Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma háyɛ
Matío
ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ́
Tufule túnyíse tɔ́ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma
Bɛsana a bɛ́ ŋɔ yɔɔ́lɔ anyía bá lɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ nyɛfana nyí tufule eetu
Baacɔ bényíse, náányíá náányia, bá ŋa bɔ́ ɔɔ́ŋɔ́kɔ tufule túnyíse tɔ́ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma. Hú naányɛ́ ŋeé bikétíkínyi baacɔ ne buólí ebú Yésus ŋɔɔ́ nyíɔkɔ ɔ ɔmɛsɛ́ ooci, na bɛsana ebí u ŋe yeékúnyíki baacɔ áyá ; bó bíkétíki ta asana yí úúyé owé, ta yɛ́ nyíáyɛ́ nyɛhaanyua e biwéewé. A asana ayɛ́ bá ŋa bɔ́ ɔɔ́ŋɔ́kɔ hú bɛsana bɛ́ ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ oócí Yésus, ɛ́ɛhɛ́ bɛhaála a bɛ́mɔtɛ́ bí cííbú Ciɔɔ́ŋɛ́ ŋaá hɔ́ánána buéŋí. Mbá ta híáná, hú naányɛ́ e beébe ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ a nyíáyɛ́ nyɛlɛca. Yaátɛ́ asana bá ŋa kúana tɔ́na aálɔ́nána ceéŋí, hɔlákáhɔ́láka e nufule anɔ́ Sáaŋ ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ́. Nú ŋá yaálɔ́nána buéŋí na bɛ́tátɔ́ eebi a bɛ́mɔtɛ́.
A Nyɛlata nyɛ́ Buáyá, *Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bɛ́tánɛ́na baacɔ anyía u kéé beébe tɔ́mɛ́na ɔɔcɔ o okoó beébe kétúnyíki, beébe buayá, bunɔŋɔ bú Islayɛ́l. A nyɛfaaya nyí Yésus ɔ ɔmɛsɛ́, Boloomɛ́ŋ ŋa bɔ́ bá ɛ́cɛ bá ma bɔ́ nyíá bunɔŋɔ bú Islayɛ́l, bá mánakɛna baacɔ bá hɔ́á háyɛ bé ŋe bú léne, bé beébe tíbíléke.
Aáná Besuif beéŋí, baáná bá Islayɛ́l, ŋa bɔ́ bá bébú kétiki báyɛ ɔɔcɔ awɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ á nyɛmána wu ɔtɔ́ma, wuúci bɔ́ ŋɔ́ lɔ́ŋɔ báyɛ « Mesíi », ta anyía « Kilís », wuúci oócí u kéé beébe kétúnyíki a buɔ́lɛ́ bú Boloomɛ́ŋ. Mbá Yésus ta ɔkɛla aáná. U ŋaá háŋɔ́náka yáaŋa baacɔ a bá ŋa bɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ nááyá na a buɔ́lɛ́ bɔ́ Sátan na bɔ́ bɔɔbɛ́. U ŋaá lɔ́kɔ́máka muuyé buéŋí ɔ ɔkɔɔ́háma o owé, ɔ ɔkɛla anyía wé beébe haŋɔnaka.
Yaátɛ́ asana Yésus tɛ ɔ́mɔɔ́ bɛ́lɔ́ŋɛ́ta ta buɔ́sɛ́ anyía « Mesíi », ta anyía « Kilís » ekúlú ekime ayɛ́ u ŋaá bá waá táŋáka yááyɛ́ asana yɛ́ bɛ́muátá. U ŋaá bá weé bícíékínyi yáaŋa hú anyía « Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ. »
Aáná betéŋínyi Besuif beéŋí ti omó bú lumitine ta buɔ́sɛ́ anyía Yésus áŋa Ooci awɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bɛ́tánɛ́na baacɔ, anyía bá ŋa bɔ́ bá bébú líkíméke ɔmámáka bíábɔ́ bilimíníné ; yaátɛ́ asana bɔ́ tɛ ɔ́mɔ́ bɔ́ bá bé olumitine bɛsana abɛ́ u ŋaá bá we yeékúnyíki baacɔ.
Tufule tɔ́ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma tukime túnyíse ŋo tóŋínyi anyía Yésus áŋa Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́. Ɛ́cɛ anyía wáŋa tɔ́na Indiwé, bɔkɔ búmɔtɛ́ ne Ooci awɔ́ u ŋaá bá wɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ anyía ciayɛ́ Síkíne. Aáná, tu ŋa sɔ́ nyɛ́mána tu o wuúci béétíki bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ tu ŋe sú bééti Síkíne. E tufule tɔ́ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, Yésus ŋe yeékúnyi baacɔ na bɔɔcɔ, u beébe laakɛna anyána Bandɔ́mɛsɛ́ kéé téŋgínyi. U ŋaá kɛ́nda ɔ ɔhɔla na Sátan na bɛɛbɛ́ bí bililé áyá ; Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci tɔ́ma anyía we keé kétúnyíki baacɔ a buɔ́lɛ́ bɔ́ bɔɔbɛ́.
Matío ŋaá bá mutúé etéési ekúlú eyí Yésus ŋeé wuúci lɔ́ŋɔ́kɔ (9.9), yɔ́ bá ɔ ɔlɔŋɔ ú baacɔ bá ɛndɔ́ma bé Otéŋí a Waáŋá (10.3).
Né Besuif Matío ŋá hɔ́la ɔwɔɔ́ŋɛ́na nufule eenu, yaátɛ́ asana u ŋá bɛ́kɛ́lɛ́na buéŋí bikélékéti bí tufule tɔ́ Nyɛlata nyɛ́ Buáyá ; u ŋeé beébe cíbúníne bɔmbányɛ anyána nyɛfaaya nyí Yésus áŋa nyinyíóyísínyi nyí bikélékéti eébí. Aáná « Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná » áŋa yaandándá yɛ́ asana e nufule eenu. Yésus áŋa Otéŋí awɔ́ u ŋa nyɛmána wu ɔfaaya, wáŋa u bɔnyɛ Otéŋí Táfit. Nyɛnamá nyí nyitúme anyɛ́ Matío ŋeé túme ɔwɔɔ́ŋɔ núáyɛ́ nufule ŋaá hɔánána na bɛhaála a bɛ́mɔtɛ́ bɛ́ Nyɛlata nyɛ́ Buáyá, i iŋetí cɛ Sɛn 2.4 na 5.1.
Bá ŋa fána e nufule nɔ́ Matío bɛɛtɔ́ bí mehúnyi abɛ́ Malɛ́kus ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ́ :
Bɛsana abɛ́ Sáaŋ Batis ŋe húlíkínyí baacɔ (3.1-12)
Ne nyibíótíne na mukɔkɔnana mu Yésus (3.13-4.11)
Ɔkanda wú ɔcɔba e Yelúsalɛm (19-20)
Ta híáná, Matío ŋa cáŋa e hiíte ekúlú ɔwɔɔ́ŋɔ́kɔ nyitúme nyí olíhe ú Yésus : Ne nyibíbíéne na bunɔ́sɛ́ bú Yésus (1-2). A bɛsana eébí, Matío ŋo tóŋínyi a núáyɛ́ nufule aányɛ́ wáŋa Yésus, Otéŋí-Munohi baacɔ awɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe bɛ́tánɛ́ná ; mbá wuúci tɔ́na Ɛmanuɛl, ɛ́cɛ anyía « Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa náásɔ́ », Munyíóyísínyi ɛndána cɛ Nyɛlata nyɛ́ Buáyá.
E nufule eenu, Yésus áŋa ne Mukuune yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí olíhe yí Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná, ne Muékúnyi baacɔ e bé ŋe bú oófine hɔ́á ; beébe eébé bé ŋe bú líhe yɔɔ́sɔɔ́sɔ yɛ́ hiɔ́bɔ : Hiɔ́bɔ hí belumitinine. Yésus meé hiíhi táákɛ́na e bikúlú bikime. Baacɔ eébé ŋa bɔ́ nyɛmána bé ohulikinyi baacɔ bé etémbí bɛsana eébí.
1Eénye cá baacɔ bá hɛnyɛ́nɔ́ hí Yésus
1Ɛnjɔ́ɔ cɛ ɔbɔ́ta ú *Yésus *Kilís, *Ɔɔ́nɔ́ u Táfit, a wáŋa ɔɔ́nɔ́ u *Abɛ́laham : 2Abɛ́laham ŋeé bíéné *Isak, Isak ŋé bíéne *Yákɔb ; Yákɔb yó bíénéke na Yúta na bááyɛ́ benyíinyí ; 3Yúta ŋé bíénéke na Falɛs na Sala (oónyí ŋaá bá Tamaal) ; Falɛs ŋé bíéne Ɛslɔm, Ɛslɔm ŋé bíéne Aalam ; 4Aalam ŋé bíéne Aminatab ; Aminatab ŋé bíéne Naasɔn, Naasɔn ŋé bíéne Sálamɔn ; 5Sálamɔn ŋé bíéne Bɔ́as (oónyí ŋaá bá Láháb) ; Bɔ́as ŋé bíéne Ɔbɛt (oónyí ŋaá bá Olúutu) ; Ɔbɛt ŋé bíéne Yésée ; 6Yésée ŋé bíéne Otéŋí u baacɔ *Táfit.
Táfit ŋeé bíéné Sálɔmɔn, ne wuúci ne oónyí u Úúli ; 7*Sálɔmɔn ŋé bíéne Olobuam ; Olobuam yó bíéne Abiya ; Abiya ŋé ke bíéne Asaf1.7 A N.B., nyiínyi eényí áŋa nyɛɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ anyía Asa (1Kl 3.10). ; 8Asaf yó bíéne Yɔsáfat ; Yɔsáfat yó ko bíéne Yɔ́lam, Yɔ́lam ŋé bíéne Osías. 9Osías ŋé ke bíéne Yɔhatam ; Yɔhatam ŋé bíéne Aháas, Aháas ŋé ke bíéne Esékias ; 10Esékias yó bíéne Manásɛ ; Manásɛ ŋé ke bíéne Amɔ́n ; Amɔ́n ŋé bíéne Sosias ; 11Sosias yó bíénéke ne Sékóniyas na bááyɛ́ benyíinyí ekúlú yí mutiŋene mɔ *Bábilon.
12E elime ci mutiŋene mɔ Bábilon,1.12 Besuif ŋe bú limekine tuɔŋɔ 70 a Bábilon (605-536 ɛ́cɛ Yésus Kilís ti ŋée bíbíéne). Sékóniyas yó bíéne Salatiɛl ; Salatiɛl ŋé ke bíéne Sólóbabɛl. 13Sólóbabɛl ŋé bíéne Abiyut, Abiyut ŋé bíéne Eliákim, Eliákim ŋé ke bíéne Asɔɔl, 14Asɔɔl yó bíéne Satɔk, Satɔk ŋé ke bíéne Akim, Akim yó bíéne Eliyut. 15Eliyut ŋé bíéne Eliyasaal ; Eliyasaal ŋé bíéne Mátan, Mátan yó ko bíéne Yákɔb ; 16Yákɔb nyikeébíéne eényí Yɔ́sɛb, ɔnɔ́mɛ u Malíi ; Malíi áŋa iinyí ci Yésus ; bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́ Yésus anyía *Mesíi.1.16 Besuif ŋa bɔ́ bá bábɔ́ tátáka anyía Mesíi kéé húle a bɔnyɛ na Abɛ́laham, ne Isak, ne Yákɔb, ne Otéŋí Táfit. Nyihiite anyɛ́ Yɔ́sɛb me hiite Yésus, Yésus a yáaŋa tiisi cɛ ɔɔcɔ u hɛnyɛ́nɔ́ hí Otéŋí Táfit.
17Yááŋa anyía, o otúme ná Abɛ́laham ɔ ɔkɔɔ́háma ná Táfit ɔmbana ú ɛnjɔnjɔ cɛ́ baacɔ áŋa cɛ́ɔ́hátá ne ínyíse ; híáná o otúme ná Táfit ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú yí mutiŋene mɔ Bábilon ɔmbana ú ɛnjɔnjɔ cɛ́ baacɔ áŋa cɛ́ɔ́hátá ne ínyíse ; o otúme ekúlú yí mutiŋene mɔ Bábilon, ɔ ɔkɔɔ́háma e nyibíbíéne nyí Mesíi ɔmbana ú ɛnjɔnjɔ cɛ́ baacɔ tɔ́na áŋa cɛ́ɔ́hátá ne ínyíse.
Nyibíbíéne nyí Yésus
18Aana nyibíbíéne nyí Yésus *Kilís ŋaá bɛ́kɛ́láka : Malíi, iinyí ŋaá bá ɔkɔŋɛna yɛ́ Yɔ́sɛb. Mbá nyíáyɛ́ nyihiite nyifume eényí a makɛ́nda me *Efúúménénú yí Elilé ɛ́cɛ bá tɛ ŋá bɔ́ tɔ́nɔ́nɔ.1.18 Yɛ́ ŋaá bá e Islayɛ́l anyía, mbɔ́kɔ ɔbɔ́la mé lumitine yááyɛ́ ɔkɔŋɛna, eé buúse bú bikotí ɛ́cɛ bá ma bɔ́ tɔ́nɔ́nɔ, ta yɛ́ cáŋa á bá anyía bé ti ŋé bú túme olíhe ɔlɔŋɔ.19Yááyɛ́ ɔkɔŋɛna Yɔ́sɛb ŋaá bá atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ ; u ti ómo léne o wuúci lemisi aatɔ́, ɛ́ɛhɛ́ u ŋaá sɔ́mbɔ́tɔ́na ɔnyɛána bɛkɔŋɛna eébí a nyɛnamba. 20Ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá waá bɛ́tááka aáná, *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí Otéŋí a Waáŋá ŋé wuúci laana a alamá yɛ́sɛ : « Yɔ́sɛb, ɔɔ́nɔ́ u Táfit, eti líkíme ɔbátɛ́na Malíi ; yááŋa anyía wáŋa ne nyifume eényí hú a makɛ́nda me Efúúménénú yí Elilé, tɛ́ cáŋa e nyilimíné na ɔnɔ́mɔcɔ́. 21U kéé bíéne ɔɔ́nɔ́ ɔnɔ́mɔcɔ́, wó wuúci lɔá nyiínyi anyía Yésus anyía wuúci u káá kɛ́la anyía *Bandɔ́mɛsɛ́ á háŋɔ́náka baacɔ bá búáyɛ́ bunɔŋɔ a maabɛ́. »1.21 Nyiínyi nyí Yésus ŋe bíhémbúle anyía : « Indiwé áŋa nyɛnɔhɔ. »22Bɛsana eébí bikime ŋaá bɛ́kɛ́láka aáná, anyía buhúnyi ebú Otéŋí a Waáŋá ŋaá kɔɔna e nyuúté nyɛ́ muayɛ́ *muhémúnyi bɛsana ó bínyioyisinyi ; búáŋa anyía : 23« Ɛ́ná, ɔbɔ́la u oónjú ewú ú tí ŋe ményi banɔ́mɔcɔ́ kéé hííte nyifume, yó bíéne ɔɔ́nɔ́ ɔnɔ́mɔcɔ́ ;1.23 Ɛsa 7.14 bó wuúci lɔá nyiínyi anyía Ɛmanuɛl. » Nyiínyi eényí ŋe bíhémbúle anyía « Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa náásɔ́. » 1.23 Ɛsa 8.8, 1024Ɛ́makɛ́la Yɔ́sɛb á háányua e hiiné, u ŋá kɛlaka háyɛ elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí Otéŋí a Waáŋá ŋeé wuúci laákɛna ; nyihiite uuyé oónyí eényí e úúyé ooki. 25Ta híáná, u ti ómo wuúci fiananana ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú eyí u ŋeé bíéné ɔɔ́nɔ́ ɔnɔ́mɔcɔ́, yó wuúci lɔa nyiínyi anyía Yésus.
2Bemenyi bɛsana ma bɔ́ fáaya o okonyémi iŋéné
1Aáná Yésus ŋeé bíbíéné a Bɛ́tɛlɛhɛm2.1 Bɛ́tɛlɛhɛm áŋa bunɔŋɔ ebú Otéŋí Táfit ŋeé bíbíéne hɔ́á., i iisí ci Yuté, e ekúlú eyí Elóot ŋaá bá otéŋí. E elime eécí, bemenyi bɛsana2.1 Bá ŋa bɔ́ bá baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá bébú bísíémúkúnyi, bá aákɔ́nákɛ́na tunjoti, bé hulukune ta anyía a Bábilon, ta anyía a bunɔŋɔ bɔ́ Bɛ́ɛsɛ. ŋa ka bɔ́ hátɔ́na náábɔ́ a aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́, bá ŋga hámɔ́kɔ́ná eé Yelúsalɛm. 2Bé ŋe bú túmé o húle báta baacɔ anyía bé beébe tóŋínyi haála ehé bé meé bíéne otéŋí u *Besuif. Yááŋa anyía bá ŋa bɔ́ lɛ́cáka hííyé hinjoti á nɔ́maka náábɔ́ a aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́, buátɛ́ bɔkɔ bá ŋga bɔ́ hátɔ́kɔ́na o okoó wuúci lɛca, anyía bébú wuúci nyemíki. 3Ɛ́makɛ́la Otéŋí *Elóot á lɔ́kɔ́má asana eéyé, bú ŋé wuúci yébíki, na baacɔ bekime bé *Yelúsalɛm áyá. 4Aáná u ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ ne betéŋínyi *beluli nyiínjie bekime ne *beékúnyi bikotí bá búáyɛ́ bunɔŋɔ. Bá ŋa bɔ́ fáákɔ́na, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Háányɛ́ bá á nyɛ́mana bé obíéne Mesíi e ? » 5Báyɛ nááyá : « Bá ŋa nyɛmána bé obíéne *Mesíi a Bɛ́tɛlɛhɛm, i iisí ci *Yuté, anyía *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ a mumɔtɛ́ ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ́ ɔsɛ :
6“Ɛ́ná, kuɔŋɔ́ Bɛ́tɛlɛhɛm, acɛ́bɛ́ yí Yuté, ɔ tɛ ɔ́ bá hɛbálɛ́kabálɛ́ka a bálɛ́ka cí Yuté ikime. Ɛ ŋɔ mɛ́ ɔ laana ɛsɛ́ otéŋí kéé bíbíéne nɔ́ɔ́wɔ. U káá bá mukendisi buamɛ bú Islayɛ́l2.6 Nyiínyi anyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe yiínjie Yákɔb, ɔnana u Abɛ́laham (Sɛn 32.28). E elime, nyiínyi eényí a yáaŋa nyiínyi nyí hɛnyɛ́nɔ́ hikime bí Besuif. Fanáka Mis 5.2..” »
7Ɛ́makɛ́la Elóot á lɔ́kɔ́máká ɔtáŋa oócí, u ŋɔ́ lɔ́ŋɛ́ta bemenyi bɛsana a hɛtɔkɛ, yó beébe bícónyi ɔsɛ : « E ekúlú ayɛ́ háányɛ́ hinjoti é bítóŋínyi náánɔ́ e ? » 8Ɛ́makɛ́la wáá lɔ́kɔ́má nyíábɔ́ nyɛbɛ́káma, u ŋé beébe tɔ́ma a Bɛ́tɛlɛhɛm, ɛ́cɛ ú ma cáŋa o beébe laana ɔsɛ : « Ánɔ cɔbá, nué bícónyíki bɔmbányɛ bɔmbányɛ asana yɛ́ ɔɔ́nɔmbɔ́ oócí. Ekúlú eyí nú ké nú wuúci bɔ́ŋɔ, énu ké mi óókísi mbá yaŋɔ́ tɔ́na, yémi súéte o okoó wuúci lɛca, anyía yémi wuúci nyemíki. »
9-10Ɛ́makɛ́la Elóot á táŋáká aáná, bemenyi bɛsana ŋá hatɔ́na, bé ŋé súéte. Bá ŋá lɛcɔ́tɔ́na hinjoti ahɛ́ bá ŋa bɔ́ lɛ́cáka náábɔ́ a aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́. Bá ŋa bɔ́ bá háyɛ nyitíne nyí bilúŋe o o hiíhi lɛca. Hí ŋe túme o beébe kɔ́kɔ ohónyí, ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ hɛ́ ŋaá tálɛ́mɛ́ná ɔ ɔmuaná, haála ahɛ́ ɔɔ́nɔmbɔ́ ŋaá bá. 11Bemenyi bɛsana nyiofokine eényí eé ciíbe, bá ŋá lɛca na ɔɔ́nɔmbɔ́ ne iinyí Malíi. Bé ŋé túméke eŋéndu o onyemi ɔɔ́nɔ́. E elime eécí, bé ŋe bú kúúnéke bíábɔ́ bɛmbalá, bé ŋé iínjíékíne bɛnyɛ́ma eebi : Ne kóolo, na bɔɔlɔ, ne míile. 12E elime eécí, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe óókísí a alamá anyía bá tɛ hálɔ́mɔ́na né Elóot. Ɛ́ɛhɛ́ bé ŋe bú hííte ohónyí ú etémbí ɔ ɔhálɔ́mɔ́na aabɔ́ a bunɔŋɔ.
Bá ma cábakanana Yésus e Esíbit
13Ɛ́makɛ́la bemenyi bɛsana ábɔ́ hɔ́la, *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí Otéŋí a Waáŋá ŋé bítóŋínyi ná Yɔ́sɛb a alamá. Yí ŋé wuúci laána yɛ́sɛ : « Hatɔ́na, é tényí súéténe na ɔɔ́nɔ́ ne iinyí e *Esíbit. Ké ké limékíne hɔ́á ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ ɛ ká mɛ ɔ laana anyía á ka hálɔ́mɔ́na. Yááŋa anyía *Elóot yɔ́ cɔba ɔ ɔwaambaka ohónyí wú ɔwɔɔ́nɔ ɔɔ́nɔmbɔ́ oócí. »
14Yɔ́sɛb nyɛhatɔna ɔhatɔna eényí, u ŋé súéténe na ɔɔ́nɔ́ ne iinyí nebutúé e Esíbit. 15U ŋé límékíne hɔ́á ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú eyí Elóot ŋeé wé, ananyía bɛsana ebí *muhémúnyi bɛsana a mɔmɔtɛ́ ŋaá cáŋa ɔ kɔɔnaka eé nyiínyi nyí Otéŋí a Waáŋá é bínyioyisikinyi ; u ŋaá kɔ́ɔ́na ɔsɛ : « Ɛ ŋaá mɛ lɔ́ŋɛ́ta uumi ɔɔ́nɔ́ anyía wá hámá a bunɔŋɔ bú Esíbit. »2.15 Ose 11.1
Otéŋí Elóot maá tɔ́ma bicénji ɔ ɔkɔwɔɔ́nɔ́kɔ banásɛ́
16Ɛ́makɛ́la *Elóot áa lɛ́cá anyía bemenyi bɛsana me bú wuúci néŋéke, u ŋá fámɔ́núá ne hilóbi. Yaátɛ́ asana u ŋaá tɔ́ma bicénji ɔ ɔkɔwɔɔ́nɔ́kɔ banásɛ́ a banɔ́mɔcɔ́ bekime, nyióndi ɔ bɔsɔ́ɔ́kɔ́ a bá ŋa bɔ́ hɔ́la tuɔŋɔ túfendí, na a Bɛ́tɛlɛhɛm na ɔ mɔnɔŋɔ ma maabána ; ɔ ɔmɛɛndɛ́ ú tuɔŋɔ etú bemenyi bɛsana ŋe bú wuúci íínjíé. 17Aáná ɔtáŋa ú *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́, Sélémi, ŋeé bínyioyisinyi awɔ́ u ŋaá kɔɔ́na ɔsɛ :
18« Bá ŋaá lɔ́kɔ́ma nyiónyi húlúkúne a bunɔŋɔ bɔ́ Alama2.18 Bálɛ́ka a cɛmɔtɛ́ e kilomɛ́ta 8 namuaná ne Yelúsalɛm. Cɛ ŋaá bá haála ɔ hɔ́mɔtɛ́ a bɛhaála abɛ́ baacɔ bá Bábilon ŋa bɔ́ bándáka Besuif ɛ́cɛ bé ti ŋé bú beébe súétékéne a buɔ́lɛ́ (fanáka Sel 40.1). ; na malɛlá na ɛmbɛ́cɔbɛ́ cɛ́ mahana ciéŋí. Alásɛl ŋa lɛ́la bááyɛ́ baáná ; u ti ŋé léne anyía baacɔ ébú wuúci humíkínyi ɔtɛ́má, anyía baáná tɛ abɔ́ bá tɔ́na. »2.18 Sel 31.15
Bá ma hálámánána Yésus e Islayɛ́l
19Ɛ́makɛ́la *Elóot é wé, *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí Otéŋí a Waáŋá ŋá ka laána Yɔ́sɛb a alamá e *Esíbit 20yɛ́sɛ : « Hatɔ́nána na ɔɔ́nɔ́ ne iinyí, beébe hálámánána i iisí ci *Islayɛ́l.2.20 Iisí eécí ŋe hiíte na iisí cɛ Samalí, na cɛ Kalilé, ne ci Yuté. Yááŋa anyía baacɔ a bá ŋaá bá bábɔ́ áambaka ɔwɔɔ́nɔ ɔɔ́nɔmbɔ́ me bú wéékúne. »
21Aáná Yɔ́sɛb ŋá hatɔ́na, u ŋé súéténe na ɔɔ́nɔ́ ne iinyí, u ŋé eélue a bunɔŋɔ bú Islayɛ́l. 22Mbá, ekúlú ayɛ́ u ŋaá lɔ́kɔ́ma anyía Alɛkɛlawɔs2.22 Ɔɔ́nɔ́ u Elóot a waáŋá. U ŋeé téŋgínyi ne iisí ci Yuté, na ci Itumée, na cɛ Samalí o otúme a tuɔŋɔ túnyíse ɛ́cɛ Yésus meé bíbíéne. Onúséyé Elóot Antibas ŋeé téŋgínyi aá Kalilé. ú ŋaá bá otéŋí u iisí ci Yuté, e nyilimíné nyɛ́ ciayɛ́ síkíne Elóot, bulíkílíki ŋé wuúci timbie ɔ ɔcɔba hɔ́á. Bandɔ́mɛsɛ́ ŋá táŋáka nááyá a alamá. Aáná Yɔ́sɛb ŋaá cɔ́ba i iisí cɛ Kalilé ; 23yó ko límekine a bálɛ́ka cɛ *Násalɛt. Aáná ɔtáŋa ú *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé bínyioyisinyi ; bá ŋa bɔ́ cáŋa ɔkɔɔna a asana yí *Mesíi báyɛ : « Bé kéé wuúci lɔ́ŋɛ́ta báyɛ ɔɔ́nɔ́ u Násalɛt. »
3Asana yɛ́ Sáaŋ Batis
(Mak 1.2-6 ; Luk 3.1-6 ; Saŋ 1.19-23)
1Ekúlú eyí Yésus ŋaá bá wa yá náŋa a *Násalɛt, Sáaŋ Batis ŋaá hámá i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á ci Yuté ; u húle húlikinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma ɔsɛ : 2« Ánɔ bɛ́kákálákɛ́na máánɔ́ maabɛ́, mbá nɔ sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ a yáaŋa hoóhi ne otéŋgínyi baacɔ ! » 3Sáaŋ áŋa waátákána ɔɔcɔ ewú *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́, *Ɛsayí, ŋaá kɔɔ́náka yááyɛ́ asana ɔsɛ : « Ɔɔcɔ ŋo sóbi okelú ɔ ɔmuaná i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á ɔsɛ : “Ánɔ tábɔ́náka ohónyí ú Otéŋí a Waáŋá ; énu nyimíkínyi cííyí ihényí.”3.3 Ɛsa 40.3 »
4Sáaŋ ŋaá bá waá láŋabaka bɔlaka a bɔ́ ŋaá bá bunuákánɔ́ na bɛhɔcá bɛ́ ɛnyama acɛ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ anyía samó ; u bísúŋéke kandá cɛ yɔɔfa a nɔsɛ́ŋá. U ŋaá bá waá nyíáka na bɛtandá na buɔ́yɔ́ abɔ́ u ŋaá bá u húle ɔ́ bɔ́ŋgɔ́na. 5Aáná baacɔ ne bé Yelúsalɛm, ne bé iisí ci Yuté ikime, ne biliminyi bɛ́ baacɔ bikime a bá bɔ́ŋa hoóhi ne nuúci nú Sulutɛ́ŋ ŋa bɔ́ bá bábɔ́ fáakɔna ná Sáaŋ. 6Bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ bɛ́kɔ́tɔ́kɔ maabɔ́ maabɛ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ ; Sáaŋ beébe ootokine e Sulutɛ́ŋ noómi.
7Ayɛ́ Sáaŋ ŋaá bá wá lɛ́caka anyía na *Bafalisiɛ́ŋ na *Basatusiɛ́ŋ beéŋí ŋa bɔ́ fáaya nááyá anyía wé beébe ootókíne, u ŋé túme o beébe laana ɔsɛ : « Banɔ́, baáná bá ɛhɛ́nyɛ eebe3.7 Besuif ŋa bɔ́ bá bébú hiítéke ɛhɛ́nyɛ háyɛ bibébékénú bɛ́ ɛnyama ɔ ɔhɔla., aányɛ́ ú ŋa banɔ́ eékúnyi ɔcabɛna nyɛkála nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a nyɛ́ ŋa fáakɔna e ? Tɛ́ cáŋa yaŋɔ́ʼo ! 8Mbá ánɔ caŋá kɛlaka bɛsana e bí ŋo tóŋínyi anyía nú ma nɔ́ bɛ́kákálákɛ́na maanɔ́ maabɛ́, nuɔ́ sɔ́mba tɔ́na ɔkɔlɔ́ eé meéme. 9Nuti bíkétíki anyía nua nɔ́ŋa nu ɔkɔɔna hú anyía : “Abɛ́laham áŋa ciasɔ́ sɔ́kɔ́nɔ́.” Aá taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laana ɛsɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa wu oceŋisi andányɛ́ eece baáná bá *Abɛ́laham ! 10Aámbáya eeci, bá yáaŋa hoóhi ne okuusiki maatɛ́, hɛ́ a bɛkaŋá na hɛkɔtɔkɔ ; bɔɔtɛ́ bukime a bɔ́ tɛ ŋáa háá bɛmbányɛ bɛ́ bɛtámá, bé kéé buúbu kuusi, bó buúbu lulíki.
11Yaŋɔ́, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ óótine ne menyífé, bú tóŋgínyi anyía nú ma nɔ́ bɛ́kákálákɛ́na maanɔ́ maabɛ́ ; mbá ɔɔcɔ awɔ́ á mɛ hɔla a makɛ́nda kokóokó eémi e elime. Wuúci, u káá banɔ́ ootokine ne *Efúúménénú yí Elilé ne oocó ; ɛ tɛ ŋa mɛ́ nyɛmána ooci a wáŋa wu o wuúci sɔmɔkɔ bɛkandɛ́na a akɔlɔ́. 12Wáŋa ne bufumíne ɔ ɔɔbɔ́ anyía wá yaálɔ́náka na bɛandá ne iŋeŋé. U káá bándáka iŋeŋé, yɔ́ hákɛ́na á nɔɔ́la ; mbá yó lúlíki bɛandá o oocó ewú ú ti kéé nyíme. »
Nyibíótíne nyí Yésus
(Mak 1.9-11 ; Luk 3.21-22 ; Saŋ 1.29-34)
13Aáná Yésus ŋaá hátɔna a *Kalilé, yɔ́ kɔɔ́háma eé nuúci nú Sulutɛ́ŋ anyía Sáaŋ é wuúci ootíne. 14Sáaŋ ŋe bísúŋúnyíki, mbá ɔsɛ né Yésus : « Yaŋɔ́, yámɛ́ nyɛmána wu ɔfaaya nɔ́ɔ́wɔ anyía óo mi ootine ; mbá anyána kuɔŋɔ́ ɔ́ mɔ́ kɔ́ɔ fáaya náámɛ o okobíótíne e ? » 15Mbá Yésus ɔsɛ nááyá : « Nyɛána bú á bɛ́kɛ́láka aámbáya aáná, anyía tú ŋa sɔ́ nyɛ́mána onyíóyísíkínyi bɛsana háyɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá báta. » Sáaŋ ŋá báka lúmitine. 16Hú ayɛ́ u ŋo yóótíne Yésus, Yésus ŋá háma e menyífé ; a yaátɛ́ ekúlú eéyé, Ɔmuaná ŋeé bíhúúné. Nyɛlɛca eényí Elilé yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ á sɔ́ɔ́náka nááyá i ihúényínyí ci hibúbé. 17Okelú ŋaá lɔ́kɔ́mána ú húlúkúne ɔ Ɔmuaná, ú kɔɔnaka ɔ́sɛ : « Ooci áŋa uumi ɔɔ́nɔ́ u ɔtɛ́má, ya mɛ́ŋa ne obíléne weéŋí nááyá. »3.17 Ketinyi ne Maŋ 2.7, na Ɛsa 42.1.
4Musɔ́mɛ́na ma kɔ́kɔ́náka Yésus
1E elime eécí, *Efúúménénú yí Elilé ŋaá cɔ́bána Yésus i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á anyía Musɔ́mɛ́na é wuúci kɔkɔ́náka. 2Ɛ́makɛ́la wéé límékíne mɔɔ́sɛ́ etíne éfendí, u tɛ nyíá ta bɔkɔ, ɛcaná ŋé wuúci nuakɛ́na. 3Mɔkɔkɔna baacɔ ŋá faaya aáyá a maabána, mbá ɔsɛ nááyá : « Mbɔ́kɔ asɛ ɔ ɔ́ŋa Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́, laána andányɛ́ eece cá bɛ́cáŋáka biléti. »
4Mbá Yésus ɔsɛ : « Ɔɔcɔ ti ŋéé líhe hú na bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá biíbi ne biíbi, mbá u ŋeé líhe tɔ́na ne mehúnyi mekime a má ŋá háma e nyuúté nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. »4.4 Tet 8.3
5Ekúlú eéyé, Musɔ́mɛ́na ŋeé wuúci súéténé eé Yelúsalɛm, efúúménénú yɛ́ bálɛ́ka ; u ŋé wuúci béétísi ɔ ɔkaka ú *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, 6mbá ɔsɛ nááyá : « Mbɔ́kɔ asɛ ɔ ɔ́ŋa Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́, cimé ɔ ɔmɛsɛ́, anyía Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa kɔ́ɔna cɛ́sɛ : “Bandɔ́mɛsɛ́ kéé yíínjíékíne bíáyɛ́ *bililé bɛ́ masɔ́ma makɛ́nda a yɔ́ɔ́wɔ asana, bɛ́ɔ́ kuɔŋɔ́ bɛ́túáhákɛ́na a cáábɔ́ aabá anyía úúwu ɔkɔlɔ́ ti kúféténe a nyɛndányɛ́.”4.6 Maŋ 91.11-12 » 7Mbá Yésus ɔsɛ : « Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa kɔ́ɔna tɔ́na cɛ́sɛ : “Atɛ kɔkɔ́náka Otéŋí a Waáŋá, ciɔwɔ Bandɔ́mɛsɛ́.”4.7 Tet 6.16 » 8Musɔ́mɛ́na ŋé túné wuúci súéténe a acahacaha yɛ́ nɔkɔndɔ ɔ ɔmuaná ; u ŋé wuúci tóŋgínyi na mɔnɔŋɔ mekime ma ɔmɛsɛ́, na núábɔ́ nɔhɛka nukime. 9Mbá ɔsɛ nááyá : « I ŋe mí o wiínjíékíne bɛnyɛ́ma eébí bikime, mbɔ́kɔ o ŋóo mi túmíne eŋéndu o o mi nyemi. » 10Mbá Yésus ɔsɛ : « Hatɔ́na eémi eé buúse, *Sátan, anyía Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa kɔ́ɔna cɛ́sɛ : “Nyémíki Otéŋí a Waáŋá, ciɔwɔ Bandɔ́mɛsɛ́, mbá é wuúci nyiɔkɛna buólí hú wááyá bímuócí.”4.10 Tet 6.13 »
11Musɔ́mɛ́na ŋé wuúci nyɛána. Bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ nyɛfaakɔna eényí a maabána me Yésus o o wuúci sókóbi.
Nyitúme nyí buólí bú Yésus
12Ɛ́makɛ́la Yésus á lɔ́kɔ́má anyía bá ma hátɛna Sáaŋ, bó wuúci háya eé ciíbe cɛ ɛcaná, u ŋá hálɔ́mɔ́na a *Kalilé. 13U ti ómó ko límine a *Násalɛt, mbá u ŋge límékíne a Kabɛlnawum4.13 Bálɛ́ka a cɛ ŋaá bá namuaná cɛ aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ cɛ Násalɛt., bálɛ́ka a cɛmɔtɛ́ a asálá yɛ́ nuɔmɔ́ nɔ́ Kalilé i iisí cɛ na Sabulɔŋ na cɛ Nafɛtali.4.13 Tɔnyɛ́nɔ́ túfendí a tɔnyɛ́nɔ́ tú Islayɛ́l ; tú ŋaá bá hoóhi na nuɔmɔ́ nɔ́ Kalilé.14Bú ŋaá bɛ́kɛ́láka aáná anyía mehúnyi eeme me *muhémúnyi bɛsana *Ɛsayí é bínyióyísínyi : 15« Iisí cɛ Sabulɔŋ, iisí cɛ Nafɛtali, a aháŋá yɛ́ nuɔmɔ́ e ecinyíé caányɛ́ cɛ Sulutɛ́ŋ, Kalilé cɛ baacɔ bá mɔnɔŋɔ me etémbí ; 16bunɔŋɔ bɔ́ baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá bébú líhéke i ibíne noómi káá lɛ́caka yaandándá yí eese. Aáná eese káá nɔ́makɛna baacɔ eébé a bá ŋa bɔ́ bá i ibíne noómi cɛ bunɔŋɔ bú biwéewé. »4.15-16 Ɛsa 8.23 ; 9.117E ekúlú eéyé Yésus ŋeé túme o húle hulinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, u kɔɔnaka ɔsɛ : « Ánɔ bɛ́kákálákɛ́na máánɔ́ maabɛ́, mbá nɔ sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ a yáaŋa hoóhi ne otéŋgínyi baacɔ ! »
Yésus mɔ lɔ́ŋɛ́ta belumbelumbe bényíse
18Búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́, Yésus ŋaá bá a asálá yɛ́ nuɔmɔ́ nɔ́ *Kalilé. U ŋá lɛcá benyíinyí béfendí : Ne Símon awɔ́ bá ŋaá lɔá nyiínyi anyía Bíel, ne onyíinyí *Andɛlɛ́ ; bábɔ́ áahakɛna mɔhɔ́tɔ́ aá nuɔmɔ́ noómi, anyía bá ŋa bɔ́ bá belumbelumbe. 19Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Ánɔ mɛ látákɛ́na, mbá ɛ ká mɛ́ banɔ́ céŋisiki be-mi-súéne baacɔ. » 20Hí a yaátɛ́ ekúlú, bá ŋá bɛ́yúátáka ɔbɛ́yúátáka máábɔ́ mɔhɔ́tɔ́, bé ŋé wuúci látákɛ́na. 21U ŋa cɔ́bɛ́tɛ́ta ne buúse, yó túné lɛca nyɛ́mɔtɛ́ nyiinyí : Na Sáak na Sáaŋ, baáná bé Sebeté ; beébe a yáábɔ́ ɔkɔkɔ́ noómi na cíábɔ́ síkíne, bábɔ́ tábɔ́náka máábɔ́ mɔhɔ́tɔ́. Yésus ŋé beébe lɔ́ŋɛ́ta. 22Hí a yaátɛ́ ekúlú, bífendí bɛ́ baacɔ eébé ŋá bɛ́yúátáká na yáábɔ́ ɔkɔkɔ́ na ciabɔ́ síkíne, nyɛlátákɛ́na Yésus eényí. 23Yésus ŋaá bá u húle á kándaka i iisí cɛ Kalilé ikime ; wé éékúnyíki a *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na bí *Besuif bí iisí ikime eécí, u hulikinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná, we ééŋúnyísíki tɔ́na baacɔ ne cííbú ɛkɔnɔ ikime na bíábɔ́ bɛfɛ́kɛ́ bikime. 24Bá ŋaá bá bé yóómísíki nyíáyɛ́ nyiínyi a bunɔŋɔ bukime bú Silíi4.24 Iisí ci Silíi ŋaá bá namuaná cɛ Kalilé., bé wuúci hélékéníne na baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ kɔ́nɔ anamánamá cá ɛkɔnɔ ikime, ne eebe abá bɛɛbɛ́ bí bililé ŋaá bá bíé yébíki, ta bɔkɔnɔ yiílíli, ta bɛsákála. Yésus beébe eéŋúnyísíki bekime. 25Bitúte bɛ́ baacɔ ɔmbana weéŋí ŋaá bá bíé wuúci látáka ; bí húlúkúne na a Kalilé, ne i iisí cɛ Tɛkabólo4.25 ɛ́cɛ anyía « Bálɛ́ka cíɔ́hátá. » Cɛ́ ŋaá bá a aháŋá bulɔɔ́lɔ yɛ́ nuɔmɔ́ nɔ́ Kalilé, a aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́., ne eé Yelúsalɛm, ne eé Yuté, ne i iisí ci ecinyíé caányɛ́ ci nuúci nú Sulutɛ́ŋ.
5Yésus ŋe yeékúnyi baacɔ a nɔkɔndɔ ɔ ɔmuaná
(Mak 3.3-13 ; 6.20-49)
1Ɛ́makɛ́la Yésus á lɛ́cáka baacɔ eébé, u ŋá báátáka a nɔkɔndɔ ɔ ɔmuaná. U ŋé limíne ɔ ɔmɛsɛ́ o o beébe éékúnyi, aáná bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋe bú bíséŋélíti ne wuúci. 2U ŋé túme oweékúnyi baacɔ :
3« Bɔmbányɛ ná baacɔ abá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe hámɛ́na ɔ ɔtɛ́má, anyía *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná áŋa búábɔ́.
4Bɔmbányɛ ná baacɔ a bá ŋa bɔ́ lɛ́la aámbáya, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ kéé beébe hélúmúkúnyi ɛtɛ́má a tɔɔna.
5Bɔmbányɛ ná baacɔ a bá bɔ́ŋa na ɛtɛ́má isiotóto, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ kéé beébe iínjíé ɔmɛsɛ́ ewú u ŋeé beébe bɛ́tánɛ́na.
6Bɔmbányɛ ná baacɔ ebé olíhe háyɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa yáamba ŋeé beébe hámɛ́na ɔ ɔtɛ́má noómi buéŋí, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ kéé beébe iínjíékíne makɛ́nda ma ɔkɛlaka aáná.
7Bɔmbányɛ ná baacɔ a bá ŋa bɔ́ bɛ́cáma bɔsɔ́ɔ́kɔ́ mahana, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ kéé beébe bɛ́cámáka mahana tɔ́na.
8Bɔmbányɛ ná baacɔ a bá bɔ́ŋa na ɔtɛ́má ofúúménénú, anyía bá ká bɔ́ lɛ́caka Bandɔ́mɛsɛ́.
9Bɔmbányɛ ná baacɔ a bá ŋa bɔ́ áamba ɔháya mbuumu aabɔ́ a maabána, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ kéé beébe lɔ́á nyiínyi anyía bááyɛ́ baáná.
10Bɔmbányɛ ná baacɔ ebé bé ŋe tékéseke anyía bá ŋa bɔ́ kɛla bɛsana abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé léne ; Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná áŋa búábɔ́.
11Énu menyi anyía nua nɔ́ŋa na bɔmbányɛ ekúlú ayɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ banɔ́ ɔ́ɔ́mbɔ́na, bá banɔ́ tékeseke, bá banɔ́ kɔɔnakɛna anamánamá cá bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana ekime anyía nu ŋa nɔ́ mɛ lɔ́kɔ́mɛ́na. 12Énu bílénéke buéŋí, nu bínéke, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ námaka buéŋí ɔ Ɔmuaná. Yááŋa anyíaʼo, híáná bé ŋe tékéséke tɔ́na *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ a bá ŋa bɔ́ cáŋa ɔ bá eé buúse na banɔ́. »
Baákɔ́nɛ́na a bɔ́ŋa makɛ́lɛ́ ma ɔmɛsɛ́, beébe tɔ́na eese yɛ́ ɔmɛsɛ́
(Mak 9.50 ; 4.21 ; Luk 14.34-35 ; 8.16 ; 18.33)
13« Banɔ́, nua nɔ́ŋa makɛ́lɛ́ ma ɔmɛsɛ́ ooci ;5.13 Bú ŋe bíhémbule anyía : Banɔ́, nua nɔ́ŋa eebe a bábɔ́ nyɛmana otóŋínyi baacɔ bá ɔmɛsɛ́ ooci nyibíínjie a nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na a nyɛmbányɛ. mbá mbɔ́kɔ makɛ́lɛ́ ŋá sɔ́lá, mé ti soómo, anyána bááŋa bá ɔ háná meéme soomisiki e ? Me ti ŋé túné ɔ yɔɔ́lɔ ɔkɛlɛna a bɔkɔ ; bé ŋeé meéme oombóko, baacɔ bó meéme nɔsɔkɛna.
14Banɔ́, nua nɔ́ŋa eese yɛ́ ɔmɛsɛ́. Bálɛ́ka a cɛáŋa ɛfalɛ́fákánɔ́ a nɔkɔndɔ ɔ ɔmuaná tɛ a bá cɛ ɔbɛ́námba. 15Bá náŋa bá tɛ á cia *lámba anyía bé ciíci húé a alɔŋgá noómi. Mbá bá ŋaá cia lámba anyía bé ciíci háya a búáyɛ́ bɔtálɛ́ná, anyía baacɔ bekime a bá bɔ́ŋa eé ciíbe ábɔ́ bɛ́lɛ́cákɛna. 16Híáná nyíánɔ́ nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na á nyɛmána nyɛ́ ɔnɔmaka eé buúse bɔ́ baacɔ, ananyía bábɔ́ lɛ́cáka bɔmbányɛ abɔ́ nú ŋa nɔ́ kɛ́la, mbá bé búle iínjie cianɔ́ Síkíne cɛ Ɔmuaná nuúmi. »
Yésus ŋeé hembuline baacɔ bikotí
17« Nuti bíkétíki a bíánɔ́ bɛɛtɔ́ anyía ɛ ŋaá mɛ faáya ɔ ɔmɛsɛ́ ooci ɔ ɔkɔɔ́waáŋíaka ne *bikotí bí *Moyís ne eékúnyi cé *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́.5.17 Bí ŋe bíhémbúle anyía : Nyɛlata nyɛ́ Buáyá ekimekime. Eéʼeé, mbá ɛ ŋaá mɛ faáya o okoó biíbi cíbúníne baacɔ bɔmbányɛ bɔmbányɛ. 18Ɛ ŋaá mɛ banɔ́ laana aá taaká anyía ciɔɔ́ŋɛ́ ɛ́mɔtɛ́ ci bikotí tí ké bínyímísi, ta hɛnyɛ́mányɛ́má, ekúlú ekime ayɛ́ na ɔmɛsɛ́ na ɛŋɔ́lɔ́muaná káá bámɔ́kɔ́na, ɔ ɔkɔɔ́háma a nyɛmana nyɛ́ bɛnyɛ́ma bikime. 19Yaátɛ́ asana, ɔɔcɔ okime ewú é kíne ɔlátɛ́na hikotíkótí e bikotí, mbá u éékúnyíki tɔ́na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ okine ɔlátɛ́na káá bá hɛcɔɔ́cɔ́ ɔ ɔmbana ú baacɔ abá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe téŋínyi. Mbá ɔɔcɔ ewú é lumitine ɔlátɛ́na hikotíkótí e bikotí, mbá u eékúnyíki bɔsɔ́ɔ́kɔ́ o hiíhi látɛ́na káá bá yaandándá yɛ́ ɔɔcɔ ɔ ɔmbana ú baacɔ abá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe téŋínyi. 20Yááŋa anyía ɛ ŋaá mɛ banɔ́ láana ɛsɛ́ : Mbɔ́kɔ nu ti ŋé nú bíínjie ɔ ɔlátɛ́na bɛsana abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé léne anyía bá látákɛ́na ɔ ɔhɔla ne *beékúnyi bikotí na *Bafalisiɛ́ŋ, nu tɛ anɔ́ bá bá ɔbámɔ́kɔ́na ɔ ɔmbana ú baacɔ abá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe téŋínyi.
21Nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́máká háyɛ bá ŋaá láákɛ́na cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ báyɛ : “Atɛ ɔ́ɔ́nɔ ɔɔcɔ ; bá ŋa nyɛmána bé okélísíki ɔɔcɔ okime awɔ́ ɔ́ yɔ́ɔ́nɔ sɔ́ɔ́kɔ́.”5.21 Nyh 20.13 ; Tet 5.1722Mbá yaŋɔ́, ɛ ŋaá mɛ banɔ́ laana ɛsɛ́ : Bé kéé kélísíki ɔɔcɔ okime ewú ó lóbísíkínyi uuyé onyíinyí ; okime awɔ́ ɔ́ yɔɔ́mbɔ́na uuyé onyíinyí anyía yaála yɛ́ bɔkɔ5.22 A N.B., « yaála yɛ́ bɔkɔ » ŋaá bá yaandándá yɛ́ bɔsálɔ́ ɔ ɔɔcɔ ooci ewú u ti ŋé hiíte ekúlú na Bandɔ́mɛsɛ́ ; Bandɔ́mɛsɛ́ yó wuúci lɔmɔkɔ., bé kéé wuúci kélísíki eé buúse bú Hitúlé a hiáŋá. Ɔɔcɔ okime ewú é wuúci ɔɔ́mbɔ́na anyía ɛnyama cɛ bɔkɔ, bé kéé wuúci aahɛna a nɔɔfia nú oocó. 23Ɛ́ɛhɛ́ mbɔ́kɔ ɔ ŋɔɔ́ cɔba o okonyémi Bandɔ́mɛsɛ́ ne nyiínjie e nyiluli nyiínjie, mbá á bɛ́táá ɔɔ́wɔ ɔ ɔtɛ́má anyía ɔnɔ́ɔnyia áŋa ne nyiitíé na kuɔŋɔ́, 24cáŋa nyɛ́ána nyíɔ́wɔ nyiínjie aáhá eé buúse bú nyiluli nyiínjie, ká ká lɔ́kɔ́mána na ɔnɔ́ɔnyia. E elime eécí, á ka hálɔ́mɔ́na o okonyémi Bandɔ́mɛsɛ́ na nyiɔ́wɔ nyiínjie.
25Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋa yáamba ɔ kuɔŋɔ́ sɔ́mɛ́na né mukélísi bɛsana, ekúlú eyí nú ŋe nú súéte ne wuúci hɔ́á, aambáka ohónyí okime anyía nuánɔ́ lɔ́kɔ́mána ne wuúci o ohónyí anyía wáŋa wu ɔ kuɔŋɔ́ túé né mukélísi bɛsana, mukélísi bɛsana yɔ́ kuɔŋɔ́ tɔ́ma né mutéŋínyi ciíbe cɛ ɛcaná, mutéŋínyi eémú yɔ́ kuɔŋɔ́ óofinyi eé ciíbe cɛ ɛcaná. 26Ɛ ŋɔ mɛ́ ɔ laana aá taaká anyía ɔ tɛ kɔ́ɔ́ háma aáhá ta buɔ́sɛ́, kuɔŋɔ́ tɛ́ka na ɔmana ɔtua buɔ́wɔ buhíné bukimekime. »
Ɔkanda tusɔmɔ
27« Nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́máká háyɛ bá ŋaá kɔɔ́náka báyɛ : “Atɛ kandáka tusɔmɔ.”5.27 Nyh 20.14 ; Tet 5.1828Mbá yaŋɔ́, ɛ ŋaá mɛ banɔ́ láana ɛsɛ́ : Ɔɔcɔ okime awɔ́ á lɛca oónjú, oónjú oócí wuúci hámɔ́kɔ́na ɔ ɔtɛ́má, wa yáaŋa ɔkandákánɔ́ hɛsɔmɔ e úúyé ɔtɛ́má noómi ne oónjú oócí. 29Mbɔ́kɔ a asana na nyíɔ́wɔ nyiíse ɔ naŋa oó kúfétékéne o olumitinine, nyiínyi tasá, é nyiínyi oombóko haaca na kuɔŋɔ́. Yááŋa ambányɛ nɔ́ɔ́wɔ anyía búɔ́wɔ bɔláŋá bɔ́ cɛɛ́tɔ é nyíme ɔ ɔhɔla anyía bɔ́ yɔ́ɔ waahɛ́na kuɔŋɔ́ okimekime a nɔɔfia nú oocó. 30Mbɔ́kɔ a asana ne úúwu ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ ɔ naŋa oó kúfétékéne o olumitinine, wuúci sɔ́mbá, é wuúci oombóko haaca na kuɔŋɔ́. Yááŋa ambányɛ nɔ́ɔ́wɔ anyía buɔ́wɔ bɔláŋá bɔ́ cɛɛ́tɔ búmɔtɛ́ é nyímé na anyía ɔ́ɔ cɔba kuɔŋɔ́ okimekime a nɔɔfia nú oocó.
31Nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́máká tɔ́na háyɛ bá ŋaá kɔɔ́náka báyɛ : “Ɔnɔ́mɔcɔ́ okime ewú é kíne uuyé oónyí ŋá nyɛmána wu o wuúci iínjie nufule nɔ́ ɔwaálɔ́na nyɛtɔ́nɔ́.”5.31 Tet 24.132Mbá yaŋɔ́, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laana ɛsɛ́ : Ɔnɔ́mɔcɔ́ é kíne oónyí yiíyi anyía u tɛ ɔ́mɔ́ kanda hɛsɔmɔ, u ŋaá tɔ́ma oónyí oócí ɔ ɔkandaka tusɔmɔ. Mbá, mbɔ́kɔ ɔnɔ́mɔcɔ́ á bátɛ́na oónjú awɔ́ ɔnɔ́mɛ me kíne, ú ma kandaka tɔ́na hɛsɔmɔ.
33Nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́máká tɔ́na háyɛ bá ŋa láákɛ́na babaabá báyɛ : “Atɛ súátɛ́na nyiínyi nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ etémbí ne etémbí mbá, nyióyísíkínyi bɛsana bikime abɛ́ ɔ ŋɔɔ́ bɛ́tána eé buúse bú Otéŋí a Waáŋá anyía ɔ ŋɔɔ́ kɛláka.”5.33 Lef 19.12 ; Ɛmb 30.234Mbá yaŋɔ́, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laana ɛsɛ́ : Atɛ súátɛ́na buúse bukime, te eé nyiínyi nyɛ́ Ɔmuaná, wáŋa nɔkɔná nɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; 35te eé nyiínyi nyɛ́ ɔmɛsɛ́, wáŋa bɔtálɛ́ná bɔ́ akɔlɔ́ bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; te eé nyiínyi nyí Yelúsalɛm, cɛáŋa bálɛ́ka ci Otéŋí a Waáŋá. 36Atɛ súátɛ́na ta ɔɔ́wɔ a aatɔ́, yááŋa anyía ɔ tɛ ɔ́ bá wu ɔkɛla anyía núɔ́wɔ nuhúnyi nɔ́ aatɔ́, ta hú númɔtɛ́, á halɔ́mɔ́na nufúlúndúndúé ta anyía nufiítíti. 37Mbá ekúlú ekime ayɛ́ ɔ ŋɔɔ́ táŋa, ciɔwɔ “Ɛ́ɛ” á bámɔ́kɔ́na “Ɛ́ɛ” ; ciɔwɔ “Eéʼeé” á bámɔ́kɔ́na “Eéʼeé”. Bɛsana bí etémbí abɛ́ ɔ ŋɔɔ́ látɛnɛna ŋeé húle ná Sátan.5.37 Alɔ́kɔ́ma áŋa anamá éfendí : Na « Sátan » (ta anyía « aabɛ́ yɛ́ ɔɔcɔ »), na « bɔɔbɛ́ ».
38Nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́máká háyɛ bá ŋaá kɔɔ́náka anyía : “Ɔ́ɔ tasá sɔ́ɔ́kɔ́ nyiíse, bɔ́ kuɔŋɔ́ tasá tɔ́na nyiíse ; ɔ́ɔ báŋá sɔ́ɔ́kɔ́ nyiínyi, bɔ́ kuɔŋɔ́ báŋa tɔ́na nyiínyi.”5.38 Nyh 21.24 ; Lef 24.20 ; Tet 19.2139Mbá yaŋɔ́, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana ɛsɛ́ : Nuti bífúné ɔɔcɔ awɔ́ á banɔ́ kɛla asana a yaabɛ́. Ɔɔcɔ ɔ́ yɔ́ɔ waátɛ́na ɔbɛ́lɛ́ a nyɛtáma, nyɛána wɔ́ yɔ́ɔ ɔwaátɛ́na tɔ́na ɔbɛ́lɛ́ e eenyi a nyɛ́mɔtɛ́. 40Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋɔ́ yɔ́ɔ sɔ́mɛ́na anyía wɔ́ hɔɔ́ yɔ́ɔ́wɔ aháŋá namuaná, wuúci nyɛánɛ́na tɔ́na búɔ́wɔ bɔlaka bú nyiike. 41Ɔɔcɔ ó yóo weékínyi ɔkandaka kilomɛ́ta ɛ́mɔtɛ́, lumítíne ɔkanda te kilomɛ́ta ífendí ɔlɔŋɔ ne wuúci.5.41 Ne bicénji na ambala yí Lóom ŋa bɔ́ bá na makɛ́nda ma ɔhatɛakɛna Besuif ɔ ɔbɛ́túáhákɛ́na maabɔ́ malamɔ́.42Ɔɔcɔ ɔ́ yɔ́ɔ kɔŋɛ́na bɔkɔ, wuúci íínjíé ; wɔ́ yɔ́ɔ batá bɔkɔ bú o wuúci foli, eti wuúci oómóko.
43Nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́máká háyɛ bá ŋaá kɔɔ́náka anyía : “Lénéke ciɔwɔ sɔ́ɔ́kɔ́ mbá, e liŋékíne muɔwɔ muliŋine.”5.43 Lef 19.1844Mbá yaŋɔ́, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana ɛsɛ́ : Énu lénéke tɔ́na báánɔ́ beliŋine, [ánɔ sayábákɛ́na baacɔ a bá ŋa bɔ́ banɔ́ iínjie iŋiné ; ánɔ kɛláka bɔmbányɛ a baacɔ a bá ŋa bɔ́ banɔ́ líŋine ;] ánɔ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ a asana yɛ́ baacɔ a bá ŋa bɔ́ banɔ́ tékese, anyía wé beébe boosíki. 45Aáná nu ká nɔ́ bámɔ́kɔ́nɛ́na baáná bá cianɔ́ Síkíne cɛ Ɔmuaná. Wuúci u ŋe númisinyi baacɔ bekime úúyé ɔɔ́cɔ́, na a baŋána na a bɛmbányɛ bɛ́ baacɔ ; u neesikinyi tɔ́na tɔbɔ́lá a baacɔ bekime : Ta bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ, te eebe a bá tɛ ábɔ́ bá batálɛ́mánánɔ́. 46Yááŋa anyía mbɔ́kɔ nu ŋe nú léne hú baacɔ a bá ŋa bɔ́ banɔ́ léne, bɛnamá bɛ́yaátɛ́ nu ŋa nɔ́ tata e ? Te *betúé etéési ŋa bɔ́ kɛ́la híáná. 47Mbɔ́kɔ nu ŋe nú téŋí hú báánɔ́ benyíinyí, aátɛ́ e yekenyí nu ŋa nɔ́ kɛla e ? Te be-ti-menyí Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa bɔ́ kɛla híáná.5.47 Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́mɔtɛ́ cɛ́ buáyá áŋa ne « betúé etéési ».48Ánɔ bámɔ́kɔ́nɛ́na aná tɛ́ka na hɛkɔma, háyɛ cianɔ́ Síkíne cɛ Ɔmuaná áŋa tɛ́ka na hɛkɔma. »
61« Énu bíkékényíki anyía buólí abɔ́ nu ŋa nɔ́ nyíɔnɔ Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ bámɔ́kɔ́nɛ́na háyɛ obítóŋínyi e eése cá baacɔ. 6.1 E buólí eébú, bá ŋa fana bɛsana háyɛ ne obíkíilie ɔnyíá, na ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, na ɔwɔɔ́lɔ basɔ́kásɔ́ka. Mbɔ́kɔ aáná yááŋa, cianɔ́ Síkíne cɛ Ɔmuaná tɛ ká banɔ́ námaka.
2Ekúlú eyí o ŋoó wiínjie ɔsɔ́kásɔ́ka bɔkɔ o o wuúci ɔɔ́lɛ́ta, atɛ cáŋa súbéke hikóló i iŋetí cɛ baacɔ bá tɔbɛ́mbɛ túfendí anyía baacɔ bekime é menyí. Bá náŋa bábɔ́ kɛ́laka aáná na a *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na bí *Besuif noómi ne i ihényí anyía baacɔ é beébe íínjíékíne nuúmi. Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana aá taaká ɛsɛ́, bíábɔ́ bɛnamá eébí bé ŋe bú híite aáná. 3Mbá kuɔŋɔ́, ekúlú ekime eyí o ŋoó wiínjie basɔ́kásɔ́ka bɛnyɛ́ma, úúwe ɔɔbɔ́ ú meényi tɛ ɔ́mɔ́ nyɛ́mana wú omenyi bɔkɔ abɔ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ á kɛla.6.3 Bú ŋe bíhémbule anyía : Óo wiínjie ɔɔcɔ bɔkɔ, eti bíkétinyi ta ɔɔcɔ buúse bukime.4Aáná nyíɔ́wɔ nyiínjie káá bá a nyɛnamba noómi ; ciɔwɔ Síkíne yɔ́ kuɔŋɔ́ námaka, anyía u ŋa lɛca aátɛ́ ɔ ŋɔɔ́ kɛla a nyɛnamba noómi. »
A asana na ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na
5« Ekúlú ekime ayɛ́ nu ŋa nɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, nɔtɛ hɔ́áka baacɔ bá tɔbɛ́mbɛ túfendí, beébe bá naŋa bébú lénéke ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ ɛndánáka na a *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na bí *Besuif na a maabána me ihényí anyía baacɔ é beébe lɛcáka. Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana aá taaká anyía bíábɔ́ bɛnamá eébí bé ŋe bú híite aáná. 6Mbá ekúlú ekime ayɛ́ kuɔŋɔ́ ɔ ŋɔɔ́ waamba ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, oofíne oówo e ekéti yí ciíbe yɛ́ ɔfianaka, simíne ehenyi ; mbá á bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na ciɔwɔ Síkíne aá haála eéhé a hááŋa a nyɛnamba noómi. Aáná wuúci u kɔ́ yɔ́ɔ namaka, anyía u ŋa lɛca aátɛ́ ɔ ŋɔɔ́ kɛla a nyɛnamba noómi.
7Ekúlú ekime ayɛ́ nú ŋa nɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, nɔtɛ hɔláka ɔhálɔ́mɔ́nɛ́na mehúnyi meéŋí a má tɛ ŋɔ́ yɔ́ɔ́lɔ, i iŋetí ecí be-ti-menyí Bandɔ́mɛsɛ́ naŋa bábɔ́ kɛ́laka. Bé ŋe bú bíkéti anyía ɔkɔɔnaka mehúnyi meéŋí, eé wuúci Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa bɛ́káma úúbú ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na. 8Nuti beébe ketíkínyínyi ; yááŋa anyía, cianɔ́ Síkíne a yáaŋa o omenyi aátɛ́ yɛ́ ŋaá banɔ́ bɛ́ámbɛ́na ɛ́cɛ nú ti ŋe nú wuúci batá ta bɔkɔ. 9Aana nuánɔ́ nyɛmána nú o búle bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ :
Ciasɔ́ Síkíne cɛ Ɔmuaná,
nyiɔ́wɔ nyiínyi á bá nyifúúménénú ;
10búɔ́wɔ Butéŋí á faáya,
bɛsana ebí o ŋoó léne á bɛ́kɛ́láka aaha ɔ ɔmɛsɛ́ háyɛ ɔ Ɔmuaná.
11Basɔ́ íínjíé hɛ́nánɔ bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá a bɛ́ á basɔ́ nyɛmána.
12Basɔ́ nyɛanɛ́nɛ́na máásɔ́ maabɛ́, háyɛ basɔ́ bɛ́muátá tu naŋa tuasɔ́ nyɛ́ánakɛnɛna tɔ́na baacɔ a bá ŋa bɔ́ basɔ́ kɛla bɔɔbɛ́.
13Eti lumitine anyía tuásɔ́ kuakɔ́na a mɔɔ́kɛ́tánána noómi, mbá ɔ́ basɔ́ haŋɔ́náka ná aabɛ́ yɛ́ ɔɔcɔ.6.13 Ta anyía « ná bɔɔbɛ́ ».
Yááŋa anyía ne butéŋí, na makɛ́nda, ne eese bɛ́áŋa bíɔ́wɔ bikúlú bikime.
Híáná yááŋa.
14Yááŋa anyíaʼo, mbɔ́kɔ nu ŋa nɔ́ nyɛ́ánɛnɛna bɔsɔ́ɔ́kɔ́ maabɛ́ amá bá ŋá bɔ́ banɔ́ kɛ́la, cianɔ́ Síkíne cɛ Ɔmuaná káá banɔ́ nyɛ́ánakɛnɛna tɔ́na máánɔ́ maabɛ́. 15Mbá, mbɔ́kɔ banɔ́ nu tɛ ŋá nɔ́ nyɛ́ánɛnɛna bɔsɔ́ɔ́kɔ́, cianɔ́ Síkíne cɛ Ɔmuaná tɛ káá banɔ́ nyɛ́ánɛnɛna tɔ́na. »
A asana ne obíkíilie ɔnyíá
16« Ekúlú ekime eyí nú ŋe nú bíkíilie ɔnyíá, nuti sulúbúéke i iŋetí cɛ baacɔ bá tɔbɛ́mbɛ túfendí ; bé ŋe bú súŋe meése anyía bébú tóŋgínyi bɔmbányɛ baacɔ anyía bé me bú bíkíilieke ɔnyíá. Aá taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laana anyía bíábɔ́ bɛnamá eébí bé ŋe bú hiíte aáná. 17Mbá kuɔŋɔ́, ekúlú ekime eyí o ŋoó bíkíilie ɔnyíá, bɛ́súáka buúse, mbá e bífééfíki ɔsɔŋɔ yí enumbé ; 18anyía mbá eti tóŋínyi baacɔ anyía ó moó bíkíilie ɔnyíá. Aáná o kóó tóŋínyi hú ná ciɔwɔ Síkíne a wáŋa a nyɛnamba noómi ; wuúci u kɔ́ yɔ́ɔ namaka, anyía u ŋa lɛca aátɛ́ ɔ ŋɔɔ́ kɛla a nyɛnamba noómi. »
Taaká cɛ bɔnɔ́mɛ bɔ́ Ɔmuaná
19« Nɔtɛ bátɛ́ákɛ́na búánɔ́ bɔnɔ́mɛ aaha ɔ ɔmɛsɛ́ ooci, haála ehé ne tufike na nyɛnyía áŋa bí o buúbu caŋgɛna ; ta anyía haála ehé beébi á bɔ́ŋa bá ɔkataka ciíbe, bó buúbu eébéke. 20Ánɔ bátɛ́ákɛ́na yáaŋa búánɔ́ bɔnɔ́mɛ a Bunɔŋɔ bɔ́ Ɔmuaná, haála ehé te tufike, ta nyɛnyía tɛ a bá bí o buúbu caŋgɛna, te beébi tɛ abɔ́ bá bá ɔkataka ciíbe, bó buúbu eébéke. 21Yááŋa anyía aá haála ahá búɔ́wɔ bɔnɔ́mɛ áŋa, hí a hɔ́á tɔ́na úúwe ɔtɛ́má áŋa. »
Eese yɛ́ cɛɛ́tɔ
22« Eése áŋa háyɛ *lámba cɛ cɛɛ́tɔ ; ekúlú ekime ayɛ́ cɔ́ɔ́wɔ eése áŋa ambányɛ, ciɔwɔ cɛɛ́tɔ ikime áŋa e eese noómi. 23Mbá, mbɔ́kɔ cɔ́ɔ́wɔ eése tɛ á bá ambányɛ, ciɔwɔ cɛɛ́tɔ ikime áŋa i ibíne noómi. Mbɔ́kɔ aná eese a yáaŋa nɔ́ɔ́wɔ áŋa ibíne, ibíne eécí kéé fíítene fííʼ ɔ ɔhɔla. »
Nɔtɛ aákákɛ́na ta bɔkɔ
24« Ta munyiɔnɔ mumɔtɛ́ tɛ á bá mu ɔnyiɔkɛna síkíne cí buólí ífendí, anyía keyé u ké búle é léne eeci, u lénéke ecinyíé ɔ ɔhɔla ; ta anyía keyé u ké búle á bábɛ́na síkíne eeci, u lɔ́kɔ́mákɛ́na ecinyíé. Nu tɛ anɔ́ bá nú ɔhákɛ́nɛ́na bɔkɔ búmɔtɛ́ na Bandɔ́mɛsɛ́ na bɔnɔ́mɛ bɔ́ ɔmɛsɛ́ ooci. 25Yaátɛ́ asana ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía nɔtɛ bɛ́ákákɛ́na a asana na bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá anyía núénú líhéke, mbá ta a asana na bɛlaŋa abɛ́ nu ŋa nɔ́ láŋabaka. Yaŋɔ́ ɛsɛ, olíhe ŋa hɔ́la bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá, cɛɛ́tɔ hɔlaka bɛlaŋa e ? 26Ánɔ lɛcáka bɔmbányɛ tunonyí ; tú tɛ ŋɔ́ yɔ́ɔ́nɔ bɛnyɛ́ma, tú ti biíbi sáŋa, aáná tú tɛ a bá ta na afɛná, ta na tɔɔ́la. Mbá ta híáná, cianɔ́ Síkíne cɛ Ɔmuaná ŋeé tuútu túke. Énu menyí anyía nú ŋa nɔ́ hɔ́la buéŋí tunonyí. 27Aá banɔ́ eebe, aányɛ́ wáŋa wu osolinyi ta buɔ́sɛ́ búmɔtɛ́ e úúyé olíhe ɔ ɔbɛ́ákɛ́na awɔ́ ú ŋa bɛ́ákɛ́na e ? 28Mbá anyíatɛ́ nú ŋa nɔ́ bɛ́ákɛ́na aná a asana na bɛlaŋa bɛ́ ɔlaŋabaka e ? Ánɔ lɛcáka bɔmbányɛ bɛsama bí bihuti bɛ́ bɛtúalɔ́ : Bɛ́ tɛ ŋɔ́ nyiɔ buólí, bɛ́ tɛ tábɔ́na bɛlaŋa. 29Ta híáná, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía te Otéŋí Sálɔmɔn a nɔhɛka nɔ́ búáyɛ́ bɔnɔ́mɛ noómi tɛ ɔ́mɔ bá na nyɛnamá nyɛ́ bɛmbányɛ bɛ́ bɛlaŋa háyɛ asama yiíyi ɔ́mɔtɛ́. 30Mbɔ́kɔ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe híkisi bihuti bɛ́ bɛtúalɔ́ a bɛ́áŋa ɛndánáka hɛ́nánɔ, nɔɔyá bé o biíbi luliki, mbá anyána aná u tɛ káá banɔ́ láŋaka, banɔ́ abá nua nɔ́ŋa ne hilumitininelúmítíníne e ? 31Nɔtɛ bɛ́ákákɛ́na aná, nu kɔɔnaka nɔsɛ : “Aátɛ́ tú ŋa sɔ́ nyíáka e ; na aátɛ́ tú ŋa sɔ́ muaka e ? Ta anyía aátɛ́ tú ŋa sɔ́ láŋabaka e ?” 32Baacɔ bá ɔmɛsɛ́ ooci, be-ti-menyí Bandɔ́mɛsɛ́, beébe bé ŋe bú bíyébi ɔ ɔwaamba bɛnyɛ́ma eébí bikime. Mbá aá banɔ́, cianɔ́ Síkíne cɛ Ɔmuaná ŋeé menyi aátɛ́ yɛ́ ŋaá banɔ́ bɛ́ámbɛ́na. 33Ánɔ hɔláka obíyébi ɔ ɔwaamba ne *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ne efúúménénú yí olíhe e yí ŋe wuúci bíléníne ; aáná u káá banɔ́ sólikinyinyi bɛnyɛ́ma eébí bí etémbí bikime. 34Nɔtɛ bɛ́ákákɛ́na aná a bɛsana bɛ́ nɔɔyá, anyía nɔɔyá káá bá na bíáyɛ́ bɛsana. Na ɔyá na múáyɛ́ muuyé. »
7Nuti túméke bɔsɔ́ɔ́kɔ́ tɔkɔma
(Luk 6.37-38, 41-42)
1« Nuti túméke bɔsɔ́ɔ́kɔ́ tɔkɔma, aáná Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ ká banɔ́ túméke tɔkɔma ; 2yááŋa anyía u káá banɔ́ túméke tɔkɔma bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ nu ŋe nú túme bɔsɔ́ɔ́kɔ́ tɔkɔma. Aáná u káá banɔ́ kɛlaka bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ nɔ naŋa nuanɔ́ kɛ́laka bɔsɔ́ɔ́kɔ́. 3Huúúʼ ! Anyána ɔ ŋɔɔ́ lɛca efumbú a yááŋa eé nyiíse nyɛ́ sɔ́ɔ́kɔ́, a tɛ lɛca bɔɔtɛ́ a búáŋa a nyiɔ́wɔ e ? 4Ta anyía anyána ɔ ŋɔɔ́ laana sɔ́ɔ́kɔ́ asɛ : “Ɔ́ɔ́kɔ, yámɛ ɔ waáŋía efumbú eé nyiíse”, yiíyi anyía bɔɔtɛ́ áŋa a nyiɔ́wɔ e ? 5Kuɔŋɔ́, ɔɔcɔ u tɔbɛ́mbɛ túfendí, caŋácáŋa ɔbɛ́áŋía bɔɔtɛ́ a búáŋa oówo eé nyiíse, mbá é menyi ɔlɛca efumbú a yááŋa eé nyiíse nyɛ́ sɔ́ɔ́kɔ́.
6Nuti íínjíékíne bɛnyɛ́ma e bifúúménénú ná ɛɛbɔ́, keyé cɛ́ káá banɔ́ bɛ́kɔ́ŋɔ́nɛ́na cɛ́ɔ banɔ́ nɔ́máka ; híáná tɔ́na, nɔtɛ aahákɛ́nɛ́na ɛŋɔnáfá bíánɔ́ bɛnyɛ́ma bɛ́ nyɛnɔ́kɔ́, keyé cí kéé biíbi eéndéke. »
Ánɔ kɔ́ŋgɛ́na, ánɔ aambáka, énu kitéke ehenyi
7« Ánɔ kɔ́ŋgɛ́na, mbá bá káá banɔ́ iínjíékíne ; ánɔ aambáka, mbá nu ká nɔ́ bɔŋgɔ́na ; énu kitéke e ehenyi, mbá bá káá banɔ́ kúunine. 8Yááŋa anyía ɔ ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋɔ kɔŋɛna, bé ké yíínjie ; okime awɔ́ u ŋa yáamba kɔ́ɔ́ bɔ́ŋɔ. Bé kéé kúunine ehenyi né ooci ewú u ŋé kíte. 9Aányɛ́ síkíne cɛ baáná aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ áŋa wu owiínjie uúyé ɔɔ́nɔ́ nyɛndányɛ́, mbɔ́kɔ ɔɔ́nɔ́ ŋeé wuúci kɔ́ŋɛ́na bɔkɔ bɔ́ ɔnyíá e ? 10Ta anyía ɔɔ́nɔ́ é wuúci kɔ́ŋɛ́na hiɔfɔ́, yó wuúci íínjie yeéménéméné e ? 11Hú banɔ́ abá nua nɔ́ŋa bɛɛbɛ́ bɛ́ baacɔ, nu ŋe nú menyi owiínjie báánɔ́ baáná bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma. Mbá anyána aná na cianɔ́ Síkíne cɛ Ɔmuaná e ? U kéé yiínjíékíne bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma ɔ ɔhɔla a baacɔ e bé ŋe bú wuúci kɔŋɛna.
12Aáná bɔkɔ bukime ebú nu ŋe nú léne anyía bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ábɔ́ banɔ́ kɛlaka, banɔ́ tɔ́na énu beébe kɛlákɛ́na híáná. Yááŋa anyía aáná ne *bikotí bí *Moyís ne tufule tú *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé yeékúnyi anyía nuanɔ́ kɛlákaʼo. »
Ehenyi a yɛsákɛ́nánɔ́
13« Ánɔ hɔ́lákɛ́na e ehenyi a yɛsákɛ́nánɔ́, anyía ne ehenyi a yɛbásɛ́mánɔ́ ne ohónyí a waáŋánáŋána ŋa cɔ́bana baacɔ e bunyímé noómi. Aáná baacɔ beéŋí ŋa bɔ́ hɔ́lɛna hɔ́á. 14Ɛ́ɛhɛ́ ánɔ hɔlákɛ́na e ehenyi a yɛsákɛ́nánɔ́, anyía ne ehenyi eéyé na ɔbɔ́bɔ yí ohónyí ŋa cɔ́bana baacɔ o olíhe noómi. Aáná ɔmbana ú baacɔ otíkítíki ŋa hɔ́lɛna hɔ́á. »
Na atɔ́kɔ́ na bíáyɛ́ bɛtámá
(Mat 12.33 ; Luk 6.43-44)
15« Énu bíkékényíki *behémúnyi bɛsana bá bɛfala. Bá ŋa bɔ́ faaya náánɔ́ ne meleŋébínyí ma ɛtɔ́mbá aá cɛɛ́tɔ, yiíyi anyía ɛ ɛtɛ́má noómi bá ŋa bɔ́ sáama háyɛ mɔmɔ́ndá. 16Banɔ́ bɛ́muátá nu ké nú beébe menyukune a maabɔ́ mekilíkínyí. Yááŋa anyíaʼo, bá naŋa bá tɛ á káta tɔlɔndɔ a yaanda yɛ́ ɛsándá, te bitoli a nyɛliaŋɛ. 17Ambányɛ yɛ́ atɔ́kɔ́ ekime ŋaá háá bɛmbányɛ bɛ́ bɛtámá, aabɛ́ yɛ́ atɔ́kɔ́ ekime hááka bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛtámá. 18Aáná ambányɛ yɛ́ atɔ́kɔ́ tɛ á bá yɛ́ ɔhááka bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛtámá ta buɔ́sɛ́ ; ta aabɛ́ yɛ́ atɔ́kɔ́ tɛ háá bɛmbányɛ bɛ́ bɛtámá ta buɔ́sɛ́. 19Yááŋa anyía a atɔ́kɔ́ ekime a yɛ́ tɛ ŋáa háá bɛmbányɛ bɛ́ bɛtámá, ɛ naŋa bé yiíyi kuusi, bɔ́ tɛ́ábákɛ́na e tuúnyi tú oocó. 20Ɛ́ɛhɛ́ banɔ́ bɛ́muátá nu ké nú ményukune behémúnyi bɛsana bá bɛfala a maabɔ́ mekilíkínyí.
21Tɛ́ cáŋa baacɔ bekime e bé ŋe bú mi cienyi anyía “Otéŋí a Waáŋá, Otéŋí a Waáŋá” bá ká bɔ́ bámɔ́kɔ́nɛ́na ɔ ɔlɔŋɔ ú baacɔ abá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé téŋínyi ; mbá hú baacɔ a bá ŋa bɔ́ kɛla bɛsana abɛ́ ciamɛ Síkíne cɛ Ɔmuaná ŋeé léne anyía bá kɛláka. 22Ekúlú ayɛ́ ɛ ká mɛ́ faaya o okokélísi baacɔ, baacɔ beéŋí ká bɔ́ mɛ́ laakɛna báyɛ : “Otéŋí a Waáŋá, Otéŋí a Waáŋá ! Tɛ́ka ɔ nyíɔ́wɔ nyiínyi tu ŋe sú hémúkúnyi baacɔ bɛsana e ? Tɛ́ka ɔ nyíɔ́wɔ nyiínyi tu ŋa sɔ́ bá tu húlé ésú hémúkúnyi *bɛɛbɛ́ bí bililé a baacɔ e ? Tɛ́ka ɔ nyíɔ́wɔ nyiínyi tɔ́na tu ŋa sɔ́ kɛ́láka *bikéki bɛ́ bɛsana biéŋí e ?” 23Mbá yaŋɔ́, i ké mí beébe bɛ́kámáka ɛsɛ́ : “Ánɔ mɛ hatɔ́kɔ́nɛ́na eé buúse. Ɛ́ tɛ ŋá mɛ́ banɔ́ ményi buúse bukime, banɔ́ bakɛla maabɛ́ eebe.” »
Ɛnjaba ci betúme meébe
24« Ɛ́ɛhɛ́ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana ɛsɛ́ ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋa lɔ́kɔ́ma ɔtáŋa ooci, u látákɛ́na bɛsana abɛ́ ɛ ŋa mɛ́ kɔɔna anyía wá látákɛ́na, káá hɔ́áka ɔɔcɔ u injiŋé ewú u ŋe túméké ciayɛ́ ciíbe a nyɛndányɛ́ ɔ ɔmuaná. 25Ekúlú eyí ehúne ŋeé húnékíne ciíbe, nɔbɔ́lá núɔ́ náakɛnɛna, bihéŋélumé bɛ́ɔ cákáka ciíbe eécí ; ci ti ómó bínyíétínyi te butíkítíki, anyía cɛ ŋaá bá itúmékénú a nyɛndányɛ́ ɔ ɔmuaná. 26Mbá ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋaá lɔ́kɔ́ma bíámɛ bɛsana eebi, u ti biíbi látɛ́na, káá hɔ́áka ɔɔcɔ u kɛlá injiŋé a aatɔ́ ewú u ŋe túméké ciayɛ́ ciíbe ɔ ɔsɛ́bɛ́á ɔ ɔmuaná. 27Ekúlú eyí ehúne ŋeé húnékíne ciíbe, nɔbɔ́lá núɔ́ náakɛnɛna, bihéŋélumé bɛ́ɔ cákáka ciíbe eécí ; cɛ ŋá kúakɔ́na búlukutukutu ! Nyɛkatɛaka eényí hú ikime. »
Yésus ŋe yeékúnyi na bɔɔcɔ
28Ɛ́makɛ́la Yésus á mana ɔtáŋa oócí, baacɔ bekime ŋé kékéke buéŋí a asana na nyíáyɛ́ nyɛnamá nyí oweékúnyi baacɔ bɛsana. 29Yááŋa anyía u ŋaá bá we yeékúnyíki na bɔɔcɔ bukime ; tɛ́ cáŋa a nyɛnamá nyɛ́ báábɔ́ *beékúnyi bikotí.
8Yésus me yeéŋúnyísi oónuúnu
1Yésus ŋɔɔ́ lɔ́ɔkɔ nɔkɔndɔ, bitúte bɛ́ baacɔ wuúci látákɛ́na. 2Oónuúnu a wɔmɔtɛ́ ŋaá faáya nááyá, yó wuúci túmíne eŋéndu, mbá ɔsɛ : « Otéŋí a Waáŋá, cɔ́kɔ́lɛ, mbɔ́kɔ o ŋoó léne, ɔ ɔ́ŋa wu o mi ééŋúnyísi. »8.2 Ɔkɔnɔ ú ciínú ŋaá bá wé hélúmúnyi ɔɔcɔ ne bihíŋe, ɛ́cɛ anyía u tɛ á bá wu ɔtálɛ́mɛ́na eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́.3Yésus ŋá nandɔ́na ɔɔbɔ́, u ŋé wuúci bítíse, mbá ɔsɛ : « Ɛ́ɛ, i ŋeé mi léne, aáŋɔ́núá ! » Hí a yaátɛ́ ekúlú, ciínú ŋa maná aá cɛɛ́tɔ, yɔ́ wááŋɔ́nua. 4Yésus ɔsɛ nááyá : « Fɔŋɔ́lɛ́ta eetú, lɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ : Eti bíkétínyi ta ɔɔcɔ asana eeye. Mbá, ké ke bítóŋínyi né *mululi nyiínjie, mbá iínjie *abɛ́sámbá eyí *Moyís ŋaá kɔ́ɔ́na anyía bé búle íínjie o otóŋínyi baacɔ bekime anyía ɔ́ mɔɔ́ waáŋɔ́nua. »
Yésus me yeéŋúnyísi munyiɔnɔ mu mutéŋínyi bicénji
5Ekúlú eyí Yésus ŋaá bá wa yáaŋa o owoofine a bálɛ́ka cɛ Kabɛlnawum, mutéŋínyi bicénji a mumɔtɛ́ mu butéŋí bú *Lóom ŋeé bíkósíti nááyá o okoó wuúci bata anyía wé wuúci ɔ́ɔ́lɛ́ta, 6ɔsɛ : « Otéŋí a Waáŋá, muamɛ munyiɔnɔ áŋa fianɛna o ooki, mu ŋɔ kɔ́nɔ na makɛ́nda, ohónyí ú ɔhatɔna ɛndánáka tɛ́ka. » 7Mbá ɔsɛ : « Ɛ ŋaá mɛ cɔba, yé ké mi wuúci eéŋúnyísi. » 8Mbá mutéŋínyi bicénji musɛ : « Otéŋí a Waáŋá, ɛ tɛ ŋá mɛ háma te butíkítíki e ehélé ayɛ́ ɔ ɔ́ŋa wu owoofine eémi eé ciíbe.8.8 Mutéŋínyi bicénji ŋaá bá we ményukune anyía ɔɔcɔ u Besuif tɛ ŋá nyɛmána wu owoofine eé ciíbe cɛ ɔɔcɔ awɔ́ u tɛ á bá Besuif. Mbɔ́kɔ wé yóófíne, u ŋá bɛ́cáŋa « ne bihíŋe » háyɛ oónuúnu. Mbá ɔ́ɔ táŋɛ́ta bɔ táŋɛ́ta, muamɛ munyiɔnɔ ŋa cɔ́ba ɔ ɔwaáŋɔ́nua. 9Ɛ ŋa mɛ́ kɔɔna aáná anyía yaŋɔ́ bɛ́muátá tɔ́na ya mɛ́ŋa e butéŋí bɔ́ báámɛ *baáŋá bé buólí ; i ŋeé mi téŋínyi bicénji tɔ́na. Ɛ ŋa mɛ́ laana a yɛ́mɔtɛ́ ɛsɛ́ : “Cɔbá ehenyíé”, yɛ́ ŋa cɔ́ba ; ná a yɛ́mɔtɛ́ tɔ́na ɛsɛ́ : “Faáya aaha”, yɛ́ ŋa fáaya. Ɛ ŋa mɛ́ laana muamɛ munyiɔnɔ ɛsɛ́ : “Kɛlá eebu”, mu ŋa kɛ́la. »
10Ekúlú eyí Yésus ŋaá lɔ́kɔ́máká ɔtáŋa oócí, u ŋé kéké ; mbá ɔsɛ ná baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá bébú wuúci látákɛ́na : « Aá taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía ɛ tɛ ŋá mɛ́ lɛca nyɛnamá nyɛ́ yaandándá yí olumitinine eényí ná ɔɔcɔ, ta a bunɔŋɔ bú *Islayɛ́l. 11Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laana anyía beéŋí ká bɔ́ fáakɔna, bé húlúkúne na a aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ na a aháŋá yí nyinyíme nyɛ́ ɔɔ́cɔ́, bó límekine o onyíényi e *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná ɔlɔŋɔ na *Abɛ́laham na *Isak na Yákɔb. 12Mbá baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá bá mɛ́nakɛna mɔŋɔlɛ́ anyía bé ké ké bú límekine e Butéŋí eébú, bé kéé beébe hémúkúnyi a nɔháatɛ́ i ibíne noómi, bá lɛ́laka hɔ́á, bé bíkótóko bɛkɛkɛ. »
13Mbá ɔsɛ né mutéŋínyi bicénji : « Cɔbá, Bandɔ́mɛsɛ́ yɔ́ cɔ́ba ɔ ɔkɛlaka háyɛ óo lumitinine anyía bú a bɛ́kɛ́láka. »
Hí a yaátɛ́ ekúlú eéyé, munyiɔnɔ mu mutéŋínyi bicénji ŋa yááŋɔ́núá.
Yésus me ééŋúnyísíki bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ beéŋí
14Yésus ŋa cɔ́ba eé ciíbe ci Bíel. U ŋá kuána iinyíkíné ci Bíel fianɛna a buaná, anyía u ŋaá bá wɔ́ kɔ́nɔkɔ nyiike. 15Ayɛ́ Yésus ŋeé bítísé úúyé ɔɔbɔ́, nyiike ŋá mana ɔmana. Iinyíkíné ci Bíel ŋá hátɔ́na ɛndánáka, u ŋé túmé osókóbi Yésus.
16Nanyiɔ́fɔ́, bé ŋé wuúci hélékéníne baacɔ beéŋí a bá ŋa bɔ́ bá na *bɛɛbɛ́ bí bililé, bí beébe yébíki. Aáná u ŋeé biíbi hémúkúnyi hú ne mehúnyi. U ŋé ééŋúnyísíki tɔ́na bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ bekime. 17U ŋaá kɛ́láka aáná anyía wé nyíóyísínyi ɔtáŋa ú *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́, *Ɛsayí ; u ŋaá kɔɔna ɔsɛ : « U ŋe híítéke na bíásɔ́ bɛfɛ́kɛ́ ne cíísú ɛkɔnɔ áyá ekúlú ɔ́mɔtɛ́ e bikúlú bikime. »8.17 Ɛsa 53.4
Baacɔ a bá bɔ́ŋa na ɛcaná cɛ ɔlátákɛ́na Yésus
18Ɛ́makɛ́la Yésus á lɛca anyía nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ me wuúci bɔŋɔlɛna, mbá ɔsɛ bábɔ́ hɔla na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na, bá látɛ́na e eyinyíé asálá yɛ́ nuɔmɔ́. 19Aáná *muékúnyi bikotí a mumɔtɛ́ ŋeé bíkósíti nááyá, mbá musɛ : « Muékúnyi, míɔ cɔba ɔ ɔ kuɔŋɔ́ bɛ́cábɛ́na haála hekime ehé o kóó súéte. » 20Mbá ɔsɛ : « Bibúéme ŋe límine e bihíke, tunonyí límekine a aana, mbá *Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ tɛ á bá na haála há ɔfianɛna. »
21A wɔmɔtɛ́ ɔɔcɔ u ɔlɔŋɔ ú baákɔ́nɛ́na ŋe wuúci laána ɔsɛ : « Otéŋí a Waáŋá, mi eéhínyínyi, yá caŋá ke mí nyie taatá. »8.21 Nyɛkɔ́ŋɔ́na nyí etémbí áŋa : « Caŋá ɔ́ɔ́kɔ ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú ayɛ́ ciamɛ́ síkíne kéé wé, mbá bé wuúci nyíé, …»22Mbá ɔsɛ : « Mɛ látáka. Nyɛána biwéewé e nyiéke bíábɔ́ biwéewé. »
Yésus me yéende ehúne
23Yésus ŋo yóófíne ɔ ɔkɔkɔ́, bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋe bú wuúci látáká. 24Hikúlúkúlú yaandándá yí ehúne ŋe túme ohúne aá nuɔmɔ́, bɛahɔ́ bí menyífé óofokine ɔ ɔkɔkɔ́. Mbá Yésus ŋaá bá waá hɛ́táka hiiné. 25Baákɔ́nɛ́na ŋe bú bíkósíti nááyá, bé ŋe wuúci héényi, mbá báyɛ : « Otéŋí a Waáŋá, basɔ́ nóhi ! Túɔ́ cɔba o onyíme ! »
26Mbá ɔsɛ : « Anyíatɛ́ nu ŋe nú líkíme e ? Ééʼ, úúnú olumitinine áŋa ɔcɔ́ɔ́cɔ́ ! » Aáná u ŋá hátɔ́na ɛndánáka, u ŋé síséke ne ehúne na nuɔmɔ́ ; mbuumu a ciáŋá nyɛfaaya eényí. 27Baacɔ bekime ŋe bú kékéke, bé ŋe túme ɔkɔɔna báyɛ : « Nyɛnamá nyɛ́ ɔɔcɔ nyɛ́ yaátɛ́ eényí enyí te ehúne, ta nuɔmɔ́ ŋa lɔ́kɔ́mɛ́na e ? »
Yésus me yeéŋúnyísi baacɔ béfendí bá bɛɛbɛ́ bí bililé
28Ɛ́makɛ́la Yésus é yeéndé ehúne, u ŋá látɛ́na e eyinyíé asálá yɛ́ nuɔmɔ́, ú ŋga háma i iisí cɛ Katala8.28 Katala ŋaá bá iisí cɛ baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif, e kilomɛ́ta cíɔ́hátá a aháŋá yɛ́ bulɔɔ́lɔ yɛ́ nuɔmɔ́ nɔ́ Kalilé, a aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́.. Aáná baacɔ béfendí a bá ŋa bɔ́ bá na bɛɛbɛ́ bí bililé ŋa bɔ́ faáya nááyá, bé húlúkúne e biinyie. Bífendí bɛ́ baacɔ eébí ŋa bɔ́ bá bábɔ́ sáamaka buéŋí a nyɛnamá anyɛ́ ta ɔɔcɔ tɛ ɔ́mɔɔ́ bá na makɛ́nda me oweéhínyínyi ɔhɔlɛna o ohónyí oócí. 29Aáná bé ŋe bú túme ɔbɔmɔ okelú ɔ ɔmuaná, bá kɔ́ɔnaka báyɛ : « Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́ é, asana a yaátɛ́ yááŋa na basɔ́ na kuɔŋɔ́ e ? Ɔ ŋɔɔ́ faáya aaha anyía ɔ́ kɔɔ́ basɔ́ iínjíékíne muuyé ekúlú tɛ́ka na ɔnyɛmana e ? »
30Aáhá hoóhi yaandándá yí hikuté hɛ́ ɛŋɔnáfá ŋaá bá hɛ́á nyíákɛ́na.8.30 Ɛŋɔnáfá ŋaá bá e Besuif ɛnyama cɛ mɔnyɔ́kɔ́lɔ́. Baacɔ bé etémbí ŋa bɔ́ bá bébú ciíci tétényíki, bé ciíci nyíáka.31Bɛɛbɛ́ bí bililé eébí ŋá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́ná Yésus bɛ́sɛ : « Cɔ́kɔ́lɛ, mbɔ́kɔ o ŋoó léne ɔ basɔ́ hémúkúnyi aá cɛɛ́tɔ cɛ́ baacɔ eebe, basɔ́ tɔ́ma, tú ke sú oófókíne ɛ ɛŋɔnáfá eeci. » 32Mbá ɔsɛ : « Oo, ánɔ cɔbá. » Nyíábɔ́ nyɛhámɔ́kɔ́na eényí a baacɔ eébé, bí ŋgo oófókíne ɛ ɛŋɔnáfá. Aáná hikuté hɛ́ ɛŋɔnáfá eéhí hikime ŋa kaá bɛ́áhɛ́na ɔ ɔbɛ́áhɛ́na ɛ ɛmbana cɛ nɔkɔndɔ aá nuɔmɔ́. Hí ŋé nyíme e menyífé noómi.
33Ɛ́makɛ́la betétényi ɛŋɔnáfá ábɔ́ lɛca aáná, bá ŋá cábákɛ́na, bé ŋé súétéke a bálɛ́ka o okobíkétínyi baacɔ asana eéyé ekime, hɔlákáhɔ́láka asana a yɛ́ ŋaá hamɛna baacɔ bá *bɛɛbɛ́ bí bililé béfendí eébé. 34Baacɔ bekime bá bálɛ́ka ŋa bɔ́ hámɔ́kɔ́ná, bé ŋé sumékénéne ɔ ɔcɔba a maabána me Yésus. Ahá bá ŋga bɔ́ hámá, bé ŋe wuúci lɛcá ; bé ŋé wuúci bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na báyɛ wá hatɔ́na a ciabɔ́ iisí, wé súéte.
9Yésus me yééŋúnyísi asákála
1Yésus ŋe yóófíne ɔ ɔkɔkɔ́, u ŋá hálɔ́mɔ́na, u ŋá háná látɛ́na nuɔmɔ́ ; u ŋá cɔbá aá ciayɛ́ bálɛ́ka.9.1 Kabɛlnawum ŋaá bá bálɛ́ka ci Yésus (Mak 2.1).2Aáná bé ŋeé wuúci héléníné asákála asámbálɛ́ánánɔ́ e nyibúyé. Ɛŋakɛlá waá lɛ́cá olumitinine ú baacɔ eébé, mbá ɔsɛ ná asákála : « Ɔɔ́nɔ́, bɛ́kɛ́ndɛ́naʼo ! Ɛ́ mɔ mɛ́ ɔ nyɛanɛnɛna mɔɔwɔ maabɛ́. »
3Eéyé ekúlú *beékúnyi bikotí ɔ bɔ́mɔtɛ́ ŋe bú túmé obílúmínyi, mbá báyɛ : « Ɔɔcɔ ooci áŋa o oféníne Bandɔ́mɛsɛ́. » 4U ŋé ményí cííbú ibíkéti, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Anyíatɛ́ nua nɔ́ŋa na bɛɛbɛ́ bí ibíkéti eébí aáná e ? 5Aátɛ́ yɛ́ ŋa hɔ́la ɔnata e ? Ɔkɔɔna anyía : “Ɛ́ mɔ mɛ́ ɔ nyɛanɛna mɔɔwɔ maabɛ́”, ayɛ́ʼ ɔkɔɔna anyía : “Hatɔ́na ɛndánáka, kandáka” e ? 6Ɛ́náʼo, ɛ ŋaá mɛ aamba núénú ményi anyía Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ áŋa na makɛ́nda ɔ ɔmɛsɛ́ ma ɔnyɛanakɛnɛna baacɔ maabɛ́. » Mbá ɔsɛ ná asákála : « Hatɔ́na ɛndánáka, hiíte nyíɔ́wɔ nyibúyé, eélúé oówo o ookiʼo. » 7Ɔɔcɔ ŋá hatɔ́na ɛndánáka, nyiélue eényí e úúyé ooki. 8Ɛ́makɛ́la baacɔ ábɔ́ lɛ́cá aáná, bulíkílíki ŋé beébe nyióyíki ɛ ɛtɛ́má hú mbiɔ́kɛ ; bé iínjíékíne Bandɔ́mɛsɛ́ nuúmi a asana na nyɛnamá nyɛ́ makɛ́nda anyɛ́ wáŋa owíínjíékínénú baacɔ.
