. 35Yááŋa anyíaʼo, ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋa lɔ́kɔ́mɛ́na Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, wuúci wáŋa ɔɔ́nɔ́ u baabá, ta anyía ciamɛ iinyí. »
4Ɛnjaba ci mumiene moohó
1Yésus ŋa háná é túme oweékúnyi baacɔ bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a asálá yɛ́ nuɔmɔ́ nú *Kalilé. Yaandándá yɛ́ nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ ŋaá bɛ́bándákáná aáyá a maabána a nyɛnamá enyí u ŋo yóófíne ɔ ɔkɔkɔ́ a yɛ́ ŋaá bá e menyífé, u ŋé limíne hɔ́á. Baacɔ ŋa bɔ́ bá límekine a asálá yɛ́ nuɔmɔ́. 2Yésus ŋaá bá weé beébe eékúnyíki bɛsana biéŋí ɛ ɛnjaba. U ŋeé beébe laána weé beébe éékúnyíki ɔsɛ : 3« Ánɔ lɔ́kɔ́ma ! Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaa cɔ́ba o okomíene moohó. 4Ahá u ŋaá bá weé meéme miekine, a mɔmɔtɛ́ ŋá kuakɔ́na o ohónyí ɔ ɔmuaná ; tunonyí ŋá faákɔna, tú ŋé meéme cɔ́bɔ́kɛ́na. 5A mɔmɔtɛ́ tɔ́na ŋaa kuákɔ́na a akɔnja ɔ ɔmuaná, ɔmɛsɛ́ tɛ́ka weéŋí hɔ́á ; me ŋé tényí lɔ́áka anyía ɔmɛsɛ́ tɛ ɔ́mɔɔ́ bá weéŋí. 6Mbá, ekúlú ayɛ́ ɔɔ́cɔ́ ŋaá háma, ú ŋé meéme lulíki ; tundínéndíné ŋá kɔ́táka anyía tú tɛ ɔ́mɔɔ́ bá na bɛkaŋá. 7A mɔmɔtɛ́ tɔ́na ŋaa kuákɔ́na aá haála ahá tɔlandɔna naŋa túá lɔ́áka. Ekúlú ayɛ́ ma ŋaá lɔ́áka ɔlɔŋɔ ne tuútu, tú ŋá bɛ́ɔ́tɔ́kɔ́kɛ́na bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma a bɛ́ ŋaá lɔ́áka, biíbi ta ɔháá. 8Mbá, a mɔmɔtɛ́ tɔ́na ŋaa kuákɔ́na a ambányɛ yɛ́ ɔmɛsɛ́ ; ma ŋá lɔ́áka bɔmbányɛ, ma ŋá hááka bɛtámá : Indíné ɛ́mɔtɛ́ nyitíne na bíɔ́hátá, a cɛ́mɔtɛ́ etíne átátɔ́, a cɛ́mɔtɛ́ tɔ́na etíne atáánɔ. » 9Mbá Yésus ɔsɛ : « Ɔɔcɔ a wáŋa ne eetú cá ɔlɔ́kɔ́máka bɛsana, á lɔ́kɔ́máka ! » 10Ɛ́makɛ́la Yésus aá bɛ́álɔ́ná nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ, na baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ a bá ŋa bɔ́ bá hoóhi ne wuúci na *baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ne béfendí áyá, ŋe bú wuúci bata asana yɛ́ ɛnjaba ecí ú ŋeé túmíne baacɔ. 11Mbá ɔsɛ : « Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ iínjíé makɛ́nda me omenyukune bɛsana bɛ́ búáyɛ́ Butéŋí a bɛ́áŋa bɛnambákánɔ́ ; mbá a baacɔ bá nɔháatɛ́ bé ŋeé beébe túmíne ɛnjaba a bɛsana bikime. 12Búáŋa aáná anyía : “Bábɔ́ lɛ́cakana, mbá bá tɛ hɔlá ɔlɛcana ; bábɔ́ lɔ́kɔ́ma, mbá bá tɛ hɔlá ɔlɔ́kɔ́ma, anyía keyé bá ká bɔ́ bɛ́kɔ́ŋɔ́nákɛ́na ɛtɛ́má, Bandɔ́mɛsɛ́ yó beébe nyɛanakɛnɛna máábɔ́ maabɛ́.”4.12 Ɛsa 6.9-10 »
Yésus ŋe hémbúlíne baacɔ ɛnjaba ci mumiene moohó
13Yésus ŋé beébe batá ɔsɛ : « Mbɔ́kɔ nu ti ŋé nú menyi nyihembule nyɛ́ ɛnjaba ci mumiene moohó, anyána nua nɔ́ŋa nú omenyi nyihembule nyɛ́ ɛnjaba cí etémbí ikime e ? 14Mumiene moohó áŋa háyɛ ɔɔcɔ ewú u ŋe húlinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma. 15Moohó eeme a má ŋa kuákɔ́na o ohónyí ɔ ɔmuaná áŋa háyɛ baacɔ eebe a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; hí ahɛ́ bábɔ́ lɔ́kɔ́máka, Sátan ŋá fáaya, yó biíbi ááŋíaka e cííbú ɛtɛ́má. 16Híáná tɔ́na, eeme a má ŋa kuákɔ́na a akɔnja ɔ ɔmuaná áŋa háyɛ baacɔ a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, bó biíbi káha ɔkáha ne obíléne. 17Asana ɔ́mɔtɛ́, bé ti biíbi nyɛána anyía bɛ́ á lɔ́áka bɛkaŋá náábɔ́. Bé ŋe bú lúmitinine e ekéti yí ekúlú, mbá hí e ekúlú eyí muuyé é beébe hámɛ́na, ta anyía muyébínyi a mɔmɔtɛ́ a asana na Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, bá ŋa bɔ́ bɛ́yúata ɔ ɔbɛ́yúata olumitinine. 18Eeme tɔ́na a má ŋa kuákɔ́na aá haála ahá tɔlandɔna naŋa túá lɔ́aka áŋa háyɛ baacɔ a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. 19Mbá asana ɔ́mɔtɛ́, ne ibíkéti ciéŋí, na bɔnɔ́mɛ bɔ́ ɔmɛsɛ́, na bɛsana bí etémbí bí olíhe e bí ŋeé beébe bíléníne ŋaá bɛ́ɔ́tɔ́kɔ́kɛ́ná Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ eébí ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ bɛ́ tɛ ŋáa háá ta bɔkɔ. 20Mbá eeme a mɔmɔtɛ́ tɔ́na a má ŋaá kuákɔ́na a ambányɛ yɛ́ ɔmɛsɛ́ áŋa háyɛ baacɔ a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, bó biíbi lúmítíníne, bá hááka bɛtámá háyɛ bɛnyɛ́ma a bɛ́ ŋaá háá bɛtámá : Indíné ɛmɔtɛ́ bɛtámá nyitíne na bíɔ́hátá, a cɛ́mɔtɛ́ etíne átátɔ́, a cɛ́mɔtɛ́ tɔ́na etíne atáánɔ. »
Ɛnjaba cɛ lámba
21E elime eécí, mbá Yésus ɔsɛ : « Ɔ́kɔ, bá náŋa bé húéke *lámba a alɔŋgá noómi ayɛ́ʼ, bé ŋeé ciíci háya e bukúndúlumú bú buaná e ? Yaŋɔ́ ɛsɛ bá náŋa bé ciíci háya a búáyɛ́ bɔtálɛ́ná e ? 22Yááŋa anyíaʼo, bɛsana bikime a bɛ́áŋa bɛnambákánɔ́, baacɔ ké bú biíbi lɛcaka ; bikime a bɛ́áŋa indiitie kéé bítóŋínyi a miányɛ́. 23Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ áŋa ne eetú cá ɔlɔ́kɔ́máka bɛsana, wá lɔ́kɔ́máka ! » 24Yésus ŋe túné beébe laana ɔsɛ : « Énu bíkékényíki na bɛsana abɛ́ nú ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́ma, anyía a nyɛnamá anyɛ́ nu náŋa nuanɔ́ kɛ́laka bɔsɔ́ɔ́kɔ́, nyiínyi Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ kɛ́laka tɔ́na, yɔ́ banɔ́ tálákɛ́na. 25Yááŋa anyía, bé ké túné e yiínjie bɛnyɛ́ma ná ɔɔcɔ awɔ́ á yáaŋa ne biíbi. Mbá né ooci awɔ́ u tɛ á bá na bɔkɔ, bá káá yaáŋíá ta hú bɔkɔ abɔ́ wáŋa ne buúbu. »
Ɛnjaba cɛ alɔalɔa yɛ́ bɔkɔ
26Yésus ŋa háná á kɔ́ɔna ɔsɛ : « *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá hɔ́á mumiene moohó e mú ŋee míékíne moohó a yááyɛ́ esíéné. 27Ta muá hɛ́táka hiiné, te mué límekine mɔɔ́sɔ, ne nebutúé na nabuɔ́sɛ́ bɛnyɛ́ma eébí ŋaá lɔ́aka, bɛ́ɔ́ kɔ́máka, mumiene eémú ti menyi anyána bú ŋa bɛ́kɛ́la. 28Ɔmɛsɛ́ bɛ́muátá u ŋe héyísi bɛnyɛ́ma ; bɛ́ ŋá caŋa á lɔ́aka, bɛ́ɔ́ kɔ́máka, mbá bɛ́ aámbáka. 29Ekúlú yɛ́ masáŋá, mumiene nyitúme o otúme ɔsɔ́mba indíné eényí, anyía bɛnyɛ́ma mɔ́ yɔ́ɔ́nɔ́kɛ́na. »
Ɛnjaba cɛ hɛsámásámá
30Yésus ŋa háná á kɔ́ɔna ɔsɛ : « Na aátɛ́ tua sɔ́ŋa tú oketi *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ aná e ? Ta anyía ɛnjaba cɛ yaátɛ́ tua sɔ́ŋa tu ɔ banɔ́ túmíne ɔ ɔ banɔ́ tóŋínyi bɔkɔ ebú Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá hɔ́á e ? 31Bú ŋaá hɔ́á hɛsámásámá hɛ́ yɔɔ́nɔ́kɔ a hɛ́mɔtɛ́ ; hiíhi, ekúlú ayɛ́ bɔ́ kɔ yɔ́ɔ́nɔ́, híáŋa hɛsámásámá hitíkítíki ɔ ɔhɔla ɛsámá ikime cɛ́ ɔmɛsɛ́. 32Mbá asana ɔ́mɔtɛ́, e elime cɛ nyiɔ́nɔ, hɛ́ ŋaá lɔa, hɛ́ɔ kɔ́máka, hɛ́ɔ wááyá yɔɔ́nɔ́kɔ a yɛ́ á hɔ́laka bɛɔ́nɔ́kɔ bikime. Yɛ́ ŋaá háya bɛandándá bɛ́ ɛndáfɛ anyía tunonyí tɔ́ ɔmuaná áŋa tu ɔfalɛfaka cáábɔ́ aana hɔ́á. » 33Híáná Yésus ŋaá bá we yeékúnyíki baacɔ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ na ɛnjaba ciéŋí háyɛ eeci, a nyɛnamá nyikime enyí be-wuúci-lɔ́kɔ́ma áŋa bé o wuúci lɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ. 34U ŋaá bá u ti é beébe laána bɛsana tɛ́ka ne o beébe túmíne ɛnjaba ; mbá ekúlú ayɛ́ wɔɔ́ lɔ́bɔ bímuócí na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na, u beébe hembulekine bɛsana bikime bɛ́ ɛnjaba eécí.
Yésus me yéende ehúne
35Nanyiɔ́fɔ́ nyɛ́ buátɛ́ buɔ́sɛ́ eébú, Yésus ná bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ɔsɛ : « Túá láátɛ́na e eyinyíé asálá yɛ́ nuɔmɔ́. » 36Bá ŋa bɔ́ nyɛána baacɔ anyía bé éélúéke, nyíábɔ́ nyisúéténe Yésus eényí ɔ ɔkɔkɔ́ ayɛ́ u ŋaá bá wa yáaŋa noómi. Bɛkɔkɔ́ a bɛ́mɔtɛ́ tɔ́na ŋaá bá hoóhi ne wuúci. 37Aáná yaandándá yí ehúne ŋeé túmé ohúne, bɛahɔ́ bí menyífé má nuɔmɔ́ oofokine ɔ ɔkɔkɔ́ noómi, a nyɛnamá anyɛ́ yɛ́ ŋaá bá ne menyífé hoóhi ne onyíóyo. 38Ekúlú eéyé, Yésus ŋaá bá waá hɛ́táka hiiné o onuti ú ɔkɔkɔ́, u maá tála aatɔ́ aá nyɛáta. Bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na ŋé bu wuúci heényi, mbá báyɛ : « Taatá, bú ti ŋó yo yébi aana háyɛ túɔ́ cɔba o onyíme e ? » 39Yésus ŋá haanyúá, u ŋé eénde ehúne, u ŋá laána nuɔmɔ́ ne esise ɔsɛ : « Lésíkínyi mbuumu ! » Ehúne ŋeé lésíkínyi, mbuumu a ciáŋá nyɛfaaya eényí. 40Mbá Yésus ɔsɛ : « Anyíatɛ́ nu ŋe nú líkíme e ? Ɛ́cɛ anyía nú ti ŋé nú lúmitinine e ? » 41Mbá ta híáná, baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ bá bébú líkíméke buéŋí ; bá kɔ́ɔnaka beébe ne beébe báyɛ : « Ɔɔcɔ u háányɛ́ ooci ewú te ne ehúne na nuɔmɔ́ ŋa lɔ́kɔ́mɛ́na e ? »
5Yésus me yeéŋúnyísi ɔɔcɔ u bɛɛbɛ́ bí bililé
1Aáná bá ŋga bɔ́ hámá é eyinyíé asálá yɛ́ nuɔmɔ́ i iisí cɛ Kalasa.5.1 Bunɔŋɔ a aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ yí Yuté.2Yésus ŋaá hámá ɔ ɔkɔkɔ́. Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋa faáya ɔ ɔfaaya nááyá, u húlúkúne e biinyie ; u ŋaá bá na *bɛɛbɛ́ bí bililé, 3u líhéke e biinyie. Aáná ta ɔɔcɔ tɛ ɔ́mɔɔ́ bá wu o wuúci fɔkɛna, te bé wuúci ɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ na macanja. 4Yááŋa anyía bikúlú a bɛ́mɔtɛ́, bé wuúci ɔ́ɔ́tɔ́kɔ́kɔ akɔlɔ́ ne tukolí tú biléŋú, aabá na macanja, mbá u kátáka macanja, yɔ́ sɔ́mbáka tukolí tú biléŋú. Ta ɔɔcɔ tɛ ɔ́mɔɔ́ bá na makɛ́nda me o wuúci fɔkɛna. 5Bikúlú bikime, na nabuɔ́sɛ́ ne nebutúé u ŋaá bá waá bɛ́náŋáláka ne e biinyie na a tɔkɔndɔ ɔ ɔmuaná, u húlé aánjáláka ; u bɛ́tɔ́sɔ́kɔ cɛɛ́tɔ a andányɛ́.
6Ahá ú ŋa lɛ́ca Yésus a fáakɔna haaca, u ŋá cabákɛ́na nááyá, u ŋé wuúci túmíne eŋéndu. 7U ŋá bɔmɛ́ta ɔsɛ : « Yésus, Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́ a wáŋa waáŋá, asana ayɛ́ yaátɛ́ yááŋa na yaŋɔ́ na kuɔŋɔ́ e ? Cɔ́kɔ́lɛ eé nyiínyi nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, eti mi iínjíé muuyé. » 8U ŋaá kɔɔ́na aáná anyía Yésus ŋaá laána elilé ne esise ɔsɛ : « Háma á cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔcɔ ooci. » 9Mbá Yésus maá báta ɔɔcɔ oócí ɔsɛ : « Nyiɔ́wɔ nyiínyi ɛ́cɛ aányɛ́ e ? » Ɔsɛ : « Bɔnɔnja, anyía tua sɔ́ŋa beéŋí. » 10Eéyé ekúlú bililé eébí ŋaá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́ná Yésus anyía u ti biíbi tɔ́ma haaca i iisí ci etémbí. 11Aáhá, yaandándá yí hikuté hɛ́ ɛŋɔnáfá ŋaá bá yɛ́á nyíákɛ́na a macaba ma nɔkɔndɔ.5.11 Ɛŋɔnáfá ŋaá bá e Besuif ɛnyama cɛ mɔnyɔ́kɔ́lɔ́. Baacɔ bé etémbí ŋa bɔ́ bá bébú ciíci tétényíki, bé ciíci nyíáka.12Bililé eébí ŋaá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́ná Yésus bɛ́sɛ : « Cɔ́kɔ́lɛ, basɔ́ nyɛána tú ke sú oófókíne ɛ ɛŋɔnáfá eeci noómi. » 13Mbá ɔsɛ : « Oo, énu oofokine. » Bililé eébí nyɛhámɔ́kɔ́na eényí aá cɛɛ́tɔ cɛ waáta ɔɔcɔ, bí ŋgo oófókíne ɛ ɛŋɔnáfá. Aáná hikuté hɛ́ ɛŋɔnáfá eéhí ŋa kaá bɛ́áhɛ́na ɔ ɔbɛ́áhɛ́na ɛ ɛmbana cɛ nɔkɔndɔ aá nuɔmɔ́. Hí ŋé nyíme e menyífé noómi. Ɛŋɔnáfá ŋaá bá hoóhi tɔ́sɛ́na ífendí.
14Ɛ́makɛ́la betétényi ɛŋɔnáfá ábɔ́ lɛca aáná, bá ŋá cabákɛ́na ; bé ŋge bíkétíkínyi asana eéyé na ná baacɔ e bé ŋé bú límine a bálɛ́ka ne né eebe e bé ŋe bú límine e bisíéné. Baacɔ eébé ŋá bɔ faakɔna ɔ ɔkɔlɛ́ca háyɛ asana ŋa bɛ́kɛ́láka. 15Ahá bá ŋga bɔ́ háma a maabána me Yésus, bá ŋá lɛcá ɔɔcɔ awɔ́ u ŋaá bá na bɔnɔnja bɔ́ bɛɛbɛ́ bí bililé ; ú me límine ɔlaŋabákánɔ́, wuúci céŋícéŋi. Ɛ́makɛ́la bábɔ́ lɛca aáná, bulíkílíki ŋé beébe tímbíéke. 16Aáná baacɔ a bá ŋa bɔ́ lɛ́cáka bɛsana eébí á bɛ́kɛ́láka ŋe bú bíkétíkínyi bɔsɔ́ɔ́kɔ́ a bá ŋa bɔ́ fáákɔ́na na asana a yɛ́ á hámɛ́na ɔɔcɔ awɔ́ u ŋaá bá na bɛɛbɛ́ bí bililé na asana yí hikuté hɛ́ ɛŋɔnáfá. 17Bé ŋé túme ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Yésus anyía wá hatɔ́na aá ciabɔ́ iisí, wé súéte. 18Ekúlú eyí Yésus ŋaá bá we yóofokine ɔ ɔkɔkɔ́ anyía wé súéte, ɔɔcɔ awɔ́ bɛɛbɛ́ bí bililé ŋaá hámɔ́kɔ́ná nááyá ŋeé wuúci bata ɔsɛ : « Cɔ́kɔ́lɛ, ɛ ŋa mɛ́ aamba osúéte na kuɔŋɔ́. » 19Yésus ɔsɛ : « Buaka, hálɔ́mɔ́na a ciɔwɔ ciíbe cɛ baacɔ, a buɔwɔ ; ké ké bíkétíkínyi baacɔ bá hɔ́á bɛsana bikime abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ɔ́ yɔ́ɔ bɛ́cámɛ́na mahana, yɔ́ kuɔŋɔ́ kɛ́laka bɔmbányɛ. » 20Aáná ɔɔcɔ ŋeé súété o o húle húlinyi baacɔ bá bálɛ́ka acɛ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ anyía Tɛkabólo bɛsana bikime ebí Yésus meé wuúci kɛ́laka. Baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ lɔ́kɔ́máka úúyé ɔtáŋa ŋáá bá bébú kékéke buéŋí.