Yésus mɔ lɔ́ŋɛ́ta Matío
9Yésus ŋa hátɔ́na aáhá, yó súéte. Waá hɔ́laka enenyíé o ohónyí, u ŋá lɛca ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ nyiínyi ɛ́cɛ Matío, oliménénú a nyíáyɛ́ nyinyiɔ buólí nyí *betúé etéési. Mbá ɔsɛ nááyá : « Mɛ látáka. » Matío ŋá hatɔ́na ɛndánáka, u ŋé wuúci látáka.
10Yésus ŋaá bá ɔ ɔnyíá bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá o ooki ú Matío. Ne betúé etéési beéŋí na bakɛla maabɛ́ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ fáákɔ́na hɔ́á o okonyíényi ne wuúci na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na. 11Ɛ́makɛ́la *Bafalisiɛ́ŋ ábɔ́ lɛ́cá aáná, bá ŋá batá bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na báyɛ : « Anyíatɛ́ muanɔ́ muékúnyi ŋeé nyíényi ne betúé etéési na bakɛla maabɛ́ bé etémbí e ? » 12Ɛ́makɛ́la Yésus á lɔ́kɔ́má Bafalisiɛ́ŋ ábɔ́ bátaka aáná, mbá ɔsɛ : « Tɛ́ cáŋa ba-tɛ-kɔnɔ́ bá ŋa bɔ́ áamba muándánána, mbá bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ. 13Ánɔ ka aákɔ́nákɛ́na mehúnyi eeme ma Ciɔɔ́ŋɛ́ a má ŋa kɔ́ɔna másɛ : “Ɔtɛ́má ú ɔbɛ́cáma baacɔ mahana ú ŋeé mi bíléníne ɔ ɔhɔla bɛfɔná bí bitúké abɛ́ bá ŋa mɛ sɔ́mbɛ́na.”9.13 Ose 6.6 Yááŋa anyía ɛ tɛ́ ɔ́mɔɔ́ fáaya ɔ ɔmɛsɛ́ ooci ɔ ɔkɔláana baacɔ e bé ŋe bú bíhííte háyɛ bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ ɛsɛ́ : “Ánɔ bɛ́kákálákɛ́na maanɔ́ maabɛ́”, mbá bakɛla maabɛ́. »
Ɛmbataka a asana ne obíkíilie ɔnyíá
14Baákɔ́nɛ́na bá Sáaŋ Batis ŋe bú bíkósíti né Yésus, mbá báyɛ nááyá : « Anyíatɛ́ na basɔ́ na *Bafalisiɛ́ŋ tú naŋa tuésú bíkíilieke ɔnyíá bɛnyɛ́ma, mbá bɔ́ɔ́wɔ *baákɔ́nɛ́na tɛ kɛla aáná e ? » 15Mbá Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Nu ŋe nú bíkéti anyía baacɔ abá bɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ e nusíke á bɔ́ŋa bé osúlubueke ekúlú ekime ayɛ́ ɔnɔ́mɛ áŋa ne beébe e ? Mbá ekúlú káá fáaya ayɛ́ bá kɔ́ bɔ́ sɔ́mɔ ɔnɔ́mɛ aabɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ; aáná bé ké bú bíkíilie ɔnyíá. »
16« Ta ɔɔcɔ ti ŋé hiite ekéti yɛ́ bɔlaka a buɔ́sɔ anyía wáá látákɛ́na e elunénú yɛ́ bɔlaka. Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋá kɛ́láka aáná, keyé ekéti a yɔɔ́sɔ káá láhɔ́na ebulunénú, yó wééŋényísíki nyɛlahɛa. 17Híáná tɔ́na, ta ɔɔcɔ ti ŋe cébínyi mecekí e bilunénú bɛ́ bɛsɔ́mɔ ; mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋá kɛ́láka aáná, keyé bɛsɔ́mɔ káá sáaliaka, mɔ́ hámɔ́kɔ́na mekime, bɛsɔ́mɔ bɛ́ɔ cáŋiaka bikime. Mbá ɔɔcɔ ŋá nyɛmána wu ɔháya mecekí a bɛsɔ́mɔ a bɛɔ́sɔ. Aáná bífendí eébí káá háma bɔmbányɛ. »
Yésus me yeéŋúnyísi oónjú, yó héényi tɔ́na ɔbɔ́la o owé
18Ekúlú eyí Yésus ŋaá bá waá táŋáka bɛsana eébí ne beébe, mutéŋínyi *Besuif a mumɔtɛ́ nyɛkaáháma eényí ; u ŋé wuúci túmíne eŋéndu, mbá ɔsɛ : « Uumi ɔɔ́nɔ́ e woónjú mé lésíkínyi hí aámbáya aámbáya ; mbá cɔ́kɔ́lɛ, faáya é ké wuúci tála aabá a cɛɛ́tɔ, mbá wá haanyua o owé. » 19U ŋaá hátɔ́na, u ŋé wuúci láta ɔlɔŋɔ na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na.
20Oónjú a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá aáhá, manɔ́ŋɔ́ ŋaá bá meé wuúci hámɔ́kɔ́na, tuɔŋɔ a yáaŋa túɔ́hátá ne túfendí. U ŋée bíkósíti né Yésus eeyé e elime, u ŋé bítíse hibéŋú hɛ́ búáyɛ́ bɔlaka. 21Yááŋa anyía u ŋeé bíkéti ɔɔyɔ́ ɔ ɔtɛ́má noómi ɔsɛ : « Mbɔ́kɔ ya mɛ́ŋa te wu obítíse bú bítíse búáyɛ́ bɔlaka, ɛ ŋaá mɛ aáŋɔ́núaka. » 22Yésus ŋaá bɛ́kúálɛ́ta, yɔ́ lɛca oónjú oócí, mbá ɔsɛ : « Meemé, bɛ́kɛ́ndɛ́naʼo. Uúwú olumitinine mó yóo nohi. » Hí a yaátɛ́ ekúlú, oónjú nyɛáŋɔ́nua eényí.
23Yésus ŋá kaá háma o ooki ú mutéŋínyi Besuif. Ɛ́makɛ́la wá lɛcá anyía baháya maŋana á bɔ́áŋa hoóhi ne munyienene, u ŋa lɛcá tɔ́na nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ nyíé bíyébíki buéŋí, 24mbá ɔsɛ : « Ánɔ hámɔ́kɔ́na, u tɛ á bá owéénú, wáŋa e hiiné. » Baacɔ ŋé túmé o wuúci cɛ́ca. 25Ɛ́makɛ́la bé hémúkúnyi baacɔ bekime a nɔháatɛ́, Yésus ŋé oofíne e ekéti yí ciíbe, u ŋé tímbíe ɔbɔ́la ɔ ɔɔbɔ́ ; ɔbɔ́la nyɛhatɔna ɛndánáka eényí. 26Aáná nulumí nɔ́ asana eéyé ŋaá lɔ́kɔ́máná a aháŋá yí iisí ekime etéeyé.
Yésus me yeéŋúnyísi bendíméndíme béfendí
27Ekúlú eyí Yésus ŋaá hátɔ́na o osúéte, bendíméndíme béfendí ŋé bú túme o wuúci látɛ́na, bá kɔɔnaka okelú ɔ ɔmuaná báyɛ : « Ɔɔ́nɔ́ u Táfit, cɔ́kɔ́lɛ, basɔ́ bɛ́cáma mahanaʼo ! »
28Ɛ́makɛ́la wá kaáháma o ooki, bendíméndíme eébé ŋé bú bíkósíti nááyá, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Nu ŋe nú lumitinine anyía ya mɛ́ŋa wu ɔ banɔ́ eéŋúnyísi e ? » Báyɛ : « Ɛ́ɛ, Taatá, tu ŋe sú lumitinine aáná. » 29Aáná u ŋeé beébe sɔ́lɔ́náká eése, mbá ɔsɛ : « Bú á bɛ́kɛ́láka háyɛ nuénú lumitinine. » 30Nyíábɔ́ nyitúme ɔlɛcana eényí. Aáná u ŋeé beébe siséke ɔsɛ : « Nɔtɛ bɛ́lɛ́áŋɔ́nɛ́na ta ɔɔcɔ ta ɔmɔtɛ́ anyía yaŋɔ́ ɛ́ ma mɛ́ banɔ́ eéŋúnyísi. » 31Mbá ta híáná, hí ahɛ́ bé ŋe bú súété, bé ŋé túmé o húlé owoómísi nyiínyi nyí Yésus a bunɔŋɔ bukime eébú.
Yésus me yeéŋúnyísi múkúmúku
32Ɛ́makɛ́la bendíméndíme eébé ebú súéte, bé ŋé héléníne Yésus ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ awɔ́ *aabɛ́ yí elilé ŋoó mómísi, ɔ tɛ táŋa. 33Ɛ́makɛ́la Yésus é hémúnyi aabɛ́ yí elilé né múkúmúku eémú, ɔɔcɔ ŋá háná túme ɔtáŋa. Nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ a nyɛ́ ŋaá bá aáhá ŋeé kékéke, mbá nyɛ́sɛ : « Bá tɛ ŋá lɛ́ca ta buɔ́sɛ́ nyɛnamá nyɛ́ asana á bɛ́kɛ́láka aáná a bunɔŋɔ bú *Islayɛ́l. » 34Mbá *Bafalisiɛ́ŋ a bá ŋa bɔ́ bá aáhá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ kɔ́ɔnaka báyɛ : « Tɛ́ka a makɛ́nda ma Sátan, mutéŋínyi *bɛɛbɛ́ bí bililé, u ŋeé hémúnyi bɛɛbɛ́ bí bililé a baacɔ e ? »
35Yésus ŋaá bá u húlé á kándaka na a bálɛ́ka ciéŋí na ɔ mɔnɔŋɔ meéŋí ; u eékúnyíki baacɔ a *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na bí *Besuif, u beébe hulikinyi Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná, u eéŋúnyísíki na bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ bekime na baacɔ bá bɛfɛ́kɛ́ bekime. 36Ɛŋakɛlá wá lɛ́cáka akɔca cá baacɔ ceéŋí abɛ́bándákánɔ́, mahana ŋé wuúci tímbie buéŋí a baacɔ eébé, anyía bá ŋa bɔ́ bá bɔtɔmbɔ́kɔ́nɔ́, beébe tɔ́na bakasákánɔ́ ; bá hɔ́áka ɛtɔ́mbá a cɛ́ tɛ á bá ne mutétényi. 37Aáná u ŋaá laána bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ɔsɛ : « Bɛyɔyɛ́ bɛ́ ɔbándáka áŋa biéŋí, mbá babánda á bɔ́ŋa betíkítíki. 38Ánɔ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na aná muútí bɛyɔyɛ́ wá háná tɔ́mɔ́kɔ́na baacɔ ɔ ɔkɔɔ́bánda bíáyɛ́ bɛyɔyɛ́. »
10Yésus maá táfáka baacɔ bá ɛndɔ́ma
(Mak 3.16-19 ; Luk 10.2)
1Yésus ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ne béfendí, u ŋé beébe iínjíé makɛ́nda ne me ohémúkúnyi *bɛɛbɛ́ bí bililé ne me oweéŋúnyísíki na ɛkɔnɔ ikime na bɛnamɛ́tɛ́ bikime. 2Eénye cá *baacɔ bá ɛndɔ́ma eece aana : O otúme Símon awɔ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ báyɛ Bíel, ne onyíinyí *Andɛlɛ́, na Sáak ne onyíinyí Sáaŋ, bífendí eébí bikime baáná bé Sebeté ; 3ne Fílib, na Baatelemí ; na Tɔ́mas na Matío *mutúé etéési ; na Sáak ɔɔ́nɔ́ u Alafɛ, na Tatɛ́ ; 4ne Símon, Muléne ɔkátɔ́na bunɔŋɔ bú *Islayɛ́l ; na Yútas Iskaliót awɔ́ u ŋaá bɛ́cáŋa mufiimbie Yésus.
Yésus maá tɔ́mɔ́kɔ́na baákɔ́nɛ́na a masɔ́ma
(Mak 6.7-11 ; Luk 9.2-5 ; 10.3-12)
5Yésus ŋaá tɔ́mɔ́kɔ́ná *baákɔ́nɛ́na eébé bɔ́ɔ́hátá ne béfendí a masɔ́ma, yó beébe oónyísíkínyi ne mehúnyi eeme ɔsɛ : « Nuti súétéke i iisí cɛ́ baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá *Besuif ; nuti oofókíne a bálɛ́ka cí iisí cɛ *Samalí, 6mbá ánɔ cɔbáka yáaŋa né ciíbe cɛ baacɔ ci *Islayɛ́l. Bá bɔ́ŋa háyɛ baáná bá ɛtɔ́mbá e bé ŋe bú nyímúkúne. 7Ánɔ cɔcɔ́báka, nu húlé láakɛna baacɔ nɔsɛ : “Bandɔ́mɛsɛ́ a yáaŋa o otéŋínyi baacɔ.” 8Énu húlé ééŋúnyísíki bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ, nu heenyiki baacɔ o owé, nu ééŋúnyísíki beénuúnu, nu hémúkúnyi *bɛɛbɛ́ bí bililé a baacɔ. A asana ayɛ́ nu tɛ ɔ́mɔ nɔ ɔɔ́ndɔ́kɔ makɛ́nda eémé, ánɔ ɔ́ɔ́lɔ́kɔ baacɔ, nuti beébe batá bɔkɔ. 9Nɔtɛ hákɛ́na ta mɔɔnyɛ́ me kóolo, te eléŋú yɛ́ mɔɔnyɛ́, te tuléŋúléŋú tú etémbí aanɔ́ a bɛmbalá ; 10ekúlú eyí nú ŋe nú súéte, nuti hiite ta ambalá, mbá te otúmbe ; nɔtɛ laŋába bɛháŋá namuaná bífendí, ta bɛkandɛ́na. Yááŋa anyía, munyiɔnɔ ŋá nyɛmána mu ɔnɔhɔkɛna a búáyɛ́ buólí. 11Ekúlú ekime ayɛ́ nu ká ká nɔ́ háma a bálɛ́ka a cɛmɔtɛ́ ta anyía a bunɔŋɔ a bumɔtɛ́, ánɔ aambáka ɔɔcɔ a wáŋa wu ɔ banɔ́ káha ; núénú wuúci bɔ́ŋɔ, énu limékíne nááyá ɔ ɔkɔɔ́háma ahá nu ká nɔ́ hátɔna. 12Ekúlú ekime eyí nu ké ke nú óófine eé ciíbe a cɛ́mɔtɛ́, ánɔ kɔɔ́na nɔsɛ : “Mbuumu á bá na banɔ́ʼo.”10.12 Aáná Besuif naŋa bébú téŋítíkínyi.13Mbɔ́kɔ baacɔ bé ciíbe eécí ŋá bɔ́ banɔ́ káha bɔmbányɛ, cianɔ́ mbuumu káá bá ne beébe ; mbá mbɔ́kɔ bé ŋé bú kíne ɔ banɔ́ káha bɔmbányɛ, cianɔ́ mbuumu káá banɔ́ hálɔ́mɔ́nɛ́na. 14Mbɔ́kɔ eé ciíbe a cɛmɔtɛ́ ta anyía a bálɛ́ka a cɛmɔtɛ́ baacɔ ŋé bú kíne ɔ banɔ́ káha bɔmbányɛ, ta anyía bé ŋé bú kíne ɔlɔ́kɔ́ma úúnú ɔtáŋa, ánɔ hatɔ́na hɔ́á, mbá nu bíkítéke ofunú ɔ́ cáánɔ́ akɔlɔ́.10.14 Obíkíte ofunú a akɔlɔ́ ŋaá bá hibílícínyínyí e hí ŋo tóŋíé anyía nú ma nɔ́ aálɔ́nána buúse bukime na baacɔ abá núánɔ́ bá náábɔ́. Úúbú ofunú áŋa wú ɔkɛlaka anyía, háyɛ beébe, nu tɛ bámɔ́kɔ́na nú ɔtálɛ́mɛ́na eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́.15Ɛ ŋaá mɛ banɔ́ láana aá taaká isíʼo : A buɔ́sɛ́ bɔ́ nyɛkála, baacɔ bá bálɛ́ka eécí ká bɔ́ lɔ́kɔ́máka muuyé buéŋí ɔ ɔhɔla muuyé amɔ́ baacɔ bá bálɛ́ka cɛ́ na *Sɔ́tɔm na Kɔmɔ́ɔlɛ10.15 Fanáka Sɛn 18–19. ká bɔ́ lɔ́kɔ́máka. »
Yésus ɔsɛ bé kéé tékeseke bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na
16« Ɛ́ná, ɛ́ ma mɛ́ banɔ́ tɔ́mɔ́kɔ́na ; nua nɔ́ŋa háyɛ baáná bá ɛtɔ́mbá haála ahá ɛbála áŋa. Ɛ́ɛhɛ́ ánɔ bámɔ́kɔ́na aná ne injiŋé a bɛɛtɔ́ i iŋetí cɛ mɔɔ́hɔ, banɔ́ tɛ́ka na hɛkɔma hɛ́ ɔ banɔ́ túme i iŋetí ci tubúbé. 17Énu bíkékényíki buéŋí na baacɔ ; bá ká bɔ́ banɔ́ cɔ́bakana eé buúse bú bekélísi bɛsana, bá banɔ́ súbéke a *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na bí *Besuif.
18Bá káá banɔ́ télímíkínyi a akála eé buúse bú betéŋí bá baacɔ ne e betíkítíki na a *baáŋá áyá aámɛ a asana, ananyía nuanɔ́ hakɛ́na ɛmbasɔ́ ne eébú eé buúse ne eé buúse bɔ́ baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif. 19Ekúlú ayɛ́ bá káá banɔ́ cɔ́bakana eé buúse bú bekélísi bɛsana, nɔtɛ áákɛ́na ta bɔkɔ á nyɛbɛ́káma anyɛ́ nu ká nɔ́ bɛ́kámáka, mbá ta nyɛnamá nyɛ́ ɔbɛ́kála anyɛ́ nu ká nɔ́ bɛ́káláka. Yááŋa anyía, Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ íínjíékíne mehúnyi ma ɔkɔɔnaka a yaátɛ́ ekúlú eéyé. 20Tɛ́ cáŋa banɔ́ nu ké nú hémúkúnyi mehúnyi eémé, mbá Elilé yɛ́ cianɔ́ Síkíne yɛ́ káá banɔ́ íínjíékíne makɛ́nda ma ɔtáŋáka.
21Baacɔ ɔ bɔ́mɔtɛ́ ké bú íínjíékíne mahɛ́ndɛ́ a baacɔ anyía bé beébe ɔ́ɔ́nɔ́kɛ́na báábɔ́ benyíinyí bá bɛ́muátá. Híáná síkíne ká bɔ́ kɛ́laka báábɔ́ baáná. Baáná ké bú núúsiki bíábɔ́ bibíényi, bó ko wíínjíékíne mahɛ́ndɛ́ a baacɔ anyía bé ke bú beébe ɔ́ɔ́nɔ́kɛ́na. 22Baacɔ bekime ká bɔ́ banɔ́ líŋekine a asana na nyiámɛ nyiínyi. Mbá asana ɔ́mɔtɛ́, ɔɔcɔ ewú u kéé yééhíkínyínyi muuyé ɔ ɔkɔɔ́háma a nyɛmana nyí úúyé olíhe, wuúci u kɔ́ɔ́ nɔ́hɔ.
23Ekúlú ayɛ́ bá káá banɔ́ tékeseke a bálɛ́ka a cɛ́mɔtɛ́, ánɔ cábákɛ́na a bálɛ́ka ci etémbí. Ɛ ŋaá mɛ banɔ́ láana aá taaká isíʼo : Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ káá fáaya ɛ́cɛ nu tɛ ŋá nɔ́ mána o húlé kanda a bálɛ́ka ikime cí *Islayɛ́l.
24Muákɔ́nɛ́na ta mumɔtɛ́ tɛ ŋáá hɔ́la muayɛ́ muékúnyi ; munyiɔnɔ ta mumɔtɛ́ tɛ ŋáá hɔ́la ciayɛ́ síkíne ci buólí. 25Bú ŋá nyɛmána yáaŋa anyía *muákɔ́nɛ́na á háma bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ muayɛ́ muékúnyi ; munyiɔnɔ tɔ́na múɔ háma bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ ciayɛ́ síkíne ci buólí. Mbɔ́kɔ bé ŋe yíínjie mutéŋínyi ciíbe cɛ baacɔ nyiínyi anyía Bɛlɛsɛbúl10.25 Otéŋí u bɛɛbɛ́ bí bililé, ɛ́cɛ Sátan., mbá anyána aná na baacɔ bá ciayɛ́ ciíbe cɛ baacɔ e ? »
Aányɛ́ nuánɔ́ nyɛmána nú olíkíméke e
(Mak 8.38 ; Luk 9.26 ; 12.2-9)
26« Nuti beébe líkíméke aná, anyía bɛsana bikime a bɛ́áŋa bɛnambákánɔ́, baacɔ ké bú biíbi lɛcaka ; bikime a bɛ́áŋa indiitie, bé kéé biíbi menyukune. 27Aáná bɛsana bikime abɛ́ ɛ ŋaá mɛ banɔ́ bɛ́nyɔ́ŋɛ́na nebutúé, énu biíbi kɔɔnáka nabuɔ́sɛ́ ; híáná bɛsana bikime abɛ́ bá ŋaá banɔ́ láana ɛmbásɛmbásɛ, énu biíbi kɔɔnáka okelú ɔ ɔmuaná a tɔháatɛ́.
28Nuti líkíméke baacɔ a bá ŋa bɔ́ ɔ́ɔ́nɔ hú cɛɛ́tɔ bímuócí, mbá beébe tɛ́ka na makɛ́nda ma ɔwɔɔ́nɔ hɛtányɛ́ ; mbá énu líkíméke yáaŋa Bandɔ́mɛsɛ́ ; wuúci wáŋa wu ɔwɔɔ́nɔ́kɔ na cɛɛ́tɔ na hɛtányɛ́ bikime bífendí a nɔɔfia nú oocó. 29Bá náŋa bé túéke tulíondío túfendí a tɔ́la ɛ́mɔtɛ́. Ta híáná, hilíondío hɛ́mɔtɛ́ tɛ ŋáá kua ɔ ɔmɛsɛ́, cianɔ́ Síkíne Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ́ka o olumitine anyía hɛ́ a kua ɔ ɔmɛsɛ́. 30Mbá aá banɔ́, túánɔ́ tuhúnyi a bɛɛtɔ́ áŋa tɔfanákánɔ́ tukime. 31Nuti líkíméke aná ! Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ léne buéŋí ɔ ɔhɔla tulíondío tukime.
32Ɛ́ɛhɛ́ ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋa kɔ́ɔna eé buúse bɔ́ baacɔ anyía wáŋa uumi, yaŋɔ́ tɔ́na ɛ ká mɛ kɔɔna eé buúse bɔ́ ciamɛ Síkíne cɛ Ɔmuaná anyía ɔɔcɔ oócí áŋa uumi. 33Mbá ɔɔcɔ okime ewú u ŋe mí bínéŋítínyi eé buúse bɔ́ baacɔ, yaŋɔ́ tɔ́na i ké mi wuúci bínéŋítínyi eé buúse bɔ́ ciamɛ Síkíne cɛ Ɔmuaná. »
Nyɛfaaya nyí Yésus áŋa nyiitíé nyɛ́ baacɔ
34« Yáakɛlá nu ŋe nú bíkéti anyía ɛ ŋá mɛ faáya ɔ ɔmɛsɛ́ anyía baacɔ ábɔ́ lɔ́kɔ́mákána. Eéʼeé, ɛ tɛ ɔ́mɔ faaya anyía baacɔ ábɔ́ lɔ́kɔ́mákána, mbá ɛ ŋa mɛ́ faáya anyía baacɔ ébú tíénéke. 35Ɛ ŋa mɛ́ faáya o okowéélúnyi na ɔɔ́nɔ́ a wɔnɔ́mɔcɔ́ ne síkíne, na ɔɔ́nɔ́ e woónjú ne iinyí, ne oónyónó ne iinyíkíné. 36Beliŋine bá ɔɔcɔ ká bɔ́ bámɔ́kɔ́nɛ́na baacɔ bá ciayɛ́ ciíbe cɛ baacɔ cɛ bɛ́muátá.10.36 Mis 7.6
37Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ti ŋé mi léne ɔ ɔhɔla nyɛnamá enyí u ŋeé léne ne síkíne ne iinyí, u tɛ á bá ooci awɔ́ á nyɛmána wu ɔbá uumi. Ɔɔcɔ ewú u kéé lénéke uuyé ɔɔ́nɔ́ a wɔnɔ́mɔcɔ́ ta anyía e woónjú ɔ ɔ mɛ hɔla, tɛ á bá ooci awɔ́ á nyɛmána wu ɔbá uumi. 38Ɔɔcɔ okime ewú é kíne ɔháya úúyé owé a ambalá, mbá u kíne ɔ mɛ látáka, u tɛ á bá ooci awɔ́ á nyɛmána wu ɔbá uumi. 39Ɔɔcɔ okime ewú u ŋeé léne otétényi úúyé olíhe kéé wuúci nyímísi ; mbá ɔɔcɔ ewú u kéé nyímísi úúyé olíhe aámɛ a asana kéé wuúci bɔ́ŋɔ́tɔ́na.
40Ɔɔcɔ okime awɔ́ á banɔ́ káha bɔmbányɛ má mɛ káha bɔmbányɛ ; ɔɔcɔ okime awɔ́ á mɛ káha bɔmbányɛ má káha bɔmbányɛ Ooci awɔ́ u ŋaá mɛ tɔ́má. 41Ɔɔcɔ okime awɔ́ á káha bɔmbányɛ *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ anyía muáŋa muhémúnyi bɛsana, ɔɔcɔ oócí káá bá na bɛnamá a bɛ́ á nyɛmána muhémúnyi bɛsana ; aáná ɔɔcɔ okime awɔ́ á káha bɔmbányɛ atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ anyía yááŋa atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, káá bá na bɛnamá a bɛ́ á nyɛmána atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ. 42Ɛ ŋaá mɛ banɔ́ laana aá taaká isíʼo : Ɔɔcɔ okime ewú u kéé múúsi ta hú atáya yí menyífé e mesiotóto ná hɛ́mɔtɛ́ hɛ́ ɔɔ́nɔmbɔ́ a *baákɔ́nɛ́na eebe anyía wáŋa muamɛ *muákɔ́nɛ́na, tɛ káá yááŋa bíáyɛ́ bɛnamá. »
11Sáaŋ maá tɔ́ma bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na né Yésus
1Ɛŋakɛlá Yésus á máná ɔlaana bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ne béfendí bɛsana abɛ́ bábɔ́ nyɛmána bá ɔkɛlaka, u ŋá hátɔna aáhá, u ŋé súéte ne o o húle eékúnyi ne o ohulinyi baacɔ bá bálɛ́ka cí iisí eécí Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma. 2Ekúlú eéyé, Sáaŋ Batis ŋaá bá eé ciíbe cɛ ɛcaná. Aáhá u ŋaá lɔ́kɔ́máka bɛsana ebí *Kilís ŋaá bá wá kɛ́laka. U ŋá tɔ́ma bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na a bɔ́mɔtɛ́ 3ɔ ɔkɔbáta Yésus báyɛ : « Mbá ɔ ɔ́ŋa Ooci awɔ́ á nyɛ́mana wu ɔfaaya ayɛ́ʼ tu ŋá sɔ́ nyɛ́mána tú ɔtátáka u etémbí e ? »11.3 Ɛmbataka ŋe bíhémbule anyía : « Kuɔŋɔ́, ɔ ɔ́ŋa Mesíi, waáta awɔ́ tu báka tuasɔ́ tátáka, ooci ewú behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa bɔ́ bɛ́tánákɛ́ná baacɔ anyía u káá faaya e ? »
4Mbá ɔsɛ : « Ánɔ ka láakɛna Sáaŋ bɛsana abɛ́ nú ma nɔ́ lɔ́kɔ́máka núɔ́ lɛcaka tɔ́na : 5Bendíméndíme ŋa bɔ́ lɛ́cana, baacɔ e bé ŋe bú síndólo kandaka bɔmbányɛ, beénuúnu aáŋɔ́núaka, bɔndɔ́kɔ́ndɔ́kɔ lɔ́kɔ́mákána, biwéewé háányuaka, basɔ́kásɔ́ka lɔ́kɔ́máka Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma. 6Bɔmbányɛ né ooci ewú u ti kéé kúféténe aámɛ a asana. »
7Ɛ́makɛ́la baákɔ́nɛ́na bá Sáaŋ Batis ébú súété, mbá Yésus a asana yɛ́ Sáaŋ ɔsɛ ná baacɔ bá nyɛkɔca : « Aátɛ́ nu ŋa nɔ́ bá nuanɔ́ áambaka ɔkɔlɛ́ca, ekúlú ayɛ́ nu ŋa nɔ́ cɔ́ba i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á e ? Nɔtɔŋɔtɔ́ŋɔ́ enú ehúne ŋeé fúke ayɛ́ʼ ? 8Aátɛ́ nú ŋa nɔ́ bá nuanɔ́ áambaka ɔkɔlɛ́ca aná e ? Ɔɔcɔ awɔ́ ú maa láŋabaka bɔmbányɛ e ? Eéʼeé, anyía baacɔ a bá ŋa bɔ́ láŋaba bɔmbányɛ ŋe bú líhe bɔmbányɛ eé meébe me betéŋí. 9Mbá aátɛ́ aná nu ŋa nɔ́ bá nuanɔ́ áambaka ɔkɔlɛ́ca e ? Muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ e ? Ɛ́ɛ, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía u ŋa hɔ́la *muhémúnyi bɛsana. 10Yááŋa anyía Sáaŋ áŋa ooci awɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɔ́ɔ́na a Ciɔɔ́ŋɛ́ ɔsɛ : “Ɛ́ná ! Ɛ́ maá mɛ tɔ́ma uumi ɔɔcɔ u bɔsɔ́ma oówo eé buúse ɔ ɔ kuɔŋɔ́ tábɔ́nɛ́na ohónyí.”11.10 Mal 3.111Aá taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana ɛsɛ́ : A bɔnyɛ baacɔ bukime bɔ́ ɔmɛsɛ́, ta ɔɔcɔ tɛ ŋáá bá waáŋá buúse bukime ɔ ɔháma háyɛ Sáaŋ Batis. Ta híáná, hɛcɔɔ́cɔ́ e *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná áŋa waáŋá ne wuúci. 12O otúme ekúlú ayɛ́ Sáaŋ Batis ŋaá bá weé húlikinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma ɔ ɔkɔɔ́háma aámbáya, baacɔ ŋa bɔ́ hɔ́nɔnɔ Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná. Bakɛ́ndákɛ́nda meé buúbu ŋaŋɛmɛna. 13Ne *behémúnyi bɛsana bekime bá Bandɔ́mɛsɛ́ ne tufule tú *bikotí áyá ŋa bɔ́ kɔ́ɔ́náka asana yí Butéŋí eébú, ɔ ɔkɔɔ́háma e ekúlú ayɛ́ Sáaŋ ŋaá fááya. 14Mbɔ́kɔ nu ŋe nú léne olumitine anyía nyiámɛ nyɛkɔɔna áŋa taaká, énu menyi anyía Sáaŋ áŋa Éli, oócí awɔ́ bá ŋaá bá bá tátáka nyɛfaaya. 15Ɔɔcɔ a wáŋa ne eetú cá ɔlɔ́kɔ́máka bɛsana, á lɔ́kɔ́máka !
16Ná aányɛ́ ya mɛ́ŋa wu oketi baacɔ bá hɛɛya eehi e ? Bá ŋa bɔ́ hɔ́á banásɛ́ a bɔ́mɔtɛ́ a bá bɔ́ŋa limekine a nɔháatɛ́ ; beébe eébé bá ŋa bɔ́ láákɛ́na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ báyɛ : 17“Tu ŋá sɔ́ banɔ́ súbékíníné bikembí, mbá banɔ́ te obíne. Túɔ́ banɔ́ hákɛ́nɛ́na maŋana me buwé, banɔ́ ta ɔlɛla.” 18Yááŋa anyíaʼo, Sáaŋ Batis ŋaá faáya ; u kineke na ɔnyíá na ɔmúána, nɔsɛ : “Wáŋa na *aabɛ́ yí elilé !” 19Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ŋaá fááya ; u nyíáka bɛnyɛ́ma, u muákɛ́na meluku, nɔsɛ : “Huúúʼ, munyíá bɛnyɛ́ma eemu muáŋa, wuúci tɔ́na mumúána meluku. Wáŋa ekendinyi yí ne *betúé etéési na bakɛla maabɛ́ bé etémbí !” Mbá baacɔ a bá ŋa bɔ́ látɛ́na taaká cí ihényí cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe bú tóŋínyi anyía cɛ́áŋa ɛtálɛ́mánánɔ́. »
Mɔnɔŋɔ ɔ mɔmɔtɛ́ me kíne olumitinine
20Yésus ŋeé túme ɔkákálɛ́na baacɔ bá bálɛ́ka acɛ́ u ŋa ka kɛ́láka *bikéki bɛ́ bɛsana biéŋí hɔ́á, anyía beébe ta ɔbɛ́kákálɛ́na máábɔ́ maabɛ́. U ŋaá kɔ́ɔ́na ɔsɛ : 21« Nua nɔ́ŋa mahana, banɔ́ baacɔ bá Kolasine ! Nua nɔ́ŋa mahana, banɔ́ baacɔ bá Bɛtɛsɛ́ta ! 11.21 Bífendí bɛ́ bálɛ́ka eécí áŋa hoóhi na Kabɛlnawum. Yááŋa anyía, mbɔ́kɔ bikéki bɛ́ bɛsana abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaa kɛ́láka náánɔ́ á bɛ́kɛ́láka ne e Tíil ne e Síton,11.21 Bífendí bɛ́ bálɛ́ka eécí tɛ á bá cí Besuif. Cɛ́áŋa namuaná ci Islayɛ́l. keyé baacɔ bá bálɛ́ka eécí na maá bɔ́ láŋabaka ikute, bó límekine a mɔɔtɔ́ anyía bébú tóŋínyi anyía bá ŋa bɔ́ áamba ɔbɛ́kákálákɛ́na maabɔ́ maabɛ́, mbá bá sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme. 22Yaátɛ́ asana, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía, a buɔ́sɛ́ abɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ kéé kélísíki baacɔ, banɔ́ nu ká nɔ́ lɔ́kɔ́máka muuyé buéŋí ɔ ɔhɔla baacɔ bé ne Tíil ne Síton. 23Mbá banɔ́ baacɔ bá Kabɛlnawum, nu ŋe nú kéti anyía nu ká nɔ́ báátáka, nuɔ́ kɔɔ́háma ɔ Ɔmuaná e ? Eéʼeé, Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ lóosiki, nuɔ́ kɔɔ́háma haála ehé biwéewé áŋa, anyía mbɔ́kɔ bikéki bɛ́ bɛsana abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaa kɛ́láka náánɔ́ á bɛ́kɛ́láka a bálɛ́ka cɛ *Sɔ́tɔm, keyé bálɛ́ka eécí a yánáŋa ɔ ɔkɔɔ́háma aámbáya. 24Yaátɛ́ asana, ɛ ŋaá mɛ banɔ́ láana ɛsɛ́ ɔ buɔ́sɛ́ abɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ kéé kélísíki baacɔ, nu ká nɔ́ lɔ́kɔ́máka muuyé buéŋí ɔ ɔhɔla baacɔ bá bálɛ́ka cɛ Sɔ́tɔm. »
Yésus kéé yiínjíékíne baacɔ ehélúme
25Hí e ekúlú etéeyé, Yésus ɔsɛ : « Ééʼ, Taatá, kuɔŋɔ́ ó ŋoó téŋínyi na Ɔmuaná na ɔmɛsɛ́. I ŋe mí o wiínjie bitéŋíti anyía ɔ́ ŋɔ́ɔ nambɛ́na ne bemenyi bɛsana ne benjiŋénjíŋe bɛsana eébí, wó biíbi tóŋgínyi né iŋéné. 26Ɛ́ɛ, Taatá, aáná bú ŋo yóo bílénékíné. 27Ciamɛ Síkíne ŋeé mi íínjíékíné bɛnyɛ́ma bikime. Ta ɔɔcɔ ti ŋée ményi Ɔɔ́nɔ́, ɛ́ tɛ ŋáa bá Síkíne ; ta ɔɔcɔ tɔ́na ti ŋée ményi Síkíne, ɛ́ tɛ ŋáa bá na Ɔɔ́nɔ́ na baacɔ ebé u ŋeé léne o beébe tóŋínyi ciayɛ́ Síkíne.
28Ánɔ faákɔ́na náámɛ, banɔ́ bekime abá nua nɔ́ŋa bɔtɔmbɔ́kɔ́nɔ́, banɔ́ tɔ́na na malamɔ́, ɛ ká mɛ́ banɔ́ iínjíékíne ehélúme. 29Énu lumítíne ɔbámɔ́kɔ́nɛ́na báámɛ *baákɔ́nɛ́na ; ánɔ mɛ nyɛána yámɛ banɔ́ eékúnyíki bɛsana, anyía úúmi ɔtɛ́má áŋa mbuumu, wuúci tɔ́na obílóósínyi ɔ ɔmɛsɛ́ ; aáná túánɔ́ tɔtányɛ́ káá bá ne ehélúme. 30Yááŋa anyía nyiámɛ nyiékúnyi tɛ ŋáá náta ɔ ɔlátɛ́na, bɔlamɔ́ abɔ́ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ íínjie tɛ lama. »
12Yésus ŋe hémbuline baacɔ okotí yɛ́ buɔ́sɛ́ bú ehélúme
(Mak 2.23-28 ; Luk 6.1-5)
1E elime eécí, ne Yésus na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ bá bábɔ́ hɔ́laka e bisíéné a bɛɔ́nɔ́kɔ́nɔ́ na bɛnyɛ́ma ; bú ŋaá bá *buɔ́sɛ́ bú ehélúme bú *Besuif. Ɛcaná ŋaá bá cɛ á núákɛna baákɔ́nɛ́na ; bé ŋé túme ɔsɔ́lɔ́na bɛnyɛ́ma a bɛ́ ŋaá bá e bisíéné, bé biíbi nyíáka. 2*Bafalisiɛ́ŋ a bá ŋaá bá hɔ́á ɔlɔŋɔ ŋa bɔ́ lɛ́ca aáná, báyɛ né Yésus : « Ɔ́ɔ lɛcá, bɔ́ɔ́wɔ baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ kɛ́la bɔkɔ abɔ́ yáásɔ́ okotí ti ŋé yíínjie ɔɔcɔ makɛ́nda ma ɔkɛlaka buɔ́sɛ́ bú ehélúme. » 3Mbá ɔsɛ : « Nu tɛ ɔ́mɔ nɔ́ fána asana eyí Otéŋí Táfit ŋaá kɛ́láka búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́, ne wuúci na bááyɛ́ baacɔ, ekúlú ayɛ́ ɛcaná ŋaá bá ci é beébe nuákɛ́na e ? 4U ŋo yóófíne eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, yó híite bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá ebí bé ŋé nyéminyi Bandɔ́mɛsɛ́, yɔ́ nyíáka na bááyɛ́ baacɔ, ta yɛ́ cáŋa á bá anyía yáásɔ́ okotí ti ŋé yíínjie ɔɔcɔ u etémbí makɛ́nda me o biíbi nyíáka, ɛ tɛ ŋáa bá hú *beluli nyiínjie.12.4 Fanáka 1Sm 21.2-75Ta anyía nu tɛ ɔ́mɔ́ nɔ́ fána tɔ́na e Nufule nú *bikotí nú *Moyís anyía beluli nyiínjie a bá ŋa bɔ́ nyiɔ eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ buɔ́sɛ́ bú ehélúme naŋa bá tɛ ábɔ́ látɛ́na okotí yɛ́ buɔ́sɛ́ eébú, mbá baacɔ ti beébe kákálɛ́na e ? 12.5 Fanáka Ɛmb 28.9-106Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laana aá taaká ɛsɛ́ nua nɔ́ŋa na bɔkɔ aaha eenú eé buúse a búáŋa buáŋá ɔ ɔhɔla Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́. 7Mbɔ́kɔ nuenú ményukune nyihembule nyí buhúnyi eebu a bɔ́ ŋa kɔɔna bɔ́sɛ : “Ɔbɛ́cáma baacɔ mahana ŋeé mi bíléníne buéŋí ɔ ɔhɔla bɛfɔná bɛ́ ɛnyama”,12.7 Ose 6.6 keyé nu tɛ anɔ́ bá nu otúméke ba-tɛ-kɛla bɔɔbɛ́ tɔkɔma. 8Yááŋa anyía Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ u ŋeé téŋínyi buɔ́sɛ́ bú ehélúme. »
Yésus me yeéŋúnyísi ɔɔcɔ u asúákánɔ́ yɛ́ nyɛkátá
(Mak 3.1-6 ; Luk 6.6-11)
9Yésus ŋaá hatɔ́na aáhá, u ŋá cɔba a yáábɔ́ *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na. 10Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá hɔ́á na asúákánɔ́ yɛ́ nyɛkátá. Baacɔ ŋa bɔ́ bá aáhá, bá áambaka ɔsɔ́mɛ́na Yésus. Buátɛ́ bɔkɔ bé ŋe bú wuúci bata báyɛ : « Basɔ́ *Besuif, tua sɔ́ŋa ne okotí e yí ŋe yiínjie ɔɔcɔ makɛ́nda me oweéŋúnyísi sɔ́ɔ́kɔ́ buɔ́sɛ́ bú yáásɔ́ ehélúme e ? »
11Mbá ɔsɛ : « Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ náánɔ́ áŋa hú na ɛtɔ́mbá ɛ́mɔtɛ́, mbá ɛtɔ́mbá eécí kua a nɔɔfia noómi *buɔ́sɛ́ bú ehélúme, tɛ́ka ɔɔcɔ ooci káá yáambaka ohónyí okime wú ohémúnyi ciayɛ́ ɛtɔ́mbá a nɔɔfia e ? 12Énu menyi anyía ɔɔcɔ ŋa hɔ́la ɛtɔ́mbá buéŋí ! Yááŋa anyíaʼo, yáásɔ́ okotí ŋe yiínjie baacɔ makɛ́nda ma ɔkɛlaka bɔmbányɛ buɔ́sɛ́ bú ehélúme. » 13Mbá ɔsɛ ná ɔɔcɔ : « Nandɔ́na nyɛkátá. » Ɔɔcɔ ŋé nyiínyi nandɔ́na ; nyɛ́ ŋá háná hálɔ́mɔ́na nyɛmbányɛ háyɛ a nyɛ́mɔtɛ́. 14Aáná *Bafalisiɛ́ŋ ŋa bɔ́ hámɔ́kɔ́ná, bá ŋá cɔbá a hɛtɔkɛ anyía bá aambáka ohónyí wú ɔwɔɔ́nɔ Yésus.
15Ɛ́makɛ́la wé ményí aáná, u ŋá hatɔ́na aáhá, u ŋá hɔla, baacɔ beéŋí wuúci látákɛ́na. U ŋeé beébe ééŋúnyísíki beébe bekime. 16U ŋé beébe siséke anyía bá tɛ bɛ́lɛ́áŋɔ́nɛ́na ɔɔcɔ aányɛ́ wáŋa. 17U ŋaá kɛla aáná anyía mbá buhúnyi bú *muhémúnyi bɛsana *Ɛsayí é bínyíóyísínyi ; búáŋa anyía :
18« Muamɛ munyiɔnɔ amɔ́ ɛ ŋa mɛ́ lɔ́tɔ eemu muáŋa, i ŋeé mi muúmu léne ;
ɛ́ maá mɛ háya úúmi obíléne okime nááyá.
Ɛ ká mɛ háya yáámɛ́ Elilé nááyá,
aáná mu kéé húlikinyi mɔnɔŋɔ ma baacɔ mekime ciamɛ taaká.
19Mu ti kéé súŋukunyinyi na ɔɔcɔ, mu tɛ háya mukéké ;
aáná ɔɔcɔ tɛ káá lɔ́kɔ́ma weé béétíki okelú a kɛbalɛ ɔ ɔmuaná.
20Mu tɛ kɔ́ɔ́ nɔ́kɔtɔkɔna nɔtɔŋɔtɔ́ŋɔ́ a nɔ́ a yáaŋa nutúsénú,
mu ti nyímísi lámba a cɛ́ á yáaŋa o obínyímíne,
ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ ciamɛ taaká káá bámɔ́kɔ́na haála hekime.
21Aáná mɔnɔŋɔ ma baacɔ mekime káá hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ nááyá. »12.18-21 Ɛsa 42.1-4
Yésus ŋaá bɛ́sɔ́mɔ tɔkɔma etú bé ŋeé wuúci túme
(Mak 3.22-30 ; Luk 11.14-23 ; 12.10)
22Baacɔ ŋe bú héléníne Yésus ondíméndíme, wuúci tɔ́na múkúmúku anyía *aabɛ́ yí elilé ŋeé wuúci hélúmúnyi aáná. Yésus ŋé wuúci eéŋúnyísi ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ u ŋaá táŋáká, u lɛcakana. 23Bekime ŋe bú kékéke, bá kɔ́ɔnaka báyɛ : « Yáakɛlá ɔɔ́nɔ́ u Táfit ooci wáŋa. » 24Mbá, ɛ́makɛ́la *Bafalisiɛ́ŋ ábɔ́ lɔ́kɔ́máká ɔtáŋa oócí, bá ŋá kɔɔ́na báyɛ : « Hú na makɛ́nda ma Bɛlɛsɛbúl, mutéŋínyi *bɛɛbɛ́ bí bililé, ɔɔcɔ ooci ŋé hémúnyi bɛɛbɛ́ bí bililé a baacɔ. »
25Yésus ŋaá bá weé ményukune cííbú ibíkéti, aáná u ŋeé beébe laána ɔsɛ : « Butéŋí bukime abɔ́ baacɔ bá hɔ́á ŋe bú núusinyinyi áŋa bunyímé. Bálɛ́ka ikime ta anyía ciíbe cɛ baacɔ ikime acɛ́ baacɔ bá hɔ́á ŋe bú núusinyinyi tɛ a bá cɛ ɔcɔcɔbaka ne buúse ta buɔ́sɛ́. 26Ɛ́ɛhɛ́, mbɔ́kɔ Sátan ŋeé bíhémúnyi, anyána búáyɛ́ butéŋí áŋa bú ɔcɔcɔbaka ne buúse, weé bínúusíki wuúci bɛ́muátá e ? 27A nyíánɔ́ nyɛkɔɔna, yaŋɔ́ i ŋeé mi hémúnyi bɛɛbɛ́ bí bililé a baacɔ anyía Bɛlɛsɛbúl u náŋa weé mi íínjíékíne makɛ́nda. Ɛ́ɛ, mbá banɔ́ʼo, aányɛ́ u naŋa we yíínjíékíne báánɔ́ baacɔ makɛ́nda me o biíbi hémúkúnyi e ? Tɛ́ka báánɔ́ baacɔ bá bɛ́muátá ŋe bú tóŋínyi anyía nua nɔ́ŋa a nyɛkua e ? 28Mbɔ́kɔ na makɛ́nda me Elilé yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ i ŋe mí hémúnyi bɛɛbɛ́ bí bililé a baacɔ, bú ŋo tóŋínyi anyía Bandɔ́mɛsɛ́ á yáaŋa o otéŋínyi aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́. 29Ɔɔcɔ tɛ á bá wu owoofine eé ciíbe cɛ ɔkɛndákɛ́nda, yɔ́ hɔ́ɔkɔ bíáyɛ́ bɛnyɛ́ma, tɛ́ka na ɔcaŋácáŋa o wuúci hatɛna, yó wuúci ɔ́ɔ́tɔ́kɔ́kɔ, mbá u síke hɔ́lakana bɛnyɛ́ma bikime bí ciíbe. 30Ɔɔcɔ okime awɔ́ u tɛ á bá elime na yaŋɔ́ ŋe mi nuusi ; híáná ɔɔcɔ okime awɔ́ u tɛ á bá ɔlɔŋɔ na yaŋɔ́ ɔ ɔbánda ŋa sása bɔ sasa. 31A yaátɛ́ asana, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana aá taaká ɛsɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ káá nyɛ́ánakɛnɛna baacɔ na máábɔ́ maabɛ́ mekime na túábɔ́ tuféne tukime áyá, mbá u tɛ káá nyɛ́ánɛnɛna buúse bukime ɔɔcɔ ewú u ŋe féníne *Efúúménénú yí Elilé. 32Yááŋa anyía Bandɔ́mɛsɛ́ káá nyɛ́ánɛnɛna ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋa táŋɛ́na Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ, mbá u tɛ káá nyɛ́ánɛnɛna ɔɔcɔ awɔ́ u ŋa táŋɛ́na Efúúménénú yí Elilé, ta aámbáya te e bikúlú a bɛ́ ŋa fáakɔna. »
Na atɔ́kɔ́ na bíáyɛ́ bɛtámá
33« Ɔ ɔkɛla anyía ɔɔcɔ á bá na bɛmbányɛ bɛ́ bɛtámá bɛ́ ɔnyíáka, u ŋá nyɛmána wu ɔbámɔ́kɔ́nɛ́na na ambányɛ yɛ́ atɔ́kɔ́. Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ áŋa na aabɛ́ yɛ́ atɔ́kɔ́, u káá bámɔ́kɔ́na na bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛtámá. Yááŋa anyía bé ŋe ményi nyɛnamá nyɛ́ atɔ́kɔ́ a bíáyɛ́ bɛtámá. 34Banɔ́ bɔnyɛ ɛhɛ́nyɛ eebu, anyána, banɔ́ abá nua nɔ́ŋa bɛɛbɛ́ bɛ́ baacɔ, nua nɔ́ŋa nu ɔkɔɔnaka bɛmbányɛ bɛ́ bɛsana e ? Yááŋa anyía nyuúté ŋe hémúnyi bɛsana e bí mó nyióyóko ɔ ɔtɛ́má hú mbiɔ́kɛ. 35Ambányɛ yɛ́ ɔɔcɔ ŋa kɛ́la bɛmbányɛ bɛ́ bɛsana anyía yááyɛ́ ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má ŋeé wuúci tɔ́ma o o biíbi kɛla ; aabɛ́ yɛ́ ɔɔcɔ kɛ́láka bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana, anyía yááyɛ́ aabɛ́ yɛ́ ɔtɛ́má ŋeé wuúci tɔ́ma o o biíbi kɛla. 36Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana ɛsɛ́ ɔ buɔ́sɛ́ bɔ́ nyɛkála, ɔɔcɔ okime káá bɛ́káláka e mehúnyi ma buála mekime emé u ŋeé hémúkúnyi a nyíáyɛ́ nyuúté. 37Yááŋa anyía, hí a mɔ́ɔ́wɔ mehúnyi ma bɛ́muátá Bandɔ́mɛsɛ́ kó yóo kélísíki, yɔ́ sɔ́mbɔ́tɔ́na anyía ɔ ŋɔ́ɔ yáka ta anyía ɔ ŋɔ́ɔ kua nyɛkála. »
Baacɔ ŋa bɔ́ báta Yésus ekéki yí hibílícínyínyí
(Mat 16.1-4 ; Mak 8.11-12 ; Luk 11.29-32)
38Aáná ne *beékúnyi bikotí a bɔ́mɔtɛ́ na *Bafalisiɛ́ŋ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ laana Yésus báyɛ : « Muékúnyi, tu ŋa sɔ́ aamba anyía ɔ́ɔ basɔ́ kɛlɛ́na *ekéki yí hibílícínyínyí, tuásɔ́ lɛca. » 39Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Baacɔ bá hɛɛya eehi á bɔ́ŋa baabɛ́, beébe bakanda tusɔmɔ ; bá ŋa bɔ́ áamba ɔlɛca ekéki yí hibílícínyínyí. Mbá Bandɔ́mɛsɛ́ ti kéé beébe tóŋínyi ekéki yí hibílícínínyínyí yí etémbí, ɛ tɛ ŋáa bá hú ayɛ́ u ŋaá kɛ́láka o olíhe ú *muhémúnyi bɛsana Sɔ́nas. 40Yááŋa anyía, bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ Sɔ́nas ŋaá kɛ́láka na mɔɔ́sɛ́ matátɔ́ ne meetú matátɔ́ a tɔɔna tɔ́ yaandándá yɛ́ hiɔfɔ́ noómi, híáná Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ káá kɛ́laka mɔɔ́sɛ́ matátɔ́ ne meetú matátɔ́ ɔ ɔmɛsɛ́ noómi. 41Baacɔ bé Ninífe12.41 Bálɛ́ka ci butéŋí bú buáyá, Asilíi (fanáka e nufule nɔ́ Sɔ́nas). ŋa bɔ́ bɛ́kákálákɛ́ná máábɔ́ maabɛ́, bɔ́ sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máká bɛsana abɛ́ Sɔ́nas ŋeé beébe hulíkínyi. Buátɛ́ bɔkɔ, a buɔ́sɛ́ bú nyɛkála, baacɔ bé Ninífe ké bú túméke baacɔ bá hɛɛya eehi tɔkɔma, anyía ɔɔcɔ áŋa aaha awɔ́ u ŋa hɔ́la Sɔ́nas.
42Buáyá, oónjú awɔ́ u ŋaá bá weé téŋgínyi bunɔŋɔ bɔ́ Sába ŋa ka hátɔ́na haaca anyía ú ka lɔ́kɔ́máka bɛsana bí injiŋé abɛ́ Sálɔmɔn ŋaá bá waá kɔ́ɔnaka. Buátɛ́ bɔkɔ, ekúlú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ kéé kélísíki baacɔ, oónjú oócí kéé túméke baacɔ bá hɛɛya eehi tɔkɔma, anyía ɔɔcɔ áŋa aaha awɔ́ u ŋa hɔ́la Sálɔmɔn. »
Nyɛkahálɔ́mɔ́na nyɛ́ aabɛ́ yí elilé
43« Ekúlú ayɛ́ *aabɛ́ yí elilé á hámá aá cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔcɔ, yɛ́ ŋa cɔ́ba e biciké, yí húlé áambaka haála hé ohélúméke. Yí ti ŋée heéhe bɔ́ŋɔ, 44yɛ́ ŋa kɔ́ɔna yɛ́sɛ : “Ɛ ŋaá mɛ hálɔ́mɔ́kɔ́na eé ciíbe acɛ́ ɛ́ ŋa mɛ́ hatɔ́na eé ciíci.” Yɛ́ kaá hálɔ́mɔ́na, yɔ́ kúana ɔɔcɔ oócí háyɛ ciíbe etémbí acɛ́ bɔ́ mɔɔ́ sɔ́ɔnɔkɔ, bɔ́ tábɔ́náka bɔmbányɛ. 45Aáná yí ké ké hiíte *bɛɛbɛ́ bí bililé bí etémbí bítíndétú nɔ́mɔ e bí é wuúci hɔ́la a bɔɔbɛ́ ; bɛ́ ŋga hálɔ́mɔ́na ɔlɔŋɔ, bí ŋé oofókíne aá cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔcɔ. E elime eécí, indélímínyínyi cɛ ɔɔcɔ oócí káá bá ne muuyé ɔ ɔhɔla nyíáyɛ́ nyilimíné nyí buúse. Híáná yɛ́ káá bá na bɛɛbɛ́ bɛ́ baacɔ bɛ́ hɛɛya eehi. »
Ne iinyí ne benyíinyí bé Yésus
46Ekúlú eyí Yésus ŋaá bá wá yánáŋa ɔ ɔtáŋa na nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ aáná, ne iinyí ne benyíinyí ŋá ka bɔ́ hámá. Bá ŋá tálɛ́mákɛ́na a nɔháatɛ́, bá áambaka ɔtáŋa ne wuúci. [ 47Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋeé wuúci laána ɔsɛ : « Ɛ́náʼo, na ɔɔnyia na bɔnɔ́ɔnyia á bɔ́ŋa a nɔháatɛ́, bá ŋa bɔ́ áamba ɔtáŋa na kuɔŋɔ́. »] 48Mbá ɔsɛ : « Aányɛ́ wáŋa ciamɛ iinyí, baányɛ́ á bɔ́ŋa báámɛ benyíinyí e ? » 49Aáná u ŋoó tóŋínyi bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na, mbá ɔsɛ : « Ɛ́ná, na ciamɛ iinyí na báámɛ benyíinyí eebe bá bɔ́ŋa aaha. 50Yááŋa anyíaʼo, ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋa lɔ́kɔ́mɛ́na Bɛsana bɛ́ ciamɛ Síkíne cɛ Ɔmuaná, u biíbi látákɛ́na, wuúci wáŋa ɔɔ́nɔ́ baabá ta anyía ciamɛ iinyí. »
13Ɛnjaba ci mumiene moohó
1Buɔ́sɛ́ etéebú, Yésus ŋaá hátɔ́na oóyo o ooki, yó ko límine a asálá yɛ́ nuɔmɔ́ nɔ́ *Kalilé o oweékúnyi baacɔ. 2Yaandándá yɛ́ nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ ŋaá bɛ́bándákáná aáyá a maabána a nyɛnamá enyí u ŋo yóófíne ɔ ɔkɔkɔ́, u ŋé limíne ; nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ tálɛ́mákɛ́na a asálá yɛ́ nuɔmɔ́. 3U ŋaá bá weé beébe túmékíne ɛnjaba, u beébe laakɛna bɛsana biéŋí ɔsɛ : « Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá cɔ́ba o okomíene moohó. 4Ahɛ́ u ŋaá bá weé meéme miekine, a mɔmɔtɛ́ ŋá kuákɔ́na o ohónyí ɔ ɔmuaná ; tunonyí ŋá faakɔna, tú ŋé meéme cɔbɔkɛna. 5A mɔmɔtɛ́ ŋaá kuakɔ́na a akɔnja ɔ ɔmuaná, ɔmɛsɛ́ tɛ́ka weéŋí hɔ́á ; me ŋé tényí lɔ́áka anyía ɔmɛsɛ́ tɛ ɔ́mɔɔ́ bá weéŋí. 6Mbá ekúlú ayɛ́ ɔɔ́cɔ́ ŋaá hámá, ú ŋé meéme lulíki ; tundínéndíné ŋá kɔ́táka anyía tú tɛ ɔ́mɔɔ́ bá na bɛkaŋá. 7A mɔmɔtɛ́ tɔ́na ŋa kuakɔ́na aá haála ahá tɔlandɔna naŋa túá lɔ́áka. Ekúlú ayɛ́ ma ŋaá lɔ́áka ɔlɔŋɔ ne tuútu, tú ŋá bɛ́ɔ́tɔ́kɔ́kɛ́na bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma a bɛ́ ŋaá lɔ́áka. 8Mbá a mɔmɔtɛ́ tɔ́na ŋá kuakɔ́na a ambányɛ yɛ́ ɔmɛsɛ́, ma ŋá hááka bɛtámá : Indíné a cɛ́mɔtɛ́ etíne atáánɔ, a cɛ́mɔtɛ́ etíne átátɔ́, a cɛ́mɔtɛ́ tɔ́na nyitíne na bíɔ́hátá. » 9Yésus ŋó solínyi ɔsɛ : « Ɔɔcɔ a wáŋa ne eetú cá ɔlɔ́kɔ́máka bɛsana á lɔ́kɔ́máka. »
Anyíatɛ́ Yésus ŋeé túmíne baacɔ ɛnjaba e
10Bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋe bú bíkósíti nááyá, bé ŋe wuúci batá báyɛ : « Anyíatɛ́ ɔ naŋa o túmékíne baacɔ ɛnjaba e ? » 11Mbá ɔsɛ : « Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ iínjíé makɛ́nda me omenyukune bɛsana bɛ́ búáyɛ́ Butéŋí a bɛ́áŋa bɛnambákánɔ́ ; mbá beébe, bé ti ómo bú meéme bɔ́ŋɔ. 12Yááŋa anyía, bé ké túné e yiínjie bɛnyɛ́ma ná ɔɔcɔ awɔ́ á yáaŋa ne biíbi anyía wá bá ne biéŋí ɔ ɔhɔla. Mbá né ooci awɔ́ u tɛ á bá na bɔkɔ, bé kéé wuúci ááŋɛ́na ta hú bɔkɔ abɔ́ wáŋa ne buúbu. 13Yaátɛ́ asana ɛ naŋa yémi beébe túmékíne ɛnjaba anyía bábɔ́ lɛcakana, mbá bá tɛ hɔ́la ɔlɛcana ; bábɔ́ lɔ́kɔ́máka, mbá bá tɛ hɔlá ta ɔlɔ́kɔ́ma, ta ɔlɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ. 14Aáná bú ŋo nyióyísínyí asana ayɛ́ *Ɛsayí ŋeé hémúnyínyi baacɔ buáyá ɔsɛ : “Nu ká nɔ́ lɔ́kɔ́máka mbá nu tɛ hɔla ɔlɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ, nu ká nɔ́ cíáka eése ɔ ɔlɛca, mbá nu tɛ lɛca bɔkɔ. 15Yááŋa anyía, baacɔ eébé me bú netisiki ɛtɛ́má, bá ŋá bɛ́cúáká eetú, bé ŋe bínyímékíne anyía bá tɛ lɛcana na cáábɔ́ eése, bá tɛ lɔ́kɔ́máná na cáábɔ́ eetú, bá tɛ bɛ́háya asana yí omenyi e cííbu ɛtɛ́má. Aáná bá tɛ ká bɔ́ bɛ́kɔ́ŋɔ́nákɛ́na ɛtɛ́má anyía yaŋɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ yémi beébe ééŋúnyísíki.”13.14-15 Ɛsa 6.9-10 » 16Mbá Yésus ɔsɛ : « Mbá aá banɔ́ʼo, nua nɔ́ŋa bambányɛ anyía cáánɔ́ eése ŋaá lɛ́cana, cáánɔ́ eetú lɔ́kɔ́máka ! 17Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana aá taaká ɛsɛ́ : Ne *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ beéŋí na bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ biéŋí ŋa bɔ́ bámɔ́kɔ́ná na ɛcaná ciéŋí ɔ ɔlɛca aátɛ́ nu ŋa nɔ́ lɛca, mbá beébe ta ɔlɛca. Bá ŋa bɔ́ bámɔ́kɔ́ná na ɛcaná ciéŋí ɔ ɔlɔ́kɔ́máka aátɛ́ nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́ma, mbá beébe ta ɔlɔ́kɔ́ma. »
Yésus ŋeé hémbuline baákɔ́nɛ́na ɛnjaba ci mumiene moohó
18Yésus ŋaá laána bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ɔsɛ : « Banɔ́ aná, ánɔ lɔ́kɔ́ma nyihembule nyɛ́ ɛnjaba ci mumiene moohó. 19Baacɔ a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma Bɛsana bí *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná, mbá bá tɛ hɔ́la o biíbi ɔlɔ́kɔ́ma, ŋa bɔ́ hɔ́á haála ahɛ́ moohó ŋa kuákɔ́na o ohónyí ɔ ɔmuaná. Sátan ŋa fáaya, yɔ́ waáŋíáka bɛsana bikime e cííbu ɛtɛ́má. 20A bɔ́mɔtɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ hɔ́á haála ahá akɔnja áŋa ; bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, bó biíbi káha ne obíléne aabɔ́ ɛ ɛtɛ́má, 21mbá biíbi ta ɔwɔɔ́nɛ́na. Ɛ́ɛhɛ́ bé ŋe bú lúmítíníne e ekéti yí ekúlú ; mbá hí e ekúlú eyí muuyé é beébe hámɛ́na, ta anyía muyébínyi a mɔmɔtɛ́ a asana na Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, bá ŋa bɔ́ bɛ́yúata ɔ ɔbɛ́yúata olumitinine. 22Bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ɔ bɔ́mɔtɛ́ tɔ́na ŋa bɔ́ hɔ́á haála ahá tɔlandɔna áŋa. Bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; mbá asana ɔ́mɔtɛ́, ne ibíkéti ciéŋí na bɔnɔ́mɛ bɔ́ ɔmɛsɛ́ ŋaá bɛ́ɔ́tɔ́kɔ́kɛ́na Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ eébí ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ bɛ́ tɛ ŋáa háá ta bɔkɔ. 23A bɔ́mɔtɛ́ bɔsɔ́ɔ́kɔ́ tɔ́na ŋa bɔ́ hɔ́á ambányɛ yɛ́ ɔmɛsɛ́. Bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́má Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, bó biíbi lɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ ; bá hááka bɛtámá háyɛ bɛnyɛ́ma a bɛ́ ŋaá háá bɛtámá : Indíné ɛ́mɔtɛ́ bɛtámá etíne atáánɔ, a cɛ́mɔtɛ́ etíne átátɔ́, a cɛ́mɔtɛ́ tɔ́na nyitíne na bíɔ́hátá. »
Ɛnjaba cɛ aabɛ́ yí ehuti
24Aáná Yésus ŋeé beébe túmíné ɛnjaba ci etémbí ɔsɛ : « *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná ŋaá hɔ́á ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ awɔ́ u ŋɔ yɔ́ɔ́nɔ́kɔ́ bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma eeyé e esíéné. 25Mbá muayɛ́ muliŋine ŋgaá hámá buutú a bɔ́mɔtɛ́, baacɔ fianakɛna e hiiné ; u ŋé miekine aabɛ́ yí ehuti e esíéné yɛ́ ɛmbásɛ́kɛ eéyé, u ŋá hɔlá. 26Ɛmbásɛ́kɛ ŋaá lɔáka, cɛ́ kɔ́maka ɔ ɔhákɛ́na efume ; aabɛ́ yí ehuti ŋá lɔáka tɔ́na. 27Aáná bɔnyiɔnɔ bá ɔɔcɔ oócí ŋa bɔ́ fááya, bó wuúci bata báyɛ : “Taatá, tu ŋe sú bíkéti tɔsɛ ɔ ŋɔɔ́ wɔ́ɔ́nɔ́kɔ bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma oówo e esíéné ; mbá háányɛ́ aabɛ́ yí ehuti ŋeé hule e ?” 28U ŋeé beébe bɛ́kámá ɔsɛ : “Muamɛ muliŋine a mumɔtɛ́ múáŋa munyiɔkɔnɔ buólí eébú.” Mbá bɔnyiɔnɔ báyɛ : “Tú ka lɔ́báka aabɛ́ yí ehuti eéyé e ?” 29Ɔɔcɔ oócí ɔsɛ : “Buaka ! Ɛ tɛ ámɛ bá wu olumitine, anyía keyé ekúlú ayɛ́ nu ŋa nɔ́ cɔba ɔ ɔkɔlɔ́baka ehuti eéyé, nua nɔ́ŋa nú ɔlatakɛnɛna ɛmbásɛ́kɛ tɔ́na. 30Ánɔ nyɛ́ána bɛ́ a kɔ́máka ɔlɔŋɔ ɔ ɔkɔɔ́háma a masáŋá ; ekúlú eéyé ɛ ká mɛ laana basáŋa anyía bé túmíne ɔlɔba a aabɛ́ yí ehuti eéyé, bá ɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ e eefú, bé lúliki. E elime eécí, bá sáŋáka ɛmbásɛ́kɛ, bá ka hákɛ́na aámɛ aá nɔɔ́la.” »
Ɛnjaba cɛ hɛsámásámá
31Yésus ŋe túné é beébe túmíne ɛnjaba a cɛmɔtɛ́ ɔsɛ : « *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná ŋaá hɔ́á hɛsámásámá a hɛ́mɔtɛ́ ahɛ́ ɔɔcɔ mé hiite, yɔ́ kɔɔ́ wɔɔ́nɔ eeyé e esíéné. 32Hɛ́áŋa hitíkítíki ɔ ɔhɔla ɛsámá ikime ; mbá ekúlú ayɛ́ hɛsámásámá eéhí ma lɔa, hɛ́ ŋa yáaya ɔ ɔhɔla bɛɔ́nɔ́kɔ bikime. Hɛ́ ɔ́ bɛ́cáŋa bɔɔtɛ́ a nyɛnamá enyí tunonyí ŋa fáaya, tú ka fálɛ́fáka cáábɔ́ aana aáyá ɛ ɛndáfɛ. »
Ɛnjaba ci enutisi oŋuŋe
33Yésus yó túné o beébe túmíne ɛnjaba a cɛmɔtɛ́ tɔ́na ɔsɛ : « *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná ŋaá hɔ́á enutisi oŋuŋe eyí oónjú ŋe hiíte, yɔ́ tɔ́bɔ́kɛ́na e kílo nyitíne na ɛ́táánɔ cí oŋuŋe, aáná bikime eébí kéé núteke. »
Anyána Yésus ŋaá bá waá bɛ́kɛ́lákɛ́na ɛnjaba
34Yésus ŋaá bá waá láakɛna nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ bɛsana eébí bikime ɛ ɛnjaba. U ŋaá bá u ti é beébe laána bɛsana tɛ́ka ne o beébe túmíne ɛnjaba. 35U ŋaá bá waá kɛ́laka aáná o onyíóyísínyi ɔtáŋa ú *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́, mu ŋaa kɔ́ɔna mɔsɛ : « I kéé mi beébe túmékíne ɛnjaba, mí o beébe nambɔnakɛna bɛsana a bɛ́ á báka bɛnambákánɔ́ o otúme ekúlú yí nyiketi nyɛ́ na ɔmuaná na ɔmɛsɛ́. »13.35 Maŋ 78.2
Yésus ŋe hémbuline baákɔ́nɛ́na ɛnjaba cɛ aabɛ́ yí ehuti
36Yésus ŋaá hátɔ́na ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ, u ŋé oofíne eé ciíbe. Bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋé bíkósíti nááyá, mbá báyɛ wé beébe hembúlékíne ɛnjaba cɛ aabɛ́ yí ehuti a yɛ́ ŋaá bá e esíéné. 37Mbá ɔsɛ : « Ɔɔcɔ awɔ́ u ŋɔ yɔ́ɔ́nɔ́kɔ́ bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma áŋa Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ. 38Esíéné áŋa baacɔ bá ɔmɛsɛ́ ; bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma áŋa baacɔ a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́mɛ́na *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná. Aabɛ́ yí ehuti áŋa baacɔ a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́mɛ́na butéŋí bú aabɛ́ yɛ́ ɔɔcɔ. 39Muɔ́nɔ aabɛ́ yí ehuti áŋa Musɔ́mɛ́na, muasɔ́ muliŋine ; masáŋá áŋa nyɛmana nyɛ́ ɔmɛsɛ́. Basáŋa á bɔ́ŋa *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. 40Yááŋa anyía háyɛ bá naŋa bá lɔ́báka aabɛ́ yí ehuti o oluli o oocó, híáná bá káá kɛlaka bɔkɔ búmɔtɛ́ bakɛla maabɛ́ a nyɛmana nyɛ́ ɔmɛsɛ́. 41Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ káá tɔ́ma bíáyɛ́ bililé bɛ́ masɔ́ma ɔ ɔkɔɔ́waáŋíaka eeyé e Butéŋí na bɛnyɛ́ma bikime e bí ŋe kúfítínyi baacɔ o olumitinine na bakɛla maabɛ́ bekime. 42Bɛ́ káá yaáhakɛna na bɛnyɛ́ma eébí na bakɛla maabɛ́ eébé a nyiaŋalaŋanda nyí oocó. Hɔ́á, bá ká bɔ́ lɛ́laka, bé bíkótóko bɛkɛkɛ. 43Mbá ekúlú eéyé, bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ká bɔ́ sánáka háyɛ ɔɔ́cɔ́ e Butéŋí bɔ́ ciabɔ́ Síkíne noómi. Ɔɔcɔ a wáŋa ne eetú cá ɔlɔ́kɔ́máka bɛsana á lɔ́kɔ́máka. »
Bɔnɔ́mɛ a bɔ́áŋa bɔnambánɔ́
44« *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná ŋaá hɔ́á bɔnɔ́mɛ a bɔ́áŋa bɔnambánɔ́ e esíéné a yɛ́mɔtɛ́ ; ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ é buúbu bɔ́ŋɔ, u ŋa námbɔtɔna, yó súéte ne obíléne weéŋí o okoótúéke bíáyɛ́ bɛnyɛ́ma bikime, mbá u kɔ ɔɔ́ndɔ́ esíéné eéyé. »
Yoomí e yí ŋe húmísínyi buéŋí
45« *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná ŋaá hɔ́á tɔ́na mundúnéndúne a mu ŋa yáamba ɔwɔɔ́ndɔ bɛmbányɛ bí biomí bɛ́ nyɛnɔ́kɔ́. 46Aáná, u kɔɔ́ bɔ́ŋɔ yoomí a yɛ́mɔtɛ́ a yááŋa yí o wuúci húmísi buéŋí, u ŋeé súéte o okoótúéke bíáyɛ́ bɛnyɛ́ma bikime, mbá u ke yiíyi ɔ́ɔ́ndɔ́. »
Mɔhɔ́tɔ́ me belumbelumbe
47« *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná ŋa háná a hɔ́á mɔhɔ́tɔ́ emé belumbelumbe ma bɔ́ tɔ́ɔ́lɛ́áka a nuɔmɔ́ noómi mɔ hatɛakɛna anamánamá cá tuɔfɔ́ ekime. 48Ekúlú eyí me moó nyíóyo na tuɔfɔ́ hú mbiɔ́kɛ, bé ŋe bú meéme kɔ́kɔ́kɔ a asálá, bó límine ɔ ɔtáfa tuɔfɔ́. Aáná bá ká bɔ́ hákɛ́na tuɔfɔ́ a tɔmbányɛ a tɔnjatɛ́ noómi, bó wóómbokoko tuɔfɔ́ a tɔɔbɛ́ e eciké. 49Híáná bú káá bɛ́kɛ́láka bɔkɔ búmɔtɛ́ a nyɛmana nyɛ́ ɔmɛsɛ́ : Bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ká bɔ́ aálɔ́náka na bɛtálɛ́mánánɔ́ na bɛɛbɛ́ bɛ́ baacɔ. 50Bɛ́ɔ́ wáahakɛna bɛɛbɛ́ bɛ́ baacɔ a nyiaŋalaŋanda nyí oocó ; hɔ́á bá ká bɔ́ lɛ́láka, bé bíkótóko bɛkɛkɛ. »
51Yésus ŋé beébe batá ɔsɛ : « Tɛ́ka nú ma nɔ́ lɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ bɛsana eébí bikime e ? » Mbá báyɛ : « Ɛ́ɛ, tú ma sɔ́ lɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ. » 52Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Ɛ́ɛhɛ́ aná *muékúnyi bikotí mukime a mu a yáaŋa *muákɔ́nɛ́na e Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná ŋaá hɔ́á muútí ooki ; muúmu mu ŋa bɛ́kɛ́lɛ́na na bɛnyɛ́ma a bɛɔ́sɔ na bɛnyɛ́ma bɛ́ buáyá bɛ́ búáyɛ́ bɔnɔ́mɛ. »
Baacɔ bá Násalɛt me bú kíne ɔháya mɔŋɔlɛ́ né Yésus
(Mak 6.1-6 ; Luk 4.16-24)
53Ɛ́makɛ́la Yésus á máná otúme ɛnjaba eécí ikime, u ŋá hatɔ́na aáhá, 54u ŋá cɔ́ba a bálɛ́ka cɛ *Násalɛt acɛ́ u ŋa kɔ́mákɛ́na. U ŋé túme oweékúnyi baacɔ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a yáábɔ́ *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na. Nyiékúnyi eényí ŋeé kékísíki baacɔ, bá kɔɔnaka báyɛ : « Háányɛ́ omenyi ooci ŋé wuúci húlíne e ? Aányɛ́ u ŋe wuúci iínjie makɛ́nda ma ɔkɛlaka *bikéki bɛ́ bɛsana eebi aáná e ? 55Tɛ́ cáŋa ɔɔ́nɔ́ u kábɛ́nda ooci wáŋa e ? Tɛ́ cáŋa iinyí wáŋa Malíi e ? Tɛ́ cáŋa onyíinyí u na Sáak, na Yɔ́sɛb, ne Símon, ne Súute wáŋa e ? 56Ɔ́kɔ, tɛ́ka benyíinyí e beénjú á bɔ́ŋa aaha bekime na basɔ́ e ? Mbá aányɛ́ aná u ŋe wuúci iínjie ne injiŋé eeci na makɛ́nda eeme e ? »
57I isuŋí eécí bá ŋa bɔ́ bá bá tɛ ábɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ né Yésus. Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Bé ŋeé kéke *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ haála hekime. Hú aá buayá, na aá ciayɛ́ ciíbe cɛ baacɔ bé ti ŋée wuúci kéke. » 58Aáná u tɛ ɔ́mɔɔ́ kɛ́laka bikéki bɛ́ bɛsana biéŋí hɔ́á a asana ne cííbú isuŋí.
14Owé ú Sáaŋ Batis
(Mak 6.14-29 ; Luk 9.7-9 ; 3.19-20)
1A yaátɛ́ ekúlú eéyé *Elóot, otéŋí u *Kalilé, ŋaá lɔ́kɔ́máká bá cámbaka nyiínyi nyí Yésus. 2Mbá ɔsɛ ná bááyɛ́ bɔnyiɔnɔ : « I ŋe mí menyi anyía Sáaŋ Batis wáŋa ! Ú ma háanyua e biwéewé ; a asana eéyé wáŋa na makɛ́nda ma ɔkɛlaka *bikéki bɛ́ bɛsana. »
3Yááŋa anyía, buáyá Elóot ŋaá sɔ́mbɔ́tɔ́na anyía bá hatɛ́na Sáaŋ, bé wuúci ɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ ne tukolí, bé wuúci háya eé ciíbe cɛ ɛcaná a asana yí Elóotiat, oónyí u uúyé onúséyé Fílib. 4U ŋaá kɛ́la aáná anyía Sáaŋ ŋaá bá weé wuúci laakɛna ɔsɛ : « Okotí ti ŋó yóo wiínjie makɛ́nda ma ɔbátɛ́na oónyí u uuwe onúséyé. » 5Elóot ŋaá bá wa yáambaka ohónyí wú ɔwɔɔ́nɔ Sáaŋ, mbá u tɛ ɔ́mɔɔ́ bɔ́ŋɔ anyía u ŋaá bá weé líkíméke baacɔ. Yááŋa anyía baacɔ bekime ŋaá bá bébú bíkétíki anyía Sáaŋ áŋa *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́. 6Mbá búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́, buɔ́sɛ́ bɔ́ macakɔna me nyibíbíéne nyí Elóot, ɔbɔ́la u Elóotiat ŋeé bínéké bunɔ́kɔ́ bɔmbányɛ eé buúse bɔ́ baacɔ ebé Elóot ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ a bɔŋanda. Bunɔ́kɔ́ eébú ŋeé bílénékíné Elóot buéŋí, 7ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ u ŋaá bɛ́sɔ́mɔ́ nyiínyi nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ eé buúse bɔ́ ɔbɔ́la, yó wuúci laana ɔsɛ : « Ɛ ŋa mɛ́ cɔba ɔ ɔ kuɔŋɔ́ íínjie bɔkɔ bukime abɔ́ ɔ ŋɔɔ́ cɔba ɔ ɔ mɛ batá. » 8Iinyí Elóotiat ŋé lébe ɔɔ́nɔ́ anyía wá batá aatɔ́ yɛ́ Sáaŋ Batis. Aáná ɔɔ́nɔ́ ŋá batá Elóot ɔsɛ : « Mi íínjíé aámbáya eeci aatɔ́ yɛ́ Sáaŋ Batis atálánɔ́ e metéŋgélé ɔ ɔmuaná. » 9Ɛ́makɛ́la otéŋí á lɔ́kɔ́má aáná, u ŋé cunje, mbá a asana ayɛ́ ú maá súátɛ́na eé buúse bɔ́ baacɔ bá bɔŋanda, u tɛ ɔ́mɔ bá wu ɔhálɔ́mɔ́na ne elime a búáyɛ́ buhúnyi. Mbá ɔsɛ bé ke íínjíé ɔbɔ́la aatɔ́ yɛ́ Sáaŋ. 10Aáná u ŋaá tɔ́ma baacɔ eé ciíbe cɛ ɛcaná ɔ ɔkɔɔ́cála aatɔ́ yɛ́ Sáaŋ. 11Bá ŋa ka bɔ́ cála aatɔ́, bó yiíyi héléne e metéŋgélé ɔ ɔmuaná, bé ŋgé íínjíé ná ɔbɔ́la. Ɔbɔ́la ŋé yiíyi hulínyi né iinyí. 12Baákɔ́nɛ́na bá Sáaŋ Batis ŋe ke bú hiíte yááyɛ́ ekukulukúkúlú, nyikeényie eényí. E elime eécí bé ŋe bú súéte o okobíkétínyi Yésus háyɛ asana ŋaá bɛ́kɛ́láka.
Yésus me túkéke bɔnɔnja bɔ́ baacɔ
(Mak 6.30-44 ; Luk 9.10-17 ; Saŋ 6.1-15)
13Ɛ́makɛ́la Yésus á lɔ́kɔ́má imbénú eécí, u ŋá hatɔ́na hú wááyá ɔ ɔkɔkɔ́ noómi ; u ŋé súéte a mafákálɛ́ana haaca na baacɔ. Mbá baacɔ beéŋí ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máká anyía ú meé súéte. Ɛ́ɛhɛ́ bá ŋa bɔ́ hatɔ́kɔ́na a bálɛ́ka cɛ́ maabána, bá kándaka na akɔlɔ́ cɛ asálá cɛ asálá yɛ́ nuɔmɔ́ o o húle wuúci látɛ́na. 14Ɛŋakɛlá Yésus á hámá ɔ ɔkɔkɔ́, yɔ́ lɛ́ca yaandándá yí etúte yɛ́ baacɔ a fáakɔna, mahana ŋé wuúci tímbíé. Nyiéŋúnyísíki eényí báábɔ́ bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ.
15Nanyiɔ́fɔ́, *baákɔ́nɛ́na bé Yésus ŋe bú bíkósíti nááyá, mbá báyɛ : « Buɔ́sɛ́ meé súéte, haála eehe áŋa a mafákálɛ́ana. Laákɛ́na baacɔ eebe bé súétéke ɔ mɔnɔŋɔ ma maabána ɔ ɔkɔwáambaka bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá. » 16Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Bú tɛ ŋɔ́ yɔ́ɔ́lɔ anyía bébú súétéke ; banɔ́ bɛ́muátá, énu beébe aafɛ́na ! » 17Mbá báyɛ : « Tua sɔ́ŋa aaha hú ne biléti bɛ́táánɔ na tuɔfɔ́ túfendí ! » 18Mbá ɔsɛ : « Énu mi héléníne bɛnyɛ́ma eébí aaha. » 19E elime eécí, u ŋá laána nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ anyía nyí é limékíne e bihuti. U ŋé hiíte ne biléti eébí bɛ́táánɔ na tuɔfɔ́ eétú túfendí, u ŋé bééti eése ɔ ɔmuaná o owiínjie Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti. U ŋá bákáka biléti eébí, nyiínjíékíne eényí ná baákɔ́nɛ́na ; aáná baákɔ́nɛ́na ŋá bɔ́ aafákɛ́na baacɔ. 20Baacɔ bekime ŋá bɔ́ nyíáka, bó weécéke. Bá ŋá bándáka bikélékéti a bɛ́ ŋɔ́ lɔ́bɔ́kɔ ; bó nyióyísíki tɔnjatɛ́ túɔ́hátá ne túfendí. 21Ɔmbana ɔ́ baacɔ awɔ́ ú ŋaá nyíáká ŋaá bá hoóhi tɔ́sɛ́na ɛ́táánɔ cɛ́ banɔ́mɔcɔ́, tɛ́ka ɔ ɔfana ne beénjú na banásɛ́.
Yésus ŋaá kánda e menyífé ma nuɔmɔ́ ɔ ɔmuaná
22Hí e elime eécí, Yésus ŋo yoófíkínyi bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ɔ ɔkɔkɔ́, u ŋé beébe buékísi e eyinyíé asálá yɛ́ nuɔmɔ́ ekúlú eyí wuúci ú ŋe síke o yoólísi baacɔ. 23Ɛ́makɛ́la wéé beébe óólísíki, u ŋá báátáka a nɔkɔndɔ ɔ ɔmuaná ɔ ɔkɔbɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́. Ahɛ́ ibíne ŋaá kúá, Yésus ŋaá bá aáhá hú wááyá bímuócí ; 24ɔkɔkɔ́ yɛ́ baákɔ́nɛ́na ŋaá bá yá yáaŋa haaca na asálá. Ehúne ŋaá bá yé húnéke, yí húlúkúne a aháŋá ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ cɔ́baka ; bɛahɔ́ bí menyífé nuusiki ɔkɔkɔ́. 25Na alalɛ yɛ́ ɔyá, Yésus ŋé túme ɔcɔba náábɔ́, u kandaka e menyífé ma nuɔmɔ́ ɔ ɔmuaná. 26Ekúlú eyí bé ŋe bú wuúci lɛca waá kándaka e menyífé ma nuɔmɔ́ ɔ ɔmuaná, manɔ́ŋɔ́ ŋeé beébe kátíáka, báyɛ ɛnyɔlɛ cɛ́áŋa ; ciabɔ́ injiŋé ŋé nyíme. Aáná bé ŋe bú túme ɔháya mukéké. 27Mbá Yésus ŋá táŋɛ́ta ɔtáŋɛ́ta ɔsɛ : « Ánɔ bɛ́kɛ́ndɛ́na ! Yaŋɔ́ ya mɛ́ŋaʼo, nuti líkíméke. » 28Ɛ́makɛ́la Bíel á lɔ́kɔ́ma aáná, mbá ɔsɛ né Yésus : « Otéŋí a Waáŋá, ɔ́kɔ kuɔŋɔ́ bɛ́muátá ɔ ɔ́ŋa, mi iínjíé makɛ́nda anyía yámɛ faáya nɔ́ɔ́wɔ, ɛ́ kandaka e menyífé ɔ ɔmuaná. » 29Yésus ŋaá bɛ́kámá ɔsɛ : « Faáya. » Bíel ŋá háma ɔ ɔkɔkɔ́, u ŋé túme ɔcɔba haála ehé Yésus ŋaá bá, u kandaka e menyífé ɔ ɔmuaná. 30Mbá ekúlú ayɛ́ u ŋa lɛ́cá háyɛ ehúne ŋaá bá yé húnéke, bulíkílíki ŋé wuúci tímbíé ; u ŋé túme owoofine e menyífé. U ŋé túme ɔháya mukéké, u kɔɔnaka ɔsɛ : « Otéŋí a Waáŋá, cɔ́kɔ́lɛ, o mi nohiʼo ! » 31Hú a yaátɛ́ ekúlú, Yésus ŋé sundúne ɔɔbɔ́, u ŋé tímbie Bíel, mbá ɔsɛ nááyá : « Kuɔŋɔ́, ɔɔcɔ u olumitinine a wɔ́cɔ́ɔ́cɔ́ ; anyíatɛ́ ó moó suŋunyiki e ? » 32Bé ŋe bú óófíne bekime béfendí ɔ ɔkɔkɔ́ noómi, ehúne nyilésíkínyi eényí. 33Aáná baákɔ́nɛ́na a bá ŋa bɔ́ bá ɔ ɔkɔkɔ́ noómi ŋe bú túmékíne Yésus eŋéndu, bá kɔ́ɔnaka báyɛ : « Aá taaká, ɔ ɔ́ŋa Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́. »
Yésus me eéŋúnyísíki bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ
34Ɛ́makɛ́la ne Yésus na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ábɔ́ látɛ́ná nuɔmɔ́, bá ŋga háma i iisí cɛ Kɛnɛsalɛt.14.34 Iisí cɛ ambányɛ yɛ́ ɔmɛsɛ́ a Kabɛlnawum bulɔɔ́lɔ, a aháŋá yɛ́ nyɛfiana nyɛ́ ɔɔ́cɔ́.35Baacɔ bá hɔ́á ŋe bú ményútúne Yésus ; bá ŋá sasáka ɛsɔ́ma a baacɔ bé iisí eécí ikime anyía ú ma fáaya. Aáná bé ŋé bú wuúci hélékéníne bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ bekime. 36Bé ŋe bú wuúci bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́ná anyía wá nyɛanáka baacɔ eébé é bítíséke te hú hibéŋú hɛ́ búáyɛ́ bɔlaka ; aáná bekime a bá ŋa bɔ́ bá bébú wuúci bítíséke ŋa bɔ́ aáŋɔ́núáká buúse bukime.
15Ne Yésus na Bafalisiɛ́ŋ ŋe bú súŋunyinyi
1Na *Bafalisiɛ́ŋ ne *beékúnyi bikotí e bé ŋe bú húlúkúne eé Yelúsalɛm ŋa ka bɔ́ kuána Yésus. Bé ŋé wuúci batá báyɛ : 2« Anyíatɛ́ bɔ́ɔ́wɔ *baákɔ́nɛ́na tɛ ŋá bɔ́ látɛ́na bɛsana bí bokóo e ? Bá ŋa bɔ́ nyíá bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá tɛ́ka na ɔbɛ́sua aabá. » 3U ŋe beébe bɛ́kámá ɔsɛ : « Banɔ́ʼo ? Anyíatɛ́ nu tɛ ŋá nɔ́ látɛ́na *bikotí bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, nu látákɛ́na yáaŋa bíánɔ́ bɛsana bí bokóo e ? 4Yááŋa anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ɔsɛ : “Kékéke na ɔɔtɛ́ na ɔɔnyia.”15.4 Nyh 20.12 ; Tet 5.16 Yó túné kɔ́ɔna ɔsɛ : “Bá ŋá nyɛmána bá ɔwɔɔ́nɔ ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋɔ lɔ́mɔ síkíne ta anyía iinyí.”15.4 Nyh 21.175Mbá banɔ́, nu ŋe nú éékúnyi baacɔ nɔsɛ ɔɔcɔ á laána síkíne ta anyía iinyí anyía : “Bɔkɔ abɔ́ yámɛ bá wu ɔ kuɔŋɔ́ ɔɔ́lɛ́ta ne buúbu á yáaŋa kíléke, búáŋa bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́”, 6u tɛ ɔ́mɔ nyɛmána wu ɔ háná ɔɔ́lɛ́ta ebíényi o o yiíyi kéké. Aáná nu ŋe nú cónyisi Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a bíánɔ́ bɛsana bí bokóo. 7Nua nɔ́ŋa tɔbɛ́mbɛ túfendí ! Ɔtáŋa ú *Ɛsayí ŋaá bá o ohónyí ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá weé hémúkúnyi bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a yáánɔ́ asana, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ɔsɛ : 8“Baacɔ eebe ŋe bú mí nyemi hú ne nyuúté ; cííbú ɛtɛ́má áŋa haaca na yaŋɔ́. 9Nyíábɔ́ nyinyemi áŋa etémbí anyía bé ŋe bú éékúnyi esúŋe cá baacɔ háyɛ anyía cááŋa cáámɛ.”15.8-9 Ɛsa 29.13 »
Bɛsana a bɛ́ ŋaá cáŋɛna olíhe ú ɔɔcɔ
10E elime eécí, Yésus ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ baacɔ beéŋí, yó beébe laakɛna ɔsɛ : « Ánɔ tákɛ́na eetú, núá lɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ bɔmbányɛ ɔtáŋa ooci : 11Tɛ́ cáŋa bɔkɔ abɔ́ ɔɔcɔ ŋá nyíá bú ŋa cáŋɛna úúyé olíhe ; eéʼeé. Mbá buhúnyi a bɔ́ ŋaá háma eeyé e nyuúté, bú húlúkúne e uúye ɔtɛ́má noómi, buúbu eébú bú ŋa cáŋɛna úúyé olíhe. » 12Baákɔ́nɛ́na ŋe bú bíkósíti, mbá báyɛ nááyá : « O ŋoó menyi anyía *Bafalisiɛ́ŋ ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma bɔɔbɛ́ ɔ ɔtáŋa awɔ́ ɔ́ mɔɔ́ táŋáka e ? » 13Mbá ɔsɛ : « Bá káá lɔ́ba yɔɔ́nɔ́kɔ ekime ayɛ́ ciamɛ Síkíne cɛ Ɔmuaná tɛ ɔ́mɔ wɔɔ́nɔ. 14Énu beébe nyɛána. Bá bɔ́ŋa bendíméndíme, bé kéndiki bendíméndíme. Ekúlú eyí ondíméndíme ŋe kéndi sɔ́ɔ́kɔ́ ondíméndíme, bá ká ka bɔ́ kúákɔna a nɔɔfia beébe bekime béfendí. »
15Aáná Bíel ŋaá láána Yésus ɔsɛ : « Cɔ́kɔ́lɛ, basɔ́ hémbúlékíne ɛnjaba eécí. » 16Mbá Yésus ɔsɛ : « Ta banɔ́ tɔ́na, nua núánáŋa bɛála e ? 17Énu menyí anyía bɔkɔ abɔ́ ɔɔcɔ a nyíáka ŋo yóofine aáyá a tɔɔna ; búɔ́ háma ekúlú eyí wé súéte a afalɔ́. 18Mbá ɔtáŋa ú nyuúté ú ɔɔcɔ ŋeé húle e úúyé ɔtɛ́má noómi ; wuúci, ú ŋeé wuúci cáŋɛna. 19Yááŋa anyía, ɔ ɔtɛ́má ú ɔɔcɔ noómi bɛɛbɛ́ bí ibíkéti ŋé húle. Biíbi bí ŋeé wuúci tɔ́ma na a muɔ́nɔ́nɔ, na ɔ ɔkanda tusɔmɔ, na ɔ ɔkɛla bɛsana bɛ́ ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ, ne e buébi, na ɔ ɔháyɛ́na baacɔ ɛmbasɔ́ cɛ́ bɛfala ne e muótóno. 20Ánɔ lɛcá, biíbi eébí bɛ́ ŋá cáŋɛna olíhe ú ɔɔcɔ. Mbá ɔnyíá bɛnyɛ́ma tɛ́ka na ɔbɛ́sua aabá tɛ ŋa cáŋɛna olíhe ú ɔɔcɔʼo. »
Okenyí u oónjú ma háya mɔŋɔlɛ́ né Yésus
21E elime eécí, Yésus ŋa hátɔ́na aáhá, yó súéte e ekéti yí iisí ayɛ́ bálɛ́ka cí ne Tíil ne Síton ŋaá bá. 22Oónjú a wɔmɔtɛ́, itónyi cɛ Kanaáŋ15.22 Ɛ́cɛ u tɛ ɔ́mɔ bá u Besuif., ŋaá bá weé límekine hɔ́á ; u ŋaá faáya né Yésus, yó túme o wuúci baŋɛna ɔsɛ : « Otéŋí a Waáŋá, ɔɔ́nɔ́ u Táfit ! Ɔ́ɔ mɛ bɛ́cáma mahana. Uumi ɔɔ́nɔ́ e woónjú ŋaá lɔ́kɔ́ma ɔkála buéŋí ; wáŋa na aabɛ́ yí elilé. » 23Mbá Yésus ŋeé wuúci ɔ́ɔ́nɔ́ indímé. Aáná bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋe bú bíkósíti nááyá, báyɛ : « Ɔɔ́ŋɔ́kɛ́na oónjú ooci, anyía u ŋaá basɔ́ látɛ́na ne hikókó buéŋí ɔ ɔhɔla. » 24Mbá ɔsɛ : « Ciamɛ Síkíne ŋaá mɛ tɔ́ma hú a asana na baacɔ bé *Islayɛ́l. Bá bɔ́ŋa háyɛ ɛtɔ́mbá e cí ne me nyímúkúne. » 25Ta híáná, oónjú oócí ŋeé bíkósíti, yó túmíne Yésus eŋéndu, mbá ɔsɛ : « Otéŋí a Waáŋá, cɔ́kɔ́lɛ, mɛ ɔɔ́lɛ́ta. » 26Yésus ŋé wuúci bɛ́káma ɔsɛ : « Bú tɛ a bá bɔmbányɛ anyía bé hiíte bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá bɛ́ banásɛ́, bé biíbi iínjíékíne ná tɔbɔ́ɔ́bɔ́. » 27Oónjú ɔsɛ : « Ɛ́ɛ, Otéŋí a Waáŋá. Yááŋa aáná taaká, mbá ɛ ɛmbana ci tébíli tɔbɔ́ɔ́bɔ́ ŋaá nyíá imbuumbú acɛ́ báábɔ́ baacɔ ŋe bú kúusi. » 28Mbá Yésus ɔsɛ nááyá : « Kuɔŋɔ́, oónjú ooci, úúwu olumitinine áŋa waáŋá ɔ ɔhɔla ! Bú á bɛ́kɛ́láka háyɛ bú ŋo yóo bíléníne. » Hú a yaátɛ́ ekúlú uuyé ɔɔ́nɔ́ ŋa yaáŋɔ́núá.