Yésus ú me yeéŋúnyísi oónjú, yó héenyi tɔ́na ɔbɔ́la o owé
21Yésus ŋa kaá hálɔ́mɔ́ná, wuúci ɔ ɔkɔkɔ́ noómi, u húlúkúne e eyinyíé asálá yɛ́ nuɔmɔ́. Yaandándá yɛ́ nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ ŋa háná ke bítúlíne nááyá ɛ́cɛ wa yáaŋa e eyinyíé asálá yɛ́ nuɔmɔ́. 22Mutéŋínyi *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na yí *Besuif a mɔmɔtɛ́ ŋgaá hámá ; nyíáyɛ́ nyiínyi ɛ́cɛ Salíyus. U ŋaá lɛ́cá Yésus, u ŋé wuúci túmíne eŋéndu, 23u ŋé túme o wuúci hɛ́nyɛ́na na ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na ɔsɛ : « Híími hɛɔ́nɔ́ɔ́nɔ́ e hiénjú mɔ lɔ́bɔ hú ɛsɛsɛ. Cɔ́kɔ́lɛ, faáya é ké hiíhi tála aabá a cɛɛ́tɔ, hɛ́ aáŋɔ́nua, mbá híé líhétúne. » 24Aáná Yésus ŋá cɔba ne wuúci ; yaandándá yí etúte yɛ́ baacɔ ŋeé wuúci látákɛ́na, yí wuúci sékítíkínyi bɛháŋá bikime. 25Oónjú a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá aáhá ; manɔ́ŋɔ́ ŋaá bá meé wuúci hámɔ́kɔ́na, tuɔŋɔ a yáaŋa túɔ́hátá ne túfendí. 26U ŋaá lɛ́cáká muuyé buéŋí o o húle ndéŋele a baándánána beéŋí, yɔ́ mána ɔbɛ́cáŋgɛna bɔnɔ́mɛ bukime, mbá ta ɔmɔtɛ́ ti ómoó wuúci eéŋúnyísi ; úúye ɔkála bíbéyíki bu bíbéyíki. 27Aáná u ŋaá lɔ́kɔ́má bá cámbaka Yésus, u ŋá faáya, u ŋá bɛ́láta etúte yɛ́ baacɔ. U ŋá cɔ́ba e elime ci Yésus, u ŋé bítíse búáyɛ́ bɔlaka, 28anyía u ŋaá bá weé bílúmíkínyi ɔsɛ : « Mbɔ́kɔ ya mɛ́ŋa wu obítíse te obítíse búáyɛ́ bɔlaka, ɛ ŋaá mɛ aáŋɔ́núaka. » 29Hí eyí u ŋeé bítíse bɔlaka bú Yésus, manɔ́ŋɔ́ ŋá sɔ́ɔ́mbia ɔ ɔsɔ́ɔ́mbia, me ti túné wuúci háma ; nyɛbɛ́lɔ́kɔ́ma eényí anyía úúyé ɔkɔnɔ maa maná. 30Hí á yaátɛ́ ekúlú, Yésus ŋaá bɛ́lɔ́kɔ́má anyía makɛ́nda a mɔmɔtɛ́ me wuúci háma ; aáná u ŋá bɛ́kúalɛta ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ, mbá ɔsɛ : « Aányɛ́ ú meé bítíse búámɛ bɔlaka e ? » 31Aáná *baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ bɛ́kámá báyɛ : « Ɔ ŋɔɔ́ lɛca anyía baacɔ beéŋí ŋo yóo sékítínyi bɛháŋá bikime, mbá anyána o ŋo túné ɔ bata anyía aányɛ́ ú mo yóo bítíse e ? »
32Mbá Yésus ŋaá bá weé bísíémúkúnyi baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá aáyá a maabána anyía wáa lɛca oónjú ewú é wuúci bítíse. 33Oónjú oócí ŋaá bá waá nákamaka ne bulíkílíki buéŋí, anyía u ŋaá bá weé ményukune asana a yɛ́ maá bɛ́kɛ́láka nááyá. U ŋé túmíne Yésus eŋéndu, u ŋé wuúci bɛ́lɛ́áŋɔ́nákɛ́na taaká ikime. 34Mbá Yésus ɔsɛ : « Meemé, uúwú olumitinine mó yóo nohi. Oóʼo, a cɔba bɔmbányɛ, ɔ́ mɔɔ́ waáŋɔ́nuaʼo. »
35Yésus ŋaá bá wa yánaŋa ɔ ɔtáŋa aáná, baacɔ ŋe bú húlé o ooki ú mutéŋínyi andaŋía na ɛsɔ́ma, mbá báyɛ né mutéŋínyi : « Atɛ háná yébíki Muékúnyi, ananyía uuwu ɔbɔ́la meé wé. » 36Mbá Yésus ti ómo hiíte ɔtáŋa oócí háyɛ asana eéyé eé buúse ; mbá ɔsɛ né mutéŋínyi : « Eti líkíméke, lumítíníne bu lumitinine, ɔmanɔ́ ! » 37U ti ómo woókóto baacɔ anyía bé keé wuúci síke, ɛ tɛ ŋáa bá hú ne Bíel na Sáak na Sáaŋ, onyíinyí u Sáak. 38Bá ŋgá bɔ́ hámá o ooki ú mutéŋínyi andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na ; Yésus ŋa lɛ́ca baacɔ ebú bíyébíki buéŋí, bé bísúbéke, bá bɛ́cɔ́bɔ́cɔ́bɔ, bá lɛ́laka. 39U ŋo óófíne eé ciíbe, mbá ɔsɛ : « Anyíatɛ́ nú ŋe nú bíyébi aáná e ? Aátɛ́ nu ŋa nɔ́ lɛ́la e ? U tɛ á bá owéénú, wáŋa e hiiné. » 40Ahɛ́ Yésus ŋaá táŋáká aáná, baacɔ ŋe bú túmé o wuúci cɛ́ca. Aáná u ŋé beébe hémúkúnyi beébe bekime a nɔháatɛ́ ; u ŋɔ́ lɔbɔ́ hú na bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na bátátɔ́, ne síkíne ne iinyí cɛ ɔbɔ́la ; bé ŋé oofine haála ahá ɔbɔ́la ŋaá bá. 41Yésus ŋé tímbíé hɛbɔ́lábɔla ɔ ɔɔbɔ́, mbá ɔsɛ nááyá : « Talíta kumi »5.41 Muhúnyi eémé mefendí áŋa ɔ ɔtáŋa ú Alamɛyɛ́ŋ, ɔtáŋa ú Besuif bá Balɛstíne a hɔ́ndɛ́tɛ cɛ́ tuɔŋɔ cí buúse., ɛ́cɛ anyía « Hɛbɔ́lábɔla, ɛ ŋɔ mɛ́ ɔ laana ɛsɛ́ háányúá ! » 42Hɛbɔ́lábɔla eéhí nyɛhatɔna ɔ ɔhatɔna eényí ɛndánáka, hí ŋé túme ɔkanda. Hɛ́ ŋaá bá na tuɔŋɔ túɔ́hátá ne túfendí. Ahɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɛca aáná, bé ŋé kékéke buéŋí. 43Mbá Yésus ŋeé beébe koti ne esise anyía bá tɛ laána ta ɔɔcɔ asana eéyé ; mbá ɔsɛ tɔ́na : « Énu wuúci aafɛ́na. »
6Baacɔ bá Násalɛt tɛ́ ŋá bɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ né Yésus
1Aáná Yésus ŋá hátɔ́na aáhá, u ŋá cɔ́ba a bálɛ́ka acɛ́ u ŋaá kɔ́mákɛ́na;6.1 Ɛ́cɛ anyía Násalɛt i iisí cɛ Kalilé. bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na ŋe bú wuúci látáka. 2A búmɔtɛ́ *buɔ́sɛ́ bú ehélúme bú *Besuif, u ŋé túme oweékúnyi baacɔ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na. Baacɔ beéŋí a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ lɔ́kɔ́máka bíáyɛ́ bɛsana ŋe bú kékéké, bá kɔ́ɔnaka báyɛ : « Háányɛ́ bɛsana eébí ŋe wuúci húlíne e ? Nyɛnamá nyí omenyi nyɛ́ háányɛ́ eényí e ? Nyɛnamá nyí *bikéki bɛ́ bɛsana nyɛ́ háányɛ́ eényí u ŋa kɛla e ? 3Tɛ́ cáŋa ɔɔ́nɔ́ u Malíi, ooci a wáŋa kábɛ́nda e ? Tɛ́ cáŋa onyíinyí u na Sáak, na Soóse, ne Súute ne Símon wáŋa e ? Benyíinyí e beénjú tɛ á bá aaha na basɔ́ e ? » I isuŋí eécí bá ŋa bɔ́ bá tɛ ábɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ nááyá. 4Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Bé ŋeé kéke *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ haála hekime. Hú aá buayá, ne e hííyé hɛnyɛ́nɔ́, na a ciayɛ́ ciíbe cɛ baacɔ bé ti ŋée wuúci kéke. » 5Aáná u tɛ ɔ́mɔ kɛla *ekéki yɛ́ asana hɔ́á ta ɔmɔtɛ́, ɛ tɛ ŋáa bá hú bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ a bɔ́mɔtɛ́ ebé u ŋe yeéŋúnyísíki ɛ́cɛ ú meé beébe táláka aabá a cɛɛ́tɔ. 6Yésus ŋeé kékéké isuŋí cɛ́ baacɔ eébé.
Yésus maá tɔ́mɔ́kɔ́na baákɔ́nɛ́na a masɔ́ma
E elime eécí, Yésus ŋaá cɔ́ba ne buúse, u húlé éékúnyíki baacɔ bɛsana ɔ mɔnɔŋɔ mekime ma maabána. 7U ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ *baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ne béfendí, u ŋe túme o beébe tɔ́ma béfendí béfendí. U ŋeé beébe iínjíé makɛ́nda me otémbúsíki *bɛɛbɛ́ bí bililé. 8U ŋeé beébe oonyísínyí, ɔsɛ : « Ekúlú eyí nú ŋe nú súéte, nuti hiíte ta bɔkɔ ; énu bítímbíé hú otúmbe ; nuti hiíte biléti, ta ambalá, te tuléŋúléŋú tɔ́ mɔɔnyɛ́. 9Ánɔ bɛ́háya bɛkandɛ́na a akɔlɔ́ mbá, nɔtɛ bɛ́háya bɛháŋá namuaná bífendí. » 10Aáná u ŋa háná é beébe laana ɔsɛ : « Haála hekime ahá nɔ́ ká ká nɔ́ háma, énu limíne hí eé ciíbe acɛ́ bá banɔ́ iínjie ɔ ɔkɔɔ́háma ahá nu ká nɔ́ hatɔ́na hɔ́á. 11Mbɔ́kɔ bé ŋe kíne ɔ banɔ́ káha bɔmbányɛ ta anyía bé ŋé kíne ɔlɔ́kɔ́ma bɛsana abɛ́ nu ŋa nɔ́ kɔ́ɔna haála a hɔ́mɔtɛ́, ánɔ hatɔ́na hɔ́á, mbá nu bíkítéke ofunú a cáánɔ́ akɔlɔ́,6.11 Obíkíte ofunú a akɔlɔ́ ŋaá bá hibílícínyínyí e hí ŋo tóŋíé anyía nú ma nɔ́ aálɔ́nána buúse bukime na baacɔ abá núánɔ́ bá náábɔ́. Úúbú ofunú áŋa wú ɔkɛlaka anyía, háyɛ beébe, nu tɛ bámɔ́kɔ́na nú ɔtálɛ́mɛ́na eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. anyía núénú beébe tóŋínyi nyíábɔ́ nyɛnana. » 12Aáná baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ hátɔ́na, bé ŋé súétéke o okohúlinyi baacɔ anyía bá bɛ́kákálákɛ́na máábɔ́ maabɛ́, mbá bá sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme ; 13bá ŋa bɔ́ bá bébú hémúkúnyi bɛɛbɛ́ bí bililé biéŋí a baacɔ, bé fééfiki bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ beéŋí ɔsɔŋɔ, bé beébe eéŋúnyísíki.
Owé ú Sáaŋ Batis
(Mat 14.1-12 ; Luk 9.7-9 ; 3.19-20)
14Aáná Otéŋí Elóot6.14 Ɛ́cɛ anyía Elóot Antibas. ŋaá lɔ́kɔ́má baacɔ áa cámbaka nyiínyi nyí Yésus, anyía núáyɛ́ nulumí ŋaá lɔ́kɔ́máná bɛhaála bikime. Baacɔ ɔ bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ bá bábɔ́ kɔ́ɔnaka báyɛ : « Sáaŋ Batis ma háányua e biwéewé, a asana eéyé wáŋa na makɛ́nda ma ɔkɛlaka bikéki bɛ́ bɛsana. » 15Bɔ́mɔtɛ́ báyɛ : « Éli wáŋa ! » Bɔ́mɔtɛ́ tɔ́na báyɛ : « Muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ muáŋa ; mu ŋaá hɔ́á *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ a múmɔtɛ́ mɔ buáyá. »
16Ɛ́makɛ́la *Elóot aá lɔ́kɔ́máká aáná, mbá ɔsɛ : « Ɛ́cɛ Sáaŋ awɔ́ ɛ ŋa mɛ́ kɛlá anyía bá cála aatɔ́, wuúci wáŋa wu ɔhaanyua o owé ! » 17Yááŋa anyía, buáyá Elóot bɛ́muátá ŋaá sɔ́mbɔ́tɔ́na anyía bá hatɛ́na Sáaŋ, bé wuúci ɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ ne tukolí, bé wuúci háya eé ciíbe cɛ ɛcaná a asana yí Elóotiat, oónyí u uúyé onúséyé Fílib6.17 Elóot Fílib ŋaá bá weé limekine o Lóom ; Antibas ŋɔ yɔ́ɔ́ŋɔ́kɛ́na oónyí, yɔ́ bátɛ́na Elóotiat, oónyí u Fílib., ewú Elóot ŋaá bátɛ́ná. 18Sáaŋ ŋaá bá waá láakɛna Elóot ɔsɛ : « Okotí ti ŋó yóo wiínjie makɛ́nda ma ɔbátɛ́na oónyí u uuwe onúséyé. » 19Aáná Elóotiat ŋaá bátɛ́nɛ́ná Sáaŋ abaká ɔ ɔtɛ́má a asana eéyé, wa aambaka ohónyí wú o wuúci ɔ́ɔ́nɔ ; mbá u tɛ ɔ́mɔɔ́ bɔ́ŋɔ, 20anyía Elóot ŋaá bá weé kékéke Sáaŋ, u wuúci kamakɛna anyía u ŋaá bá weé menyukune anyía Sáaŋ ŋaá bá atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ, wuúci tɔ́na ofúúménénú eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. Aáná injiŋé ŋaá bá cié nyímúkúnine Elóot ekúlú ekime ayɛ́ u ŋaá bá waá lɔ́kɔ́máka Sáaŋ á táŋáka ; yiíyi anyía uuyé ɔtáŋa ŋaá bá weé wuúci bílénékíne.
21Buɔ́sɛ́ bɔ́ ɛmakɔ ŋaá hámɛ́na Elóotiat, buɔ́sɛ́ ebú Elóot ŋaá tánáká bɔŋanda bɔ́ macakɔna ma nyíáyɛ́ nyibíbíéne. U ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ na bááyɛ́ bɔnyiɔnɔ ne betéŋínyi bicénji, na *baáŋá bá *Kalilé. 22Ɔbɔ́la u Elóotiat ŋo yóofine a andaŋía yɛ́ bunɔ́kɔ́, yó bínéke bɔmbányɛ a nyɛnamá anyɛ́ búáyɛ́ bunɔ́kɔ́ ŋeé bílénékíne ne Elóot na baacɔ abá u ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ a bɔŋanda. Aáná otéŋí ŋá laana ɔbɔ́la ɔsɛ : « Bɔkɔ bukime ebú o ŋoó léne, mɛ báta, i ŋe mí o wiínjíékíne. » 23Aáná u ŋaá súátɛ́na ɔsɛ : « Taaká bɔkɔ bukime abɔ́ ɔ ŋɔɔ́ mɛ bataka, i ŋe mí o wiínjíékíne, ta ɔwaafana ɛ ɛkatɛ́katɛ́ iisí cɛ búámɛ butéŋí. » 24Aáná ɔbɔ́la u oónjú ŋaá hatɔ́na, yɔ́ háma a nɔháatɛ́, u ŋga bátá iinyí ɔsɛ : « Aátɛ́ yamɛ batá otéŋí e ? » Iinyí ɔsɛ : « Batá otéŋí aatɔ́ yɛ́ Sáaŋ Batis. » 25U ŋaá hálɔ́mɔ́na ɔ ɔhálɔ́mɔ́na né otéŋí, mbá ɔsɛ nááyá : « I ŋeé mi léne anyía óo mi iínjie aámbáya aatɔ́ yɛ́ Sáaŋ Batis atálánɔ́ e metéŋgélé ɔ ɔmuaná. » 26Ɛ́makɛ́la otéŋí á lɔ́kɔ́má aáná, u ŋé cunje ; mbá a asana ayɛ́ ú maá súátɛ́na eé buúse bɔ́ baacɔ abá u ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ a bɔŋanda, u tɛ ɔ́mɔ́ bá wu ɔhálɔ́mɔ́na ne elime a búáyɛ́ buhúnyi. 27Aáná u ŋaá tɔ́má ɔ ɔtɔ́ma ecénji a yɛ́mɔtɛ́ e bicénji a bɛ́ ŋaá bá bíé wuúci tétényíki ɔsɛ : « Mi héléníne aatɔ́ yɛ́ Sáaŋ Batis. » Aáná ecénji ŋa cɔ́ba eé ciíbe cɛ ɛcaná, nyɛkaácála Sáaŋ aatɔ́ eényí. 28U ŋé yiíyi héléne e metéŋgélé ɔ ɔmuaná, u ŋé iínjíé ná ɔbɔ́la ; ɔbɔ́la ŋeé hiíte, u ŋé hulínyi né iinyí. 29Ɛ́makɛ́la *baákɔ́nɛ́na bá Sáaŋ abɔ́ lɔ́kɔ́ma asana eéyé, bé ŋgé hiíte yááyɛ́ ekukulukúkúlú, nyikeényie eényí.
Yésus me túkéke bɔnɔnja bɔ́ baacɔ
(Mat 14.13-21 ; Luk 9.10-17 ; Saŋ 6.1-15)
30Aáná baacɔ bá ɛndɔ́ma ŋa bɔ́ hálɔ́mɔ́na né Yésus, bé ŋé wuúci bíkétíkínyi bɛsana bikime na abɛ́ bá ŋa bɔ́ kɛ́láka ne ebí bé ŋe bú eékúnyíki baacɔ. 31Yésus ŋeé beébe laána ɔsɛ : « Ánɔ faáya, túá cɔ́ba a mafákálɛ́ana, túé hélúmíte. » U ŋaá kɔɔ́na aáná, anyía baacɔ ŋaá bá beéŋí : Eebe súétéke, eebe faákɔ́na a nyɛnamá anyɛ́ *baákɔ́nɛ́na tɛ ɔmɔ́ bá ne ekúlú yɛ́ ɔnyíáka bɔkɔ. 32Ne Yésus na baákɔ́nɛ́na ŋe bú súété ɔ ɔkɔkɔ́ a mafákálɛ́ana, hú beébe bímuócí haaca na baacɔ. 33Ta híáná, baacɔ beéŋí ŋe bú beébe lɛcáka bébú súétéke ; bé ŋe menyí anyía ne Yésus na baákɔ́nɛ́na bá bɔ́ŋa ; aáná bá ŋá bɔ hátɔ́kɔ́na a bálɛ́ka ikime na ɔtɛ́tá, bá ŋá caŋá ɔ kɔɔ́háma ne beébe a haála etéehé.
34Ɛŋakɛlá Yésus á hámá ɔ ɔkɔkɔ́, yɔ́ lɛ́ca yaandándá yí etúte yɛ́ baacɔ a fáakɔna, mahana ŋé wuúci tímbie, anyía bá ŋa bɔ́ bá háyɛ ɛtɔ́mbá a cɛ́ tɛ á bá ne mutétényi. Aáná u ŋeé túme o beébe eékúnyi bɛsana biéŋí. 35Ahá ekúlú ŋaá bá yá yáaŋa o osúéte, baákɔ́nɛ́na ŋe bú bíkósíti nááyá, mbá báyɛ : « Buɔ́sɛ́ meé súéte, haála eehe áŋa a mafákálɛ́ana. 36Laákɛ́na baacɔ eebe é súétéke ne e bisíéné na ɔ mɔnɔŋɔ ma maabána, bá ɔkɔwáambaka bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá. » 37Yésus ɔsɛ : « Banɔ́ bɛ́muátá, énu beébe aafɛ́na ! » Aáná bé ŋe bú wuúci batá báyɛ : « Ɔ ŋɔɔ́ lɛca anyía tua sɔ́ŋa na makɛ́nda ma ɔkɔɔ́wɔɔ́ndɔ́kɔ biléti bɛ́ hɔ́ndɛ́tɛ ífendí cɛ́ mɔɔnyɛ́6.37 Bɛnamá abɛ́ ɔɔcɔ áŋa wu ɔhɔ́ma a mɔɔ́sɛ́ hɔ́ndɛ́tɛ éfendí me buólí. anyía tuésú beébe íínjíékíne, bábɔ́ nyíáka e ? » 38Mbá ɔsɛ : « Nua nɔ́ŋa ne biléti bínyie aaha e ? Ánɔ ka lɛca ! »
Ekúlú eyí bé ŋe bú bícónyi, bó menyi, báyɛ nááyá : « Tua sɔ́ŋa ne biléti bɛ́táánɔ na tuɔfɔ́ túfendí tɔ́na. » 39Yésus ŋeé beébe laána anyía bé límísíkínyi baacɔ bekime ɔ ɔmɛsɛ́ e bihuti a bɛɔ́sɔ, aá bɛasɛ́ a bɛasɛ́. 40Aáná bé ŋe bú limekine ɔ ɔmɛsɛ́ aá bɛasɛ́ bí etíne atáánɔ cá baacɔ na aá bɛasa bí etíne éfendí cá baacɔ ne imbuke cíɔ́hátá. 41Yésus ŋé hiíte ne biléti bɛ́táánɔ na tuɔfɔ́ túfendí, u ŋé bééti eése ɔ ɔmuaná, u ŋé iínjíé Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti, u ŋá bákáka biléti eébí, nyiínjíékíne ná baákɔ́nɛ́na eényí anyía bá ka ááfákɛ́na baacɔ. U ŋé beébe aafákɛ́na tɔ́na tuɔfɔ́ túfendí eétú beébe bekime. 42Baacɔ bekime ŋa bɔ́ nyíáká, bó weécéke. 43Bá ŋá bándáka bikélékéti bí biléti na bɛ́ tuɔfɔ́ a bɛ́ ŋɔ́ lɔ́bɔ́kɔ ; bó nyióyísíki a tɔnjatɛ́ túɔ́hátá ne túfendí hú mbiɔ́kɛ. 44Ɔmbana ɔ́ baacɔ awɔ́ ú ŋaá nyíáká biléti eébí ŋaá bá tɔ́sɛ́na ɛ́táánɔ cɛ́ banɔ́mɔcɔ́.
Yésus ŋaá kánda e menyífé ma nuɔmɔ́ ɔ ɔmuaná
45Hí e elime eécí, Yésus ŋo yoófíkínyi bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ɔ ɔkɔkɔ́, bé buéke e eyinyíé a asálá yɛ́ nuɔmɔ́ a aháŋá yɛ́ Bɛtɛsɛ́ta ekúlú eyí wuúci bɛ́muátá ú ŋe síké oyóólísi baacɔ. 46Ɛ́makɛ́la weé beébe óólísíkí, u ŋá báátáka a nɔkɔndɔ ɔ ɔmuaná ɔ ɔkɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́. 47Nanyiɔ́fɔ́, ɔkɔkɔ́ ŋaá bá yá yáaŋa ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ nuɔmɔ́ ; Yésus bímuócí ŋaá bá wá yánáŋa a asálá. 48Ahɛ́ Yésus ŋaá lɛ́ca baákɔ́nɛ́na ébú bíyébíki buéŋí ɔ ɔhɔsa menyífé anyía ehúne ŋaá bá yé húnéke, yí húlúkúne a aháŋá ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ cɔ́cɔbaka. A alalɛ yɛ́ ɔyá, u ŋé túme ɔcɔba náábɔ́, u kandaka e menyífé ma nuɔmɔ́ ɔ ɔmuaná, u ŋa sɛ́ weé beébe hɔláka. 49Ekúlú eyí bé ŋe bú wuúci lɛca waá kándaka e menyífé ma nuɔmɔ́ ɔ ɔmuaná, bé ŋé ketí anyía ɛnyɔlɛ cɛáŋa, nyíábɔ́ nyitúme ɔháya mukéké eényí, 50anyía bekime ŋe bú wuúci lɛcá, manɔ́ŋɔ́ ŋé beébe kátíáka. Yésus ŋá táŋɛ́ta ɔtáŋɛ́ta ɔsɛ : « Ánɔ bɛ́kɛ́ndɛ́na ! Yaŋɔ́ ya mɛ́ŋaʼo, nuti líkíméke. »
51Aáná u ŋé yóófíne ɔ ɔkɔkɔ́ ; ehúne nyilésíkínyi eényí. Baákɔ́nɛ́na ŋe bú kékéké nyɛnamá nyikime asana eéyé, 52anyía bɔ́ tɛ ɔ́mɔ bɔ́ lɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ *ekéki yɛ́ asana yí biléti ebí Yésus ŋeé céésíki, anyía cííbú ɛtɛ́má ŋaá bá ɛnatákánɔ́ ɔ ɔlɔ́kɔ́ma.
Yésus me yeéŋúnyísíki bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ i iisí cɛ Kɛnɛsalɛt
53Ɛ́makɛ́la ne Yésus na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ábɔ́ látɛ́na nuɔmɔ́, bá ŋga hámá i iisí cɛ Kɛnɛsalɛt,6.53 Iisí cɛ ambányɛ yɛ́ ɔmɛsɛ́ a Kabɛlnawum bulɔɔ́lɔ, a aháŋá yɛ́ nyɛfiana nyɛ́ ɔɔ́cɔ́. bé ŋe súŋé yáábɔ́ ɔkɔkɔ́ a asálá. 54Hí ahɛ́ bá ŋa bɔ́ hámɔ́kɔ́ná ɔ ɔkɔkɔ́, baacɔ ŋé menyutúne Yésus. 55Bá ŋa bɔ́ saásíáka i iisí ikime, bé húlé kɔ́ɔnaka báyɛ : « Yésus a yáaŋa aahaʼo ! » Bé ŋe túmé ohéléne bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ nááyá, bá bɛ́túáhákɛ́nánɔ́ e ebúyé. 56Haála hekime ehé Yésus ŋaá bá u kaáháma, ta a bálɛ́ka, ta ɔ mɔnɔŋɔ, mbá te e bikúle bí bisíéné, baacɔ hélékénéne báábɔ́ bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ a bɛhaála bikime abɛ́ baacɔ naŋa bábɔ́ bɛ́bándákána. Bé wuúci bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na anyía wá nyɛánáka baacɔ eébé é bítíséke te hú hibéŋú hɛ́ búáyɛ́ bɔlaka ; aáná bekime a bá ŋa bɔ́ bá bébú wuúci bítíséke ŋa bɔ́ aáŋɔ́núaka.