Yésus me yééŋúnyísíki bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ a nɔkɔndɔ
(Mak 7.31)
29Yésus ŋá hátɔ́na aá haála eéhé, u ŋá láta cɛ asálá cɛ asálá yɛ́ nuɔmɔ́ nɔ́ *Kalilé ; u ŋá bááta a nɔkɔndɔ ɔ ɔmuaná, u ŋe limíne ɔ ɔmɛsɛ́. 30Aáná bitúte bɛ́ baacɔ ŋa fáákɔ́na nááyá. Bí ŋe hélékénéne baacɔ e bé ŋe bú síndólo, ne bendíméndíme, na baacɔ bá bɛfɛ́kɛ́, ne múkúmúku, na bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ bé etémbí beéŋí. Bí ŋe beébe télímíkínyí eeyé eé buúse, u ŋé beébe eéŋúnyísíki. 31Akɔca cá baacɔ eécé ŋé kékéke buéŋí, baacɔ lɛ́caka anyía múkúmúku ŋaá táŋa, baacɔ bá bɛfɛ́kɛ́ ma bɔ́ aáŋɔ́núaka, e bé ŋe bú síndólo ŋa bɔ́ kánda bɔmbányɛ, bendíméndíme lɛ́cákána. Bé ŋé túme owiínjie Bandɔ́mɛsɛ́ ci *Islayɛ́l nuúmi.
Yésus me túkéke tɔ́sɛ́na cɛ́ baacɔ ínyíse
32Yésus ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Mahana ŋa mɛ́ kɛla a baacɔ eebe, anyía mɔɔ́sɛ́ á yáaŋa matátɔ́ amá tua sɔ́ŋa ɔlɔŋɔ ne beébe. Bá tɛ abɔ́ bá tɔ́na na bɔkɔ bɔ́ ɔnyíá. Ɛ tɛ ŋá mɛ́ aamba o beébe óólísíki ɛcaná, keyé bá bɔ́ŋa bá ɔkuákɔ́na o ohónyí, tɛ́ka na makɛ́nda. » 33Baákɔ́nɛ́na ŋe bú wuúci bata báyɛ : « Háányɛ́ tua sɔ́ŋa tu ɔbɔ́ŋgɔ́na biléti bí otúkékíne baacɔ eebe bekime, bó weécéke aaha a atúalɔ́ etémbí e ? » 34Yésus ɔsɛ : « Biléti bínyie nua nɔ́ŋa ne biíbi e ? » Báyɛ : « Bítíndétú nɔ́mɔ ; tua sɔ́ŋa tɔ́na hú na tuɔfɔ́ɔ́fɔ́. »
35Aáná Yésus ŋeé límísíkínyi baacɔ ɔ ɔmɛsɛ́. 36E elime eécí, u ŋé hiíte ne biléti bítíndétú nɔ́mɔ eébí na tuɔfɔ́ eétú. U ŋé íínjíé Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti, yó biíbi bákáka. U ŋé iínjíékíne baákɔ́nɛ́na ; bé ŋé beébe aafákɛ́na. 37Baacɔ eébé bekime ŋa nyíáka, bé ŋé éécéke. Bá ŋa bɔ́ bándáka bikélékéti a bɛ́ ŋɔ lɔ́bɔ́kɔ ; bó nyióyísíki tɔnjatɛ́ tútíndétú nɔ́mɔ hú mbiɔ́kɛ. 38Ɔmbana ɔ́ baacɔ awɔ́ ú ŋaá nyíáká ŋaá bá tɔ́sɛ́na ínyíse, tɛ́ka ɔ ɔfana ne beénjú na banásɛ́. 39Ɛ́makɛ́la Yésus é yóólísíki baacɔ bekime, u ŋé oofíne ɔ ɔkɔkɔ́ noómi, u ŋé súéte e ekéti yí iisí yɛ́ Makatan.
16Baáŋá bé Besuíf ŋa bɔ́ báta Yésus ekéki yí hibílícínyínyí
(Mak 8.11-13 ; Mat 12.38-39 ; Luk 11.16, 29 ; 12.54-56)
1Na *Bafalisiɛ́ŋ na *Basatusiɛ́ŋ ŋe bú bíkósíti né Yésus o o wuúci kɔkɔ́na. Aáná bé ŋé bú wuúci batá anyía wá kɛla *ekéki yí hibílícínyínyí e yí ŋo tóŋínyi anyía mááyɛ́ makɛ́nda ŋeé húle ná Bandɔ́mɛsɛ́. 2U ŋeé beébe bɛ́káma ɔsɛ : [« Nú naŋa nuanɔ́ bá anyía : “Nanyiɔ́fɔ́ nɔsɛ ɛŋɔ́lɔ́muaná ŋa cɔ́ba ɔ ɔhɛkaka, ananyía ci mo bólótókónó hú bɔ́ɔ́ŋ ; 3nɔɔ́nɔyá nɔsɛ nɔbɔ́lá ŋa náaka hɛ́nánɔ, ananyía ɛŋɔ́lɔ́muaná me fiítékéne hú fííʼ.” Nu ŋe nú ményi obísíémúnyi ɛŋɔ́lɔ́muaná, nu menyukune bikúlú háyɛ bɛ́áŋa, mbá anyíatɛ́ aná nu ti ŋé nu ményi obísíémúnyi bɛsana a bɛ́ ŋa bɛ́kɛ́la ɔ mɔɔ́sɛ́ eeme e ? ] 4Baacɔ bá hɛɛya eehi á bɔ́ŋa baabɛ́, beébe bakanda tusɔmɔ ; bá ŋa bɔ́ áamba ɔlɛca ekéki yí hibílícínyínyí, mbá Bandɔ́mɛsɛ́ ti kéé beébe tóŋínyi ekéki yí hibílícínyínyí yí etémbí, ɛ tɛ ŋáa bá hú ayɛ́ u ŋaá kɛlaka o olíhe ú Sɔ́nas. » Aáná u ŋeé beébe bɛ́yúata aáhá, nyisúéte eényí.
Nyiékúnyi nyɛ́ na Bafalisiɛ́ŋ na Basatusiɛ́ŋ
5Ekúlú ayɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ látɛ́ná e eyinyíé asálá yɛ́ nuɔmɔ́, bá ŋa bɔ́ lɛ́cá anyía bá ŋa bɔ́ bɛ́hɔ́ya ohiite biléti. 6Yésus ŋeé beébe laana ɔsɛ : « Énu bíkékényíki bɔmbányɛ ne enutisi oŋuŋe yɛ́ na *Bafalisiɛ́ŋ na *Basatusiɛ́ŋ. » 7Baákɔ́nɛ́na ŋe bú túme obílúmínyi e cííbú ɛtɛ́má noómi báyɛ : « Yáakɛlá u ŋaá táŋa aáná anyía tu ti ómo sú hiíte biléti. » 8Mbá Yésus ŋeé ményi aátɛ́ bé ŋe bú bílúmínyi, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Banɔ́ baacɔ bé olumitinine ɔ wɔ́cɔ́ɔ́cɔ́, anyíatɛ́ nu ŋe nú bílúmínyi anyía “Yáakɛlá u ŋa táŋa aáná anyía tu ti ómo sú híite biléti” e ? 9Ɛ́cɛ anyía nu tɛ ŋá nɔ́ lɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ e ? Nú ma nɔ́ bɛ́hɔ́ya asana yí ne biléti bɛ́táánɔ abɛ́ baacɔ tɔ́sɛ́na ɛ́táánɔ ŋa bɔ́ nyíáká na tɔnjatɛ́ túnyie atɔ́ nu ŋa nɔ́ bándáká tunyíóyókónú ne bikélékéti a bɛ́ ŋɔ lɔ́bɔ́kɔ e ? 10Nú ma nɔ́ bɛ́hɔ́ya tɔ́na asana yí biléti bítíndétú nɔ́mɔ abɛ́ baacɔ tɔ́sɛ́na ínyíse ŋa bɔ́ nyíáká na tɔnjatɛ́ túnyie atɔ́ nu ŋa nɔ́ bándáká tunyíóyókónú ne bikélékéti a bɛ́ ŋɔ lɔ́bɔ́kɔ e ? 11Mbá anyíatɛ́ nú tɛ ɔ́mɔ nɔ́ lɔ́kɔ́ma anyía tɛ́ cáŋa asana yí biléti yámɛ bá yámɛ táŋáka, ekúlú ayɛ́ yámɛ banɔ́ láakɛna anyía énu bíkékényíki bɔmbányɛ ne enutisi oŋuŋe yɛ́ na Bafalisiɛ́ŋ na Basatusiɛ́ŋ e ? » 12Aáná baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́má bɔmbányɛ anyía u ti ómo beébe laana anyía bé bíkékényíki ne enutisi oŋuŋe ayɛ́ bá ŋa bɛ́kɛ́lɛ́na ɔ ɔnámba biléti, mbá bé bíkékényíki ne nyiékúnyi nyɛ́ na Bafalisiɛ́ŋ na Basatusiɛ́ŋ ; nyiínyi wá bá waá kɔ́ɔnaka anyía bé bíkékényíki.
Bíel ɔsɛ Yésus áŋa Mesíi
13Ɛ́makɛ́la Yésus á kaáhámá i iisí a cɛ́áŋa hoóhi na Sɛsalɛ́ɛ ci Fílib, yɔ́ batá bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ɔsɛ : « Baacɔ ŋe bú bíkéti báyɛ yaŋɔ́, Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ, ya mɛ́ŋa áányɛ́ e ? » 14Báyɛ nááyá : « Baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ kɔɔna anyía ɔ ɔ́ŋa Sáaŋ Batis ; bɔ́mɔtɛ́ báyɛ ɔ ɔ́ŋa Éli ; bɔ́mɔtɛ́ tɔ́na báyɛ ɔ ɔ́ŋa Sélémi ta anyía *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ mu etémbí. » 15Mbá ɔsɛ : « Mbá banɔ́ʼo, nɔsɛ ya mɛ́ŋa áányɛ́ e ? » 16Mbá Símon Bíel ɔsɛ : « Ɔ ɔ́ŋa *Mesíi, Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́ a wáŋa wɔɔ́sɔ. » 17Aáná Yésus ŋeé wuúci laána ɔsɛ : « Símon, ɔɔ́nɔ́ u Sɔ́nas, ɔ ɔ́ŋa ɔmbányɛ ; tɛ́ cáŋa ɔɔcɔ ú mɔ yɔ́ɔ nambɔnɛna asana eéyé, mbá ciamɛ Síkíne cɛ Ɔmuaná. 18Ɛ́ɛ, ɛ ŋa mɛ́ ɔ laana isíʼo : Ɔ ɔ́ŋa nyɛndányɛ́. A nyɛndányɛ́ eényí ɔ ɔmuaná i ké mi túméke híími hiɔ́bɔ hí belumitinine. Aáná ta makɛ́nda me owé ti kéé hiíhi yáka buúse bukime. 19I ké mi o wiínjie tulibe tú *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná. Bɔkɔ ebú o kóó koti aaha ɔ ɔmɛsɛ́, búá yáa báka bukotínyí ɔ Ɔmuaná ; bɔkɔ ebú o kóó lumitine ɔbɛ́kɛ́la aaha ɔ ɔmɛsɛ́, búá yáa báka belumítínénú ɔbɛ́kɛ́la ɔ Ɔmuaná. » 20Aáná u ŋeé beébe bɛ́ɔ́sɔ́kɛ́nɛ́na ɔsɛ bé ti bíkétínyi ɔɔcɔ anyía wáŋa Mesíi.
Yésus ŋe bíkétinyi baacɔ úúyé owé
(Mak 8.31-33 ; Luk 9.22)
21O otúme ekúlú eéyé, Yésus ŋeé túme oweékúnyi bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na a miányɛ́ ɔsɛ : « Ɛ ŋa mɛ́ nyɛmána ɔcɔba eé Yelúsalɛm, yá kaá mɛ lɔ́kɔ́máka ɔkála weéŋí awɔ́ na *baáŋá bé *Besuif, ne betéŋínyi *beluli nyiínjie, ne *beékúnyi bikotí ké bú mi kélíki, bɔ́ mɛ ɔ́ɔ́nɔ mbá a matátɔ́ míɔ haanyua o owé. » 22Bíel ŋé wuúci súéténe a maabána, u ŋé wuúci kákálákɛ́na, ɔsɛ : « Bandɔ́mɛsɛ́ óo tétényíki ; ta bɔkɔ a búmɔtɛ́ tɛ á bá bú ɔ kuɔŋɔ́ hámɛ́na aáná. » 23Mbá Yésus ŋaá bɛ́kɔ́ŋɔ́na né Bíel, yó wuúci laana ɔsɛ : « Hatɔ́na eémi eé buúse, Sátan ! Ɔ ɔ́ŋa wu o mi kúfítínyi ; cííwu ibíkéti tɛ a bá cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, mbá cɛ́ baacɔ. »
24Aáná u ŋaá laána bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na ɔsɛ : « Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋa yáamba ɔ mɛ látáka, wé bíkíne wuúci bɛ́muátá, wá háya owé a ambalá, mbá u mɛ látáka. 25Yááŋa anyía, mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋeé léne otétényi úúyé olíhe, u kéé wuúci nyímísi ; mbá ɔɔcɔ ewú u kéé nyímísi úúye olíhe aámɛ a asana kéé líhéke taaká ci olíhe. 26Bɔmbányɛ bɔ́ yaátɛ́ ɔɔcɔ ŋa lɛ́ca ekúlú ayɛ́ wá yáambaka, yɔ́ bɔ́ŋɔ buŋaŋa bɔ́ ɔmɛsɛ́ bukime, mbɔ́kɔ u ŋeé nyímísi úúyé olíhe e ? Na aátɛ́ aná wáŋa wu ɔháŋɔ́náka úúyé olíhe e ? 27Yááŋa anyía Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ káá fáaya e nuúmi nú ciayɛ́ Síkíne noómi ɔlɔŋɔ na bíáyɛ́ *bililé bɛ́ masɔ́ma ; aáná u káá námaka ɔɔcɔ okime a nyɛnamá anyɛ́ ɔɔcɔ oócí ŋaá bɛ́kɛ́lákɛ́na. 28Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana aá taaká anyía a baacɔ a bá bɔ́ŋa aaha, bɔ́mɔtɛ́ ti ké bú wéékúne beébe tɛ́ka ɔ ɔlɛca anyána Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ŋaá fááya eéyé e Butéŋí. »
17Yésus ma hɛ́ŋɛna nyɛlɛcana
(Mak 9.2-9 ; Luk 9.28-36)
1E elime cɛ mɔɔ́sɛ́ metíndétú, Yésus ŋá cɔ́bána ne Bíel, na Sáak, na Sáaŋ onyíinyí u Sáak a yaandándá yɛ́ nɔkɔndɔ ɔ ɔmuaná haaca na baacɔ. 2U ŋá hɛŋɛ́na nyɛlɛcana eébú eé buúse. Aáná búáyɛ́ buúse ŋeé túme ɔnɔma háyɛ ɔɔ́cɔ́, bíáyɛ́ bɛlaŋa muanyɛmuanyɛ háyɛ eese. 3Hí e ekúlú eéyé, *baákɔ́nɛ́na bátátɔ́ eébé ŋa bɔ́ lɛ́cá ne *Moyís ne Éli ábɔ́ aásánáka ne wuúci.17.3 Ne Moyís ne Éli á bɔ́ŋa tubílícínyínyí tɔ́ Nyɛlata nyɛ́ Buáyá, ɛ́cɛ anyía tú ne tufule tú Moyís ne tufule tú behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́.4Mbá Bíel ɔsɛ né Yésus : « Otéŋí a Waáŋá, yááŋa ambányɛ yɛ́ asana anyía túésú límíne aaha. Mbɔ́kɔ o ŋoó léne, míɔ cɔba ɔ ɔfalɛfaka bikule bɛ́ bɔlaka bɛ́tátɔ́ : Yɔ́ɔ́wɔ ɔ́mɔtɛ́, yí Moyís ɔ́mɔtɛ́, yí Éli ɔ́mɔtɛ́. » 5U ŋaá bá wa yánáŋa ɔ ɔtáŋa aáná, bé ŋe síke ebú bítéme amuanyɛmuanyɛ yɛ́ ɔlɔndɔ́ meé beébe bíhuéne ; okelú ŋá lɔ́kɔ́máná ɔ ɔlɔndɔ́ noómi, ú kɔ́ɔnaka ɔ́sɛ : « Ooci áŋa uumi ɔɔ́nɔ́ u ɔtɛ́má, ɛ́ maá mɛ háya úúmi obíléne okime nááyá. Énu wuúci lɔ́kɔ́mákɛ́na. »
6Ɛ́makɛ́la baákɔ́nɛ́na ábɔ́ lɔ́kɔ́má okelú oócí, bulíkílíki ŋé beébe timbie buéŋí, bá ŋa kuakɔ́náka, túábɔ́ tɔbɔlɔ bítíséke ɔmɛsɛ́. 7Yésus ŋé bíkósíti náábɔ́, u ŋé beébe bítíséke, mbá ɔsɛ : « Ánɔ hatɔ́kɔ́na ɛndánáka, nuti líkíméke. » 8Bé ŋe bú hétúkúnyi meése, nyíábɔ́ nyɛlɛca eényí hú Yésus bímuócí.
9Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ lɔ́ɔkɔ nɔkɔndɔ, Yésus ŋé beébe bɛ́ɔ́sɔ́kɛ́nɛ́na ɔsɛ : « Nɔtɛ bɛ́káná obíkétínyi ɔɔcɔ asana eeye ayɛ́ nú ma nɔ́ lɛ́caka ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú ayɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ káá háányua e biwéewé. » 10Baákɔ́nɛ́na ŋe bú wuúci bata báyɛ : « Mbá anyíatɛ́ *beékúnyi bikotí naŋa bábɔ́ kɔ́ɔ́naka anyía Éli káá cáŋa ɔfaaya ne Mesíi e ? » 11Mbá ɔsɛ : « Yááŋa taaká anyía Éli wá nyɛmána wu ɔ cáŋa faaya o okocíkiliekene bɛsana bikime. 12Mbá yaŋɔ́, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyíaʼo : Éli na maa fáaya ; baacɔ te o wuúci menyutune, mbá bé ŋe bú wuúci bɛ́kɛ́lákɛ́na háyɛ bé ŋe bú lénéké. Híáná tɔ́na bé ké bú kélíki Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ. » 13Aáná baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ anyía u ŋaá bá waá táŋáka asana yɛ́ Sáaŋ Batis.
Yésus me héényi ɔɔ́nɔmbɔ́ a wáŋa ne yiíliíli
14Ahɛ́ bá ŋga bɔ́ hámá hoóhi na nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ, ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋá ka kúákɔ́nákɛ́na Yésus eé buúse, u ŋé wuúci túmíne eŋéndu ɔ ɔmɛsɛ́, 15mbá ɔsɛ : « Otéŋí a Waáŋá, cɔ́kɔ́lɛ, ɔ́ɔ bɛ́cáma uumi ɔɔ́nɔ́ mahana. Wáŋa ne yiílíli. Yɛ́ naŋa yé wuúci hatɛ́na ; u kuakɔna te o oocó noómi, te e menyífé noómi. 16I ŋe mí wuúci cɔ́bána ná bɔ́ɔ́wɔ *baákɔ́nɛ́na, ú ŋé beébe yáka o oweéŋúnyísi. » 17Mbá Yésus ɔsɛ : « Ééʼ, banɔ́ bɛɛbɛ́ bɛ́ baacɔ eebi, nu tɛ ŋá nɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ ná Bandɔ́mɛsɛ́ ! Ɔ ɔkɔɔ́háma nyíényí ɛ ká mɛ́ bá ɔlɔŋɔ na banɔ́ e ? Ɔ ɔkɔɔ́háma nyíényí ɛ ká mɛ́ banɔ́ ééhíkínyínyi e ? Énu mi héléníne ɔɔ́nɔmbɔ́ oócí aaha. » 18Aáná u ŋaá sásɛ́tɛna yiílíli ; yɛ́ ŋá háma aá cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔ́nɔmbɔ́. Hú á yaátɛ́ ekúlú, nyɛaŋɔ́nua eényí.
19Baákɔ́nɛ́na ŋe bú bíkósíti né Yésus, beébe hú wáábɔ́, bé ŋé wuúci batá báyɛ : « Anyíatɛ́ yiílíli eéyé á basɔ́ yáka ohémúnyi e ? » 20Mbá ɔsɛ : « Nu ti ómo nú yiíyi hémúnyi anyía úúnú olumitinine áŋa ɔcɔ́ɔ́cɔ́ buéŋí. Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana aá taaká isíʼo : Mbɔ́kɔ úúnú olumitinine á bá otíkítíki ta háyɛ ɔsámá ú hɛɛlɔ, nua nɔ́ŋa nu ɔlaana nɔkɔndɔ eenu anyía nɔ́ á hatɔ́na aaha, núá cɔbá ehenyíé, búɔ́ bɛ́kɛ́láka híáná ; ta bɔkɔ tɛ banɔ́ yáka ɔkɛla. 21Asana ɔ́mɔtɛ́ áŋa anyía bé ŋe hémúnyi nyɛnamá nyɛ́ *aabɛ́ yí elilé eényí hú na ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na ne *obíkíilie ɔnyíá. »
22Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ hálɔ́mɔ́kɔ́na i iisí cɛ *Kalilé, Yésus ŋá laana bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na ɔsɛ : « Bá ŋá nyɛmána bé ofiimbie Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ a baacɔ ; 23baacɔ eébé ké bú wuúci ɔ́ɔ́nɔ, mbá a matátɔ́ yɔ́ háányua o owé. » Asana eéyé ŋe yiínjie baákɔ́nɛ́na ɔtɛ́má ɔnua buéŋí.
Yésus mɔ yɔ́ɔ́ndɔ etéési yí Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́
24Ne Yésus na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋa ka bɔ́ hámá a Kabɛlnawum. Betúé etéési bé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe bú bíkósíti né Bíel, bó wuúci batá báyɛ : « Ɔ́kɔ, muanɔ́ muékúnyi naŋa u tɛ ɔ yɔɔ́ndɔ́ etéési yí Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ e ? » 25Bíel ŋaá bɛ́káma ɔsɛ : « Eéʼeé, u naŋa wɔ yɔɔ́ndɔ́kɔ. » Ekúlú ayɛ́ u ŋgá háma o ooki, Yésus ŋa cáŋa táŋɛ́ta ɔsɛ : « Símon, anyána ɔ ŋɔɔ́ lɛca e ? Baányɛ́ ábɔ́ nyɛmána bá ɔwɔɔ́ndɔ́kɔ etéési né betéŋí bá ɔmɛsɛ́ e ? Bɔnyɛ otéŋí ayɛ́ʼ baacɔ bé etémbí e ? » 26Bíel ɔsɛ : « Baacɔ bé etémbí bá naŋa bábɔ́ ɔ́ɔ́ndɔ́kɔ etéési. » Mbá Yésus ɔsɛ : « Ɛ́cɛ anyía bɔnyɛ otéŋí tɛ ŋɔ́ yɔɔ́ndɔ́ etéési e ? 27Ta híáná, anyía tu ti nuési baacɔ eébé ɛtɛ́má, cɔbá o olumbe aá nuɔmɔ́, aahɛ́na munɔ́bɔ́ e menyífé ; hiɔfɔ́ hí buúse ahɛ́ ɔ ŋɔɔ́ sɔ́mɔ, hiíhi aálɔ́na nyuúté, ɔ kɔɔ́ kuana eléŋú yɛ́ mɔɔnyɛ́ noómi ; yiíyi hiíte kɔ́ kɔ ɔ́ɔ́ndɔ́ etéési ná baacɔ eébé, na yɔ́ɔ́wɔ na yáámɛ. »
18Aányɛ́ wáŋa waáŋá ɔ ɔhɔla e
1E ekúlú eéyé, *baákɔ́nɛ́na ŋe bú bíkósíti né Yésus, bé ŋe wuúci batá báyɛ : « Aányɛ́ wáŋa waáŋá ɔ ɔhɔla baacɔ bekime e Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná e ? » 2Yésus ŋɔ́ lɔ́ŋɛ́ta ɔɔ́nɔmbɔ́, yó wuúci télímínyi aabɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́, mbá ɔsɛ : 3« Ɛ ŋaá mɛ banɔ́ láana aá taaká taaká isíʼo : Mbɔ́kɔ nu tɛ ŋá nɔ́ bɛ́kɔ́ŋɔ́nákɛ́na ɛtɛ́má, núɔ bámɔ́kɔ́na na ɛtɛ́má cɛ́ banásɛ́, nu ti ké nú oofókíne e *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná. 4Yaátɛ́ asana, ɔɔcɔ okime ewú u kéé bílóosi ɔ ɔmɛsɛ́, yɔ́ bámɔ́kɔ́nɛ́na na ɔtɛ́má ú ɔɔ́nɔmbɔ́, wuúci wáŋa waáŋá ɔ ɔhɔla baacɔ bekime e Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná. 5Híáná ɔɔcɔ okime awɔ́ á káha bɔmbányɛ ɔɔ́nɔmbɔ́ háyɛ ooci eémi e nyiínyi, ɛ́cɛ ú maá mɛ káha tɔ́na bɔmbányɛ.
6Asana ɔ́mɔtɛ́, ɔɔcɔ é kúfítínyi ɔɔ́nɔmbɔ́ ɔmɔtɛ́ a banásɛ́ eebe a bá ŋa bɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ náámɛ, yááŋa ambányɛ nááyá anyía bé wuúci ɔɔ́tɔ́kɔ́kɛ́na nɔsɔ́lɔ́ a amɛna, bé wuúci nyie i injibí cɛ nuɔmɔ́ noómi. 7Mahana ná baacɔ bá ɔmɛsɛ́ a bɛsana e bí ŋe kúfítínyi bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ɔ ɔkɛla bɔɔbɛ́. Ohónyí wú ɔfɛ́cáka bɛsana eébí tɛ a bá ; mbá mahana ná ɔɔcɔ ewú u ŋe kílisi baacɔ bɛsana eébí. 8Mbɔ́kɔ a asana ne úúwu ɔɔbɔ́ ta anyía úúwu ɔkɔlɔ́ ɔ naŋa oó kúfétékéne o olumitinine, biíbi sɔ́mbáka é biíbi oombókóko haaca na kuɔŋɔ́. Yááŋa ambányɛ yɛ́ asana nɔ́ɔ́wɔ anyía óo woofíne a taaká ci olíhe ɔɔbɔ́ ɔmɔtɛ́, ta anyía ɔkɔlɔ́ ɔmɔtɛ́, ɔ ɔhɔla anyía ɔ́ɔ bá na cɔ́ɔ́wɔ aabá ekime, ta anyía cɔ́ɔ́wɔ akɔlɔ́ ekime, kuɔŋɔ́ ɔwaahɛ́nánɔ́ a nɔɔfia nú oocó noómi ewú ú ti ŋé nyíme ta buɔ́sɛ́. 9Híáná tɔ́na, mbɔ́kɔ a asana na nyiɔ́wɔ nyiíse ɔ naŋa oó kúfétékéne o olumitinine, nyiínyi tasá, é nyiínyi oombóko haaca na kuɔŋɔ́. Yááŋa ambányɛ yɛ́ asana nɔ́ɔ́wɔ anyía óo woofíne a taaká ci olíhe nyiíse nyɛ́mɔtɛ́ ɔ ɔhɔla anyía ɔ́ɔ bá na cɔ́ɔ́wɔ eése ekime, mbá bá ɔ waahɛ́na a nɔɔfia nú oocó noómi ewú ú ti ŋé nyíme ta buɔ́sɛ́.
10Énu bíkékényíki oféníne ta ɔɔ́nɔmbɔ́ ɔmɔtɛ́ a banásɛ́ eebe. Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana ɛsɛ́ : Ɔ Ɔmuaná *bililé bɛ́ masɔ́ma abɛ́ ciamɛ Síkíne cɛ Ɔmuaná ŋaá táfáka o o beébe ɔɔ́lɔ́kɔ á bɔ́ŋa ekúlú ekime eeyé eé buúse. [ 11Yááŋa anyía Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ŋaá fááya ɔ ɔmɛsɛ́ ooci o okonóhiki baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá ɛ́cɛ bé me bú nyímúkúne.]
12Aátɛ́ nu ŋa nɔ́ bɛ́táá e ? Túá kɔɔna anyía ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ áŋa na ɛtɔ́mbá etíne atáánɔ. Ɛ́mɔtɛ́ é nyime, ɔ́kɔ, tɛ́ka ɔɔcɔ oócí káá nyɛ́ana etíne ényíse ne imbuke buunyi ne ínyíse bímuócí a nɔkɔndɔ ɔ ɔmuaná anyía wá caŋá ka yáambaka e cinyíménú e ? 13Mbɔ́kɔ ú ŋgeé ciíci bɔ́ŋɔ, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana aá taaká isíʼo : U kéé bílénéke buéŋí a asana eéyé ɔ ɔhɔla asana yɛ́ ɛtɔ́mbá etíne ényíse ne imbuke buunyi ne ínyíse e cí ti ómo nyíme. 14Híáná tɔ́na, cianɔ́ Síkíne cɛ Ɔmuaná tɛ ŋá yáamba anyía ta ɔɔ́nɔmbɔ́ ɔmɔtɛ́ a banásɛ́ eebe é nyímé. »
Onyíinyí u olumitinine awɔ́ u ŋá kɛla bɔkɔ a bɔɔbɛ́
15« Mbɔ́kɔ ɔnɔ́ɔnyia a wɔmɔtɛ́ u olumitinine ŋá kɛla bɔkɔ a bɔɔbɛ́ a bɔ́mɔtɛ́, cɔba ké ké wuúci kákálákɛ́na hú banɔ́ béfendí. Mbɔ́kɔ u ŋa lɔ́kɔ́ma aáná, ó moó wuúci bísúétíne. 16Mbá, mbɔ́kɔ u tɛ ŋáá lɔ́kɔ́ma aáná, ké ké wuúci laána eé buúse bɔ́ ɔɔcɔ u etémbí ta anyía eé buúse bɔ́ baacɔ béfendí. Yááŋa anyía Ciɔɔ́ŋɛ́ ŋa kɔɔna anyía asana ekime ŋá nyɛmána yí obícíkílíékéne eé buúse bɔ́ bambasɔ́mbásɔ béfendí ta anyía bátátɔ́.18.16 Tet 19.1517Mbá wéé kíne tɔ́na ɔlɔ́kɔ́ma ilébé cɛ baacɔ eébé, cɔbána asana eéyé eé buúse bɔ́ hiɔ́bɔ hí belumitinine. Weé kíne tɔ́na ɔlɔ́kɔ́mɛ́na hiɔ́bɔ hí belumitinine, wuúci hiíte háyɛ mu-ti-menyí Bandɔ́mɛsɛ́ ta anyía háyɛ *mutúé etéési.
18Aá taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laana anyía bɔkɔ bukime ebú nu ké nú koti aaha ɔ ɔmɛsɛ́, á yáa báka bukotínyí ɔ Ɔmuaná ; bɔkɔ bukime ebú nu ké nú lumitine anyía búá bɛ́kɛ́láka aaha ɔ ɔmɛsɛ́, á yáa báka bulumítínénú ɔbɛ́kɛ́la ɔ Ɔmuaná. 19Aá taaká ɛ ŋa háná ámɛ́ banɔ́ laána anyía mbɔ́kɔ baacɔ béfendí aá banɔ́ aaha ɔ ɔmɛsɛ́ ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́mána, bɔ́ báta Bandɔ́mɛsɛ́ ɔ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na noómi asana a yɛ́mɔtɛ́, ciamɛ́ Síkíne cɛ Ɔmuaná káá kɛlaka asana eéyé. 20Yááŋa anyía haála hekime ahá baacɔ béfendí ta anyía bátátɔ́ abɔ́ bɛ́bándána eémi e nyiínyi, ya mɛ́ŋa aabɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́. »
Ɛnjaba cɛ munyiɔnɔ a mɔ́ tɛ ŋáá nyɛanɛnɛna
(Luk 17.4)
21Bíel ŋeé bíkósíti né Yésus, mbá ɔsɛ : « Taatá, bikúlú bínyie yámɛ nyɛmána wu ɔnyɛanakɛna uumi onyíinyí awɔ́ u ŋá mɛ kɛla bɛsana a bɛɛbɛ́ e ? Ɔ́kɔ, tɛ́ka ɔ ɔkɔɔ́háma bikúlú bítíndétú nɔ́mɔ e ? » 22Mbá ɔsɛ : « Ɛ tɛ ŋá mɛ kɔɔna anyía ɔ ɔkɔɔ́háma bikúlú bítíndétú nɔ́mɔ, mbá ɛ ŋa mɛ́ ɔ laana anyía bikúlú etíne átátɔ́ ne imbuke cíɔ́hátá ɔ ɔkɔɔ́háma aáná bikúlú bítíndétú nɔ́mɔ.
23Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana aáná anyía *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná ŋaá hɔ́á otéŋí a wɔmɔtɛ́ awɔ́ u ŋaá bá weé lénéke ɔtákɛ́na mehíne mekime amá u ŋaá bá waá bátaka bááyɛ́ bɔnyiɔnɔ a *baáŋá. 24Aáná u ŋeé túme ɔfana ɔ ɔfana mehíne eémé. Bé ŋe wuúci héléníne munyiɔnɔ a mumɔtɛ́ amɔ́ u ŋaá bá waá bátaka yaandándá yí buhíné bú mɔɔnyɛ́ buáŋá ɔ ɔhɔla. 25Munyiɔnɔ eémú tɛ ɔ́mɔɔ́ bá ne ohónyí wú o wuúci tuana buhíné eébú. Uuyé waáŋá u buólí ŋá sɔ́mbɔ́tɔ́na anyía bé túéke na ɔɔcɔ oócí, ne oónyí, na baáná, na bɔkɔ bukime abɔ́ u ŋaá bá ne buúbu a asana ne buhíné eébú. 26Aáná munyiɔnɔ eémú ŋaá bɛ́áhɛ́nɛ́na uuyé waáŋá u buólí a akɔlɔ́, mbá ɔsɛ : “Cɔ́kɔ́lɛ, Taatá, cáŋa o mi eéhínyínyi, ɛ ká mɛ́ ɔ tuana buɔ́wɔ buhíné bukime.” 27Waáŋá u buólí ŋe wuúci bɛ́cáma mahana, nyi wuúci nyɛanɛ́nɛ́na eényí buhíné eébú bukime, u ŋé wuúci nyɛána anyía wé súéte.
28Ɛŋakɛlá munyiɔnɔ eémú aá hámá o ooki ú waáŋá u buólí, bá ŋá ɔɔ́ndɛ́mánána na ciayɛ́ sɔ́ɔ́kɔ́ ci buólí ; u ŋaá bá waá bátaka ciayɛ́ sɔ́ɔ́kɔ́ eécí hú hihínéhíne hɛ́ mɔɔnyɛ́. U ŋeé wuúci mɛ́ɔ́mɛ́na ɔ ɔmɛ́ɔ́mɛ́na, u ŋé wuúci háya hɛtáá o okelú, mbá ɔsɛ : “Mɛ túána búámɛ buhíné bukime.” 29Aáná ciayɛ́ sɔ́ɔ́kɔ́ ŋeé wuúci bɛ́áhɛ́nɛ́na a akɔlɔ́, u wuúci bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na ɔsɛ : “Cɔ́kɔ́lɛ, cáŋa o mi eéhínyínyi, ɛ ká mɛ́ ɔ tuana búɔ́wɔ buhíné bukime.” 30Mbá munyiɔnɔ ŋe kíne ɔlɔ́kɔ́ma nyɛkɔɔna nyɛ́ ciayɛ́ sɔ́ɔ́kɔ́ ɔ ɔkɔɔ́háma eyí u ŋgée wuúci háya eé ciíbe cɛ ɛcaná anyía wá cáŋa mana ɔtua búáyɛ́ buhíné. 31Ɛ́makɛ́la bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bɔnyiɔnɔ ábɔ́ lɛ́cáká aáná, cííbu ɛtɛ́má ŋé beébe nuáka buéŋí ; bá ŋgá láákɛ́na úúbú waáŋá u buólí bɛsana bikime a bɛ́ ŋa bɛ́kɛ́láka. 32Aáná waáŋá u buólí ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ munyiɔnɔ eémú, mbá ɔsɛ : “Huúúʼ ! Kuɔŋɔ́, munyiɔnɔ eemu asɛ ó bébéké. Ya mɛ́ŋa ɔ kuɔŋɔ́ nyɛánɛ́nánɔ́ búɔ́wɔ buhíné bukime, ekúlú ayɛ́ ɔ ŋɔ́ɔ mɛ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na anyía yámɛ ɔnyɛanɛ́nɛ́na. 33Kuɔŋɔ́ tɔ́na, ɔ tɛ ɔ́mɔɔ́ bá wu ɔbɛ́cáma ciɔ́wɔ sɔ́ɔ́kɔ́ mahana háyɛ ɛ ŋa mɛ́ ɔ bɛ́cáma e ?” 34Hilóbi ŋeé wuúci timbie, u ŋá kɛla anyía bicénji á hatɛ́na munyiɔnɔ eémú, bé wuúci háya eé ciíbe cɛ ɛcaná, wá lɔ́kɔ́máka indekese, mbá u caŋa mana ɔtua búáyɛ́ buhíné. 35Ɛ́ɛhɛ́ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laána anyía ciamɛ Síkíne cɛ Ɔmuaná káá banɔ́ kɛlaka bɔkɔ búmɔtɛ́, mbɔ́kɔ ɔɔcɔ okime aá banɔ́ tɛ ŋáa nyɛ́ánɛnɛna na ɔtɛ́má okime uuyé onyíinyí. »
19A asana ne oweélúnyi nyɛtɔ́nɔ́
(Mak 10.1-12 ; Luk 16.18)
1Ɛ́makɛ́la Yésus aá máná oweékúnyi baacɔ aáná, u ŋá hatɔ́na a *Kalilé, u ŋé súéte i iisí ci Yuté e ecinyíé caányɛ́ ci nuúci nú Sulutɛ́ŋ. 2Bɛandándá bí bitúte bɛ́ baacɔ ŋeé wuúci látákɛ́ná, yó biíbi ééŋúnyísíki hɔ́á. 3Aáná *Bafalisiɛ́ŋ ŋe bú bíkósíti nááyá o o wuúci kɔkɔ́na, báyɛ : « Ɔ́kɔ, *bikotí bɛ́ bunɔŋɔ ŋe yíinjie ɔnɔ́mɛ makɛ́nda me okine oónyí ta a hɛsanasáná hɛ́ buála e ? » 4Mbá ɔsɛ : « Banɔ́ ta ɔfana Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ e ? Yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ hɔ́á anyía, e nyitúme Muketi bɛnyɛ́ma bikime ŋe kétíki na ɔnɔ́mɔcɔ́ ne oónjú ; 5yɔ́ kɔ́ɔna ɔsɛ : “Yaátɛ́ asana ɔnɔ́mɔcɔ́ káá hátɔna a maabána me ne iinyí ne síkíne, yɔ́ kɔ látana ne oónyí. Bífendí eébí bɛ́ɔ́ kɔ bámɔ́kɔ́na ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́.”19.5 Sɛn 2.246Aáná bá tɛ abɔ́ bá tɔ́na baacɔ béfendí, mbá bá bɔ́áŋa hú ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́. Ɛ́ɛhɛ́ ɔɔcɔ tɛ ɔ́mɔɔ́ nyɛmána aná wu oweélúnyi nyɛtɔ́nɔ́ nyɛ́ baacɔ abá Bandɔ́mɛsɛ́ á láta. » 7Bafalisiɛ́ŋ ŋá háná bata báyɛ : « Anyíatɛ́ aná *Moyís ŋe yíínjie ɔnɔ́mɛ makɛ́nda me owiínjie nufule nɔ́ ɔwaálɔ́na nyɛtɔ́nɔ́ né oónyí anyía wé wuúci kine e ? »19.7 Tet 24.1-48Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Ɛ́ɛ, Moyís ŋaá banɔ́ íínjíé makɛ́nda me okineke báánɔ́ beényí aáná a asana na bíánɔ́ bɛnatákánɔ́ bɛ́ ɛtɛ́má ; bú tɛ́ ɔ́mɔɔ́ bá aáná buáyá e nyitúme. 9Ɛ́ɛhɛ́ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana isíʼo : Ɔnɔ́mɛ okime ewú é kíné oónyí, mbá u bátɛ́na oónjú u etémbí, ɛ tɛ ŋáa bá hú anyía oónyí u buúse áŋa ɔkandákánɔ́ hɛsɔmɔ, ɔɔcɔ oócí ma kándaka hɛsɔmɔ. »
10Aáná Baákɔ́nɛ́na ŋe bú wuúci láana báyɛ : « Mbɔ́kɔ aáná búáŋa ná ɔnɔ́mɔcɔ́ a asana na ɔbátɛ́na oónjú, búáŋa bɔmbányɛ anyía wɔ́ lɔ́bɔ ɛlɛmba. » 11Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Tɛ́ cáŋa baacɔ bekime bá bɔ́ŋa na makɛ́nda me olumitine nyiékúnyi eényí, ɛ tɛ ŋáa bá hú baacɔ abá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe yiínjíékíne makɛ́nda me olumitine aáná. 12Yááŋa anyía banɔ́mɔcɔ́ a bɔ́mɔtɛ́ á bɔ́ŋa ɛnjɛlɛ o otúme a nyíábɔ́ nyibíbíéne ; a bɔ́mɔtɛ́, bɔsɔ́ɔ́kɔ́ baacɔ bé ŋée beébe ceŋísíki beekí. A bɔ́mɔtɛ́ tɔ́na ŋa bɔ́ bɛ́cáŋáka ɛnjɛlɛ a asana ne *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná. Ɔɔcɔ a wáŋa wu olumitine asana eéyé ŋá nyɛmána wu olumitine. »
Yésus ŋa sáyábɛ́na banásɛ́
13Baacɔ ŋa bɔ́ cɔ́bákána banásɛ́ né Yésus anyía wé beébe táláka aabá, mbá u beébe bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́nɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́. Ta híáná, *baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ kákálákɛ́na baacɔ eébé ɔkɛla aáná. 14Mbá Yésus ɔsɛ : « Nuti beébe lekéke. Ánɔ nyɛanáka banásɛ́ á faakɔ́na náámɛ, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe téŋínyi baacɔ a bá bɔ́ŋa a ciabɔ́ ihúényínyí. » 15Ɛ́makɛ́la wa táláka banásɛ́ aabá, u ŋá hátɔ́na aáhá, u ŋé súéte.
Ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ
(Mak 10.17-31 ; Luk 18.18-30 ; 13.30)
16Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋeé bíkósíti né Yésus, yó wuúci bata ɔsɛ : « Muékúnyi, aátɛ́ a yambányɛ yámɛ nyɛmána wu ɔkɛlaka anyía yámɛ bɔ́ŋɔ yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí olíhe yí ekúlú ekime e ? » 17Yésus ŋé wuúci bɛ́káma ɔsɛ : « Anyíatɛ́ ɔ ŋɔ mɛ bata asana a yambányɛ yɛ́ ɔkɛlaka e ? Ambányɛ yɛ́ ɔɔcɔ áŋa hú ɔmɔtɛ́. Mbɔ́kɔ ɔ ŋɔɔ́ waamba ɔbɔ́ŋɔ olíhe, látákɛ́na *bikotí. » 18Ɔɔcɔ oócí ɔsɛ : « Bikotí bɛ́ háányɛ́ e ? » Yésus ɔsɛ : « Atɛ ɔ́ɔ́nɔ ɔɔcɔ ; atɛ kandáka tusɔmɔ ; eti éébe ; atɛ sɔ́mbɛ́na ɔɔcɔ asana ;19.18 Nyh 20.12-16 ; Tet 5.16-2019kékéke na ɔɔtɛ́ na ɔɔnyia ; lénéke sɔ́ɔ́kɔ́ háyɛ o ŋoó léne ciɔwɔ cɛɛ́tɔ cɛ bɛ́muátá. »19.19 Lef 19.1820Mbá ɔnɔ́kɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ yɛ́sɛ né Yésus : « Ya mɛ́ŋa ɔlátákɛ́nánɔ́ bikotí eébí bikime ; aátɛ́ yí etémbí yɛ́ ŋaá mɛ bɛ́ámbɛ́na ɔkɛla e ? » 21Mbá ɔsɛ ná ɔɔcɔ : « Mbɔ́kɔ ɔ ŋɔɔ́ waamba ɔbámɛ́na taaká cɛ ambányɛ yɛ́ ɔɔcɔ ɔ ɔhɔla, cɔbá ké ke túéke buɔ́wɔ bɔnɔ́mɛ bukime, mbá a aafakɛna mɔɔnyɛ́ ná basɔ́kásɔ́ka ; aáná ɔ kɔ́ɔ́ bá na bɔnɔ́mɛ a Bunɔŋɔ bɔ́ Ɔmuaná. Mbá a faaya, e búle mɛ látɛ́na. » 22Mbá, ɛ́makɛ́la ɔnɔ́kɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ eéyé á lɔ́kɔ́máká aáná, u ŋá hɔlá ne meliŋé ɔ ɔtɛ́má hú mbiɔ́kɛ, anyía u ŋaá bá na bɔnɔ́mɛ buéŋí.
23Mbá Yésus ɔsɛ ná bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na : « Hmm ! Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana aá taaká, isíʼo : Yááŋa anatákánɔ́ yɛ́ asana anyía ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ o yóofine e *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná. 24I ŋe túné ámɛ banɔ́ láana, isíʼo : Yááŋa fiaŋɔ anyía samó á hɔlɛ́na o onue ú ɛndɔndɔkɔ na anyía ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ ó yóófíne e Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. » 25Ɛ́makɛ́la baákɔ́nɛ́na ábɔ́ lɔ́kɔ́máká aáná, bé ŋe kéké buéŋí, mbá báyɛ : « Mbá aáháʼo, aányɛ́ wáŋa wu ɔnɔhɔ aná e ? » 26U ŋeé beébe bísíémúkúnyí, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « A aháŋá na baacɔ, bú tɛ á bá bú ɔbɛ́kɛ́láka buúse bukime, mbá Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa wu ɔkɛla bɔkɔ bukime. »
27Aáná Bíel ŋa bátá Yésus ɔsɛ : « Ɛ́náʼo, basɔ́ abá tu ŋa sɔ́ bɛ́yuátáka bíásɔ́ bɛnyɛ́ma bikime, túɔ́ kuɔŋɔ́ látáka oóoʼ ; aátɛ́ tu ká sɔ́ bɔ́ŋgɔ́na e ? » 28Mbá ɔsɛ : « Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana aá taaká, isíʼo : Ekúlú ayɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ káá bá oliménénú aáyá a nɔkɔná nú nuúmi e nyikumbutune nyɛ́ bɛnyɛ́ma bikime, banɔ́ eebe abá nú ŋa nɔ́ mɛ látákɛ́na, nu ká nɔ́ bá tɔ́na limekine a tɔkɔná túɔ́hátá ne túfendí o okélísi baacɔ bá *tɔnyɛ́nɔ́ túɔ́hátá ne túfendí tú *Islayɛ́l. 29Aáná ɔɔcɔ okime awɔ́ u ká bɛ́yúáta bɔkɔ a búmɔtɛ́ aámɛ a asana, te cííyí iiki, te benyíinyí a banɔ́mɔcɔ́, te e beénjú, te iinyí te síkíne, ta baáná mbá ta ciayɛ́ iisí, é menyí anyía u kɔ́ɔ́ bɔ́ŋɔ ne etíne atáánɔ cá bɔkɔ bukime ebú u ŋeé síké na yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí olíhe yí ekúlú ekime. 30Ɛ́ɛhɛ́ yááŋa anyía baacɔ beéŋí a bá bɔ́ŋa aámbáya eé buúse ká bɔ́ hálɔ́mɔ́kɔ́na e elime ; beéŋí a bá bɔ́ŋa e elime ká bɔ́ hɔ́laka eé buúse. »
20Ɛnjaba cɛ bɔnyiɔnɔ bé bikúlú bikúlú
1« *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná ŋaá hɔ́á muútí esíéné a wɔmɔtɛ́ awɔ́ u ŋaá hámá tútútú nɔɔ́nɔyá a cɛ́mɔtɛ́ ɔ ɔkɔwáamba baacɔ bá ɔkɔnyíɔkɔ a yááyɛ́ esíéné. 2Ayɛ́ u ŋeé beébe bɔ́ŋɔ́, bá ŋá lɔ́kɔ́mákána anyía u káá námaka hú náányɛ́ bɛnamá a bɛ́ bá náŋa bá námaka munyiɔnɔ buólí mukime a buɔ́sɛ́ bukimekime. E elime eécí, u ŋé beébe tɔ́mɔ́kɔ́na ɔ ɔkɔɔ́nyiɔ eeyé e esíéné. 3Aáná, i injéŋí ɛnámanyɛ́ nɔ́mɔ,20.3 Cɔ́mɔtɛ́ ehembule na nɔtááŋa a cá ŋá látɛ́na nɔkɛlɛ́k aaha áŋa na « Yɛ́ ŋaá bá injéŋí ɛ́tátɔ́. » Sáaŋ ŋaá látɛ́na nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na nyí Boloomɛ́ŋ a nyíáyɛ́ nyɛfana nyí onjéŋí o otúme a alalɛ yɛ́ ɔyá. Injéŋí ɛ́tátɔ́ áŋa aná ɛnámanyɛ́ nɔ́mɔ (ɛ́cɛ anyía injéŋí ɛ́tátɔ́ e elime cɛ alalɛ yɛ́ ɔyá). ɔɔcɔ oócí ŋá háná cɔbá ɔ ɔkɔwáamba bɔnyiɔnɔ bé etémbí ; yɔ́ lɛca baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ talɛ́mákɛ́na a kɛbalɛ, bá tɛ kɛla ta bɔkɔ. 4Mbá ɔsɛ náábɔ́ : “Ánɔ cɔba banɔ́ tɔ́na ɔ ɔkɔɔ́nyiɔ eémí e esíéné, ɛ ká mɛ́ banɔ́ námaka háyɛ yɛ́ ŋaá bɛ́ámba.” 5Bá ŋa bɔ́ cɔba ɔ ɔkɔɔ́nyiɔ e esíéné. Muútí esíéné eémú ŋa háná cɔ́ba ɔ ɔkɔwáamba bɔnyiɔnɔ ne e túefi, ne i injéŋí ɛ́tátɔ́ ;20.5 Fanáka nyihembule nyí bik. 3. u ŋé cíkílíékéne ne beébe háyɛ na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ a bɔ́mɔtɛ́. 6E elime, hoóhi ne injéŋí ɛ́táánɔ cɛ nanyiɔ́fɔ́,20.6 Fanáka nyihembule nyí bik. 3. u ŋá háná cɔ́ba ɔ ɔkɔwáamba bɔnyiɔnɔ bé etémbí ; yɔ́ lɛca baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ tɔ́na tálɛ́mákɛ́na a kɛbalɛ. U ŋé beébe bata ɔsɛ : “Anyíatɛ́ nú ŋe nú húlísi buɔ́sɛ́ bukimekime talɛ́mákɛ́na aáhá, nu tɛ nyiɔ buólí e ?” 7Mbá báyɛ nááyá : “Yááŋa anyía ta ɔɔcɔ tɛ ɔ́mɔɔ́ basɔ́ híite e buólí.” Mbá ɔsɛ náábɔ́ : “Banɔ́ tɔ́na, ánɔ kɔ nyiɔ́kɔ eémí e esíéné.”
8Nanyiɔ́fɔ́, muútí esíéné ŋá laana múáyɛ́ mutákɛ́na bɔnɔ́mɛ ɔsɛ : “Lɔ́ŋɔ́kɔ bɔnyiɔnɔ bekime, beébe namáka hú náányɛ́ bɛnamá bɛ́ buɔ́sɛ́ bú buólí. Túmíne ɔnama bɔsɔ́ɔ́kɔ́ e bébú bíóndísínyi okutimine buólí, mbá e bíondísínyi ɔnama bɔsɔ́ɔ́kɔ́ a bábɔ́ cáŋa okutimine.” 9Aáná bɔnyiɔnɔ e bé ŋge bú síé i injéŋí ɛ́táánɔ cɛ nanyiɔ́fɔ́ ŋa bɔ́ faáya ; bɔ́ námaka hú náányɛ́ bɛnamá a bá naŋa bá námaka munyiɔnɔ a buɔ́sɛ́ bú buólí bukimekime. 10Ɛ́makɛ́la bɔnyiɔnɔ e bé ŋe bú síé nɔɔ́nɔyá a ká bɔ́ hámá o ohiite bíábɔ́ bɛnamá, bé kétiki báyɛ bíábɔ́ bɛnamá ŋa cɔba ɔ ɔhɔla bɛ́ bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ; mbá bé ŋé beébe iínjíékíne hú náányɛ́ bɛnamá a bá naŋa bá námaka buólí bɔ́ buɔ́sɛ́ bukimekime. 11Ɛ́makɛ́la bébú híítéke bɛnamá, bé ŋé túme obícúcúlíne muútí esíéné, 12báyɛ : “Bɔnyiɔnɔ bé elime eebe ŋá bɔ́ nyíɔ́kɔ hú onjéŋí ɔ́mɔtɛ́, ó moó beébe namaka bɔkɔ búmɔtɛ́ na basɔ́ ebé tú me sú eéhínyínyi na ɔtɔmbɔ na ɔɔ́cɔ́ ú buɔ́sɛ́ bukimekime.” 13Aáná ɔɔcɔ oócí ŋaá bɛ́káma ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ a baacɔ eébé ɔsɛ : “Aláamɛ, ɛ tɛ ɔ́mɔɔ́ kuɔŋɔ́ kɛ́lɛna aabɛ́ yɛ́ ɔtɛ́má a yɛ́mɔtɛ́. Yaŋɔ́ ɛsɛ tua sɔ́ŋa balɔ́kɔ́mákánánɔ́ na kuɔŋɔ́ anyía ɛ ŋa mɛ́ ɔ namaka bɛnamá bɛ́ buɔ́sɛ́ bú buólí bukimekime e ? 14Hiíte aná bíɔ́wɔ bɛnamá, á hatɔ́na eémi e buúse. Yaŋɔ́, yémi lénéke ɔnama munyiɔnɔ e mú e bíóndísínyi osíé bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ kuɔŋɔ́. 15Yááŋa anyía ɛ tɛ ámɛ bá wu ɔbɛ́kɛ́lákɛ́na búámɛ bɔnɔ́mɛ háyɛ bú ŋeé mi bíléníne, ta anyía ɔ ŋɔɔ́ lɔ́kɔ́ma bɔɔbɛ́ na yáámɛ ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má e ?” 16Ɛ́ɛhɛ́ yááŋa anyía baacɔ bé elime ká bɔ́ bámɔ́kɔ́na baacɔ bé buúse ; bé buúse bɔ́ hálɔ́mɔ́kɔ́na baacɔ bé elime. »
Yésus ŋa háná é bíkétínyi baacɔ úúyé owé
17Ekúlú eyí Yésus ŋaá bá waá báátáka eé Yelúsalɛm, u ŋeé bísúétíne bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ne béfendí a mafákálɛ́ana, bábɔ́ kandaka o ohónyí, mbá ɔsɛ náábɔ́ : 18« Ɛ́náʼo, aámbáya basɔ́ eebe tua sɔáŋa ɔ ɔbááta eé Yelúsalɛm ; hɔ́á bé kéé mí fiimbie né ne betéŋínyi *beluli nyiínjie ne *beékúnyi bikotí, yaŋɔ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ. Bá ká bɔ́ sɔ́mbɔ́tɔ́na anyía bá mɛ ɔ́ɔ́nɔ́. 19Bó mi fiimbie né be-ti-menyí Bandɔ́mɛsɛ́ ; baacɔ eébé ká bɔ́ mɛ ɔɔ́mbɔ́náka, bó mi súbéke ne mesue, bɔ́ mɛ aátákɛ́na ɔ ɔmbásá. Mbá a matátɔ́, míɔ haanyua o owé. »
Oónyí u Sebeté ŋaá bátɛ́na baáná elimíné né Yésus
20Aáná oónyí u Sebeté ŋeé bíkósíti né Yésus ɔlɔŋɔ na bááyɛ́ baáná ; u ŋé túmíne Yésus eŋéndu o o wuúci bata bɔkɔ. 21Yésus ŋeé wuúci batá ɔsɛ : « Aátɛ́ ɔ ŋɔɔ́ waamba e ? » Mbá oónjú ɔsɛ : « Mɛ bɛ́tánɛ́na anyía báámɛ baáná béfendí eebe ké ké bú límine ɔɔ́wɔ a maabána ; ooci e nyilimíné a aháŋá yí uúwu ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ, ooci a wɔmɔtɛ́ e nyilimíné a aháŋá yí uúwu ɔɔbɔ́ ú meényi ekúlú ayɛ́ ɔ kɔ́ɔ́ bá o otéŋínyi baacɔ. » 22Mbá Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Nu ti ŋé nú menyi asana ayɛ́ nu ŋa nɔ́ mɛ bata. Mbá nua nɔ́ŋa nu ɔnɔ́mátána ɔmúána nyɛnamá nyí hindeŋé hí indekese ahɛ́ míɔ cɔba ɔ ɔmúána e ? » Mbá báyɛ : « Ɛ́ɛ, tua sɔ́ŋa tu ɔnɔ́mátána ! » 23Mbá Yésus ɔsɛ : « Oo, yááŋa taaká anyía nu ká nɔ́ nɔ́mátána ɔmúána nyiámɛ nyɛnamá nyí indekese anyɛ́ míɔ cɔba ɔ ɔmúána, mbá a asana yí owiínjíékíne baacɔ elimíné aámɛ a maabána a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ ta anyía a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú meényi, tɛ́ cáŋa yaŋɔ́ i ŋé mi ceéce iínjíéne. Mbá ciamɛ Síkíne bímuócí u ŋeé ceéce íínjie á baacɔ ebé u ŋe ceéce tábɔ́nákɛ́na. »
24Ahá bɔsɔ́ɔ́kɔ́ *baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma asana yí bífendí eébí, bé ŋé beébe lɔ́kɔ́mɛ́na bɔɔbɛ́. 25Aáná Yésus ŋeé beébe bánda bekime, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Nu ŋe nú menyi banɔ́ bɛ́muátá anyía betéŋínyi baacɔ, be-ti-menyí Bandɔ́mɛsɛ́, ŋe bú kéndi bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ne mutibílíéne mukime, ta *baáŋá ŋe bú tékese baacɔ o otóŋínyi anyía bé ŋe bú téŋínyi. 26Mbá náánɔ́, bú tɛ ŋáa nyɛmana bú ɔbá aáná : Ɔɔcɔ okime náánɔ́ awɔ́ u ŋa yáamba ɔbámɛ́na waáŋá ŋá nyɛmána ɔbɛ́cáŋa munyiɔnɔ mɔ bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bekime. 27Híáná tɔ́na, ɔɔcɔ okime náánɔ́ awɔ́ u ŋa yáamba ɔbámɛ́na mutálɛ́mɛ́na eé buúse ŋá nyɛmána ɔbɛ́cáŋa yáánɔ́ yɔɔ́lɛ́. 28Yááŋa anyíaʼo, yaŋɔ́ bɛ́muátá ooci, Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ, ɛ ŋa mɛ́ faaya ɔ ɔmɛsɛ́ ooci tɛ́ cáŋa anyía bá mɛ nyiɔkɛ́na buólí, mbá anyía yámɛ nyiɔkɛ́na baacɔ, tɔ́na anyía yé ke mí wééné ɔ ɔháŋɔ́náka baacɔ beéŋí. »
Yésus me yeéŋúnyísi bendíméndíme béfendí
29Ɛŋakɛlá ne Yésus na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ábɔ́ hátɔ́na a bálɛ́ka ci Yéliko o osúéte, yaandándá yí etúte yɛ́ baacɔ ŋé wuúci látákɛ́na. 30Aáná bendíméndíme béfendí a bá ŋa bɔ́ bá bé ke bú límékíne a maabána me ohónyí ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma anyía Yésus u ŋá hɔ́la. Bé ŋe túme o wuúci baŋɛna báyɛ : « Kuɔŋɔ́, ɔɔ́nɔ́ u Táfit ! Cɔ́kɔ́lɛ, Otéŋí a Waáŋá, basɔ́ bɛ́cáma mahanaʼo ! » 31Baacɔ bé etúte ŋaá bá bébú beébe kákálákɛ́na anyía bé lésíkínyi mbuumu ; ta híáná, bá ŋa bɔ́ cɔ́bá ne buúse o o wuúci baŋɛna na makɛ́nda ɔ ɔhɔla, báyɛ : « Kuɔŋɔ́, ɔɔ́nɔ́ u Táfit ! Cɔ́kɔ́lɛ, Otéŋí a Waáŋá, basɔ́ bɛ́cáma mahanaʼo ! » 32Aáná Yésus ŋáa tálɛ́mɛ́ná, u ŋé beébe lɔ́ŋɛ́tá, mbá ɔsɛ : « Aátɛ́ nu ŋa nɔ́ áamba anyía yámɛ banɔ́ kɛ́la e ? » 33Mbá bendíméndíme eébé báyɛ : « Otéŋí a Waáŋá, tu ŋa sɔ́ áamba anyía túásɔ́ lɛcákána. » 34Nyíáyɛ́ nyi beébe bɛ́cáma mahana eényí, yó bítíséke cáábɔ́ eése ; hí a yaátɛ́ ekúlú bá ŋa háná ébú túme ɔlɛcana, bé ŋé wuúci látáka.
21Nyiofine nyí Yésus eé Yelúsalɛm
(Mak 11.1-11 ; Luk 19.28-40 ; Saŋ 12.12-16)
1Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bá bɔ́áŋa hoóhi ne Yelúsalɛm, ɛ́cɛ bá ma ka bɔ́ háma a Bɛ́tɛ́fasɛ ɔ ɔbáátáka a nɔkɔndɔ nú Molifié, Yésus ŋá tɔ́ma *baákɔ́nɛ́na béfendí, 2ɔsɛ náábɔ́ : « Ánɔ cɔba a bunɔŋɔ eebu eenú eé buúse. Ahɛ́ nu ŋga nɔ́ háma, nu ŋa nɔ́ kúana ɔ ɔkuana yiinyí yɛ́ abaŋabɛbɛa esúŋénú, ne uúyé ɔɔ́nɔ́ a maabána. Énu biíbi súŋúne, núé mi biíbi héléníne. 3Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ á banɔ́ báta bɔkɔ, ánɔ bɛ́káma nɔsɛ : “Otéŋí a Waáŋá ŋeé biíbi yáamba.” Hú a yaátɛ́ ekúlú, u ŋa cɔba ɔ ɔnyɛana anyía nué biíbi héléne aaha. »
4Yááŋa anyía asana eéyé ŋaá bɛ́kɛ́láka aáná, anyía Ciɔɔ́ŋɛ́ cí *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ e bínyíoyísinyi ; cɛ́ ŋaa kɔ́ɔ́na cɛ́sɛ :
5« Ánɔ laána ɔbɔ́la u bálɛ́ka ci *Síon anyía :
“Lɛca, uuwe otéŋí oócí wa yáaŋa ɔ ɔfaakɔna nɔ́ɔ́wɔ ne osiotóto yɛ́ ɔtɛ́má ekime ;
ú maá bááta né yiinyí yɛ́ abaŋabɛbɛa ɔ ɔmuaná, otóŋo yɛ́ abaŋabɛbɛa.”21.5 Ɛsa 62.11 ; Skl 9.9 »
6Aáná baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ cɔ́ba, bɔ́ kɛ́laka háyɛ Yésus ŋeé beébe laakɛ́na anyía bá kɛlaka. 7Bá ŋga hálámánáná ne yiinyí yɛ́ abaŋabɛbɛa ne uuyé ɔɔ́nɔ́. Bé ŋé biíbi táláka bíábɔ́ bɛlaŋa bí nyiike, bé ŋé limísínyi Yésus ɔ ɔmuaná. 8Baacɔ beéŋí ŋa bɔ́ aányɛ́áká bíábɔ́ bɛlaŋa bí nyiike o ohónyí ɔ ɔmuaná ; bɔsɔ́ɔ́kɔ́ a bɔ́mɔtɛ́ sɔ́mbáka bɛcala e bisíéné, bé biíbi aanyɛaka o ohónyí o owiínjie Yésus bɔɔcɔ. 9Bitúte bɛ́ baacɔ a bɛ́ ŋaá bá bíé buékeke, na a bɛ́ ŋaá bá bíé wuúci látáka, ŋaá bá bɛ́ɔ́ bɛ́sɔ́mɔ́kɔ́ okelú ɔ ɔmuaná bɛ́sɛ : « *Hɔsáána ná Ɔɔ́nɔ́ u Táfit ! Bandɔ́mɛsɛ́ á sáyábɛ́na ooci awɔ́ u ŋa fáaya eé nyiínyi nyí Otéŋí a Waáŋá ! Hɔsáána fáátɛ ɔ Ɔmuaná noómi ! »21.9 Maŋ 118.25-2610Ɛŋakɛlá Yésus e yóófíne eé Yelúsalɛm, ci ŋé bínyíétínyi, baacɔ beéŋí bataka báyɛ : « Mbá aányɛ́ ooci wáŋa e ? » 11Bé beébe bɛ́kámáka báyɛ : « Yésus wáŋa ! Muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ mɔ *Násalɛt, i iisí cɛ *Kalilé. »
Yésus ŋɔ yɔɔ́ŋɛ́na bakɛla onduné
(Mak 11.15-19 ; Luk 19.45-48 ; Saŋ 2.13-16)
12E elime eécí, Yésus ŋo yóófíne eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́. U ŋé túme ɔwɔɔ́ŋɛ́na bakɛla onduné bekime bé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́. U ŋé kúbúlíékéne ne tébíli cɛ́ babaŋalanana mɔɔnyɛ́21.12 Besuif ŋa bɔ́ bá bábɔ́ bɛ́kɛ́lákɛ́na anamá cá mɔɔnyɛ́ éfendí : Ne me onduné ooci ú etémbí ne etémbí na amá bá ŋaá bá bá bɛ́kɛ́lákɛ́na hú eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́., ne bilimíníne bí betúé tubúbé. 13Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ a Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ anyía : “Ciamɛ Ciíbe káá bá Ciíbe cɛ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na.”21.13 Ɛsa 56.7 Mbá banɔ́, nú me nú ciíci ceŋisi ciíbe ecí beébi ŋa bɔ́ bɛ́námba noómi. »21.13 Sel 7.11
14Aáná ne bendíméndíme na baacɔ e bé ŋe bú síndólo ŋe bú bíkósíki nááyá eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ noómi, u ŋé beébe eéŋúnyísíki. 15Ne betéŋínyi *beluli nyiínjie ne *beékúnyi bikotí ŋa bɔ́ lɛ́cáka *bikéki bɛ́ bɛsana eébí ebí Yésus ŋaá kɛ́láka, bɔ́ lɔ́kɔ́máka tɔ́na háyɛ banásɛ́ ŋa bɔ́ bá bábɔ́ bɛ́sɔ́mɔ́kɔ Yésus okelú ɔ ɔmuaná eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ báyɛ : « *Hɔsáána ná Ɔɔ́nɔ́ u Táfit ! » Ɛŋakɛlá bábɔ́ lɛ́cáka aáná, bé ŋé cunjéke. 16Bá ŋa bɔ́ bátá Yésus báyɛ : « Mbá ɔ ŋɔɔ́ lɔ́kɔ́ma háyɛ banásɛ́ eebe ŋa bɔ́ kɔɔna e ? » Mbá ɔsɛ : « Ɛ́ɛ, ɛ ŋaá mɛ lɔ́kɔ́ma, mbá banɔ́, nu tɛ ŋá nɔ́ fána ta buɔ́sɛ́ mehúnyi amá Ciɔɔ́ŋɛ́ ŋa kɔ́ɔna másɛ : “Ɔ ŋɔɔ́ kɛláka anyía na banásɛ́ ne iŋéné áyá ébú o nyemíki” e ? »21.16 Maŋ 8.317Nyíáyɛ́ nyi beébe síke eényí, u ŋa hatɔ́na aáhá a bálɛ́ka, u ŋé súéte a Bɛtani ɔ ɔkɔfíanɛna hɔ́á.
Yésus ŋaá táŋa asana yí bufikié
18Ɔ ɔyá ɔyá, Yésus ŋaá hatɔ́na ɔ ɔhálɔ́mɔ́na a bálɛ́ka ; ɛcaná ŋe túme o wuúci nuana. 19Waá hɔ́laka o ohónyí, u ŋá lɛca bufikié a maabána ; u ŋé bíkósíti i indíné, mbá u ŋá kuána hú tuányɛ na tuányɛ ; mbá ɔsɛ né bufikié : « Ɔ tɛ kɔ́ háná ɔ háá atámá ta buɔ́sɛ́. » Hú a yaátɛ́ ekúlú bufikié ŋa kɔ́táká ɔkɔ́táka. 20Ahɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ lɛ́cá aáná, bé ŋé kéke buéŋí, mbá báyɛ né Yésus : « Anyána bufikié eebu má kɔ́táka ɔ ɔkɔ́táka aana e ? » 21Mbá ɔsɛ : « Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana aá taaká isíʼo : Mbɔ́kɔ nu ŋé nú lúmítíníne, nu ti suŋúnyi e cíínú ɛtɛ́má noómi, tɛ́ cáŋa hú asana ayɛ́ ɛ́ ma mɛ́ kɛla bufikié eebu nu ká nɔ́ kɛla, mbá nua nɔ́ŋa nú ɔlaana nɔkɔndɔ eenu anyía nɔ́ á hatɔ́na aaha, nɔ́ á ka bɛ́áhɛ́na aá nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́, búɔ́ bɛ́kɛ́láka híáná. 22Aáná bɔkɔ bukime abɔ́ nu ká nɔ́ báta Bandɔ́mɛsɛ́ na mɔŋɔlɛ́ mekime, nu ká nɔ́ bá ne buúbu. »
Háányɛ́ makɛ́nda me Yésus ŋé húle e
23Yésus ŋaá cɔ́ba eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, u ŋé túme oweékúnyi baacɔ. Aáná ne betéŋínyi *beluli nyiínjie na *baáŋá bé *Besuif ŋa bɔ́ fáaya nááyá, mbá báyɛ : « Na makɛ́nda ma háányɛ́ ɔ ŋɔɔ́ kɛla bɛsana e ? Aányɛ́ ú ŋo yóo cuméke makɛ́nda me o biíbi kɛlaka e ? » 24Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Yaŋɔ́ tɔ́na, míɔ cɔba ɔ ɔ banɔ́ báta hú ɛmbataka ɛmɔtɛ́ ; mbɔ́kɔ nu ŋá nɔ́ mɛ bɛ́káma, yaŋɔ́ tɔ́na míɔ cɔba ɔ ɔ banɔ́ laána aányɛ́ u ŋé mi cúméke makɛ́nda ma ɔkɛlaka bɛsana. 25Ánɔ mɛ laána : Bandɔ́mɛsɛ́ u ŋaá tɔ́ma Sáaŋ o okowóotine baacɔ ayɛ́ʼ baacɔ e ? » Bé ŋé túme osuŋunyinyi beébe ne beébe báyɛ : « Mbɔ́kɔ túásɔ́ bɛ́káma anyía Bandɔ́mɛsɛ́ u ŋaá tɔ́má Sáaŋ o okowóotine baacɔ, keyé u ŋaá basɔ́ bata ɔsɛ : “Anyíatɛ́ nú ti ómo nú wuúci lumitinine aná e ?” 26Mbá mbɔ́kɔ túásɔ́ bɛ́káma anyía baacɔ bé ŋe bú wuúci tɔ́ma, tu ŋá sɔ́ nyɛ́mana tu olíkíméke nyɛkɔca, anyía baacɔ bekime ŋe bú lúmitinine anyía Sáaŋ ŋaá bá taaká ci *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́. » 27Aáná bá ŋa bɔ́ bɛ́káma báyɛ : « Tu ti ŋé sú menyi. » Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Aáná e, oo, ta yaŋɔ́ tɔ́na ɛ tɛ ŋá mɛ banɔ́ láana aányɛ́ u ŋé mi cúméke makɛ́nda ma ɔkɛlaka bɛsana abɛ́ ɛ ŋa mɛ́ kɛla. »
Asana yɛ́ baáná béfendí
28Yésus ŋoó sólínyi ɔsɛ : « Anyána nú ŋa nɔ́ lɛ́ca asana eeye e ? Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá na bááyɛ́ baáná a banɔ́mɔcɔ́ béfendí. U ŋɔ́ lɔ́ŋɛ́ta u buúse, u ŋé wuúci laána ɔsɛ : “Ɔɔ́nɔ́, cɔbá hɛ́nánɔ e esíéné ɔ ɔkɔɔ́nyiɔ buólí.” 29Mbá ɔɔ́nɔ́ ɔsɛ : “Ɛ tɛ ŋá mɛ cɔcɔbaka.” E elime, u ŋá bɛ́kákálákɛ́na nyíáyɛ́ nyɛbɛ́káma, u ŋá cɔba ɔ ɔkɔɔ́nyiɔ. 30Aáná ɔɔcɔ oócí ŋɔɔ́ lɔ́ŋɛ́tá sɔ́ɔ́kɔ́ u ɔláta, yó wuúci tɔ́ma e esíéné háyɛ u ŋaá tɔ́ma u buúse. Ɔɔ́nɔ́ ŋaá bɛ́káma ɔsɛ : “Oo, Taatá, ɛ ŋa mɛ́ cɔcɔbaka.” Mbá wuúci ta ɔcɔba ta haála. 31A baáná eébé béfendí, sɔ́ɔ́kɔ́ u háányɛ́ u ŋaá kɛ́láka nyiléne nyí síkíne e ? » Mbá báyɛ : « Sɔ́ɔ́kɔ́ u buúse u ŋaá kɛ́láka nyiléne nyí síkíne. » Mbá Yésus ɔsɛ : « Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana aá taaká anyía ne *betúé etéési ne bekendí bé beénjú ká bɔ́ cáŋa owoofokine e *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ na banɔ́. 32Yááŋa anyía, Sáaŋ Batis ŋaá fááya náánɔ́, yɔ́ banɔ́ tóŋgínyi atálɛ́mánánɔ́ yí ohónyí, banɔ́ te o wuúci lumitinine ; yiíyi anyía ne betúé etéési ne bekendí bé beénjú ŋe bú lúmítíníne nyíáyɛ́ nyɛkɔɔna. Ta ayɛ́ nú ŋa nɔ́ lɛ́cáká aáná, banɔ́ ta ɔbɛ́kákálɛ́na maanɔ́ maabɛ́, anyía núénú wuúci lúmítíníne. »
Ɛnjaba cɛ baŋána bé betétényi esíéné
33Mbá Yésus ɔsɛ : « Ánɔ lɔ́kɔ́ma ɛnjaba a cɛmɔtɛ́ eeci : Muútí esíéné a mumɔtɛ́ ŋɔɔ́ nyíɔ́kɔ yááyɛ́ esíéné, yɔ́ bɔŋɔlɔkɛna na hɛkáká, yɔ́ tábɔ́náka nuáta hɔ́á ; yó béétíki nyindúmé nyɛ́ bɛtáta. E elime eécí, u ŋe yiínjíé esíéné ɔ cɔ́ɔ́kɛ né betétényi, u ŋé súéte ɔ ɔkanda ú haaca. 34Ahɛ́ ekúlú yɛ́ ɔbándáka bɛyɔyɛ́ ŋa kaáhámá, u ŋá tɔ́ma bááyɛ́ bɔnyiɔnɔ a bɔ́mɔtɛ́ né betétényi esíéné o okohííte núáyɛ́ nuafa, háyɛ bé ŋe bú cíkílíékéne. 35Mbá betétényi esíéné ŋe bú beébe hatɛ́ákɛ́na ; bé ŋé súbéke a mumɔtɛ́, bá ŋa sɔ́mba sɔ́ɔ́kɔ́ a wɔmɔtɛ́ aatɔ́, bá ŋá ɔ́ɔ́nɔ́kɔ tɔ́na sɔ́ɔ́kɔ́ u elime na andányɛ́. 36Muútí esíéné ŋé túné tɔ́ma bɔnyiɔnɔ bé etémbí, beébe beéŋí ɔ ɔhɔla bé buúse. Mbá betétényi esíéné ŋa bɔ́ kɛ́láka bɔsɔ́ɔ́kɔ́ eébé bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ bá ŋa bɔ́ kɛ́láka bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bé buúse. 37Aáná u ŋeé bíóndísínyí ɔtɔ́ma uuyé ɔɔ́nɔ́ né betétényi esíéné eébé, u bílúmíkínyi ɔsɛ : “Bá ŋa bɔ́ cɔba ɔ ɔlɔ́kɔ́mɛ́na uumi ɔɔ́nɔ́.” 38Mbá ekúlú eyí betétényi esíéné ŋa bɔ́ lɛca ɔɔ́nɔ́, bé ŋé túme ɔkɔɔna beébe ne beébe báyɛ : “Ɔɔcɔ ooci u kéé hííteke bisíkénéne bí síkíne. Túé wuúci ɔ́ɔ́nɔ́kɔ, mbá esíéné káá basɔ́ bɛ́lɔ́kɔ́mɛ́na.” 39Bé ŋe bú wuúci míɔ́mɛ́na, bé ŋé wuúci hámánána e esíéné, nyi wuúci ɔ́ɔ́nɔ́kɔ eényí. »
40Mbá Yésus ɔsɛ : « Ekúlú eyí muútí esíéné káá fáaya a yááyɛ́ esíéné, aátɛ́ mu káá kɛ́laka betétényi esíéné eébé e ? » 41Aáná bé ŋe bú wuúci bɛ́káma báyɛ : « Mu kɔ́ɔ́ yɔ́ɔ́nɔ́kɔ tɛ́ka na mahana baŋána bé betétényi esíéné eébé, múó wiínjie esíéné ɔ cɔ́ɔ́kɛ né betétényi bé etémbí e bé ké búle ebú muúmu iínjie bɛyɔyɛ́ e ekúlú a yá nyɛ́mana. » 42Mbá ɔsɛ : « Yaŋɔ́ ɛsɛ́ nu na maá nɔ́ fánáka Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a cɛ́ ŋaá kɔ́ɔna cɛ́sɛ : “Nyɛndányɛ́ anyɛ́ bafalɛfa ciíbe ŋe bú óomboko, nyiínyi nyɛ́ má bɛ́cáŋa nyɛndányɛ́ a nyɛ́ ma bɛ́túáhɛ́na ciíbe. Aáná Otéŋí a Waáŋá ŋa kɛ́láka asana eéyé. Yɛ́ ŋaá basɔ́ kékísi buéŋí.”21.42 Maŋ 118.22-2343Yaátɛ́ asana ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana ɛsɛ́ : Bá káá banɔ́ ááŋɛ́na *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, bó buúbu íínjie ná baacɔ bá bunɔŋɔ bú etémbí a bá ŋa bɔ́ kɛla bɛsana a bɛ́ a nyɛ́mana ne buúbu. [ 44Ɔɔcɔ okime awɔ́ u káá kúákɔna a nyɛndányɛ́ eényí ɔ ɔmuaná káá bɛ́nɔ́kɔ́tɔ́kɔna ; mbá, mbɔ́kɔ nyɛndányɛ́ eényí ŋá kúákɔ́nákɛ́na ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́, nyí kéé wuúci ɔ́ɔ́kɔ́sɔ́kɔ.] »
45Ɛŋakɛlá ne betéŋínyi *beluli nyiínjie na *Bafalisiɛ́ŋ ábɔ́ lɔ́kɔ́máká ɛnjaba ci Yésus eécí, bé ŋé menyí anyía yáábɔ́ asana u ŋaá bá waá táŋáka. 46Aáná bé ŋe bú túme ɔwaamba ohónyí wú o wuúci hatɛna ; mbá bá ŋa bɔ́ bá bébú líkíméke nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ a nyɛ́ ŋaá bá nyɛ́á lɛcaka anyía Yésus áŋa *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́.
22Ɛnjaba cɛ bɔnáka
1Yésus ŋa háná e beébe túmékíne ɛnjaba ɔsɛ : 2« Ɛ́náʼo, *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná ŋaá hɔ́ánána asana yí otéŋí a wɔmɔtɛ́ awɔ́ u ŋaá tánáka bɔnáka bɔ́ nyɛtɔ́nɔ́ nyí uuyé ɔɔ́nɔ́. 3Aáná u ŋaá tɔ́mɔ́kɔ́ná bááyɛ́ bɔnyiɔnɔ ɔ ɔkɔláana baacɔ abá u ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ anyía bá faakɔ́na. Mbá baacɔ eébé ti ómo bú léne ɔfaaya. 4Ɛ́ɛhɛ́ u ŋaá tɔ́mɔ́kɔ́ná bɔnyiɔnɔ bé etémbí ; u ŋé beébe laána ɔsɛ : “Ánɔ ka láákɛ́na baacɔ abá ɛ ŋaá mɛ lɔ́ŋɔ́kɔ́ anyía ɛ́ maá mɛ námbáka bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá biéŋí. Ne cíími káwɔ na bíámɛ bitúké a bɛ́tɔ́lɔ́kɔ́nɔ́ á yáaŋa bɛ́ɔ́nɔ́kɔ́nɔ́ ; bɛnyɛ́ma bikime á yáaŋa bɛtábɔ́nákánɔ́, bá faakɔ́na ɔ ɔkɔɔ́nyíá.” 5Mbá baacɔ eébé te ohiite ɔlɔ́ŋɔlɔ́ŋɔ eéyé háyɛ bɔkɔ, bá ŋá hɔláka aabɔ́ a masɔ́ma : Ooci ŋé síe a yááyɛ́ esíéné, ooci a wɔmɔtɛ́ ŋé súéte e úúyé onduné. 6Bɔsɔ́ɔ́kɔ́ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ míɔ́mɔ́kɛ́na bɔnyiɔnɔ bé otéŋí eébé, bé ŋé beébe súbéke bɔmbányɛ, bé ŋé beébe ɔ́ɔ́nɔ́kɔ. 7Aáná hilóbi ŋeé tímbíe otéŋí oócí, u ŋá tɔ́ma bíáyɛ́ bicénji anyía bɛ́ kɔ ɔ́ɔ́nɔ́kɔ bɔɔ́nɔ baacɔ eébé, mbá bá cíákɛ́na ciabɔ́ bálɛ́ka.
8E elime eécí, u ŋaá laána bááyɛ́ bɔnyiɔnɔ ɔ bɔ́mɔtɛ́ ɔsɛ : “Bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá bɛ́ nyɛtɔ́nɔ́ á yáaŋa bɛtábɔ́nákánɔ́, mbá baacɔ abá ɛ ŋaá mɛ lɔ́ŋɔ́kɔ tɛ ɔ́mɔɔ́ bɔ́ bá eebe á bábɔ́ nyɛmána bé o biíbi nyíáka. 9Yaátɛ́ asana ánɔ cɔbáka aná a cɛálɔ́nána cí ihényí, núɔ́ kɔ lɔ́ŋɔ́kɔ baacɔ bekime abá nua nɔ́ŋa nu ɔkuanaka hɔ́á, bá faákɔ́na ɔ ɔkɔɔ́nyíá bɛnyɛ́ma bɛ́ nyɛtɔ́nɔ́.” 10Bɔnyiɔnɔ ŋa bɔ́ cɔ́báka i ihényí, bɔ́ ŋɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ baacɔ bekime abá bá ŋa bɔ́ kúánáka : Na bɛɛbɛ́ bɛ́ baacɔ na bɛmbányɛ áyá ; bé ŋgé nyíóyóko a andaŋía yɛ́ bɔnáka hú mbiɔ́kɛ.
11Otéŋí ŋo yoófíne a andaŋía yɛ́ bɔnáka anyía weé bísíémúkúnyi bekenyí bá nyɛtɔ́nɔ́. Wuúci aáhá o obísíémúnyi, u ŋá lɛcá ɔ ɔlɛca ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ tɛ́ka na bɔlaka bɔ́ nyɛtɔ́nɔ́. 12Mbá ɔsɛ nááyá : “Aláamɛ, anyána ɔ́ɔ kɛlaka o owoofine aaha, kuɔŋɔ́ tɛ́ka na bɔlaka bɔ́ nyɛtɔ́nɔ́ e ?” Mbá ɔɔcɔ te o wuúci ɔbɛ́káma. 13Aáná Otéŋí ŋaá laána bááyɛ́ bɔnyiɔnɔ ɔsɛ : “Énu wuúci ɔ́ɔ́tɔ́kɔ́kɔ na aabá na akɔlɔ́, núé wuúci hémúnyi a nɔháatɛ́ i ibíne noómi. Hɔ́á ú ŋaá cɔ́baka ɔ ɔlɛlaka, u bíkótóko bɛkɛkɛ.” » 14Yésus ŋé solínyi ɔsɛ : « Baacɔ ɔbɔ́lɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ á bɔ́ŋa beéŋí, mbá a batáfákánɔ́ betíkítíki. »
Etéési ayɛ́ bá nyɛmána bá ɔwɔɔ́ndɔ́kɔ ná Sɛsáal
15E elime eécí, *Bafalisiɛ́ŋ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ táŋákɛ́ná Yésus hɛtɔkɛ, anyía bábɔ́ bɔ́ŋɔ ohónyí ú o wuúci kúfítínyi na ɛmbataka a cɛ́mɔtɛ́. 16Aáná bé ŋe bú wuúci tɔ́mɛ́ná na báábɔ́ *baákɔ́nɛ́na ɔ bɔ́mɔtɛ́ na baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ bé hitúlé hí *Elóot, anyía bá ka laána Yésus báyɛ : « Muékúnyi, tu ŋe sú ményi anyía ɔ ŋɔɔ́ kɔɔna bɛsana a bɛtálɛ́mánánɔ́, e éékúnyíki baacɔ anyána bábɔ́ nyɛmána bé olíhéke háyɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa yáamba. O ti ŋóo líkíme ta ɔɔcɔ anyía ɔ tɛ ɔ́ bá ne mebeé. 17Ɔ́ɔ basɔ́ laána aná : Ɔ nyiɔ́wɔ, yááŋa ambányɛ yɛ́ asana a bíásɔ́ *bikotí anyía tu ŋa sɔ́ nyɛ́mána tú ɔwɔɔ́ndɔ́kɔ etéési ná *Sɛsáal, ayɛ́ʼ yɛ́ tɛ á bá ambányɛ e ? » 18Mbá, u ŋaá bá weé ményukune máábɔ́ menjiŋé, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Banɔ́, baacɔ bá tɔbɛ́mbɛ túfendí eebe, anyíatɛ́ nú ŋa nɔ́ mɛ bɛ́tɔ́ɔ́lɛ́na e ? 19Énu mi tóŋínyi eléŋú yɛ́ mɔɔnyɛ́ ayɛ́ bɔ́ ŋɔ yɔɔ́ndɛ́na e etéési. » Bé ŋé wuúci yiíyi tóŋínyi. 20Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Hibílícínyínyí hɛ́ aányɛ́ eehi hɛ́áŋa, ne nyiínyi eenyi e ? » 21Báyɛ : « Ne hibílícínyínyí ne nyiínyi nyɛ́ Sɛsáal bɛ́áŋa. » Mbá ɔsɛ : « Énu íínjíékíne aná bɛnyɛ́ma bɛ́ Sɛsáal ná Sɛsáal, nu íínjíékíne bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ná Bandɔ́mɛsɛ́ ! » 22Ayɛ́ bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma nyɛbɛ́káma eényí, nyí ŋé beébe kékísi buéŋí. Nyɛ́ábɔ́ nyi wuúci síke eényí aáhá, bé ŋé súétéke.
Ɛmbataka a asana na nyɛhaanyua nyí biwéewé
23Hú buátɛ́ buɔ́sɛ́, *Basatusiɛ́ŋ ɔ bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ faáya né Yésus. (Bá náŋa bé ti ebú lúmítíne anyía biwéewé ŋa háanyua.) Aáná bé ŋe bú wuúci bícónyi báyɛ : 24« Muékúnyi, *Moyís ŋaá kɔ́ɔ́na ɔsɛ : “Mbɔ́kɔ ɔnɔ́mɔcɔ́ ŋá bátɛ́na oónjú, mbá yó wé tɛ́ka ne obíéne ɔɔ́nɔ́, onyíinyí ké síké bísúétíne esíké, yó wuúci bíénékíne baáná.”22.24 Tet 25.525Ɔ́ɔ lɛca aná : Náásɔ́ aaha, benyíinyí a banɔ́mɔcɔ́ bétíndétú nɔ́mɔ ŋe bú líhéké ; u buúse ŋaá bátɛ́ná oónjú, u ŋé wé. Ɛ́ɛhɛ́, háyɛ u tɛ ɔ́mɔɔ́ bá na ɔɔ́nɔ́, onyíinyí ŋé bísúétíne esíké. 26Híáná bú ŋaá bɛ́kɛ́láka ne onyíinyí u ɔláta na u bátátɔ́ ɔ ɔkɔɔ́háma o onyíinyí u bétíndétú nɔ́mɔ. 27E elime eécí, oónjú ŋé wé tɔ́na. 28Yaátɛ́ asana tu ŋa sɔ́ ɔ bata anyía : E ekúlú eyí biwéewé káá háanyuaka, sɔ́ɔ́kɔ́ awɔ́ háányɛ́ u káá bá ɔnɔ́mɛ u oónjú oócí aná e ? Yááŋa anyía bekime bétíndétú nɔ́mɔ ŋe bú wuúci bátɛ́ákɛ́ná. »
29Yésus ŋeé beébe bɛ́kámá ɔsɛ : « Nú ma nɔ́ nána, anyía nu tɛ ŋá nɔ́ lɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ ta Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, ta mááyɛ́ makɛ́nda. 30Yááŋa anyíaʼo, ekúlú eyí biwéewé káá háanyuaka, banɔ́mɔcɔ́ tɛ ká bɔ́ bátɛ́ákɛ́na, beénjú tɛ́ tɔnɔ, mbá bé ké búle ebú líhe háyɛ *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé líhe a Bunɔŋɔ bɔ́ Ɔmuaná. 31Mbá a asana a yɛ́ ŋa lɛ́ca nyɛhaanyua nyí biwéewé, nu tɛ ɔ́mɔɔ́ nɔ́ fána ɔtáŋa awɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ láákɛ́na ɔsɛ : 32“Ya mɛ́ŋa Bandɔ́mɛsɛ́ cɛ *Abɛ́laham, Bandɔ́mɛsɛ́ cɛ *Isak, Bandɔ́mɛsɛ́ cɛ Yákɔb.”22.32 Nyh 3.6, 15 » Yésus ŋoo sólínyi ɔsɛ : « Énu menyí anyía Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa Bandɔ́mɛsɛ́ cɛ baacɔ ɔ bɔɔ́sɔ, tɛ́ cáŋa Bandɔ́mɛsɛ́ cɛ bɛlɔ́ŋɔ́. » 33Nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ a nyɛ́ ŋaá bá hɔ́á ŋeé kékéke buéŋí nyíáyɛ́ nyiékúnyi.
Okotí a yɛ́ á hɔ́láka bikotí bikime
34*Bafalisiɛ́ŋ ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma anyía Yésus ŋoó mómísíki *Basatusiɛ́ŋ, bá ŋá bɛ́bándákána. 35Ɛ́ɛhɛ́ *muékúnyi bikotí ɔ mumɔtɛ́ eé beébe ŋaá báta Yésus ɛmbataka anyía wé wuúci kúfítínyi, ɔsɛ : 36« Muékúnyi, okotí ayɛ́ háányɛ́ yá hɔ́la *bikotí bikime e ? » 37U ŋé wuúci bɛ́káma ɔsɛ : « Lénéke uuwu Otéŋí a Waáŋá Bandɔ́mɛsɛ́ ne úúwu ɔtɛ́má okime, na ciɔwɔ injiŋé ikime, ne hííwu hɛtányɛ́ hikime ;22.37 Tet 6.538yiíyi yááŋa ne okotí yí buúse ne okotí a yɛ́ á hɔ́láka bikotí bikime bí etémbí. 39Yɛ́ ɔláta e yí ŋe yiíyi hɔ́á áŋa anyía : “Lénéke sɔ́ɔ́kɔ́ háyɛ o ŋoó léne ciɔwɔ cɛɛ́tɔ cɛ bɛ́muátá.”22.39 Lef 19.1840Bikotí eébí bífendí bɛ́áŋa bitímbíénú ne bikotí bikime bí *Moyís ne nyiékúnyi nyikime nyí *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ áyá. »
Mesíi áŋa Otéŋí a Waáŋá u Táfit
41*Bafalisiɛ́ŋ ŋaá bá babɛ́bándákánɔ́, Yésus ŋé beébe báta, 42ɔsɛ : « Aátɛ́ nu ŋe nú bíkéti a asana ne Mesíi e ? A nyíánɔ́, *Mesíi áŋa u bɔnyɛ aányɛ́ e ? » Mbá báyɛ nááyá : « Wáŋa u bɔnyɛ Táfit. » 43Mbá ɔsɛ : « Anyíatɛ́ aná Táfit, ekúlú eyí *Efúúménénú yí Elilé ŋeé wuúci oofíne aá cɛɛ́tɔ, ŋɔɔ́ lɔ́ŋɛ́tá Mesíi ɔsɛ : “Uumi Otéŋí a Waáŋá” e ? Yááŋa anyía Táfit ŋaá kɔ́ɔ́na ɔsɛ : 44“Otéŋí Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá laána uumi Otéŋí a Waáŋá ɔsɛ : Faáya ké limíne aámɛ a maabána a aháŋá yí uumi ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ, ekúlú ekime ayɛ́ ɛ ká mɛ́ kɛ́la anyía óo limékíníne bɔ́ɔ́wɔ beliŋine a bɛɛtɔ́.”22.44 Maŋ 110.145Mbɔ́kɔ Táfit ŋeé wuúci lɔ́ŋɔ anyía uuyé Otéŋí a Waáŋá, anyána aná wáŋa wu ɔbá tɔ́na u bɔnyɛ Táfit e ? » 46Aáná ta ɔɔcɔ eé beébe tɛ ɔ́mɔɔ́ bɔ́ŋɔ buhúnyi bɔ́ ɔbɛ́káma. O otúme a buɔ́sɛ́ eébú, ta ɔɔcɔ ta ɔ háná bɛ́kána o wuúci bata ɛmbataka.
23Yésus ŋo yoókísi baacɔ asana a yɛ́mɔtɛ́
(Mak 12.38-40 ; Luk 20.45-47 ; 11.39-52)
1Yésus ŋaá laána na baacɔ bá nyɛkɔca na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ɔsɛ : 2« Ne *beékúnyi bikotí na *Bafalisiɛ́ŋ, beébe bá náŋa bébú eékúnyíki baacɔ *bikotí ebí *Moyís ŋeé télímíkínyí. 3Aáná nuánɔ́ nyɛmána nu o beébe lɔ́kɔ́mákɛ́na, nu látákɛ́na nyíábɔ́ nyiékúnyi nyikime. Asana ɔ́mɔtɛ́, nɔtɛ látákɛ́na máábɔ́ mekilíkínyí. Yááŋa anyía máábɔ́ mekilíkínyí áŋa náányia na nyíábɔ́ nyiékúnyi. 4Bé ŋe bú túéhínyi baacɔ bé etémbí bɛandándá bɛ́ malamɔ́, yiíyi anyía beébe bɛ́muátá, bá tɛ ábɔ́ bá bé o meéme hetutunyi ta na hɛnɔɔ́nɔ́ ! 5A bɛsana bikime abɛ́ bá ŋa bɔ́ kɛla, bá ŋa bɔ́ áamba anyía baacɔ é beébe lɛcáka ; aáná bé ŋe bú bísúŋe bɛandándá bɛ́ bɛkáŋá bí bikélékéti bí tufule tɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, na a tɔbɔlɔ na a aabá ; bé ŋe bú céhisi *tubéŋú tɔ́ bíábɔ́ bɛlaŋa bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na.23.5 E úúbú ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, Besuif ŋa bɔ́ bá bábɔ́ hákɛ́na eebú eé buúse bɛnyɛ́ma ebí bikélékéti e bikotí bí Moyís ŋaá bá bɛɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ hɔ́á. Fanáka Tet 6.8.6Bé ŋe bú léne ɔtáfa elimíné cá bɔɔcɔ na a bɛandándá bɛ́ manáka na a *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na bí *Besuif ; 7bé lénéke anyía baacɔ é beébe téŋíki na bɔɔcɔ haála ahá baacɔ beéŋí á bɔ́ŋa, bé beébe ciekinyi, báyɛ : “Muékúnyi”. 8Mbá banɔ́, nuti lumítíne anyía bá banɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ báyɛ “Muékúnyi”. Yááŋa anyía muékúnyi náánɔ́ áŋa hú mumɔtɛ́ ; banɔ́ bekime, benyíinyí. 9Nuti ciényi ta ɔɔcɔ ta ɔmɔtɛ́ aaha ɔ ɔmɛsɛ́ anyía “Síkíne”, anyía nua nɔ́ŋa hú ne Síkíne ɛmɔtɛ́ : Wuúci wáŋa ɔ Ɔmuaná. 10Nuti lumítíne tɔ́na anyía bá banɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ anyía “Otéŋí”, anyía nua nɔ́ŋa hú ne Otéŋí ɔmɔtɛ́ : Wuúci wáŋa *Mesíi.
11Aáná, waáŋá aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ á nyɛmana wu ɔbá munyiɔnɔ mɔ bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bekime, 12anyía ɔɔcɔ okime ewú u ŋee bílóosi, Bandɔ́mɛsɛ́ kéé wuúci bééti.
Yésus ŋeé túme ne beékúnyi bikotí na Bafalisiɛ́ŋ tɔkɔma
13Mahana ná banɔ́, ne *beékúnyi bikotí na *Bafalisiɛ́ŋ. Nua nɔ́ŋa tɔbɛ́mbɛ túfendí, anyía nu ŋe nú kúéyinyi baacɔ ohónyí ewú ú ŋe yiínjie omenyi ú Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; banɔ́ bɛ́muátá, nu tɛ kánda eé wuúci ; aáná, baacɔ a bá ŋa bɔ́ áamba ɔkanda hɔ́á, nuó beébe kotiki.