7Ne Yésus na Bafalisiɛ́ŋ ŋe bú súŋunyinyi
1Aáná na *Bafalisiɛ́ŋ ne *beékúnyi bikotí a bɔ́mɔtɛ́ e bé ŋe bú húlúkúne eé Yelúsalɛm ŋa bɔ́ bɛ́bándákáná hoóhi ne Yésus. 2Bá ŋa bɔ́ lɛ́cá anyía bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na a bɔ́mɔtɛ́ ŋaá bá bábɔ́ nyíáka ne bihíŋe a aabá, ɛ́cɛ anyía bé ti ceéce sua háyɛ nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na nyí uubú olumitinine ŋó tóŋínyi. 3Yááŋa anyía na Bafalisiɛ́ŋ ne *Besuif bé etémbí bekime ŋa bɔ́ látɛ́na bɛsana ebí cííbú sɔ́kɔ́nɔ́ ŋe bú beébe eékúnyíki : Bá tɛ ábɔ́ bá bá ɔnyíáka beébe tɛ́ka na ɔbɛ́sua aabá bɔmbányɛ bɔmbányɛ. 4Ekúlú eyí bé ke bú eélúéke oó nyionyí, bá tɛ ábɔ́ kɛ́la bá ɔnyíáka beébe tɛ́ka na ɔ cáŋa bɛ́sua a nyíábɔ́ nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na. Bá ŋa bɔ́ látɛ́na esúŋe a cɔ́mɔtɛ́ ceéŋí ecé bé ŋeé beébe eékúnyíkí : Ɔsua ne tundeŋé, na bɛtáyá, na tunaáná tú biléŋú, [na maaná]. 5Na Bafalisiɛ́ŋ ne beékúnyi bikotí ŋa bɔ́ bata Yésus báyɛ : « Anyíatɛ́ bɔ́ɔ́wɔ baákɔ́nɛ́na tɛ ŋa bɔ́ látɛ́na bɛsana bí bokóo e ? Bá ŋa bɔ́ nyíá ne bihíŋe a aabá. » 6Mbá ɔsɛ : « Nua nɔ́ŋa na tɔbɛ́mbɛ túfendí ; ɔtáŋa ú *Ɛsayí ŋaá bá o ohónyí ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá weé hémúkúnyi bɛsana a yáánɔ́ aháŋá anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ɔsɛ : “Baacɔ eebe ŋe bú mi nyémi hú na bɛbábɛ ; cííbú ɛtɛ́má áŋa haaca na yaŋɔ́, 7nyíábɔ́ nyinyemi áŋa etémbí anyía bé ŋe bú eékúnyi esúŋe cá baacɔ háyɛ anyía cááŋa cáámɛ.”7.6b-7 Ɛsa 29.138Nú ma nɔ́ bɛ́yúata *bikotí bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ɔ ɔlátɛ́na tííŋ tɔ́ɔ́ŋ bikotí bɛ́ baacɔ. » 9Yésus ŋe túné a kɔ́ɔna ɔsɛ : « Nu ŋe nú ményi bɔmbányɛ bɔmbányɛ ɔbɛ́yúata bikotí bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, nuó bíínjie ɔ ɔlátɛ́na bíánɔ́ bɛsana bí bokóo ! 10Aáná *Moyís ŋaá kɔɔ́na ɔsɛ : “Kékéke na ɔɔtɛ́ na ɔɔnyia”7.10 Nyh 20.12 ; Tet 5.16, yɔ́ kɔɔ́na tɔ́na ɔsɛ : “Bá ŋaá nyɛmána bá ɔwɔɔ́nɔ ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋɔ lɔ́mɔ síkíne ta anyía iinyí.”7.10 Nyh 21.1711Mbá banɔ́, nu ŋe nú eékúnyi baacɔ nɔsɛ : “Ɔɔcɔ á laána te síkíne te iinyí anyía : Bɔkɔ abɔ́ yámɛ bá wɔ ɔ kuɔŋɔ́ ɔɔ́lɛ́ta ne buúbu á yáaŋa kíléke, búáŋa bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́,” 12aáná nu ŋe nú lumitine anyía u tɛ háná ɔɔ́lɛ́ta te síkíne te iinyí. 13Ɛ́ɛhɛ́ nu ŋe nú cónyisi Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a bíánɔ́ bɛsana bí bokóo ebí nu ŋe nú húlinyinyi banɔ́ na banɔ́. Híáná nɔ ŋa háná anɔ́ kɛla bɛ́mɔtɛ́ bɛsana bí etémbí biéŋí. »
Bɛsana a bɛ́ ŋa caŋɛna olíhe ú ɔɔcɔ
14Yésus ŋa háná ɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ baacɔ beéŋí, mbá ɔsɛ : « Ɛ́náʼo, banɔ́ bekime, énu menyí anyía : 15Bɔkɔ a bú ŋa cáŋɛna olíhe ú ɔɔcɔ ti ŋé húle a bɔkɔ abɔ́ u ŋá nyíá, mbá buhúnyi a bɔ́ ŋá háma eeyé e nyuúté, bú húlúkúne e uúye ɔtɛ́má noómi, buúbu eébú bú ŋá cáŋɛna úúyé olíhe. [ 16Ɔɔcɔ a wáŋa ne eetú cá ɔlɔ́kɔ́máka bɛsana, wá lɔ́kɔ́máka ! »] 17Ɛ́makɛ́la Yésus é síké baacɔ, yó wóofine eé ciíbe, bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋe bú wuúci bícónyi a asana yí nyihembule nyɛ́ ɛnjaba eécí. 18Mbá ɔsɛ : « Ta banɔ́ tɔ́na nua nɔ́ŋa bɛála e ? Énu menyi anyía bɔkɔ a bú ŋa caŋɛna olíhe ú ɔɔcɔ ti ŋé húle a bɔkɔ abɔ́ u ŋá nyíá, 19anyía bɔkɔ abɔ́ u ŋaá nyíá ti ŋó yoófine ɔ ɔtɛ́má ú ɔɔcɔ, mbá aáyá a tɔɔna, búɔ́ háma ekúlú eyí wé súéte a afalɔ́. » Ɔ ɔtáŋa oócí, Yésus ŋe yoókísi baacɔ anyía ɔɔcɔ áŋa wu ɔnyíáka bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá bikime. 20U kɔɔnaka ɔsɛ : « Ɔtáŋa ú ɔɔcɔ ewú ú ŋé húle e úúyé ɔtɛ́má, wuúci oócí ú ŋa cáŋɛna úúyé olíhe. 21Yááŋa anyía ɔ ɔtɛ́má ú ɔɔcɔ noómi bɛɛbɛ́ bí ibíkéti ŋé húle. Biíbi bí ŋe wuúci tɔ́ma na ɛ ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ, ne eé buébi, na a muɔ́nɔ́nɔ, 22na ɔ ɔkanda tusɔmɔ, na a hiɔkɔ ɔ ɔtɛ́má, na a nyɛŋána, ne e munéŋéne, na a aabɛ́ yí olíhe, na a yaáká yí eése, ne e muótóno, ne o obíbééti, na a buála. 23Ɔ ɔtɛ́má ú ɔɔcɔ noómi bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana eébí ŋé húle, bɛ́ cáŋgɛ́na úúyé olíhe. »
Okenyí u oónjú maá háya mɔŋɔlɛ́ né Yésus
24E elime eécí, Yésus ŋa hátɔ́na aáhá, yó súéte e ekéki yí iisí acɛ́ bálɛ́ka ci Tíil ŋaá bá. U ŋo yóófíne aá cɛ́mɔtɛ́ ciíbe, u ti léne anyía baacɔ é menyí anyía wá yáaŋa hɔ́á, mbá wuúci ta ɔbá ne ohónyí wú ɔbɛ́námba. 25Aáná oónjú a wɔmɔtɛ́ ŋa lɔ́kɔ́má bá cámbáka nyiínyi nyí Yésus. Uuyé ɔɔ́nɔ́ o woónjú ŋaá bá na *aabɛ́ yí elilé. Oónjú oócí ŋa faáya ɔ ɔfaaya né Yésus, u ŋe wuúci túmíne eŋéndu. 26U tɛ ɔ́mɔ bá itónyi ci *Besuif ; bé ŋeé wuúci bíéne aáhá e Fenisí i iisí ci Silíi, u táŋáka *nɔkɛlɛ́k. U ŋaá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Yésus anyía wé hémúnyi aabɛ́ yí elilé né úúyé ɔɔ́nɔ́ o woónjú oócí. 27Mbá Yésus ɔsɛ nááyá : « Caŋá nyɛ́ana banásɛ́ bá nyíáka, bé eéceke. Yááŋa anyía, bú tɛ á kɛ́la bɔmbányɛ anyía bé hiíte bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá bɛ́ banásɛ́, bé biíbi iínjíékíne ná tɔbɔ́ɔ́bɔ́. » 28Mbá oónjú ɔsɛ : « Ɛ́ɛ, Taatá, yááŋa aáná taaká, mbá ɛ ɛmbana ci tébíli tɔbɔ́ɔ́bɔ́ ŋaá nyíá imbuumbú acɛ́ banásɛ́ ŋe bú kuusi. » 29Yésus ɔsɛ nááyá : « A asana ayɛ́ ɔ́ mɔɔ́ bɛ́káma bɔmbányɛ, hálɔ́mɔ́na o ooki ; aabɛ́ yí elilé má háma ne úúwu ɔɔ́nɔ́ o woónjú. » 30Ɛ́makɛ́la oónjú aá hálɔ́mɔ́ná e uúyé ooki, nyɛkuana eényí uuyé ɔɔ́nɔ́ ɔfiánɛ́nánɔ́ aá buaná, ɛ́cɛ aabɛ́ yí elilé maá háma aáyá a cɛɛ́tɔ.
Yésus me eéŋúnyísi ɔndɔ́kɔ́ndɔ́kɔ
31Yésus ŋaá hatɔ́na i iisí acɛ́ bálɛ́ka ci Tíil ŋaá bá, u ŋá hɔlɛ́na e Síton. U ŋga hálɔ́mɔ́na a aháŋá yɛ́ nuɔmɔ́ nɔ́ *Kalilé. U ŋa hɔlákɛ́na i iisí cɛ Tɛkabólo. 32Bé ŋe héléne ɔndɔ́kɔ́ndɔ́kɔ nááyá, u ŋaá bá ne muuyé ɔ ɔtáŋa. Aáná bá ŋa bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Yésus anyía wé wuúci tálɛna aabá aá cɛɛ́tɔ. 33Yésus ŋé wuúci cɔbana a mafákálɛ́ana wuúci bímuócí, haaca na nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ. U ŋa háya túáyɛ́ tunɔɔ́nɔ́ e eetú cá ɔɔcɔ oócí, u ŋé túé maatá a tɔnɔ́ɔ́nɔ́, u ŋé wuúci bítíse nɔbɛ́mbɛ. 34E elime eécí, u ŋe bééti eése ɔ ɔmuaná, u ŋé hilíméténe, mbá ɔsɛ : « Ɛfááta ! », ɛ́cɛ anyía « Bíhúune ! » 35Hú aá yaátɛ́ ekúlú, eetú cá ɔɔcɔ oócí nyibíhúune eényí, núáyɛ́ nɔbɛ́mbɛ ŋé bíhémbúle, u ŋé túme ɔtáŋa bɔmbányɛ. 36Yésus ŋá bɛ́ɔ́sɔ́kɛ́nɛ́na baacɔ anyía bá tɛ́ bɛ́lɛ́áŋɔ́nɛ́na ta ɔɔcɔ asana eéyé. Mbá u ŋaá bá weé beébe bɛ́ɔ́sɔ́kɛ́nɛ́na aáná, beébe bábɔ́ cɔbaka ne buúse ɔ ɔbɛ́lɛ́áŋɔnɛna baacɔ. 37Aáná baacɔ ŋe bú kékéke buéŋí, bá kɔɔnaka báyɛ : « Bɛsana bikime abɛ́ u ŋa kɛ́la áŋa bɛmbányɛ : U ŋe lúkúmísi ta bɔndɔ́kɔ́ndɔ́kɔ, u téŋísíki te múkúmúku ! »
8Yésus me túkeke tɔ́sɛ́na cɛ́ baacɔ ínyíse
1Buɔ́sɛ́ eébú, yaandándá yɛ́ nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ ŋa háná é bítúlíne. Baacɔ eébé tɛ ɔ́mɔ bá na bɔkɔ bɔ́ ɔnyíá. Aáná Yésus ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na, mbá ɔsɛ náábɔ́ : 2« Mahana ŋa mɛ́ kɛla a baacɔ eebe, anyía mɔɔ́sɛ́ á yáaŋa matátɔ́ amá tua sɔ́ŋa ɔlɔŋɔ ne beébe. Bá tɛ abɔ́ bá tɔ́na na bɔkɔ bɔ́ ɔnyíá. 3Yémi beébe oólísíki aaha na ɛcaná eeci, keyé bá ŋa bɔ́ kúákɔna o ohónyí anyía baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ eé beébe ŋe bú húlúkúné haaca. » 4Bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na báyɛ : « Háányɛ́ tua sɔ́ŋa tu ɔbɔ́ŋgɔ́na biléti bí otúkékíne baacɔ eebe bekime, bɔ́ nyíáka, bó weécéke aaha a atúalɔ́ etémbí e ? » 5Yésus ŋé beébe batá ɔsɛ : « Biléti bínyie nua nɔ́ŋa ne biíbi e ? » Mbá báyɛ : « Bítíndétú nɔ́mɔ. »
6Aáná u ŋeé límísíkínyi baacɔ ɔ ɔmɛsɛ́, u ŋé hiíte biléti eébí bítíndétú nɔ́mɔ, u ŋé iínjíé Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti, yó biíbi bákáka, u ŋé iínjíékíne baákɔ́nɛ́na anyía bá aafákɛ́na baacɔ ; nyíábɔ́ nyi beébe aafakɛna eényí. 7Bá ŋa bɔ́ bá na nyɛkátá nyɛ́ tuɔfɔ́ɔ́fɔ́ tɔ́na ; Yésus ŋá sáyábɛ́na tuɔfɔ́ eétú, u ŋá laana tɔ́na baákɔ́nɛ́na anyía bá áafakɛna baacɔ. 8Baacɔ eébé ŋa bɔ́ nyíáká, bé ŋé eécéke. Baákɔ́nɛ́na ŋa bándáká bikélékéti a bɛ́ ŋɔ lɔ́bɔ́kɔ ; bó nyióyísíki tɔnjatɛ́ tútíndétú nɔ́mɔ hú mbiɔ́kɛ. 9Baacɔ a bá ŋaá bá aáhá ŋa bɔ́ bá hoóhi tɔ́sɛ́na ínyíse. E elime eécí, Yésus ŋeé beébe oólísíki. 10U ŋé óófine o owoofine ɔ ɔkɔkɔ́ noómi ɔlɔŋɔ na bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na ; u ŋé súéte i iisí cɛ Tálámanuta.8.10 A aháŋá yɛ́ nyɛfiana nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ yɛ́ nuɔmɔ́ nɔ́ Kalilé.
Bafalisiɛ́ŋ ŋa bɔ́ báta Yésus ekéki yí hibílícínyínyí
11Aáná *Bafalisiɛ́ŋ ŋa ka bɔ́ háma, bé ŋe túmé osuŋunyinyi ne Yésus ; bé ŋé wuúci batá anyía wá kɛla *ekéki yí hibílícínyínyí e yí ŋo tóŋínyi anyía mááyɛ́ makɛ́nda ŋeé húle ná Bandɔ́mɛsɛ́. Bá ŋa bɔ́ bátá aáná o o wuúci kɔkɔna. 12U ŋeé hílíméténe na makɛ́nda, mbá ɔsɛ : « Anyíatɛ́ baacɔ bá hɛɛya eehi ŋa bɔ́ báta ekéki yí hibílícínyínyí e ? Aá taaká, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía baacɔ bá hɛɛya eehi tɛ ká bɔ́ lɛca ekéki yí hibílícínyínyí, ta ɔ́mɔtɛ́. » 13Aáná u ŋeé beébe síké aáhá, u ŋa háná oofine ɔ ɔkɔkɔ́, u ŋé súéte e eyinyíé asálá.
Munéŋéne mɔ na Bafalisiɛ́ŋ ne mu Elóot
14Baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ bɛ́hɔ́ya ohiite biléti, hú ɔ́mɔtɛ́ bá ŋa bɔ́ bá ne yiíyi ɔ ɔkɔkɔ́ noómi. 15Yésus ŋeé beébe óónyísínyí, ɔsɛ : « Énu bíkékényíki bɔmbányɛ ne enutisi oŋuŋe yɛ́ na *Bafalisiɛ́ŋ ne yí *Elóot. » 16Baákɔ́nɛ́na ŋe bú túmé ɔkɔɔna beébe ne beébe báyɛ : « U ŋa táŋa aáná anyía tu tɛ asɔ́ bá ne biléti. » 17Ɛ́makɛ́la Yésus é menyi aáná, mbá ɔsɛ : « Anyíatɛ́ nu ŋa nɔ́ kɔɔna anyía u ŋa táŋa aáná anyía tu tɛ asɔ́ bá ne biléti e ? Ɛ́cɛ anyía nu tɛ ŋá nɔ́ lɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ, nu ti menyi ; cíínú ɛtɛ́má áŋa iwéékúnénú. 18Nua nɔ́ŋa ne eése mbá nu tɛ lɛ́cana, banɔ́ ne eetú mbá nu tɛ lɔ́kɔ́ma.8.18 Sel 5.21 Nú ma nɔ́ bɛ́hɔ́yáka ayɛ́ʼ ? 19Biléti bɛ́táánɔ abɛ́ ɛ ŋaá mɛ bákáka eé buúse bɔ́ baacɔ tɔ́sɛ́na ɛ́táánɔ, tɔnjatɛ́ túnyie nu ŋa nɔ́ bándáka tunyíóyókónú ne bikélékéti a bɛ́ ŋɔ lɔ́bɔ́kɔ e ? » Mbá báyɛ : « Túɔ́hátá ne túfendí. » 20Mbá ɔsɛ : « Ekúlú ayɛ́ ɛ ŋaá mɛ bákáka biléti bítíndétú nɔ́mɔ eé buúse bɔ́ baacɔ tɔ́sɛ́na ínyíse, tɔnjatɛ́ túnyie nu ŋa nɔ́ bándáka tunyíóyókónú ne bikélékéti a bɛ́ ŋɔ lɔ́bɔ́kɔ e ? » Mbá báyɛ : « Tútíndétu nɔ́mɔ. » 21Mbá ɔsɛ : « Nu tɛ ŋá nɔ lɔ́kɔ́ma aná e ? »
Yésus me eéŋúnyísi ondíméndíme a Bɛtɛsɛ́ta
22Ne Yésus na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ cɔ́bá a Bɛtɛsɛ́ta. Baacɔ ŋe bú héléné ondíméndíme a wɔmɔtɛ́ nááyá ; bé ŋé wuúci bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na anyía wé bítíse te bu bítíse waáta ɔɔcɔ. 23Aáná u ŋeé tímbíé ondíméndíme oócí ɔ ɔɔbɔ́, u ŋé wuúci súéténe haaca na bunɔŋɔ, u ŋé wuúci túéne maatá e eése, u ŋé wuúci sɔ́lɔ́na eése na aabá, mbá ɔsɛ nááyá : « Ɔ wáŋa wu ɔlɛcakana nyɛnamá e ? » 24Ondíméndíme ŋá cíáta eése, mbá ɔsɛ : « Ɛ ŋa mɛ́ lɛca baacɔ bineŋébineŋé háyɛ maatɛ́ maáŋa ; ta híáná bá kándáka. » 25U ŋa háná é wuúci sɔ́lɔ́na eése na aabá, ekúlú eyí ondíméndíme ŋa lɛ́ca eéyé eé buúse, u ŋá lɛcá anyía u ma yááŋɔ́nua ; u lɛcaka bɛnyɛ́ma bikime bɔmbányɛ bɔmbányɛ. 26Aáná Yésus ŋeé wuúci óólísí, u wuúci laana ɔsɛ : « Atɛ hálɔ́mɔ́na aámbáya a bunɔŋɔ eébú. »
Bíel ɔsɛ Yésus áŋa Mesíi
27Yésus ŋeé súété ɔlɔŋɔ na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ɔ mɔnɔŋɔ a má ŋaá bá hoóhi na Sɛsalɛ́ɛ ci Fílib.8.27 Bálɛ́ka hoóhi na bɛɛtɔ́ bí nuúci nɔ́ Sulutɛ́ŋ. Nyiínyi nyɛ́ bálɛ́ka eécí ŋeé húle né uuyé otéŋí u buúse, Elóot Fílib. O ohónyí, yó beébe báta ɔsɛ : « Baacɔ ŋe bú bíkéti báyɛ ya mɛ́ŋa aányɛ́ e ? » 28Báyɛ : « Baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ kɔ́ɔna anyía ɔ ɔ́ŋa Sáaŋ Batis, a bɔ́mɔtɛ́ báyɛ ɔ ɔ́ŋa Éli, a bɔ́mɔtɛ́ tɔ́na báyɛ ɔ ɔ́ŋa *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ mu etémbí. » 29Mbá Yésus meé beébe batá ɔsɛ : « Mbá banɔ́ʼo, nɔsɛ ya mɛ́ŋa aányɛ́ e ? » Bíel ɔsɛ : « Ɔ ɔ́ŋa *Mesíi. » 30Aáná u ŋeé beébe bɛ́ɔ́sɔ́kɛ́nɛ́na ɔsɛ bé ti bíkétínyi ɔɔcɔ asana eéyé.
31E elime eécí, Yésus ŋeé túme o beébe eékúnyi, ɔsɛ : « Yɛ́ ŋá nyɛmána anyía Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ á lɔ́kɔ́máka ɔkála buéŋí ; na *baáŋá bé *Besuif, ne betéŋínyi *beluli nyiínjie, ne *beékúnyi bikotí bó wuúci kíne, báyɛ u tɛ ɔ́mɔ nyɛmána wu olíhéke, bó wuúci ɔ́ɔ́nɔ, mbá a matátɔ́, yɔ́ háányua e biwéewé. » 32U ŋaá bá weé beébe laakɛna bɛsana eébí a miányɛ́. Bíel ŋé wuúci súéténe a maabána, u ŋé wuúci kákálákɛ́na ɔ ɔtáŋa oócí. 33Aáná Yésus ŋaá bɛ́kɔ́ŋɔ́ná, yɔ́ lɛ́ca bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na ; u ŋá kákálákɛ́na Bíel, ɔsɛ : « Hatɔ́na eémi eé buúse, Sátan ! Cííwu ibíkéti tɛ a bá cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, mbá cɛ́ baacɔ. »
34U ŋɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ ne etúte yɛ́ baacɔ na bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋa yáamba ɔ mɛ látáka, wé bíkíne wuúci bɛ́muátá, wá háya owé a ambalá, wá mɛ látáka. 35Yááŋa anyía, mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋeé léne otétényi úúyé olíhe, u kéé wuúci nyimisi ; mbá ɔɔcɔ okime ewú u kéé nyimisi uúyé olíhe na aámɛ a asana na a asana yɛ́ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma kéé líhéke taaká ci olíhe. 36Bɔmbányɛ bɔ́ yaátɛ́ ɔɔcɔ ŋa lɛ́ca ekúlú ayɛ́ wá yáámbáka yɔ́ bɔ́ŋɔ buŋaŋa bɔ́ ɔmɛsɛ́ bukime, mbɔ́kɔ u ŋé nyímísi úúyé olíhe e ? 37Na aátɛ́ aná wáŋa wu ɔháŋɔ́náka úúyé olíhe e ? 38Yááŋa anyía, ɔɔcɔ okime a wáŋa na aatɔ́ ɔlama na ɔ ɔkɔɔna anyía wáŋa uumi, ne o olumitinine tɔ́na bíámɛ bɛsana eé buúse bɔ́ baacɔ bá hɛɛya eehi a bá ŋa bɔ́ kɛla bɔɔbɛ́, bá kandáka tusɔmɔ, Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ tɔ́na káá bá na aatɔ́ ɔlama ne wuúci ekúlú ayɛ́ u káá fáaya eé nuúmi nɔ́ ciayɛ́ Síkíne ɔlɔŋɔ na bíáyɛ́ *bililé bɛ́ masɔ́ma e bifúúménénú. »
91Yésus ŋa háná e beébe laana ɔsɛ : « Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana aá taaká anyía a baacɔ a bá bɔ́ŋa aaha, bɔ́mɔtɛ́ ti ké bú wéékúne beébe tɛ́ka ɔ ɔlɛca anyána Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé téŋínyi na makɛ́nda mekime. »
Yésus ma hɛ́ŋɛna nyɛlɛcana
2E elime cɛ mɔɔ́sɛ́ metíndétú, Yésus ŋa cɔ́bána ne Bíel na Sáak na Sáaŋ, hú wáábɔ́, a yaandándá yɛ́ nɔkɔndɔ ɔ ɔmuaná haaca na baacɔ. Yésus ŋá hɛŋɛ́na nyɛlɛcana eébú eé buúse. 3Bíáyɛ́ bɛlaŋa ŋe túmé ɔnɔma buéŋí, bɛ́ mányɛmaka ; bɛ́ ŋaá bá bifúlúndúndúé a nyɛnamá anyɛ́ ta ɔɔcɔ ɔ ɔmɛsɛ́ tɛ á bá wu ɔkɛla anyía bíé fúúmékéne aáná. 4Hí e ekúlú eéyé, *baákɔ́nɛ́na bátátɔ́ eébé ŋa bɔ́ lɛ́ca ne Éli ne *Moyís ábɔ́ aásánáka ne wuúci. 5Mbá Bíel ɔsɛ né Yésus : « Láábi, yááŋa ambányɛ yɛ́ asana anyía túésú limíne aaha ; tuɔ́ cɔba ɔ ɔfalɛfaka bikule bɛ́ bɔlaka bɛ́tátɔ́ : Yɔ́ɔ́wɔ ɔ́mɔtɛ́, yí Moyís ɔ́mɔtɛ́, yí Éli ɔ́mɔtɛ́. » 6U ŋaá bá u ti e ményi bɔkɔ bɔ́ ɔ ɔkɔɔna, anyía asana eéyé ŋeé beébe líkímísíki, ne wuúci bɛ́muátá na baláayɛ́. 7Ɔlɔndɔ́ ŋé beébe bíhúéne, okelú ŋá lɔ́kɔ́mána ɔ ɔlɔndɔ́ noómi ɔ́sɛ : « Ooci áŋa uumí ɔɔ́nɔ́ u ɔtɛ́má. Énu wuúci lɔ́kɔ́mákɛ́na. » 8Hí a yaátɛ́ ekúlú, baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ bɛ́kúáláka, mbá beébe ta ɔ háná lɛca ɔɔcɔ, ɛ́ tɛ ŋáa bá hú Yésus bímuócí ne beébe.
9Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ lɔ́ɔkɔ nɔkɔndɔ, Yésus ŋé beébe bɛ́ɔ́sɔ́kɛ́nɛ́na, ɔsɛ : « Nɔtɛ bɛ́káná obíkétínyi ɔɔcɔ asana ayɛ́ nú ma nɔ́ lɛ́caka ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú ayɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ káá háanyua e biwéewé. » 10Bé ŋe bú tétényíki asana eéyé, bá bɛ́bátáka beébe ne beébe báyɛ : « Aátɛ́ yááŋa anyía “nyɛhaanyua nyí biwéewé” e ? » 11Baákɔ́nɛ́na ŋe bú wuúci batá báyɛ : « Anyíatɛ́ *beékúnyi bikotí naŋa bábɔ́ kɔ́ɔ́naka anyía Éli u káá cáŋa ɔfaaya ne Mesíi e ? » 12Mbá ɔsɛ : « Yááŋa anyía Éli káá cáŋa ɔfaaya o okocíkiliekene bɛsana bikime. Mbá, anyíatɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ ŋa kɔɔna tɔ́na anyía Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ káá muáka indekese buéŋí, baacɔ bó wuúci bábákɛ́na e ? 13Mbá yaŋɔ́, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyíaʼo : Éli na maa fáaya, baacɔ ŋe bú wuúci bɛ́kɛ́lákɛ́na háyɛ bé ŋe bú lénéké.9.13 Yésus ŋaá bɛ́táá aaha asana yɛ́ Sáaŋ Batis. Híáná Ciɔɔ́ŋɛ́ ŋá kɔ́ɔna a yááyɛ́ asana. »
Yésus me yééŋúnyísi ɔɔ́nɔmbɔ́
14Ahá bá ŋga bɔ́ hámá hoóhi na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ *baákɔ́nɛ́na, bé ŋé beébe lɛcá ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ ; *beékúnyi bikotí é súŋgunyinyi ne beébe. 15Hú ahɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɛ́cá Yésus, bá ŋá balátákána, bé ŋé tényí keé wuúci téŋíki. 16U ŋá batá bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na ɔsɛ : « Asana a yaátɛ́ nú ŋe nú súŋunyinyi na baacɔ eebe e ? » 17Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ u ɛkatɛ́katɛ́ cɛ nyɛkɔca ŋé wuúci bɛ́káma, ɔsɛ : « Taatá, i ŋé mi héléne uumi ɔɔ́nɔ́ nɔ́ɔ́wɔ, anyía *aabɛ́ yí elilé ŋeé wuúci yébi. Yí ti ŋée wuúci áátába anyía wá táŋáka. 18Haála hekime ehé elilé eéyé é wuúci hatɛna, yí ŋeé wuúci kuusi ɔ ɔmɛsɛ́, u hémúkúnyi ɛnɔ́ŋɛ e nyuúté, u bíkótóko eénye, mbá cíáyɛ́ cɛɛ́tɔ lɔ́nda. Ɛ ŋá mɛ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na bɔ́ɔ́wɔ baákɔ́nɛ́na anyía bé yiíyi hémúnyi, mbá yí ŋé beébe yáka. » 19Mbá Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Ééʼ, banɔ́ be-ti-lumítíníne eebe ! Ɔ ɔkɔɔ́háma nyíényí ɛ ká mɛ bá ɔlɔŋɔ na banɔ́ e ? Ɔ ɔkɔɔ́háma nyíényí ɛ ká mɛ banɔ́ eéhíkínyínyi e ? Énu mi héléníne ɔɔ́nɔmbɔ́ oócí aaha ! » 20Aáná bá ŋa cɔ́bána ɔɔ́nɔmbɔ́ nááyá. Hú ahɛ́ elilé ŋa lɛ́ca Yésus, yí ŋé fúkíte ɔɔ́nɔmbɔ́ na makɛ́nda, u ŋá kuá ɔ ɔmɛsɛ́, u bíbúŋúléke, ɛnɔ́ŋɛ wuúci hámɔ́kɔ́na e nyuúté. 21Yésus ŋa batá síkíne cɛ ɔɔ́nɔmbɔ́ ɔsɛ : « O otúme nyíényí wá báka aáná e ? » Mbá síkíne ɔsɛ : « O otúme a búáyɛ́ bunɔ́sɛ́. 22Elilé eéyé naŋa yé wuúci hatɛ́na, yó wuúci aahɛna te o oocó, te e menyífé anyía yé wuúci ɔɔ́nɔ́. Ɛ́ɛhɛ́ mbɔ́kɔ ɔ ɔ́ŋa wu ocényi, cɔ́kɔ́lɛ, basɔ́ bɛ́cáma mahana ! » 23Mbá Yésus ɔsɛ : « Asɛ mbɔ́kɔ ya mɛ́ŋa wu ocényi e ? O ti ŋóo menyi anyía bɔkɔ bukime tɛ ŋá yákána ná ɔɔcɔ ewú u ŋe lumitinine e ? » 24Hú e ekúlú eéyé, síkíne cɛ ɔɔ́nɔ́ ŋaá táŋɛ́ta okelú ɔ ɔmuaná ɔsɛ : « I ŋe mí lumitinine ; ɔ́ɔ mɛ ɔ́ɔ́lɛ́ta anyía ɛ tɛ ámɛ bá ne olumitinine weéŋí. »
25Yésus ŋa lɛ́cá etúte yɛ́ baacɔ á fáakɔna na ɔtɛ́tá náábɔ́, aáná u ŋaá sásɛ́tɛ́na elilé ɔsɛ : « Kuɔŋɔ́, elilé a yɛ́ tɛ ŋáá yáátába anyía ɔɔ́nɔmbɔ́ ooci á táŋáka, ta anyía wá lɔ́kɔ́mákána ! Ɛ ŋa mɛ́ ɔ laana ɛsɛ́ háma ná ɔɔ́nɔmbɔ́ ooci ; eti túné ka hálɔ́mɔ́na nááyá ! » 26Aabɛ́ yí elilé ŋe nyietínyi ɔɔ́nɔmbɔ́ oócí na makɛ́nda, yí ŋe wuúci kuúsi ɔ ɔmɛsɛ́, nyɛháma eényí, yɛ́ aánjáláka ; ɔɔ́nɔmbɔ́ ŋá sakɔ́núá a nyɛnamá anyɛ́ baacɔ beéŋí ŋaá bá bábɔ́ kɔ́ɔnaka báyɛ : « Ú meé wé ! » 27Mbá Yésus ŋeé tímbíé ɔɔbɔ́ ú ɔɔ́nɔmbɔ́, u ŋé wuúci hetúnyi, ɔɔ́nɔmbɔ́ ŋá tálɛ́mɛ́na. 28Ahá Yésus ŋo yóófíne eé ciíbe na bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na, beébe hú wáábɔ́, bé ŋé wuúci báta, báyɛ : « Anyíatɛ́ aabɛ́ yí elilé eéyé á basɔ́ yáka ohémúnyi e ? » 29Yó beébe bɛ́káma ɔsɛ : « Bé ŋe hémúnyi nyɛnamá nyɛ́ aabɛ́ yí elilé eényí hú na ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na bímuócí. »
Yésus ŋa háná é bíkétínyi baacɔ uúye owé
30Bá ŋa bɔ́ hátɔ́na aáhá, bá ŋa hɔláka a *Kalilé. Yésus ŋaá bá u ti é léne anyía baacɔ é menyi haála ahá wáŋa, 31anyía u ŋaá bá we yéékúnyíki bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ɔsɛ : « Baacɔ ké bú mi fiimbie, yaŋɔ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ, bɔ́ mɛ ɔ́ɔ́nɔ, mbá e elime cɛ mɔɔ́sɛ́ matátɔ́, ɛ ká mɛ́ haanyua e biwéewé. » 32Mbá, baákɔ́nɛ́na ŋaá bá bá tɛ́ abɔ́ lɔ́kɔ́ma nyihembule nyɛ́ ɔtáŋa oócí ; bé líkíméke ɔbata Yésus ɛmbataka a asana eéyé.
Aányɛ́ wáŋa waáŋá e
33Bá ŋga bɔ́ háma a Kabɛlnawum. Ahɛ́ Yésus ŋaá bá wa yáaŋa eé ciíbe noómi, u ŋá batá bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na, ɔsɛ : « Asana a yaátɛ́ nuánɔ́ bá nu húle enú súŋgunyinyi o ohónyí e ? » 34Mbá bé ŋe bú lésíkínyi hú yeébu, anyía o ohónyí bé ŋe bú súŋgunyinyi anyía bébú menyi aányɛ́ eé beébe wáŋa waáŋá. 35Aáná Yésus ŋe límíne ɔ ɔmɛsɛ́, u ŋé beébe bísúétíne beébe bekime bɔ́ɔ́hátá ne béfendí, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋa yáamba ɔbámɛ́na e nyilimíné nyí buúse, wá bá e elime cɛ bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bekime ; wá bá tɔ́na munyiɔnɔ mɔ bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bekime. » 36U ŋé télímínyi ɔɔ́nɔmbɔ́ aabɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́, yó wuúci bɛ́túáhɛ́na a aabá, mbá ɔsɛ náábɔ́ : 37« Ɔɔcɔ okime awɔ́ á káha bɔmbányɛ ɔɔ́nɔmbɔ́ ɔmɔtɛ́ háyɛ ooci eémí eé nyiínyi, ɛ́cɛ yaŋɔ́ bɛ́muátá ú maá mɛ káha bɔmbányɛ. Híáná ɔɔcɔ okime awɔ́ á mɛ káha bɔmbányɛ tɛ ŋá káha bɔmbányɛ hú yaŋɔ́ bímuócí, mbá u ŋaá káha bɔmbányɛ tɔ́na Ooci awɔ́ u ŋaá mɛ tɔ́má. »
Ɔɔcɔ awɔ́ u tɛ ŋáa basɔ́ núúsi áŋa na basɔ́
38Sáaŋ ŋaá laána Yésus ɔsɛ : « Taatá, tú ŋa sɔ lɛ́cá ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ é hémúkúnyi *bɛɛbɛ́ bí bililé oówo eé nyiínyi ; tú ŋe su wuúci saŋɔnɛna ɔkɛla aáná, anyía u tɛ á bá ɔɔcɔ u úúsú ɔlɔŋɔ. » 39Mbá Yésus ɔsɛ : « Nuti wuúci sáŋɔ́nɛ́na ɔkɛla aáná, anyía ɔɔcɔ tɛ á bá wu ɔkɛlaka *ekéki yɛ́ asana eémí eé nyiínyi, yɔ́ háná túme ɔ mɛ kɔ́ndɛ́na. 40Yááŋa anyía ɔɔcɔ awɔ́ u tɛ ŋáa basɔ́ núúsi áŋa na basɔ́. 41Ɛ́náʼo, ɔɔcɔ okime awɔ́ u káá banɔ́ múúsi menyífé eémi e nyiínyi anyía nua nɔ́ŋa baacɔ bá ɔlɔŋɔ ú *Mesíi, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana aá taaká anyía u tɛ káá yááŋa bíáyɛ́ bɛnamá. »
Bɛsana e bí ŋe kúfitinyi ɔɔcɔ
42« Asana ɔ́mɔtɛ́, ɔɔcɔ é kúfítínyi ɔɔ́nɔmbɔ́ ɔmɔtɛ́ a banásɛ́ eebe e bé ŋe bú lumitinine, yááŋa ambányɛ nááyá anyía bé wuúci ɔɔ́tɔ́kɔ́kɛ́na nɔsɔ́lɔ́ a amɛna, bé wuúci aahɛ́na aá nuɔmɔ́ noómi. 43Mbɔ́kɔ a asana ne úúwu ɔɔbɔ́ ɔ naŋa oó kúfétékéne o olumitinine, wuúci sɔ́mba ! Yááŋa ambányɛ nɔ́ɔ́wɔ anyía óo woofíne aá taaká ci olíhe ɔɔbɔ́ ɔmɔtɛ́ na anyía ɔ́ɔ bá aabá éfendí ekime, mbá bá ɔ waahɛna a nɔɔfia nú oocó ewú ú ti ŋée nyíme. 44[Haála ehé tufike ti ŋée wé, oocó ti nyíme ta buɔ́sɛ́.] 45Mbɔ́kɔ a asana ne úúwu ɔkɔlɔ́ ɔ náŋa oó kúfétékéne o olumitinine, wuúci sɔ́mba ! Yááŋa ambányɛ nɔ́ɔ́wɔ anyía óo woofíne aá taaká ci olíhe ɔkɔlɔ́ ɔmɔtɛ́ na anyía ɔ́ɔ bá akɔlɔ́ ekime éfendí, mbá bá ɔ waahɛna a nɔɔfia nú oocó ewú ú ti ŋée nyíme. 46[Haála ehé tufike ti ŋée wé, oocó ti nyíme ta buɔ́sɛ́.] 47Híáná tɔ́na, mbɔ́kɔ a asana na nyiɔ́wɔ nyiíse ɔ naŋa oó kúfétékéne o olumitinine, nyiínyi tasá. Yááŋa ambányɛ nɔ́ɔ́wɔ anyía óo woofíne e *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ nyiíse nyɛ́mɔtɛ́ ɔ ɔhɔla anyía ɔ́ɔ bá na cɔ́ɔ́wɔ eése ekime, mbá bá ɔ waahɛna a nɔɔfia nú oocó, 48haála ehé tufike ti ŋée wé, oocó tí nyíme ta buɔ́sɛ́.9.48 Ɛsa 66.2449Oocó káá tábɔ́náka ɔɔcɔ okime háyɛ makɛ́lɛ́ ŋaa tábɔ́na bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá. 50Makɛ́lɛ́ áŋa ambányɛ yɛ́ bɔkɔ, mbá mbɔ́kɔ makɛ́lɛ́ ŋá sɔ́la, me ti soómo, anyána bááŋa bá ɔkɛla o o túné meéme soomisiki e ? Ánɔ bámɔ́kɔ́na na makɛ́lɛ́ aá banɔ́ bɛ́muátá, nu líhéke e mbuumu aá banɔ́ na banɔ́, nɔ lɔ́kɔ́mákána. »
10A asana yí oweélúnyi nyɛtɔ́nɔ́
1Yésus ŋa hátɔ́na aáhá, yó súéte i iisí ci Yuté. U ŋe túné á hátɔna e Yuté, u ŋé súéte ɔ mɔnɔŋɔ a má ŋaá bá e ecinyíé caányɛ́ ci nuúci nú Sulutɛ́ŋ ; akɔca cá baacɔ ŋe túné á bɛ́bándákána a maabána me Yésus. Aáná u ŋe límíne, yó túme o beébe éékúnyi háyɛ u ŋaá bá wé beébe éékúnyíki bikúlú bikime. 2Aáná *Bafalisiɛ́ŋ ŋe bú bíkósíti nááyá anyía bébú wuúci kɔkɔ́na. Bé wuúci batá mbɔ́kɔ *bikotí bɛ́ bunɔŋɔ ŋe yíinjie ɔnɔ́mɛ makɛ́nda me okine oónyí. 3Yésus ŋé beébe bɛ́káma ɔsɛ : « Anyána *Moyís ŋaá táŋáka a asana eéyé e ? » 4Mbá báyɛ : « Moyís ŋe lúmítíne anyía ɔnɔ́mɛ áŋa wu okine oónyí ; yó wuúci iínjie nufule nɔ́ ɔwaálɔ́na nyɛtɔ́nɔ́. »10.4 Tet 24.1, 35Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Ɛ́ɛ, Moyís ŋaá táŋáka aáná a asana na bíánɔ́ bɛnatákánɔ́ bɛ́ ɛtɛ́má. 6Mbá yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ a Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ anyía : “E nyitúme nyɛ́ bɛnyɛ́ma bikime, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋee kétí ɔɔcɔ, ɛ́cɛ anyía na ɔnɔ́mɔcɔ́ ne oónjú.” 7Yaátɛ́ asana, ɔnɔ́mɔcɔ́ káá hátɔna a maabána me ne iinyí ne síkíne, [yɔ́ kɔ látana ne oónyí]. 8Bífendí eébí bɛ́ɔ́ kɔ hálɔ́mɔ́na ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ ! Aáná bá tɛ abɔ́ bá tɔ́na baacɔ béfendí, mbá bá bɔ́áŋa hú ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́.10.7-8 Sɛn 2.249Ɛ́ɛhɛ́ ɔɔcɔ tɛ ɔ́mɔɔ́ nyɛmána aná wu oweélúnyi nyɛtɔ́nɔ́ nyɛ́ baacɔ abá Bandɔ́mɛsɛ́ á láta. » 10Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bá búáŋa eé ciíbe noómi, *baákɔ́nɛ́na ŋa háná ébú bícónyíki Yésus a asana eéyí. 11Ɔsɛ náábɔ́ : « Ɔnɔ́mɛ okime ewú é kine oónyí, mbá u bátɛ́na oónjú u etémbí, ɔɔcɔ oócí ma kándaka hɛsɔmɔ. 12Híáná tɔ́na, oónjú okime ewú é kine ɔnɔ́mɛ, yɔ́ kɔ tɔ́nɔ́nɛ́na ɔɔcɔ u etémbí, ú ma kándaka hɛsɔmɔ. »
Yésus ŋa sáyábɛ́na banásɛ́
13Baacɔ ŋa bɔ́ cɔ́bákána banásɛ́ né Yésus anyía wé beébe bítíséke. Mbá *baákɔ́nɛ́na ŋe bú beébe kákálákɛ́ná ɔkɛla aáná. 14Ɛ́makɛ́la Yésus á lɛca aáná, yɔ́ lɔ́kɔ́ma bɔɔbɛ́, mbá ɔsɛ ná baákɔ́nɛ́na : « Nuti beébe lekéke. Ánɔ nyɛánáka banásɛ́ á faákɔna náámɛ, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe téŋínyi baacɔ a bá bɔ́ŋa a ciabɔ́ ihúényínyí. 15Aá taaká taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía ɔɔcɔ okime ewú u ti ŋée lúmitinine *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ háyɛ ɔɔ́nɔmbɔ́ áŋa wu olumitinine tɛ á bá wu ohiite Bandɔ́mɛsɛ́ háyɛ uuyé Otéŋí a Waáŋá. » 16E elime cɛ ɔtáŋa oócí, Yésus ŋaá bɛ́túáhákɛ́na banásɛ́ a aabá, u ŋé beébe bíémbíkínyi, nyi beébe táláka aabá a bɛɛtɔ́ eényí o o beébe sayabakɛna.
Ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ
17Ekúlú eyí Yésus ŋaá bá wa yáaŋa o ohónyí, wéé súétéke, ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá cɔba na ɔtɛ́tá haála ahá u ŋaá bá, u ŋé wuúci túmíne eŋéndu, mbá ɔsɛ : « Ambányɛ yí muékúnyi, anyána yámɛ́ nyɛmána wu ɔkɛla anyía yámɛ bɔ́ŋɔ yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí olíhe yí ekúlú ekime e ? » 18Mbá Yésus ɔsɛ : « Anyíatɛ́ ɔ ŋɔɔ́ mɛ lɔ́ŋɔ anyía ambányɛ yɛ́ ɔɔcɔ e ? Ta ɔɔcɔ tɛ á bá ambányɛ yɛ́ ɔɔcɔ, ɛ tɛ ŋáa bá hú Bandɔ́mɛsɛ́ bímuócí. 19O ŋoó menyi *bikotí bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a bɛ́áŋa anyía : Atɛ ɔ́ɔ́nɔ ɔɔcɔ ; atɛ kandáka tusɔmɔ ; eti éébe ; atɛ sɔ́mbɛ́na ɔɔcɔ asana ; eti hiitine ɔɔcɔ bɔkɔ e menjiŋé ; mbá e kékéke na ɔɔtɛ́ na ɔɔnyia. »10.19 Nyh 20.12-16 ; Tet 5.16-2020Mbá ɔɔcɔ ɔsɛ : « Ya mɛ́ŋa ɔlátákɛ́nánɔ́ bikotí eébí o otúme aámɛ a bunɔ́sɛ́. » 21Yésus ŋé wuúci bísíémúkúnyi, u ŋé wuúci bílénékíne, mbá ɔsɛ nááyá : « Bɔkɔ a bɔ́mɔtɛ́ áŋa hɔ́á a bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔ bɛ́ámbɛ́na ɔkɛla tɔ́na : Cɔbá, ké ke túéke buɔ́wɔ bɔnɔ́mɛ bukime, mbá aafakɛna mɔɔnyɛ́ a basɔ́kásɔ́ka ; aáná ɔ kɔ́ɔ́ bá na bɔnɔ́mɛ a Bunɔŋɔ bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. Mbá á faaya, e búle mɛ látɛ́na. » 22Mbá, ɛ́makɛ́la ɔɔcɔ oócí á lɔ́kɔ́má aáná, u ŋá hɔlá ne meliŋé ɔ ɔtɛ́má hú mbiɔ́kɛ, anyía u ŋaá bá na bɔnɔ́mɛ buéŋí. 23Yésus ŋaá lɛ́cáka baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ bá aáyá a maabána, mbá ɔsɛ ná bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na : « Hmm ! Yááŋa anatákánɔ́ yɛ́ asana anyía ɛnɔ́mɛ cɛ́ baacɔ ébú oófókíne e *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. » 24Baákɔ́nɛ́na ŋe bú kéké ɔtáŋa oócí. Mbá Yésus tɔ́na ɔsɛ : « Baáná ! Isíʼo, yááŋa anatákánɔ́ yɛ́ asana o owoofine e Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́.10.24 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá ŋo sólinyi anyía : « Bú ŋa náta a baacɔ e bé ŋe bú bíínjie a bɔnɔ́mɛ. »25Yááŋa fiaŋɔ anyía samó á hɔ́lɛ́na o onue ú ɛndɔndɔkɔ na anyía ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ ó yóófíne e Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. » 26Baákɔ́nɛ́na ŋa háná ebú kékéke buéŋí, bá bɛ́bátaka beébe ne beébe báyɛ : « Mbá aáháʼo, aányɛ́ wáŋa wu ɔnɔhɔ aná e ? » 27Yésus ŋé beébe bísíémúkúnyi, mbá ɔsɛ : « A aháŋá na baacɔ, bɔ́ tɛ á bá bɔ́ ɔbɛ́kɛ́láka buúse bukime, mbá Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa wu ɔkɛla bɔkɔ bukime. » 28Aáná Bíel ŋa báta Yésus ɔsɛ : « Ɛ́náʼo, basɔ́ abá tu ŋa sɔ́ bɛ́yuátáka bíásɔ́ bɛnyɛ́ma bikime, túɔ́ kuɔŋɔ́ látákaʼo ? » 29Yésus ɔsɛ : « Aá taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía ɔɔcɔ awɔ́ u ŋá bɛ́yúáta te uuyé ooki, te benyíinyí na a banɔ́mɔcɔ́ ne e beénjú, te iinyí te síkíne ta bááyɛ́ baáná, ta bíáyɛ́ bisíéné aámɛ a asana ta anyía a asana yɛ́ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, 30u ŋá nyɛmána wu omenyi anyía o olíhe ú aámbáya, u kɔ́ɔ́ bɔ́ŋɔ etíne atáánɔ cá bɔkɔ bukime abɔ́ u ŋá bɛ́yúáta, háyɛ ooki, benyíinyí na a banɔ́mɔcɔ́ ne e beénjú, ne biinyí, na baáná ne bisíéné, ɔlata tɔ́na ne indekese acɛ́ baacɔ ké bú wuúci tekeseke, mbá ɔ mɔɔ́sɛ́ me buúse, yɔ́ bɔ́ŋɔ yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí olíhe yí ekúlú ekime. 31Ɛ́ɛhɛ́ yááŋa anyía baacɔ beéŋí a bá bɔ́ŋa aámbáya eé buúse ká bɔ́ halɔ́mɔ́kɔ́na e elime ; beéŋí a bá bɔ́ŋa e elime ká bɔ́ hɔ́laka eé buúse. »
Bikúlú bɛ́tátɔ́ ebí Yésus ŋeé bíkétínyi baacɔ úúyé owé
32Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ báátáka eé Yelúsalɛm, Yésus é búékeke, na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na na baacɔ bé etémbí ŋaá bá bébú wuúci látáka ne bulíkílíki. O ohónyí, Yésus ŋé túné bísúétíne bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ne béfendí, u ŋé túme o beébe bíkétínyi asana a yɛ́ ŋaá bá yé wuúci tátáka, 33ɔsɛ : « Ɛ́náʼo ! Aámbáya, basɔ́ eebe tua súaŋa ɔ ɔbááta eé Yelúsalɛm ; hɔ́á ne betéŋínyi *beluli nyiínjie ne *beékúnyi bikotí ká bɔ́ kɛ́la anyía bá mɛ́ hatɛ́na, yaŋɔ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ. Bá ká bɔ́ sɔ́mbɔ́tɔ́na anyía bá mɛ ɔ́ɔ́nɔ́, bé ké bú mi fiimbie né be-ti-menyí Bandɔ́mɛsɛ́. 34Baacɔ eébé ká bɔ́ mɛ ɔ́ɔ́mbɔ́náka, bó mi túékíne maatá, bó mi súbéke ne mesue, mbá bá mɛ ɔ́ɔ́nɔ́. Mbá a matátɔ́, míɔ haanyua e biwéewé. »
Na Sáak na Sáaŋ ŋa bɔ́ batá Yésus elimíné
35Aáná na Sáak na Sáaŋ, bekime béfendí baáná bé Sebeté, ŋe bú bíkósíti né Yésus, bé ŋé wuúci laana báyɛ : « Muékúnyi, tu ŋe sú léne anyía ɔ́ɔ basɔ́ kɛ́lɛ́na asana ayɛ́ tuɔ́ cɔba ɔ ɔ kuɔŋɔ́ batá. » 36Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Asana a yaátɛ́ nú ŋe nú léne anyía yámɛ banɔ́ kɛ́lɛ́na e ? » 37Mbá báyɛ : « Tu ŋa sɔ́ áamba anyía ɔ́ɔ basɔ́ íínjíé elimíné ɔɔ́wɔ a maabána ekúlú ayɛ́ ɔ kɔ́ɔ́ bá o otéŋínyi baacɔ a nuɔ́wɔ́ nuúmi : Ooci e nyilimíné a aháŋá yí uúwú ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ, ooci a wɔmɔtɛ́ e nyilimíné a aháŋá yí uúwú ɔɔbɔ́ ú meényi. » 38Yésus ŋé beébe bɛ́káma ɔsɛ : « Nu ti ŋé nú menyi asana ayɛ́ nu ŋa nɔ́ báta. Mbá nua nɔ́ŋa nu ɔnɔ́mátána ɔmúána nyɛnamá nyí hindeŋé hí indekese anyɛ́ míɔ cɔba ɔ ɔmúána, ta anyía nuó bíótíne nyɛnamá nyí *obíótíne anyɛ́ míɔ cɔba o obíótíne e ? » 39Mbá báyɛ : « Ɛ́ɛ, tua sɔ́ŋa tu ɔnɔ́mátána ! » Mbá Yésus ɔsɛ : « Oo, yááŋa taaká anyía nu ká nɔ́ nɔ́mátána ɔmúána nyɛnamá nyí indekese anyɛ́ míɔ cɔba ɔ ɔmúána, nuó bíotine nyɛnamá nyí obíótíne anyɛ́ míɔ cɔba o obíótíne. 40Mbá asana yí owiínjíékíne elimíné aámɛ a maabána a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ ta anyía a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú meényi, tɛ́ cáŋa yaŋɔ́ i ŋeé mi íínjíéne. Mbá bé ŋeé ceéce iínjie a baacɔ ebé bé ŋeé ceéce tábɔ́nákɛ́na. » 41Ahɛ́ bɔsɔ́ɔ́kɔ́ *baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma asana ayɛ́ na Sáak na Sáaŋ ŋa bɔ́ bátá Yésus, bé ŋé beébe lɔ́kɔ́mɛ́na bɔɔbɛ́. 42Aáná Yésus ŋeé beébe bándá beébe bekime, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Nu ŋe nú ményi banɔ́ bɛ́muátá anyía ɔ ɔmɛsɛ́ ooci baacɔ a bá bɔ́ŋa betéŋínyi baacɔ, be-ti-menyí Bandɔ́mɛsɛ́, ŋe bú kéndi bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ne mutibílíéne mukime ; ta *baáŋá ŋe bú tékese baacɔ o otóŋínyi anyía bé ŋe bú téŋínyi. 43Mbá náánɔ́ bú tɛ ɔmɔ́ nyɛmana bú ɔbá aáná : Ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋa yáamba ɔbámɛ́na waáŋá ŋá nyɛmána ɔbɛ́cáŋa munyiɔnɔ mɔ bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bekime. 44Híáná tɔ́na, ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋa yáamba ɔbámɛ́na mutálɛ́mɛ́na eé buúse ŋá nyɛmána ɔbɛ́cáŋa yɔɔ́lɛ́ yɛ́ bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bekime. 45Yááŋa anyía, yaŋɔ́ bɛ́muátá ooci Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ, ɛ ŋa mɛ́ faáya ɔ ɔmɛsɛ́ ooci tɛ́ cáŋa anyía bá mɛ nyiɔkɛna buólí ; mbá anyía yámɛ nyiɔkɛna baacɔ, tɔ́na anyía yé ke mí wééné ɔ ɔháŋɔ́náka baacɔ beéŋí. »
Yésus me yeéŋúnyísi ondíméndíme Belitimé
46Aáná ne Yésus na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋga bɔ́ háma a bálɛ́ka ci Yéliko. Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bá búáŋa ɔ ɔhɔlaka a bálɛ́ka eécí na yaandándá yí etúte yɛ́ baacɔ, bá ŋa bɔ́ kúána ondíméndíme. U ŋaá bá u ke límékíne a maabána me ohónyí, u lɛ́báka bɛnyɛ́ma. Nyíáyɛ́ nyiínyi ŋaá bá anyía Belitimé, ɔɔ́nɔ́ u Timé. 47Ahá Belitimé ŋaá lɔ́kɔ́má anyía Yésus, ɔɔcɔ u *Násalɛt, ú ŋa hɔ́la, u ŋé túme o wuúci baŋɛna ɔsɛ : « Yésus, *Ɔɔ́nɔ́ u Táfit, mɛ bɛ́cáma mahanaʼo ! » 48Baacɔ beéŋí ŋaá bá bébú wuúci kákálákɛ́na anyía wé lésíkínyi mbuumu ; ta híáná, u ŋa cɔ́ba ne buúse ɔ ɔbaŋɛna buáŋá ɔsɛ : « Yésus, Ɔɔ́nɔ́ u Táfit, mɛ bɛ́cáma mahanaʼo ! » 49Aáná Yésus ŋaá tálɛ́mɛ́ná, mbá ɔsɛ : « Énu mi wuúci lɔ́ŋɛ́tɛ́na, wá faáya ! » Bé ŋé wuúci lɔ́ŋɛ́ta, báyɛ nááyá : « Bɛ́kɛ́ndɛ́naʼo ! Hatɔ́na, faáya ; u ŋɔ yɔ́ɔ lɔ́ŋɔ. » 50Aáná ondíméndíme ŋá bɛ́yuáta búáyɛ́ bɔlaka bú nyiike ɔ ɔmɛsɛ́, u ŋa hatɔ́na, yó béme ɔ ɔcɔba né Yésus. 51Mbá Yésus ɔsɛ nááyá : « Aátɛ́ ɔ ŋɔɔ́ waámba anyía yámɛ ɔ kɛla e ? » Ondíméndíme ɔsɛ : « Labuni, kɛlá anyía yá háná ámɛ lɛcakana ! » 52Mbá Yésus ɔsɛ : « Cɔbáʼo, uúwú olumitinine mó yóo nóhi. » Hú á yaátɛ́ ekúlú, nyɛ háná túme ɔlɛcana eényí ; u ŋá látákɛ́na Yésus.
11Nyiofine nyí Yésus eé Yelúsalɛm
(Mat 21.1-11 ; Luk 19.28-40 ; Saŋ 12.12-19)
1Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bá búáŋa ɔ ɔkɔɔ́háma na a Bɛ́tɛ́fasɛ na a Bɛtani, mɔnɔŋɔ a má ŋaá bá hoóhi ne Yelúsalɛm, a maabána ma nɔkɔndɔ nú Molifié, Yésus ŋá tɔ́ma *baákɔ́nɛ́na béfendí, 2ɔsɛ náábɔ́ : « Ánɔ cɔbá a bunɔŋɔ eebu eenú eé buúse. Ahɛ́ nu ŋga nɔ́ háma, nu ŋa nɔ́ kúana ɔɔ́nɔ́ u abaŋabɛbɛa osúŋénú. Ta ɔɔcɔ tɛ ŋá cáŋa á bááta. Énu wuúci súŋúne, núé héléne. 3Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋá banɔ́ báta ɔsɛ : “Anyíatɛ́ nú ŋe nú wuúci súŋúne e ?”, ánɔ bɛ́káma nɔsɛ : “Otéŋí a Waáŋá ŋeé wuúci yáamba.” Hú a yaátɛ́ ekúlú, u ŋa cɔba ɔ ɔnyɛana anyía nué wuúci héléne aaha. » 4Baákɔ́nɛ́na eébé béfendí ŋa bɔ́ cɔ́ba ; bɔ́ kuána ɔɔ́nɔ́ u abaŋabɛbɛa osúŋénú a nɔháatɛ́ eé buúse bú ehenyi yí ciíbe a cɛ́ ŋaá bá a maabána me ohónyí, nyíábɔ́ nyi wuúci súŋúne eényí. 5Baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ a bá ŋa bɔ́ bá hɔ́á báyɛ náábɔ́ : « Háá ! Aátɛ́ eéyé nu ŋa nɔ́ kɛ́la e ? Anyíatɛ́ nú ŋe nú súŋúne ɔɔ́nɔ́ u abaŋabɛbɛa oócí e ? » 6Baákɔ́nɛ́na ŋá bɛ́káma háyɛ Yésus ŋeé beébe laána ; aáná bé ŋeé beébe nyɛána anyía bé súéténe ɔɔ́nɔ́ u abaŋabɛbɛa, 7bé ŋge wuúci hálámánána né Yésus. Bé ŋé wuúci táláka bíábɔ́ bɛlaŋa bí nyiike e elime. Yésus ŋá bááta o olimine. 8Baacɔ beéŋí ŋa bɔ́ aányɛ́áká bíábɔ́ bɛlaŋa bí nyiike o ohónyí ɔ ɔmuaná ; bɔ́mɔtɛ́ ŋá sɔ́mbáka tuányɛ tɔ́ maatɛ́ e bisíéné, bé tuútu aanyɛaka o ohónyí ɔ ɔmuaná o owiínjie Yésus bɔɔcɔ. 9Na baacɔ a bá ŋaá bá bébú búékeke ne Yésus na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ a bá ŋaá bá bébú wuúci látáka ŋaá bá bábɔ́ bɛ́sɔ́mɔ́kɔ okelú ɔ ɔmuaná báyɛ : « *Hɔsáána ! Bandɔ́mɛsɛ́ á sáyábɛ́na ooci awɔ́ u ŋa fáaya eé nyiínyi nyí Otéŋí a Waáŋá ! 11.9 Maŋ 118.25-2610Bandɔ́mɛsɛ́ á sáyábɛ́na Otéŋí awɔ́ u ŋa fáaya. Búáyɛ́ butéŋí káá bámɔ́kɔ́na háyɛ bɔ́ ciasɔ́ sɔ́kɔ́nɔ́ Táfit. Hɔsáána fáátɛ ɔ Ɔmuaná noómi. » 11Aáná Yésus ŋo yóófíne eé Yelúsalɛm, yɔ́ kɔɔ́háma eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ noómi. Ɛŋakɛlá wé yóófíne, yó bísíémúkúnyi bɛháŋá bikime, u ŋá cɔba a Bɛtani na bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ne béfendí, anyía buɔ́sɛ́ ŋaá bá búá yáaŋa ɔ ɔmana.
12Ɔ ɔyá ɔyá, bébú húlúkúne a Bɛtani, ɛcaná ŋe túme ɔnuana Yésus. 13U ŋá lɛcá bufikié haaca, buúbu na tuányɛ. Aáná u ŋeé bíkósíti i indíné anyía wá lɛca mbɔ́kɔ wáŋa wu ɔbɔ́ŋɔ ta atámá ɔ́mɔtɛ́. Mbá u ŋaá kuána hú tuányɛ na tuányɛ, anyía tɛ́ cáŋa ekúlú yɛ́ ɔkátáka bufikié yɛ́ ŋaá bá. 14Mbá ɔsɛ né bufikié : « O otúme aámbáya ta ɔɔcɔ tɛ ká háná nyíá yɔ́ɔ́wɔ atámá ta buɔ́sɛ́. Ɔmanɔ́ oócí ! » Bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́má ɔtáŋa ú Yésus oócí.
Yésus ŋɔ yɔɔ́ŋɛ́na bakɛla onduné
(Mat 21.12-17 ; Luk 19.45-48 ; Saŋ 2.13-16)
15E elime eécí, bá ŋga bɔ́ háma eé Yelúsalɛm. Yésus ŋó óófíne eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, u ŋé túme ɔwɔɔ́ŋɛ́na bakɛla onduné bá hɔ́á. U ŋé kúbúlíékéne ne tébíli cɛ́ babaŋalanana mɔɔnyɛ́11.15 Besuif ŋa bɔ́ bá bábɔ́ bɛ́kɛ́lákɛ́na anamá cá mɔɔnyɛ́ éfendí : Ne me onduné ooci ú etémbí ne etémbí na ma bá ŋaá bá bá bɛ́kɛ́lákɛ́na hú eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́. ne bilimíníne bí betúé tubúbé. 16Wuúci te olumitine anyía ɔɔcɔ á bɛ́túáhɛ́na bɔkɔ ɔ ɔlátɛ́ánána Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́. 17Aáná u ŋe limíne o o beébe eékúnyi, ɔsɛ : « Yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ a Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ anyía : “Ciamɛ Ciíbe káá bá Ciíbe cɛ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na a baacɔ bá mɔnɔŋɔ mekime.”11.17 Ɛsa 56.7 Mbá banɔ́, nú me nú ciíci ceŋisi ciíbe ecí beébi ŋa bɔ́ bɛ́námba noómi. » 18Ne betéŋínyi *beluli nyiínjie ne *beékúnyi bikotí ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máka bɛsana eébí, nyíábɔ́ nyitúme eényí ɔwaamba ohónyí wú o wuúci ɔ́ɔ́nɔ, mbá bé wuúci líkíméke, anyía nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ nyikime ŋaá bá nyíé kékéke buéŋí nyíáyɛ́ nyiékúnyi. 19Ahɛ́ nyiɔ́fɔ́ ŋaá faáya, ne Yésus na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ hatɔ́na eé Yelúsalɛm.
Yésus ŋaá táŋa asana yí bufikié abɔ́ u ŋɔ lɔ́mɔkɔ
20Ahɛ́ ɔyá ŋaá yá, bábɔ́ hɔ́laka o ohónyí, *baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ lɛca anyía bufikié ebú Yésus ŋɔ́ lɔ́mɔ́kɔ búocí ma kɔ́táka, na bɛkaŋá áyá ! 21Mbá Bíel ŋá bɛ́táá asana a yɛ́ ŋaá bɛ́kɛ́láka búocí ne bufikié eébú, yɔ́ láana Yésus ɔsɛ : « Láábi, lɛcá ! Bufikié abɔ́ ɔ ŋɔ́ɔ lɔ́mɔkɔ búocí ma kɔ́táka bukime. » 22Yésus ɔsɛ ná bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na : « Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laána aá taaká isíʼo : Ánɔ hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ ná Bandɔ́mɛsɛ́ ! 23Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋá láana nɔkɔndɔ eenu anyía nɔ́ á hatɔ́na aaha, nɔ́ á ka bɛ́áhɛ́na aá nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́, wuúci bɛ́muátá tɛ́ka ne isuŋí e úúyé ɔtɛ́má, yó lúmitinine anyía asana ayɛ́ u ŋa kɔ́ɔna káá bɛ́kɛ́láka, híáná yɛ́ káá bɛ́kɛ́láka. 24A yaátɛ́ asana, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laana ɛsɛ́ : Bɔkɔ bukime abɔ́ nú ŋa nɔ́ báta Bandɔ́mɛsɛ́, énu bíkéti ɔ ɔtɛ́má anyía nú me nú buúbu bɔ́ŋɔ ; aáná u káá banɔ́ buúbu iínjie. 25Ekúlú ayɛ́ ɔ́ ŋɔɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, mbɔ́kɔ ɔ ɔ́ŋa e nyiitíé na sɔ́ɔ́kɔ́, wuúci nyɛanɛ́nɛ́na. Aáná cianɔ́ Síkíne cɛ Ɔmuaná noómi káá banɔ́ nyɛ́ánakɛnɛna tɔ́na maanɔ́ maabɛ́. 26[Mbá, mbɔ́kɔ nu tɛ ŋá nɔ́ nyɛ́ánɛ́nɛ́na bɔsɔ́ɔ́kɔ́, cianɔ́ Síkíne tɔ́na cɛ Ɔmuaná noómi tɛ káá banɔ́ nyɛ́ánɛ́nɛ́na maanɔ́ maabɛ́.] »
Háányɛ́ makɛ́nda me Yésus ŋe húle e
27Bé ŋe túné abɔ́ hálɔ́mɔ́na eé Yelúsalɛm. Yésus ŋaá bá wá kándaka eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ noómi, ne betéŋínyi *beluli nyiínjie ne *beékúnyi bikotí na *baáŋá bé *Besuif ŋa bɔ́ fááya nááyá, 28mbá báyɛ : « Na makɛ́nda ma háányɛ́ ɔ ŋɔɔ́ kɛ́la bɛsana e ? Aányɛ́ u ŋo yóo cúméke makɛ́nda me o biíbi kɛlaka e ? » 29Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Yaŋɔ́ tɔ́na, míɔ cɔba ɔ ɔ banɔ́ báta hú ɛmbataka ɛ́mɔtɛ́ ; mbɔ́kɔ nu ŋa nɔ́ mɛ bɛ́káma, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laána aányɛ́ u ŋe mí cuméke makɛ́nda ma ɔkɛlaka bɛsana. 30Ánɔ mɛ laána : Bandɔ́mɛsɛ́ u ŋaá tɔ́ma Sáaŋ o okowóotine baacɔ ayɛ́ʼ baacɔ e ? » 31Bé ŋé túme osuŋunyinyi beébe ne beébe báyɛ : « Mbɔ́kɔ túásɔ́ bɛ́káma anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá tɔ́má Sáaŋ o owootine baacɔ, keyé u ŋaá basɔ́ bata ɔsɛ : “Anyíatɛ́ nú ti ómo nú wuúci lumitinine aná e ?” 32Mbá, mbɔ́kɔ túásɔ́ bɛ́káma anyía baacɔ bé ŋe bú wuúci tɔ́má… » Bá ŋa bɔ́ bá bébú líkíméke nyɛkɔca, anyía baacɔ bekime ŋe bú lúmítíníne anyía Sáaŋ ŋaá bá taaká ci *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́. 33Aáná bá ŋa bɔ́ bɛ́káma báyɛ : « Tu ti ŋé sú menyi. » Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Aáná e, oo, ta yaŋɔ́ ɛ tɛ ŋá mɛ banɔ́ láana aányɛ́ u ŋe mí cuméke makɛ́nda ma ɔkɛlaka bɛsana. »
12Ɛnjaba cɛ baŋána bé betétényi esíéné
1Yésus ŋeé túmé o beébe túmíne ɛnjaba ɔsɛ : « Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋɔɔ́ nyíɔ́kɔ yááyɛ́ esíéné, yɔ́ wɔ́ɔ́nɔ́kɔ bɛnyɛ́ma, yɔ́ bɔ́ŋɔlɔkɛna na hɛkáká, yɔ́ tábɔ́náka nuáta hɔ́á, yó béétíki nyindúmé nyɛ́ bɛtáta. E elime eécí, u ŋé iínjíé esíéné ɔ cɔ́ɔ́kɛ né betétényi, u ŋé súéte ɔ ɔkanda ú haaca. 2Ahɛ́ ekúlú yɛ́ ɔbándáka bɛyɔyɛ́ ŋa kaáháma, u ŋá tɔ́ma munyiɔnɔ a mɔmɔtɛ́ né betétényi esíéné anyía mú keé hiíte núáyɛ́ nuafa, háyɛ bé ŋe bú cíkílíékéne. 3Mbá betétényi esíéné ŋe bú muúmu hatɛ́na, bé ŋé muúmu súbéke, bé ŋé muúmu óólísi aabá éfendí. 4Muútí esíéné ŋe túné tɔ́ma munyiɔnɔ mu etémbí ; Etéemú, bé ŋe bú muúmu kɔlɔ́kɛ́na bɔmbányɛ bɔmbányɛ, bé ŋé muúmu ɔɔ́mbɔ́náka. 5Aáná muútí esíéné ŋe túné a tɔ́ma munyiɔnɔ mɔ bátátɔ́. Oócí sɔ́ɔ́kɔ́, bé ŋe bú wuúci ɔ́ɔ́nɔ́ ; híáná bá ŋa bɔ́ kɛ́láka bɔnyiɔnɔ bekime a bá ŋa bɔ́ látáká : Bé súbéke eebe a bɔ́mɔtɛ́, bá ɔ́ɔ́nɔ́kɔ eebe a bɔ́mɔtɛ́. 6Hú uuyé ɔɔ́nɔ́ u ɔtɛ́má ú ŋeé wuúci lɔbɛ́na tɛ́ka ɔ ɔtɔ́ma. Nyíáyɛ́ nyi wuúci tɔ́ma eényí né betétényi esíéné, u bílúmíkínyi ɔsɛ : “Bá ŋa bɔ́ cɔ́ba ɔ ɔlɔ́kɔ́mɛ́na uumi ɔɔ́nɔ́.” 7Mbá betétényi esíéné ŋé bú túmé ɔkɔɔna beébe ne beébe báyɛ : “Ɔɔcɔ ooci u kéé hiíteke bisíkénéne bí síkíne. Túé wuúci ɔ́ɔ́nɔ́kɔ, mbá esíéné káá basɔ́ bɛ́lɔ́kɔ́mɛ́na.” 8Bé ŋe bú wuúci míɔ́mɛ́na, bé ŋé wuúci hámánána e esíéné, nyi wuúci ɔ́ɔ́nɔ́kɔ eényí. » 9Mbá Yésus ɔsɛ : « A nyíánɔ́ nyɛlɛca, aátɛ́ muútí esíéné káá kɛ́laka e ? Tɛ́ka u kɔ́ kɔ yɔɔ́nɔ́kɔ betétényi esíéné eébé, yó wiínjie né betétényi bé etémbí e ? 10Yaŋɔ́ ɛsɛ nu na ma nɔ́ fanáka Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a cɛ́ ŋaa kɔ́ɔna cɛ́sɛ : “Nyɛndányɛ́ anyɛ́ bafalɛfa ciíbe ŋe bú óómbóko, nyiínyi nyɛ́ ma bɛ́cáŋa nyɛndányɛ́ a nyɛ́ ma bɛ́túáhɛ́na ciíbe. 11Aáná Otéŋí a Waáŋá ŋa kɛ́láka asana eéyé. Yɛ́ ŋaá basɔ́ kékísi buéŋí.”12.10-11 Maŋ 118.22-23 » 12Baacɔ ebé Yésus ŋaá bá waá láakɛna bɛsana eébí ŋe bú ményí anyía wáábɔ́ ú meé túmíne ɛnjaba eeci. Bé ŋe bú túmé ɔwaamba ohónyí wú o wuúci hatɛna. Mbá bá ŋa bɔ́ bá bébú líkíméke nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ. Bá ŋá hɔláka, bé ŋé wuúci síke.