[ 14Mahana ná banɔ́, ne beékúnyi bikotí na Bafalisiɛ́ŋ. Nua nɔ́ŋa tɔbɛ́mbɛ túfendí, anyía nu ŋa nɔ́ hɔ́ɔnɔ bisíké bí beénjú bíábɔ́ bɛnyɛ́ma, nu cehisiki ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na anyía baacɔ á banɔ́ kékéke. A yaátɛ́ asana Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ kélísíki na nyɛŋána ɔ ɔhɔla nyɛnamá enyí u kéé kélísíki bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bé etémbí. ]
15Mahana ná banɔ́, ne beékúnyi bikotí na Bafalisiɛ́ŋ. Nua nɔ́ŋa tɔbɛ́mbɛ túfendí, anyía nu ŋe húle ánɔ kánda na aá tuɔmɔ́ ne i iisí cí etémbí, nu aambaka obísúéne ta ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ e úúnú ɔlɔŋɔ ú balátɛ́na *bikotí bí *Moyís. Mbá, ekúlú eyí núénú bísúétíne ɔmɔtɛ́, yó lumitinine, nu ŋe nú wuúci ceŋisi aabɛ́ yɛ́ ɔɔcɔ awɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ á nyɛmana wu ɔbɔ́nɔ́sia bikúlú bífendí ɔ ɔ banɔ́ hɔ́la.
16Mahana ná banɔ́, ne beékúnyi bikotí na Bafalisiɛ́ŋ. Nu ŋe nú bíkéti anyía nu ŋe nú kéndi bɔsɔ́ɔ́kɔ́, yiíyi anyía nua nɔ́ŋa bendíméndíme. Ɛ náŋa nuanɔ́ kɔ́ɔnaka nɔsɛ bú tɛ á bá bɔnyɛmánánɔ́ mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋá súátɛ́na eé nyiínyi nyí *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́. Mbá, búáŋa bɔnyɛmánánɔ́ ɔ ɔhɔla mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋaá súátɛ́na eé nyiínyi nyí kóolo cɛ ciayɛ́ Ciíbe. 17Nua nɔ́ŋa bɛála, banɔ́ bendíméndíme ! A nyíánɔ́ʼo, ne kóolo ne Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, aátɛ́ yááŋa yaáŋá ɔ ɔhɔla e, kóolo ayɛ́ʼ Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ e cí ŋe fúúmínyi kóolo e ? 18Ɛ náŋa nuanɔ́ kɔ́ɔnaka tɔ́na nɔsɛ bú tɛ á bá bɔnyɛmánánɔ́ mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋaá súátɛ́na eé nyiínyi nyí nyindúmé nyí nyiluli nyiínjie, mbá búáŋa bɔnyɛmánánɔ́ ɔ ɔhɔla mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋaá súátɛ́na eé nyiínyi nyí nyiínjie nyí nyindúmé nyí nyiluli. 19Nua nɔ́ŋa bendíméndíme ɔ ɔhɔla ! A nyíánɔ́ʼo, ne nyindúmé nyí nyiluli ne nyiínjie, aátɛ́ yááŋa yaáŋá ɔ ɔhɔla e, nyiínjie ayɛ́ʼ nyindúmé e nyí ŋe fúúmínyi nyiínjie e ? 20Ɛ́ɛhɛ́ ɔɔcɔ awɔ́ u ŋa súátɛ́na eé nyiínyi nyí nyiluli nyiínjie má súátɛ́na ne eé nyiínyi nyí nyindúmé nyí nyiluli nyiínjie ne eé nyiínyi nyɛ́ bɔkɔ bukime a búáŋa hɔ́á. 21Ɔɔcɔ awɔ́ u ŋaá súátɛ́na eé nyiínyi nyí Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ má súátɛ́na ne eé nyiínyi nyɛ́ ciayɛ́ Ciíbe ne eé nyiínyi nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ewú u ŋe límíne hɔ́á. 22Ɔɔcɔ awɔ́ u ŋaá súátɛ́na eé nyiínyi nyɛ́ Ɔmuaná ŋaá súátɛ́na ne eé nyiínyi nyɛ́ nɔkɔná nɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ne eé nyiínyi nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a wáŋa límine eé nuúnu.
23Mahana ná banɔ́, ne beékúnyi bikotí na Bafalisiɛ́ŋ. Nua nɔ́ŋa tɔbɛ́mbɛ túfendí, anyía nu ŋe nú iínjie Bandɔ́mɛsɛ́ nuafa númɔtɛ́ nɔ́ tuafa túɔ́hátá tú tuhútíhúti háyɛ ne bicéŋí, ne ikótóko, na tɔɔlɔ ; mbá nuɔ́ bɛ́hɔ́yáka ɔkɛla baacɔ taaká cɛ́ bɛsana ebí bikotí ŋá yaámba. Bɛ́áŋa anyía : Na ɔlátɛ́na taaká, na ɔbɛ́cáma baacɔ mahana, ne onyíóyísíkínyi bɛsana e bí ŋeé bíléníne Bandɔ́mɛsɛ́. Bɛsana eébí nuánɔ́ nyɛ́mana nu ɔkɛlaka, nu tɛ bɛ́hɔ́ya a bɛ́mɔtɛ́ bí etémbí. 24Nu ŋe nú bíkéti anyía nu ŋe nú kéndi bɔsɔ́ɔ́kɔ́, yiíyi anyía nua nɔ́ŋa bendíméndíme ɔ ɔhɔla ! Ɛ naŋa nuanɔ́ bálɔnaka máánɔ́ meluku ɔ ɔwaáŋɛ́áka tuciící, anyía nu ti tuútu mɛnáka. Yiíye anyía nu ŋa nɔ́ mɛ́na samó ikimekime.
25Mahana ná banɔ́, ne beékúnyi bikotí na Bafalisiɛ́ŋ. Nua nɔ́ŋa tɔbɛ́mbɛ túfendí, anyía nu ŋe nú fúúmínyi ne elime cɛ na amúánɛ́ná na anyíáná, mbá nú me nú biíbi nyióyísíki hú mbiɔ́kɛ na bɛnyɛ́ma na bɛ́ búánɔ́ buébi na a bɛ́ ŋaá banɔ́ hámɛ́na ɛ ɛtɛ́má. 26Ééʼ, kuɔŋɔ́ Falisiɛ́ŋ, ɔ ɔ́ŋa ondíméndíme ! Cáŋacáŋa ofúúmíkínyi noómi cɛ na yɔ́ɔ́wɔ amúánɛ́ná na yɔ́ɔ́wɔ anyíáná ; aáná elime kéé fúúméne ciíci bɛ́muátá.
27Mahana ná banɔ́, ne beékúnyi bikotí na Bafalisiɛ́ŋ. Nua nɔ́ŋa tɔbɛ́mbɛ túfendí, anyía nu ŋa nɔ́ hɔ́á biinyie ebí bé me híkisiki bɔmbányɛ e elime, bó biíbi fúúmíkínyi, yiíyi anyía bɛ́áŋa binyíóyókónú noómi ne biúhé ne bifonyíki bí biwéewé.23.27 Obítíse eenyie ŋaá bá aabɛ́ yɛ́ asana yeéŋí e Besuif. Aáná bá ŋaá bá bé fúúmíkínyi biinyie ɔ ɔkɛla anyía ɔɔcɔ ti bínyúŋúlítínyi, yó ko biíbi bítíse, te ne butúé.28Híáná banɔ́ tɔ́na nua nɔ́ŋa : Nu ŋa nɔ́ lɛ́cana bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ, yiíyi anyía cíínú ɛtɛ́má áŋa inyíóyókónú na bɛɛbɛ́ bí ibíkéti hú mbiɔ́kɛ, banɔ́ na tɔbɛ́mbɛ túfendí.
29Mahana ná banɔ́, ne beékúnyi bikotí na Bafalisiɛ́ŋ. Nua nɔ́ŋa tɔbɛ́mbɛ túfendí, anyía nu ŋa nɔ́ tábɔ́nɛ́na *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ bɛmbányɛ́kɛ́ bí biinyie, nu híkisiki bɛ́ bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ ; 30nu kɔɔnaka nɔsɛ : “Mbɔ́kɔ tuasɔ́ bá e ekúlú yí bocóónyí, keyé tu ti ómo sú beébe bɛ́láta ɔ ɔwɔɔ́nɔ́kɔ behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́.” 31Nyíánɔ́ nyɛkɔɔna eényí ŋo tóŋínyi anyía nua nɔ́ŋa na nyɛhatɛ́ i iŋetí cɛ bɔɔ́nɔ behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́. 32Ánɔ cɔba ne buúse aná, núá bɛ́ásɛ́ta buólí bú cíínú sɔ́kɔ́nɔ́ ! 33Banɔ́ mɔɔ́hɔ eeme, bɔnyɛ ɛhɛ́nyɛ, énu menyúkúne bɔmbányɛ anyía nu tɛ anɔ́ bá nú ɔsámbáka bɔ́nɔ́sɛa cɛ Bandɔ́mɛsɛ́. 34Yaátɛ́ asana, míɔ cɔba ɔ ɔ banɔ́ tɔ́mɔ́kɔ́nɛ́na ne behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́, ne benjiŋénjíŋe, ne beékúnyi bikotí. Nu ká nɔ́ ɔɔ́nɔ́kɔ ɔ bɔ́mɔtɛ́, nu beébe aátákɛ́na ɛ ɛmbásá ; nuó súbéke bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ɔ bɔ́mɔtɛ́ ne mesue a *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na. Ɔ bɔ́mɔtɛ́ tɔ́na, núó beébe tekeseke, nu beébe hetukunyi a bálɛ́ka eeci, nu beébe látákɛ́na ne indekese eécí a bálɛ́ka cí etémbí. 35I ké mi beébe tɔ́mɔ́kɔ́na aáná anyía bá banɔ́ bátáka manɔ́ŋɔ́ o otúme ma atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ *Abɛl, ɔ ɔkɔɔ́háma a ma Sakali, ɔɔ́nɔ́ u Balaki. Wuúci nú ŋa nɔ́ ɔɔ́nɔ́kɔ a bɔkatɛ́katɛ́ bú ne nyiluli nyiínjie nyɛ́ nɔháatɛ́ ne Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́. 36Aá taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana ɛsɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ káá bátaka baacɔ bá hɛɛya eehi manɔ́ŋɔ́ mekime ma baacɔ eébé !
37Banɔ́, baacɔ bé Yelúsalɛm, banɔ́ Yelúsalɛm ! Banɔ́, nu naŋa nuanɔ́ ɔɔ́nɔ́kɔ behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́, nu ɔɔlɔkɔ na andányɛ́ ɛndɔ́ma cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ! Ɛ ŋa mɛ́ aambáka bikúlú biéŋí ɔ banɔ́ bánda a nyɛnamá enyí yiinyí yɛ́ ɛkɔkɛ́ náŋa yá bándáka bááyɛ́ baáná eéyé e bibéku ; mbá banɔ́, nu ŋe nú kínéke. 38Ánɔ lɛcá aná, Bandɔ́mɛsɛ́ kéé hélúmúnyi cianɔ́ ciíbe ahátátá. 39Yááŋa anyía ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana ɛsɛ́ o otúme aámbáya nu tɛ ká háná anɔ́ mɛ́ lɛca ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú ayɛ́ nu ká nɔ́ kɔɔna nɔsɛ : “Bandɔ́mɛsɛ́ á sayábɛ́na ooci awɔ́ u ŋaá fáaya eéyé eé nyiínyi !”23.39 Maŋ 118.26 »
24Yésus ɔsɛ bá káá kátaka Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́
(Mak 13.1-4 ; Luk 21.5-7)
1Yésus ŋaá bá waá hámɔ́kɔ́na eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, anyía weé súéte. Aáná bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋe bú bíkósíti nááyá, bé ŋé wuúci tóŋínyi ambányɛ́kɛ́ yɛ́ nyɛfalɛfa yí Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́. 2Mbá ɔsɛ : « Nu ŋa nɔ́ lɛ́ca bɛnyɛ́ma eébí bikime e ? Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana aá taaká isíʼo : Ta nyɛndányɛ́ nyɛ́mɔtɛ́ tɛ́ kɔ́ɔ́ lɔ́bɔ aaha nyɛtálánɔ́ ɔ sɔ́ɔ́kɔ́ ɔ ɔmuaná, ekime kéé fúŋulueke. »
Ne muuyé ne mutibílíéne
3Yésus ŋe ke límíne ɔ ɔmɛsɛ́ a nɔkɔndɔ nú Molifié. Bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋe bú wuúci súéténé a mafákálɛ́ana, bé ŋé wuúci báta, báyɛ : « Ɔ́ɔ basɔ́ láána : Nyíényí bɛsana eébí káá bɛ́kɛ́láka, hibílícínyínyí hɛ́ yaátɛ́ hí kóó tóŋínyi na nyiɔ́wɔ nyɛkahálɔ́mɔ́na na nyɛmana nyɛ́ ɔmɛsɛ́ e ? » 4Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Énu bíkékényíki ; ta ɔɔcɔ tɛ banɔ́ néŋé ! 5Yááŋa anyía baacɔ beéŋí ká bɔ́ fáakɔna eémi eé nyiínyi, hú naányɛ́ u kɔɔnaka ɔsɛ : “Yaŋɔ́, ya mɛ́ŋa Mesíi”. Bé ké bú néŋéke baacɔ beéŋí. 6Ekúlú ayɛ́ nu ká nɔ́ lɔ́kɔ́máka bá kɔ́ɔnaka anyía mɔnɔŋɔ ŋaá nua biité meéme ne meéme, ta anyía nu lɛcaka baacɔ ɔɔ́nɔ́kɔ́nɔ́ e biité, nuti líkíméke ta bɔkɔ, ananyía bɛsana eébí ŋá nyɛmána bɛ́ ɔbɛ́kɛ́láka ; mbá tɛ́ cáŋa hí e ekúlú eéyé ɔmɛsɛ́ káá mána. 7Baacɔ bá bunɔŋɔ a búmɔtɛ́ ká bɔ́ támbána biité na baacɔ bá bunɔŋɔ bú etémbí ; butéŋí a búmɔtɛ́ kɔ́ɔ́ tɔ́kɔ butéŋí bú etémbí ; mecíli káá bá meéŋí, ɛmɛsɛ́ bínyíékínyi bɛhaála bɛhaála. 8Bɛsana eébí bikime káá bá bɛsana bí nyitúme nyɛ́ ɔbɛ́nyíá mɔɔhɔ.
9Aáná baacɔ ká bɔ́ banɔ́ fíímbieke i indekese, bá banɔ́ ɔɔ́nɔ́kɔ. Baacɔ bá mɔnɔŋɔ mekime ká bɔ́ banɔ́ líŋekine aámɛ a asana. 10Asana eéyé káá kɛla anyía baacɔ beéŋí ábɔ́ bɛ́yúátáka úúbú olumitinine. Bé ke bú túékénéne, bé líŋekenene. 11Behémúnyi bɛsana bá bɛfala beéŋí ká bɔ́ hálaka ; bé ke bú bísúékíne baacɔ beéŋí ne munéŋéne. 12Bɔɔbɛ́ ká yaányákána bɛhaála bikime a nyɛnamá enyí bú kéé témbúnyísíki nulénéne nɔ́ baacɔ. 13Mbá ɔɔcɔ ewú u kéé yeéhíkínyínyi muuyé ɔ ɔkɔɔ́háma a nyɛmana, Bandɔ́mɛsɛ́ kéé wuúci nohi. 14Bé kéé húlikinyi baacɔ bekime bá ɔmɛsɛ́ okime Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná, ananyía be-ti-wuúci-menyí bekime ébú yiíyi lɔ́kɔ́máka. E elime eécí aná ɔmɛsɛ́ káá mána. »
Aabɛ́ yí ekume
15« Ekúlú eéyé, nu ká nɔ́ lɛca “aabɛ́ yí ekume” eliménénú a *haála e hefúúménénú. Yiíye eéyé *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́, *Tániɛl, ŋaá táŋáká. (Mɔfana asana eeye ŋá nyɛmána mu o yiíyi lɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ !) 16Yaátɛ́ asana, baacɔ a bá ká bɔ́ bá i iisí ci Yuté ká bɔ́ nyɛ́mana bá ɔcabakɛna ɔ ɔkɔbɛ́námbaka a tɔkɔndɔ. 17Ɔɔcɔ awɔ́ u káá bá e cuunyi cɛ ciayɛ́ ciíbe tɛ sɔ́ɔ́na anyía wé yóófíne eé ciíbe o okohíite bɛnyɛ́ma bí osúéténe. 18Híáná tɔ́na, ɔɔcɔ awɔ́ u káá bá e esíéné tɛ káá nyɛ́mana wu ɔhálɔ́mɔ́na o ooki o okohíite búáyɛ́ bɔlaka bú nyiike. 19Mahana ne né beénjú bé efume ne né eebe a bá ká bɔ́ bámɔ́kɔ́na e meele ɔ mɔɔ́sɛ́ etéemé ! 20Ánɔ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ anyía ekúlú yɛ́ ɔcabakɛna tɛ bámɔ́kɔ́na e ekúlú yɛ́ ɛfɔŋa cɛ́ tɔbɔ́lá, ta anyía a *buɔ́sɛ́ bú ehélúme bú *Besuif. 21Yááŋa anyía ɔ mɔɔ́sɛ́ etéemé, baacɔ ká bɔ́ lɔ́kɔ́máka muuyé buéŋí ɔ ɔhɔla muuyé amɔ́ bá ma bɔ́ lɔ́kɔ́máka o otúme e ekúlú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe kétíki na ɔmuaná na ɔmɛsɛ́ ɔ ɔkɔɔ́háma aámbáya.24.21 Tan 12.1 Bá tɛ ká háná ábɔ́ lɔ́kɔ́ma nyɛnamá nyí muuyé eényí. 22Mbɔ́kɔ Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ́ á sɔ́mba mekúti mɔɔ́sɛ́ etéemé, keyé ta ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ tɛ ɔ́mɔɔ́ bá wu ɔnɔhɔ. Mbá u ŋaá sɔ́mba mekúti mɔɔ́sɛ́ eémé a asana na bááyɛ́ baacɔ abá u ŋɔ lɔ́tɔ́kɔ. 23Etéeyé ekúlú, mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋá banɔ́ láana ɔsɛ : “Ɔ́ɔ lɛcá *Mesíi ooci aaha !” ta anyía : “Mesíi ocinyíé ehenyíé !”, nuti lumítíne. 24Yááŋa anyía ne bemesíi bá bɛfala ne *behémúnyi bɛsana bá bɛfala ká bɔ́ hámɔ́kɔ́na, bé tóŋgínyi tubílícínyínyí, bá kɛ́laka bɛandándá bí *bikéki bɛ́ bɛsana, anyía bébú néŋéke te eebe abá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋɔ lɔ́tɔ́kɔ, ɔ́kɔ yááŋa yɛ́ ɔbá aáná. 25Ɛ́ná, ɛ́ ma mɛ́ caŋacaŋa ɔ banɔ́ oókisiki. »
Nyɛkahálɔ́mɔ́na nyɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ
(Mak 13.24-31 ; Luk 17.23-24 ; 21.25-31)
26« Aáná, ekúlú ayɛ́ bá á banɔ́ laana anyía : “Ɛ́náka, *Mesíi áŋa ehenyíé i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á !”, nɔtɛ cɔba hɔ́á. Ta anyía bá banɔ́ laana báyɛ : “Ícíoci, ú má bɛ́námba aaha !”, nuti lumítíne. 27Yááŋa anyía nyɛkahálɔ́mɔ́na nyɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ káá bá háyɛ ɔmanyɛma ú ɛŋɔ́lɔ́muaná : Wá manyɛ́mɛ́ta a aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́, eese ŋa kaáháma a nyɛfiana nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ ; 28háyɛ ɛnjaba eeci : “Haála ahá hɛsamba é wé, hɔ́á tɔfɔmbɔ naŋa túá bɛ́bándákána.”24.28 Sob 39.30. Ɛ́cɛ anyía ɔɔcɔ okime káá bá omenyinyi nyɛfaaya nyɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ; aáná ta ɔɔcɔ ta ɔmɔtɛ́ tɛ káá bɛ́nándɔ́nɛ́na nyɛkála.
29Hí e elime cɛ mɔɔ́sɛ́ me muuyé eémé, ɔɔ́cɔ́ kéé nyíme, oólí tɛ háná nɔ́ma, tunjoti tɔ́ ɛŋɔ́lɔ́muaná káá kúákɔna ; bɛnyɛ́ma bɛ́ makɛ́nda bɛ́ ɛŋɔ́lɔ́muaná kéé bínyíékinyi.24.29 Ɛsa 13.10 ; 34.430Aáná hibílícínyínyí hɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ kéé bítóŋínyi ɛ ɛŋɔ́lɔ́muaná ; tɔnyɛ́nɔ́ tɔ́ baacɔ tukime tɔ́ ɔmɛsɛ́ túó túme ɔháya mukéké. Tú káá lɛ́caka Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ á fáakɔna a bɛlɔndɔ́ noómi, wuúci na makɛ́nda meéŋí ne nuúmi nuéŋí. 31Yaandándá yɛ́ ɛsɛ́bɛ́ káá bɛ́átábɔ́tɔ́na, Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ yɔ́ tɔ́mɔ́kɔ́na bíáyɛ́ *bililé bɛ́ masɔ́ma e *tubéŋú túnyíse tɔ́ ɔmɛsɛ́ ɔ ɔkɔɔ́bánda bááyɛ́ baacɔ ɔ bɔlɔtɔ́kɔ́nɔ́, bé húlúkúne e tubéŋú tukime tɔ́ ɔmɛsɛ́. »
Nyiékúnyi enyí bufikié ŋó tóŋínyi
32« Ánɔ lɛcá nyiékúnyi enyí bufikié ŋe yiínjie : Ekúlú eyí cííyí ɛndáfɛ á yáaŋa ɔ ɔtɔsɔ, nu ŋe nú ményi anyía tɔbɔ́lá á yáaŋa hoóhi. 33Híáná tɔ́na, ekúlú ayɛ́ nu ká nɔ́ lɛ́caka bɛsana eébí á bɛ́kɛ́láka, énu menyí anyía yaŋɔ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ kokóokó ! 34Aá taaká taaká, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana ɛsɛ́ : Baacɔ bá hɛɛya eehi ti ké bú wéékúne bekime ɛ́cɛ bɛsana eebi bikime tɛ ŋáa bɛ́kɛ́la. 35Na ɔmɛsɛ́ na ɔmuaná káá mána, mbá taaká cɛ́ bíámɛ bɛsana tɛ káá mána ta buɔ́sɛ́. »
Nɔtɛ hɛ́táka hiiné
(Mak 13.32, 35 ; Luk 17.26-27, 34-35 ; 12.39-40)
36« Yááŋa anyía, ta ɔɔcɔ ti ŋé menyi ekúlú eéyé, ta buɔ́sɛ́, te onjéŋí ; te hú *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, ta hú Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́, mbá hú ciamɛ Síkíne bímuócí u ŋe ményi. 37Ánɔ bɛ́tááka anyía bɛsana a bɛ́ ŋa bɛ́kɛ́láka ɔ mɔɔ́sɛ́ amá Nɔ́a ŋaá bá weé líhéke káá bɛ́kɛ́láka híáná ɔ buɔ́sɛ́ bɔ́ nyɛkahálɔ́mɔ́na nyɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ. 38Yááŋa anyía e ekúlú eéyé, baacɔ ŋaá bá bábɔ́ nyíáka, bá muákɛ́na, bá bátɛ́ákɛ́na beénjú, bé tónyíki itónyi ɔ ɔkɔɔ́háma ɔ buɔ́sɛ́ abɔ́ Nɔ́a ŋo yóófíne a yaandándá yí hikóló. 39Manɔ́ŋɔ́ tí beébe kátɛ́á ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ yaandándá yí olondí ŋeé túme ɔnaa, yó beébe ɔɔ́nɔ́kɔ bekime. Híáná bú káá bá ɔ buɔ́sɛ́ bɔ́ nyɛkahálɔ́mɔ́na nyɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ. 40E ekúlú eéyé, a banɔ́mɔcɔ́ béfendí a bá ká bɔ́ bá bábɔ́ nyíɔkɔ e esíéné, bé kéé súéténe ɔmɔtɛ́, bó síke ooci a wɔmɔtɛ́. 41E beénjú béfendí a bá ká bɔ́ bá bábɔ́ ɔɔ́lɔkɔ bɛnyɛ́ma a nɔsɔ́lɔ́ nɔ́mɔtɛ́, bé kéé súéténe ɔmɔtɛ́, bó síke ooci a wɔmɔtɛ́. 42Nɔtɛ hɛ́táka hiiné aná, anyía nu ti ŋé nú menyi buɔ́sɛ́ ebú uunú Otéŋí a Waáŋá ká ka hálɔ́mɔ́na. 43Énu menyí bɔmbányɛ anyía mbɔ́kɔ muútí ooki é menyúkúne ekúlú eyí weébi áŋa wu ɔfaaya nebutúé, keyé u naŋa wɔɔ́ lɔ́bɔ wɔɔ́sɔ anyía u ti wuúci katɛ́na. 44Yaátɛ́ asana, énu limíne babɛ́tábɔ́nákánɔ́ bikúlú bikime, anyía Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ká ka hálɔ́mɔ́na o onjéŋí awɔ́ nu tɛ ŋá nɔ́ bɛ́táá anyía u káá fáaya. »
Na ambányɛ na aabɛ́ yɛ́ munyiɔnɔ
45« Munyiɔnɔ a muáŋa ne injiŋé, u nyíóyísíkínyi bɛsana, áŋa munyiɔnɔ eemu emú uuyé waáŋá ŋe wuúci télímínyi ne o otétényi ciíbe ne o owiínjie bɔnyiɔnɔ bé etémbí bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá hí e bikúlú a bɛ́ á nyɛ́mana. 46Bɔmbányɛ ná munyiɔnɔ eémú ekúlú eyí uuyé waáŋá ká ka hálɔ́mɔ́na, yó muúmu kuana wɔɔ́ nyíɔkɔ buólí eébú a nyɛnamá eényí. 47Aá taaká taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana ɛsɛ́ uuyé waáŋá kéé muúmu cumeke bíáyɛ́ bɛnyɛ́ma bikime. 48Mbá, mbɔ́kɔ munyiɔnɔ ti ŋé nyíóyísínyi buólí, mu káá kɔɔ́na mɔsɛ : “Háá, uumi waáŋá ti ŋé tényí ka hálɔ́mɔ́na”, 49múó túme osúbe bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bɔnyiɔnɔ, mbá mu nyíáka, mu múákɛ́na ɔlɔŋɔ ne behíólo meluku, 50uuyé waáŋá ká ka hálɔ́mɔ́na na ɔ buɔ́sɛ́ abɔ́ munyiɔnɔ tɛ ŋáá bɛ́táta, ne o onjéŋí ewú mu ti ŋée ményi ; 51u kéé muúmu íínjie muuyé a mɔ á hɔ́la, i iŋetí ci eemu amɔ́ ɛ náŋa bé yíínjíékíne baacɔ bá tɔbɛ́mbɛ túfendí. Munyiɔnɔ eémú káá lɛ́laka, múɔ́ bíkótóko bɛkɛkɛ. »
25Ɛnjaba cɛ babɔ́la bɔ́ɔ́hátá
1« Yááŋa anyía *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná káá hɔ́ákánana asana eeye yɛ́ babɔ́la bɔ́ɔ́hátá : Bé ŋe bú hiítéke ciíbú *lámba anyía bá ka bɔ́ tátáka mubátɛ́na oónjú buɔ́sɛ́ bɔ́ nyíáyɛ́ nyɛtɔ́nɔ́. 2Bátáánɔ eé beébe ne injiŋé, bátáánɔ a bɔ́mɔtɛ́ tɛ́ka ne injiŋé. 3Eebe bá kɛlá injiŋé ŋe bú hiítéke lámba, mbá beébe te ohiite ɔsɔŋɔ yí etémbí. 4Mbá eebe bé injiŋé ŋe bú hiítéke ne ciíbú lámba na ɔsɔŋɔ a yɛ́mɔtɛ́ e tundeŋé. 5Mubátɛ́na oónjú te o tényí fáaya ; aáná babɔ́la eébé bekime ŋe bú túmé ɔmɔ́ŋɛ́na, bá ŋá fianákɛ́na e hiiné.
6Na ɛkatɛ́katɛ́ ci buutú, bá ŋaá lɔ́kɔ́má okelú, ú kɔ́ɔnaka ɔ́sɛ : “Mubátɛ́na kokóokóʼo ! Ánɔ hatɔ́kɔ́na o okoó wuúci káhaʼo !” 7Aáná babɔ́la eébé bekime ŋa bɔ́ háányúáka e hiiné, bɔ́ hátɔkɔna, bá ŋá ciáka cííbú lámba. 8Babɔ́la bá kɛla injiŋé ŋá bɔ́ kɔ́ŋɛ́na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bé injiŋé báyɛ : “Ánɔ basɔ́ iínjítíte yáánɔ́ ɔsɔŋɔ, anyía cíísú lámba a yáaŋa o onyíme.” 9Mbá bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bé injiŋé báyɛ : “Eéʼeé, buaka ; yɛ́ tɛ á bá yeéŋí yɛ́ ɔ basɔ́ nyɛ́mana basɔ́ bekime, na basɔ́ na banɔ́. Ánɔ cɔba yáaŋa haála ehé bé ŋeé túé, núá ka bɛ́ɔ́ndɛ́na yáánɔ́ hɔ́á.” 10Ekúlú ayɛ́ babɔ́la bá kɛla injiŋé ŋa bɔ́ cɔ́bá o okoó yiíyi ɔ́ɔ́ndɔ, mubátɛ́na oónjú nyisíké kaáháma eényí. Aáná bɔsɔ́ɔ́kɔ́ a bá ŋa bɔ́ bɛ́tábɔ́náka ŋe bú óófíne ne wuúci a andaŋía yí nusíke, bá ŋá facá ehenyi. 11E elime eécí, babɔ́la e bé ŋe bú súéte ɔ ɔkɔɔ́wɔɔ́ndɔ ɔsɔŋɔ ŋé síke kaáháma, bé ŋé túme ɔkɔɔna báyɛ : “Cɔ́kɔ́lɛ, Taatá, basɔ́ kuúne !” 12Mbá mubátɛ́na ɔsɛ : “Aá taaká, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana ɛsɛ́ ɛ tɛ ŋá mɛ banɔ́ ményi buúse bukime.” » 13Yésus ŋo sólínyi ɔsɛ : « Ɛ́ɛhɛ́ nɔtɛ hɛ́táka hiiné, anyía nu ti ŋé nú ményi te ekúlú, te onjéŋí ú nyiámɛ nyɛkahálɔ́mɔ́na. »
Ɛnjaba cɛ bɔnyiɔnɔ bátátɔ́
14« *Butéŋí bɔ́ Ɔmuaná káá hɔ́ákánána asana eeye yɛ́ bɔnyiɔnɔ bátátɔ́ : Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ bááyɛ́ bɔnyiɔnɔ, wa yáambaka osúéte ɔ ɔkanda, yó beébe iínjíékíne, hú naányɛ́, nyɛnamá nyɛ́ búáyɛ́ bɔnɔ́mɛ a bɔ́mɔtɛ́. 15Né ooci, u ŋé íínjíé ikute cí biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́ ɛ́táánɔ ; né ooci a wɔmɔtɛ́, ikute ífendí ; né u bátátɔ́, ikute ɛ́mɔtɛ́. U ŋé yíínjíékíne hú náányɛ́, háyɛ maayɛ́ makɛ́nda áŋa ; u ŋé súéte. 16Munyiɔnɔ emú bé ŋe yiínjíé ikute cí biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́ ɛ́táánɔ ŋe tényí é súéte o okoótúme onduné ne biíbi, yɔ́ hɔ́ma ikute cí etémbí cí biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́ ɛ́táánɔ. 17Eemu emú bé ŋe yiínjíé ikute cí biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́ ífendí ŋa kɛ́láka híáná, yɔ́ hɔ́ma ikute ífendí cí etémbí. 18Mbá sɔ́ɔ́kɔ́ ewú bé ŋe yiínjíé ikute ci biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́ ɛ́mɔtɛ́ ŋe keé tíméke ɔmɛsɛ́ o o ciíci namba.
19Ɛ́makɛ́la ekúlú á hɔ́láká yeéŋí, waáŋá u bɔnyiɔnɔ eébé ŋa ka hálɔ́mɔ́ná, u ŋé beébe lɔ́ŋɔ́kɔ. U ŋé beébe batáka anyía bébú wuúci tóŋgínyi anyána bé ŋe síké abɔ́ bɛ́kɛ́lákɛ́na na mááyɛ́ mɔɔnyɛ́. 20Mu buúse ŋaá faáya, múó wíínjie ikute cɛ́ɔ́hátá, mbá mɔsɛ : “Otéŋí, o ŋoó mi íínjie ikute cí biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́ ɛ́táánɔ, ɛ́ ŋá mɛ hɔ́ma ɛ́táánɔ cí etémbí.” 21Uuyé waáŋá ɔsɛ : “Ɛ́hɛ́ɛ, bɔmbányɛ ! Ɔ ɔ́ŋa ambányɛ yɛ́ munyiɔnɔ mɔ mɔŋɔlɛ́. Ahá ó moó mi tóŋínyi anyía ɔ ɔ́ŋa ɔɔcɔ u mɔŋɔlɛ́ a tɔnyɛ́mányɛ́ma, i ŋe mí o télímíkínyi mutéŋínyi mɔ bɛnyɛ́ma biéŋí. Bílénéke aaha na yaŋɔ́ʼo.” 22Aáná sɔ́ɔ́kɔ́ u ɔláta ewú bé ŋe yiínjíé ikute cí biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́ ífendí ŋaá fáaya tɔ́na ; múó wíínjie ínyíse, mbá ɔsɛ : “Otéŋí, o ŋoó mi íínjie ikute cí biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́ ífendí, ɛ́ ŋá mɛ hɔ́ma ífendí cí etémbí.” 23Mbá waáŋá ɔsɛ : “Ɛ́hɛ́ɛ, bɔmbányɛ ! Ɔ ɔ́ŋa ambányɛ yɛ́ munyiɔnɔ mɔ mɔŋɔlɛ́. Ahá ó moó mi tóŋínyi anyía ɔ ɔ́ŋa ɔɔcɔ u mɔŋɔlɛ́ a tɔnyɛ́mányɛ́ma, i ŋe mí o télímíkínyi mutéŋínyi mɔ bɛnyɛ́ma biéŋí. Bílénéke aaha na yaŋɔ́ʼo.” 24Aáná sɔ́ɔ́kɔ́ u bátátɔ́, ooci ewú bé ŋe yiínjíé ikute ci biléŋú cɛ́ mɔɔnyɛ́ ɛ́mɔtɛ́, u ŋeé bíondísínyi ɔfaaya, mbá ɔsɛ : “Otéŋí, ɛ ŋa mɛ́ bá yemí menyukune anyía ɔ ɔ́ŋa na nyɛhatɛ́. Ɔ ŋɔɔ́ sáŋa haála ahá ɔ tɛ ɔ́mɔ wɔɔ́nɔ, e hueke bɛnyɛ́ma abɛ́ ɔ tɛ ɔ́mɔɔ́ nyɛ́ma. 25Bulíkílíki ŋeé mi tímbíé, ɛ́ɛhɛ́ í ŋgeé mi tímíné mɔɔwɔ mɔɔnyɛ́ ɔ ɔmɛsɛ́ noómi. Ímeémé, meéme hiíte !” 26Mbá uuyé waáŋá ɔsɛ : “Aátɛ́ ! Aabɛ́ yɛ́ munyiɔnɔ lataka ne butise ! Ɔ ŋɔɔ́ bá oó menyukune anyía ɛ ŋaá mɛ sáŋa haála ahá ɛ tɛ ɔ́mɔ́ wɔɔ́nɔ́, i hueke bɛnyɛ́ma abɛ́ ɛ tɛ ɔ́mɔɔ́ nyɛ́ma. 27Ɔ ŋɔɔ́ nyɛmána wu ɔkɔɔ́háya aná maamɛ mɔɔnyɛ́ a haála ahá baacɔ naŋa bá ka bɔ́ fɔ́lɔ́kɔ anyía, a nyiámɛ nyɛkahálɔ́mɔ́na mío koó meéme hiíte na bɛtálá. 28Ánɔ mɛ cáhɔ́nɛ́na ikute ci biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́ eécí, núé ciíci íínjíé ná ɔɔcɔ a wáŋa ne ikute cí biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́ cíɔ́hátá. 29Yááŋa anyíaʼo, ɔɔcɔ okime a wáŋa na bɛnyɛ́ma, wuúci bé kéé sólikinyinyi bí etémbí anyía wá bámɔ́kɔ́nɛ́na ne biéŋí ; mbá asana ɔmɔtɛ́, ɔɔcɔ okime awɔ́ u tɛ á bá na bɔkɔ, bá káá aáŋíá ta hú bɔkɔ abɔ́ wáŋa ne buúbu. 30Mbá a aháŋá na munyiɔnɔ eemu a mu tɛ ŋɔ́ yɔ́ɔ́lɔ ta a bɔkɔ, énu wuúci hémúnyi a nɔháatɛ́, i ibíne noómi, haála ahá u ké búle a lɛ́la, u bíkótóko bɛkɛkɛ.” »
Ekúlú yɛ́ nyɛkahálɔ́mɔ́na nyɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ
31« Ekúlú ayɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ka ká hálɔ́mɔ́na eéyé eé nuúmi noómi, ɔlɔŋɔ na bíáyɛ́ *bililé bɛ́ masɔ́ma bikime, u kéé límine aáyá a yaandándá yɛ́ nɔkɔná na bɔɔcɔ bukime. 32Baacɔ bá mɔnɔŋɔ mekime ká bɔ́ bɛ́bándákána eéyé eé buúse ; aáná u kéé beébe salɔtɔna tuafa túfendí, háyɛ mutétényi bitúké náŋa waá sálɔtɔna tuafa túfendí na ɛtɔ́mbá ne ibúnyi. 33U káá hákɛ́na ibúnyi a aháŋá yí úúyé ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ, bibébí a aháŋá yí úúyé ɔɔbɔ́ ú meényi. 34Aáná Otéŋí káá láana baacɔ bá aháŋá yí úúyé ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ ɔsɛ : “Banɔ́ baacɔ eebe, ciamɛ Síkíne ŋaá banɔ́ sáyábákɛ́na. Énu téŋgínyi, anyía ciamɛ Síkíne ŋaá banɔ́ bátɛ́nɛ́ná Butéŋí eébú o otúme a nyɛbɔ́ta nyɛ́ na ɔmɛsɛ́ na ɔmuaná. 35Yááŋa anyíaʼo, ekúlú ayɛ́ ɛcaná ŋaá mɛ́ nuakɛ́na, nu ŋa nɔ́ mɛ aafakɛna ; nyimóti ŋaá mɛ́ nuakɛ́na, núó mi íínjíékíne menyífé ma ɔmúá ; ɛ ŋaá mɛ bá okenyí, núɔ́ mɛ káháka eénú eé meébe. 36Ekúlú ayɛ́ ɛ ŋaá mɛ bá cɛɛ́tɔ etémbí, nu ŋa nɔ́ mɛ laŋáka ; míɔ kɔnɔkɔ, núo mi tétényíki. Yaŋɔ́ eé ciíbe cɛ ɛcaná, nu ŋga nɔ́ mɛ lɛcáka.” 37Aáná bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ eébí ké bú wuúci báta báyɛ : “Háá ! Otéŋí a Waáŋá, nyíényí tu ŋa sɔ́ ɔ lɛcáka ɛcaná ɔ́ yɔ́ɔ nuakɛna, tuɔ́ kuɔŋɔ́ aafakɛna e, kuɔŋɔ́ ne nyimóti, tuɔ́ kuɔŋɔ́ íínjíékíne menyífé ma ɔmúá e ? 38Kuɔŋɔ́ okenyí, tuɔ́ kuɔŋɔ́ káháka e, kuɔŋɔ́ cɛɛ́tɔ etémbí, tuɔ́ kuɔŋɔ́ laŋáka e ? 39Nyíényí ɔ ŋɔɔ́ kɔnɔ́kɔ ta anyía ɔ ŋɔ́ɔ bá eé ciíbe cɛ ɛcaná, tuɔ́ kɔ́ kuɔŋɔ́ téŋíki e ?” 40Aáná Otéŋí a Waáŋá kéé beébe bɛ́káma ɔsɛ : “Ɛ ŋaá mɛ banɔ́ láana aá taaká isíʼo : Ekúlú ekime ayɛ́ nú ŋa nɔ́ kɛ́lákɛ́na ta hɛnɔ́sɛ́nɔ́sɛ́ hɛ́mɔtɛ́ a báámɛ benyíinyí eebe, yaŋɔ́ oócí nu ŋa nɔ́ kɛ́lákɛ́na aáná.”
41E elime eécí u káá láana baacɔ bá aháŋá yí uúyé ɔɔbɔ́ ú meényi ɔsɛ : “Ánɔ hatɔ́kɔ́na eémi eé buúse, ciamɛ Síkíne ŋaá banɔ́ lɔ́mɔ́kɔ ! Énu ko oofókíne o oocó ú ekúlú ekime awɔ́ bá ŋaá tábɔ́nákɛ́ná na Musɔ́mɛ́na na bíáyɛ́ bililé bɛ́ masɔ́ma ! 42Yááŋa anyíaʼo, ekúlú ayɛ́ ɛcaná ŋa mɛ́ nuakɛ́na, nu tɛ́ ɔ́mɔ nɔ́ mɛ aafɛna ; nyimóti ŋá mɛ nuakɛ́na, banɔ́ te o mi íínjie menyífé ma ɔmúá ; 43ɛ ŋaá mɛ bá okenyí, banɔ́ ta ɔ mɛ káha eénú eé meébe. Ekúlú ayɛ́ ɛ ŋaá mɛ bá cɛɛ́tɔ etémbí, banɔ́ ta ɔ mɛ laŋá. Míɔ kɔnɔkɔ, ta anyía yaŋɔ́ eé ciíbe cɛ ɛcaná, banɔ́ te okoó mi téŋi.” 44Aáná baacɔ eébé ké bú wuúci bata tɔ́na báyɛ : “Háá ! Otéŋí a Waáŋá, nyíényí tu ŋa sɔ́ ɔ lɛcáka na ɛcaná ne nyimóti bɛ́ ɔ́ yɔ́ɔ nuakɛna e, kuɔŋɔ́ okenyí, ta anyía ɔɔ́ kɔnɔkɔ, ta anyía kuɔŋɔ́ eé ciíbe cɛ ɛcaná, basɔ́ ta ɔ kuɔŋɔ́ ɔɔ́lɛ́ta e ?” 45Mbá u kéé beébe bɛ́káma ɔsɛ : “Ɛ ŋaá mɛ banɔ́ láana aá taaká isíʼo : Ekúlú ekime ayɛ́ nu tɛ ɔ́mɔ nɔ́ kɛ́lɛna ta hɛnɔ́sɛ́nɔ́sɛ́ hɛ́mɔtɛ́ a banásɛ́ eebe, yaŋɔ́ oócí nú tɛ ɔ́mɔ nɔ́ kɛ́lɛna aáná.” 46Ɛ́ɛhɛ́ baacɔ eébé ké bú óofine e muuyé mu ekúlú ekime. Mbá bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ bíó woofine ɔ yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí olíhe yí ekúlú ekime. »
26Bɔ́ mɔ sɔ́kɔ Yésus
(Mak 14.1-2 ; Luk 22.1-2 ; Saŋ 11.47, 49, 53)
1Ɛ́makɛ́la Yésus á máná oweékúnyi bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na, mbá ɔsɛ náábɔ́ : 2« Nu ŋe nú menyi anyía *Basíka mɔ lɔ́bɔ mɔɔ́sɛ́ méfendí ; bé ŋeé fiimbieke Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ, bó wuúci aátákɛ́na ɔ ɔmbásá. » 3Aáná ne betéŋínyi *beluli nyiínjie na *baáŋá bé *Besuif ŋa bɔ́ bɛ́bándákána o ooki ú Kayífe, *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá. 4Bá ŋá sɔ́mbɔ́tɔ́na anyía bá ŋá bɔ́ nyɛ́mána bá ɔhatɛna Yésus e menjiŋé, bé wuúci ɔ́ɔ́nɔ. 5Bá kɔɔnaka báyɛ : « Mbá bú tɛ́ ɔ́mɔɔ́ nyɛ́mana bú ɔbɛ́kɛ́láka e ekúlú yɛ́ bɔŋanda, keyé baacɔ bá bunɔŋɔ ké bú líŋeke, bó héléne etuŋulinyi. »
Oónjú a wɔmɔtɛ́ me sukunekinine Yésus ɔsɔŋɔ a aatɔ́
(Mak 14.3-9 ; Saŋ 12.1-8)
6Buɔ́sɛ́ a búmɔtɛ́ ebú Yésus ŋaá bá a Bɛtani o ooki ú Símon awɔ́ u ŋa cáŋa á bá oónuúnu, 7oónjú a wɔmɔtɛ́ ŋeé bíkósíti nááyá ne hindeŋé ɔ ɔɔbɔ́. Hɛ́ ŋaá bá hɛtábɔ́nákánɔ́ na nyɛndányɛ́ nyɛ́ alabatɛ́l, hiíhi hinyíóyónú na taaká cɛ ɔsɔŋɔ yɛ́ náal yɛ́ mɔɔnyɛ́ meéŋí ; yí númbéke. Ekúlú eyí Yésus ŋaá bá waá nyíáka, oónjú oócí ŋé wuúci ootókíne ɔsɔŋɔ eéyé a aatɔ́. 8Ɛ́makɛ́la *baákɔ́nɛ́na ábɔ́ lɛ́cá aáná, bé ŋe cunjéke, mbá báyɛ : « Anyíatɛ́ ú maá cáŋgɛna ɔsɔŋɔ eéyé aáná e ? 9Yiíye anyía bá ŋaá bá bé o yiíyi túé mɔɔnyɛ́ meéŋí, bɔ́ wáafakɛna basɔ́kásɔ́ka mɔɔnyɛ́ eémé. »
10Ɛ́makɛ́la Yésus á lɔ́kɔ́máká ɔtáŋa oócí, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Énu wuúci nyɛána mbuumu. Anyíatɛ́ nu ŋe nú wuúci yébi e ? Ú maa mɛ kɛlaka ambányɛ yɛ́ asana. 11Yááŋa anyíaʼo, nua nɔ́ŋa na basɔ́kásɔ́ka aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ bikúlú bikime. Mbá yaŋɔ́, ɛ tɛ ámɛ bá aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ bikúlú bikime. 12Oónjú ooci meé mi ootokine ɔsɔŋɔ yí enumbé aá cɛɛ́tɔ ɔ ɔ mɛ tábɔ́nɛ́na muamɛ munyienene. 13Aá taaká taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana isíʼo : Ɔ ɔmɛsɛ́ okime, bɛhaála bikime ebí bé kéé húlikinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma eeye, bé kéé bíkétíkínyi tɔ́na baacɔ asana eyí oónjú ooci áŋa ɔkɛlákánɔ́, bé wuúci bɛ́tááka. »
Yútas ŋa yáamba ofiimbie Yésus
14Eéyé ekúlú, ɔmɔtɛ́ u *baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ne béfendí bé Yésus, nyiínyi ɛ́cɛ Yútas Iskaliót, ŋa kaá kúána betéŋínyi *beluli nyiínjie ; 15mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Aátɛ́ nú ŋe nú mi íínjíékíne, mbɔ́kɔ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ fiimbine Yésus e ? » Aáná baacɔ eébé ŋa bɔ́ fánáka biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́ nyitíne na bíɔ́hátá, bé ŋé wuúci íínjíé. 16O otúme ekúlú eéyé, Yútas ŋaá bá wa yáambaka ekúlú a yambányɛ yí o beébe fiimbine Yésus.