Etéési ayɛ́ bá nyɛ́mána bá ɔwɔɔ́ndɔ́kɔ ná Sɛsáal
13Bá ŋaá tɔ́mɛ́na Yésus na *Bafalisiɛ́ŋ a bɔ́mɔtɛ́ na baacɔ bé hitúlé hí *Elóot a bɔ́mɔtɛ́ anyía bé wuúci kúfítínyi na ɛmbataka a cɛmɔtɛ́. 14Bá ŋga bɔ́ háma, báyɛ nááyá : « Muékúnyi, tu ŋe sú ményi anyía ɔ ŋɔɔ́ kɔɔna bɛsana a bɛtálɛ́mánánɔ́, tu menyukune anyía o ti ŋóo líkíme ta ɔɔcɔ. O ŋoó weékúnyi baacɔ anyána bábɔ́ nyɛ́maná olíhéke háyɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa yáamba. Ɔ́ɔ basɔ́ laána aná : Yááŋa ambányɛ yɛ́ asana a bíásɔ́ *bikotí anyía tu ŋa sɔ́ nyɛmána tú ɔwɔɔ́ndɔ́kɔ etéési ná *Sɛsáal ayɛ́ʼ yɛ́ tɛ á bá ambányɛ e ? » 15Yésus ŋaá bá weé ményukune túábɔ́ tɔbɛ́mbɛ túfendí, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Anyíatɛ́ nu ŋa nɔ́ mɛ bɛ́tɔ́ɔ́lɛ́na e ? Énu mi héléníne eléŋú yɛ́ mɔɔnyɛ́, yémí yiíyi lɛcá. » 16Bé ŋé wuúci héléníne eléŋú yɛ́ mɔɔnyɛ́, mbá ɔsɛ : « Hibílícínyínyí hɛ́ aányɛ́ eehi hɛ́áŋa, nyiínyi nyɛ́ aányɛ́ eenyi nyɛ́áŋa e ? » Mbá báyɛ : « Hibílícínyínyí hɛ́ Sɛsáal hɛ́áŋa, ne nyiínyi áyá. » 17Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Énu íínjíékíne aná bɛnyɛ́ma bɛ́ Sɛsáal ná Sɛsáal ; nu íínjíékíne bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ná Bandɔ́mɛsɛ́. » Nyíáyɛ́ nyɛbɛ́káma ŋeé beébe kékísí buéŋí.
Ɛmbataka a asana na nyɛhaanyua nyí biwéewé
18*Basatusiɛ́ŋ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ fáaya né Yésus. Bá náŋa bé ti ebú lúmítíne anyía biwéewé ŋa háanyua. Aáná bé ŋe bú bícónyí Yésus báyɛ : 19« Muékúnyi, *Moyís ŋaá basɔ́ ɔ́ɔ́ŋɔ́kɛ́na okotí eeye ɔsɛ : “Mbɔ́kɔ ɔnɔ́mɔcɔ́ ŋá bátɛ́na oónjú, mbá yó wé tɛ́ka ne obíéne ɔɔ́nɔ́, onyíinyí ké síke bísúétíne esíké, yó wuúci bíénékíne baáná.”12.19 Tet 25.520Ɔ́ɔ lɛca aná : Benyíinyí a banɔ́mɔcɔ́ bétíndétú nɔ́mɔ ŋe bú líhéke. U buúse ŋá bátɛ́na oónjú, yó wé tɛ́ka ne obíéne ɔɔ́nɔ́. 21U béfendí ŋé bísúétíne esíké. Wuúci tɔ́na yó wé tɛ́ka ne obíéne ɔɔ́nɔ́. Híáná bú ŋaá bɛ́kɛ́láka ne onyíinyí u bátátɔ́. 22Ta ɔmɔtɛ́ e bítíndétú nɔ́mɔ eébí te obíéne ɔɔ́nɔ́ ne yiíyi. E elime eécí, oónjú tɔ́na ŋé wé. 23Yaátɛ́ asana tu ŋa sɔ́ ɔ bata anyía : E ekúlú eyí biwéewé káá háanyuaka, sɔ́ɔ́kɔ́ awɔ́ háányɛ́ u káá bá ɔnɔ́mɛ u oónjú oócí aná e ? Yááŋa anyía bekime bétíndétú nɔ́mɔ ŋe bú wuúci bátɛ́ákɛ́ná. » 24Yésus ŋeé beébe bɛ́kámá ɔsɛ : « Nú ma nɔ́ nána, anyía nu tɛ ŋá nɔ́ lɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ ta Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, ta maayɛ́ makɛ́nda. 25Yááŋa anyíaʼo, ekúlú eyí biwéewé káá háanyuaka, banɔ́mɔcɔ́ tɛ ká bɔ́ bátɛ́ákɛ́na beénjú ; beénjú tɛ tɔ́nɔ́, mbá bé ké búle ebú líhe háyɛ *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé líhe a Bunɔŋɔ bɔ́ Ɔmuaná. 26Mbá, a asana a yɛ́ ŋa lɛ́ca ne biwéewé na nyíábɔ́ nyɛhaanyua, nu tɛ ɔ́mɔ nɔ́ fána e Nufule nú Moyís a haála ehé u ŋe bíkéti asana yí hikitékíté a hɛ́ ŋaá bá hɛ́á lɔ́laka e ? Hɔ́á, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá laána Moyís ɔsɛ : “Ya mɛ́ŋa Bandɔ́mɛsɛ́ cɛ *Abɛ́laham, Bandɔ́mɛsɛ́ cɛ *Isak, Bandɔ́mɛsɛ́ cɛ *Yákɔb.”12.26 Nyh 3.6, 15 » 27Yésus ŋoo sólínyi ɔsɛ : « Énu menyi anyía Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa Bandɔ́mɛsɛ́ cɛ baacɔ ɔ bɔɔ́sɔ, tɛ́ cáŋa cɛ bɛlɔ́ŋɔ́. Aáná nua nɔ́ŋa a yaandándá yɛ́ nyɛnana noómi. »
Okotí a yɛ́ á hɔla bikotí bikime
28Muékúnyi *bikotí ɔ mumɔtɛ́ ŋaá lɔ́kɔ́máká bébú súŋgunyinyi, yɔ́ lɔ́kɔ́ma háyɛ nyɛbɛ́káma nyí Yésus ŋaá bá nyɛmbányɛ. Aáná u ŋee bíkósíti né Yésus, mbá ɔsɛ : « Okotí ayɛ́ háányɛ́ yá hɔ́la bikotí bikime e ? » 29Yésus ŋaá bɛ́káma ɔsɛ : « Okotí a yɛ́ á hɔla bikotí bikime eeye : “Banɔ́, baacɔ bé *Islayɛ́l, ánɔ lɔ́kɔ́ma : Hú Otéŋí, ciasɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, wáŋa Otéŋí a Waáŋá ; 30lénéke ciɔ́wɔ Síkíne Bandɔ́mɛsɛ́ ne úúwu ɔtɛ́má okime, ne hííwu hɛtányɛ́ hikime, na mɔɔwɔ makɛ́nda mekime, na ciɔwɔ injiŋé ikime.”12.29-30 Tet 6.4-531Yɛ́ ɔláta áŋa anyía : “Lénéke sɔ́ɔ́kɔ́ háyɛ o ŋoó léne ciɔwɔ cɛɛ́tɔ cɛ bɛ́muátá.”12.31 Lef 19.18 Okotí yí etémbí tɛ́ á bá a yɛ́ á hɔ́la bikotí bífendí eébí. » 32Mbá *muékúnyi bikotí ɔsɛ : « Híánáʼo, Muékúnyi, ɔ ŋɔɔ́ táŋa taaká ! Hú Otéŋí Bandɔ́mɛsɛ́ wáŋa Otéŋí a Waáŋá. U etémbí tɛ á bá. 33Aáná ɔɔcɔ á nyɛmána wu olénéke Bandɔ́mɛsɛ́ ne úúyé ɔtɛ́má okime, na ciayɛ́ injiŋé ikime, na mááyɛ́ makɛ́nda mekime ; yó lénéke tɔ́na sɔ́ɔ́kɔ́ háyɛ u ŋeé léne ciayɛ́ cɛɛ́tɔ cɛ bɛ́muátá. Búáŋa bɔmbányɛ buéŋí ɔ ɔhɔla ɛnyama ecí bé ŋé lúlinyi Bandɔ́mɛsɛ́ ; buúbu tɔ́na bɔmbányɛ ɔ ɔhɔla nyiínjie nyɛ́ anamánamá cá *bɛbɛ́sámbá. » 34Ɛ́makɛ́la Yésus á lɛ́cá anyía ɔɔcɔ ma bɛ́káma ne injiŋé, mbá ɔsɛ nááyá : « Ɔ tɛ ɔ́ bá haaca ne owoofine e *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. » E elime eécí, ta ɔɔcɔ ta ɔ háná bɛ́kána o wuúci bata ɛmbataka.
Mesíi áŋa Otéŋí a Waáŋá u Táfit
35Ahɛ́ Yésus ŋaá bá we yéékúnyíki baacɔ eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, u ŋé beébe batá ɔsɛ : « Anyána *beékúnyi bikotí á bɔ́ŋa bá ɔkɔɔna anyía *Mesíi áŋa u bɔnyɛ Táfit e ? 36Yááŋa anyía Táfit wuúci bɛ́muátá, *Efúúménénú yí Elilé ŋeé wuúci oofine a cɛɛ́tɔ, u ŋá kɔɔ́na ɔsɛ : “Otéŋí Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá laána né uumi Otéŋí a Waáŋá ɔsɛ : Faáya ké limíne aámɛ a maabána a aháŋá yí úúmi ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ, ekúlú ekime ayɛ́ ɛ ká mɛ́ kɛla anyía óo limékíníne bɔ́ɔ́wɔ beliŋine a bɛɛtɔ́.”12.36 Maŋ 110.137Mbɔ́kɔ Táfit bɛ́muátá ŋeé wuúci lɔ́ŋɔ anyía uuyé Otéŋí a Waáŋá, anyána wáŋa wu ɔbá tɔ́na u bɔnyɛ Táfit e ? » Yaandándá yɛ́ nyɛkɔca ŋaá bá yé bílénékíne ɔtáŋa ú Yésus.
Yésus ŋo yoókísi baákɔ́nɛ́na asana a yɛ́mɔtɛ́
38Ekúlú eyí Yésus ŋaá bá we yéékúnyíki baacɔ, u beébe laákɛ́na ɔsɛ : « Énu bíkékényíki na nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na nyí *beékúnyi bikotí. Bé ŋe bú léne ɔbɛ́náŋála na bɛlaŋa a bɛcaha o obítóŋgínyi, bé lénéke anyía bé beébe téŋíki na bɔɔcɔ haála ahá baacɔ á bɔ́ŋa. 39Bé ŋe bú léne olimine eé buúse na a *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na na a bɛandándá bɛ́ manáka. 40Bá ŋa bɔ́ hɔ́ɔ́nɔ bisíké bí beénjú bíábɔ́ bɛnyɛ́ma ; híáná tɔ́na, bé ŋe bú céhisi ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na anyía bé beébe kékéke. Bá ká bɔ́ bɔ́ŋgɔ́na muuyé muéŋí ɔ ɔhɔla mu bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bé etémbí. »
Nyiínjie nyɛ́ hɛsɔ́kásɔ́ka hí esíké yí oónjú
41Yésus ŋe límíne a maabána me hikóló hí nyiínjie hí *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, u lɛcaka baacɔ ábɔ́ hákɛ́na mɔɔnyɛ́ hɔ́á. Ɛnɔ́mɛ cɛ́ baacɔ ciéŋí ŋá hákɛ́na mɔɔnyɛ́ meéŋí. 42Hɛsɔ́kásɔ́ka hí esíké yí oónjú ŋá faáya, yɔ́ háya tɔ́la ífendí. 43Yésus ŋɔ́ lɔ́ŋɛ́ta bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Aá taaká taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana isíʼo : Hɛsɔ́kásɔ́ka hí esíké yí oónjú eéhí meé yíínjie nyiínjie e hikóló ɔ ɔhɔla baacɔ bé etémbí bekime. 44Beébe, bé me bú íínjíékíne anyía bá bɔ́ŋa na bɔnɔ́mɛ buéŋí e bú ti ŋé beébe ɔɔ́lɔ. Mbá wuúci, e úúyé ɔsɔ́ka, ú me yíínjie bɔkɔ bukime abɔ́ waá bá ne buúbu anyía wé líhékíne. »
13Yésus ɔsɛ bá káá kátaka Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́
(Mat 24.1-3 ; Luk 21.5-7)
1Ekúlú eyí Yésus ŋaá bá waá hámɔ́kɔ́na eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, *muákɔ́nɛ́na a mumɔtɛ́ a bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋeé wuúci laána ɔsɛ : « Muékúnyi, lɛcá na bɛandándá bɛ́ andányɛ́ eebi na ambányɛ́kɛ́ yɛ́ nyɛfalɛfa eeye ! » 2U ŋeé wuúci bɛ́kámá ɔsɛ : « Ɔ ŋɔɔ́ lɛca ambányɛ́kɛ́ yɛ́ nyɛfalɛfa eeye e ? Ta nyɛndányɛ́ nyɛ́mɔtɛ́ tɛ́ kɔ́ɔ́ lɔ́bɔ nyɛtálánɔ́ ɔ sɔ́ɔ́kɔ́ ɔ ɔmuaná ; ekime kéé fúŋulueke. »
Ne muuyé ne mutibílíéne
3Yésus ŋe ke límíne ɔ ɔmɛsɛ́ a nɔkɔndɔ nú Molifié, u lɛcaka *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́. Ne Bíel, na Sáak, na Sáaŋ, na *Andɛlɛ́ ŋe bú wuúci batá a mafákálɛ́ana báyɛ : 4« Ɔ́ɔ basɔ́ láána, nyíényí bɛsana eébí káá bɛ́kɛ́láka e ? Hibílícínyínyí hɛ́ yaátɛ́ hí kóó tóŋínyi ekúlú ayɛ́ bɛsana eébí bikime káá bɛ́kɛ́láka e ? » 5Yésus ɔsɛ : « Énu bíkékényíki ; ta ɔɔcɔ tɛ banɔ́ néŋé. 6Yááŋa anyía baacɔ beéŋí ká bɔ́ fáakɔna eémi eé nyiínyi, hú náányɛ́ u kɔɔnaka ɔsɛ : “Yaŋɔ́, ya mɛ́ŋa Mesíi”. Bé ké bú néŋéke baacɔ beéŋí. 7Ekúlú ayɛ́ nu ká nɔ́ lɔ́kɔ́máka bá kɔ́ɔnaka anyía mɔnɔŋɔ ŋaá nua biité meéme ne meéme, ta anyía nɔ lɛcaka baacɔ ɔ́ɔ́nɔ́kɔ́nɔ e biité, nuti líkíméke ananyía bɛsana eébí ŋá nyɛmána bɛ́ ɔbɛ́kɛ́láka. Mbá tɛ́ cáŋa hí e ekúlú eéyé ɔmɛsɛ́ káá mána. 8Baacɔ bá bunɔŋɔ a búmɔtɛ́ ká bɔ́ támbána biité na baacɔ bá bunɔŋɔ bú etémbí ; butéŋí a búmɔtɛ́ kɔ́ɔ́ tɔ́kɔ butéŋí bú etémbí ; ɛmɛsɛ́ bínyíékínyi bɛhaála bɛhaála ; mecíli káá bá tɔ́na meéŋí. Bɛsana eébí káá bá bɛsana bí nyitúme nyɛ́ ɔbɛ́nyíá mɔɔhɔ.
9Mbá banɔ́, énu bíkékényíki. Baacɔ káá banɔ́ fíimbieke né bekélísi bɛsana, bá banɔ́ súbéke ne mesue a *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na bí *Besuif. Nu ká nɔ́ tálɛ́mákɛ́na a nyɛkála eé buúse bú bekélísi ne e betíkítíki na a *baáŋá áyá aámɛ a asana, anyía nuánɔ́ hakɛ́na ɛmbasɔ́ eebú eé buúse. 10Bá ŋá nyɛmána ɔcaŋácáŋa ohulikinyi baacɔ bá mɔnɔŋɔ mekime Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma. 11Ekúlú ayɛ́ bá káá banɔ́ fíimbieke né bekélísi bɛsana, nɔtɛ caŋá ɔbɛ́ákákɛ́na a bɛsana abɛ́ nu ká nɔ́ kɔ́ɔnaka. Mbá, ekúlú eéyé, ánɔ táŋáka bɛsana abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ hákɛ́na e nyuúté. Tɛ́ cáŋa banɔ́ nu ká nɔ́ táŋáka, mbá *Efúúménénú yí Elilé yɛ́ káá táŋáka náánɔ́. 12Baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ké bú iínjíékíne mahɛ́ndɛ́ a baacɔ anyía bé beébe ɔɔ́nɔ́kɛ́na báábɔ́ benyíinyí bá bɛ́muátá. Híáná tɔ́na, síkíne káá kɛla ɔɔ́nɔ́. Baáná ké bú núúsiki bíábɔ́ bibíényi, bó ko wiínjíékíne mahɛ́ndɛ́ a baacɔ anyía bé ke bú beébe ɔ́ɔ́nɔ́kɛ́na. 13Baacɔ bekime ká bɔ́ banɔ́ líŋekine aámɛ a asana, mbá asana ɔ́mɔtɛ́, ɔɔcɔ ewú u kéé yééhíkínyínyi muuyé ɔ ɔkɔɔ́háma a nyɛmana, Bandɔ́mɛsɛ́ kéé wuúci nohi. »
Aabɛ́ yí ekume
(Mat 24.15-31 ; Luk 21.20-28 ; 17.23-24)
14« Ekúlú eéyé, nu ká nɔ́ lɛ́ca “aabɛ́ yí ekume”13.14 Fanáka Tan 9.27 ; 11.31 ; 12.11. eliménénú haála ahá yɛ́ tɛ́ ɔ́mɔ́ nyɛ́mana yé olimine. (Mɔfana asana eéyé é yiíyi lɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ.) Yaátɛ́ asana, baacɔ a bá ká bɔ bá i iisí ci Yuté ká bɔ́ nyɛ́mana bá ɔcabakɛna ɔ ɔkɔbɛ́námbaka a tɔkɔndɔ. 15Ɔɔcɔ awɔ́ u káá bá limine e cuunyi cɛ ciayɛ́ ciíbe tɛ sɔ́ɔ́na anyía wé yóófíne eé ciíbe o okohíite bɛnyɛ́ma bí osúéténe. 16Híáná tɔ́na, ɔɔcɔ awɔ́ u káá bá e esíéné tɛ káá nyɛ́mana wu ɔhálɔ́mɔ́na o ooki o okohíite búáyɛ́ bɔlaka bú nyiike. 17Mahana ne né beénjú bé efume ne né eebe a bá ká bɔ́ bá e meele ɔ mɔɔ́sɛ́ etéemé ! 18Ánɔ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ anyía bɛsana eébí tɛ́ bɛ́kɛ́láka e ekúlú yɛ́ ɛfɔŋa cɛ́ tɔbɔ́lá. 19Yááŋa anyía ɔ mɔɔ́sɛ́ etéemé, baacɔ ká bɔ́ lɔ́kɔ́máka muuyé buéŋí ɔ ɔhɔla muuyé amɔ́ bá ma bɔ́ lɔ́kɔ́máka o otúme e ekúlú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe kétíki na ɔmuaná na ɔmɛsɛ́ ɔ ɔkɔɔ́háma aámbáya. Bá tɛ ká háná ábɔ́ lɔ́kɔ́ma nyɛnamá nyí muuyé eényí. 20Mbɔ́kɔ Otéŋí a Waáŋá tɛ́ á sɔ́mba mekúti mɔɔ́sɛ́ etéemé, keyé ta ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ tɛ ɔ́mɔɔ́ bá wu ɔnɔhɔ. Mbá u ŋaá sɔ́mba mekúti mɔɔ́sɛ́ eémé a asana na bááyɛ́ baacɔ abá u ŋɔ lɔ́tɔ́kɔ. 21Etéeyé ekúlú, mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋaá banɔ́ laána ɔsɛ : “Ɔ́ɔ lɛcá, *Mesíi ooci aaha”, ta anyía “Mesíi ocinyíé ehenyíé”, nuti lumítíne. 22Yááŋa anyía, ne bemesíi bá bɛfala ne *behémúnyi bɛsana bá bɛfala ká bɔ́ hámɔ́kɔ́na, bé tóŋgínyi tubílícínyínyí, bá kɛ́laka *bikéki bɛ́ bɛsana anyía bébú néŋéke eebe abá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋɔ lɔ́tɔ́kɔ, ɔ́kɔ yááŋa yɛ́ ɔbá aáná. 23Mbá banɔ́, énu bíkékényíki aná. Ɛ́ ma mɛ́ caŋacaŋa ɔ banɔ́ óókísíki bɛsana bikime. »
Nyɛkahálɔ́mɔ́na nyɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ
24« Ɔ mɔɔ́sɛ́ etéemé, e elime ci muuyé eémú, ɔɔ́cɔ́ kéé nyíme, oólí tɛ háná nɔ́ma, 25tunjoti tɔ́ ɛŋɔ́lɔ́muaná káá kúákɔnaka ; bɛnyɛ́ma bɛ́ makɛ́nda a bɛ́áŋa ɛ ɛŋɔ́lɔ́muaná kéé bínyíékinyi.13.24-25 Ɛsa 13.10 ; 34.426Ekúlú eéyé, bá káá lɛca Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ á fáakɔna a bɛlɔndɔ́ noómi na na makɛ́nda meéŋí ne nuúmi. 27U káá tɔ́mɔ́kɔ́na bíáyɛ́ *bililé bɛ́ masɔ́ma e *tubéŋú túnyíse tɔ́ ɔmɛsɛ́ ɔ ɔkɔɔ́bánda bááyɛ́ baacɔ ɔbɔlɔtɔ́kɔ́nɔ́, bé húlúkúne e tubéŋú tukime tɔ́ na ɔmɛsɛ́ na ɔmuaná. »
Nyiékúnyi enyí bufikié ŋó tóŋínyi
28« Ánɔ lɛcá nyiékúnyi enyí bufikié ŋó tóŋínyi : Ekúlú eyí cííyí ɛndáfɛ á yáaŋa ɔ ɔtɔsɔ, nu ŋe nú menyi anyía tɔbɔ́lá á yáaŋa hoóhi. 29Híáná tɔ́na, ekúlú ayɛ́ nu ká nɔ́ lɛcaka bɛsana eébí á bɛ́kɛ́láka, énu menyí anyía yaŋɔ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ kokóokó ! 30Aá taaká taaká, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laána ɛsɛ́ baacɔ bá hɛɛya eehi ti ké bú wéékúne bekime ɛ́cɛ bɛsana eébí bikime tɛ ŋáa bɛ́kɛ́la. 31Na ɔmuaná na ɔmɛsɛ́ káá mána, mbá taaká cɛ́ bíámɛ bɛsana tɛ káá mána ta buɔ́sɛ́. »
Nɔtɛ hɛ́táka hiiné
32« Yááŋa anyía, ta ɔɔcɔ ti ŋeé menyi ekúlú eéyé, ta buɔ́sɛ́, te onjéŋí ; te hú *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, ta hú Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́, mbá hú ciamɛ Síkíne bímuócí u ŋe menyi. 33Énu bíkékényíki, nɔtɛ hɛ́táka hiiné, anyía nu ti ŋé nú menyi ekúlú ayɛ́ bɛsana eébí káá bɛ́kɛ́láka. 34Bú káá bɛ́kɛ́láka bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ ɔɔcɔ áŋa wu osúéte ɔ ɔkanda, yó síke ciayɛ́ ciíbe ná bááyɛ́ bɔnyiɔnɔ anyía bé síke tétényíki ; yó síkíne hú náányɛ́ buólí bú osíke nyiɔkɔ ; yɔ́ laána mutétényi ehenyi anyía ɔ tɛ hɛ́ta hiiné. 35Nɔtɛ hɛ́táka hiiné aná, anyía nu ti ŋé nú menyi ekúlú eyí muútí ooki ká ka hálɔ́mɔ́na, nanyiɔ́fɔ́ ayɛ́ʼ na ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci butúé e ? A bɛaka bɛ́ ɛkɔkɛ́ ayɛ́ʼ nɔɔ́nɔyá e ? 36Énu bíkékényíki anyía u tɛ banɔ́ kuána e hiiné, mbɔ́kɔ ú ŋgaá hálɔ́mɔ́na hú huasɛ ! 37Asana eeye ayɛ́ ɛ́ ŋa mɛ́ banɔ́ láana ŋa lɛ́ca baacɔ bekime : Nɔtɛ hɛ́táka hiiné. »
14Betéŋínyi Besuif ŋa bɔ́ táŋɛ́na Yésus hɛtɔkɛ
(Mat 26.1-5 ; Luk 22.1-2 ; Saŋ 11.45-53)
1Mɔɔ́sɛ́ ŋaá bá mɔ́ mɔ lɔ́bɔ méfendí ɔ ɔkɔɔ́háma buɔ́sɛ́ bɔ́ maŋanda eeme : Na bɔ́ *Basíka na abɔ́ bá ŋaá bá bá nyíáka biléti abɛ́ bá ŋaá bá bá tɛ́ a háya enutisi. Ne betéŋínyi *beluli nyiínjie ne *beékúnyi bikotí ŋa bɔ́ bá bábɔ́ áambaka ɔhatɛna Yésus e menjiŋé o o wuúci ɔ́ɔ́nɔ. 2Yááŋa anyía bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ kɔ́ɔnaka báyɛ : « Bú tɛ́ ɔmɔ́ nyɛ́mana bú ɔbɛ́kɛ́láka e ekúlú yɛ́ maŋanda, keyé baacɔ ké bú héléne etuŋulinyi. »
Oónjú a wɔmɔtɛ́ me sukunekinine Yésus ɔsɔŋɔ a aatɔ́
3Buɔ́sɛ́ a bɔ́mɔtɛ́ Yésus ŋaá bá a Bɛtani eé ciíbe ci Símon, oónuúnu ewú ú ŋé yeéŋúnyísi. U ŋaá bá wa nyíáka. Oónjú a wɔmɔtɛ́ ŋó yóófónóno hindeŋé a hɛ́ ŋaá bá hɛtábɔ́nákánɔ́ na nyɛndányɛ́ nyɛ́ alabatɛ́l. Hɛ́ ŋaá bá na taaká cɛ ɔsɔŋɔ yɛ́ náal e yí ŋe númbe ; yɛ́ ŋaá bá onduné ɔ ɔmuaná buéŋí. U ŋaá bácá hindeŋé, yó súkunekinine Yésus ɔsɔŋɔ ekime a aatɔ́. 4Bɔ́mɔtɛ́ baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá aáhá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́má bɔɔbɛ́, bé ŋé túme ɔkɔɔna beébe ne beébe báyɛ : « Aátɛ́ yɛ́ ŋɔ yɔ́ɔlɔ ɔ ɔcaŋgɛna ɔsɔŋɔ eeye aáná e ? 5Yiíyi anyía bá ŋaá bá bé o yiíyi túé ɔ ɔhɔla hɔ́ndɛ́tɛ cɛ́ mɔɔnyɛ́ ɛ́tátɔ́14.5 Mɔɔnyɛ́ eémé ŋaá bá bɛnamá e buólí bú hiɔŋɔ hikimekime bú ɔɔcɔ., bó meéme aafakɛna a basɔ́kásɔ́ka ! » Nyíábɔ́ nyɛkákálákɛna eényí oónjú oócí buéŋí. 6Mbá Yésus ɔsɛ : « Énu wuúci nyɛána mbuumu. Anyíatɛ́ nu ŋe nú wuúci yébi e ? Ú maa mɛ́ kɛlaka ambányɛ yɛ́ asana. 7Yááŋa anyíaʼo, nua nɔ́ŋa na basɔ́kásɔ́ka aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ bikúlú bikime. Nua nɔ́ŋa nú o beébe ɔ́ɔ́lɔ́kɔ bikúlú bikime ebí nú ŋe nú léne, mbá yaŋɔ́, ɛ tɛ ámɛ bá aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ bikúlú bikime. 8Bɔkɔ ebú oónjú ooci ma mɛ́ kɛlaka, ú ma kɛ́laka háyɛ maayɛ́ makɛ́nda ó yóóndo. Ú meé mi ootokine ɔsɔŋɔ yí enumbé aá cɛɛ́tɔ ɔ ɔ mɛ tábɔ́nɛ́na muamɛ munyienene.14.8 Besuif ŋa bɔ́ bá bébú fééfíki imime bɛsɔŋɔ bí enumbé.9Aá taaká taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana isíʼo : Ɔ ɔmɛsɛ́ okime, bɛhaála bikime ebí bé kéé húlikinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma eeye, bé kéé bíkétíkínyi tɔ́na baacɔ asana eyí oónjú ooci áŋa ɔkɛlákánɔ́, bé wuúci bɛ́tááka. »
Yútas ŋa yáamba ofiimbie Yésus né betéŋínyi beluli nyiínjie
10Aáná Yútas Iskaliót, ɔmɔtɛ́ u *baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ne béfendí bé Yésus, ŋa kaá kuána betéŋínyi *beluli nyiínjie o o beébe fiimbine Yésus. 11Ɛ́makɛ́la bábɔ́ lɔ́kɔ́má aáná, bé ŋé bílénéke buéŋí. Aáná bá ŋa bɔ́ bɛ́tánɛ́na o wuúci iínjie mɔɔnyɛ́. Aáná Yútas ŋeé túme ɔwaamba ekúlú a yambányɛ yí o beébe fiimbine Yésus.
Yésus ŋa nyíá Basíka na bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na
(Mat 26.17-25 ; Luk 22.7-14 ; Saŋ 13.21-30)
12Buɔ́sɛ́ bú buúse abɔ́ bá ŋaá bá bá nyíáka biléti a bɛ́ tɛ á bá ne enutisi, buɔ́sɛ́ abɔ́ bá ŋaá bá bɔ́ yɔ́ɔ́nɔ́kɔ baáná bá ɛtɔ́mbá, bá ɔnyíáka a *Basíka, *baákɔ́nɛ́na bé Yésus báyɛ nááyá : « Háányɛ́ o ŋoó léne anyía tú ka sɔ́ ɔ tábɔ́nákɛ́na Basíka e ? » 13Aáná u ŋá tɔ́ma baákɔ́nɛ́na béfendí, ɔsɛ náábɔ́ : « Ánɔ cɔbá, ɛ́kɛlá núénú óófíne a bálɛ́ka, nu ŋa nɔ́ ɔɔ́ndɛ́mánána na ɔɔcɔ, weé húlúkúne ɔkɔɔ́tɔ́ka menyífé ; énu wuúci látáka ; 14nú oofíne eé ciíbe ecí u ŋo yóofine, mbá núá laána muútí ooki anyía Muékúnyi ŋa báta anyía háányɛ́ u ŋa cɔ́ba ɔ ɔnyíáka Basíka na bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na e ? 15Aáná ú ŋa cɔ́ba ɔ ɔ banɔ́ tóŋínyi yaandándá yí ekéti yí ciíbe yɛ́ ɔnɔŋɔ a yááŋa na bɛnyɛ́ma bikime a bɛ́ ŋaá bɛ́ámba. Ánɔ basɔ́ tábɔ́nákɛ́na Basíka hɔ́á. » 16Baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ cɔba a bálɛ́ka, bá ŋá kuána bɛsana bikime háyɛ Yésus ŋeé beébe laákɛ́na, bá ŋá tábɔ́náka Basíka. 17Nanyiɔ́fɔ́, Yésus ŋá ka háma na bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ne béfendí. 18Ekúlú ayɛ́ bá ŋaá bá bébú nyíékínyi, Yésus ɔsɛ : « Aá taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana isíʼo : Ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ aá banɔ́ ewú tu ŋe sú nyíényi ŋa cɔ́ba o o mi fiimbie. » 19Ɛ́makɛ́la wá táŋɛ́tá aáná, bé ŋé cunjéke beébe bekime, hú náányɛ́ wá báta ɔsɛ : « Ɔ́kɔ yaŋɔ́ e ? » 20Mbá ɔsɛ : « Ɔmɔtɛ́ aá banɔ́ bɔ́ɔ́hátá ne béfendí ewú tu ŋe sú nyíényi atáásɛ ɔ́mɔtɛ́. 21Ɛ́ɛ, Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ŋa cɔ́ba o owé háyɛ Ciɔɔ́ŋɛ́ ŋe bíkéti a yááyɛ́ asana, mbá mahana ná ɔɔcɔ ewú u ŋeé wuúci fiimbieke ! Yɛ́ ŋa hɔ́la ɔhɛka nááyá anyía keyé bé ti ómó wuúci bíéne. »
Bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́
(Mat 26.26-30 ; Luk 22.15-20 ; 1Kɔ 11.23-25)
22Bébú nyiékínyi aáná, Yésus ŋé hiíte eléti, u ŋé iínjie Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti, u ŋé yiíyi bákáka, u ŋé beébe iínjíékíne, ɔsɛ : « Énu hiíte, ciamɛ cɛɛ́tɔ eeci cɛáŋa. » 23E elime eécí, u ŋé hiíte hindeŋé hí meluku, u ŋe iínjíé Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti, u ŋé beébe íínjíé, bá ŋa múákɛ́na meluku eeme beébe bekime, bé hiíhi hulikinyinyi. 24Mbá Yésus ɔsɛ : « Maamɛ manɔ́ŋɔ́ eeme mááŋa, meéme Bandɔ́mɛsɛ́ ŋó yoónyísinyinyi nyíáyɛ́ nyɛlata nyí bumbénú. Meéme mé ŋé yoótieke a asana yɛ́ baacɔ beéŋí. 25Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana aá taaká anyía ɛ tɛ ká háná ámɛ múána meluku ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú ayɛ́ ɛ ká mɛ́ múákɛ́na mecekí e *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. » 26Ɛ́makɛ́la bábɔ́ hákɛ́ná maŋana me onyemikinyi Bandɔ́mɛsɛ́, nyíábɔ́ nyɛcɔba eényí a nɔkɔndɔ nú Molifié.
Yésus ɔsɛ Bíel ŋeé wuúci bínéŋítíkínyi
(Mat 26.31-35 ; Luk 22.31-34 ; Saŋ 13.36-38)
27Yésus ŋaá laána bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ɔsɛ : « Banɔ́ bekime, nu ŋa nɔ́ cɔ́baka ɔ ɔ mɛ bɛ́yuátaka. Yááŋa anyía Ciɔɔ́ŋɛ́ ŋa kɔ́ɔna cɛ́sɛ : “Ɛ ká mɛ́ ɔ́ɔ́nɔ musókóbi ɛtɔ́mbá, ɛtɔ́mbá cíɔ sasiaka.”14.27 Skl 13.7 » 28U ŋo sólinyi ɔsɛ : « Ta híáná, ekúlú ayɛ́ ɛ ká mɛ́ haanyua e biwéewé, ɛ ká ka mɛ banɔ́ tátáka a *Kalilé. » 29Bíel ɔsɛ nááyá : « Ta yɛ́ cáŋa á bá anyía bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bekime ŋa bɔ́ ɔ bɛ́yuátaka, yaŋɔ́ ɛ tɛ ká mɛ ɔ bɛ́yuáta. » 30Mbá Yésus ɔsɛ nááyá : « Ɛ ŋa mɛ́ ɔ laana aá taaká isíʼo : Hɛ́nánɔ, hí e buutú eebu, ɔkɛla anyía yaaka yɛ́ ɛkɔkɛ́ é síke á bɛ́lɛ́ta bikúlú bífendí, ɛ́cɛ kuɔŋɔ́ o no moó mi bínéŋítíkínyi bikúlú bɛ́tátɔ́. » 31Mbá Bíel ŋaá hɛ́nyɛ́na ɔkɔɔna ɔsɛ : « I ti ké mi o bínéŋítínyi ta buɔ́sɛ́, ta yɛ́ cáŋa á bá anyía túésú wéényi. » Híáná baákɔ́nɛ́na bekime ŋa bɔ́ kɔɔ́náka bɔkɔ búmɔtɛ́.
Yésus ŋa bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na a Kɛtɛsɛmanɛ́
32Bá ŋgá bɔ́ hámá aá haála a hɔ́mɔtɛ́ ahá bá ŋaá bá bɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ anyía Kɛtɛsɛmanɛ́. Mbá Yésus ɔsɛ ná bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na : « Énu limíne aaha ; míɔ cɔba ɔ ɔkɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́. » 33U ŋɔ́ lɔ́ŋɛ́ta ne Bíel, na Sáak, na Sáaŋ ; bé ŋé súéte. Bulíkílíki ŋé túme o wuúci tímbie, maayɛ́ manɔ́ŋɔ́ kátákáta, 34mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Uumi ɔtɛ́má ŋaá mɛ́ nua e nyiwééné. Énu limíne aaha bɔɔ́sɔ. » 35Ɛ́makɛ́la wé beébe laána aáná, u ŋá cɔbɛ́ta ne buúse, u ŋé bísúbúlíéne ɔ ɔmɛsɛ́, u ŋé túme ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ anyía, mbɔ́kɔ búáŋa bú ɔbɛ́kɛ́láka aáná, wé wuúci ááŋɛ́na ekúlú yí muuyé eeye. 36U kɔɔ́naka ɔsɛ : « Ééʼ, Ába, Taatá, ɔ ɔ́ŋa wu ɔkɛlaka bɔkɔ bukime. Cɔ́kɔ́lɛ mɛ ááŋɛ́na hindeŋé hí muuyé eehi eémi eé buúse.14.36 A nyɛ́mɔtɛ́ nyɛkɔ́ŋɔ́na áŋa anyía « hindeŋé hɛ́ nyɛkála ». Mbá ta híáná, atɛ kɛla háyɛ i ŋe mí léne, mbá háyɛ o ŋoó léne. » 37U ŋgá hálɔ́mɔ́na haála ahá baákɔ́nɛ́na eébé bátátɔ́ ŋaá bá, u ŋé beébe kuána e hiiné, mbá ɔsɛ né Bíel : « Símon, ɔ ɔ́ŋa e hiiné e ? Ɛ́cɛ anyía ɔ tɛ ɔ́mɔ bá wu olimine wɔɔ́sɔ onjéŋí ɔ́mɔtɛ́ e ? 38Énu limíne bɔɔ́sɔ, nu bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ anyía muɔ́kɛ́tánana tɛ banɔ́ hámɛ́na. Ɔɔcɔ áŋa na ɔtɛ́má ɛ ɛcálɛ cɛ́ ɔkɛlaka bɔmbányɛ, mbá yuúhé tɛ́ka. » 39U ŋe túné é beébe bɛ́álɔ́na e bikúlú bífendí, u ŋá hálɔ́mɔ́nɛ́na ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na hú ɔ́mɔtɛ́. 40U ŋa háná á hálɔ́mɔ́na haála ahá bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ bá, u ŋá háná beébe kuána e hiiné. Yááŋa anyía hiiné ŋaá bá híé beébe yébíki buéŋí. Beébe te omenyi ta bɔkɔ bú o wuúci láana. 41Ɛ́makɛ́la wá háná ka hálɔ́mɔ́na e bikúlú bɛ́tátɔ́, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Híánáʼo, ánɔ hɛ́táka, nu hélúméke bɔmbányɛ ! Ɔmanɔ́ ooci, ekúlú ma nyɛ́mana ! Ɛ́ná, bá ɔcɔba o ofiimbie Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ná bakɛla maabɛ́. 42Ánɔ hatɔ́na, túé súéte ; ɛ́ná, ɔɔcɔ ewú u ŋé mi fiimbie, ooci ú má kaáháma ! »
Betéŋínyi Besuif ma bɔ́ hátɛna Yésus
(Mat 26.47-56 ; Luk 22.47-53 ; Saŋ 18.2-11)
43Ekúlú eyí Yésus ŋaá bá wa yánáŋa ɔ ɔtáŋa, Yútas, ɔmɔtɛ́ u *baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ne béfendí, ŋá ká háma ɔlɔŋɔ ne etúte yɛ́ baacɔ ; bá ŋa bɔ́ bá ne meléfényí : Na tɔsala tɔ́ ɛhána na tɔŋɛndá. Yááŋa anyía ne betéŋínyi *beluli nyiínjie, ne *beékúnyi bikotí, na *baáŋá bé *Besuif ŋe bú beébe tɔ́ma. 44Yútas, mufiimbie Yésus, ŋaá bɛ́nyɔ́ŋɛ́na etúte yɛ́ baacɔ eéyé anyána bá ŋa bɔ́ cɔ́ba o omenyi waáta ɔɔcɔ. U ŋeé beébe laána ɔsɛ : « Ɔɔcɔ ewú i ŋeé mi bíémbi íciócí, énu wuúci mɛɔ́mɛ́na, núé súéténe ɔbɛ́nɔ́fánɔ́ bɔmbányɛ. » 45Hí ahɛ́ Yútas ŋa kaáháma, yó bíkósíti nááyá, mbá ɔsɛ : « Láábi ! » Nyi wuúci bíémbi eényí. 46Eéyé ekúlú, baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá na Yútas ŋa bɔ́ bɛ́lɔ́cɛ́na Yésus, bé ŋé wuúci mɛɔ́mɛ́na. 47Mbá ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ a baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá aáhá ŋɔ sɔ́mɔ nɔsala nɔ́ ɔhána, yó súbíne munyiɔnɔ mu *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá, u ŋé wuúci cála ɔ ɔcala ootú. 48Mbá Yésus ɔsɛ : « Anyíatɛ́ nu ma nɔ́ fáakɔna ɔ ɔkɔ́ mɛ mɛɔ́mɛ́na na tɔsala tɔ́ ɛhána na tɔŋɛndá, háyɛ anyía ya mɛ́ŋa ocónjólóŋó yɛ́ ɔɔcɔ e ? 49Yiíyi anyía mɔɔ́sɛ́ mekime ɛ ŋáa mɛ bá na banɔ́, i yéékúnyíki baacɔ eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, mbá banɔ́ nu tɛ ɔ́mɔ nɔ́ mɛ mɛɔ́mɛ́na. Mbá, bú ma kaáháma aáná anyía bú á bɛ́kɛ́láka háyɛ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋó tóŋínyi. » 50Aáná baákɔ́nɛ́na bekime ŋa bɔ́ cábákɛ́na, bé ŋé wuúci bɛ́yúata. 51Ɔnɔ́kɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ a yɛ́mɔtɛ́ ŋaá bá aaha, yá látákɛ́na Yésus ; yɛ́ ma bɛ́bákɛ́na hú sanja aá cɛɛ́tɔ. Bá ŋa sɛ́ bé wuúci hatɛ́na, 52mbá u ŋa bɛ́yuáta ciayɛ́ sanja, nyɛbɛ́hɔ eényí, u ŋá cábákɛ́na onuti etémbí.
Bé ŋe kélísi Yésus e Hitúlé a hiáŋá
(Mat 26.57-68 ; Luk 22.54-55, 63-71 ; Saŋ 18.12-14, 19-24)
53Bá ŋa bɔ́ cɔbána Yésus né *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá. Hɔ́á ne betéŋínyi *beluli nyiínjie bekime, ne *beékúnyi bikotí, na *baáŋá bé *Besuif ŋa bɔ́ bɛ́bándákáná. 54Bíel ŋaá bá waá látákɛ́na Yésus e elime haaca ɔ ɔkɔɔ́háma a nɔháatɛ́ nú mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá. Aáhá u ŋe fulé é límine ne bicénji, u ŋe túmé ɔwaásába oocó. 55Ne betéŋínyi beluli nyiínjie na baacɔ bé Hitúlé a hiáŋá bekime ŋa bɔ́ bá bábɔ́ áambaka hɛkɔma hɛ́ ɔwɔɔ́nɛ́na Yésus e hiíhi, mbá ta híáná beébe te o hiíhi bɔ́ŋɔ. 56Yááŋa anyía baacɔ beéŋí ŋa bɔ́ bá bébú wuúci sɔ́mbákɛ́na bɛsana, mbá bɛ́ tɛ ɔ́mɔ́ bá bɔkɔ búmɔtɛ́ : Hú náányɛ́ wa kɔ́ɔnaka náányia. 57Bɔ́mɔtɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ hátɔna ɛndánáka, bé ŋé wuúci sɔ́mbɛ́na asana, báyɛ : 58« Tua sɔ́ŋa balɔ́kɔ́mánɔ́ waá kɔ́ɔ́naka ɔsɛ : “Ɛ ká mɛ́ kataka *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ eeci acɛ́ baacɔ á bɔ́ŋa bafalɛ́fákánɔ́, mbá ɔ mɔɔ́sɛ́ matátɔ́ míɔ falɛfaka ci etémbí acɛ́ tɛ́ cáŋa baacɔ bá ká bɔ́ falɛfaka.” » 59Mbá ta hú a asana eéyé, bɔ́ tɛ ɔ́mɔ́ bɔ́ bá okelú ɔ́mɔtɛ́. Hú náányɛ́ ŋaá bá wa kɔ́ɔnaka náányia. 60Mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá ŋá hatɔ́na ɛndánáka ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci Hitúlé, u ŋé bícónyi Yésus ɔsɛ : « Ɔ tɛ ŋɔ́ɔ bɛ́sɔ́mɔ ta hɛkɔma a tɔkɔma eetu atɔ́ baacɔ eebe ŋé bú o túme e ? » 61Mbá Yésus ŋeé lésíkínyí hú mbuumu, ta ɔbɛ́káma ta bɔkɔ. Mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá ŋe túné é wuúci bícónyi ɔsɛ : « Ɔ ɔ́ŋa *Mesíi, Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́ a wɔsáyábɛ́nánɔ́ e ? » 62Mbá Yésus ɔsɛ : « Ɛ́ɛ, ya mɛ́ŋa waátákána ; híáná nu ká nɔ́ lɛcáka Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ oliménénú a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ ú Bandɔ́mɛsɛ́ Alámakɛ́nda. Nuó wuúci lɛcaka tɔ́na weé húlúkúne a bɛlɔndɔ́ ɛ ɛŋɔ́lɔ́muaná. »
63Ɛ́makɛ́la mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá á lɔ́kɔ́má aáná, hilóbi ŋé wuúci tímbíé ; u ŋá laháka bíáyɛ́ bɛlaŋa, mbá ɔsɛ : « Aátɛ́ tɔ́na ! Tu tɛ ŋá háná asɔ́ aamba tɔkɔma tú etémbí. 64Nú ma nɔ́ lɔ́kɔ́ma na cáánɔ́ eetú háyɛ ú ŋe féníne Bandɔ́mɛsɛ́ ! A nyíánɔ́ʼo ? » Baacɔ bekime nyɛbɔsɔna eényí anyía ú maá kua asana ; bá ŋá nyɛmána bé o wuúci ɔ́ɔ́nɔ. 65Bɔ́mɔtɛ́ baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá aaha ŋe bú túme otúéne Yésus maatá, bé ŋe wuúci súŋe bɔlaka e eése, bé wuúci túméke tɔnjɔkɔ, báyɛ nááyá : « Ɔ́ɔ basɔ́ laána, aányɛ́ u mɔ́ yɔ́ɔ kɛla aáná e ? » Bicénji ŋe bú wuúci hiíte, bé wuúci aátákɛ́na ɛbɛ́lɛ́.