Yésus ŋaá nyíá Basíka na bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na
17Buɔ́sɛ́ bú buúse abɔ́ bá ŋaá bá bá nyíáka biléti a bɛ́ tɛ á bá ne enutisi, *baákɔ́nɛ́na bé Yésus ŋe bú bíkósíti nááyá, báyɛ : « Háányɛ́ o ŋoó léne anyía tú ka sɔ́ ɔ tábɔ́nákɛ́na Basíka e ? » 18Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Ánɔ cɔbá ; ɛ́kɛlá núénú óófíne a bálɛ́ka, núá lɛca tááná ; énu wuúci laána nɔsɛ : “Taatá, muasɔ́ muékúnyi maá basɔ́ tɔ́ma nɔ́ɔ́wɔ, ɔsɛ yááyɛ́ ekúlú ma nyɛ́mana ; oówo o ooki u ŋaá nyíáka *Basíka na bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na.” » 19Baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ cɔ́bá, bá ŋgá kɛ́láka háyɛ Yésus ŋeé beébe laákɛ́na, bá ŋá tábɔ́náka Basíka. 20Nanyiɔ́fɔ́, Yésus ŋé limíne ɔ ɔnyíá na bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ne béfendí. 21Bébú nyíékínyi aáná, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Aá taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana isíʼo : Ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ aá banɔ́ eebe ŋa cɔ́ba o o mí fiimbie. » 22Ɛ́makɛ́la wá táŋɛ́tá aáná, bé ŋé cunjéke buéŋí beébe bekime ; bé ŋe túme o wuúci bata ɔmɔtɛ́ ɔmɔtɛ́ báyɛ : « Otéŋí a Waáŋá, ɔ́kɔ, tɛ́ka tɛ́ cáŋa yaŋɔ́ e ? » 23Mbá ɔsɛ : « Ɔɔcɔ ewú é nyiekínyi atáásɛ ɔ́mɔtɛ́ na yaŋɔ́, wuúci yɔ́ cɔ́ba o o mí fiimbie. 24Ɛ́ɛ, Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ŋa cɔ́ba o owé háyɛ Ciɔɔ́ŋɛ́ ŋé bíkéti a yááyɛ́ asana, mbá mahana ná ɔɔcɔ ewú u ŋeé wuúci fiimbie. Yɛ́ ŋa hɔ́la ɔhɛka nááyá anyía keyé bó tí ómó wuúci bíéne ! » 25Aáná Yútas mu-wuúci-fiimbie ŋa bata tɔ́na ɔsɛ : « Muékúnyi, ɔ́kɔ tɛ́ka tɛ́ cáŋa yaŋɔ́ e ? » Mbá Yésus ɔsɛ : « Eéʼeé, kuɔŋɔ́. »
Bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́
(Mak 14.22-25 ; Luk 22.15-20 ; 1Kɔ 11.23-26)
26Bébú nyíékínyi aáná, Yésus ŋé hiíte eléti ; u ŋé íínjíé Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti, u ŋé yiíyi bákáka, u ŋé iínjíékíne *baákɔ́nɛ́na, ɔsɛ : « Énu hiítéke, núá nyíáka banɔ́ bekime ; ciamɛ cɛɛ́tɔ eeci cɛ́áŋa. » 27E elime eécí, u ŋé hiíte hindeŋé hí meluku, u ŋé íínjíé Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti ; u ŋé beébe íínjíé, ɔsɛ : « Énu hiíte, núá múákɛ́na meluku eeme, banɔ́ bekime. 28Maamɛ manɔ́ŋɔ́ eeme mááŋa, meéme Bandɔ́mɛsɛ́ ŋo yoónyísínyínyi nyíáyɛ́ nyɛlata nyí bumbénú. Meéme mé ŋó yóotieke a asana yɛ́ baacɔ beéŋí anyía mbá Bandɔ́mɛsɛ́ é beébe nyɛánákɛ́nɛ́na maabɔ́ maabɛ́. 29Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana isíʼo : O otúme aámbáya ɛ tɛ ká háná ámɛ múána meluku, ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú eyí tu ké sú muékínyi mecekí na banɔ́ e Butéŋí bɔ́ ciamɛ Síkíne. » 30Ɛ́makɛ́la bábɔ́ hákɛ́na maŋana me onyemiki Bandɔ́mɛsɛ́,26.30 Buɔ́sɛ́ bɔ́ Basíka, bá ŋaá bá bá nyíáka, bá múákɛ́na, bɔ́ hákɛ́na tɔ́na maŋana na 113 na 118 me nufule nɔ́ Maŋana. nyíábɔ́ nyɛcɔba eényí a nɔkɔndɔ nú Molifié.
Yésus ɔsɛ Bíel ŋeé wuúci bínéŋítíkínyi
(Mak 14.26-31 ; Luk 22.33-34, 39 ; Saŋ 13.37-38)
31Yésus ŋaá laána bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ɔsɛ : « Buutú bɔ́ hɛ́nánɔ eebu, banɔ́ bekime nu ŋa nɔ́ cɔ́baka ɔ ɔ mɛ bɛ́yúátaka. Yááŋa anyía Ciɔɔ́ŋɛ́ ŋa kɔ́ɔna cɛ́sɛ : “Ɛ ká mɛ́ ɔ́ɔ́nɔ musókóbi ɛtɔ́mbá, ɛtɔ́mbá cíɔ sasiaka.”26.31 Skl 13.7 » 32U ŋo sólinyi ɔsɛ : « Ta híáná, ekúlú ayɛ́ ɛ ká mɛ haanyua o owé, ɛ ká ka mɛ́ banɔ́ tátáka a *Kalilé. » 33Bíel ɔsɛ nááyá : « Ta yɛ́ cáŋa á bá anyía bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bekime ŋa bɔ́ ɔ bɛ́yúátáka, yaŋɔ́ ɛ tɛ ká mɛ ɔ bɛ́yuáta ta buɔ́sɛ́. » 34Mbá Yésus ɔsɛ nááyá : « Ɛ ŋa mɛ́ ɔ laana aá taaká isíʼo : Hí e buutú eebu, ɔkɛla anyía yaaka yɛ́ ɛkɔkɛ́ é síke á bɛ́lɛ́ta, ɛ́cɛ o no moó mi bínéŋítíkínyi bikúlú bɛ́tátɔ́. » 35Mbá Bíel ɔsɛ : « I ti ké mí o bínéŋítínyi ta buɔ́sɛ́, ta yɛ́ cáŋa á bá anyía túésú wéényi. » Híáná baákɔ́nɛ́na bekime ŋa bɔ́ kɔɔ́náka bɔkɔ búmɔtɛ́.
Yésus ŋa bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na a Kɛtɛsɛmanɛ́
36Yésus ŋa kaáhámá ɔlɔŋɔ na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na aá haála a hɔ́mɔtɛ́ nyiínyi anyía Kɛtɛsɛmanɛ́ ; mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Énu limíne aaha ; míɔ cɔba ɔ ɔkɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́. » 37U ŋɔ́ lɔ́ŋɛ́ta ne Bíel na baáná béfendí bé Sebeté, bé ŋé súéte. Bulíkílíki ŋé túme o wuúci tímbie, mááyɛ́ manɔ́ŋɔ́ kátákáta. 38Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Ɔtɛ́má ŋa mɛ nua e nyiwééné. Énu limíne aaha bɔɔ́sɔ ɔlɔŋɔ na yaŋɔ́. » 39Ɛ́makɛ́la wé beébe laána aáná, u ŋá cɔbɛ́ta ne buúse, u ŋé bísúbúlíéne ɔ ɔmɛsɛ́, u ŋé túme ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ ɔsɛ : « Ééʼ, Taatá, mbɔ́kɔ búáŋa bɔ́ ɔbɛ́kɛ́láka, cɔ́kɔ́lɛ mɛ ááŋɛ́na hindeŋé hí muuyé eehi eé buúse. Mbá ta híáná, atɛ kɛla háyɛ i ŋe mí léne, mbá kɛláka háyɛ o ŋoó léne. » 40U ŋá hatɔ́na ɛndánáka, u ŋgá hálɔ́mɔ́na haála ahá baákɔ́nɛ́na eébé bátátɔ́ ŋaá bá, u ŋé beébe kuána e hiiné. Mbá ɔsɛ né Bíel : « Ɛ́cɛ anyía nu tɛ ɔ́mɔ́ nɔ́ bá nú olimine bɔɔ́sɔ na yaŋɔ́ onjéŋí ɔ́mɔtɛ́ e ? 41Énu limíne bɔɔ́sɔ, ánɔ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ anyía muɔ́kɛ́tánana tɛ banɔ́ hámɛ́na. Ɔɔcɔ áŋa na ɔtɛ́má ɛ ɛcálɛ cɛ ɔkɛlaka bɔmbányɛ, mbá yuúhé tɛ́ka. »
42U ŋé túné beébe bɛ́álɔ́na e bikúlú bífendí ɔkɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, ɔsɛ : « Ééʼ, Taatá, mbɔ́kɔ ɔ tɛ ɔ́ bá wu ɔwaáŋia hindeŋé hí muuyé eehi eémi eé buúse, yaŋɔ́ tɛ́ka o o hiíhi múá, bú a bɛ́kɛ́láka háyɛ o ŋoó léne. » 43U ŋgá hálɔ́mɔ́na a maabána ma bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na, u ŋé túné beébe kuána e hiiné ; yááŋa anyía hiiné ŋaá bá híé beébe yébíki buéŋí. 44Aáná u ŋeé beébe bɛ́álɔ́na, u ŋá cɔba, u ŋé túmé ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na e bikúlú bɛ́tátɔ́, u kɔɔnaka hú bɛsana abɛ́ u ŋa cáŋa ɔ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ eé biíbi. 45E elime eécí, u ŋgá hálɔ́mɔ́na ná baákɔ́nɛ́na, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Híánáʼo, ánɔ hɛ́táka, nu hélúméke bɔmbányɛ ! Ɛ́ná, ekúlú á yáaŋa hoóhi. Bá ɔcɔba bé é fiimbie Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ná bakɛla maabɛ́. 46Ánɔ hatɔ́na, túé súéte ! Ɛ́ná, ɔɔcɔ ewú u ŋeé mi fiimbie, ooci ú maá kaáháma. »
Betéŋínyi Besuif ma bɔ́ hátɛna Yésus
(Mak 14.43-65 ; Luk 22.47-55, 63-71 ; Saŋ 18.2-18)
47Ekúlú eyí Yésus ŋaá bá wa yánáŋa ɔ ɔtáŋa, Yútas, ɔmɔtɛ́ u *baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ne béfendí, ŋá ka háma ɔlɔŋɔ na yaandándá yí etúte yɛ́ baacɔ ; bá ŋa bɔ́ bá ne meléfényí : Na tɔsala tɔ́ ɛhána na tɔŋɛndá. Yááŋa anyía ne betéŋínyi *beluli nyiínjie na *baáŋá bé *Besuif ŋe bú beébe tɔ́ma. 48Yútas, mufiimbie Yésus, ŋaá bɛ́nyɔ́ŋɛ́na etúte yɛ́ baacɔ eéyé anyána bá ŋa bɔ́ cɔ́ba o omenyi waáta ɔɔcɔ. U ŋeé beébe laána ɔsɛ : « Ɔɔcɔ ewú i ŋeé mi bíémbi, íciócí ; énu wuúci mɛɔ́mɛ́na. » 49Hí ahɛ́ Yútas ŋa kaáháma, yó bíkósíti nááyá, mbá ɔsɛ : « Muékúnyi, ciɔwɔ eécí e ? » Nyi wuúci bíémbi eényí. 50Mbá Yésus ɔsɛ nááyá : « Aláamɛ, bɔkɔ abɔ́ ɔ́ mɔɔ́ faaya ɔ ɔkɔkɛla aaha, buúbu kɛláka fiaŋɔ ! » Eéyé ekúlú, baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá na Yútas ŋa bɔ́ bɛ́lɔ́cɛ́na Yésus, bé ŋé wuúci mɛɔ́mɛ́na. 51Ekúlú eéyé, ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ a baacɔ bá ɔlɔŋɔ ú Yésus ŋɔɔ́ sɔ́mɔ́ núáyɛ́ nɔsala nɔ́ ɔhána, yó súbíne munyiɔnɔ mu *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá, u ŋé wuúci cála ɔ ɔcala ootú. 52Mbá Yésus ɔsɛ nááyá : « Hélúmúnyi núɔ́wɔ nɔsala nɔ́ ɔhána a abákála. Yááŋa anyía ɔɔcɔ okime ewú u kéé hétunyi nɔsala nɔ́ ɔhána ɔ ɔwɔɔ́nɔ sɔ́ɔ́kɔ́ kéé wé nɔsala nɔ́ ɔhána. 53O ti ŋóo menyi anyía ya mɛ́ŋa wu ɔbáŋgɛna ciamɛ Síkíne, yɔ́ mɛ tɔ́mɛ́na ɔ ɔtɔ́mɛ́na ɛlɔŋɔ ciéŋí ci *bililé bɛ́ masɔ́ma bí biité bɛ́ hɔ́laka tɔ́sɛ́na cíɔ́hátá ne ífendí e ? 54Mbá, mbɔ́kɔ yámɛ kɛla aáná, keyé anyána bɛsana bɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ kéé bínyióyísíkínyi e ? Yááŋa anyía cɛ́ ŋa kɔ́ɔna cɛ́sɛ bɛsana ŋá nyɛmána bɛ́ ɔbɛ́kɛ́láka híáná. » 55E ekúlú eéyé, u ŋá báta baacɔ e bé ŋe bú wuúci mɛɔ́mɛ́na ɔsɛ : « Anyíatɛ́ nú ma nɔ́ fáakɔna ɔ ɔ kɔ́ mɛ mɛɔ́mɛ́na na tɔsala tɔ́ ɛhána na tɔŋɛndá, háyɛ anyía ya mɛ́ŋa ocónjólóŋó yɛ́ ɔɔcɔ e ? Yiíyi anyía mɔɔ́sɛ́ mekime ɛ ŋaá mɛ bá yémi limekine o oweékúnyi baacɔ eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ; mbá anyíatɛ́ nu tɛ ɔ́mɔ nɔ́ mɛ mɛɔ́mɛ́na e ? 56Mbá bú ma bɛ́kɛ́láka aáná ananyía bɛsana ebí *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa bɔ́ ɔɔ́ŋɔ́kɔ́ e bínyióyísinyi. » Aáná baákɔ́nɛ́na bekime ŋe bú wuúci bɛ́yúata, nyíábɔ́ nyɛcabakɛna eényí.
57E elime eécí, baacɔ a bá ŋa bɔ́ mɛɔ́mɛ́na Yésus ŋe bú wuúci cɔbána ná Kayífe, mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá. Hɔ́á, ne *beékúnyi bikotí na baáŋá bé Besuif ŋa bɔ́ bɛ́bándáná. 58Bíel ŋaá bá waá látákɛ́na Yésus e elime haaca, ɔ ɔkɔɔ́háma a nɔháatɛ́ nú mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá. Ɛ́makɛ́la wé yóófíne a nɔháatɛ́ eénú, u ŋe fúle límine ne bibulúsu, anyía wá lɛcáka háyɛ asana ŋá cɔba o obíóndísínyi. 59Ne betéŋínyi beluli nyiínjie na baacɔ bé Hitúlé a hiáŋá bekime ŋa bɔ́ bá bábɔ́ áambaka hɛkɔma hɛ́ bɛfala hɛ́ ɔwɔɔ́nɛ́na Yésus e hiíhi. 60Mbá ta híáná, beébe te o hiíhi bɔ́ŋɔ, ta yɛ́ cáŋa á bá anyía baacɔ beéŋí ŋa bɔ́ faákɔ́na o okoó wuúci sɔ́mbɛ́na bɛsana. E elime eécí, baacɔ béfendí ŋá ka tálɛ́mɛ́na, 61mbá báyɛ : « Basɔ́ eebe tua sɔ́ŋa balɔ́kɔ́mákánɔ́ baabá eeye á kɔɔnaka ɔsɛ : “Ya mɛ́ŋa wu ɔkataka Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ eeci, mío ciíci falɛfɔtɔkɔna ɔ mɔɔ́sɛ́ matátɔ́.” » 62Mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá ŋá hatɔ́na ɛndánáka, mbá ɔsɛ né Yésus : « Ɔ tɛ ŋɔ́ɔ bɛ́sɔ́mɔ ta hɛkɔma a tɔkɔma eetu atɔ́ baacɔ eebe ŋé bú o túme e ? » 63Mbá Yésus ŋeé lésíkínyi hú mbuumu. Mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá ŋé wuúci bícónyi ɔsɛ : « Ɛ ŋɔ mɛ́ ɔ laána eé nyiínyi nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a wáŋa wɔɔ́sɔ anyía, basɔ́ bɛ́káma aámbáya “Ɛ́ɛ”, ta anyía “Eéʼeé” : Ɔ ɔ́ŋa *Mesíi, Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́ e ? » 64Mbá Yésus ɔsɛ : « Kuɔŋɔ́, ɔ́ mɔɔ́ kɔɔna aáná. Mbá aá yaŋɔ́, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana ɛsɛ́ : Nu ká nɔ́ lɛ́cáka Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ oliménénú a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ ú Bandɔ́mɛsɛ́ Alámakɛ́nda, nuó wuúci lɛ́caka tɔ́na weé húlúkúne a bɛlɔndɔ́ bɛ́ ɛŋɔ́lɔ́muaná noómi. » 65Ɛ́makɛ́la mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá á lɔ́kɔ́má aáná, hilóbi ŋe wuúci timbie ; u ŋá laháka bíáyɛ́ bɛlaŋa, mbá ɔsɛ : « Aátɛ́ tɔ́na ! Tu tɛ ŋá háná asɔ́ aamba tɔkɔma tú etémbí. Nú ma nɔ́ lɔ́kɔ́ma na cáánɔ́ eetú háyɛ ú ŋe féníne Bandɔ́mɛsɛ́ ! 66A nyíánɔ́ʼo ? » Mbá báyɛ, ú maá kua asana, bá ŋá nyɛmána bé o wuúci ɔ́ɔ́nɔ. 67Aáná bé ŋe bú túme o wuúci túéne maatá eé buúse, bé wuúci túméke tɔnjɔkɔ ; bɔ́mɔtɛ́ wuúci aátákɛ́na ɛbɛ́lɛ́, bá kɔɔnaka báyɛ : 68« Ɔɔcɔ u bɔsɔ́ɔ́kɔ́ Mesíi ! Ɔ́ɔ basɔ́ laana, aányɛ́ ú mó yóo súbe e ? »
Bíel me bínéŋítíkínyi Yésus
(Mak 14.66-72 ; Luk 22.56-62 ; Saŋ 18.17, 25-27)
69Bíel ŋaá bá wa yánáŋa limíne a nɔháatɛ́, ekúlú eyí munyiɔnɔ e muénjú a mumɔtɛ́ mu *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá ŋo yoófíne. Mu ŋeé bíkósíti nááyá, mbá mɔsɛ : « Ɔ́kɔ, tɛ́ka kuɔŋɔ́ tɔ́na ɔ ŋɔɔ́ bá ɔlɔŋɔ ne Yésus, ɔnɔ́kɔ́ yɛ́ *Kalilé eeye e ? » 70Mbá Bíel ŋeé bínéŋítínyi eé buúse bɔ́ baacɔ bekime, ɔsɛ : « Ɛ tɛ ŋá mɛ lɔ́kɔ́ma aátɛ́ ɔ ŋɔɔ́ waamba ɔkɔɔna. » 71U ŋá hatɔ́na ɔ ɔháma. Munyiɔnɔ e muénjú a mumɔtɛ́ ŋé wuúci lɛcá ; u ŋó tóŋínyi baacɔ a bá ŋá bɔ́ bá hɔ́á ɔsɛ : « Nu ŋa nɔ́ lɛ́ca, ɔɔcɔ ooci ŋaá bá ɔ ɔlɔŋɔ ú Yésus, ɔnɔ́kɔ́ yɛ́ *Násalɛt. » 72Bíel ŋe túné bínéŋítínyi Yésus, ɔsɛ : « Háá, ɛ ŋa mɛ́ súátɛ́na aá taaká ɛsɛ́ : I ti ŋé mi menyi ɔɔcɔ oócí buúse bukime ! » 73Hikúlúkúlú, baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá aáhá ŋa bɔ́ láana Bíel tɔ́na báyɛ : « Taatá, isuŋí tɛ á bá ɛmbányɛ, ɔ ɔ́ŋa u ɔlɔŋɔ oócí. Nyiɔ́wɔ nyɛnɔkɛna nyɛ́ ɔtáŋa ŋo tóŋínyi bɔmbányɛ haála ehé o ŋoó húle. » 74Aáná Bíel ŋeé túme ɔtáŋa, u súátákɛ́na, u bɛ́sɔ́mɔ́kɔ biinyie, ɔsɛ : « Aá taaká, i ti ŋé mí menyi ɔɔcɔ oócí ! » Hú a yaátɛ́ ekúlú, yaaka yɛ́ ɛkɔkɛ́ ŋá bɛ́lɛ́ta ɔ ɔbɛ́lɛ́ta. 75Aáná Bíel ŋaá bɛ́táá ɔtáŋa ewú Yésus ŋeé wuúci laána, ɔsɛ : « Ɔkɛla anyía yaaka yɛ́ ɛkɔkɛ́ é síke a bɛ́lɛ́ta, ɛ́cɛ o no moó mi bínéŋítíkínyi bikúlú bɛ́tátɔ́ asɛ o ti ŋóo mi menyi. » Aáná Bíel ŋaá hámá a nɔháatɛ́, nyíáyɛ́ nyitúme ɔkɔlɛ́la eényí na mahana mekime.
27Bé meé ke fiimbie Yésus ná Kɔ́mɛ́na Bílat
(Mak 15.1-2 ; Luk 22.66 ; 23.1 ; Saŋ 18.28)
1Tútútú nɔɔ́nɔyá, ne betéŋínyi *beluli nyiínjie na *baáŋá bé *Besuif ŋa bɔ́ bɛ́bándákána anyía bábɔ́ lɔ́kɔ́mána a asana yɛ́ ɔwɔɔ́nɔ Yésus. 2Aáná bé ŋe bú iínjíé baacɔ makɛ́nda me o wuúci ɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ, bé ŋé ké wuúci fiimbie ná Kɔ́mɛ́na Bílat.
Yútas maá ka bɛ́tɔ́ŋa
3Ɛ́makɛ́la Yútas, mufiimbie Yésus, má lɛ́ca anyía bá maá sɔ́mbɔ́tɔ́na ɔwɔɔ́nɔ Yésus, úúyé ɔtɛ́má ŋé túmé ɔbɛ́nyíá buéŋí ; u ŋá cɔbá anyía we ke hélúmúnyi biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́ nyitíne na bíɔ́hátá né ne betéŋínyi *beluli nyiínjie na *baáŋá bé *Besuif, 4ɔsɛ náábɔ́ : « Ya mɛ́ŋa ɔkɛlákánɔ́ bɔɔbɛ́ a asana eyí í me mí fiimbie ɔɔcɔ awɔ́ u tɛ ɔ́mɔɔ́ kɛ́la bɔkɔ a bɔɔbɛ́. » Mbá bé ŋe bú wuúci bɛ́kámá báyɛ : « Yɔ́ɔ́wɔ eéyé, yɛ́ tɛ ŋá basɔ́ lɛ́ca ! » 5Yútas ŋe síké ná yááhɛ́na biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́ eébí ɔ ɔmɛsɛ́ eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, u ŋe súéte, nyɛkabɛ́tɔ́ŋa eényí.
6Betéŋínyi beluli nyiínjie ŋa bɔ́ kɔ́cáka biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́ eébí, mbá báyɛ : « Tu tɛ ɔ́mɔ sɔ́ nyɛ́mana tú ɔháya mɔɔnyɛ́ eeme e hikóló hɛ́ mɔɔnyɛ́ hí Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, anyía maáŋa mɔɔnyɛ́ ma ɛmbaka. » 7Aáná bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́mákána, bɔ́ ŋɔ́ kɔ ɔɔ́ndɔ́ esíéné na mɔɔnyɛ́ eémé, bé ŋeé yiíyi lɔ́ŋɔ anyía esíéné yɛ́ mɔmaa anyía yá bámɔ́kɔ́na haála hé onyíéke bekenyí. 8Yaátɛ́ asana bá yá náŋa ɔ ɔlɔŋɔ esíéné eéyé ɔ ɔkɔɔ́háma aámbáya anyía « esíéné yɛ́ ɛmbaka. » 9Asana eéyé ŋeé bínyíóyísínyi háyɛ Sélémi, *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́, ŋaá táŋáka ; u ŋaá kɔ́ɔna ɔsɛ : « Bé ŋe bú hiíte biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́ nyitíne na bíɔ́hátá eébí, mɔɔnyɛ́ amá baacɔ bé *Islayɛ́l ŋa bɔ́ sɔ́mbɔ́tɔ́na o wuúci ɔɔ́ndɔ. 10Bé ŋe iínjíé mɔɔnyɛ́ eémé ɔ ɔwɔɔ́ndɔ esíéné yɛ́ mɔmaa. Aáná Otéŋí a Waáŋá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe yoónyísínyi ɔ mɛ laana anyía búa bɛ́kɛ́láka. »27.9-10 Skl 11.12-13
Yésus eé buúse bú Bílat
(Mak 15.2-15 ; Luk 23.2-5, 13-25 ; Saŋ 18.28–19.16)
11Bá ŋaá cɔ́bána Yésus eé buúse bú Bílat ; u ŋé bícónyi Yésus, ɔsɛ : « Mbá ɔ ɔ́ŋa otéŋí u Besuif e ? » Mbá Yésus ɔsɛ : « Kuɔŋɔ́ ɔ ŋɔɔ́ kɔɔna aáná. » 12E elime eécí, ne betéŋínyi *beluli nyiínjie na *baáŋá bé *Besuif ŋe bú túme o wuúci túmé tɔkɔma mbá wuúci ta ɔbɛ́káma. 13Mbá Bílat ɔsɛ nááyá : « Mbá ɔ tɛ ŋɔ́ɔ bɛ́sɔ́mɔ ta hɛkɔma e ? Tɛ́ka ɔ ŋɔɔ́ lɔ́kɔ́ma anamánamá cá tɔkɔma ecé bé ŋe bú o túme e ? » 14Mbá u tɛ ɔ́mɔɔ́ háná wuúci bɛ́káma ta asana. Kɔ́mɛ́na ŋé kéké asana eéyé buéŋí.
Bá ma sɔ́mbɔ́tɔ́na ɔwɔɔ́nɔ Yésus
15Yááŋa anyía ɔ tuɔŋɔ tukime, e ekúlú yɛ́ bɔŋanda bɔ́ *Basíka, kɔ́mɛ́na ŋaá bá waá nyɛ́anakɛnɛna baacɔ bá bunɔŋɔ ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ u ciíbe cɛ ɛcaná awɔ́ bábɔ́ báta anyía wá nyɛána. 16Aáná, etéeyé ekúlú, ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá eé ciíbe cɛ ɛcaná, nyiínyi ɛ́cɛ [Yésus] Balábas, woómóomo a bɛsana a bɛɛbɛ́. 17Ɛ́makɛ́la Bílat á lɛ́ca aáná anyía baacɔ beéŋí má bɔ́ bɛ́bándákána, mbá ɔsɛ : « Nu ŋa nɔ́ áamba anyía yámɛ banɔ́ nyɛanɛ́na [Yésus] Balábas ayɛ́ʼ Yésus awɔ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ báyɛ Mesíi e ? » 18Yááŋa anyía u ŋaá bá weé ményukune bɔmbányɛ bɔmbányɛ anyía bé ŋeé fiimbie Yésus nááyá a asana na muabɔ́ muliŋenene. 19Ekúlú eyí Bílat ŋaá bá wa yánáŋa limine o okélísi baacɔ, oónyí ŋé wuúci tɔ́mɛ́na ɔɔcɔ na ɛsɔ́ma, ɔsɛ : « Cɔ́kɔ́lɛ, atɛ aáláka asana yɛ́ atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ eéyé ; bɛlamá áŋa bí mi yébíkínyi buéŋí buutú bɔ́ hɛ́nánɔ a yááyɛ́ asana. »
20Aáná, ne betéŋínyi *beluli nyiínjie na *baáŋá bé *Besuif ŋaá bá bébú oósíkínyi nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ anyía bá batá Bílat, wé beébe nyɛanɛ́na Balábas, mbá u kɛla anyía bá yɔ́ɔ́nɔ́ Yésus. 21Kɔ́mɛ́na ŋa háná beébe bata ɔsɛ : « Aányɛ́ a baacɔ eebe béfendí nu ŋa nɔ́ áamba anyía yámɛ banɔ́ nyɛ́ánɛ́na e ? » Mbá báyɛ : « Balábasʼo ! » 22Mbá ɔsɛ : « Anyána yámɛ nyɛmána wu ɔkɛla aná ne Yésus awɔ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ báyɛ Mesíi e ? » Beébe bekime báyɛ : « Ɔ ɔmbásá ɔ ɔmuanáʼo ! » 23Mbá ɔsɛ : « Bɔkɔ a bɔɔbɛ́ bɔ́ yaátɛ́ wáŋa ɔkɛlákánɔ́ e ? » Bé ŋé túné bɔmɛ́ta buáŋá báyɛ : « Ɔ ɔmbásá ɔ ɔmuanáʼo ! » 24Ɛ́makɛ́la Bílat á lɛ́ca anyía cííyí ɛmbataka tɛ ŋɔ́ yɔɔ́lɔ ta a bɔkɔ, baacɔ cɔbaka bɔ́ cɔbaka ne buúse o otuŋulinyi, u ŋa bata menyífé, u ŋá bɛ́súáka aabá eé buúse bɔ́ baacɔ bá hɔ́á, mbá ɔsɛ : « Ɛ tɛ ámɛ bá wu ɔbɛ́túáhɛ́na owé ú atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ eeye aámɛ a aatɔ́ ; wáánɔ́ ú ŋá lɛ́ca ! » 25Mbá baacɔ bekime báyɛ : « Tú me sú lumitine ɔbɛ́túáhɛ́na úúyé owé aasɔ́ a bɛɛtɔ́, na basɔ́ na báásɔ́ baáná áyá ! » 26Aáná Bílat ŋé beébe nyɛanɛna Balábas ; u ŋé iínjie makɛ́nda anyía bé súbéke Yésus ne mesue, nyi beébe wuúci fiimbine eényí anyía bé keé wuúci aátákɛ́na ɔ ɔmbásá.
Bicénji ŋa bɔ́ cɛ́ca Yésus
(Mak 15.16-20 ; Luk 23.11 ; Saŋ 19.2-3)
27Aáná bicénji bɛ́ kɔ́mɛ́na ŋaá hámánáná Yésus eé ciíbe cɛ kɔ́mɛ́na, bɛ́ ŋá bándáka úúbú ɔlɔŋɔ okime aáyá a maabána. 28Bí ŋeé wuúci laŋɔ́náka, bí ŋé wuúci laŋá kaba e cibólótoto ; 29bɛ́ ŋaá nuáka oboŋoli na ɛsándá, bí ŋé wuúci háya a aatɔ́ háyɛ atamba yí butéŋí. Bí ŋeé wuúci íínjíé nɔtɔŋɔtɔ́ŋɔ́ ɔ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ i iŋetí ci otúmbe ú butéŋí, aáná bí ŋeé wuúci túmékíne eŋéndu, bí wuúci cɛ́cáka báyɛ : « Hɔɔ́ɔʼ, Otéŋí u *Besuif ! » 30Bí wuúci túékíne maatá, bí wuúci súbéke a aatɔ́ na nɔtɔŋɔtɔ́ŋɔ́ enú bí ŋeé hitútúne e uúyé ɔɔbɔ́. 31Ɛ́makɛ́la bíé wuúci cɛ́cáká aáná, bí ŋé wuúci laŋɔ́na kaba e cibólótoto eécí, bí ŋé wuúci hélúmúnyi bíáyɛ́ bɛlaŋa ; nyi wuúci cɔbana eényí o okoó wuúci aátɛ́na ɔ ɔmbásá.
Bá ma yaátákɛ́na Yésus ɔ ɔmbásá
(Mak 15.21-32 ; Luk 23.26-43 ; Saŋ 19.16-24)
32Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ cɔ́cɔbakana Yésus o okoó wuúci aátɛ́na ɔ ɔmbásá, bá ŋá bɔ́ ɔ́ɔ́ndɛ́mána Símon, ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ u bálɛ́ka ci Silɛ́ɛn. Bicénji ŋé wuúci éékínyi ɔbɛ́túáhɛ́na ɔmbásá ú Yésus. 33Bá ŋga háma aá haála ahá bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ báyɛ « Kɔlɔkɔ́ta » ; ɛ́cɛ « haála há nuɔ́ŋɔ́lɔ́ŋɔ́lɔ. » 34Bicénji ŋa sɛ́ bíé wuúci múúsi meluku a mááŋa malatákánɔ́ na bɔkanyɛ́ abɔ́ bɔ́ ŋɔ lɔ́ŋɔ anyía míile, mbá ekúlú eyí u ŋeé meéme ɔɔ́kɛ́tɛ́na, wuúci ta ɔmúá.27.34 Míile ŋaá bá bɔkanyɛ́ a búmɔtɛ́ a bɔ́ ŋa kɛla anyía ɔɔcɔ tɛ lɔ́kɔ́ma ɔkála. Mbá Yésus ŋeé lénéke olimine wɔɔ́sɔ, ciayɛ́ cɛɛ́tɔ lɔ́kɔ́máka ɔkála ɔ ɔkɔɔ́háma a nyɛmana.35Nyíábɔ́ nyɛátákɛ́na Yésus eényí ɔ ɔmbásá, bá ŋá aáfákána bíáyɛ́ bɛlaŋa, ɛ́cɛ bá ma bɔ́ ááhakɛna ɔndɔŋɔ o omenyi bɔlaka abɔ́ ɔɔcɔ okime eé beébe áŋa wu ohiite. 36E elime eécí, bé ŋe bú límékíne a bɛtáta.
37Bɔ́ ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ hɛkɔma ehí bé ŋeé wuúci ɔɔ́nɛ́na e hiíhi ; bɔ́ háya ɔ ɔmbásá, ɔ ɔmuaná ú aatɔ́ yí Yésus. Bɔ́ ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ báyɛ : « Ooci áŋa Yésus, otéŋí u *Besuif. » 38Bá ŋa bɔ́ aátákɛ́ná tɔ́na baŋána béfendí ɛ ɛmbásá hoóhi ne Yésus : Ooci ɔ ɔmbásá a wɔ́mɔtɛ́ a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ, ooci a wɔmɔtɛ́ ɔ ɔmbásá a wɔ́mɔtɛ́ a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú meényi.
39Baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ hɔ́laka aáhá ŋa bɔ́ bá bébú wuúci ɔɔ́mbɔ́náka, bé wuúci bíbúnúnéke, 40bá kɔ́ɔnaka báyɛ : « Ɔnɔ́kɔ́, kuɔŋɔ́ awɔ́ ɔ ɔ́ŋa wu ɔkataka *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, wɔ́ɔ falɛfɔtɔkɔna ci etémbí ɔ mɔɔ́sɛ́ matátɔ́, bínóhí kuɔŋɔ́ bɛ́muátá aná ; sɔ́ɔ́na ɔ ɔmbásá mbɔ́kɔ ɔ ɔ́ŋa Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́. » 41Híáná tɔ́na, ne betéŋínyi *beluli nyiínjie, ne *beékúnyi bikotí, na *baáŋá bé Besuif ŋa bɔ́ bá bábɔ́ ɔɔ́mbɔ́náka Yésus, bá kɔ́ɔnaka báyɛ : 42« U ŋo nóhíki baacɔ bé etémbí, mbá u tɛ a bá wu obínóhi wuúci bɛ́muátá ! Otéŋí u *Islayɛ́l oócí aáná e ? Wá sɔ́ɔ́na ɔ ɔmbásá aná, mbá tuásɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ nááyá. 43U ŋaá háya mɔŋɔlɛ́ ná Bandɔ́mɛsɛ́. Ɛ́hɛ́ɛ, mbɔ́kɔ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci léne, wé wuúci háŋɔ́na aná ! Tɛ́ka u ŋaá kɔ́ɔ́na ɔsɛ wáŋa Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́ e ? » 44Ta baŋána a bá ŋa bɔ́ bá baátákɛ́nánɔ́ ɛ ɛmbásá ɔlɔŋɔ ne wuúci ŋaá bá bébú wuúci ɔɔ́mbɔ́náka tɔ́na.
Owé ú Yésus
(Mak 15.33-39 ; Luk 23.44-48 ; Saŋ 19.28-30)
45O otúme ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ buɔ́sɛ́, ɔ ɔkɔɔ́háma i injéŋí ciíci ɛ́tátɔ́, ibíne ŋaá kua i iisí ikime. 46I injéŋí ɛ́tátɔ́ eécí aná, Yésus ŋó bókíte buáŋá ɔsɛ : « Eli, Eli, lama sabaktani ? », ɛ́cɛ anyía « Ciamɛ Bandɔ́mɛsɛ́, ciamɛ Bandɔ́mɛsɛ́, anyíatɛ́ ɔ́ mɔɔ́ mɛ bɛ́yúata e ? »27.46 Maŋ 22.147Ɛ́makɛ́la bɔ́mɔtɛ́ a baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá aáhá tálɛ́mákɛ́na ábɔ́ lɔ́kɔ́ma aáná, báyɛ : « U ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ Éli. » 48Hí a yaátɛ́ ekúlú, ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ eé beébe ŋá cabɛ́tɛ́na ɔ ɔcabɛtɛna, ú ŋge yubíne kɔcá a bɛányákánɔ́ bí meluku, u ŋé ciíci fekí a nutɔŋɔtɔ́ŋɔ́, u ŋé ciíci kosíti e nyuúté nyí Yésus anyía wɔ́ cɔ́njɔkɔ. 49Mbá bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ɔ bɔ́mɔtɛ́ báyɛ nááyá : « Caŋá ɔ wɔɔ́kɔ ; túɔ cɔba ɔ ɔlɛca mbɔ́kɔ Éli ŋa fáaya, yó koó wuúci kétúnyi ɔ ɔmbásá. »
50E ekúlú eéyé Yésus ŋe túné bókíte bɔ́áŋánáŋána, nyiomboko aatɔ́ eényí. 51Hí e ekúlú etéeyé, ekéti yɛ́ bɔlaka a yɛ́ ŋaá bá yá sɔ́mbɔ́tɔ́kɔ́na *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa láhɛa ɛ ɛkatɛ́katɛ́, o otúme ɔ ɔmuaná ɔ ɔkɔɔ́háma ɛ ɛmbana. Aáná ɔmɛsɛ́ ŋeé bínyiétínyi, bɛandándá bɛ́ andányɛ́ bíɔ salɛaka. 52Biinyie bíó hélunueke, bɛlɔ́ŋɔ́ biéŋí bɛ́ bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ ŋá háányúáka o owé ; 53bɛ́ ŋá hámɔ́kɔ́na e biinyie. Ɛŋakɛlá Yésus á háányúa o owé, bí ŋge oófókíne e efúúménénú yɛ́ bálɛ́ka. Baacɔ beéŋí ŋe bú biíbi lɛcáka na cáábɔ́ eése. 54Ne mutéŋínyi bicénji etíne atáánɔ na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ a bá ŋa bɔ́ bá aáhá ne wuúci a bɛtáta bí Yésus ŋa bɔ́ lɛ́caka na ɔmɛsɛ́ ewú ú ŋe bínyiétínyi na bɛsana a bɛ́ ŋa bɛ́kɛ́láka e úúyé owé. Aáná bulíkílíki ŋeé beébe tímbíé, bá nákamaka, mbá báyɛ : « Yááŋa taaká anyía ɔɔcɔ ooci ŋaá bá Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́. » 55Bɔ́mɔtɛ́ beénjú ŋa bɔ́ bá tálɛ́mákɛ́na enenyíé, bé bísíémúkúnyi. Beébe eébé bá ŋa bɔ́ bá ɔlɔŋɔ ne Yésus o otúme a *Kalilé, bé wuúci kɛlakɛna masɔ́ma. 56Eé beénjú eébé, na Malíi, itónyi cɛ Makatala, na Malíi, iinyí cɛ na Sáak na Yɔ́sɛb, ne oónyí u Sebeté a wáŋa iinyí cɛ bááyɛ́ baáná béfendí, ŋa bɔ́ bá.
Bé meé nyie Yésus
(Mak 15.40-47 ; Luk 23.49-56 ; Saŋ 19.25, 38-42)
57Nanyiɔ́fɔ́ eényí, ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ u bálɛ́ka cɛ Alɛmatɛ́, nyiínyi ɛ́cɛ Yɔ́sɛb, ŋa kaáháma. U ŋaá bá tɔ́na *muákɔ́nɛ́na a mumɔtɛ́ mu Yésus. 58Wuúci oócí u ŋga báta Bílat omime ú Yésus. Aáná Bílat ŋe yiínjie makɛ́nda anyía bé wuúci iínjíé. 59Yɔ́sɛb ŋé hiite omime, u ŋá bákákɛ́na na ɔmbɔ́mɔ́, 60nyikeényie eényí a yááyɛ́ eenyie a yɔɔ́sɔ eyí u ŋeé tímísíki a nyɛndányɛ́ noómi. E elime eécí, u ŋeé fúŋúlísíki yaandándá yɛ́ nyɛndányɛ́ e nyiofine nyí eenyie, u ŋé súéte. 61Na Malíi, itónyi cɛ Makatala, na Malíi ooci a wɔmɔtɛ́ ŋa bɔ́ bá límine enenyíé, eenyie eébú eé buúse.
Bibulúsu ŋa bɔ́ táta eenyie yí Yésus
62Ɔ ɔyá ɔyá, buɔ́sɛ́ a bɔ́ ŋaá látá buɔ́sɛ́ bɔ́ ɔbɛ́tábɔ́nákɛna ehélúme yí *Besuif,27.62 Buɔ́sɛ́ bú cuúme ŋaá bá buɔ́sɛ́ bɔ́ ɔbɛ́tábɔ́nákɛ́na ehélúme yí Besuif, anyía yáábɔ́ ehélúme ŋaá bá ne okotí anyía bá tɛ kɛla masɔ́ma buátɛ́ buɔ́sɛ́. ne betéŋínyi beluli nyiínjie na Bafalisiɛ́ŋ ŋa bɔ́ cɔ́ba ná Bílat, 63mbá báyɛ nááyá : « Otéŋí, tu ŋa sɔ́ bɛ́táá anyía ekúlú ayɛ́ ɔfalafala ooci ŋaá bá wa yánáŋa o olíhe, u ŋaá bá waá kɔɔnaka ɔsɛ u káá háányua o owé e elime cɛ mɔɔ́sɛ́ matátɔ́. 64Iínjíé makɛ́nda aná ma ɔkɔtátáka eenyie ɔ ɔkɔɔ́háma ɔ mɔɔ́sɛ́ eémé matátɔ́, ananyía bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na tí ke éébe omime, mbá bé húlikinyi baacɔ bá bunɔŋɔ anyía u ma háányua e biwéewé ; keyé afala yí elime eéyé káá bá na makɛ́nda buéŋí ɔ ɔhɔla afala yí buúse. » 65Mbá Bílat ɔsɛ : « Oo, i ŋé mi lumítíne ; ánɔ ka háya bíánɔ́ bibulúsu, bɛ́a tátáka eenyie eéyé, háyɛ bú ŋaá banɔ́ bíléníne. » 66Bá ŋá cɔba, bé ŋé súŋé nyɛndányɛ́ bɔmbányɛ bɔmbányɛ e nyiofine nyí eenyie, bé ŋé síke bibulúsu o o yiíyi tátáka.
28Yésus maá háányua e biwéewé
(Mak 16.1-8 ; Luk 24.1-11 ; Saŋ 20.1, 11-18)
1E elime ci ehélúme yí *Besuif, a alalɛ yɛ́ ɔyá, buɔ́sɛ́ bɔ́ sɔ́ndɛ, na Malíi, itónyi cɛ Makatala, na Malíi ooci a wɔmɔtɛ́, ŋa bɔ́ hátɔ́na, bɔ́ cɔba ɔ ɔkɔlɛ́ca eenyie. 2Bé ŋe síké ebú bítéme ɔmɛsɛ́ me bínyíétínyi na makɛ́nda buéŋí ; yááŋa anyía *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí Otéŋí a Waáŋá a yɛ́mɔtɛ́ ŋée húle ɔ Ɔmuaná, yó fúŋulisi yaandándá yɛ́ nyɛndányɛ́, yí ŋé limíne ɔ ɔmuaná. 3Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma eéyé ŋaá bá yá mányɛmaka, búáyɛ́ bɔlaka fúúmékéne háyɛ ɔlɔndɔ́. 4Aáná bulíkílíki ŋeé tímbíé bibulúsu, bɛ́ nákamaka hú bakɔ bakɔ bakɔ ; bɛ́ ŋa lɔ́ndaka háyɛ biwéewé. 5Mbá elilé yɛ́ bɔsɔ́ma eéyé ŋaá táŋɛ́tá, yɔ́ láana beénjú yɛ́sɛ : « Aá banɔ́, nuti líkíméke, i ŋé mi menyi bɔmbányɛ anyía nu ŋa nɔ́ áamba Yésus awɔ́ bá ŋa yáátákɛ́na ɔ ɔmbásá. 6U tɛ á bá tɔ́na aaha, ú ma háanyua o owé háyɛ u ŋaá kɔ́ɔ́na. Ánɔ faáya, nú ka lɛca haála ehé bé ŋeé fíényínyi úúyé omime áŋa etémbí. 7Énu tényí cɔba fiaŋɔ yáaŋa ɔ ɔkɔláana bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na anyía ú maá háanyua e biwéewé, ú me búéke a *Kalilé ; hɔ́á nu ké nú wuúci lɛcaka. Asana ayɛ́ yamɛ bá ne yiíyi yɛ́ ɔ banɔ́ laána, íyéeyé. »
8Bé ŋé tényí ábɔ́ hatɔ́na fiaŋɔ e eenyie. Ɛtɛ́má inyíóyókónú ne bulíkílíki ne obíléne áyá hú mbiɔ́kɛ. Bé ŋé súéte, bá cábakɛna ɔ ɔkɔláana baákɔ́nɛ́na ɛsɔ́ma eécí. 9Hikúlúkúlú, bá ŋa lɛca Yésus á fáakɔna eebú eé buúse, mbá ɔsɛ : « Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ téŋítiʼo ! » Aáná bé ŋe bú bíkósíti nááyá, bé ŋe wuúci bítímbíé a akɔlɔ́, bé wuúci nyemiki. 10Mbá Yésus ɔsɛ : « Nuti líkíméke, ánɔ cɔba yáaŋa nú kaá láána báámɛ benyíinyí anyía bá cɔba a Kalilé ; hɔ́á bá ká bɔ́ mɛ́ lɛcaka. » 11Beénjú eébé ŋa bɔ́ bá bá búánaŋa o ohónyí, ekúlú ayɛ́ baacɔ ɔ bɔ́mɔtɛ́ bá ɔlɔŋɔ ú bibulúsu a bɛ́ ŋaá bá bíá tátáka eenyie ŋa ka bɔ́ hálɔ́mɔ́na a bálɛ́ka o okowóókísi betéŋínyi *beluli nyiínjie bɛsana bikime a bɛ́ ŋá bɛ́kɛ́láka. 12Ɛŋakɛlá ne betéŋínyi beluli nyiínjie na *baáŋá bé Besuif ábɔ́ bɛ́bándákána, bɔ́ lɔ́kɔ́mákána ; bé ŋé bú íínjíé bibulúsu mɔɔnyɛ́ meéŋí, 13mbá báyɛ náábɔ́ : « Ánɔ kɔɔna nɔsɛ : “Bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na ŋe ke bú wuúci éébé nebutúé, basɔ́ e hiiné.” 14Aáná, mbɔ́kɔ Kɔ́mɛ́na ŋá lɔ́kɔ́ma asana eéyé, basɔ́ tu ŋe sú menyi anyána tu ké sú wuúci cibúnékíne ; aáná nu tɛ ká nɔ́ bɔ́ŋɔ muuyé. » 15Bibulúsu ŋe bú hiíte mɔɔnyɛ́ eémé, bɔ́ kɛ́láka háyɛ bé ŋeé beébe laákɛ́na. Yaátɛ́ asana bá yánáŋa o obíkéti híáná a asana eéyé ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci Besuif ɔ ɔkɔɔ́háma hɛ́nánɔ eécí.
16Aáná baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá na ɔmɔtɛ́ ŋa bɔ́ cɔba a Kalilé a nɔkɔndɔ enú Yésus ŋeé beébe bɛ́lɛ́háká. 17Ɛ́makɛ́la bá ka bɔ́ hámá, bá ŋa lɛca Yésus ; nyi wuúci nyemiki eényí. Ta híáná, bɔsɔ́ɔ́kɔ́ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ bá ne isuŋí ɛ ɛtɛ́má anyía bébú lumitinine. 18Aáná Yésus ŋeé bíkósíti náábɔ́, mbá ɔsɛ : « Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa o mi iínjíénú makɛ́nda mekime me otéŋgínyi na ɔ ɔmuaná noómi na ɔ ɔmɛsɛ́ áyá. 19Ánɔ cɔba aná, nu ka kɛlaka anyía baacɔ bá mɔnɔŋɔ mekime á bámɔ́kɔ́na báámɛ baákɔ́nɛ́na, nú beébe ootokine eé nyiínyi nyí Síkíne Bandɔ́mɛsɛ́, na nyɛ́ Ɔɔ́nɔ́ ne nyí *Efúúménénú yí Elilé ; 20nú beébe éékúnyíki ɔlátɛ́na bɛsana bikime abɛ́ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ tóŋgínyí. Ánɔ bá na mɔŋɔlɛ́ anyía ya mɛ́ŋa na banɔ́ mɔɔ́sɛ́ mekime ɔ ɔkɔɔ́háma a nyɛmana nyɛ́ ɔmɛsɛ́. »