Bíel me bínéŋítíkínyi Yésus
(Mat 26.69-75 ; Luk 22.56-62 ; Saŋ 18.15-18, 25-27)
66Bíel ŋaá bá wa yánáŋa a nɔháatɛ́ bulɔɔ́lɔ ; munyiɔnɔ e muénjú a mumɔtɛ́ mu *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá ŋe oófíne. 67Mu ŋa lɛca Bíel wa yaásábáka oocó, yó wuúci bísíémúkúnyi bɔmbányɛ bɔmbányɛ, mbá ɔsɛ nááyá : « Ɔ́kɔ, tɛ́ka kuɔŋɔ́ tɔ́na ɔ ŋɔɔ́ bá ɔlɔŋɔ ne Yésus, ɔnɔ́kɔ́ yɛ́ *Násalɛt eeye e ? » 68Mbá Bíel ŋeé bínéŋítínyi, ɔsɛ : « I ti ŋé mi menyi asana háyɛ eéyé, ɛ tɛ lɔ́kɔ́ma ta aátɛ́ ɔ ŋɔɔ́ waamba ɔkɔɔna. » Aáná u ŋa hatɔna ɛndánáka, u ŋá cɔba o ohónyí e nyiofine nyɛ́ hɛkáká[ ; yaaka yɛ́ ɛkɔkɛ́ nyɛbɛ́lɛ́ta eényí]. 69Mbá munyiɔnɔ e muénjú eémú ŋé wuúci lɛca, muɔ́ háná láana baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá hɔ́á ɔsɛ : « Ɔɔcɔ ooci áŋa ɔmɔtɛ́ u ɔlɔŋɔ oócí ! » 70Mbá Bíel ŋe túné bínéŋítínyi Yésus. Hikúlúkúlú, baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá aáhá ŋe túné láana Bíel báyɛ : « Taatá, isuŋí tɛ a bá ɛmbányɛ, ɔ ɔ́ŋa u ɔlɔŋɔ oócí, anyía kuɔŋɔ́ tɔ́na ɔ ŋɔɔ́ nɔkɛna ɔtáŋa háyɛ ɔɔcɔ u *Kalilé. » 71Aáná Bíel ŋeé túmé ɔtáŋa, u súátákɛ́na, u bɛ́sɔ́mɔ́kɔ biinyie, ɔsɛ : « Aá taaká, i ti ŋé mi menyi ɔɔcɔ awɔ́ nu ŋa nɔ́ kɔ́ɔ́na yááyɛ́ asana. » 72Hú a yaátɛ́ ekúlú yaaka yɛ́ ɛkɔkɛ́ ŋá bɛ́lɛ́ta ɔ ɔbɛ́lɛ́ta e bikúlú bífendí. Aáná Bíel ŋaá bɛ́táá ɔtáŋa ewú Yésus ŋeé wuúci laána, ɔsɛ : « Ɔkɛla anyía yaaka yɛ́ ɛkɔkɛ́ é síke a bɛ́lɛ́ta e bikúlú bífendí, ɛ́cɛ o no moó mi bínéŋítíkínyi bikúlú bɛ́tátɔ́ asɛ o ti ŋóo mi menyi. » Nyíáyɛ́ nyitúme malɛlá eényí.
15Bá ma cɔbana Yésus ná Kɔ́mɛ́na Bílat
(Mat 27.1-2, 11-26 ; Luk 23.1-5, 13-25 ; Saŋ 18.28-40 ; 19.4-16)
1Tútútú nɔɔ́nɔyá, betéŋínyi *beluli nyiínjie ŋa bɔ́ bɛ́bándákáná ɔlɔŋɔ na *baáŋá bé *Besuif, ne *beékúnyi bikotí, na baacɔ bé etémbí bekime bé Hitúlé a hiáŋá15.1 Kɔ́mɛ́na ci Lóom ŋaá bá na makɛ́nda ne me olumitine na ma ɔsáŋɔ́na nyɛsɔ́mbɔ́tɔ́na nyí Hitúlé a hiáŋá a asana na ɔwɔɔ́nɔ ɔɔcɔ. anyía bábɔ́ lɔ́kɔ́mána. Aáná bé ŋe bú iínjie baacɔ makɛ́nda ma ɔwɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ Yésus, bé ŋé ké wuúci fiimbie né Bílat. 2Bílat ŋé wuúci bícónyi ɔsɛ : « Mbá ɔ ɔ́ŋa otéŋí u Besuif e ? » Mbá Yésus ɔsɛ : « Kuɔŋɔ́, ɔ ŋɔɔ́ kɔɔna aáná. » 3Betéŋínyi beluli nyiínjie ŋa bɔ́ bá bébú túméke Yésus tɔkɔma tuéŋí. 4Aáná Bílat ŋa háná é wuúci bícónyi ɔsɛ : « Mbá ɔ tɛ ŋɔ́ɔ bɛ́káma ta bɔkɔ e ? Tɛ́ka ɔ ŋɔɔ́ lɔ́kɔ́ma anamánamá cá tɔkɔma etú bé ŋe bú o túme e ? » 5Mbá u tɛ ɔ́mɔɔ́ háná o wuúci bɛ́káma ta bɔkɔ. Bílat ŋé kéké asana eéyé buéŋí.
Bílat ma sɔ́mbɔ́tɔ́na anyía bá ɔ́ɔ́nɔ Yésus
6Yááŋa anyía ɔ tuɔŋɔ tukime, e ekúlú yɛ́ bɔŋanda bɔ́ *Basíka, Bílat ŋaá bá waá nyɛ́anakɛnɛna baacɔ bá bunɔŋɔ ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ u ciíbe cɛ ɛcaná awɔ́ bá ŋaá bá bé wuúci báta anyía wá nyɛána. 7Híáná ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá eé ciíbe cɛ ɛcaná ekúlú eéyé ; nyíáyɛ́ nyiínyi ɛ́cɛ Balábas. U ŋaá bá ɔlɔŋɔ na baacɔ a bá ŋa bɔ́ kɛ́lákɛna betéŋínyi bunɔŋɔ aatɔ́ ɔnata, yɔ́ wɔɔ́nɔ́kɔ ɔɔcɔ. 8Aáná etúte yɛ́ baacɔ ŋa cɔba ná Bílat, yó wuúci báta anyía wé yiíyi kɛ́lɛ́na asana ayɛ́ u náŋa wé yiíyi kɛ́lakɛna. 9Mbá Bílat ŋa bɛ́káma ɔsɛ : « Nu ŋa nɔ́ aamba anyía yámɛ banɔ́ nyɛanɛna otéŋí u Besuif e ? » 10Yááŋa anyía u ŋaá bá weé menyukune bɔmbányɛ bɔmbányɛ anyía betéŋínyi *beluli nyiínjie ŋeé fiimbie Yésus nááyá a asana na muabɔ́ muliŋenene. 11Mbá betéŋínyi beluli nyiínjie ŋe bú oosíkínyi nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ anyía Bílat é nyiínyi nyɛanɛ́na hú Balábas. 12Mbá Bílat ŋa háná á báta ɔsɛ : « Aátɛ́ nu ŋa nɔ́ áamba aná anyía yámɛ kɛ́la ne ooci awɔ́ nu ŋa nɔ́ lɔ́ŋɔ anyía otéŋí u Besuif e ? » 13Aáná bé ŋe bú túmé ɔbɔmɔ báyɛ : « Ɔ ɔmbásá ɔ ɔmuanáʼo ! » 14Bílat ŋé beébe batá ɔsɛ : « Bɔkɔ a bɔɔbɛ́ bɔ́ yaátɛ́ wáŋa ɔkɛlákánɔ́ e ? » Bé ŋé túné bɔmɛ́ta buáŋá báyɛ : « Ɔ ɔmbásá ɔ ɔmuanáʼo ! » 15Bílat ŋaá bá wá yáambaka ɔkɛla háyɛ nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ ŋaá bá nyíé lénéke, aáná u ŋeé nyiínyi nyɛanɛna Balábas. E elime eécí, Bílat ŋá laana baacɔ anyía bé súbéke Yésus ne mesue, nyi beébe wuúci fiimbine eényí anyía bé keé wuúci aátákɛ́na ɔ ɔmbásá.
Bicénji ŋa bɔ́ cɛ́ca Yésus
16Bicénji ŋaá hámánáná Yésus a nɔháatɛ́ nú ciíbe cɛ kɔ́mɛ́na, bɛ́ ŋɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ úúbú ɔlɔŋɔ okime. 17Bí ŋé wuúci laŋá kaba e cibólótoto.15.17 Nyɛnamá nyɛ́ kaba eényí ŋaá bá bɔlaka bɔ́ mɔɔnyɛ́ meéŋí. Bɛ́ ŋaá nuáka oboŋoli na ɛsándá, bí ŋé wuúci háya a aatɔ́ háyɛ atamba yí butéŋí. 18Aáná bí ŋeé túme o wuúci téŋi, bí wuúci cɛ́cáka, bɛ́sɛ : « Hɔɔ́ɔʼ, otéŋí u *Besuif. » 19Bí wuúci súbéke na nɔtɔŋɔtɔ́ŋɔ́ a aatɔ́, bí wuúci túékíne maatá, bí wuúci túmékine eŋéndu háyɛ anyía bí ŋeé wuúci nyemi, yiíyi anyía bí ŋeé wuúci cɛ́ca bɔ cɛ́ca. 20Ɛ́makɛ́la bíé wuúci cɛ́cáka aáná, bí ŋé wuúci laŋɔ́na kaba e cibólótoto, bí ŋé wuúci helúmúnyi bíáyɛ́ bɛlaŋa ; nyi wuúci cɔbana eényí o okoó wuúci aátɛ́na ɔ ɔmbásá.
Bá ma yáátákɛ́na Yésus ɔ ɔmbásá
(Mat 27.33-44 ; Luk 23.26-43 ; Saŋ 19.16-24)
21Ekúlú ayɛ́ bá ŋaá bá bábɔ́ cɔ́cɔbakana Yésus o okoó wuúci aátɛ́na ɔ ɔmbásá, Símon, ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ u bálɛ́ka ci Silɛ́ɛn, ŋaá bá waá hɔ́laka aáhá, u ke yéélúéke e esíéné ; u ŋaá bá síkíne cɛ na Alɛkɛsándɛlɛ ne Lúfus. Bicénji ŋe bú wuúci eékínyi ɔbɛ́túáhɛ́na ɔmbásá ú Yésus. 22Aáná bá ŋa cɔ́bana Yésus a haála ahá bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ anyía « Kɔlɔkɔ́ta » ɛ́cɛ « haála há nuɔ́ŋɔ́lɔ́ŋɔ́lɔ ». 23Bá ŋa sɛ́ bébú wuúci múúsi meluku a mááŋa malátákánɔ́ na bɔkanyɛ́ abɔ́ bɔ́ ŋɔ lɔ́ŋɔ anyía míile, mbá wuúci ta ɔmúá.15.23 Míile ŋaá bá bɔkanyɛ́ a búmɔtɛ́ a bɔ́ ŋa kɛla anyía ɔɔcɔ tɛ lɔ́kɔ́ma ɔkála. Mbá Yésus ŋeé lénéke olimine wɔɔ́sɔ, ciayɛ́ cɛɛ́tɔ lɔ́kɔ́máka ɔkála ɔ ɔkɔɔ́háma a nyɛmana.24Nyíábɔ́ nyɛátákɛ́na eényí Yésus ɔ ɔmbásá. Bá ŋá aáfákána bíáyɛ́ bɛlaŋa ɛ́cɛ bá ma bɔ́ ááhakɛna ɔndɔŋɔ o omenyi bɔlaka abɔ́ ɔɔcɔ okime eé beébe áŋa wu ohiite. 25Na asanɔ́, i injéŋí ɛnámanyɛ́ nɔ́mɔ, bé ŋe bú wuúci aátákɛ́ná ɔ ɔmbásá. 26Bá ŋa bɔ́ ɔɔ́ŋɔ́kɔ hɛkɔma e hí ŋo tóŋínyi anyíatɛ́ bé ŋeé wuúci ɔɔ́nɛ́ná e hiíhi, báyɛ : « Otéŋí u *Besuif ». 27Bá ŋa bɔ́ aátákɛ́ná tɔ́na baŋána béfendí ɛ ɛmbásá hoóhi ne wuúci : A wɔmɔtɛ́ ɔ ɔmbásá a wɔ́mɔtɛ́ a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ, ooci a wɔmɔtɛ́ ɔ ɔmbásá a wɔ́mɔtɛ́ a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú meényi. 28[Híáná bú ŋaá bɛ́kɛ́láka háyɛ Ciɔɔ́ŋɛ́ ŋé tóŋínyi cɛ́sɛ : « Bé ŋeé wuúci fanɛ́na ɔ ɔmbana ú bɔɔ́nɔ baacɔ. »] 29Baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ hɔ́laka aáhá ŋa bɔ́ bá bébú wuúci ɔɔ́mbɔ́náka, bé wuúci bíbúnúnéke, bá kɔɔ́naka báyɛ : « Ɔnɔ́kɔ́, kuɔŋɔ́ awɔ́ ɔ ɔ́ŋa wu ɔkataka *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, wɔ́ɔ falɛfɔtɔkɔna ci etémbí ɔ mɔɔ́sɛ́ matátɔ́ e ? 30Bínóhi kuɔŋɔ́ bɛ́muátá aná ; sɔ́ɔ́na ɔ ɔmbásá ! » 31Híáná tɔ́na, ne betéŋínyi *beluli nyiínjie ne *beékúnyi bikotí ŋa bɔ́ bá bábɔ́ ɔɔ́mbɔ́náka Yésus, bá kɔɔ́naka beébe ne beébe báyɛ : « U ŋo nóhíki baacɔ bé etémbí, mbá u tɛ a bá wu obínóhi wuúci bɛ́muátá ! 32*Mesíi, Otéŋí u *Islayɛ́l, á sɔ́ɔ́na ɔ ɔmbásá aámbáya aná, anyía túásɔ́ lɛ́ca mbá túásɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ nááyá. » Baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá baátákɛ́nánɔ́ ɛ ɛmbásá ɔlɔŋɔ ne wuúci ŋaá bá bébú wuúci ɔɔ́mbɔ́náka tɔ́na.
Owé ú Yésus
(Mat 27.45-61 ; Luk 23.44-56 ; Saŋ 19.25-30, 38-42)
33Ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ buɔ́sɛ́, ibíne ŋaá kua i iisí ikime ɔ ɔkɔɔ́háma i injéŋí ɛ́tátɔ́. 34I injéŋí ɛ́tátɔ́ eécí, Yésus ŋó bókíte buáŋá ɔsɛ : « Eli, Eli, lama sabaktani ? », ɛ́cɛ anyía « Ciamɛ Bandɔ́mɛsɛ́, ciamɛ Bandɔ́mɛsɛ́, anyíatɛ́ ɔ́ mɔɔ́ mɛ bɛ́yúata e ? »15.34 Maŋ 22.135Ɛ́makɛ́la bɔ́mɔtɛ́ a baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá aáhá tálɛ́mákɛ́ná ábɔ́ lɔ́kɔ́ma ɔtáŋa oócí, báyɛ : « Ánɔ lɔ́kɔ́ma, u ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ Éli. » 36Aáná ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ eé beébe ŋaá cábɛ́tɛ́na, yó ko yubíne kɔ́cá a bɛányákánɔ́ bí meluku ; u ŋé ciíci fekí a nɔtɔŋɔtɔ́ŋɔ́, u ŋé ciíci kosíti né nyuúté nyí Yésus anyía wɔ́ cɔ́njɔkɔ, mbá ɔsɛ : « Ánɔ ɔ́ɔ́kɔ ! Túɔ cɔba ɔ ɔlɛca mbɔ́kɔ Éli ŋa fáaya, yó koó wuúci aatɔna ɔ ɔmbásá. » 37Mbá Yésus ŋoo bókíte na makɛ́nda, nyiomboko aatɔ́ eényí. 38Ekéti yɛ́ bɔlaka a yɛ́ ŋaá bá yá sɔ́mbɔ́tɔ́kɔ́na *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá láhɛa ɛ ɛkatɛ́katɛ́ o otúme ɔ ɔmuaná ɔ ɔkɔɔ́háma ɛ ɛmbana. 39Mutéŋínyi bicénji etíne atáánɔ ŋaá bá tálɛ́mɛ́na aáhá eé buúse bɔ́ ɔmbásá ú Yésus. Ɛ́makɛ́la muá lɛ́cá anyána Yésus ŋeé wé ɛ́cɛ ú moó bókíte, mbá mɔsɛ : « Yááŋa taaká anyía ɔɔcɔ ooci ŋaá bá Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́. » 40Bɔ́mɔtɛ́ beénjú tɔ́na ŋa bɔ́ tálɛ́mákɛ́na enenyíé, bé bísíémúkúnyi. Eé beénjú eébé, na Malíi, itónyi cɛ Makatala, na Salómɛ́, na Malíi, iinyí cɛ na Sáak e wutíkítíki ne Soóse, ŋa bɔ́ bá. 41Beénjú eébé ŋa bɔ́ bá bábɔ́ látákɛ́na Yésus ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá a *Kalilé, bé wuúci kɛ́lákɛ́na masɔ́ma. A bɔ́mɔtɛ́ tɔ́na beéŋí ŋa bɔ́ bá hɔ́á e bé ŋe bú cúcúbíkínyi ne wuúci eé Yelúsalɛm.
42A nyiɔ́fɔ́ eényí, bá kɔ́ɔnaka anyía *buɔ́sɛ́ bú ehélúme bú *Besuif áŋa nɔɔyá, buɔ́sɛ́ bɔ́ nyɛbɛ́tábɔ́na nyí ehélúme, 43ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ u bunɔŋɔ bɔ́ Alɛmatɛ́ ŋa kaáháma ; nyíáyɛ́ nyiínyi ŋaá bá ɛ́cɛ Yɔ́sɛb. U ŋaá bá ɔɔcɔ u Hitúlé a hiáŋá. Baacɔ wuúci kékéke buéŋí ; waá tátáka tɔ́na na mɔŋɔlɛ́ *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. U ŋe yeéhínyínyi, yɔ́ cɔba né Bílat ɔ ɔkɔbáta omime ú Yésus. 44Bílat ŋeé kéké anyía Yésus ŋe tényí é wé. Aáná u ŋɔɔ́ lɔ́ŋɛ́ta mutéŋínyi bicénji etíne atáánɔ ; u ŋé muúmu batá ɔsɛ : « Ɔ́kɔ, Yésus ŋeé wé buáyá e ? » Mbá mɔsɛ : « Ɛ́ɛ. » 45Ɛ́makɛ́la mutéŋínyi bicénji é wuúci bɛ́kámá aáná, nyíáyɛ́ nyiínjie Yɔ́sɛb makɛ́nda me ohiite omime eényí. 46Yɔ́sɛb ŋɔ́ kɔ yɔ́ɔ́ndɔ́ ɔmbɔ́mɔ́. U ŋa aatɔ́na omime ɔ ɔmbásá, u ŋá bákákɛ́na ɔmbɔ́mɔ́ ; nyikeényie eényí. Eenyie ŋaá bá etímékénú a nyɛndányɛ́ noómi. E elime eécí, u ŋeé fuŋúlísíki yaandándá yɛ́ nyɛndányɛ́ e nyiofine nyí eenyie. 47Na Malíi, itónyi cɛ Makatala, na Malíi, iinyí ci Soóse, ŋe bú bísíémúkúnyi haála ehé bé ŋeé wuúci nyie.
16Yésus ma háányua o owé
(Mat 28.1-8 ; Luk 24.1-11 ; Saŋ 20.1-2)
1Ahá *buɔ́sɛ́ bú ehélúme bú *Besuif ŋa hɔ́la, na Malíi, itónyi cɛ Makatala, na Salómɛ́, na Malíi, iinyí cɛ Sáak, ŋa bɔ́ ɔ́ɔ́ndɔ́kɔ́ bɛsɔŋɔ bí enumbé anyía bé ke bú fééfíki omime ú Yésus. 2Tútútú nɔɔ́nɔyá, buɔ́sɛ́ bɔ́ sɔ́ndɛ ɛ́cɛ ɔɔ́cɔ́ a yáaŋa ɔ ɔháma, bá ŋa bɔ́ hátɔ́na bɔ́ cɔba e eenyie. 3Bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ bɛ́bátáka beébe ne beébe báyɛ : « Aányɛ́ u ŋa cɔ́ba ɔ ɔ basɔ́ fúŋulisinyinyi nyɛndányɛ́ e nyí ŋe kúeye nyiofíníne nyí eenyie e ? » 4Mbá, ahɛ́ bá ŋa bɔ́ tálá eése, bá ŋá lɛcá anyía bé me fúŋulisi yaandándá yɛ́ nyɛndányɛ́ a nyɛ́ ŋaá bá e nyiofíníne nyí eenyie. 5Bé ŋe bú óófíne noómi, bɔ́ lɛ́ca ɔnɔ́kɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ eliménénú a yáábɔ́ aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ, ú ma láŋaba kaba e cifúlúndúndúé. Bulíkílíki ŋé beébe tímbíé. 6Mbá ɔnɔ́kɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ eéyé ŋeé beébe laána yɛ́sɛ : « Nuti líkíméke. Nu ŋa nɔ́ áamba Yésus, ɔɔcɔ u *Násalɛt, awɔ́ bá ŋa yaátákɛ́na ɔ ɔmbásá. Ú ma háanyua o owé, u tɛ á bá aaha ! Ánɔ lɛca, aaha bé ŋeé wuúci fiényínyi. 7Aámbáya, ánɔ cɔbá ɔ ɔkɔláana bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na, ne Bíel áyá, anyía ú me búéke a *Kalilé : Hɔ́á nú ké nú wuúci lɛcaka, háyɛ u ŋaá banɔ́ láákɛ́na. » 8Nyíábɔ́ nyɛháma eényí e eenyie, bá ŋá cabákɛ́na, bá ndándámaka ɛ́cɛ bá ma bɔ́ taa. Ta híáná, bɔ́ tɛ ɔ́mɔ bɔ́ láana ta ɔɔcɔ ta bɔkɔ anyía bá ŋa bɔ́ bá bébú líkíméke buéŋí.
Yésus me bítóŋínyi ná Malíi, itónyi cɛ Makatala
[ 9Tútútú nɔɔ́nɔyá cɛ́ buɔ́sɛ́ bɔ́ sɔ́ndɛ Yésus ŋa háanyua e biwéewé. U ŋa caŋá obítóŋínyi ná Malíi, itónyi cɛ Makatala, ecí u ŋeé hémúkúnyi *bɛɛbɛ́ bí bililé bítíndétú nɔ́mɔ. 10Aáná Malíi ŋaá cɔbá o o húle bíkétíkínyi baacɔ e bé ŋe bú líhéke ne Yésus asana eéyé. Bá ŋa bɔ́ bá na ɔtɛ́má ɔnua, bá lɛ́laka. 11Mbá ahɛ́ bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máká ɔtáŋa ú Malíi, anyía Yésus áŋa wɔɔ́sɔ, ú me wuúci lɛcaka tɔ́na, beébe te olumitinine.
Yésus me bítóŋínyi ná baákɔ́nɛ́na béfendí
12E elime eécí, Yésus ŋé bítóŋínyi ná *baákɔ́nɛ́na béfendí a bɔ́mɔtɛ́, u lɛcakana náányia. Baákɔ́nɛ́na eébé ŋa bɔ́ bá bábɔ́ cɔ́cɔbaka a hɛnɔŋɔnɔ́ŋɔ́ a hɛ́mɔtɛ́. 13Bá ŋga bɔ́ halɔ́mɔ́na, bó bíkétíkínyi tɔ́na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ baákɔ́nɛ́na asana eéyé, mbá beébe te olumitinine tɔ́na.
Yésus me bítóŋínyi ná bɔ́ɔ́hátá na ɔmɔtɛ́
14E elime eécí, Yésus ŋé bíóndísínyi obítóŋínyi ná bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá na ɔmɔtɛ́, beébe ɔ ɔnyíá ; yó beébe kákálákɛ́na anyía bá ŋa bɔ́ bá ne isuŋí na bɛnatákánɔ́ bɛ́ ɛtɛ́má, ananyía bé ti ómo bú lumitinine ɔtáŋa ú baacɔ e bé ŋe bú wuúci lɛcáka ɛ́cɛ ú ma háanyua o owé. 15Ɔsɛ náábɔ́ : « Énu ke húlíkínyi baacɔ bekime ɔ ɔmɛsɛ́ okime Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma. 16Ɔɔcɔ ewú u kéé lumitinine Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma eéyé, yó bíótíne, káá bá ne olíhe. Mbá ɔɔcɔ ewú u ti kéé yiíyi lumitinine káá bá na nyɛkua. 17Bikéki bí tubílícínyínyí eebi káá lɛ́cakana a baacɔ e bé ké bú lúmitekinine : Bé ké bú hémúkúnyi *bɛɛbɛ́ bí bililé eémí e nyiínyi, bá táŋáka bɛɔ́sɔɔ́sɔ bɛ́ ɛtáŋa. 18Bá hátɛakɛna mɔɔ́hɔ a mɔɔ́sɔ na aabá. Ta bábɔ́ muána bɔkɔ a bulɔkɔ́nɔ́, bú ti kéé beébe kɛla ta bɔkɔ ; bá ká bɔ́ tálákɛ́na bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ aabá, bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ eébé bɔ́ waáŋɔ́núaka. »
Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé béétísi Yésus ɔ Ɔmuaná
19Ɛ́makɛ́la Otéŋí a Waáŋá Yésus á máná ɔtáŋa aáná ná bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na, Bandɔ́mɛsɛ́ nyi wuúci béétísi eényí ɔ Ɔmuaná o okolímine aáyá a maabána, a yááyɛ́ aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ. 20Aáná baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ cɔ́bá o o húle húlinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma haála hekime. Otéŋí a Waáŋá ŋaá bá ne beébe e buólí eébú, we oónyísíkínyi Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma ne bikéki bí tubílícínyínyí abɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ kɛ́laka.]